Wikipedia ttwiki https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B8%D1%82 MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Медиа Махсус Бәхәс Кулланучы Кулланучы бәхәсе Википедия Википедия бәхәсе Файл Файл бәхәсе МедиаВики МедиаВики бәхәсе Калып Калып бәхәсе Ярдәм Ярдәм бәхәсе Төркем Төркем бәхәсе Портал Портал бәхәсе TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 11680 5963465 5530985 2026-06-17T10:48:26Z Баныу 35185 5963465 wikitext text/x-wiki {{язам|Баныу|17.06.2026}} '''Карабаш сусаклагычы''' () сусаклагычы Зәй елгасының (Бөгелмә Зәе) түбән агымында, [[Дала Зәе]] елгасына кушылган җирендә урнашкан. Плотина Татарстанның көньяк-көнчыгышындагы Бөгелмә районында урнашкан шәһәр тибындагы [[Карабаш]] бистәсенең көнчыгыш өлешендә урнашкан. Сусаклагычның төп билгеләнеше — Карабаштан Бигашевога кадәрге нефть чыганакларын һәм сәнәгать предприятиеләрен су белән тәэмин итү; 1957 елда корыла. Су өслегенең мәйданы 7,31 км², озынлыгы 8,7 км, уртача тирәнлеге 7, 2 м, су күләме 52,3 млн м³. == География == [[Төркем:Татарстан сусаклагычлары]] [[Төркем:Русия сусаклагычлары]] [[Төркем:Әлифба буенча сусаклагычлар]] {{stub}} rwi0rniermexjv67swuix8noa49e4un 5963466 5963465 2026-06-17T10:49:22Z Баныу 35185 5963466 wikitext text/x-wiki {{язам|Баныу|17.06.2026}} '''Карабаш сусаклагычы''' () сусаклагычы [[Зәй]] елгасының (Бөгелмә Зәе) түбән агымында, [[Дала Зәе]] елгасына кушылган җирендә урнашкан. Плотина Татарстанның көньяк-көнчыгышындагы Бөгелмә районында урнашкан шәһәр тибындагы [[Карабаш]] бистәсенең көнчыгыш өлешендә урнашкан. Сусаклагычның төп билгеләнеше — Карабаштан Бигашевога кадәрге нефть чыганакларын һәм сәнәгать предприятиеләрен су белән тәэмин итү; 1957 елда корыла. Су өслегенең мәйданы 7,31 км², озынлыгы 8,7 км, уртача тирәнлеге 7, 2 м, су күләме 52,3 млн м³. == География == [[Төркем:Татарстан сусаклагычлары]] [[Төркем:Русия сусаклагычлары]] [[Төркем:Әлифба буенча сусаклагычлар]] {{stub}} nynpqwc4nm6uqje2afnsah3yswukylz 5963467 5963466 2026-06-17T10:54:14Z Баныу 35185 5963467 wikitext text/x-wiki {{язам|Баныу|17.06.2026}} '''Карабаш сусаклагычы''' () сусаклагычы [[Зәй]] елгасының (Бөгелмә Зәе) түбән агымында, [[Дала Зәе]] елгасына кушылган җирендә урнашкан. Плотина Татарстанның көньяк-көнчыгышындагы Бөгелмә районында урнашкан шәһәр тибындагы [[Карабаш]] бистәсенең көнчыгыш өлешендә урнашкан. Сусаклагычның төп билгеләнеше — Карабаштан Бигашевога кадәрге нефть чыганакларын һәм сәнәгать предприятиеләрен су белән тәэмин итү; 1957 елда корыла. Су өслегенең мәйданы 7,31 км², озынлыгы 8,7 км, уртача тирәнлеге 7, 2 м, су күләме 52,3 млн м³. == География == Карабаш сусаклагычы дамбасы Бөгелмә Зәе елгасы тамагыннан 2,5 км һәм чыганагыннан 47,5 км ераклыкта урнашкан. Сусаклагыч [[Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгы]]ның тармаклары арасында, [[Лениногорск]]тан төньяк-көнчыгышка 15 км, [[Бөгелмә]]дән төньяк-көнбатышка 20 км һәм [[Әлмәт]]тән көньяк-көнчыгышка 30 км ераклыкта урнашкан. [[Төркем:Татарстан сусаклагычлары]] [[Төркем:Русия сусаклагычлары]] [[Төркем:Әлифба буенча сусаклагычлар]] 1oq1am08022ho43suem1lu9eok54wlc 0 22030 5963434 3159310 2026-06-16T17:16:42Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963434 wikitext text/x-wiki {{Сайт |исем = My Opera |логотип = |URL = <span class="plainlinks">[http://my.opera.com/ My.Opera.com] </span> |Cкриншоты =[[Файл:My Opera Community.PNG|border|250px]] |Табышлы = әйе |Төр = социаль челтәр |Теркәлү = мәҗбүри, бушлай |Телләр = |Урнашу = |Хуҗасы =[[Opera Software]] |Эшли башлау вакыты = сентябрь [[2001 ел]] |Эше тәмамлану вакыты = |Хәләте = актив |Телефон = |Башка мәгълүмат = }} '''My Opera''' — [[Opera]] [[браузер]]ын кулланучылар җәмгыять үзәге. Әлеге төркемгә көн саен 7 500 кулланучы теркәлә<ref>{{cite web |url=http://my.opera.com/Tamil/albums/showpic.dml?album=196828&picture=20891221 |title=Opera Community Member Statistics |accessdate=[[15 гыйнвар]] [[2010 ел|2010]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100109163314/http://my.opera.com/Tamil/albums/showpic.dml?album=196828&picture=20891221 |archivedate=2010-01-09 }}</ref>, барлыгы бергә әлеге сәхифәдә 5 млн кулланучы<ref>{{cite web |url=http://my.opera.com/ |title=Сәхифәнең баш бите |accessdate=[[1 май]] [[2010 ел|2010]] |work= }}</ref>. Кулланучыларга ярдәм күрсәтүдән тыш, бу чын [[социаль челтәр]] дип тә әйтергә мөмкин , монда [[блог]], [[фото]]рәсемнәр урнаштыруны үз өченә ала<ref>{{cite news |title = T-Mobile deploys My Opera Community for web'n'walk. |publisher =Europe Intelligence Wire |date =[[15 март]] [[2007 ел|2007]] |url =http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-29995760_ITM |accessdate = [[23 сентябрь]] [[2008 ел|2008]]|archiveurl=https://archive.is/IUS8|archivedate=2012-07-18}}</ref>. Һәрвакыт ''«Атна кулланучысы» ''/''«Member of the Week»'' билгеләнә. == Тарих == [[Файл:My Opera Server.jpg|thumb|250px|My Opera Community [[сервер]]ы ]] Җәмгыять үзәге [[2001 ел]]ның [[август]] аенда барлыкка килә<ref name ="Avencius">{{cite web|url=http://avencius.nl/content/my-opera-community-ey-whats-catch|title=My Opera Community, ey? What's the catch?|accessdate=2008-09-23|format=|work=|archivedate=2012-03-29|archiveurl=https://www.webcitation.org/66XF6vBLd?url=http://avencius.nl/content/my-opera-community-ey-whats-catch}}</ref>, сәхифә дип карасак, ул Opera браузеры буенча ярдәмлек кенә булып тора. Сәхифәне беренче яңарту [[2001 ел]] [[11 сентябрь]] һәм [[15 декабрь]] [[2003 ел]] көннәрендә күзәтелә. Кулланучыларга бу яңартулар нәтиҗәсендә яңа мөмкинчелекләр дә ачыла<ref>{{cite news |author =Robert Jaques |title =Curtain goes up on My Opera redesign |publisher =VNUNET.com |date =[[17 декабрь]] [[2003 ел|2003]] |url =http://www.vnunet.com/vnunet/news/2123973/curtain-goes-opera-redesign |accessdate =[[23 сентябрь]] [[2008 ел|2008]] }}{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[2005 ел]]ның сентябрендә сәхифәнең өлеше тагын да киңәя төшә. Фотоальбом, блоглар, сәхифәдә үз төркемеңне ясау һәм 300 [[МБ]] кирәкле эш тирәлеге<ref name ="Avencius" />. Блогларның яңарышы [[MMS]] хатлар барлыкка килү белән бәйле<ref name="eweek">{{cite news |author = Elizabeth Millard |title = Opera Enables Mobile Bloggin |publisher = eWeek |date = [[19 октябрь]] [[2005 ел|2005]] |url = http://www.eweek.com/c/a/Messaging-and-Collaboration/Opera-Enables-Mobile-Blogging/ |accessdate = 23 сентябрь 2008 }}{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[2006 ел]]да Opera Software серверында җиһазларны алмаштыру була һәм [[26 октябрь|26 октябрдә]] яңа сәхифәнең [[бета-тикшерү]] башлана.<ref>{{cite web |url=http://my.opera.com/devblog/blog/introducing-opera-community-beta-site |title=Introducing the Opera Community Beta Site |author=Ole Kasper |publisher=My Opera News |date=[[26 октябрь]] [[2006 ел|2006]] |accessdate=[[10 июль]] [[2009 ел|2009]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061109182119/http://my.opera.com/devblog/blog/introducing-opera-community-beta-site |archivedate=2006-11-09 }}</ref>. ==Сылтамалар== * [http://widgets.opera.com/ Opera Widgets] — [[Opera]] һәм [[Opera Mobile]] браузерлары өчен [[виджет]]лар җыентыгы * [http://labs.opera.com/ Opera Labs] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120712/http://labs.opera.com/ |date=2012-07-12 }} — Opera браузерының яңартулар турындагы рәсми блогы * [http://dev.opera.com/ Dev.Opera] — төзүчеләр өчен сәхифә * [http://portal.opera.com/ Opera Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140207182837/http://portal.opera.com/ |date=2014-02-07 }} — башлангыч бит. === Искәрмәләр === {{Reflist}} {{Социаль челтәрләр}} [[Төркем:Социаль челтәрләр]] erjnxh66xbhkm7x9mr4e32249mrccp8 0 24891 5963447 5853723 2026-06-17T04:49:57Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963447 wikitext text/x-wiki {{twinCYR|Yäşel Üzän}} {{ТП |халәт = шәһәр |татар исеме = Яшел Үзән |чын исем = |ил = Россия |герб = Coat of Arms of Zelenodolsk (Tatarstan).png |байрак = Flag_of_Zelenodolsk_(Tatarstan).gif |герб киңлеге = |байрак киңлеге = 175 |lat_deg =55 |lat_min = 51 |lat_sec = |lon_deg = 48 |lon_min = 31 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(17800)_region:RU |CoordScale = 50000 |ЯндексХарита = |ил харитасы зурлыгы = 330 |төбәк харитасы зурлыгы = 330 |район харитасы зурлыгы = |төбәк төре = Республика |төбәк = Татарстан |төбәк җәдвәлдә = Татарстан |район төре = муниципаль район |район = Яшел Үзән районы |район җәдвәлдә = |җәмгыять төре = |җәмгыять = |җәмгыять таблицада = |ил харитасы = |төбәк харитасы = |район харитасы = |эчке бүленеш = |башлык төре = Мэр |башлык = Михаил Афанасьев<ref>[https://www.azatliq.org/a/30170547.html Азатлык радиосы]</ref> |нигезләү датасы = 1865 |беренче телгә алу = |элеккеге исемнәр = Кабачище |халәт = [[шәһәр]] ([[1932 ел]]дан) |мәйдан = |биеклек төре = |ТП мәркәзе биеклеге = |климат = |рәсми тел = |халык саны = 97 651 |исәп елы = 2010 |халык тыгызлыгы = |агломерация = |милли состав = |дини состав = |этнохороним = |сәгать кушагы = +3 |DST = |телефон коды = +7 84371 |почта индексы = |почта индекслары = 422540-422551 |автомобил коды = 16, 116 |Commons-та төркем = |сайт = http://zelendol.ru/ |сайт теле = |сайт теле 2 = |сайт теле 3 = |сайт теле 4 = |сайт теле 5 = | add1n = Кардәш шәһәрләр | add1 = {{wikidata|p190 | add3n = ОКАТО | add3 = 92420000000 | add4n = ОКТМО | add4 = 92628101001 }} |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Яшел Үзән''' ([[Рус теле|рус.]] ''Зеленодольск'') — [[Россия|Россия Федерациясенең]] шәһәре ([[1932 ел|1932]]), 1958 елдан алып, [[Татарстан Республикасы]] [[Яшел Үзән районы]] административ үзәге, ([[1990 ел]]га кадәр [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы|Татар АССР]]). "Яшел Үзән муниципаль районы" муниципаль берәмлегенең үзәге. 2014 елның 29 июленнән РФ Хөкүмәте «Об утверждении перечня моногородов» №1398-р карары (13.05.2016 төз.) буенча Россия Федерациясе '''аеруча катлаулы социаль-икътисади хәлдәге''' [[моношәһәрләр]] исемлегенә''' '''кертелгән.<ref>[http://government.ru/media/files/41d4f68fb74d798eae71.pdf Распоряжение Правительства РФ от 29.07.2014 N 1398-р «Об утверждении перечня моногородов»]</ref>  2025 елның 15 гыйнварында Россия Федерациясе Президенты [[Владимир Путин|В. В. Путин]] указы белән шәһәргә '''[[Хезмәт даны шәһәре|«Хезмәт батырлыгы шәһәре»]]''' мактаулы исеме бирелгән<ref>[https://tatar-inform.tatar/news/yasel-uzanga-xezmat-batyrlygy-sahare-iseme-birelde-5899068 Яшел Үзәнгә «Хезмәт батырлыгы шәһәре» исеме бирелде.] [[Татар-информ]], 15.01.2025</ref>. == География == === Климат === * Уртача еллык температура — +3,4&nbsp;°C * Уртача еллык җил тизлеге — 3,2 м/с * Уртача еллык һава дымлылыгы — 69,9% <div style="width:92%"> {{Шәһәр климаты |Шәһәр=Яшел Үзән |Источник=[http://www.retscreen.net/ru/home.php NASA. База данных RETScreen]<!--Для просмотра климатических данных необходимо установить программные средства RETScreen, войти в RETScreen и открыть базу климатических данных--> | Гый_ур=-10.5 | Гый_ур_осад= | Фев_ур=-10.6 | Фев_ур_осад= | Мар_ур=-5.5 | Мар_ур_осад= | Апр_ур=4.9 | Апр_ур_осад= | Май_ур=13.5 | Май_ур_осад= | Июн_ур=18.5 | Июн_ур_осад= | Июл_ур=20.4 | Июл_ур_осад= | Авг_ур=17.9 | Авг_ур_осад= | Сен_ур=12.2 | Сен_ур_осад= | Окт_ур=4.5 | Окт_ур_осад= | Ноя_ур=-4.4 | Ноя_ур_осад= | Дек_ур=-9.7 | Дек_ур_осад= | Ел_ур=4.4 | Ел_ур_осад= | Гый_ур_мин= | Гый_ур_макс= | Фев_ур_мин= | Фев_ур_макс= | Мар_ур_мин= | Мар_ур_макс= | Апр_ур_мин= | Апр_ур_макс= | Май_ур_мин= | Май_ур_макс= | Июн_ур_мин= | Июн_ур_макс= | Июл_ур_мин= | Июл_ур_макс= | Авг_ур_мин= | Авг_ур_макс= | Сен_ур_мин= | Сен_ур_макс= | Окт_ур_мин= | Окт_ур_макс= | Ноя_ур_мин= | Ноя_ур_макс= | Дек_ур_мин= | Дек_ур_макс= | Ел_ур_мин= | Ел_ур_макс= | Гый_а_макс= | Гый_а_мин= | Фев_а_макс= | Фев_а_мин= | Мар_а_макс= | Мар_а_мин= | Апр_а_макс= | Апр_а_мин= | Май_а_макс= | Май_а_мин= | Июн_а_макс= | Июн_а_мин= | Июл_а_макс= | Июл_а_мин= | Авг_а_макс= | Авг_а_мин= | Сен_а_макс= | Сен_а_мин= | Окт_а_макс= | Окт_а_мин= | Ноя_а_макс= | Ноя_а_мин= | Дек_а_макс= | Дек_а_мин= | Ел_а_макс= | Ел_а_мин= |}} </div> == Тарих == [[XIX гасыр]]да ул Кабачище авылы дип беленгән, аннары аның исеме Паратск затоны булып торган<br /> [[1928]] елдан бирле – Яшел Үзән елга порты <br /> [[1932]] елда шәһәр статусы бирелде<br /> [[1938]] елдан башлап Яшел Үзән районы үзәге == Халык == {| class='standard' style='text-align: center;' width=64% |- class='shadow' ! [[1897]]<ref>Населенныя мѣста [[Россия империясе|Россійской Имперіи]] въ 500 и болѣе жителей. [[Санкт-Петербург|Санктъ-Петербургъ]], [[1905]].</ref> !! [[1939]]<ref>http://www.mojgorod.ru/r_tatarstan/mendeleevsk/index.html</ref> !! [[1959]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1970]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1979]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1989]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg2.php 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[2002]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus02_reg2.php 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[2010]]<ref name="гкс">{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls |access-date=2013-05-26 |archive-date=2011-06-27 |archive-url=https://www.webcitation.org/5zkxwkUEt?url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls |dead-url=yes }}</ref> |- |1 090 |~30 200 |60 472 |76 961 |84 504 |94 079 |100 139 |97 651 |} = 2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 99137 кеше яши<ref name=16t>[https://16.rosstat.gov.ru/vpn2020 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.]</ref>, шул исәптән: [[урыслар]] — 62,15%, [[татарлар]] — 33,90%, башка халыклар — 2,03%, милләтен күрсәтмәүчеләр — 1,92%<ref name=16t />. == Милли тәркип == {| class='standard' style='text-align: center;' width=63% |- class='bright' ! Милләт !![[1939]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39_ra.php?reg=2381</ref> !![[1970]]<ref name="ВОТ">Мустафин М.Р, Хузеев Р.Г. Всё о Татарстане (Экономико-географический справочник). — Казань, 1994</ref> !! [[1979]]<ref name="ВОТ"/> !! [[1989]]<ref name="ВОТ"/> !! [[2002]]<ref>{{Citation |title=2002 ел сан алу базасы |url=http://std.gmcrosstata.ru/webapi/opendatabase?id=vpn2002_pert |access-date=2014-01-06 |archive-date=2019-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712135622/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/opendatabase?id=vpn2002_pert |dead-url=yes }}</ref>!![[2010]]<ref>{{Citation |title=2010 ел сан алу базасы |url=http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |access-date=2014-01-06 |archive-date=2017-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171111042357/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml |dead-url=yes }}</ref> |- class='bright' | [[руслар]] || 74,9% || 69,7% || 69,2% || 67,0% || 64,5%|| 61,6% |- class='bright' | [[татарлар]] || 21,5% ||26,5% || 27,1% || 29,1% || 32,6%||35,4% |- class='bright' | [[чуашлар]] ||0,9% || ?% || ?% || 1,3% || 0,9%||0,9% |} == Сәнәгать == * [[Алексей Горький|А.М. Горький]] исемендәге [[кораб]] төзү заводы * [[Серго исемендәге завод]] («ПОЗиС» ААҖ) * Фанер-җиһаз комбинаты * Фанир заводы * Шпаллар сеңдерү заводы * Җиһаз фабрикасы * Трикотаж фабрикасы * Тегү фабрикаласы * Сөт комбинаты * Икмәк комбинаты [[Файл:Яшел Үзән музее.jpg|160px|thumb|right|[[Яшел Үзән тарихи-мәдәни мирасы музее|Тарихи-мәдәни мирас музее]]]] [[Файл:Яшел Үзән галереясы.jpg|160px|thumb|right|[[Яшел Үзән сәнгать галереясы|Сәнгать галереясы]]]] == Мәгариф == * [[Яшел Үзән механика көллияте|Механика көллияте]] * [[Кораб]] төзелеше техникумы * [[Яшел Үзән медицина училищесы|Медицина училищесы]] * [[5 нче гимназия (Яшел Үзән)|5 нче гимназия]] == Мәдәният == * [[Яшел Үзән тарихи-мәдәни мирасы музее|Тарихи-мәдәни мирас музее]] * [[Яшел Үзән сәнгать галереясы|Сәнгать галереясы]] * [[Яшел Үзән музыкаль театры|Музыкаль театр]] == Шәһәрдә туган танылган шәхесләр == {{seealso|Төркем:Яшел Үзәндә туганнар}} * [[Дилә Барышева]] (1962), педагог, рәссам-батик ясау остасы, [[Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре]] (2017). * [[Фәрит Газизуллин]] (1946), РФ элекке министры, «Газпром» ААҖ директорлар шурасы әгъзасы. * [[Рәшит Гыйләҗев]] (1951), Татарстанның халык рәссамы (2022). * [[Рәшит Кәлимуллин]] (1957), РФ композиторлар берлеге рәисе (''[[2015 ел]]ның [[декабрь|декабреннән]]''). * [[Алсу Фәйзуллина]], [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры|Габдулла Кариев исемендәге Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры]] артисты ([[2008 ел|2008 елдан]]), [[Татарстан|Татарстан Республикасы]] Театр әһелләре берлеге әгъзасы. {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q139743. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p373,p570}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! Викиҗыентыктагы төркем ! үлем датасы |- | data-sort-value="1929" | 1929-01-18 | [[Лидия Белякова]] | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | | |- | data-sort-value="1931" | 1931-01-18 | [[Лидия Кнутова]] | ''[[:d:Q2177105|Россия дәүләт сәүдә-икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q215536|сәүдәгәр]]'' | | | |- | data-sort-value="1932" | 1932-08-21 | [[Иван Зюзюкин]] | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]'' | | | data-sort-value="2015" | 2015-01-18 |- | data-sort-value="1938" | 1938-05-12 | [[Владимир Шимко]] | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | | | | data-sort-value="1998" | 1998-03-03 |- | data-sort-value="1942" | 1942-06-16 | [[Олег Орлов]] | ''[[:d:Q4407693|Санкт-Петербург дәүләт диңгез техник университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q16893694|Крылов ис. дәүләт фәнни үзәге]]'' | | |- | data-sort-value="1943" | 1943-12-26 | [[Олег Жадан]] | [[Mäskäw däwlät universitetı|Мәскәү дәүләт университеты]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | data-sort-value="2001" | 2001 |- | data-sort-value="1944" | 1944 | [[Ринат Гыйләҗев]] | | | | | data-sort-value="2014" | 2014-11-22 |- | data-sort-value="1944" | 1944-06-19 | [[Илгизәр Вәлиев]] | [[Казан дәүләт медицина университеты]] | | | | data-sort-value="2018" | 2018-12-28 |- | data-sort-value="1946" | 1946-09-20 | [[Фәрит Газизуллин]] | | ''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]'' | | [[:commons:Category:Farit Gazizullin|Farit Gazizullin]] | |- | data-sort-value="1946" | 1946-11-23 | ''[[:d:Q111812567|Наталья Мельникова]]'' | [[Казан дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4496334|Харкау милли сәнгать институты]]''<br/>''[[:d:Q4163207|Dnipro Conservatory]]'' | | |- | data-sort-value="1949" | 1949-11-15 | [[Виталий Бортяков]] | ''[[:d:Q4351540|Пирем дәүләт хореография көллияте]]'' | | | | |- | data-sort-value="1951" | 1951-07-22 | [[Рәшит Гыйләҗев]] | ''[[:d:Q4201516|И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | [[:commons:Category:Rashid Gilazov|Rashid Gilazov]] | |- | data-sort-value="1952" | 1952-03-09 | [[Лариса Дядькова]] | ''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]'' | | | |- | data-sort-value="1954" | 1954-12-10 | ''[[:d:Q71945581|Наил Фәткуллин]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q482980|автор]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | data-sort-value="1955" | 1955-08-21 | ''[[:d:Q126326746|Евгений Канаев]]'' | ''[[:d:Q4366456|Идел буе дәүләт технология университеты]]'' | ''[[:d:Q33231|фотограф]]''<br/>''[[:d:Q957729|фотокорреспондент]]'' | [[Татарстан яшьләре (газета)|«Татарстан яшьләре»]]<br/>[[Татэнерго]] | [[:commons:Category:Evgeniy Kanaev|Evgeniy Kanaev]] | |- | data-sort-value="1956" | 1956-01-01 | ''[[:d:Q85137006|Илдус Заһидуллин]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]'' | | | data-sort-value="1994" | 1994-01-04 |- | data-sort-value="1957" | 1957-05-06 | [[Рәшит Кәлимуллин]] | [[Казан дәүләт консерваториясе]] | [[композитор]] | | [[:commons:Category:Rashid Kalimullin|Rashid Kalimullin]] | |- | data-sort-value="1957" | 1957-04-16 | [[Рөстәм Бәйкиев]] | [[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | | | |- | data-sort-value="1958" | 1958-06-25 | [[Ольга Гончарова]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q105497222|студент-биолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | | data-sort-value="2015" | 2015-10-15 |- | data-sort-value="1960" | 1960-06-21 | [[Ринат Гобәйдуллин (1960)|Ринат Гобәйдуллин]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]'' | | [[:commons:Category:Rinat Gubaydullin|Rinat Gubaydullin]] | |- | data-sort-value="1963" | 1963-09-05 | [[Рөстәм Фәхретдинов]] | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]'' | | | |- | data-sort-value="1963" | 1963-04-09 | ''[[:d:Q89695920|Елена Ушакова]]'' | [[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]]<br/>[[Томск дәүләт педагогика университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Elena Ushakova|Elena Ushakova]] | |- | data-sort-value="1966" | 1966-12-21 | [[Олег Рыльков]] | | ''[[:d:Q484188|серияле үтерүче]]''<br/>''[[:d:Q852718|tinsmith]]''<br/>''[[:d:Q22962951|rapist]]''<br/>''[[:d:Q29042975|pedophile]]''<br/>''[[:d:Q10659189|robber]]'' | | | |- | data-sort-value="1968" | 1968-02-22 | [[Әлфия Когогина]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Alfia Kogogina|Alfia Kogogina]] | |- | data-sort-value="1970" | 1970-08-25 | [[Александр Фёдоров (1970)|Александр Фёдоров]] | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | data-sort-value="2022" | 2022-01-26 |- | data-sort-value="1978" | 1978-11-25 | [[Ольга Кудряшова]] | | ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]''<br/>''[[:d:Q2312865|military athlete]]'' | | | |- | data-sort-value="1978" | 1978-11-03 | [[Антон Бочкарёв]] | ''[[:d:Q4303891|Мәскәү дәүләт физик мәдәният академиясе]]'' | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | | |- | data-sort-value="1983" | 1983 | ''[[:d:Q136815467|Николаев, Семён Павлович]]'' | | ''[[:d:Q4451210|танкист]]'' | | | |- | data-sort-value="1986" | 1986-10-14 | [[Анастасия Доценко]] | | ''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]'' | | [[:commons:Category:Anastasia Dotsenko|Anastasia Dotsenko]] | |- | data-sort-value="1987" | 1987-04-29 | [[Алсу Фәйзуллина]] | [[Казан музыка көллияте]]<br/>[[Казан дәүләт консерваториясе]]<br/>[[А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты]] | ''[[:d:Q2259451|театр актеры]]'' | [[Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры]] | | |- | data-sort-value="1989" | 1989-11-25 | [[Андрей Ларьков]] | | ''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]'' | | [[:commons:Category:Andrey Larkov|Andrey Larkov]] | |- | data-sort-value="1991" | 1991-03-25 | [[Динә Гарипова]] | | [[җырчы]] | | [[:commons:Category:Dina Garipova|Dina Garipova]] | |- | data-sort-value="1995" | 1995-01-09 | [[Алексей Курзенёв]] | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1999" | 1999-01-06 | [[Даяна Юшкова]] | | ''[[:d:Q10843263|чирәмдәге һоккей уйнаучы]]'' | | [[:commons:Category:Dayana Yushkova|Dayana Yushkova]] | |- | data-sort-value="2002" | 2002-03-17 | ''[[:d:Q130494327|Тимур Кәримов]]'' | | ''[[:d:Q11774891|алкалы һоккей уйнаучы]]'' | | | |- | data-sort-value="2005" | 2005-04-19 | [[Мария Минаева]] | | ''[[:d:Q13381572|спорт гимнасты]]'' | | | |- | data-sort-value="2005" | 2005-03-29 | ''[[:d:Q120809878|Илья Рожков]]'' | | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * [http://www.zelenodolsk.ru/ Шәһәр сайты] * [http://maps.yandex.ru/?text=%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F%2C%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%20%D0%A2%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%2C%20%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA&sll=48.501021%2C55.846659&ll=48.492719%2C55.845978&spn=0.020170%2C0.003260&z=16&l=map%2Cstv&ol=stv&oll=48.491561000000004%2C55.847094&ost=dir%3A98.71406323779502%2C0~spn%3A89.99999987427145%2C58.55331916503442 {{PAGENAME}} Яндекс.Панорамаларда] == Моны да карагыз == {{Татарстан}} {{Яшел Үзән районы}} {{Татарлар саны буенча Россия торак пунктлары}} [[Төркем:Татарстан шәһәрләре]] [[Төркем:Татарстан район үзәкләре]] [[Төркем:Хезмәт даны шәһәрләре]] jpnvt3mtcpsgbv8ir4nd8c8rxktgy9i 0 32562 5963421 5881115 2026-06-16T14:47:12Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963421 wikitext text/x-wiki {{ТП |халәт = авыл |татар исеме = Кыргыз-Миякә |рус исеме = {{lang-ru|Киргиз-Мияки}} |герб = |флаг = |ил = Россия |lat_dir = |lat_deg = 53|lat_min = 38|lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = 54|lon_min = 47|lon_sec = |CoordAddon =type: city_region:RU |CoordScale = |размер карты региона = |размер карты района = |төбәк = Башкортстан |төбәк в таблице = Башкортстан |вид района = |район = Башкортстанның Миякә районы{{!}}Миякә районы |район в таблице = |нигезләү датасы = 1779 |халык саны = 7473 |исәп елы = 2010 |плотность = |агломерация = |милли состав = [[татарлар]] |конфессиональный состав = |этнохороним = |почта индексы = 452080 |телефон коды = |сан идентификаторы = |категория в Commons = |сайт = }}'''Кыргыз-Миякә''' ({{Lang-ba|Ҡырғыҙ-Миәкә}}, {{Lang-ru|Киргиз-Мияки}}) — [[Башкортстан]]ның [[Миякә районы]]ның үзәге, [[авыл]]<ref name='справочник'>Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}</ref>. == Географик урынлашу == * [[Уфа]]га кадәр: 198 км * якындагы тимер юл станциясенә (Аксеново): 49 км == Этимология == XVIII гасыр башында булачак Кыргыз-Миякәдән ике чакрымдагы рус авылы [[Ерлыково]] (Ярлекәү) җирләре генерал Ерлыковныкы була. Ярлекәүдә зур базар була, бирегә Урта Азиядән сәүдәгәрләр атларда, дөяләрдә кипкән җимеш, табак-савыт, өс һәм аяк киемнәре, Кытай ефәге, кыйммәтле бизәнү әйберләре китереп сатканнар. Җирле халык аларның барысын да «кыргыз» дип йөрткән. Булачак Кыргыз-Миякәнең төньяк-көнбатышында, [[Кызыл Чишмә (Миякә районы)|Кызыл Чишмә]] авылы фермасыннан ерак түгел калкулыкта зиратлары була. Кабер өстенә таш өеп, казык кадап киткәннәр. Алар маяк кебек булып, юлны, юнәлешне билгеләргә дә ярдәмләшкән. «Кыргыз маяклары» («Кыргыз-маяки») булачак авылның аталышына (русча — Киргиз-Мияки) әверелгән<ref name="kiziltan.rbsmi.ru">{{Citation |title=Маяк-казыклардан башланган авыл. Ким САДЫЙКОВ. |url=https://kiziltan.ru/articles/bashkortstanga-100-el/2019-08-27/mayak-kazyklardan-bashlangan-avyl-667383 |access-date=2024-02-26 |archive-date=2024-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240226142205/https://kiziltan.ru/articles/bashkortstanga-100-el/2019-08-27/mayak-kazyklardan-bashlangan-avyl-667383 |dead-url=yes }}</ref>. == Тарихи мәгълүмат == Авылны [[Оренбург губернасы]]ның [[Бөгелмә өязе]]нә караган [[Келәүле]] белән [[Мансур (Самар өлкәсе)|Мансур]] авылларыннан килгән Хорамша Мостаев җитәкчелегендәге [[йомышлы татарлар]]ның 29 гаиләсе нигезли. Алар [[Бөркетле]], Баллы елгалары буйларына килеп туктаганнар. Башта землянкаларда яшәп, җир-су, печәнлек, көтүлек, урманнан законсыз файдаланганнар. Җирне җирле кабиләләрдән 400 сумга сатып алу турындагы килешү 1779 елның 29 июнендә имзалана. Аңа Мостафин, Рахманкулов, Исмәгыйлев, Каипов, Усманов, Мортазин, Мәхмүтов һәм башка фамилияле кешеләр кул куя. [[Өязе (Дим кушылдыгы)|Өязе]] елгасыннан Кыргыз-Миякәнең Максай тауларына кадәр гомум мәйданы 10 мең гектар чамасы булган җир сатып алганнар. Килешү [[Ырынбур]] шәһәрендәге тиешле конторада теркәлгән. Берничә елда бирегә Түбән Новгород һәм Пенза губерналарыннан җирсез татарлар күченеп килгән. XIX гасырның беренче яртысында Кыргыз-Миякә [[Бәләбәй өязе]]ндәге волость үзәге була. Идарә, 2 мәчет, казна 4-еллык "рус-башкорт училище"сы, базар, икмәк келәтләре («магазин»). 1911 елда 10 ятаклы зимства хастаханәсе була, биредә 1 [[земство]] табибы эшли<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.miaki.ru/adm/adm_2009/selsoveti/miyakinskii/miyakinskii.htm |access-date=2011-06-05 |archive-date=2011-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110430144940/http://www.miaki.ru/adm/adm_2009/selsoveti/miyakinskii/miyakinskii.htm |dead-url=yes }}</ref>. 1869 елда Башкортстан җирләре межалана. Җир реформасыннан файдаланып, күпләренең биләмәләре киселә һәм рус офицерларына, боярларына бүлеп бирелә. Халык ризасызлык белдерә. Уфа губернаторы бу хакта болай дип яза: «[[Җилдәр вулысы|Җилдәр]], [[Кыргыз-Миякә вулысы|Кыргыз-Миякә]], [[Гайнәямак вулысы|Гәйнә-Ямак волостьлары]]нда башкортлар һаман тынычланмый. Элекке җирләренә чәчүне дәвам итәләр, печәнлекләрне рөхсәтсез чабалар, урманнарны кисәләр». Уфа губернасының 1910 елгы хуҗалык-статистика күзәтү рәсми мәгълүматлары Кыргыз-Миякә һәм Җилдәр волостьлары халкының авыр тормышын күрсәтә. Крестьян хуҗалыкларыннан атсызлар — 20, бер атлылар — 30, чәчүлексезләр — 6, бер дисәтинәлеләр 19 процент. Гомумән, крестьяннарның 75 проценты ярлы. Хәсән Басыйров Кыргыз-Миякәнең «Урталык» дип йөртелгән урыны турында болай дип язып калдырган: «50 йорттан 36сы — салам, 6сы — юкә, 3есе — такта, берсе калай белән ябылган. Байтак кеше землянкаларда яшәгән. Шуларның берсе — Севастопольне обороналаган бомбардир, өч Георгий тәресе ордены кавалеры Нәфыйк Маликов. Чәчүлеге, мөлкәте булмаган. Орденнары исәбенә көн күргән…» Мәңге кул тимәгән дала чирәмен атларда, үгезләрдә сөрү җиңел булмаган Миякә крестьяннарына. Бөртеклеләр уңышы ифрат түбән булган, гектарыннан 5-5,5 центнердан артмаган. 1917 ел ахырында Кыргыз-Миякәдә крестьян депутатларының беренче Советы сайлана. 1919 елның 7 апрелендә авылга [[Колчак]] гаскәрләре бәреп керә. Шул ук елның маенда төбәктән колчакчылар бәреп чыгарыла. Башкортстан Колчак кулы астында чакта Кыргыз-Миякә волость башкарма комитеты әгъзалары [[Сызран]]ьда эвакуациядә була. Кыргыз-Миякәдә яшәгән 2417 кешенең яртысы [[1921-1922 еллар ачлыгы|1921 елгы ачлыкта]] үлә. 1925 елда Икъдисад авылының өч крестьяны «Фордзон» тракторы сатып ала. Шул ук елда Кыргыз-Миякәдә күпләр беренче тапкыр трактор белән җир сөргәнне күрәләр. Аз гына соңрак Миякә, Җилдәр МТСлары оештырыла. 1930 елда Җилдәр, [[Слак вулысы|Слак]], Кыргыз-Миякә волостьлары биләмәсендә [[Миякә районы]] барлыкка килә, ул вакытта анда 90 мең кеше яшәгән (әле — 28 меңнән артыграк). 1937 елда район колхоз-совхозларында бөртеклеләрдән тарихта күрелмәгән рекордлы уңыш җыеп алына<ref name="kiziltan.rbsmi.ru"/>. == Климат == <div style="width:92%"> {{Шәһәр климаты |Шәһәр=Кыргыз-Миякә |Чыганак=[http://www.retscreen.net/ru/home.php NASA. База данных RETScreen]<!--Для просмотра климатических данных необходимо установить программные средства RETScreen, войти в RETScreen и открыть базу климатических данных--> | Гый_ур=-11.3 | Гый_ур_осад= | Фев_ур=-11.2 | Фев_ур_осад= | Мар_ур=-6.2 | Мар_ур_осад= | Апр_ур=4.5 | Апр_ур_осад= | Май_ур=14.1 | Май_ур_осад= | Июн_ур=19.5 | Июн_ур_осад= | Июл_ур=21.4 | Июл_ур_осад= | Авг_ур=19.1 | Авг_ур_осад= | Сен_ур=13.1 | Сен_ур_осад= | Окт_ур=4.8 | Окт_ур_осад= | Ноя_ур=-4.7 | Ноя_ур_осад= | Дек_ур=-10.5 | Дек_ур_осад= | Ел_ур=4.5 | Ел_ур_осад= | Гый_ур_мин= | Гый_ур_макс= | Фев_ур_мин= | Фев_ур_макс= | Мар_ур_мин= | Мар_ур_макс= | Апр_ур_мин= | Апр_ур_макс= | Май_ур_мин= | Май_ур_макс= | Июн_ур_мин= | Июн_ур_макс= | Июл_ур_мин= | Июл_ур_макс= | Авг_ур_мин= | Авг_ур_макс= | Сен_ур_мин= | Сен_ур_макс= | Окт_ур_мин= | Окт_ур_макс= | Ноя_ур_мин= | Ноя_ур_макс= | Дек_ур_мин= | Дек_ур_макс= | Ел_ур_мин= | Ел_ур_макс= | Гый_а_макс= | Гый_а_мин= | Фев_а_макс= | Фев_а_мин= | Мар_а_макс= | Мар_а_мин= | Апр_а_макс= | Апр_а_мин= | Май_а_макс= | Май_а_мин= | Июн_а_макс= | Июн_а_мин= | Июл_а_макс= | Июл_а_мин= | Авг_а_макс= | Авг_а_мин= | Сен_а_макс= | Сен_а_мин= | Окт_а_макс= | Окт_а_мин= | Ноя_а_макс= | Ноя_а_мин= | Дек_а_макс= | Дек_а_мин= | Ел_а_макс= | Ел_а_мин= |}} </div> == Демографик хәл == {| class='standard' style='text-align: center;' width=65% |- class='bright' ! [[1959]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg3.php</ref> !! [[1970]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg3.php</ref> !! [[1979]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg3.php</ref> !! [[1989]]<ref>http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg3.php</ref> !! [[2002]]<ref name='белешмә'>Башкортостан Республикасының муниципаль районнары турындагы бердәм электрон белешмәсе — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Excel форматындагы кушымта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>!! [[2010]]<ref name='башстат'>{{Citation |title=Численность населения по населенным пунктам Республики Башкортостан |url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BC+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf |access-date=2013-10-31 |archive-date=2014-08-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/6Rxi3K6iw?url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81 |dead-url=yes }}</ref> |--- class='bright' | 3108 || 4298 || 6213 || 6905 || 7658 || 7473 |} Беренче кат исәпкә алынганда авылда 23 йортта 138 кеше яши. 1859 елда 710 кеше яши, 1870—875 1885—1825, 1917—2319, [[мишәрләр|мишәр]] 1920—2467 1999 — 8103, [[татарлар]] 2006 — 8043 кеше, 2734 йортта 2002 елгы сан алу буенча күпчелекне [[татарлар]] тәшкил итә — 63 %, шулай ук [[башкортлар]] — 27 %, руслар, чуашлар, украиннар бар. == Социаль тармак == Мәдәният-мәгариф-медицина объектлары — ике урта мәктәп, 3 балалар бакчасы, район үзәк хастаханәсе, район мәдәният сарае, Саклык банкының филиалы, пионерлар йорты, музыка мәктәбе, сәнгать мәктәбе. === Җитештерү тармагы === «Дружба» ҖЧҖ, "«Ярлекәү» ҖЧҖ СХ, ""Чытырбаш ҖЧҖ СХ хуҗалыклары идарәләре. Урман хуҗалыгы, Миякә Балык ширкәте. === Атаклы кешеләр === {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q2045277. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1900" | 1900 | ''[[:d:Q107366248|Вәлиев Ғәлиулла Ғәлимулла улы]]'' | | ''[[:d:Q4991371|солдат]]''<br/>''[[:d:Q1250916|сугышчы]]'' | | data-sort-value="1978" | 1978-01-19 | [[Миякә районы]] |- | data-sort-value="1906" | 1906 | ''[[:d:Q107378544|Хәйернас Мөҙәрис улы Мөхәмәтйәнов]]'' | | | | | |- | data-sort-value="1919" | 1919-09-15 | [[Мансур Абдуллин|Мансур Габдуллин]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[офицер]]<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="1996" | 1996-06-08 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="1931" | 1931-01-10 | ''[[:d:Q100138353|Ғүмәров Камил Әмир улы]]'' | [[Башкорт дәүләт аграр университеты]] | | | | |- | data-sort-value="1933" | 1933-06-26 | [[Мидхәт Хафизев]] | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | data-sort-value="1934" | 1934-01-31 | ''[[:d:Q28792395|Andrey Krupnov]]'' | ''[[:d:Q42704516|Faculty of Radiophysics, Nizhny Novgorod State University]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | ''[[:d:Q4314525|NIRFI]]''<br/>''[[:d:Q4201666|Нижгар эшле үзәлекчелек урнатмасы]]'' | data-sort-value="2022" | 2022-01-28 | [[Түбән Новгород]] |- | data-sort-value="1956" | 1956-02-15 | [[Дамир Шакиров]] | [[Башкорт дәүләт медицина университеты]] | ''[[:d:Q651566|гигиенист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Башкорт дәүләт медицина университеты]] | | |- | data-sort-value="1996" | 1996-05-01<br/>1996 | [[Айгөл Әхмәтшина]] | | ''[[:d:Q2865819|опера җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>[[җырчы]] | ''[[:d:Q637834|Deutsche Oper Berlin]]'' | | |- | | ''[[:d:Q55825679|Әхмәҙиев Тамимдар Хажиғәли улы]]'' | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[галим]] | | | [[Уфа]] |} {{Wikidata list end}} * [[Мансур Абдуллин]] (''1919-1996''), [[Советлар Берлеге Каһарманы]], артиллерист. * [[Айгөл Әхмәтшина]] (1996), опера җырчысы (меццо-сопрано). [[БР атказанган артисты]] (2021). * [[Галләнур Бохараев]] (1916—1944), [[җәлилчеләр|җәлилче]]. [[2019 ел]]да Кыргыз-Миякә авылында һәйкәл-бюсты ачылган<ref>Хәтер яши. [[Ирек мәйданы (гәҗит)|«Ирек мәйданы»]], 2019 ел, 5 сентябрь, 2нче бит.</ref>. * [[Гариф Гомәр]], татар язучысы. * [[Мидхәт Хәфизов]] (1933), [[Социалистик Хезмәт Каһарманы]]. * [[Дамир Шакиров]] (1956), медицина фәннәре докторы (2002), профессор (2006). == Искәрмәләр == {{Искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{Миякә районы}} [[Төркем:Башкортстанның район үзәкләре]] djzupothgwkjlv3jznt2y9lew59d1wo 0 51000 5963460 5881982 2026-06-17T08:48:11Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963460 wikitext text/x-wiki {{мәгънәләр|Белорет (мәгънәләр)}} {{ТП |халәт = шәһәр |татар исеме = Белорет |чын исем ={{lang-ba|Белорет}} |ил = Россия |сурәт = Beloretsk Stalevar.jpg |герб = Coat_of_Arms_of_Beloretsk_(Bashkortostan).png |байрак = Flag_of_Beloretsk_(Bashkortostan).png |герб киңлеге = |байрак киңлеге = |lat_deg = 53|lat_min = 58|lat_sec = 00 |lon_deg = 58|lon_min = 24|lon_sec = 00 |CoordAddon = type:city(69300)_region:RU |CoordScale = |ЯндексХарита = |ил харитасы зурлыгы = |төбәк харитасы зурлыгы = |район харитасы зурлыгы = |төбәк төре = Республика |төбәк = Башкортстан |төбәк җәдвәлдә = |район төре = |район = |район җәдвәлдә = |җәмгыять төре = |җәмгыять = |җәмгыять таблицада = |ил харитасы = |төбәк харитасы = |район харитасы = |эчке бүленеш = |башлык төре = мэр |башлык = Миронов Владислав |нигезләү датасы = 1762 |беренче телгә алу = |элеккеге исемнәр = |халәт = 1923 |мәйдан = 41 |шәһәр = 1923 |биеклек төре = |ТП мәркәзе биеклеге = |климат = уртача |рәсми тел = |халык саны = {{кимү}} 68 803<ref>{{Citation |title=Демографические показатели по городам и районам Республики Башкортостан |url=http://www.bashstat.ru/bashdigital/region1/DocLib/%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%20%D0%BF%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B8%20%D0%B7%D0%B0%202010%20%28%D1%81%20%D1%83%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%92%D0%9F%D0%9D2010%29.htm |access-date=2012-06-05 |archive-date=2012-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120428041153/http://www.bashstat.ru/bashdigital/region1/DocLib/%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5%20%D0%BF%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B8%20%D0%B7%D0%B0%202010%20%28%D1%81%20%D1%83%D1%87%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%92%D0%9F%D0%9D2010%29.htm |dead-url=yes }}</ref> |исәп елы = 2010 |халык тыгызлыгы = |агломерация = |милли состав = |дини состав = |этнохороним = |сәгать кушагы = |DST = |телефон коды = 34792 |почта индексы = 453500 |почта индекслары = |автомобил коды = |Commons-та төркем = |сайт = http://www.beladmin.ru/ru/index.php }} '''Белорет''' – [[Башкортстан республикасы]]ндагы [[моношәһәр]]. Башкортстанның мөһим [[сәнәгать]] [[үзәк|үзәге]]. [[Белорет районы]] [[территория]]сендә Башкортстанның иң зур [[түбә]]ләре: [[Ямантау]] (1640 м) белән [[Ирәмәл]] (1582 м) урнашкан. == Тарихи мәгълүмат == [[1762 ел]]да [[Агыйдел елгасы]] буенда беренче [[корыч]] эретү заводы пәйда булган. [[1774 ел]]ны заводны [[Пугачев]] отрядлары көлен күккә очыра. Еллар үтү белән ул Белорет шәһәренә әйләнгән. [[2001 ел]]дан завод «Мечел» компаниясенә карый. [[2012 ел]]да биредә 6 мең кеше эшли. [[1977 ел]]ны [[КПСС ҮК]] карары белән 40 км читтә урманлы [[тайга]] эчендә яшерен хәрби база төзелә башлый. Серлелекне саклау өчен ул металлурглар шәһәре Белоретка буйсына. [[1995]] елны «Белорет-15» һәм «Белорет-16» бистәләре шәһәрдән чыгарыла һәм «Межгорье» исеме белән аерым шәһәр булып санала башлый. Бүгенгә кадәр базаның нинди максатларга хезмәт итүе билгесез булып кала. Анда яшәүчеләр [[Ерак Төньяк]]та яшәүчеләргә тигезләнгәннәр. Шәһәрдә халыкара икътисад һәм хокук институты, [[Магнитогорски]] техник университеты филиаллары, медицина, металлург, педагогия колледжлары, 25нче, 21нче санлы лицей, Янбай Хамматов исемендәге башкорт гимназия эшли. «Белорецкий рабочий», «Металлург», «Урал» газеталары рус һәм башкорт телләрендә чыга. «Белорет ТВ-6» телекомпаниясе эфирга чыга. Белорет районында һәм шәһәрендә зур күпчелек халкын [[руслар]] белән [[башкортлар]] алып тора. Сигез меңнән артык [[татарлар|татар]] яши. Районда һәм шәһәрдә 1990 елдан бирле эшләп килүче [[Татар иҗтимагый үзәге]] бүлеге актив эшли. Җитәкчесе Әлфирә Хәлиуллина. == Халык == {| class='standard' style='text-align: center;' width=65% |- class='bright' ! [[1897]]<ref name="mojgorod">http://www.mojgorod.ru/r_bashkortst/beloreck/</ref> !! [[1926]]<ref name="mojgorod"/> !! [[1939]]<ref name="mojgorod"/> !! [[1959]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1970]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1979]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[1989]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg2.php 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[2002]]<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus02_reg2.php 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны]</ref> !! [[2010]]<ref name='башстат'>{{Citation |title=Численность населения по населенным пунктам Республики Башкортостан |url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BC+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf |access-date=2013-11-02 |archive-date=2019-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190517104742/http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/2f055a804e303140ba45fe3bf8d20d64/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BC+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf |dead-url=yes }}</ref> |-class='bright' |~8 300 |~19 900 |~40 600 |59 155 |67 099 |71 246 |72 434 |71 093 |68 806 |} ==Икътисады== *Белорет рессораллар һәм пружиналар заводы - трактор һәм авыл хуҗалыгы машиналары эшләүче, автомобил сәнәгате, юл транспорты, энергетика өчен комплектлау (эссе һәм салкын уралган пружиналар, автомобиль һәм трактор рессорлар, тәгәрмәч чылбыры буынының трак бармаклары) һәм запас чәсләр җитештерелә. Составы: эссе килеш уралган пружиналар һәм рессорлар җитештерү цехлары, салкын килеш уралган пружиналар җитештерү, төзәтү-механика, төзәтү-энергетика, транспорт-склад участкалары. 2010 елда 396 кеше эшләгән. Продукциясе БР һәм РФ ның башка төбәкләренең 200 дән артык предприятиесенә җибәрелә, якын чит илләргә чыгарыла<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/2299-beloret-ressor-ar-m-pruzhinalar-zavody |access-date=2017-06-13 |archive-date=2016-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160406000637/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/2299-beloret-ressor-ar-m-pruzhinalar-zavody |dead-url=yes }}</ref>. == Танылган шәхесләр == * [[Вәсилә Фәттахова]] – татар җырчысы * [[Фёдор Токарев]] (1904-...), [[Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы|БАССР]] Югары мәхкәмәсе рәисе (1937-1943), [[Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы|ТАССР]] Югары мәхкәмәсе рәисе (1925-1927). * [[Салават Касыймов]] (1934), тарих фәннәре докторы. {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q104778. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20:үлем урыны}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1871" | 1871-07-24 | ''[[:d:Q19971978|Vasiliy Kosorotov]]'' | | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | | data-sort-value="1957" | 1957-12-01 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1877" | 1877-10-18 | [[Дмитрий Татаринов]] | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]<br/>[[Башкорт дәүләт медицина университеты]] | data-sort-value="1956" | 1956-07-25 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="1879" | 1879-01-19 | ''[[:d:Q17908203|Grigory Larionov]]'' | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | | data-sort-value="1913" | 1913-01-18 | [[Скопин]] |- | data-sort-value="1886" | 1886-05-15 | ''[[:d:Q84723697|Сызранкин, Фёдор Николаевич]]'' | | | | data-sort-value="1978" | 1978-05-11 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1888" | 1888-11-25 | ''[[:d:Q20483338|Andreĭ Kuchkin]]'' | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4201575|Marx-Engels-Lenin Institute]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-03-30 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1889" | 1889-10-13 | ''[[:d:Q15064537|Grigory Bobrov]]'' | | ''[[:d:Q18576582|металлург]]'' | | data-sort-value="1964" | 1964-08-05 | |- | data-sort-value="1900" | 1900-03-24 | ''[[:d:Q4097088|Iakov Broud]]'' | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1942" | 1942-07-27 | [[Волгоград өлкәсе]] |- | data-sort-value="1903" | 1903-11-14 | [[Фёдор Токарев]] | ''[[:d:Q4476714|Урал дәүләт юридик университеты]]'' | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | ''[[:d:Q2622450|Россия Федерациясе Югары Мәхкәмәсе]]''<br/>[[Татарстан Республикасы Югары Суды|Татарстан Республикасының Югары Мәхкәмәсе]]<br/>[[Башкортстан Республикасының Югары Суды]] | No/unknown value | |- | data-sort-value="1905" | 1905-04-07 | ''[[:d:Q19908996|Gavriil Zaytsev]]'' | ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1935120|Хәрби-сәяси академия]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1975" | 1975-06-08 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1907" | 1907-09-06 | [[Иван Сухов (1907)]] | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1976" | 1976-10-11 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1909" | 1909-08-12 | ''[[:d:Q4229002|Yuriy Koltsov]]'' | | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | ''[[:d:Q840812|Мәскәү сәнгать театры]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-07-22 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1915" | 1915-09-19 | ''[[:d:Q99484866|Залавин Константин Петрович]]'' | | | | data-sort-value="2001" | 2001-09-11 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="1916" | 1916-01-25 | ''[[:d:Q110516628|Heinrich Schröder]]'' | | ''[[:d:Q16102070|Marineoffizier]]''<br/>''[[:d:Q3492027|су асты диңгезчесе]]''<br/>''[[:d:Q4991371|солдат]]'' | | data-sort-value="1973" | 1973-10-03 | |- | data-sort-value="1917" | 1917 | ''[[:d:Q16082181|Pranas Mažeika]]'' | | ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]'' | | data-sort-value="2010" | 2010 | [[Чикаго]] |- | data-sort-value="1917" | 1917 | ''[[:d:Q107154894|Сәйфуллин Мәғәфүр Сәйфулла улы]]'' | | ''[[:d:Q1250916|сугышчы]]'' | | data-sort-value="1942" | 1942-08-22 | [[Курск өлкәсе]]<br/>''[[:d:Q24685258|Лобановка]]'' |- | data-sort-value="1923" | 1923-06-01 | ''[[:d:Q28355438|Ivan Averyanov]]'' | ''[[:d:Q4114348|Бөек Пётр исемендәге Стратегик максатлардагы ракета гаскәрләренең хәрби академиясе]]'' | | | data-sort-value="2000" | 2000-01-05 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1923" | 1923-05-06 | ''[[:d:Q107137730|Саламатов Георгий Тимофеевич]]'' | | ''[[:d:Q1324245|сәпүр]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013-09-23 | Белорет |- | data-sort-value="1924" | 1924 | ''[[:d:Q129844103|Зимин, Василий Васильевич]]'' | ''[[:d:Q4228344|Kolomna Higher Military Artillery Command School]]'' | ''[[:d:Q4070283|тупчы]]'' | | data-sort-value="1943" | 1943-11-03 | ''[[:d:Q4350413|Perekopsky shaft]]'' |- | data-sort-value="1925" | 1925-12-02 | ''[[:d:Q21645118|Хисмәтуллин Фәйзрахман Шәйхитдин улы]]'' | | | | data-sort-value="1998" | 1998 | |- | data-sort-value="1929" | 1929-03-10 | [[Вениамин Сурин]] | [[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]] | ''[[:d:Q4345946|фирка эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1995" | 1995-07-24 | Белорет |- | data-sort-value="1931" | 1931-04-06 | ''[[:d:Q28790435|Leonid Nikolaevitsj Barmin]]'' | ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-06-16 | [[Екатеринбург]] |- | data-sort-value="1932" | 1932-06-08 | ''[[:d:Q16668603|Vadim Kulesha]]'' | ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[Белорет металлургия комбинаты]]<br/>[[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]] | data-sort-value="2011" | 2011-03-07 | |- | data-sort-value="1934" | 1934-12-19 | [[Салават Касыймов]] | [[Башкорт дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>[[Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа)|РФА УФҮ Тарих, тел һәм әдәбият иниституты]] | data-sort-value="2018" | 2018-11-21 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="1935" | 1935-08-20 | ''[[:d:Q12163206|Тімофєєв Вадим Михайлович]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | | |- | data-sort-value="1936" | 1936-07-23 | ''[[:d:Q112993646|Корольков, Борис Фёдорович]]'' | ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]''<br/>''[[:d:Q490188|Ю. А. Гагарин исемендәге һава-хәрби академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4336213|Ырынбур югары хәрби авиация очучылары укуханәсе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2023" | 2023-07-06 | ''[[:d:Q1944828|Monino]]'' |- | data-sort-value="1942" | 1942-06-07 | ''[[:d:Q4209956|Valeriy Kalistratov]]'' | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | [[композитор]] | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | data-sort-value="2020" | 2020-01-03 | |- | data-sort-value="1942" | 1942-02-22 | ''[[:d:Q22919541|Dmitri Miller]]'' | ''[[:d:Q372040|Гнесиннар исемендәге Россия музыка академиясе]]'' | ''[[:d:Q13219637|виолончелист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | data-sort-value="2016" | 2016-01-24 | [[Мәскәү]] |- | data-sort-value="1942" | 1942-10-11 | ''[[:d:Q65334434|Nina Zimina]]'' | ''[[:d:Q4274100|Магнитогорск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="2014" | 2014-06-24 | Белорет |- | data-sort-value="1944" | 1944-10-04 | ''[[:d:Q100255555|Лаврентьев Владимир Николаевич]]'' | [[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]] | | | | |- | data-sort-value="1945" | 1945-09-16 | ''[[:d:Q496277|Sergey Paramonov]]'' | | ''[[:d:Q13381863|кылычбаз]]'' | | | |- | data-sort-value="1947" | 1947-10-11 | ''[[:d:Q19634826|Nina Zimina]]'' | | | | data-sort-value="2014" | 2014-06-24 | Белорет |- | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Роза Ильясова]] | [[Уфа сәнгать укуханәсе|Уфа сәнгать училищесы]] | [[галим]] | | | |- | data-sort-value="1950" | 1950-05-17 | ''[[:d:Q47453042|Lidia Litvinova]]'' | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2026" | 2026-06-16 | Белорет |- | data-sort-value="1953" | 1953-01-06 | [[Валерий Платонов]] | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | ''[[:d:Q158852|дирижёр]]'' | | | |- | data-sort-value="1953" | 1953-11-04 | ''[[:d:Q16537040|Ildar Bikbulatov]]'' | [[Уфа дәүләт сәнгать институты|Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институты]] | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | | | |- | data-sort-value="1956" | 1956-07-14 | ''[[:d:Q28664862|Александренко Галина Васильевна]]'' | | ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]'' | | | |- | data-sort-value="1958" | 1958-01-07 | [[Елена Созина]] | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>[[Урал федераль университеты|Беренче Россия президенты Борис Николаевич Ельцин исемендәге Урал федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4201532|Institute of History and Archaeology]]'' | | |- | data-sort-value="1959" | 1959-09-15 | ''[[:d:Q4055696|Vyacheslav Averyanov]]'' | ''[[:d:Q4174242|Ейск югары хәрби авиация институты]]'' | ''[[:d:Q730242|очучы-сынаучы]]'' | | | |- | data-sort-value="1961" | 1961-01-27 | ''[[:d:Q4218865|Lyudmila Kedrina]]'' | | ''[[:d:Q4144610|тау чаңгычы]]'' | | data-sort-value="2015" | 2015-10-10 | [[Санкт-Петербург]] |- | data-sort-value="1963" | 1963-12-22 | ''[[:d:Q15065162|Илдар Габитов]]'' | [[Башкорт дәүләт аграр университеты]] | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q8359428|җәмгыять активисты]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q327029|механик]]''<br/>[[инженер]] | [[Башкорт дәүләт аграр университеты]] | | |- | data-sort-value="1964" | 1964-03-12 | ''[[:d:Q15260453|Natal'ja Syčeva]]'' | ''[[:d:Q3646646|Belarusian State University of Culture and Arts]]'' | ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]'' | | | |- | data-sort-value="1964" | 1964-11-08 | [[Юрий Пустовгаров]] | [[Магнитогорск дәүләт техник университеты|Григорий Иванович Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техника универститеты]] | [[инженер]] | | | |- | data-sort-value="1965" | 1965-01-12 | ''[[:d:Q85859185|Vsevolod Glukhovtsev]]'' | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]] | | |- | data-sort-value="1966" | 1966-02-03 | ''[[:d:Q29401931|Olha Lohinova]]'' | | ''[[:d:Q4144610|тау чаңгычы]]'' | | | |- | data-sort-value="1968" | 1968-02-20 | ''[[:d:Q18590452|Падин Андрей Викторович]]'' | | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1970" | 1970-08-30 | ''[[:d:Q134524422|Аверьянов, Сергей Витальевич]]'' | [[Башкорт дәүләт медицина университеты]] | [[галим]] | [[Башкорт дәүләт медицина университеты]] | | |- | data-sort-value="1973" | 1973-09-15 | ''[[:d:Q4110856|Denis Vizgalov]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | data-sort-value="2014" | 2014-07-29 | Белорет |- | data-sort-value="1976" | 1976-03-30 | ''[[:d:Q2644007|Alexei Tscheparew]]'' | | ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]'' | | | |- | data-sort-value="1976" | 1976-09-10 | ''[[:d:Q8061784|Yury Dubinin]]'' | | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | data-sort-value="1977" | 1977-11-13 | ''[[:d:Q258203|Liliya Shobukhova]]'' | | ''[[:d:Q13382460|marathon runner]]''<br/>''[[:d:Q4439155|long-distance runner]]''<br/>''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | | |- | data-sort-value="1977" | 1977-10-15 | ''[[:d:Q447957|Galina Bogomolova]]'' | | ''[[:d:Q13382460|marathon runner]]'' | | | |- | data-sort-value="1979" | 1979-12-31 | [[Вәсилә Фәттахова|Вәсилә Фәттах]] | | [[җырчы]] | | data-sort-value="2016" | 2016-01-26 | [[Уфа]] |- | data-sort-value="1980" | 1980-11-21 | ''[[:d:Q112164142|Alena Samokhvalova]]'' | ''[[:d:Q4274100|Магнитогорск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | | |- | data-sort-value="1981" | 1981-04-12 | ''[[:d:Q2019136|Oleg Marusin]]'' | | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | | |- | data-sort-value="1981" | 1981-09-07 | ''[[:d:Q96486596|Pavel Zarubin]]'' | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]'' | ''[[:d:Q2537294|Бөтенроссия дәүләт телевизион һәм радиотапшырулар ширкәте]]'' | | |- | data-sort-value="1982" | 1982-09-21 | ''[[:d:Q1913839|Maksim Kedrin]]'' | | ''[[:d:Q4144610|тау чаңгычы]]'' | | | |- | data-sort-value="1982" | 1982-01-25 | ''[[:d:Q18634382|Равил Казаков]]'' | | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1986" | 1986-06-09 | ''[[:d:Q4086568|Azamat Bikbajew]]'' | | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | data-sort-value="1990" | 1990-03-30 | ''[[:d:Q70690699|Florida Chanturiya]]'' | | [[җырчы]] | | | |- | data-sort-value="1992" | 1992-08-28 | ''[[:d:Q9282656|Gulshat Fazlitdinova]]'' | | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | | |- | data-sort-value="1992" | 1992-05-30 | ''[[:d:Q15910758|Kseniya Alopina]]'' | | ''[[:d:Q4144610|тау чаңгычы]]'' | | | |- | data-sort-value="1993" | 1993-06-22 | ''[[:d:Q38588672|Egor Feoktistov]]'' | | ''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1994" | 1994-03-22 | ''[[:d:Q24642364|Нажмудинов, Курбан Магомедович]]'' | | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |- | data-sort-value="1995" | 1995-10-05 | ''[[:d:Q4276252|Ksenia Maksimova]]'' | | ''[[:d:Q13381376|авыл атлетикачы]]'' | | | |- | data-sort-value="1996" | 1996-03-07 | ''[[:d:Q97661720|Vladislav Lisovskiy]]'' | | ''[[:d:Q3665646|баскетболчы]]'' | | | |} {{Wikidata list end}}== Урамнар == * [[Габдулла Тукай урамы (Белорет)|Габдулла Тукай урамы]] * [[Муса Җәлил урамы (Белорет)|Муса Җәлил урамы]] == Фотогалерея == <center><gallery> Файл:IlshatsBeloretsk.jpg|Белорет Файл:BeloretskView.jpg|Белоретның Уфа юлыннан ачылган күренеше </gallery></center> == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганак == {{Башкортстан}} {{Татарлар саны буенча Россия торак пунктлары}} [[Төркем:Башкортстан шәһәрләре]] [[Төркем:Белорет]] [[Төркем:Башкортстанның район үзәкләре]] gf241xrjsw6tjyipu4cpn2ss1te64of 0 53221 5963448 5881125 2026-06-17T04:55:50Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963448 wikitext text/x-wiki Астагысы 2011 ел эчендә тулаем хезмәт күргән пассажирлар (килү-китү һәм транзит) буенча '''[[Европа]]дагы 100 иң күп кулланылган һава аланнары исемлеге'''. Шулай ук 2010 һәм 2009 еллары өчен исемлекләр дә бар. Таблицалар соңгы ел эчендә һәр күрсәтелгән [[һава аланы]]н кулланган пассажирлар санында % үзгәрешләрне дә бирә. Мәгълүмат һәр һава аланы өчен аерым тутырыла һәм гадәттә милли авиация идарәсе яки һава аланы операторы статистикасыннан алынган. Европа һава аланнары дип [[Европа Шурасы]] әгъзасы яки кандидат дәүләтләренең һава киңлеге чикләрендә урнашканнары билгеләнә. == 2011 статистикасы == {|class="wikitable sortable" |- !Ранг<br /><small>2011</small>||Ил||Һава аланы ||Шәһәр||Пассажирлар<br />2010||Пассажирлар<br />2011||Үзгәреш<br /><small>2010-2011</small> |- |1|| {{GBR}} ||[[Лондонның Һитроу һава аланы|Лондон – Һитроу һава аланы]] ([[:en:London Heathrow Airport|инглизчә]])|| {{Лондон гербы}}||65,881,660<ref name=GBR/>||69,433,230<ref name=UK11>[http://www.caa.co.uk/default.aspx?catid=80&pagetype=88&sglid=3&fld=2011Annual GBR CAA Annual 2011 Statistics]</ref>||{{үсү}}5.4% |- |2|| {{FRA}} ||[[Париж — Шарль-де-Голль һава аланы]] || {{Париж гербы}}||58,164,612<ref name=Paris/>||60,970,551<ref name=Paris11>[http://www.aeroportsdeparis.fr/ADP/Resources/b075cd65-a887-4cae-9d36-3f71768f055b-122011trafficfigures.pdf Aeroports de Paris - Record Traffic in 2011]</ref>||{{үсү}}4.8% |- |3|| {{DEU}} ||[[Майндагы Франкфурт һава аланы]] || {{Франкфурт гербы}}||53,009,221<ref name=Germany/>||56,436,255<ref name=Germany11>{{Citation |title=German Airport Statistics - 2011 |url=http://www.adv.aero/verkehrszahlen/verkehrsentwicklung-2011/ |access-date=2012-08-21 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206162954/http://www.adv.aero/verkehrszahlen/verkehrsentwicklung-2011/ |dead-url=yes }}</ref>||{{үсү}}6.5% |- |4|| {{NED}} ||[[Амстердам – Схипхол һава аланы]] ([[:en:Amsterdam Schiphol Airport|инглизчә]])|| {{Амстердам гербы}}||45,211,749<ref name=Amsterdam/>||49,755,252<ref name=AMS11>{{Citation |title=Amsterdam Airport Schiphol’s network and market share grow in 2011 |url=http://www.schiphol.nl/SchipholGroup1/NieuwsPers/Persbericht/AmsterdamAirportSchipholsNetworkAndMarketShareGrowIn2011.htm |access-date=2012-08-21 |archive-date=2012-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120627070016/http://www.schiphol.nl/SchipholGroup1/NieuwsPers/Persbericht/AmsterdamAirportSchipholsNetworkAndMarketShareGrowIn2011.htm |dead-url=yes }}</ref>||{{үсү}}10.0% |- |5|| {{ESP}} ||[[Мадрид – Барахас халыкара һава аланы]] ([[:en:Madrid Barajas Airport|инглизчә]])|| {{Мадрид гербы}}||49,866,113<ref name=Spain/>||49,671,270<ref name=Spain/>||{{төшү}}0.4% |- |6|| {{DEU}} ||[[Мүнхен – Франц-Йозеф Штраус халыкара һава аланы]] ([[:en:Munich Airport|инглизчә]])|| {{Мүнхен гербы}}||34,721,605<ref name=Germany/>||37,763,701<ref name=Germany11/>||{{үсү}}8.8% |- |7|| {{ITA}} ||[[Рим – Леонардо-да-Винчи халыкара һава аланы]] ([[:en:Leonardo da Vinci-Fiumicino Airport|инглизчә]])|| {{Рим гербы}}||36,337,050<ref name=Italy/>||37,651,700<ref name=Italy/>||{{үсү}}3.6% |- |8|| {{TUR}} ||[[Истанбул – Ататөрк халыкара һава аланы]] ([[:en:Atatürk International Airport|инглизчә]])|| {{Истанбул гербы}}||32,143,819<ref name=DHMI/>||37,452,187<ref name=DHMI_2011>[http://www.dhmi.gov.tr/getBinaryFile.aspx?Type=13&dosyaID=3&IstatistikID=54 Istanbul Airport - 2011 Statistics]</ref>||{{үсү}}16.5% |- |9|| {{ESP}} ||[[Барселона – Эль-Прат һава аланы]] ([[:en:Barcelona El Prat Airport|инглизчә]])|| {{Барселона гербы}}||29,209,536<ref name=Spain/>||34,398,226<ref name=Spain/>||{{үсү}}17.8% |- |10|| {{GBR}} ||[[Лондон – Гатвик һава аланы]] ([[:en:London Gatwick Airport|инглизчә]])|| {{Лондон гербы}}||31,375,290<ref name=GBR/>||33,674,264<ref name=UK11/>||{{үсү}}7.3% |- |11|| {{FRA}} ||[[Париж — Орли һава аланы]] ([[:en:Paris-Orly Airport|инглизчә]])|| {{Париж гербы}}||25,203,969<ref name=Paris/>||27,139,076<ref name=Paris11/>||{{үсү}}7.7% |- |12|| {{RUS}} ||[[Домодедово һава аланы|Мәскәү – Домодедово һава аланы]] || {{Мәскәү гербы}}||22,253,529<ref name=Domodedovo/>||25,701,610<ref name=Domodedovo11>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.domodedovo.ru/ru/main/news/press_rel/?ID=3281 |access-date=2012-08-21 |archive-date=2012-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120126104138/http://domodedovo.ru/ru/main/news/press_rel/?ID=3281 |dead-url=yes }}</ref>||{{үсү}}15.5% |- |13|| {{TUR}} ||[[Анталья һава аланы]] ([[:en:Antalya Airport|инглизчә]])|| [[Анталья]]||22,013,027<ref name=DHMI/>||25,113,635<ref name=DHMI_2011/>||{{үсү}}14.1% |- |14|| {{CHE}} ||[[Цюрих — Клотен һава аланы]] ([[:en:Zurich Airport|инглизчә]])|| {{Цюрих гербы}}||22,878,251<ref name=Zurich2010/>||24,337,954<ref name=ZRH11>{{Citation |title=Zurich Airport - Traffic Figures December 2011 |url=http://www.zurich-airport.com/Portaldata/2/Resources/documents_unternehmen/investorrelations/news-flash_2011/ZRHTrafficDec2011EN.pdf |access-date=2012-08-21 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516160843/http://www.zurich-airport.com/Portaldata/2/Resources/documents_unternehmen/investorrelations/news-flash_2011/ZRHTrafficDec2011EN.pdf |dead-url=yes }}</ref>||{{үсү}}6.4% |- |15|| {{ESP}} ||[[Пальма-де-Майорка һава аланы]] ([[:en:Palma de Mallorca Airport|инглизчә]])|| {{Пальма-де-Майорка гербы}}||21,117,417<ref name=Spain/>||22,726,707<ref name=Spain/>||{{үсү}}7.6% |- |16|| {{DNK}} ||[[Копенгаген-Каструп һава аланы]] ([[:en:Copenhagen Airport|инглизчә]])|| {{Копенгаген гербы}}||21,501,750<ref name=Copenhagen/>||22,725,517<ref name=Copenhagen2011>[http://www.cph.dk/CPH/GBR/ABOUT+CPH/International/United+Kingdom/Traffic/2011/December.htm Copenhagen Airport Statistics - 2011]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>||{{үсү}}5.7% |- |17|| {{RUS}} ||[[Шереметьево Халыкара һава аланы]] ([[:en:Sheremetyevo International Airport|инглизчә]])||{{Мәскәү гербы}}||19,123,007<ref name=Anna/>||22,555,000<ref name=Sheremetyevo11>[http://www.svo.aero/news/2012/2182/ Sheremetyevo 2011]</ref>||{{үсү}}16.7% |- |18|| {{AUT}} ||[[Вена – Швехат халыкара һава аланы]] ([[:en:Vienna International Airport|инглизчә]])|| {{Вена гербы}}||19,691,206<ref name=Vienna/>||21,106,292<ref name=VIE11>[http://www.viennaairport.com/jart/prj3/va/main.jart?rel=en&content-id=1249344074280&news_beitrag_id=1326917801340 Vienna Airport - 7.2% plus in passengers to 21.1 million in 2011]</ref>||{{үсү}}7.2% |- |19|| {{NOR}} ||[[Осло – Гардермөен һава аланы]] ([[:en:Oslo Airport, Gardermoen|Oslo-Gardermoen Airport|инглизчә]])|| {{Осло гербы}}||19,091,036<ref name=Norway/>||21,103,623<ref name=Norway/>||{{үсү}}10.5% |- |20|| {{DEU}} ||[[Дюссельдорф халыкара һава аланы]] ([[:en:Düsseldorf International Airport|инглизчә]])|| {{Дюссельдорф гербы}}||18,988,149<ref name=Germany/>||20,339,466<ref name=Germany11/>||{{үсү}}7.1% |- |21|| {{ITA}} ||[[Милан – Мальпенса һава аланы]] ([[:en:Malpensa Airport|инглизчә]])|| {{Милан гербы}}||18,947,808<ref name=Italy/>||19,303,131<ref name=Italy/>||{{үсү}}1.9% |- |22|| {{SWE}} ||[[Стокһольм – Арланда һава аланы]] ([[:en:Stockholm-Arlanda Airport|инглизчә]])|| {{Стокһольм гербы}}||16,962,416<ref name=Sweden2010/>||19,069,065<ref name=Sweden2010/>||{{үсү}}12.4% |- |23|| {{GBR}} ||[[Манчестер һава аланы]] ([[:en:Manchester Airport|инглизчә]])|| {{Манчестер гербы}}||17,759,173<ref name=GBR/>||18,892,756<ref name=UK11/>||{{үсү}}6.4% |- |24|| {{BEL}} ||[[Брюссель – Насиональ һава аланы]] ([[:en:Brussels Airport|инглизчә]])|| {{Брюссель гербы}}||17,181,000<ref name=Brussels2010/>||18,786,034<ref name=Anna/>||{{үсү}}9.4% |- |25|| {{IRL}} ||[[Дублин һава аланы]] ([[:en:Dublin Airport|инглизчә]])|| {{Дублин гербы}}||18,431,064<ref name=Daa/>||18,741,095<ref name=Anna/>||{{үсү}}1.7% |- |26|| {{GBR}} ||[[Лондон — Станстед һава аланы]] ([[:en:London Stansted Airport|инглизчә]])|| {{Лондон гербы}}||18,573,592<ref name=GBR/>||18,052,843<ref name=UK11/>||{{төшү}}2.8% |- |27|| {{DEU}} ||[[Берлин — Тегель һава аланы]] ([[:en:Berlin Tegel Airport|инглизчә]])|| {{Берлин гербы}}||15,025,600<ref name=Germany/>||16,919,820<ref name=Germany11/>||{{үсү}}12.6% |- |28|| {{FIN}} ||[[Һелсинки – Вантаан һава аланы]] ([[:en:Helsinki Airport|инглизчә]])|| {{Һелсинки гербы}}||12,883,399<ref name=Finland/>||14,865,871<ref name=Finland/>||{{үсү}}15.5% |- |29|| {{PRT}} ||[[Лиссабон – Портела һава аланы]] ([[:en:Lisbon Portela Airport|инглизчә]])|| {{Лиссабон гербы}}||14,035,273<ref name=PT/>||14,805,624<ref name=Anna/>||{{үсү}}5.5% |- |30|| {{GRC}} ||[[Афиннар – Элефтериос Венизелос халыкара һава аланы]] ([[:en:Athens International Airport|инглизчә]])|| {{Афиннар гербы}}||15,303,127<ref name=Athens/>||14,446,963<ref name=Athens/>||{{төшү}}5.6% |- |31|| {{DEU}} ||[[Һамбург - Фүһелсбүттель һава аланы]] ([[:en:Hamburg Airport|инглизчә]])|| {{Һамбург гербы}}||12,962,429<ref name=Germany/>||13,558,261<ref name=Germany11/>||{{үсү}}4.6% |- |32|| {{CHE}} ||[[Женева – Куантрин халыкара һава аланы]] ([[:en:Geneva Cointrin International Airport|инглизчә]])|| {{Женева гербы}}||11,785,522<ref name=Geneva/>||13,111,741<ref name=GVA11>{{Citation |title=Geneva Airport Statistics 2011 |url=http://www.gva.ch/en/Portaldata/1/Resources/fichiers/institutionnels/statistiques/2011_Stats-GeneveAeroport_en.pdf |access-date=2012-08-21 |archive-date=2012-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120604165415/http://www.gva.ch/en/Portaldata/1/Resources/fichiers/institutionnels/statistiques/2011_Stats-GeneveAeroport_en.pdf |dead-url=yes }}</ref>||{{үсү}}11.3% |- |33|| {{ESP}} ||[[Малага – Коста-дель-Соль һава аланы]] ([[:en:Málaga Airport|инглизчә]])|| {{Малага гербы}}||12,064,521<ref name=Spain/>||12,823,117<ref name=Spain/>||{{үсү}}6.3% |- |34|| {{TUR}} ||[[Истанбул – Сабиха Гөкчән һава аланы]] ([[:en:Sabiha Gökçen Airport|инглизчә]])|| {{Истанбул гербы}}||11,189,678<ref name=DHMI/>||12,749,230<ref name=DHMI_2011/>||{{үсү}}13.9% |- |35|| {{CZE}} ||[[Прага – Рузине һава аланы]] ([[:en:Ruzyně Airport|инглизчә]])|| {{Прага гербы}}||11,556,858<ref name=Prague2010/>||11,788,629<ref name=Prague2011>{{Citation |title=Prague Airport Statistics - 2011 |url=http://www.prg.aero/en/prague-airport/press-center/press-releases/in-2011-prague-airport-handled-118-million-passengers-representing-a-2-increase-over-the-preceding-year/ |access-date=2012-08-21 |archive-date=2012-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121105071207/http://www.prg.aero/en/prague-airport/press-center/press-releases/in-2011-prague-airport-handled-118-million-passengers-representing-a-2-increase-over-the-preceding-year/ |dead-url=yes }}</ref>||{{үсү}}2.0% |- |36|| {{ESP}} ||[[Гран-Канария – Лас-Пальмас һава аланы]] ([[:en:Gran Canaria Airport|инглизчә]])||{{Лас-Пальмас-де-Гран-Канария гербы}}||9,486,035<ref name=Spain/>||10,538,829<ref name=Spain/>||{{үсү}}11.1% |- |37|| {{FRA}} ||[[Ницца – Аксыл Зәңгәр Яр һава аланы]] ([[:en:Nice Côte d'Azur Airport|инглизчә]])|| {{Ницца гербы}}||9,603,014<ref name=Anna/>||10,422,073<ref name=Anna/>||{{үсү}}8.5% |- |38|| {{ESP}} ||[[Аликанте һава аланы]] ([[:en:Alicante Airport|инглизчә]])|| {{Аликанте гербы}}||9,382,931<ref name=Spain/>||9,913,731<ref name=Spain/>||{{үсү}}5.7% |- |39|| {{DEU}} ||[[Көлн/Бонн – Конрад Аденауэр һава аланы]] ([[:en:Cologne Bonn Airport|инглизчә]])|| {{Көлн гербы}} / {{Бонн гербы}}||9,849,779<ref name=Germany/>||9,623,398||{{төшү}}2.3% |- |40|| {{RUS}} ||[[Пулково һава аланы]] ([[:en:Pulkovo Airport|инглизчә]])|| {{Санкт-Петербург гербы}}||8,391,281<ref name=Anna/>||9,610,767<ref name=aex>[http://www.aex.ru/news/2012/1/19/91912/ aex]</ref>||{{үсү}}13.8% |- |41|| {{DEU}} ||[[Штутгарт һава аланы]] ([[:en:Stuttgart Airport|инглизчә]])|| {{Штутгарт гербы}}||9,218,095<ref name=Germany/>||9,582,265<ref name=Germany11/>||{{үсү}}4.0% |- |42|| {{GBR}} ||[[Лондон – Лутон һава аланы]] ([[:en:London Luton Airport|инглизчә]])|| {{Лондон гербы}}||8,738,712<ref name=GBR/>||9,513,704<ref name=UK11/>||{{үсү}}8.9% |- |43|| {{GBR}} ||[[Эдинбург һава аланы]] ([[:en:Edinburgh Airport|инглизчә]])|| {{Эдинбург гербы}}||8,596,715<ref name=GBR/>||9,385,245<ref name=UK11/>||{{үсү}}9.2% |- |44|| {{POL}} ||[[Варшава – Фредерик Шопен һава аланы]] ([[:en:Frederic Chopin Airport|инглизчә]])|| {{Варшава гербы}}||8,712,384<ref name=Warsaw/>||9,337,000<ref name=Warsaw11>{{Cite web |url=http://www.lotnisko-chopina.pl/en/airport/about-the-airport/pressroom/news/2012/1/2011-second-best-result-in-chopin-airport2019s-history |title=2011: second best result in Chopin Airport’s history |accessdate=2012-08-21 |archivedate=2021-07-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210723165859/https://www.lotnisko-chopina.pl/en/airport/about-the-airport/pressroom/news/2012/1/2011-second-best-result-in-chopin-airport2019s-history }}</ref>||{{үсү}}7.2% |- |45|| {{ITA}} ||[[Милан-Линате – Энрико Форлантини һава аланы]] ([[:en:Linate Airport|инглизчә]])|| {{Милан гербы}}||8,296,450<ref name=Italy/>||9,128,522<ref name=Italy/>||{{үсү}}10.0% |- |46|| {{HUN}} ||[[Будапешт – Франц Лист халыкара һава аланы]] ([[:en:Budapest Liszt Ferenc International Airport|инглизчә]])|| {{Будапешт гербы}}||8,190,089<ref name=Budapest/>||8,920,653<ref name=Budapest2011>{{Citation |title=Budapest Airport Statistics - 2011 |url=http://www.bud.hu/english/budapest-airport/media/news/budapest-airport-2011:-all-traffic-records-beaten!-8557.html |access-date=2012-08-21 |archive-date=2012-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120119142040/http://www.bud.hu/english/budapest-airport/media/news/budapest-airport-2011:-all-traffic-records-beaten!-8557.html |dead-url=yes }}</ref>||{{үсү}}8.9% |- |47|| {{ESP}} ||[[Тенерифе – Көньяк һава аланы]] ([[:en:Tenerife South Airport|инглизчә]])|| {{Санта-Крус-де-Тенерифе гербы}}||7,358,986<ref name=Spain/>||8,656,487<ref name=Spain/>||{{үсү}}17.6% |- |48|| {{GBR}} ||[[Бирмингем халыкара һава аланы]] ([[:en:Birmingham International Airport (GBR)|Birmingham International Airport|инглизчә]])||{{Бирмингем гербы}}||8,572,398<ref name=GBR/>||8,616,296<ref name=UK11/>||{{үсү}}0.5% |- |49|| {{ITA}} ||[[Венеция — Марко Поло һава аланы]] ([[:en:Venice Marco Polo Airport|инглизчә]])|| {{Венеция гербы}}||6,854,595<ref name=Italy/>||8,584,651<ref name=Italy/>||{{үсү}}25.2% |- |50|| {{TUR}} ||[[Измир — Аднан Мендерес һава аланы]] ([[:en:Adnan Menderes Airport|инглизчә]])|| [[Измир]]||7,485,098<ref name=DHMI_2011/>||8,542,811<ref name=DHMI_2011/>||{{үсү}} 14.1% |- |51|| {{TUR}} ||[[Әнкара – Әсәнбога һава аланы]] ([[:en:Esenboğa Airport|инглизчә]])|| {{Әнкара гербы}}||7,763,914<ref name=DHMI/>||8,520,649<ref name=DHMI_2011/>||{{үсү}}9.7% |- |52|| {{FRA}} ||[[Лион – Сент-Экзюпери һава аланы]] ([[:en:Lyon-Saint Exupéry Airport|инглизчә]])|| {{Лион гербы}}||7,979,228<ref name=Anna/>||8,437,141<ref name=Anna/>||{{үсү}}5.7% |- |53|| {{ITA}} ||[[Милан-Бергамо – Каравальйо Орио-ал-Серио һава аланы]] ([[:en:Orio al Serio Airport|инглизчә]])||{{Милан гербы}} / {{Бергамо гербы}}||7,677,224<ref name=Italy/>||8,419,948<ref name=Italy/>||{{үсү}}9.7% |- |54|| {{RUS}} ||[[Внуково һава аланы]] || {{Мәскәү гербы}}||9,460,292<ref name=Anna/>||8,197,162<ref name=Anna/>||{{төшү}}13.4% |- |55|| {{UKR}} ||[[Киев – Борисполь халыкара һава аланы]] ([[:en:Boryspil International Airport|инглизчә]])|| {{Киев гербы}}||6,692,382<ref name=Anna/>||8,047,115<ref name=Borysp11>[http://www.aviaport.ru/digest/2012/01/05/227496.html Boryspil 2011]</ref>||{{үсү}}20.2% |- |56|| {{FRA}} ||[[Марсель – Прованс һава аланы]] ([[:en:Marseille Provence Airport|инглизчә]])|| {{Марсель гербы}}||7,524,886<ref name=Anna/>||7,366,873<ref name=Anna/>||{{төшү}}2.1% |- |57|| {{DEU}} ||[[Берлин – Шөнефельд һава аланы]] ([[:en:Berlin Schönefeld Airport|инглизчә]])|| {{Берлин гербы}}||7,297,911<ref name=Germany/>||7,113,989<ref name=Germany11/>||{{төшү}}2.5% |- |58|| {{FRA}} ||[[Тулуза – Бланьяк һава аланы]] ([[:en:Blagnac Airport|инглизчә]])|| {{Тулуза гербы}}||6,405,906<ref name=Toulouse/>||6,988,140<ref name=Toulouse/>||{{үсү}}9.1% |- |59|| {{GBR}} ||[[Глазго халыкара һава аланы]] ([[:en:Glasgow International Airport|инглизчә]])|| {{Глазго гербы}}||6,548,865<ref name=GBR/>||6,880,217<ref name=UK11/>||{{үсү}}5.1% |- |60|| {{ITA}} ||[[Катанья-Фонтанаросса – Винченцо Беллини һава аланы]] ([[:en:Catania-Fontanarossa Airport|инглизчә]])|| {{Катанья гербы}}||6,318,177<ref name=Italy/>||6,794,063<ref name=Italy/>||{{үсү}}7.5% |- |61|| {{PRT}} ||[[Порто – Франсиско-де-Са-Карнейро һава аланы]] ([[:en:Francisco de Sá Carneiro Airport|инглизчә]])|| {{Порто гербы}}||5,279,362<ref name=PT/>||6,004,589||{{үсү}}13.7% |- |62|| {{BEL}} ||[[Көньяк Брюссель – Шарлеруа һава аланы]] ([[:en:Brussels South Charleroi Airport|инглизчә]])|| {{Шарлеруа гербы}}||5,195,372<ref name=Charleroi/>||5,901,007<ref name=Anna/>||{{үсү}}13.6% |- |63|| {{ITA}} ||[[Болонья – Гульельмо Маркони һава аланы]] ([[:en:Bologna Airport|инглизчә]])|| {{Болонья гербы}}||5,503,106<ref name=Italy/>||5,885,884<ref name=Italy/>||{{үсү}}7.0% |- |64|| {{GBR}} ||[[Бристол халыкара һава аланы]] ([[:en:Bristol International Airport|инглизчә]])|| {{Бристоль гербы}}||5,747,604<ref name=GBR/>||5,780,746<ref name=UK11/>||{{үсү}}0.6% |- |65|| {{ITA}} ||[[Неаполь халыкара һава аланы]] ([[:en:Naples Airport|инглизчә]])|| {{Неаполь гербы}}||5,571,738<ref name=Italy/>||5,768,873<ref name=Italy/>||{{үсү}}3.5% |- |66|| {{ESP}} ||[[Ивиса һава аланы]] ([[:en:Ibiza Airport|инглизчә]])|| {{Ивиса гербы}}||5,040,800<ref name=Spain/>||5,643,180<ref name=Spain/>||{{үсү}}12.0% |- |67|| {{PRT}} ||[[Фару һава аланы]] ([[:en:Faro Airport|инглизчә]])|| {{Фару гербы}}||5,336,173<ref name=PT/>||5,615,580<ref name=Anna/>||{{үсү}}5.2% |- |68|| {{NOR}} ||[[Берген – Флесланд һава аланы]] ([[:en:Bergen Airport|инглизчә]])|| {{Берген гербы}}||5,078,267<ref name=Norway/>||5,601,394<ref name=Anna/>||{{үсү}}10.3% |- |69|| {{ESP}} ||[[Ланцароте һава аланы]] ([[:en:Lanzarote Airport|инглизчә]])|| {{Ланцароте гербы}}||4,938,343<ref name=Spain/>||5,543,744<ref name=Spain/>||{{үсү}}12.3% |- |70|| {{CYP}} ||[[Ларнака халыкара һава аланы]] ([[:en:Larnaca International Airport|инглизчә]])|| [[Ларнака]]||5,367,724<ref name=Anna/>||5,507,762<ref name=Anna/>||{{үсү}}2.6% |- |71|| {{DEU}} ||[[Ганновер - Лангенхаген һава аланы]] ([[:en:Langenhagen Airport|инглизчә]])|| {{Ганновер гербы}}||5,059,800<ref name=Germany/>||5,340,264<ref name=Germany11/>|||{{үсү}}5.5% |- |72|| {{GRC}} ||[[Ираклион – Никос Казандзакис халыкара һава аланы]] ([[:en:Heraklion International Airport|инглизчә]])|| {{Ираклион гербы}}||4,907,337<ref name=Heraklion/>||5,292,687<ref name=Anna/>||{{үсү}}7.9% |- |73|| {{GBR}} ||[[Ливерпуль – Джон Леннон һава аланы]] ([[:en:Liverpool John Lennon Airport|инглизчә]])|| {{Ливерпуль гербы}}||5,013,940<ref name=GBR/>||5,251,161<ref name=UK11/>||{{үсү}}4.7% |- |74|| {{LVA}} ||[[Рига халыкара һава аланы]] ([[:en:Riga International Airport|инглизчә]])|| {{Рига гербы}}||4,663,647<ref name=Riga/>||5,106,926<ref name=Riga/>||{{үсү}}9.5% |- |75|| {{CHE}} <br /> {{FRA}} <br /> {{DEU}} ||[[Европаның Базель – Мүлуз – Фрайбург һава аланы]] ([[:en:EuroAirport Basel-Mulhouse-Freiburg]]|| {{Базель гербы}} <br /> {{Мүлуз гербы}} <br /> {{Фрайбург гербы}}||4,129,186<ref name=EuroAirport/>||5,053,664||{{үсү}}22.0% |- |76|| {{ROU}} ||[[Бухарест – Анри Коанда халыкара һава аланы]] ([[:en:Henri Coandă International Airport|инглизчә]])|| {{Бухарест гербы}}||4,917,952<ref name=Bucharest2010/>||5,049,443<ref name=Anna/>||{{үсү}}2.7% |- |77|| {{ITA}} ||[[Палермо-Пунта Раизи – Фальконе-Борселлино һава аланы]] ([[:en:Palermo Airport|инглизчә]])|| {{Палермо гербы}}||4,343,227<ref name=Palermo>[http://www.gesap.it/index.php?livello=Traffic+Statistics&sezione=348&lang=en Palermo Airport Traffic Statistics]</ref>||4,992,798<ref name=Italy/>||{{үсү}}15.0% |- |78|| {{ESP}} ||[[Валенсия – Манизес һава аланы]] ([[:en:Valencia Airport|инглизчә]])|| {{Валенсия гербы}}||4,934,268<ref name=Spain/>||4,979,511<ref name=Spain/>||{{үсү}}0.9% |- |79|| {{ESP}} ||[[Севилья – Сан Пабло һава аланы]] ([[:en:San Pablo Airport|инглизчә]])|| {{Севилья гербы}}||4,224,718<ref name=Spain/>||4,959,359<ref name=Spain/>||{{үсү}}17.4% |- |80|| {{ESP}} ||[[Фуэртевентура – Эл Маторрал һава аланы]] ([[:en:Fuerteventura Airport|инглизчә]])|| {{Пуэрто-дель-Росарио гербы}}||4,173,590<ref name=Spain/>||4,948,018<ref name=Spain/>||{{үсү}}18.6% |- |81|| {{SWE}} ||[[Гөтеборг – Ландветтер һава аланы]] ([[:en:Gothenburg-Landvetter Airport|инглизчә]])|| {{Гөтеборг гербы}}||4,133,299<ref name=Sweden2010/>||4,906,639<ref name=Anna/>||{{үсү}}18.7% |- |82|| {{ITA}} ||[[Рим-Чиампино – Джован Баттиста Пастине һава аланы]] ([[:en:Rome Ciampino Airport|инглизчә]])|| {{Рим гербы}}||4,531,834<ref name=Italy/>||4,781,731<ref name=Italy/>||{{үсү}}5.5% |- |83|| {{ITA}} ||[[Пиза – Галилео Галилей халыкара һава аланы]] ([[:en:Galileo Galilei Airport|инглизчә]])|| {{Пиза гербы}}||4,058,957<ref name=Italy/>||4,526,723<ref name=Italy/>||{{үсү}}11.5% |- |84|| {{GBR}} ||[[Ньюкасл халыкара һава аланы]] ([[:en:Newcastle Airport|инглизчә]])|| {{Ньюкасл-апон-Тайн гербы}}||4,356,130<ref name=GBR/>||4,346,270<ref name=UK11/>||{{төшү}}0.2% |- |85|| {{GBR}} ||[[Көнчыгыш Мидландс һава аланы]] ([[:en:East Midlands Airport|инглизчә]])|| {{Дерби гербы}} / {{Лейчестер гербы}} / {{Ноттингэм гербы}}||4,113,501<ref name=GBR/>||4,215,192<ref name=UK11/>||{{үсү}}2.5% |- |86|| {{GRC}} ||[[Родос – Диагорас халыкара һава аланы]] ([[:en:Rhodes International Airport|инглизчә]])|| {{Родос гербы}}||3,586,572<ref name=Rhodes/>||4,149,274<ref name=Anna/>||{{үсү}}15.7% |- |87|| {{NOR}} ||[[Ставангер – Сола һава аланы]] ([[:en:Stavanger Airport|инглизчә]])|| {{Ставангер гербы}}||3,674,816<ref name=Norway/>||4,131,974<ref name=Anna/>||{{үсү}}12.4% |- |88|| {{FRA}} ||[[Бордо – Мериньяк һава аланы]] ([[:en:Bordeaux - Mérignac Airport|инглизчә]])|| {{Бордо гербы}}||3,663,702<ref name=Anna/>||4,117,303<ref name=Anna/>||{{үсү}}12.4% |- |89|| {{GBR}} ||[[Белфаст халыкара һава аланы]] ([[:en:Belfast International Airport|инглизчә]])|| {{Белфаст гербы}}||4,016,170<ref name=GBR/>||4,103,620<ref name=UK11/>||{{үсү}}2.2% |- |90|| {{ESP}} ||[[Төньяк Тенерифе һава аланы]] ([[:en:Los Rodeos Airport|инглизчә]])|| {{Тенерифе гербы}}||4,051,356<ref name=Spain/>||4,095,103<ref name=Spain/>||{{үсү}}1.1% |- |91|| {{GRC}} ||[[Салоники – Македония халыкара һава аланы]] ([[:en:Thessaloniki International Airport, "Macedonia"]]|| {{Салоники гербы}}||3,910,751<ref name=SKG/>||4,061,697<ref name=Anna/>||{{үсү}}3.9% |- |92|| {{ESP}} ||[[Бильбао һава аланы]] ([[:en:Bilbao Airport|инглизчә]])|| {{Бильбао гербы}}||3,888,955<ref name=Spain/>||4,046,172<ref name=Spain/>||{{үсү}}4.0% |- |93|| {{DEU}} ||[[Нюрнберг һава аланы]] ([[:en:Nuremberg Airport|инглизчә]])|| {{Нюрнберг гербы}}||4,068,799<ref name=Germany/>||3,962,617<ref name=Germany11/>||{{төшү}}2.6% |- |94|| {{NOR}} ||[[Тронхейм – Вэрнес һава аланы]] ([[:en:Trondheim Airport|инглизчә]])|| {{Тронхейм гербы}}||3,521,734<ref name=Norway/>||3,926,461<ref name=Anna/>||{{үсү}}11.5% |- |95|| {{TUR}} ||[[Даламан һава аланы]] ([[:en:Dalaman Airport|инглизчә]])|| [[Мугла]]||3,785,779<ref name=DHMI/>||3,732,941<ref name=Anna/>||{{төшү}}1.4% |- |96|| {{ITA}} ||[[Бари-Палезе Макки – Кароль Войтыла һава аланы]] ([[:en:Bari Airport|инглизчә]])|| {{Бари гербы}}||3,398,110<ref name=Italy/>||3,725,629<ref name=Italy/>||{{үсү}}9.6% |- |97|| {{ITA}} ||[[Турин – Казелле һава аланы]] ([[:en:Turin Airport|инглизчә]])|| {{Турин гербы}}||3,552,519<ref name=Italy/>||3,710,485<ref name=Italy/>||{{үсү}}4.4% |- |98|| {{ITA}} ||[[Кальяри – Эльмас һава аланы]] ([[:en:Cagliari-Elmas Airport|инглизчә]])|| {{Кальяри гербы}}||3,443,227<ref name=Italy/>||3,698,982<ref name=Italy/>||{{үсү}}7.4% |- |99|| {{FRA}} ||[[Бове – Тилль һава аланы]] ([[:en:Beauvais-Tillé Airport|инглизчә]])|| {{Бове гербы}}||2,931,796<ref name=Anna/>||3,677,825<ref name=Anna/>||{{үсү}}25.4% |- |100||{{MLT}} ||[[Мальта – Валлетта халыкара һава аланы]] ([[:en:Malta International Airport|инглизчә]])||{{Мальта гербы}}||3,293,635<ref name=Malta>{{Citation |title=Malta Airport Statistics |url=http://www.maltairport.com/filebank/documents/statistics/2011%20Annual%20Statistical%20Summary.pdf |access-date=2012-08-21 |archive-date=2012-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120530050712/http://www.maltairport.com/filebank/documents/statistics/2011%20Annual%20Statistical%20Summary.pdf |dead-url=yes }}</ref>||3,506,521<ref name=Malta/>||{{үсү}}6.5% |- |} == 2010 статистикасы == {|class="wikitable sortable" |- !Ранг<br /><small>2010</small>||Ил||Һава аланы ([[инглизчә]])||Шәһәр||Пассажирлар<br />2009||Пассажирлар<br />2010||Үзгәреш<br /><small>2009-2010</small> |- |1|| {{GBR}} ||[[Лондонның Һитроу һава аланы|Лондон – Һитроу һава аланы]] ([[:en:London Heathrow Airport|инглизчә]]))|| {{Лондон гербы}}||66,036,957<ref name=GBR>[http://www.caa.co.uk/default.aspx?catid=80&pagetype=88&sglid=3 GBR CAA Airport Statistics]</ref>||65,881,660<ref name=GBR/>||{{төшү}} 0.2% |- |2|| {{FRA}} ||[[Париж – Шарль -де-Голль исемле халыкара һава аланы]] ([[:en:Paris-Charles de Gaulle Airport|инглизчә]]))|| {{Париж гербы}}||57,906,866<ref name=Paris>{{Citation |title=Paris Airports Statistics |url=http://www.aeroportsdeparis.fr/ADP/en-GB/Group/Finance/Traffic/2010/2010.htm |access-date=2012-08-21 |archive-date=2011-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110224064127/http://www.aeroportsdeparis.fr/ADP/en-GB/Group/Finance/Traffic/2010/2010.htm |dead-url=yes }}</ref>|| 58,164,612<ref name=Paris/> ||{{үсү}} 0.4% |- |3|| {{DEU}} ||[[Франкфурт халыкара һава аланы]] ([[:en:Frankfurt Airport|инглизчә]]))|| {{Франкфурт гербы}}||50,932,840<ref name=Germany/>||53,009,221<ref name=Germany/>||{{үсү}} 4.1% |- |4|| {{ESP}} || [[һава аланы]] ([[:en:Barajas Airport|инглизчә]])|| {{Мадрид гербы}}||48,437,147<ref name=Spain>[http://www.aena.es/csee/Satellite?pagename=Estadisticas/Home Spain AENA Airport Statistics]</ref>||49,866,113<ref name=Spain/>||{{үсү}} 3.3% |- |5|| {{NED}} ||[[Амстердам – Схипхол һава аланы]] ([[:en:Amsterdam Schiphol Airport|инглизчә]]))|| {{Амстердам гербы}}||43,570,370<ref name=Amsterdam>{{Citation |title=Amsterdam Schiphol Airport Statistics |url=http://www.schiphol.nl/SchipholGroup/Company1/Statistics/TrafficReview.htm |access-date=2012-08-21 |archive-date=2013-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130615221959/http://www.schiphol.nl/SchipholGroup/Company1/Statistics/TrafficReview.htm |dead-url=yes }}</ref>||45,211,749<ref name=Amsterdam/>|| {{үсү}} 3.8% |- |6|| {{ITA}} ||[[Рим-Фьюмичино – Леонардо-да-Винчи һава аланы]] ([[:en:Leonardo da Vinci-Fiumicino Airport|инглизчә]])|| {{Рим гербы}}||33,808,093<ref name=Italy>{{Citation |title=Italian Airport Statistics |url=http://www.assaeroporti.it/defy.asp |access-date=2012-08-21 |archive-date=2012-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120216050635/http://www.assaeroporti.it/defy.asp |dead-url=yes }}</ref>||36,337,050<ref name=Italy/>||{{үсү}} 7.5% |- |7|| {{DEU}} || [[һава аланы]] ([[:en:Munich Airport|инглизчә]])|| {{Мүнхен гербы}}||32,681,067<ref name=Germany>{{Citation |title=German Airport Statistics |url=http://www.adv.aero/statistiken.html |access-date=2012-08-21 |archive-date=2010-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101130114830/http://www.adv.aero/statistiken.html |dead-url=yes }}</ref>||34,721,605<ref name=Germany/>||{{үсү}} 6.2% |- |8|| {{TUR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Atatürk International Airport|инглизчә]])|| {{Истанбул гербы}}||29,812,888<ref name=DHMI>[http://www.dhmi.gov.tr/getBinaryFile.aspx?Type=13&dosyaID=3&IstatistikID=44 DHMI Airports Statistics]</ref>||32,143,819<ref name=DHMI/>||{{үсү}} 8.0% |- |9|| {{GBR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Gatwick Airport|инглизчә]])|| {{Лондон гербы}}||32,392,520<ref name=GBR/>||31,375,290<ref name=GBR/>||{{төшү}} 3.1% |- |10|| {{ESP}} || [[һава аланы]] ([[:en:Barcelona El Prat Airport|инглизчә]])|| {{Барселона гербы}}||27,421,682<ref name=Spain/>||29,209,536<ref name=Spain/>||{{үсү}} 6.9% |- |11|| {{FRA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Paris-Orly Airport|инглизчә]])|| {{Париж гербы}}||25,107,693<ref name=Paris/>||25,203,969<ref name=Paris/> ||{{үсү}} 0.4% |- |12|| {{CHE}} || [[һава аланы]] ([[:en:Zurich Airport|инглизчә]])|| {{Цюрих гербы}}||21,926,872<ref name=Zurich>{{Citation |title=Zurich Airport Statistics |url=http://www.zurich-airport.com/desktopdefault.aspx/tabid-613/ |access-date=2012-08-21 |archive-date=2011-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110414230840/http://www.zurich-airport.com/desktopdefault.aspx/tabid-613/ |dead-url=yes }}</ref>||22,878,251<ref name=Zurich2010>{{Citation |title=Zurich Airport Statistics - 2010 |url=http://www.zurich-airport.com/desktopdefault.aspx/tabid-493/967_read-3701/ |access-date=2012-08-21 |archive-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718161205/http://www.zurich-airport.com/desktopdefault.aspx/tabid-493/967_read-3701/ |dead-url=yes }}</ref>||{{үсү}} 4.3% |- |13|| {{RUS}} || [[Домодедово һава аланы]] ([[:en:Domodedovo International Airport|инглизчә]])|| {{Мәскәү гербы}}||18,676,077||22,253,529<ref name=Domodedovo>{{Citation |title=Domodedovo Airport |url=http://www.domodedovo.ru/ru/main/news/press_rel/index.asp?ID=2978 |access-date=2012-08-21 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116131050/http://www.domodedovo.ru/ru/main/news/press_rel/index.asp?ID=2978 |dead-url=yes }}</ref>||{{үсү}} 19.2% |- |14|| {{TUR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Antalya Airport|инглизчә]])|| [[Анталья]]||18,345,693||22,013,027<ref name=DHMI/>||{{үсү}} 20.0% |- |15|| {{DNK}} || [[һава аланы]] ([[:en:Copenhagen Airport|инглизчә]])|| {{Копенгаген гербы}}||19,715,451<ref name=Copenhagen>[http://www.cph.dk/CPH/GBR/INVESTOR/Traffic Copenhagen Airport Traffic Statistics]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>||21,501,750<ref name=Copenhagen/>||{{үсү}} 9.1% |- |16|| {{ESP}} || [[һава аланы]] ([[:en:Palma de Mallorca Airport|инглизчә]])|| {{Пальма-де-Майорка гербы}}||21,203,041<ref name=Spain/>||21,117,417<ref name=Spain/>||{{төшү}} 0.4% |- |17|| {{AUT}} || [[һава аланы]] ([[:en:Vienna International Airport|инглизчә]])|| {{Вена гербы}}||18,114,103<ref name=Vienna>[http://www.viennaairport.com/jart/prj3/va/main.jart?rel=en&content-id=1249344074274&reserve-mode=active Vienna Airport Statistics]</ref>||19,691,206<ref name=Vienna/>||{{үсү}}8.7% |- |18|| {{RUS}} || [[һава аланы]] ([[:en:Sheremetyevo International Airport|инглизчә]])||{{Мәскәү гербы}}||14,764,000||19,123,007<ref name=Anna/>||{{үсү}} 29.5% |- |19|| {{NOR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Oslo Airport, Gardermoen|Oslo-Gardermoen Airport|инглизчә]])|| {{Осло гербы}}||18,087,722<ref name=Norway>{{Citation |title=Norwegian AVINOR Airport Statistics |url=http://www.avinor.no/en/avinor/traffic/10_Traffic+statistics |access-date=2012-08-21 |archive-date=2014-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140723155820/http://www.avinor.no/en/avinor/traffic/10_Traffic+statistics |dead-url=yes }}</ref>||19,091,036<ref name=Norway/>||{{үсү}} 5.5% |- |20|| {{DEU}} || [[һава аланы]] ([[:en:Düsseldorf International Airport|инглизчә]])|| {{Дюссельдорф гербы}}||17,793,493<ref name=Germany/>||18,988,149<ref name=Germany/>||{{үсү}} 6.7% |- |21|| {{ITA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Malpensa Airport|инглизчә]])|| {{Милан гербы}}||17,551,635<ref name=Italy/>||18,947,808<ref name=Italy/>||{{үсү}} 8.0% |- |22|| {{GBR}} || [[һава аланы]] ([[:en:London Stansted Airport|инглизчә]])|| {{Лондон гербы}}||19,957,077<ref name=GBR/>||18,573,592<ref name=GBR/>||{{төшү}} 6.9% |- |23|| {{IRL}} || [[һава аланы]] ([[:en:Dublin Airport|инглизчә]])|| {{Дублин гербы}}||20,503,677<ref name=Daa>{{Citation |title=Dubin Airport Authority Annual Report 2010 |url=http://www.daa.ie/Libraries/Annual_Reports/DAA_Annual_Report_2010.sflb.ashx |access-date=2012-08-21 |archive-date=2012-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120902150641/http://www.daa.ie/Libraries/Annual_Reports/DAA_Annual_Report_2010.sflb.ashx |dead-url=yes }}</ref>||18,431,064<ref name=Daa/>||{{төшү}} 10.1% |- |24|| {{GBR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Manchester Airport|инглизчә]])|| {{Манчестер гербы}}||18,724,889<ref name=GBR/>||17,759,173<ref name=GBR/>||{{төшү}} 5.2% |- |25|| {{BEL}} || [[һава аланы]] ([[:en:Brussels Airport|инглизчә]])|| {{Брюссель гербы}}||16,999,154<ref name=Brussels2009>{{Citation |title=Brussels Airport Statistics |url=http://www.brusselsairport.be/en/about-airport/airport-statistics |access-date=2012-08-21 |archive-date=2011-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110124192321/http://www.brusselsairport.be/en/about-airport/airport-statistics |dead-url=yes }}</ref>||17,181,000<ref name=Brussels2010>{{Cite web |url=http://luchtzak.be/forums/viewtopic.php?f=7&t=41410&start=60 |title=Brussels Airport Statistics 2010 |accessdate=2012-08-21 |archivedate=2011-08-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110820082726/http://luchtzak.be/forums/viewtopic.php?f=7&t=41410&start=60 }}</ref>||{{үсү}} 1.1% |- |26|| {{SWE}} || [[һава аланы]] ([[:en:Stockholm-Arlanda Airport|инглизчә]])|| {{Стокһольм гербы}}||16,064,071<ref name=Sweden2009>{{Citation |title=Swedish LFV Airport Statistics - 2009 |url=http://www.lfv.se/Global/press/Dokumentbank/LFV-annual-report-2009.pdf |access-date=2012-08-21 |archive-date=2011-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110101223028/http://www.lfv.se/Global/press/Dokumentbank/LFV-annual-report-2009.pdf |dead-url=yes }}</ref>||16,962,416<ref name=Sweden2010>{{Citation |title=Swedish LFV Airport Statistics - 2010 |url=http://www.swedavia.se/en/Start-page/Press/Statistics/ |access-date=2012-08-21 |archive-date=2011-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110411212749/http://swedavia.se/en/Start-page/Press/Statistics/ |dead-url=yes }}</ref>||{{үсү}} 5.6% |- |27|| {{GRC}} || [[һава аланы]] ([[:en:Athens International Airport|инглизчә]])|| {{Афиннар гербы}}||16,225,589<ref name=Athens>[http://www.aia.gr/pages.asp?pageid=527&langid=2 Athens Airport Statistics]</ref>|| 15,303,127<ref name=Athens/>||{{төшү}} 5.2% |- |28|| {{DEU}} || [[һава аланы]] ([[:en:Berlin Tegel Airport|инглизчә]])|| {{Берлин гербы}}||14,180,237<ref name=Germany/>|| 15,025,600<ref name=Germany/>||{{үсү}} 6.0% |- |29|| {{PRT}} || [[һава аланы]] ([[:en:Lisbon Portela Airport|инглизчә]])|| {{Лиссабон гербы}}||13,277,959<ref name=PT>{{Citation |title=Portugal ANA Airport Statistics |url=http://www.ana.pt/portal/page/portal/ANA/ESTATISTICA |access-date=2012-08-21 |archive-date=2010-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100612055518/http://www.ana.pt/portal/page/portal/ANA/ESTATISTICA |dead-url=yes }}</ref>||14,035,273<ref name=PT/>||{{үсү}} 5.8% |- |30|| {{DEU}} || [[һава аланы]] ([[:en:Hamburg Airport|инглизчә]])|| {{Һамбург гербы}}||12,229,319<ref name=Germany/>||12,962,429<ref name=Germany/>||{{үсү}} 6.0% |- |31|| {{FIN}} || [[һава аланы]] ([[:en:Helsinki Airport|инглизчә]])|| {{Һелсинки гербы}}||12,591,606<ref name=Finland>{{Citation |title=Finnish FINAVIA Airport Statistics |url=http://www.finavia.fi/about_finavia/trafficstatistics/statisticspassengers |access-date=2012-08-21 |archive-date=2013-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116004334/http://www.finavia.fi/about_finavia/trafficstatistics/statisticspassengers |dead-url=yes }}</ref>||12,883,399<ref name=Finland/>||{{үсү}} 2.3% |- |32|| {{ESP}} || [[һава аланы]] ([[:en:Málaga Airport|инглизчә]])|| {{Малага гербы}}||11,622,429<ref name=Spain/>||12,064,521<ref name=Spain/>||{{үсү}} 3.8% |- |33|| {{CHE}} || [[һава аланы]] ([[:en:Geneva Cointrin International Airport|инглизчә]])|| {{Женева гербы}}||11,324,141<ref name=Geneva>{{Cite web |url=http://www.gva.ch/en/desktopdefault.aspx/tabid-244/ |title=Geneva Airport Statistics |accessdate=2012-08-21 |archivedate=2016-07-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160714130905/http://www.gva.ch/en/desktopdefault.aspx/tabid-244/ }}</ref>||11,785,522<ref name=Geneva/>||{{үсү}} 4.9% |- |34|| {{CZE}} || [[һава аланы]] ([[:en:Ruzyně Airport|инглизчә]])|| {{Прага гербы}}||11,643,366<ref name=Prague2009>{{Citation |title=Prague Airport Statistics - 2009 |url=http://www.prg.aero/Files/cs/O_letisti/vyrocni_zpravy/profil-2010.pdf |access-date=2012-08-21 |archive-date=2011-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110525182531/http://www.prg.aero/Files/cs/O_letisti/vyrocni_zpravy/profil-2010.pdf |dead-url=yes }}</ref>||11,556,858<ref name=Prague2010>{{Citation |title=Prague Airport Statistics - 2010 |url=http://www.prg.aero/en/prague-airport/press-center/press-releases/prague-airport-evaluates-2010-opearting-results |access-date=2012-08-21 |archive-date=2011-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110221022459/http://www.prg.aero/en/prague-airport/press-center/press-releases/prague-airport-evaluates-2010-opearting-results/ |dead-url=yes }}</ref>||{{төшү}} 0.7% |- |35|| {{TUR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Sabiha Gökçen Airport|инглизчә]])|| {{Истанбул гербы}}||6,640,230<ref name=DHMI/>||11,189,678<ref name=DHMI/>||{{үсү}} 71.7% |- |36|| {{DEU}} || [[һава аланы]] ([[:en:Cologne Bonn Airport|инглизчә]])|| {{Көлн гербы}} / {{Бонн гербы}}||9,739,581<ref name=Germany/>|| 9,849,779<ref name=Germany/>|| {{үсү}} 1.1% |- |37|| {{FRA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Nice Côte d'Azur Airport|инглизчә]])|| {{Ницца гербы}}||9,830,987<ref name=Nice>{{Citation |title=Nice Airport Statistics |url=http://corporate.nice.aeroport.fr/Corporate/News-Media/Statistiques/Trafic-annuel |access-date=2012-08-21 |archive-date=2011-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110113182618/http://corporate.nice.aeroport.fr/Corporate/News-Media/Statistiques/Trafic-annuel |dead-url=yes }}</ref>||9,603,014<ref name=Anna/>||{{төшү}} 2.3% |- |38|| {{ESP}} || [[һава аланы]] ([[:en:Gran Canaria Airport|инглизчә]])||{{Лас-Пальмас-де-Гран-Канария гербы}}||9,155,665<ref name=Spain/>||9,486,035<ref name=Spain/>||{{үсү}} 3.6% |- |39|| {{RUS}} || [[һава аланы]] ([[:en:Vnukovo International Airport|инглизчә]])|| {{Мәскәү гербы}}||7,731,000||9,460,292<ref name=Anna>[http://www.anna.aero/european-airport-traffic-trends/ Anna.aero - European Airport Traffic Trends]</ref>||{{үсү}} 22.4% |- |40|| {{ESP}} || [[һава аланы]] ([[:en:Alicante Airport|инглизчә]])|| {{Аликанте гербы}}||9,139,479<ref name=Spain/>||9,382,931<ref name=Spain/>||{{үсү}} 2.7% |- |41|| {{DEU}} || [[һава аланы]] ([[:en:Stuttgart Airport|инглизчә]])|| {{Штутгарт гербы}}||8,934,493<ref name=Germany/>|| 9,218,095<ref name=Germany/>|| {{үсү}} 3.2% |- |42|| {{GBR}} || [[һава аланы]] ([[:en:London Luton Airport|инглизчә]])|| {{Лондон гербы}}||9,120,546<ref name=GBR/>||8,738,712<ref name=GBR/>||{{төшү}} 4.2% |- |43|| {{POL}} || [[һава аланы]] ([[:en:Frederic Chopin Airport|инглизчә]])|| {{Варшава гербы}}||8,320,927<ref name=Warsaw>{{Cite web |url=http://www.lotnisko-chopina.pl/en/airport/about-the-airport/statistics/passengers |title=Warsaw Airport Statistics |accessdate=2012-08-21 |archivedate=2012-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120905231456/http://www.lotnisko-chopina.pl/en/airport/about-the-airport/statistics/passengers }}</ref>||8,712,384<ref name=Warsaw/>||{{үсү}} 5.2% |- |44|| {{GBR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Edinburgh Airport|инглизчә]])|| {{Эдинбург гербы}}||9,049,355<ref name=GBR/>||8,596,715<ref name=GBR/>||{{төшү}} 5.0% |- |45|| {{GBR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Birmingham International Airport (GBR)|Birmingham International Airport|инглизчә]])||{{Бирмингем гербы}}||9,102,899<ref name=GBR/>||8,572,398<ref name=GBR/>||{{төшү}} 5.8% |- |46|| {{RUS}} || [[һава аланы]] ([[:en:Pulkovo Airport|инглизчә]])|| {{Санкт-Петербург гербы}}||6,758,031||8,391,281<ref name=Anna/>||{{үсү}} 24.2% |- |47|| {{ITA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Linate Airport|инглизчә]])|| {{Милан гербы}}||8,295,099<ref name=Italy/>|| 8,296,450<ref name=Italy/>|| {{үсү}} 0.0% |- |48|| {{HUN}} || [[һава аланы]] ([[:en:Budapest Liszt Ferenc International Airport|инглизчә]])|| {{Будапешт гербы}}||8,095,367<ref name=Budapest>{{Citation |title=Budapest Airport Statistics |url=http://www.bud.hu/english/b2b/airlines/documents_and_statistics |access-date=2012-08-21 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721104222/http://www.bud.hu/english/b2b/airlines/documents_and_statistics |dead-url=yes }}</ref>||8,190,089<ref name=Budapest/>||{{үсү}} 1.2% |- |49|| {{FRA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Lyon-Saint Exupéry Airport|инглизчә]])|| {{Лион гербы}}||7,717,609||7,979,228<ref name=Anna/>||{{үсү}} 3.4% |- |50|| {{TUR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Esenboğa Airport|инглизчә]])|| {{Әнкара гербы}}||6,084,404<ref name=DHMI/>||7,763,914<ref name=DHMI/>||{{үсү}} 27.6% |- |51|| {{ITA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Orio al Serio Airport|инглизчә]])||{{Бергамо гербы}} / {{Милан гербы}}||7,157,421<ref name=Italy/>|| 7,677,224<ref name=Italy/> || {{үсү}} 7.3% |- |52|| {{FRA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Marseille Provence Airport|инглизчә]])|| {{Марсель гербы}}||7,290,119||7,524,886<ref name=Anna/>||{{үсү}} 3.2% |- |53|| {{TUR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Adnan Menderes Airport|инглизчә]])|| [[Измир]]||6,201,794||7,485,098<ref name=DHMI/>||{{үсү}} 20.7% |- |54|| {{ESP}} || [[һава аланы]] ([[:en:Tenerife South Airport|инглизчә]])|| {{Санта-Крус-де-Тенерифе гербы}}||7,108,055<ref name=Spain/>||7,358,986<ref name=Spain/>||{{үсү}} 3.5% |- |55|| {{DEU}} || [[һава аланы]] ([[:en:Berlin Schönefeld Airport|инглизчә]])|| {{Берлин гербы}}||6,797,158<ref name=Germany/>||7,297,911<ref name=Germany/>||{{үсү}} 7.4% |- |56|| {{ITA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Venice Marco Polo Airport|инглизчә]])|| {{Венеция гербы}}||6,701,689<ref name=Italy/>||6,854,595<ref name=Italy/> ||{{үсү}} 2.3% |- |57|| {{UKR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Boryspil International Airport|инглизчә]])|| {{Киев гербы}}||5,795,000||6,692,382<ref name=Anna/>||{{үсү}} 15.5% |- |58|| {{GBR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Glasgow International Airport|инглизчә]])|| {{Глазго гербы}}||7,225,021<ref name=GBR/>||6,548,865<ref name=GBR/>||{{төшү}} 9.4% |- |59|| {{FRA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Blagnac Airport|инглизчә]])|| {{Тулуза гербы}}||6,277,621<ref name=Toulouse>{{Citation |title=Toulouse Airport Statistics |url=http://www.toulouse.aeroport.fr/fr/aeroport/groupe-aeroport/resultats-de-trafic |access-date=2012-08-21 |archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506095007/http://www.toulouse.aeroport.fr/fr/aeroport/groupe-aeroport/resultats-de-trafic |dead-url=yes }}</ref>||6,405,906<ref name=Toulouse/>||{{үсү}} 2.0% |- |60|| {{ITA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Catania-Fontanarossa Airport|инглизчә]])|| {{Катанья гербы}}||5,931,592<ref name=Italy/>||6,318,177<ref name=Italy/> ||{{үсү}} 6.5% |- |61|| {{GBR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Bristol International Airport|инглизчә]])|| {{Бристол гербы}}||5,642,921<ref name=GBR/>||5,747,604<ref name=GBR/>||{{үсү}} 1.9% |- |62|| {{ITA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Naples Airport|инглизчә]])|| {{Неаполь гербы}}||5,310,965<ref name=Italy/>||5,571,738<ref name=Italy/>||{{үсү}} 4.9% |- |63|| {{ITA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Bologna Airport|инглизчә]])|| {{Болонья гербы}}||4,774,697<ref name=Italy/>||5,503,106<ref name=Italy/>||{{үсү}} 15.3% |- |64|| {{CYP}} || [[һава аланы]] ([[:en:Larnaca International Airport|инглизчә]])|| [[Ларнака]]||5,168,959<ref name=Cyprus>{{Citation |title=Cyprus Airport Statistics |url=http://www.cyprusairports.com.cy/showpage.php?PageID=238 |access-date=2012-08-21 |archive-date=2011-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708160341/http://www.cyprusairports.com.cy/showpage.php?PageID=238 |dead-url=yes }}</ref>||5,367,724<ref name=Anna/>||{{үсү}} 3.8% |- |65|| {{PRT}} || [[һава аланы]] ([[:en:Faro Airport|инглизчә]])|| {{Фару гербы}}||5,067,000<ref name=PT/>||5,336,173<ref name=PT/>||{{үсү}} 5.4% |- |66|| {{PRT}} || [[һава аланы]] ([[:en:Francisco de Sá Carneiro Airport|инглизчә]])|| {{Порто гербы}}||4,509,350<ref name=PT/>||5,279,362<ref name=PT/>||{{үсү}} 17.1% |- |67|| {{BEL}} || [[һава аланы]] ([[:en:Brussels South Charleroi Airport|инглизчә]])|| {{Шарлеруа гербы}}||3,937,187<ref name=Charleroi>{{Citation |title=Charleroi Airport Statistics |url=http://www.charleroi-airport.com/en/the-airport/statistics/index.html |access-date=2012-08-21 |archive-date=2018-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180114075415/https://www.charleroi-airport.com/en/the-airport/statistics/index.html |dead-url=yes }}</ref>||5,195,372<ref name=Charleroi/>||{{үсү}} 32.0% |- |68|| {{NOR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Bergen Airport|инглизчә]])|| {{Берген гербы}}||4,862,869<ref name=Norway/>||5,078,267<ref name=Norway/>||{{үсү}} 4.4% |- |69|| {{DEU}} || [[һава аланы]] ([[:en:Langenhagen Airport|инглизчә]])|| {{Ганновер гербы}}||4,969,799<ref name=Germany/>||5,059,800<ref name=Germany/>||{{үсү}} 1.8% |- |70|| {{ESP}} || [[һава аланы]] ([[:en:Ibiza Airport|инглизчә]])|| {{Ивиса гербы}}||4,572,819<ref name=Spain/>||5,040,800<ref name=Spain/>||{{үсү}} 10.2% |- |71|| {{GBR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Liverpool John Lennon Airport|инглизчә]])|| {{Ливерпуль гербы}}||4,884,494<ref name=GBR/>||5,013,940<ref name=GBR/>||{{үсү}} 2.7% |- |72|| {{ESP}} || [[һава аланы]] ([[:en:Lanzarote Airport|инглизчә]])|| {{Ланцароте гербы}}||4,701,669<ref name=Spain/>||4,938,343<ref name=Spain/>||{{үсү}} 5.0% |- |73|| {{ESP}} || [[һава аланы]] ([[:en:Valencia Airport|инглизчә]])|| {{Валенсия гербы}}||4,748,977<ref name=Spain/>||4,934,268<ref name=Spain/>||{{үсү}} 3.9% |- |74|| {{ROU}} || [[һава аланы]] ([[:en:Henri Coandă International Airport|инглизчә]])|| {{Бухарест гербы}}||4,483,661<ref name=Bucharest2009>{{Citation |title=Bucharest Airport Statistics - 2009 |url=http://otp-airport.ro/index.php?cat=5&article=122&tip=comunicat |access-date=2012-08-21 |archive-date=2010-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101128011539/http://otp-airport.ro/index.php?cat=5&article=122&tip=comunicat |dead-url=yes }}</ref>||4,917,952<ref name=Bucharest2010>{{Citation |title=Bucharest Airport Statistics - 2010 |url=http://otp-airport.ro/index.php?&cat=5&article=180&tip=comunicat |access-date=2012-08-21 |archive-date=2014-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407070612/http://otp-airport.ro/index.php?&cat=5&article=180&tip=comunicat |dead-url=yes }}</ref>||{{үсү}} 9.8% |- |75|| {{GRC}} || [[һава аланы]] ([[:en:Heraklion International Airport|инглизчә]])|| {{Ираклион гербы}}||5,052,840<ref name=Heraklion>{{Citation |title=Heraklion Airport Statistics |url=http://www.hcaa.gr/content/index.asp?tid=336 |access-date=2012-08-21 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721081319/http://www.hcaa.gr/content/index.asp?tid=336 |dead-url=yes }}</ref>||4,907,337<ref name=Heraklion/>||{{төшү}} 2.9% |- |76|| {{ESP}} || [[һава аланы]] ([[:en:Girona-Costa Brava Airport|инглизчә]])|| {{Жирона гербы}}||5,286,970<ref name=Spain/>||4,863,954<ref name=Spain/>||{{төшү}} 8.0% |- |77|| {{LVA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Riga International Airport|инглизчә]])|| {{Рига гербы}}||4,066,854<ref name=Riga>{{Citation |title=Riga Airport Statistics |url=http://www.riga-airport.com/en/main/about-company/statistics |access-date=2012-08-21 |archive-date=2018-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180117192318/http://www.riga-airport.com/en/main/about-company/statistics |dead-url=yes }}</ref>||4,663,647<ref name=Riga/>||{{үсү}} 14.7% |- |78|| {{ITA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Rome Ciampino Airport|инглизчә]])|| {{Рим гербы}}||4,757,822<ref name=Italy/>||4,531,834<ref name=Italy/>||{{төшү}} 4.7% |- |79|| {{GBR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Newcastle Airport|инглизчә]])|| {{Ньюкасл-апон-Тайн гербы}}||4,587,883<ref name=GBR/>||4,356,130<ref name=GBR/>||{{төшү}} 5.1% |- |80|| {{ITA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Palermo Airport|инглизчә]])|| {{Палермо гербы}}||4,350,563<ref name=Palermo/>||4,343,227<ref name=Palermo/> ||{{төшү}} 0.2% |- |81|| {{ESP}} || [[һава аланы]] ([[:en:San Pablo Airport|инглизчә]])|| {{Севилья гербы}}||4,051,392<ref name=Spain/>||4,224,718<ref name=Spain/>||{{үсү}} 4.3% |- |82|| {{ESP}} || [[һава аланы]] ([[:en:Fuerteventura Airport|инглизчә]])|| {{Пуэрто-дель-Росарио гербы}}||3,738,492<ref name=Spain/>||4,173,590<ref name=Spain/>||{{үсү}} 11.6% |- |83|| {{SWE}} || [[һава аланы]] ([[:en:Gothenburg-Landvetter Airport|инглизчә]])|| {{Гөтеборг гербы}}||3,689,254<ref name=Sweden2009/>||4,133,299<ref name=Sweden2010/>||{{үсү}} 12.0% |- |84|| {{CHE}} <br /> {{FRA}} <br /> {{DEU}} || [[һава аланы]] ([[:en:EuroAirport Basel-Mulhouse-Freiburg]]|| {{Базель гербы}} <br /> {{Мүлуз гербы}} <br /> {{Фрайбург гербы}}||3,850,378<ref name=EuroAirport>{{Citation |title=EuroAirport Airport Statistics |url=http://www.euroairport.com/EN/euroairport.php?PAGEID=86&lang=EN |access-date=2012-08-21 |archive-date=2011-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110609201237/http://www.euroairport.com/EN/euroairport.php?PAGEID=86&lang=EN |dead-url=yes }}</ref>||4,129,186<ref name=EuroAirport/>||{{үсү}} 7.1% |- |85|| {{GBR}} || [[һава аланы]] ([[:en:East Midlands Airport|инглизчә]])|| {{Дерби гербы}} / {{Лейчестер гербы}} / {{Ноттингэм гербы}}||4,658,151<ref name=GBR/>||4,113,501<ref name=GBR/>||{{төшү}}11.7% |- |86|| {{DEU}} || [[һава аланы]] ([[:en:Nuremberg Airport|инглизчә]])|| {{Нюрнберг гербы}}||3,965,743<ref name=Germany/>||4,068,799<ref name=Germany/>||{{үсү}} 2.6% |- |87|| {{ITA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Galileo Galilei Airport|инглизчә]])|| {{Пиза гербы}}||4,011,525<ref name=Italy/>||4,058,957<ref name=Italy/> ||{{үсү}} 1.2% |- |88|| {{ESP}} || [[һава аланы]] ([[:en:Los Rodeos Airport|инглизчә]])|| {{Тенерифе гербы}}||4,054,147<ref name=Spain/>||4,051,356<ref name=Spain/>||{{төшү}} 0.1% |- |89|| {{GBR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Belfast International Airport|инглизчә]])|| {{Белфаст гербы}}||4,546,475<ref name=GBR/>||4,016,170<ref name=GBR/>||{{төшү}}11.7% |- |90|| {{GRC}} || [[һава аланы]] ([[:en:Thessaloniki International Airport, "Macedonia"]]|| {{Салоники гербы}}||4,104,195<ref name=SKG>{{Citation |title=Thessaloniki Airport Statistics |url=http://www.hcaa.gr/content/index.asp?tid=334&lang=2 |access-date=2012-08-21 |archive-date=2014-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407095417/http://www.hcaa.gr/content/index.asp?tid=334&lang=2 |dead-url=yes }}</ref>||3,910,751<ref name=SKG/>||{{төшү}} 4.7% |- |91|| {{ESP}} || [[һава аланы]] ([[:en:Bilbao Airport|инглизчә]])|| {{Бильбао гербы}}||3,654,957<ref name=Spain/>||3,888,955<ref name=Spain/>||{{үсү}} 6.4% |- |92|| {{TUR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Dalaman Airport|инглизчә]])|| [[Мугла]]||3,597,996||3,785,779<ref name=DHMI/>||{{үсү}} 13.1% |- |93|| {{NOR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Stavanger Airport|инглизчә]])|| {{Ставангер гербы}}||3,617,980<ref name=Norway/>||3,674,816<ref name=Norway/>||{{үсү}} 1.6% |- |94|| {{FRA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Bordeaux - Mérignac Airport|инглизчә]])|| {{Бордо гербы}}||3,318,059||3,663,702<ref name=Anna/>||{{үсү}} 10.3% |- |95|| {{GRC}} || [[һава аланы]] ([[:en:Rhodes International Airport|инглизчә]])|| {{Родос гербы}}||3,470,111<ref name=Rhodes>{{Citation |title=Rhodes Airport Statistics |url=http://www.hcaa.gr/content/index.asp?tid=335 |access-date=2012-08-21 |archive-date=2011-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111001042411/http://www.hcaa.gr/content/index.asp?tid=335 |dead-url=yes }}</ref>||3,586,572<ref name=Rhodes/> ||{{үсү}}3.4% |- |96|| {{ITA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Turin Airport|инглизчә]])|| {{Турин гербы}}||3,220,576<ref name=Italy/>||3,552,519<ref name=Italy/> ||{{үсү}}10.3% |- |97|| {{NOR}} || [[һава аланы]] ([[:en:Trondheim Airport|инглизчә]])|| {{Тронхейм гербы}}||3,424,965<ref name=Norway/>||3,521,734<ref name=Norway/>||{{үсү}} 2.8% |- |98|| {{DEU}} || [[һава аланы]] ([[:en:Frankfurt-Hahn Airport|инглизчә]])|| {{Кирхберг гербы}} / {{Зиммерн гербы}}||3,793,710<ref name=Germany/>||3,493,451<ref name=Germany/>||{{төшү}} 7.9% |- |99|| {{ITA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Cagliari-Elmas Airport|инглизчә]])|| {{Кальяри гербы}}||3,329,008<ref name=Italy/>||3,438,298<ref name=Italy/>||{{үсү}} 3.3% |- |100|| {{ITA}} || [[һава аланы]] ([[:en:Bari Airport|инглизчә]])|| {{Бари гербы}}||2,825,456<ref name=Italy/>||3,398,110<ref name=Italy/>||{{үсү}} 20.4% |- |} == Галерея == <gallery> Image:Heathrow T5.jpg|([[:en:London Heathrow Airport|инглизчә]]) - {{Лондон гербы}}, {{GBR}} Image:CDG P1020431.JPG|([[:en:Paris-Charles de Gaulle Airport|инглизчә]]) - {{Париж гербы}}, {{FRA}} Image:Information Panel, Terminal 1 at Frankfurt Airport.jpg|([[:en:Frankfurt Airport|инглизчә]]) - {{Франкфурт гербы}}, {{DEU}} Image:Barajas interior3.jpg|([[:en:Madrid-Barajas Airport|инглизчә]]) - {{Мадрид гербы}}, {{ESP}} Image:Schiphol-plaza-ns.jpg|([[:en:Amsterdam Airport Schiphol]] - {{Амстердам гербы}}, {{NED}} Image:Rom Fiumicino 21 (raboe).jpg|([[:en:Leonardo da Vinci-Fiumicino Airport|инглизчә]]) - {{Рим гербы}}, {{ITA}} Image:Zurich Airport Arrivals Lounge.jpg|([[:en:Zurich Airport|инглизчә]]) - {{Цюрих гербы}}, {{CHE}} Image:Copenhagen Airport passenger terminal aerial.jpg|([[:en:Copenhagen Airport|инглизчә]]) - {{Копенгаген гербы}}, {{DNK}} Image:ScheTermVIA.JPG|([[:en:Vienna Airport|инглизчә]]) - {{Вена гербы}}, {{AUT}} Image:Milan malpensa terminal airport.jpg|([[:en:Malpensa Airport|инглизчә]]) - {{Милан гербы}}, {{ITA}} Image:Arlanda 1 Publish.jpg|([[:en:Stockholm-Arlanda Airport|инглизчә]]) - {{Стокһольм гербы}}, {{SWE}} Image:Helsinki-Vantaa departure hall2.jpg|([[:en:Helsinki Airport|инглизчә]]) - {{Һелсинки гербы}}, {{FIN}} Image:Zaventem PierA.jpg|([[:en:Brussels Airport|инглизчә]]) - {{Брюссель гербы}}, {{BEL}} Image:BBI 2010-07-23 5.JPG|([[:en:Berlin Brandenburg Airport|инглизчә]]) – ачылуы 17 март 2013 көтелә, Европаның 12нче иң күп кулланылган һава аланына әвереләчәге фаразлана<ref>{{cite web|url=http://mag3.i-magazine.de/imag/Geschaeftsbericht_2010_1/|title=Geschäftsbericht Berliner Flughäfen 2010|language={{Language|de}}|accessdate=1 September 2011|archivedate=2012-03-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120331113026/http://mag3.i-magazine.de/imag/Geschaeftsbericht_2010_1/}}</ref> </gallery> == Шулай ук карагыз == * [[Дөньяның иң күп кулланылган пассажир һава аланнары исемлеге]] * ([[:en:World's busiest airports by international passenger traffic|Дөньяның халыкара очучы пассажирлар тарафыннан иң күп кулланылган һава аланнары исемлеге (инглизчә)]] * ([[:en:World's busiest city airport systems by passenger traffic|Дөньяның иң күп кулланылган шәһәр һава аланнары системалары исемлеге (инглизчә)]] * ([[:en:List of the busiest airports in Russia|Россияның иң күп кулланылган һава аланнары исемлеге (инглизчә)]] == Искәрмәләр == {{Reflist|3}} [[Төркем:Иң күп кулланылган һава аланнары исемлекләре|Европа]] [[Төркем:Европа һава аланнары| ]] [[Төркем:Илләр буенча исемлекләр]] [[Төркем:Исемлекләр:Икътисад]] bzbv0c0fm2hj3391xlflrh0gdycmtiv 0 56635 5963438 5895051 2026-06-16T18:57:20Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963438 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''{{Label|Q982376|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q982376|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q982376|lang=en}}}}) — [[Россия]]нең [[Сембер]] шәһәрендә урнашкан университет. == Тарих == [[1932 ел]]ны барлыкка килә. Уку йорты тарихы агамында меңләгән квалификация педагогик кадрлар әзерләенгән. 1980 еллар ахырында филология факультетында милли хәрәкәтләре тырышлыгы аркасында татар һәм чуаш бүлекләре ачыла. 2012 елны татар бүлеге шәкертләрнең килмәү сәбәпле ябыла. Төрле елларда уку йортын тәмамладылар Советлар Союзы Каһарманы Вербицкий, Социалистик Хезмәт Каһарманы Кузьмина Н.Н., [[СССР]]ның Халык укытучысы Сёмин Н.В., [[РСФСР]]ның халык укытучысы Латышев Ю.И., [[Россия]] мәктәбе атказан укытучысы Пономарёва Н.В. == Бүгенге көн == Хәзерге вакытта университетка керәләр: 10 факультет, 41 кафедра, әзерләнү бүлеге, өстәмә профессияләр бүлеге. Уку йорты 33 белгечлек буенча белем бирә. Гомуми шәкертләр саны - 7000 тирәсе. Биредә 59 фән докторы, [[профессор]] һәм 260 фәннәр кандидаты, доцентлар эшли.<ref>{{Citation |title=архив күчермәсе |url=http://www.kazan2013.com/tat/vuzs/75 |access-date=2013-02-11 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223103852/http://kazan2013.com/tat/vuzs/75 |dead-url=yes }}</ref> Университетта 17 белгечлек буенча кадрлар әзерләү алып бара, аспирантлар һәм соискателләр 200 кеше тирәсе; 3 доктор һәм нәмзәтләр яклау буенча максатчан шуралары бар. == Шәхесләр == === Ректорлар === === Укытучылар === Эшләгән күренекле галимнәр арасында Головко В.М., Любищев А.А., Штраус А.В., Левина Р.Е., Никитина Е.И., Левинтов Н.Г. бар. {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q982376. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q982376/p580:башлау,p108/Q982376/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p373,p570}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! әлма-матер ! һөнәр төре ! Викиҗыентыктагы төркем ! үлем датасы |- | 1950 | 1950 | ''[[:d:Q1092151|Aleksandr Lyubishchev]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-04-05 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | [[:commons:Category:Aleksandr Lubischev|Aleksandr Lubischev]] | data-sort-value="1972" | 1972-08-31 |- | | 1944 | [[Абрам Турецкий]] | data-sort-value="1905" | 1905-09-13 | [[Петрыкав|Петрыкау]] | ''[[:d:Q55379167|Pedagogical Faculty of the Belarusian State University]]'' | [[математик]] | | data-sort-value="1975" | 1975-03-01 |- | | | ''[[:d:Q15071079|Rosa Efimovna Levina]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-08-27 | [[Нижын]] | ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | data-sort-value="1987" | 1987 |- | | | ''[[:d:Q4512651|M. P. Cherednikova]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-05-02 | [[Архангельск]] | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | | data-sort-value="2023" | 2023-03-15 |- | | | ''[[:d:Q26713986|Nikolay S. Rakov]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-04-10 | [[Красный Яр (Сембер өлкәсе)]] | Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | [[:commons:Category:Nikolay Rakov|Nikolay Rakov]] | data-sort-value="2021" | 2021-01-11 |- | 1974 | 1976 | ''[[:d:Q4141931|Vyacheslav Golovko]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-01-08 | [[Полевской]] | [[Адыгея дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q21077832|Vadim V. Zolotuhin]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-06-15 | [[Сембер]] | | ''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-06-03 |- | 2000 | 2017 | ''[[:d:Q125423994|Natalia Anatolyevna Ilyina]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-12-23 | ''[[:d:Q4239442|Krasny Gulyay]]'' | Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты<br/>[[Сембер дәүләт университеты|Сембер ил үнивирситите]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q50227536|Alexey V. Solovyev]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-09-14 | [[Сембер]] | | ''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]'' | | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{seealso|Төркем:И. Н. Ульянов исемендәге Сембер ДПУ тәмамлаучылар}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q982376. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q982376/p580:башлау,p69/Q982376/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p373,p570}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! Викиҗыентыктагы төркем ! үлем датасы |- | | | ''[[:d:Q15066313|Ежов Константин Андреевич]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-03-03 | [[Красная Река]] | [[укытучы]] | | | data-sort-value="1993" | 1993-09-28 |- | | | [[Дагмар Нормет]] | data-sort-value="1921" | 1921-02-13 | [[Таллинн]] | [[язучы]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q8178443|либреттист]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q18481512|sports pedagogue]]'' | | | data-sort-value="2008" | 2008-10-16 |- | | 1951 | [[Якуп Ханбикев]] | data-sort-value="1928" | 1928-03-18 | [[Иске Кулаткы]] | | | | data-sort-value="2014" | 2014-05-09 |- | | | ''[[:d:Q85682817|Преснякова, Валентина Васильевна]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-03-22 | [[Сембер өлкәсе]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | | data-sort-value="2015" | 2015-03-01 |- | | | ''[[:d:Q109487846|Латышев, Юрий Иванович]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-03-22 | [[Мәләкәс (Сембер өлкәсе)|Мәләкәс]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | ''[[:d:Q4138559|Гимназия № 44 (Ульяновск)]]'' | [[:commons:Category:Yury Latyshev|Yury Latyshev]] | data-sort-value="2020" | 2020-12-03 |- | | | ''[[:d:Q125251566|Гомәр Сабирҗанов]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-04-20 | [[Яңа Фәйзулла]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | [[Казан дәүләт мәдәният институты]]<br/>[[Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты]] | [[:commons:Category:Gumer Sabirzyanov|Gumer Sabirzyanov]] | |- | | | ''[[:d:Q48955097|Пчелкин, Юрий Александрович]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-12-26 | ''[[:d:Q4241384|Kriushi, Ulyanovsk Oblast]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | | data-sort-value="1982" | 1982-07-05 |- | | 1965 | ''[[:d:Q26713986|Nikolay S. Rakov]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-04-10 | [[Красный Яр (Сембер өлкәсе)]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты | [[:commons:Category:Nikolay Rakov|Nikolay Rakov]] | data-sort-value="2021" | 2021-01-11 |- | | | ''[[:d:Q55654131|Georgiy Fjodorovitsj Mironov]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-02-03 | [[Сембер]] | [[галим]] | [[Сембер дәүләт техник университеты|Сембер ил яраклама үнивирситите]] | | data-sort-value="2008" | 2008-06-26 |- | | | [[Нурия Чинкина]] | data-sort-value="1949" | 1949-08-05 | [[Хивә]] | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | [[Яр Чаллы дәүләт педагогика университеты]] | | data-sort-value="2009" | 2009-06-04 |- | | | ''[[:d:Q124214752|Людміла Барысаўна Шадукаева]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-27 | [[Бобруйск|Бабруйск]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4420604|Yury Sinyagin]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-06-22 | [[Сембер]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | [[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]] | | |- | | 1986 | ''[[:d:Q37608485|Yury Senkevich]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-11-17 | [[Барановичи|Баранавичы]] | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | | |- | | 1975 | ''[[:d:Q105836170|Лідзія Васільеўна Арлова]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-04-20 | ''[[:d:Q4108697|Verkhny Lomov]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q2027201|Беларусь дәүләт педагогия университеты]]''<br/>''[[:d:Q74567856|Мінскі гарадскі інстытут развіцця адукацыі]]'' | | |- | | 1980 | ''[[:d:Q4245509|Ekaterina Ivanovna Koezmitsjjova]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-01-16 | ''[[:d:Q18778048|Znamenskoe]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q2309|AvtoVAZ]]'' | [[:commons:Category:Ekaterina Kuzmicheva|Ekaterina Kuzmicheva]] | |- | | 1978 | ''[[:d:Q133162294|Tamara Aleksandrovna Pirozhenko]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-02-04 | ''[[:d:Q4192748|Znamenka]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | ''[[:d:Q12110286|Borys Grinchenko Kyiv Metropolitan University]]''<br/>''[[:d:Q12074663|G.S. Kostiuk Institute of Psychology]]''<br/>''[[:d:Q6450965|Kyiv International University]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q19613408|Aleksandr Balberov]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-08-28 | [[Сембер]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | [[:commons:Category:Aleksandr Balberov|Aleksandr Balberov]] | |- | | | ''[[:d:Q29359697|Чернявская, Валерия Евгеньевна]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-08-14 | [[Вольск]] | [[галим]] | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q104814969|Nikolai Roganov]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-05-22 | [[Петровка (Бөгелмә районы, Петровка авыл җирлеге)|Петровка]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]'' | ''[[:d:Q2097006|Sovetsky Sport]]''<br/>''[[:d:Q63226186|Sovětskij sport – futbol]]''<br/>''[[:d:Q1589584|Europa Plus]]''<br/>''[[:d:Q162429|Russkoe Radio]]''<br/>''[[:d:Q4046247|PROспорт]]''<br/>''[[:d:Q4051627|Total Football]]''<br/>''[[:d:Q2167515|Rosman]]''<br/>''[[:d:Q104815072|Prostoprosport.ru]]'' | [[:commons:Category:Nikolai Roganov|Nikolai Roganov]] | |- | | 2000 | ''[[:d:Q125423994|Natalia Anatolyevna Ilyina]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-12-23 | ''[[:d:Q4239442|Krasny Gulyay]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты<br/>[[Сембер дәүләт университеты|Сембер ил үнивирситите]]<br/>[[Псков дәүләт университеты]] | | |- | 1998-07-01 | 2003-06-01 | ''[[:d:Q42595908|Dmitry Kishkinev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q790029|Bangor University]]''<br/>''[[:d:Q877925|Квинс университеты]]''<br/>''[[:d:Q1737734|University of Keele]]''<br/>''[[:d:Q795988|University of Guelph]]''<br/>''[[:d:Q597758|University of Oldenburg]]'' | | |- | 2000-09-01 | 2005-06-15 | ''[[:d:Q46692611|Olga V. Ezhova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q59153336|Nikolai Ignatev]]'' | | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | ''[[:d:Q8310408|Biology Centre]]'' | | |- | 2003 | 2008 | ''[[:d:Q91419584|Tatyana Kuznetsova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Сембер дәүләт университеты|Сембер ил үнивирситите]] | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Шулай ук карагыз == {{Портал|Мәгариф}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] [[Төркем:Россия университетлары]] [[Төркем:Россиянең педагогика югары уку йортлары]] [[Төркем:1932 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:Сембер университетлары]] fpd6abqob9s7d0qeq7r44ne3wldozep 0 57277 5963469 5853870 2026-06-17T11:28:30Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963469 wikitext text/x-wiki {{ТП-Россия |халәт = Авыл |татар исеме = Кәшә |рус исеме = |чын исем = |герб = |байрак = |lat_deg = 54|lat_min = 41|lat_sec = 22 |lon_deg = 48|lon_min = 12|lon_sec = 5 |CoordAddon = |CoordScale = |ил харитасы = |төбәк харитасы = |район харитасы = |ил харитасы зурлыгы = |төбәк харитасы зурлыгы = |район харитасы зурлыгы = |төбәк = Сембер өлкәсе |төбәк җәдвәлдә = Сембер өлкәсе |район төре = |район = Чынлы районы{{!}}Чынлы районы |район җәдвәлдә = Чынлы районы |җирлек төре = Авыл җирлеге |җирлек = |җирлек җәдвәлдә = |эчке бүленеш = |башлык = Тямаев Наил |нигезләнү елы = |беренче язма искә алу = 1649 |элекке исемнәр = |бирле = |мәйдан = |ТП үзәге биеклеге = |халык саны = 859 |исәп елы = 2010 |тыгызлык = |агломерация = |милли состав = |дини состав = |этнохороним = |почта индексы = 433604 |сәгать кушагы = + 6 |почта индекслары = |телефон коды = |санлы идентификатор = |Commons та төркем = |сайт = http://www.eozerskoesp.ru |add1n = |add1 = |add2n = Русча атамасы |add2 = Елховое Озеро |add3n = |add3 = }} '''Кәшә''' яки '''Зирекле Күл''' – [[Сембер өлкәсе]]нең [[Чынлы районы]]нда татар авылы, авыл җирлеге үзәге. Кәшә елгасының [[Зөя (елга)|Зөягә]] койган тамагында урнашкан. Кәшә авыл җирлегенә берничә чуаш авылы керә: Кундюковка, Кайсар, Буденновка, Александровка. ==Тарихи белешмә== [[1649 ел]]да Зөя өязеннән, “Синбер шәһәре буенча патша хәзрәтләренең атлы гаскәри хезмәтен башкару өчен”, мәңгелек яшәү урынына, дип, берничә ясаклы татар гаиләсе күчерелә. 1664 елда 14 хезмәтчел татарны да үз араларына алалар. Аларга [[чуашлар]] да өстәлә. Артабан, уртак җир биләү капма-каршылыклар тудырганга, бүленәләр. Хезмәтчел татарлар гомум җирнең көньяк өлешенә хуҗа булалар, ә ясаклы [[татарлар]] һәм чуашлар – Чынлы һәм Бугурна (Бакырлык) елгалары арасындагы җирне алалар. Җир бүлешү вакытында кимсетүләр дә булмаган түгел. Әйтик, чукынган татарлар һәм чуашларның җан башына 9,6 дисәтин җир бирелсә, чукынмаган татарга – 5,2 дисәтин генә. Артабан миллилек ягыннан байтак үзгәрешләр дә була. [[1913 ел]]да [[чуашлар]] Кәшәдән күчеп китеп, олы юлның көнбатыш ягына – [[Кайсар]] авылына күченәләр, ә Кәшәдә татарлар гына кала. Күчеп килгәннәр дибез дә бит… каян килеп чыккан соң бу Кәшә авылы халкы? Китапның авторлары 1859 елгы җанисәп нәтиҗәләренә кулланма булып хезмәт итүче Степан Мельников мәгълүматларын китерәләр. [[1859 ел]]да чыккан “Тарихи юридик актлар һәм патшаның борынгы грамоталары” дигән китаптан бер өзек китерелә. “Падиша һәм Бөек кенәз [[Алексей Михайлович]]ка гариза. Сембер өязенең Елховка слободасында яшәүче хезмәтчел татар Бикбулат Бегиш улы Колчурин үзенең элек яшәгән җиреннән – [[Зөя өязе]] Табар Чиркины авылыннан үз гаиләсен, мал-туарын һәм башка милкен алып килү өчен җибәрүен сорый”. Сембер стольнигы Иван Камынин бу гаризаны канәгатьләндерә. Гариза артына үз мөһерен дә куеп. Бу документ бирегә күчереп утыртылганнар арасында Апас халкы да булганлыгын раслыйдыр. Ә [[Табар Черкене]]ндә бүген дә 414 кеше яши, аларның 312се – чуаш, 64е татар. Элек заманда [[Шәйморза]] һәм Кәшә авыллары җирләре чиктәш булган (хәзерге Кундюковка һәм Димин болыннары). Кәшә район үзәге булмаса да, [[Сабан туе]]н зур иттереп уздыралар иде. Сабан туеның төп бәйгесе булган татарча көрәш, ат чабышлары һәм башка уен-ярышлар бик күңелле үтә иде. Сабан туеның һәрвакыттагы атрибуты булган кәмит-карусельләр әйләнеп тора. Сембердән килгән автомагазиннар халык өчен күп төрле товарлар сата иде. Кәшәнең үзеннән бик әйбәт чабыш атлары, бик оста багана башына менүчеләр бар иде. ==Танылган шәхесләр== {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q13205521. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1927" | 1927-07-28 | [[Рәшит Ибраһимов]] | ''[[:d:Q4097860|Богырыслан ватандашлар авиациясе очучылары укуханәсе]]'' | | | | |- | data-sort-value="1931" | 1931-03-06 | [[Азат Курчаков]] | ''[[:d:Q4475180|Сембер ил җир үнивиристите]]'' | ''[[:d:Q220364|zootechnician]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]'' | ''[[:d:Q4475180|Сембер ил җир үнивиристите]]'' | data-sort-value="2013" | 2013-01-22 | [[Сембер]] |- | data-sort-value="1939" | 1939-02-08 | ''[[:d:Q97466124|Роберт Мустафавіч Махмутаў]]'' | ''[[:d:Q3162985|Ислам Кәримов исемендәге Ташкент дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | ''[[:d:Q56254249|Віцебскграмадзянпраект]]'' | | |- | data-sort-value="1943" | 1943-07-10 | ''[[:d:Q7294924|Рәшит Шәрәфетдинов]]'' | | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-11-21 | |} {{Wikidata list end}} Социалистик Хезмәт Батыры [[Салихҗан Фәизов]], Сембер өлкәсенең Мактаулы гражданнары [[Азат Курчаков]], Наил Гайниев, Шәүкәт Кәримов, [[биатлон]] буенча дөнья чемпионы [[Назыйм Мөхитов]], шагыйрь [[Ренат Харис]], язучылар [[Рәшит Ибраһимов]], [[Фаяз Фәизов]], фән эшлеклеләре, генерал-майор, дистәгә якын спорт остасы һәм йөзләгән хезмәт батыры белән хаклы рәвештә горурлана. * [[Хәлил Арсланов]] (1964), россияле хәрби башлык, генерал-полковник (2017). * Назым Насуртдинов (1946), россиянең Атказанган агрономы ==Икътисад == Кәшәдә совет заманында өлкәсдә иң көчлеләрдән саналган СХПК «Волга» уңышлы эшләп килә. ==Мәгариф== Кәшә урта мәктәбендә 117 бала укый. Татар теле укытыла.<ref>http://elhoz.ucoz.com/index/informacija_ob_obrazovatelnom_uchrezhdenii_2/0-7</ref> == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * [[Айрат Ибраһим]] [http://www.azatliq.org/content/article/2098385.html Сембердә “Казан трактындагы авыл” дигән китап чыкты] * [http://www.mtss.ru/?page=saimorza Гимадеев М.М. Кече Шәйморза авылы тарихы] {{Сембер өлкәсе татар авыллары}} [[Төркем:Сембер өлкәсе татар авыллары]] [[Төркем:Чынлы район торак пунктлары]] qzpo747uesy4llt8prv1365ueqxrrff 0 58358 5963440 5963008 2026-06-16T20:50:00Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963440 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''{{Label|Q4302550|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4302550|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4302550|lang=en}}}}, {{lang-mdf|{{Label|Q4302550|lang=mdf}}}}, {{lang-myv|{{Label|Q4302550|lang=myv}}}}) — [[Мордовия республикасы]] башкаласы [[Саранск]] шәһәрендә урнашкан классик [[югары уку йорты]], [[Россиянең илкүләм тикшеренү университеты|илкүләм тикшеренү университеты]]. == Тарих == Мордовия дәүләт университеты тарихы [[1931 ел]]да нигез салынган Мордовия дәүләт педагогик институтыннан башлана. [[2010 ел]]да уку йортына «[[Россиянең илкүләм тикшеренү университеты|Илкүләм тикшеренү университеты]]» дәрәҗәсе бирелә. == Бүген== Университет төрле юнәлешләр (белгечлекләр) буенча югары һәм югары уку йортыннан соңгы профессиональ белем бирү программаларын тормышка ашыра, төрле фәннәр буенча фундаменталь һәм гамәли фәнни тикшеренүләр башкара. Университет карамагында 21 спорт корылмасы бар. == Шәхесләр == === Ректорлар === === Укытучылар === {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4302550. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q4302550/p580:башлау,p108/Q4302550/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! әлма-матер ! һөнәр төре ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | 1937 | [[Анатолий Рябов]] | data-sort-value="1894" | 1894-04-15 | ''[[:d:Q16671819|Lobaski]]'' | ''[[:d:Q7042257|Николай Гоголь исемендәге Нижын дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[укытучы]] | data-sort-value="1938" | 1938-05-23 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q185375|Mikhail Bakhtin]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-11-05 | [[Орёл]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-03-07 | [[Мәскәү]] |- | 1935 | 1937 | ''[[:d:Q55106400|Mikhail Kolyadyonkov]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-05-21 | ''[[:d:Q4205468|Ичалки]]'' | ''[[:d:Q4318650|Минин үнивиристите]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1967" | 1967-08-05 | [[Саранск]] |- | 1932 | 1937 | [[Владимир Рябов]] | data-sort-value="1900" | 1900-04-01 | ''[[:d:Q16671819|Lobaski]]'' | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | ''[[:d:Q1781198|агроном]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-05 | [[Саранск]] |- | 1932 | 1938 | ''[[:d:Q19910868|Tikhon Mironov]]'' | data-sort-value="1901" | 1901 | ''[[:d:Q18172960|Кечушево]]'' | ''[[:d:Q4258142|Institute for Philosophy, Literature and History in Leningrad]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1938" | 1938-05-23 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q124348330|Lev Gordon]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-11-29 | [[Париж]] | ''[[:d:Q4360202|Karl May School]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-07-06 | [[Саранск]] |- | | 1971 | ''[[:d:Q4506338|Nikolai Tsyganov]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-12-11 | ''[[:d:Q19638769|Мачкасы]]'' | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1971" | 1971-10-23 | [[Саранск]] |- | 1957 | 1970 | ''[[:d:Q4125486|Ivan Voronin]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-09-03<br/>1905-09-16 | [[Саранск]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-05-29 | [[Саранск]] |- | | | [[Мөхәммәт Сәфәргалиев]] | data-sort-value="1906" | 1906-01-02<br/>1906-04-05 | [[Лениногорск районы]] | ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1970" | 1970-12-31 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q15069724|Nikolay Kotelnikov]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-10-19 | [[Карсун]] | | | data-sort-value="1975" | 1975-09-07 | [[Саранск]] |- | | | [[Василий Горбунов]] | data-sort-value="1914" | 1914-07-31 | ''[[:d:Q16671819|Lobaski]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>[[укытучы]] | data-sort-value="1983" | 1983-12-11 | [[Мәскәү]] |- | 1950 | 1987 | [[Николай Черапкин]] | data-sort-value="1917" | 1917-05-08 | ''[[:d:Q18173099|Isapria]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="1987" | 1987-08-22 | [[Саранск]] |- | 1972 | 1979 | ''[[:d:Q43425846|Grigory Merkushkin]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-11-23 | ''[[:d:Q18793618|Новые Верхиссы]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-01-13 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q4216168|Valentin Kartashov]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-03-08 | [[Саранск]] | ''[[:d:Q1477512|Россия транспорт университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2010" | 2010-05-02 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q18045260|Nina Fjodorovna Gostkina]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-10-29 | ''[[:d:Q18796243|Piléssevo]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | [[укытучы]] | data-sort-value="2015" | 2015-11-21 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q85988098|Александров Леонід Наумович]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-09-27 | [[Днипро]] | ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q25687393|Dmitryi Cygankin]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-10-22 | ''[[:d:Q18173013|Макшалей]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="2023" | 2023-11-21 | |- | 1973 | | ''[[:d:Q4072335|Nikolay Atyasov]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-07-13 | ''[[:d:Q4469942|Uzukovo]]'' | ''[[:d:Q4318620|Нижгар утачылык тикшеренү үниверситите]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]] | data-sort-value="2001" | 2001-04-25 | [[Саранск]] |- | 1992 | 2004 | ''[[:d:Q4482842|Aleksandr Feoktistov]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-08-27 | ''[[:d:Q18776884|Заберезово]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2004" | 2004-09-06 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q4446912|Aleksandr Sukharev]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-10-12 | ''[[:d:Q18766589|Белогорское (Лямбиран кӀошт)]]'' | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-12-24 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q55116293|Солодовников, Александр Самуилович]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-02-16 | [[Минск]] | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2020" | 2020-09-25 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4142593|Mark Golubchik]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-08-06 | [[Киев]] | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="2001" | 2001-11-25 | [[Саранск]] |- | 1979 | | ''[[:d:Q19916763|Ίλια Ουτσάικιν]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-12-10 | ''[[:d:Q4403400|Сабаево]]'' | [[Пенза дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="2004" | 2004-12-16 | |- | | | ''[[:d:Q12119771|Ліпатов Степан Ілліч]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-12-10 | | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | data-sort-value="1997" | 1997-09-12 | [[Саранск]] |- | 1971 | 1997 | ''[[:d:Q58485162|Геннадий Иванович Саранцев]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-01-17 | [[Түбән Ламу|Түбән Ломов]] | [[Пенза дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="2019" | 2019-01-30 | |- | | | ''[[:d:Q78313344|Конаков, Валентин Васильевич]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-06-09 | [[Әтәш|Атяшево]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | [[инженер]] | data-sort-value="2019" | 2019-01-27 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q86002046|Mikhail Mosin]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-11-02 | ''[[:d:Q18407527|Zhabino]]'' | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="2022" | 2022-12-02 | |- | 2002 | | ''[[:d:Q97266667|Вдовин, Гавриил Григорьевич]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-03-30 | [[Саранск]] | ''[[:d:Q4318618|Михаил Иванович Глинка исемендәге Түбән Новгород дәүләт консерваториясе]]'' | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q105754940|symphonist]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-01-07 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q52599042|Nikolay Makarkin]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-12-10 | ''[[:d:Q18173043|Novoe Pshenevo]]'' | ''[[:d:Q4402649|Владимир Фёдорович Уткин исемендәге Рязань дәүләт радиотехника университеты]]''<br/>Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | 1974 | ''[[:d:Q136212997|Аляксандр Мікалаевіч Матузка]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-09-18 | ''[[:d:Q4440406|Starokozache]]'' | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-12-14 | |- | | | ''[[:d:Q19907838|Tatiana Devyatkina]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-05-08 | [[Иске Шәйга районы]] | | [[галим]] | | |- | 1981 | 1982 | ''[[:d:Q21073161|Lyubov Novikova]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-12-04 | [[Пенза]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | |- | 1977 | | ''[[:d:Q59314851|Nikolay Vasiliev]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-07-25 | [[Саранск]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-05-23 | |- | | | ''[[:d:Q59349275|Анатолий Александрович Ямашкин]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-06-30 | ''[[:d:Q18202882|Otradnoe]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q21146808|Andrey Borisovitsj Tanaseytsjoek]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-09-17 | [[Курган]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q25386924|Sergey Vdovin]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-07-16 | [[Узловая]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q40006687|Nikolay Arsentyev]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-03-15 | ''[[:d:Q18801748|Sofyino]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17488363|economic historian]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q126327431|Виктор Махаев]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-06-08 | [[Якутск]] | [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]] | ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q21180773|Valery Yurchyonkov]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-09-23 | [[Краснослободск (Мордовия)|Краснослободск]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | [[галим]] | data-sort-value="2017" | 2017-10-03 | [[Саранск]] |- | 1995 | | ''[[:d:Q114346641|Валерый Фёдаравіч Байнёў]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-04-04 | [[Балкаш (шәһәр)|Балкаш]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | | |- | | | ''[[:d:Q62713230|Larisa Balykova]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-09-03 | [[Саранск]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | [[галим]] | | |- | 2021 | | ''[[:d:Q125564551|Дмитрий Глушко]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-05-05 | [[Якутск]] | [[М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты|Максим Кирович Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]'' | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | |- | 1991 | | ''[[:d:Q79381167|Viktor Revin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2011-09-01 | | ''[[:d:Q84217288|Ljubov Matveeva]]'' | | | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2001-01-01 | | ''[[:d:Q86629967|Evgeniy Muryumin]]'' | | | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2010 | | ''[[:d:Q87285731|Svetlana A Khrushchalina]]'' | | | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2006-03-20 | | ''[[:d:Q88663622|Pavel S Petrov]]'' | | | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2000 | | ''[[:d:Q88748161|Эльвира Ревина]]'' | | | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты<br/>[[Казан дәүләт медицина университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1994-09-01 | | ''[[:d:Q88748165|Vera Stolyarova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2017-09-01 | | ''[[:d:Q89145068|Sergey Pinyaev]]'' | | | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2001-08-01 | | ''[[:d:Q90117814|Alexander N Belyaev]]'' | | | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2011-08-05 | | ''[[:d:Q90117820|Andrey A Lyapin]]'' | | | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1995 | | ''[[:d:Q91240610|Alexander V Semenov]]'' | | | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2019<br/>2013<br/>2021 | 2020<br/>2015 | ''[[:d:Q92208625|Pavel S Zamyshliaev]]'' | | | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2012-01-22 | | ''[[:d:Q92305371|Olga V Minaeva]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q98182701|V V Shchapov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2008-09-01 | | ''[[:d:Q102335748|Elena Ershkova]]'' | | | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{seealso|Төркем:Мордовия дәүләт педагогика институтын тәмамлаучылар|Төркем:Саранск дәүләт университетын тәмамлаучылар}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4302550. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q4302550/p580:башлау,p69/Q4302550/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q12142831|Потапкін Степан Григорович]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-08-10 | | | | data-sort-value="1955" | 1955-09-28 | [[Саранск]] |- | | 1938 | ''[[:d:Q4125486|Ivan Voronin]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-09-03<br/>1905-09-16 | [[Саранск]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | ''[[:d:Q21660753|Мордва Республикаһы Хөкүмәте ҡарамағындағы гуманитар фәндәр фәнни-тикшеренеү институты]]''<br/>Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | data-sort-value="1983" | 1983-05-29 | [[Саранск]] |- | | 1936 | ''[[:d:Q12148203|Alexey Rogozhin]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-03-07 | [[Балабаш-Нурыс]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[укытучы]] | | data-sort-value="1944" | 1944-03-24 | [[Дрогобыч|Дроһобыч]] |- | | | ''[[:d:Q10986257|Maxim Beban]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-02-10 | ''[[:d:Q18780053|Керетино]]'' | [[язучы]] | | data-sort-value="1986" | 1986-04-16 | [[Саранск]] |- | | 1937 | [[Василий Горбунов]] | data-sort-value="1914" | 1914-07-31 | ''[[:d:Q16671819|Lobaski]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>[[укытучы]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q21660753|Мордва Республикаһы Хөкүмәте ҡарамағындағы гуманитар фәндәр фәнни-тикшеренеү институты]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-12-11 | [[Мәскәү]] |- | | 1938 | [[Николай Черапкин]] | data-sort-value="1917" | 1917-05-08 | ''[[:d:Q18173099|Isapria]]'' | [[галим]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | data-sort-value="1987" | 1987-08-22 | [[Саранск]] |- | | 1938 | ''[[:d:Q43425846|Grigory Merkushkin]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-11-23 | ''[[:d:Q18793618|Новые Верхиссы]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | data-sort-value="1979" | 1979-01-13 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q25687410|Любаев, Павел Кириллович]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-12-24 | [[Пикшень]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013-08-29 | [[Саранск]] |- | | 1953 | ''[[:d:Q39083570|Nikolay Tichonovitsj Gavaev]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-01-26 | ''[[:d:Q4264675|Лобаски]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q21660753|Мордва Республикаһы Хөкүмәте ҡарамағындағы гуманитар фәндәр фәнни-тикшеренеү институты]]'' | data-sort-value="2005" | 2005-11-10 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q18045260|Nina Fjodorovna Gostkina]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-10-29 | ''[[:d:Q18796243|Piléssevo]]'' | [[укытучы]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | data-sort-value="2015" | 2015-11-21 | [[Саранск]] |- | | 1951 | ''[[:d:Q15079559|Mikhail Petrov]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-11-19 | ''[[:d:Q18173015|Мордовская Паевка]]'' | [[язучы]] | | data-sort-value="2013" | 2013-06-24 | [[Саранск]] |- | | | [[Григорий Агейкин|Петр Агейкин]] | data-sort-value="1924" | 1924-12-01 | ''[[:d:Q4845518|Kochkurovo, Kochkurovsky District, Republic of Mordovia]]'' | [[язучы]] | | data-sort-value="2007" | 2007-12-01 | |- | | 1954 | ''[[:d:Q25687393|Dmitryi Cygankin]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-10-22 | ''[[:d:Q18173013|Макшалей]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | data-sort-value="2023" | 2023-11-21 | |- | | | ''[[:d:Q21088253|Ivan Frolovitsj Aloeev]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-04-04 | [[Кадошкин районы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013-05-10 | |- | | 1970 | ''[[:d:Q39083938|Stepan Petrovitsj Soebbotin]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-11-07 | ''[[:d:Q18408176|Покровск]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-05-16 | [[Ковылкино]] |- | | 1952 | ''[[:d:Q4482842|Aleksandr Feoktistov]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-08-27 | ''[[:d:Q18776884|Заберезово]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4201878|РФА тел белеме институты]]''<br/>[[А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты]]<br/>[[Вена университеты]]<br/>''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]''<br/>[[Макар Евсевьевич Евсевьев исемендәге Мордовия дәүләт педагогика университеты]]<br/>Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | data-sort-value="2004" | 2004-09-06 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q4104673|Nikolay Vasilyev]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-06-29 | [[Свердловск өлкәсе]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | data-sort-value="2013" | 2013-01-11 | |- | | | ''[[:d:Q4128210|Mikhail Vtulkin]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-03-24 | [[Похвистнево районы]] | [[язучы]] | | data-sort-value="1991" | 1991-08-16 | [[Саранск]] |- | | 1953<br/>1967 | ''[[:d:Q4084400|Anatoly Berezin]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-12-16 | ''[[:d:Q18408899|Rozhdestveno]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1998" | 1998-04-28 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q58918038|Tatyana Kovalyova]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-12-13 | ''[[:d:Q18409344|Tarasovo]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q12115505|Yury Kuznetsov]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-06-29 | ''[[:d:Q18173016|Мордовская Пишля]]'' | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | data-sort-value="1981" | 1981-09-04 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q77817200|Nikolaĭ Fedorovich Mokshin]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-06-22 | ''[[:d:Q19813140|Ivantsevo]]'' | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q780596|exhibition curator]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="2023" | 2023-03-18 | |- | | | ''[[:d:Q25687420|Эскин, Анатолий Устинович]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-07-10 | ''[[:d:Q18173084|Semilei]]'' | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>[[шагыйрь]] | [[Эрзянь правда]]<br/>''[[:d:Q25704000|Мордовиянь книгань издательствась]]''<br/>''[[:d:Q260427|Syatko]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-02-25 | |- | | | ''[[:d:Q12119771|Ліпатов Степан Ілліч]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-12-10 | | | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | data-sort-value="1997" | 1997-09-12 | [[Саранск]] |- | | 1966 | ''[[:d:Q4422177|Viktor Skoptsov]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-10-15 | ''[[:d:Q19643403|Малая Ивановка (Ковылкинан кӀошт)]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q12077166|Юрий Азрапкин]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-10-15 | ''[[:d:Q18172966|Kolapa]]'' | ''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | data-sort-value="1996" | 1996 | [[Саранск]] |- | | 1966 | ''[[:d:Q78313344|Конаков, Валентин Васильевич]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-06-09 | [[Әтәш|Атяшево]] | [[инженер]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | data-sort-value="2019" | 2019-01-27 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q107851775|Швецов, Валерий Николаевич]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-06-06 | ''[[:d:Q4446440|Сураханы шәһәр төрендәге бистәсе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1995" | 1995-09-25 | [[Саранск]] |- | | | [[Кшуманцянь Пиргуж]] | data-sort-value="1940" | 1940-11-19 | ''[[:d:Q18803471|Ташто Кшуманця]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q21993562|cultural activist]]'' | | data-sort-value="2024" | 2024-08-22 | ''[[:d:Q13640080|Bolshoye Ignatovo]]'' |- | | 1965 | ''[[:d:Q43429040|V. V. Shelokhaev]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-12-18 | [[Күзнәй]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]'' | | |- | | | [[Александр Шаронов]] | data-sort-value="1942" | 1942-02-18 | ''[[:d:Q4525968|Shoksha]]'' | [[галим]]<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q52599042|Nikolay Makarkin]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-12-10 | ''[[:d:Q18173043|Novoe Pshenevo]]'' | [[галим]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4363100|Krisha Piniasov]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-09-11 | ''[[:d:Q18173017|Mordovskaya Polyana]]'' | [[язучы]] | | | |- | | 1969 | ''[[:d:Q12120990|Mariu Malkina]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-01-14 | ''[[:d:Q4279959|Malav]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q124472962|Рыбин, Юрий Иванович]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-12-06 | [[Хабарау|Хабаровск]] | | | data-sort-value="2023" | 2023-02-16 | |- | | | ''[[:d:Q77812826|Вавилин, Виктор Федорович]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-04-21 | ''[[:d:Q18401762|Старая Федоровка (Старое Шайгован кӀошт)]]'' | | | | |- | | 1972 | ''[[:d:Q89585746|Чернова, Ольга Александровна]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-08-01 | [[Уссурийск]] | ''[[:d:Q56051806|Мордовская государственная филармония]]''<br/>''[[:d:Q4146895|И. М. Яушев исемендәге музыкаль тиятыр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[җырчы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q58903420|Заварюхин, Николай Васильевич]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-10-02 | ''[[:d:Q18801195|Smírnovka]]'' | ''[[:d:Q12101789|тарих фәннәре докторы]]''<br/>[[профессор]] | | data-sort-value="2012" | 2012-08-28<br/>2012-08-25 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q61771807|Niina Aasmäe]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-05-16 | ''[[:d:Q18172918|Гузынцы]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q104381580|Vladimir Sirotkin]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-07-19 | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-10-04 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q4186083|Leonid Zamyatin]]'' | data-sort-value="1948" | 1948 | ''[[:d:Q18400182|Selischi]]'' | [[язучы]] | | | |- | | 1971 | ''[[:d:Q4515588|Владимир Чибиркин]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-11-21 | ''[[:d:Q18400751|Lada]]'' | [[инженер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q65202747|Савченко Володимир Федорович]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-04-20 | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q4513533|Chernihiv Polytechnic National University]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q446881|Aleksandr Kharchikov]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-01-21<br/>1949-12-21 | ''[[:d:Q18766079|Базарная Кеньша]]'' | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]'' | | data-sort-value="2023" | 2023-01-07 | |- | | | ''[[:d:Q467259|Valery Arshba]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-10-04 | [[Ткуарчал]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q130391153|Республика Абхазия]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4152855|Vasily Guslyannikov]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-04-21 | ''[[:d:Q1654021|Povorinsky District]]'' | | | | |- | | 1972 | [[Маризь Кемаль]] | data-sort-value="1950" | 1950-08-13 | ''[[:d:Q18173000|Maloïe Maressevo]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | 1981 | ''[[:d:Q4099769|Nikolay Burmistrov]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-06 | [[Рузай районы]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4399843|RM Rail]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4412897|Pawieł Czernow]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-07 | [[Ташын шәһәре шәһәр округы|Ташын шәһәре шәһәр бүлгесе]]<br/>[[Түбән Новгород өлкәсе]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | 1972 | ''[[:d:Q55104647|Ямашкин Семен Александрович]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-04 | ''[[:d:Q18173093|Staraya Terizmorga]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | [[Макар Евсевьевич Евсевьев исемендәге Мордовия дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | 1973 | ''[[:d:Q77341078|Aleksandr Belyayev]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-05-06 | ''[[:d:Q18406354|Новые Выселки (Зубова Полянан кӀошт)]]'' | [[хирург]] | | | |- | | | ''[[:d:Q89584463|Алёшина, Пелагея Владимировна]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-10-10 | | [[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q104243615|Газеев, Евгений Иванович]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-17 | [[Саранск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | 1973 | [[Николай Меркушкин]] | data-sort-value="1951" | 1951-02-05 | ''[[:d:Q18793618|Новые Верхиссы]]'' | [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4055103|Nikolay Abroskin]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-01-01 | ''[[:d:Q18765728|Armiyovo]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[офицер]] | | | |- | | 1977 | ''[[:d:Q24351339|Ivan Michaylovitsj Doenin]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-01-07 | ''[[:d:Q16689576|Пурдошки (Чополтбуе)]]'' | [[галим]] | | | |- | | 1973 | ''[[:d:Q25687338|Mikhail Bryzhinsky]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-10-06 | ''[[:d:Q18170482|Novıye Turdaki]]'' | [[язучы]] | | data-sort-value="2020" | 2020-12-22 | |- | | | ''[[:d:Q56310745|Тактаров, Николай Михайлович]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-09-05 | [[Зубова Поляна районы]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q84720472|Лишманов, Юрий Борисович]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-06 | | [[галим]] | | | |- | | 1973 | ''[[:d:Q4403978|Alexei Savinov]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-07-05 | ''[[:d:Q4477066|Уришка]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q17044529|Davud Qədiməliyev]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-11-07 | [[Миңгечәвер]] | [[галим]] | | | |- | | 1975 | ''[[:d:Q15073590|Николай Морозкин (1953)]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-11-27 | [[Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | [[Башкорт дәүләт университеты]] | | |- | | 1981 | ''[[:d:Q109487078|Бахмустов, Сергей Борисович]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-07-19 | ''[[:d:Q18173130|Trofimovschina]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-09-25 | |- | | 1976 | ''[[:d:Q4123289|Vladimir Volkov]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-09-07 | ''[[:d:Q18172968|Красная Подгора]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q21073161|Lyubov Novikova]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-12-04 | [[Пенза]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | ''[[:d:Q2324493|Виссарион Григорьевич Белинский исемендәге Пенза педагогика институты]]''<br/>Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты<br/>[[Пенза дәүләт университеты]] | | |- | | | [[Николай Ишуткин]] | data-sort-value="1954" | 1954-05-28<br/>1954 | ''[[:d:Q18400618|Симкино]]'' | [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | ''[[:d:Q143204|Chilisema]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-01-12 | |- | | 1983 | ''[[:d:Q59315529|Aleksandr Vorobiev]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-05-27 | ''[[:d:Q18803640|Tetiúixi (Mordòvia)]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q70250938|Nikolai Petrushkin]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-10-15 | [[Әтәш районы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | ''[[:d:Q4087128|Nikolay Biryukov]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-02-05 | [[Ковылкино районы]] | [[укытучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q31823089|Vasily Demin]]'' | data-sort-value="1955" | 1955 | ''[[:d:Q18407849|Шугурово]]'' | [[профессор]]<br/>''[[:d:Q17281087|филология фәннәре докторы]]'' | | | |- | | 1977 | ''[[:d:Q59314851|Nikolay Vasiliev]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-07-25 | [[Саранск]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | data-sort-value="2021" | 2021-05-23 | |- | | 1990 | ''[[:d:Q15206940|Viktor Kidyaev]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-07-09 | ''[[:d:Q18776760|Zhukovka]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | 1979 | ''[[:d:Q59349275|Анатолий Александрович Ямашкин]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-06-30 | ''[[:d:Q18202882|Otradnoe]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | | | [[Ирек Биккинин]] | data-sort-value="1956" | 1956-03-25 | [[Таула]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4263431|Pyotr Listerman]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-10-04 | [[Саранск]] | ''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4069033|Sergey Arenin]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-08-29 | [[Саранск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | ''[[:d:Q21146808|Andrey Borisovitsj Tanaseytsjoek]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-09-17 | [[Курган]] | [[галим]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q25386924|Sergey Vdovin]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-07-16 | [[Узловая]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | | 1982 | ''[[:d:Q40006687|Nikolay Arsentyev]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-03-15 | ''[[:d:Q18801748|Sofyino]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17488363|economic historian]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | | 1986 | ''[[:d:Q65146424|Неяскин, Сергей Дмитриевич]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-10-14 | ''[[:d:Q4072330|Atyuryevo]]'' | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | | | |- | | 1982 | [[Владимир Сушков]] | data-sort-value="1960" | 1960-05-27 | ''[[:d:Q18799444|Русское Маскино]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | 1982 | ''[[:d:Q21180773|Valery Yurchyonkov]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-09-23 | [[Краснослободск (Мордовия)|Краснослободск]] | [[галим]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | data-sort-value="2017" | 2017-10-03 | [[Саранск]] |- | | 1984 | ''[[:d:Q29865473|Vladimir Stavitsky]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-11-10 | ''[[:d:Q4230510|Kondol]]'' | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q2324493|Виссарион Григорьевич Белинский исемендәге Пенза педагогика институты]]''<br/>[[Пенза дәүләт университеты]] | | |- | | 1983 | ''[[:d:Q16708323|Pyotr Tultayev]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-01-01 | ''[[:d:Q18173097|Staroye Sindrovo]]'' | | [[Федерация Советы]] | | |- | | | [[Шәүкәт Шәйдуллин]] | data-sort-value="1961" | 1961-06-22 | [[Донецк өлкәсе]] | [[инженер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q107195173|Oleg Osovskiy]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-10-07 | [[Череповец]] | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | [[Макар Евсевьевич Евсевьев исемендәге Мордовия дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q125782443|Shahin Yusifov]]'' | data-sort-value="1961" | 1961 | | ''[[:d:Q55736868|national supreme court judge]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q114971388|Mikhail Khramov]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-07-23 | ''[[:d:Q19643568|Поруб (Мордови)]]'' | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q70253633|Natalya Zhumadildayeva]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-03-29 | [[Тимертау]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2025" | 2025-03-15 | |- | | 1999 | ''[[:d:Q110390887|Svetlana Baulina]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-09-10 | [[Саранск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q111215400|Anatoly Dubodel]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-10-27 | ''[[:d:Q21854598|Шехмань]]'' | | [[Федерация Советы]] | | |- | | 1992 | ''[[:d:Q114346641|Валерый Фёдаравіч Байнёў]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-04-04 | [[Балкаш (шәһәр)|Балкаш]] | | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты<br/>''[[:d:Q3880427|Faculty of Economics of the Belarusian State University]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q61136250|Пальтин, Юрий Михайлович]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-09-20 | ''[[:d:Q18173059|Povodimovo]]'' | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q62713230|Larisa Balykova]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-09-03 | [[Саранск]] | [[галим]] | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q92627399|Тарасова, Марина Андреевна]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-07-10 | ''[[:d:Q18170482|Novıye Turdaki]]'' | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q109494573|Романовская, Ольга Валентиновна]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-12-12 | [[Саранск]] | | [[Пенза дәүләт университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q15065131|Vladimir Vorsobin]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-02-10 | [[Саранск]] | [[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q107189449|Maxim Osovsky]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-01-11 | [[Саранск]] | ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15978655|киңәшче]]'' | ''[[:d:Q107278194|British Higher School of Art and Design]]''<br/>''[[:d:Q234025|ReactOS]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q2033533|Sergey Volkov]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-02-07 | [[Саранск]] | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]'' | | | |- | | 1996 | ''[[:d:Q28665507|Марина Антонова]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-05-15 | [[Саранск]] | [[галим]] | [[Макар Евсевьевич Евсевьев исемендәге Мордовия дәүләт педагогика университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q25687383|Bakich Vidyai]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-06-04 | ''[[:d:Q18173059|Povodimovo]]'' | [[җырчы]]<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]'' | | | |- | 1994 | 1996 | ''[[:d:Q42296268|Mikhail Dovzhenko]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-04-27 | [[Саранск]] | ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q355242|showman]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | [[Эхо Москвы]]<br/>''[[:d:Q3651046|Silver Rain Radio]]''<br/>''[[:d:Q4396251|Рождённые в СССР]]''<br/>[[НТВ]]<br/>''[[:d:Q3344367|Nostalgiya]]''<br/>''[[:d:Q2065130|Chastny Korrespondent]]''<br/>''[[:d:Q4400817|Русский пионер]]''<br/>''[[:d:Q1970600|Vzglyad]]''<br/>''[[:d:Q1475939|Ogoniok]]''<br/>''[[:d:Q1726530|TV Center]]''<br/>''[[:d:Q4443313|Страна]]''<br/>''[[:d:Q1770000|Russia-K]]'' | | |- | | 2009 | ''[[:d:Q4107166|Beniamin]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-09-17 | [[Мөргап (Төркемәнстан)|Мөргап]] | ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q2259532|cleric]]''<br/>[[Әрхәрәй|япискеп]] | | | |- | | | ''[[:d:Q25687433|Lyudmila Aleksandrovna Lomshina-Ryabova]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-11-05 | ''[[:d:Q18173059|Povodimovo]]'' | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q64364623|Olga Bogdanova]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-06-25 | ''[[:d:Q18173059|Povodimovo]]'' | [[язучы]]<br/>[[укытучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q92328906|Ерёмина, Мария Петровна]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-12-22 | ''[[:d:Q18407527|Zhabino]]'' | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | | | |- | | | [[Татьяна Мокшанова]] | data-sort-value="1984" | 1984-01-09 | ''[[:d:Q19886915|Bagana]]'' | [[шагыйрь]] | | | |- | | | ''[[:d:Q25687435|Tatyana Matorkinan]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-01-25 | ''[[:d:Q18409867|Urusovo (Mordoviya)]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q115915520|Dmitry Viktorovich Frolov]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-05-16 | | [[галим]] | ''[[:d:Q4302553|Mordovian History Museum]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q6297|Olga Kaniskina]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-01-19 | ''[[:d:Q25687368|Napolnaya Tavla]]'' | ''[[:d:Q17405793|спорт йөрешчесе]]''<br/>''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q25687432|Alina Podgornova]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-10-19 | ''[[:d:Q18172946|Kabaevo]]'' | [[шагыйрь]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q112038922|Sofiya Brodatskaya]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-10-24 | | ''[[:d:Q17405793|спорт йөрешчесе]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q106677195|Jean-Emmanuel Dekou]]'' | data-sort-value="1996" | 1996-03-02 | ''[[:d:Q1515|Абиҗан]]'' | ''[[:d:Q41674|веб остасы]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | | | |- | 1977-11 | 1982-10 | ''[[:d:Q81414265|P R Makarevich]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4308104|Murmansk Marine Biological Institute]]'' | | |- | 1997-09-01 | 2003-06-27 | ''[[:d:Q84217288|Ljubov Matveeva]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | 1996-09-01 | 2001-07-01 | ''[[:d:Q86629967|Evgeniy Muryumin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | 2012<br/>2010 | 2016<br/>2012 | ''[[:d:Q87285731|Svetlana A Khrushchalina]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | 2005-10-17<br/>2000-09-01 | 2008-10-17<br/>2005-06-25 | ''[[:d:Q88663622|Pavel S Petrov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | 1997<br/>1992<br/>1986 | 2000<br/>1997<br/>1992 | ''[[:d:Q88748161|Эльвира Ревина]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | 2011-09-01 | | ''[[:d:Q88748169|Tatiana Stolbova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | |- | 2008-09-01 | 2013-08-17 | ''[[:d:Q89145068|Sergey Pinyaev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | 1973-09-01 | | ''[[:d:Q90117814|Alexander N Belyaev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | 2005-09-01 | 2011-07-30 | ''[[:d:Q90117820|Andrey A Lyapin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | | | ''[[:d:Q90370328|Alexey Charyshkin]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q99298862|Ulyanovsk State University Institute of Medicine Ecology and Physical Education]]''<br/>''[[:d:Q30199003|Almazov Centre]]'' | | |- | 2009 | 2013 | ''[[:d:Q90481725|Elena N Surkova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q4201691|Россия фәннәр академиясенең Алексей Николаевич Северцов исемендәге Экология һәм эволюция мәсьәләләре институты]]'' | | |- | 1995 | 2000 | ''[[:d:Q91240610|Alexander V Semenov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | 2011-09-01 | 2017-07-01 | ''[[:d:Q92208625|Pavel S Zamyshliaev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |- | 1993-01-09<br/>1999-09-01 | 1999-06-24<br/>2001-08-31 | ''[[:d:Q100494598|V P Armashov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q30257596|Maimonides State Classical Academy]]''<br/>''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]'' | | |- | 2009-12-24 | | ''[[:d:Q102335748|Elena Ershkova]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * [http://www.kazan2013.com/tat/vuzs/71 Универсиада 2013 сайты]{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Моны да карагыз == {{Портал|Мәгариф|Мордовия|Россия Федерациясе}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] [[Төркем:1931 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:Россия университетлары]] [[Төркем:Саранск оешмалары]] 4nkqmz6e09ih85v14qtgicvuff4fxgy 0 58377 5963446 5927421 2026-06-17T03:49:03Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963446 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''{{Label|Q4302548|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q4302548|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q4302548|lang=en}}}}, {{lang-myv|{{Label|Q4302548|lang=myv}}}}) — [[Мордовия республикасы]] [[Саранск]] шәһәрендә урнашкан укытучылар әзерләү юнәлешле [[югары уку йорты]]. == Тарих == Мордва дәүләт педагогика институтына [[1962 ел]]да нигез салынган. [[1972 ел]]да институтка Идел буе халыклары арасында мәдәни-агарту эшләре алып барган мәгърифәтче [[Макар Евсевьев]] исеме бирелә. == Бүгенге көне == Бүген институтта 5000нән артык студент белем ала. Уку йортының укытучы-профессорлар составы 375 фәнни хезмәткәрдән (аларның 30ы – профессор, 32се – фәннәр докторы) гыйбарәт. Институт эре федераль фәнни проектларда һәм мәгариф программаларында катнаша, [[АКШ]], [[Германия]], [[Япония]] һәм башка чит ил уку йортлары белән хезмәттәшлек итә. == Шәхесләр == === Ректорлар === === Укытучылар === {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q4302548. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q4302548/p580:башлау,p108/Q4302548/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! әлма-матер ! һөнәр төре ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q104381875|Lev Kalecki]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-12-22 | [[Гродно|Һродна]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1953" | 1953-11-18 | |- | 1991 | 1992 | ''[[:d:Q4482842|Aleksandr Feoktistov]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-08-27 | ''[[:d:Q18776884|Заберезово]]'' | [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2004" | 2004-09-06 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q22246920|Efim Osovskiy]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-10-11 | [[Бобруйск|Бабруйск]] | ''[[:d:Q4304063|Мәскәү шәһәр педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2004" | 2004-06-20 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q25687349|Dmitry Nadkin]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-05-28 | ''[[:d:Q19813140|Ivantsevo]]'' | ''[[:d:Q492766|Нижгар ил үнивирситите]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1992" | 1992-07-15 | [[Һельсинки|Һелсинки]] |- | | | ''[[:d:Q55104647|Ямашкин Семен Александрович]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-04 | ''[[:d:Q18173093|Staraya Terizmorga]]'' | [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q107195173|Oleg Osovskiy]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-10-07 | [[Череповец]] | [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q28665507|Марина Антонова]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-05-15 | [[Саранск]] | [[Мордовия дәүләт университеты|Николай Платонович Огарёв исемендәге Илкүләм тикшеренү Мордовия дәүләт университеты]] | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q107208623|Vasiliy Kadakin]]'' | | | | [[укытучы]] | | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q4302548. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q4302548/p580:башлау,p69/Q4302548/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | [[Кузьма Абрамов]] | data-sort-value="1914" | 1914-10-30 | ''[[:d:Q18173101|Иске Найман]]'' | [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | | data-sort-value="2008" | 2008-08-04 | [[Саранск]] |- | | 1949 | ''[[:d:Q12144926|Прончатов Іван Миколайович]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-03-18 | ''[[:d:Q16671819|Lobaski]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | | data-sort-value="2000" | 2000-06-19 | [[Саранск]] |- | | | ''[[:d:Q4099619|Ivan Burkin]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-02-05 | [[Пенза]] | [[шагыйрь]] | | data-sort-value="2011" | 2011-06-04 | [[Сан-Франциско]] |- | | | [[Евгений Разумов]] | data-sort-value="1919" | 1919-02-03 | ''[[:d:Q18778056|Znamenskoe]]'' | [[укытучы]] | | data-sort-value="2017" | 2017-02-16 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q65211550|Чигодайкин Иван Васильевич]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-09-11 | ''[[:d:Q18173097|Staroye Sindrovo]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | [[Мокшень правда]] | data-sort-value="1985" | 1985-11-21 | |- | | 1952 | ''[[:d:Q55104121|Yury Ryskin]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-10-27 | [[Мукшы (Пинзә өлкәсе)|Мукшы]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4201615|РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институты]]'' | data-sort-value="2005" | 2005-07-01 | [[Мәскәү]] |- | | 1972 | ''[[:d:Q78096479|Лузгин, Александр Степанович]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-01-08 | [[Тәрби]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q484876|chief executive officer]]'' | | data-sort-value="2020" | 2020-11-27 | |- | | | ''[[:d:Q96244718|Evgeniy Kosterev]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-01-02 | ''[[:d:Q18408248|Zykovo]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2005" | 2005-06-17 | |- | | | ''[[:d:Q104253209|Nikolaj Pavlovič Medvedev]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-11-26 | ''[[:d:Q4064719|Anayevo]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | [[Камил Таңгалычев]] | data-sort-value="1968" | 1968-02-01 | [[Мордовия]] | [[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q21092794|Sergey Gaponov]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-09-14 | [[Мәскәү]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q22976182|тележурналист]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q577869|Roman Rasskazov]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-04-28 | [[Ковылкино]] | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q106097411|Alexander Uchevatkin]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-03-20 | ''[[:d:Q18173078|Sabancheyevo]]'' | ''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1371914|салис]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q16644161|Ivan Noskov]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-07-16 | ''[[:d:Q27578066|Novopetropavlovskiy]]'' | ''[[:d:Q17405793|спорт йөрешчесе]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q112031585|Konstantin Kulagov]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-10-14 | | ''[[:d:Q17405793|спорт йөрешчесе]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q29359218|Artem Mityaev]]'' | data-sort-value="1992" | 1992-07-02 | [[Саранск]] | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * [http://www.kazan2013.com/tat/vuzs/69 Универсиада 2013 сайты] == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Шулай ук карагыз == {{Портал|Мәгариф|Мордовия|Россия Федерациясе}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] [[Төркем:Россия университетлары]] [[Төркем:Саранск]] [[Төркем:Россиянең педагогика югары уку йортлары]] [[Төркем:1962 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] {{rq|stub}} 8m3dih6qoipo7dwg931c1wnea3wnrw0 0 176530 5963442 3733404 2026-06-16T22:42:11Z CommonsDelinker 176 Replacing Kernspaltung.svg with [[File:Kernspaltung_--_induced_nuclear_fission.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: CRIT 2 -- the German term is probably correct but not well understood outside of the 5963442 wikitext text/x-wiki {{УК}} [[Файл:Nuclear fission.svg|300px|мини|уңда|Уран-235 бүленүе процессы]] '''Төшнең бүленүе''' — [[атом]] төшенең ике (кайчакта өч) якынча тигез массалы төшкә бүленү процессы, шушы калган кисәкләр '''төш китекләре''' дип аталалар. [[Файл:Fission chain reaction.svg|300px|мини|уңда|Уран-235 чылбырлы төш реакциясе]] [[Файл:Kernspaltung -- induced nuclear fission.svg|300px|мини|уңда|Уран төшенең бүленүе]] Бүленү нәтиҗәсендә бүтән китекләр дә хасил була алалар: җиңел төшләр (күбесенчә [[альфа-кисәкчек]]ләр), [[нейтрон]]нар һәм [[Фотон|гамма-квант]]лар. Үзеннән-үзе була торган (спонтан) бүленү һәм мәҗбүр бүленү (бүтән кисәкчекләр, күбесенчә [[нейтрон]]нар белән тәэсирләшү нәтиҗәсендә хасил булган) бар. Авыр төшләрнең бүленүе — экзотермик процесс, аның нәтиҗәсендә зур энергия чыгарыла, ул китекләрнең кинетик энергиясе һәм нурланыш төрендә таратыла. Төшләрнең бүленүе [[төш реакторы]]нда һәм [[төш коралы]]нда [[энергия]] чыганагы була. ==Тарих== [[1932]] елда [[Джеймс Чедвик]] нейтронны ачканнан соң, нейтроннар төшләр белән тәэсирләшүе тикшерелә башлый. Шул ук елны [[АКШ]]та [[Эрнест Лоуренс]] беренче циклотронны ясый, ә [[Англия]]дә [[Джон Кокрофт]] һәм [[Эрнест Уолтон]] төшләрне бүлерлек беренче протоннар [[тизләткеч]]ен төзиләр. [[1934]] елда Ирен Кюри һәм Фредерик Жолио ясалма радиоактивлыкны ача. [[1934]] елда [[Энрико Ферми]] хезмәткәрләр белән төрле элементларны нейтроннар белән нурландыралар, ләкин бүленү реакцияләрен аңлата алмыйлар. Тик 5 елдан, [[1939]] елда [[Отто Һан]] һәм Фриц Штрассман төшләрнең бүленүе куренешен ачалар. ==Бүленү күренеше== Төшнең башлангыч халәте [[потенциаль энергия]]се китекләрнең массаларыннан зуррак булган очракта, бүленү процессы бара. Авыр төшләрнең чагыштырма энергиясе аларның массалары артуы белән кимегәнгә күрә, бүленү шарты '''А > 90''' масса саны белән барлык төшләр өчен үтәлә. Ләкин тәҗрибәләргә караганда хәттә иң авыр төшләр үзеннән-үзе итеп кечкенә ихтималлык белән бүленәләр, димәк бүленүгә каршы ниндидер киртә - бүленү барьеры бар. Төшләрнең бүленүен тасвирлау өчен берничә модель кулланыла - [[төшнең тамчы моделе]], [[төшнең сүрүләре моделе]] һ.б., ләкин һичбере процессны тулысынча тасвирлый алмый . [[Уран (химик элемент)|Уран]]-235 термик (әкрен) [[нейтрон]]нар ярдәмендә бүленгән китекләренең массаларга бүленеше 95 һәм 140 масса саннары белән ике максимумга ия (7% ихтималлыгы). Зур массалы төш бүленгәндә зур энергия бүленеп чыгарга тиеш. Андый төш бүленгәндә берничә ирекле нейтрон да чыга, чөнки зур массалы төшләрдә нуклоннарның барлык нуклоннарга чагыштырмасы аз массалы төшләрнекенә караганда зуррак. Шуңа күрә хасил булган китекләрдә артык нейтроннар була. Бу нейтроннарның күбесе шунда ук (10⁻¹⁴ с эчендә) атылып чыга, ә 0,75% нейтроннар 0,09-60 секундка соңрак чыга ('''соңаручы нейтроннар'''). Уртача, һәр төш бүленгәндә, 2,5 нейтрон чыга, ләкин аннан соң китекләрдә артык нейтроннар кала. Шуңа күрә ул китекләр үзләре дә радиактив булалар һәм [[Бета-таркалыш|бета-таркалу]]га дучар булып, гамма-[[фотон]]нар нурландыралар. <math display="block">{}^{235}_{92}\mathrm{U} + {}^1_0 n \rarr {}^{92}_{36}\mathrm{Kr} + {}^{141}_{56}\mathrm{Ba} + 3~ {}^1_0 n</math> Кайбер бүтән төшнең бүленүе мисаллары: {| cellpadding="6" width="100%" | <math>{}^{239}_{\ 94} \mathrm {Pu} + {}^{1}_{0}\mathrm {n} \to {}^{144}_{\ 56} \mathrm {Ba} + {}^{94}_{38} \mathrm {Sr} + 2\ {}^{1}_{0} \mathrm {n} </math> | <math>{}^{239}_{\ 94} \mathrm {Pu} + {}^{1}_{0}\mathrm {n} \to {}^{130}_{\ 51} \mathrm {Sb} + {}^{107}_{\ 43} \mathrm {Tc} + 3\ {}^{1}_{0} \mathrm {n} </math> |} ==Бүленү энергиясе== Авыр төшнең бүленүе нәтиҗәсендә якынча 200 МэВ чыгарыла, аның 80% ын бүленү китекләренең кинетик энергия тәшкил итә, энергиясенең калган өлеше нейтроннар, гамма-квантлар, бета-кисәкчекләр һәм нейтрино арасында бүлешә. Уран-235 1 граммы өчен бер бүленүдә җылылыкка киткән энергия (1 Мэв): :5{{e|23}}МэВ = 1,94{{e|10}}[[Калория|кал]] = 8,1{{e|10}}[[Джоуль|Дж]] = 22,5 [[Ватт|МВт]]·ч ≈ 1 МВт·тәүлек Китекләрнең, фотоннарның, нейтроннарның энергиясе бик тиз җылылыкка әйләнә. [[Бета-таркалыш]] энергиясе (7%) озак вакыт эчендә чыгарыла, ул калдык энергия чыгару дип атала һәм туктатылган реакторда чыгарыла, ләкин бер тәүлектән 75% ка кими. Реакторның файдаланылган төш ягулыгы зур радиоактивлыкка һәм калдык энергия чыгаруга ия, һәм берничә ел эчендә махсус бассейнда суына. '''Төшнең бүленүе энергиясенең бүленеше, МэВ:''' {| class="standard" !Төш !Китекләрнең кинетик энергиясе !Тиз гамма-квантларның энергиясе !Соңаручы гамма-квантларның энергиясе !Нейтроннар энергиясе !Бета кисәкчекләр энергиясе !Антинейтрино энергиясе !Барлык энергия |- align="center" | ![[Уран|²³³U]] | 160,5 | 7,0 | 7,0 | 5,0 | 9,0 | 10 | 198,5 |- align="center" | ![[Уран|²³⁵U]] | 166,0 | 7,2 | 7,2 | 4,9 | 9,0 | 10 | 204,1 |- align="center" | ![[Плутоний|²³⁹Pu]] | 171,5 | 7,0 | 7,0 | 5,8 | 9,0 | 10 | 210,3 |} Төшнең бүленү энергиясе [[төш реакторы]]нда һәм [[төш коралы]]нда кулланыла. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == *Бартоломей Г. Г., Байбаков В. Д., Алхутов М. С., Бать Г. А. Основы теории и методы расчета ядерных энергетических реакторов. — М.: Энергоатомиздат, 1982. — 512 с. *Тимеркәев Б.А., Галимов Д.Г., Даутов Г.Ю. "Физика" (җылылык нурланышы, квант физикасы, физик статистика, каты җисем физикасы, атом төше физикасы). Нәшрият: КДТУ нәшрияты, 2002 ел. *Камерон И. Ядерные реакторы. — М.: Энергоатомиздат, 1987. — 320 с. *Климов А.Н. Ядерная физика и ядерные реакторы. — М.: Энергоатомиздат, 1985. — 352 с. *К. Н. Мухин. Экспериментальная ядерная физика. — 5-е изд. — М.: Энергоатомиздат, 1993. — Т. 1. Физика атомного ядра. Ч. I. Свойства нуклонов, ядер и радиоактивных излучений. — 376 с. — ISBN 5-283-04080-1. *К. Н. Мухин. Экспериментальная ядерная физика. — 5-е изд. — М.: Энергоатомиздат, 1993. — Т. 1. Физика атомного ядра. Ч. II. Ядерные взаимодействия. — 320 с. — ISBN 5-283-04081-X. *Cyriel Wagemans. The Nuclear Fission Process. — 1-е изд. — CRC Press, 1991. — 608 p. — ISBN 978-0849354342. == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} {{Бу темага Татнетта|сүз%20төзмә= төшнең%20бүленүе |сүз+төзмә= төшнең+бүленүе |süz%20tözmä = töşneñ%20bülenüe}} == Шулай ук карарга мөмкин == {{Портал|Технология|Физика|Фән}} {{Атом-төш технологияләре}} [[Төркем:Квант механикасы]] [[Төркем:Төш реакцияләре]] [[Төркем:Химия]] inj9j8s9ydclip2wi31sceqizcab2bg 0 207532 5963449 5963039 2026-06-17T06:02:26Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963449 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''{{Label|Q2165080|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q2165080|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q2165080|lang=en}}}}) — {{Санкт-Петербург гербы}} шәһәрендә урнашкан [[Икътисад (фән)|икътисад фәне]] югары уку йорты, [[университет]]. == Тарих == 1930 елда [[Санкт-Петербург политехник университеты]] икътисад факультеты нигезендә ачылды '''Ленинград дәүләт финанс-икътисад институты'''({{lang-ru|Ленинградский государственный финансово-экономический институт}}) буларак ачылды. == Эреләштерү == 2012 елда Россия Мәгариф һәм фән министрлыгының югары уку йортларны киметү һәм эреләштерү планнар буенча Санкт-Петербург дәүләт инженер-икътисад университеты (ИНЖЭКОН) һәм Санкт-Петербург дәүләт сервис и икътисад университеты (СПбГУСЭ) белән яңа исем астында берләштерелде. == Танылган шәхесләр == === Ректорлар === === Укытучылар === {{seealso|Төркем:Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты укытучылары}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q2165080. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q2165080/p580:башлау,p108/Q2165080/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! әлма-матер ! һөнәр төре ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q4237078|Ivan Koshkin]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-01-01 | [[Яраң өязе]] | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-09-16 | [[Нью-Йорк]] |- | | | ''[[:d:Q73727487|Moisei Azarkh]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-03-08 | [[Россия империясе]] | ''[[:d:Q4127489|Бөтенроссия читтән торып уку финанс-икътисад инситуты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-09-17 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q51977513|Yuriy Shenger]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-05-24 | [[Россия империясе]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1974" | 1974-12-19 | [[Ташкент]] |- | 1933 | 1937 | ''[[:d:Q28359993|Vladimir Gerashchenko]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-07-26 | [[Галичы]] | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1995" | 1995-05-01 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4079849|Ivan Bakhmet'yev]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-10-18 | ''[[:d:Q1970230|Хохол районы]]'' | ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]'' | ''[[:d:Q1402561|гаскәрбашы]]'' | data-sort-value="2004" | 2004-05-16 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4149239|Aleksey Grigoryev]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-03-01 | ''[[:d:Q4339039|Ostrovsky Uyezd]]'' | ''[[:d:Q282302|Бронетанк гаскәрләре хәрби академиясе]]'' | [[офицер]] | data-sort-value="1998" | 1998-11-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q105323688|Viktor Torkanovsky]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-03-28 | | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-12-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4114857|Ernest Aleksandrovitsj Voznesenskiy]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-04-24 | [[Санкт-Петербург]] | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1997" | 1997-02-01 | |- | | | ''[[:d:Q85136932|Сидорченко, Виктор Фёдорович]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-02-12 | [[Спасск-Дальний]] | [[Мәскәү дәүләт юридик университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="2019" | 2019-10-09 | |- | | | ''[[:d:Q4132877|Vadim Maksovitsj Galperin]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-03-17 | [[Санкт-Петербург]] | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1999" | 1999-09-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4206504|Viktor Kabakchi]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-09-26 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2025" | 2025-05-16 | |- | | | ''[[:d:Q18635012|Селиванов, Валерий Владимирович]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-05-28 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="2011" | 2011 | |- | | | ''[[:d:Q28528524|Leonid Stepanovitsj Tarasevitsj]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-22 | ''[[:d:Q1305171|Белосток воеводалыгы]]'' | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | [[галим]] | data-sort-value="2016" | 2016-03-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4263907|Oleg Petrovitsj Litovka]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-05-03 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-04-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q96371054|Леанід Сяргеевіч Пузырэўскі]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-01-07 | [[Гарадок|Һарадок]] | ''[[:d:Q2378801|Петербург дәүләт тимер юллар университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q18044646|Vladimir Razumovsky]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-08-19 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4382787|Прянков, Борис Васильевич]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-02-05 | | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="2006" | 2006-12-31 | |- | | | ''[[:d:Q27523665|Igor Blechzin]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-04-13 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q10873124|шахматчы]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-12-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q16648228|Irina Yeliseyeva]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-11-17 | ''[[:d:Q1655768|Tymovsky District]]'' | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4332697|Vladimir Okrepilov]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-02-23 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q18043860|Alexander Dolinin]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-06-22 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4096790|Mikhail Brodsky]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-03-04 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4530466|Economics Faculty of Saint Petersburg State University]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4439993|Boris Starkov]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-11-17 | [[Шилка (шәһәр)]] | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q22133517|Nataliya Lebina]]'' | data-sort-value="1948" | 1948 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q19366054|Aleksandr Aronov]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-11-10 | [[Смоленск]] | ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q109492432|Черненко, Владимир Анатольевич]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-10 | [[Санкт-Петербург]] | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | | | |- | | | ''[[:d:Q105303949|Сигов, Виктор Ивглафович]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-11-04 | | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | | data-sort-value="2021" | 2021-01-02 | |- | | | ''[[:d:Q109487906|Витман, Татьяна Борисовна]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-03-15 | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | data-sort-value="2020" | 2020-07-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q26776668|Sergey Bazhanov]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-08-23 | [[Санкт-Петербург]] | [[Сембер дәүләт техник университеты|Сембер ил яраклама үнивирситите]]<br/>[[Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте академиясе]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q1900030|Andrey Zaostrovtsev]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-02-21 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4530466|Economics Faculty of Saint Petersburg State University]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4162799|Oksana Dmitrijeva]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-04-03 | [[Санкт-Петербург]] | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4491337|Sergey Fokin]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-01-10 | [[Иваново өлкәсе]] | [[Иваново дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4162756|Mikhail Dmitriyev]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-24 | [[Санкт-Петербург]] | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q15071859|Игорь Максимцев]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-07-21 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | |- | 1998 | 2014 | ''[[:d:Q114866714|Аляксандр Уладзіміравіч Кіевіч]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-11-28 | [[Язвинки]] | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | | | |- | | | ''[[:d:Q4155624|Grigory Dvas]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-03-01 | [[Санкт-Петербург]] | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | |- | 1994 | 2000 | ''[[:d:Q51670032|Ниязи Сабир оглы Ниязов]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-04-01 | ''[[:d:Q540844|Aghdam]]'' | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | |- | 1996 | | ''[[:d:Q4226400|Cyril Kozhurin]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-07-13 | [[Санкт-Петербург]] | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4168910|Inna Drouz]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-06-24 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4483553|239нчы санлы физика-математика лицее]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты<br/>''[[:d:Q2000147|Pierre Mendès-France University]]''<br/>''[[:d:Q1546437|Париж-Дофин университеты]]'' | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]'' | | |- | 2012-02 | 2014-11 | ''[[:d:Q91308957|Andrei Ermakov]]'' | | | ''[[:d:Q978124|University of Southern Queensland]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{seealso|Төркем:Санкт-Петербург дәүләт икътисад һәм финанс университетын тәмамлаучылар}} # [[Алексей Миллер]] — [[Газпром]] ПАЙ Директорлар советы Җитәкчесе. # Саргсян, Тигран Суранович # [[Шамил Вәлитов]] {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q2165080. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q2165080/p580:башлау,p69/Q2165080/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q4372432|Василий Попов]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-03-07 | [[Ростов-на-Дону]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | [[Татарстан Республикасы Икътисад министрлыгы]]<br/>''[[:d:Q6866953|Ministry of Finance of the Russian SFSR]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-12-03 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Алексей Посконов]] | data-sort-value="1904" | 1904-03-05 | [[Уфа]] | | | data-sort-value="1969" | 1969-03-13 | [[Мәскәү]] |- | 1939 | 1941 | ''[[:d:Q4263124|Nazeli Stepanovna Lisitsian]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-04-05 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q966148|ССРБ Дәүләт банкы]]''<br/>''[[:d:Q4201836|Россия фәннәр академиясенең Икътисад институты]]'' | data-sort-value="2005" | 2005-12-03 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q109490687|Гужков, Иван Васильевич]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-01-17 | [[Владимир губернасы]] | | | data-sort-value="1982" | 1982-04-05 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4233676|Alexander Korovushkin]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-06-28 | ''[[:d:Q4207296|Kadnikovsky Uyezd]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1976" | 1976-12-25 | [[Мәскәү]] |- | 1952 | 1954 | ''[[:d:Q106568419|Grigori Pavlenko]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-11-18 | ''[[:d:Q4406547|Samhorodok]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]'' | ''[[:d:Q97379815|Українська республіканська контора Держбанку СРСР]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-04-14 | |- | | | ''[[:d:Q108575994|Кононов, Василий Иванович]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-12-12 | ''[[:d:Q1094910|Megino-Kangalassky District]]''<br/>[[Якутск өлкәсе]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q4264080|Vladimir Lifshitz]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-11-05<br/>1913-10-23 | [[Харьков]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q487596|драматург]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]'' | | data-sort-value="1978" | 1978-10-09 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q43476060|Nikolai Romanov (sports director)]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-08-09 | [[Камьянске]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-09-26<br/>1993-09-27 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q43950660|Afanasiy Alekseevitsj Dodonov]]'' | data-sort-value="1913" | 1913 | [[Россия империясе]] | [[галим]] | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]]<br/>''[[:d:Q1773512|Россия дәүләт туризм һәм сервис университеты]]'' | data-sort-value="1995" | 1995 | [[Россия]] |- | | | ''[[:d:Q51800315|Dmitrij Stepanovič Moljakov]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-10-26 | | [[галим]] | [[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]] | data-sort-value="2001" | 2001-03-05 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q108395674|Александр Николаевич Молчанов]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-09-08 | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-02-23 | |- | | 1937 | ''[[:d:Q112992841|Бачурин, Александр Васильевич]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-04-08 | ''[[:d:Q4404714|Sadovoye]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2004" | 2004-01-30 | [[Мәскәү]] |- | | | [[Владимир Алхимов]] | data-sort-value="1919" | 1919-10-25 | ''[[:d:Q4321246|Nikulino]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1993" | 1993-01-09 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q39083309|Andrei Bobrovnikov]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-02-28 | ''[[:d:Q13648301|Tovarkovo]]'' | ''[[:d:Q114009157|хуҗалык эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1995" | 1995-06-22 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q39083038|Aleksey Zazulin]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-03-10 | ''[[:d:Q4269566|Луньшино]]'' | ''[[:d:Q61889739|партия эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="1999" | 1999-02-08 | [[Мурманск]] |- | | | ''[[:d:Q12542316|Takey Esetovitsj Esetov]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-01-15 | [[Казалы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2004" | 2004 | [[Кызылурда]] |- | | | ''[[:d:Q130241636|Dimitar Bazhdarov]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-11-14 | ''[[:d:Q408077|Елена]]'' | ''[[:d:Q1979607|финансист]]'' | | data-sort-value="1972" | 1972-12-08 | |- | | | ''[[:d:Q99767552|Fyodor Dronov]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-05-18 | [[Кирмәнчек]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q4201835|Institute of Economics of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q81117539|Research Economic Institute of the Ministry of Economy of the Republic of Belarus]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-07-04 | |- | | | ''[[:d:Q116692708|Анатоль Віктаравіч Шашкоўскі]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-11-22 | [[Минск]] | | ''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]'' | data-sort-value="2021" | 2021 | |- | | | ''[[:d:Q109490056|Alexander Massarskiy]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-05-05 | [[Гарадок|Һарадок]] | | | data-sort-value="2020" | 2020-12-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4539273|Alexander Yasinsky]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-07-20 | [[Минск]] | ''[[:d:Q1979607|финансист]]'' | | data-sort-value="2019" | 2019-05-16 | [[Тольятти]] |- | | | ''[[:d:Q116692028|Віктар Іванавіч Стражаў]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-08-25 | ''[[:d:Q21336634|Kivai]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201835|Institute of Economics of the National Academy of Sciences of Belarus]]''<br/>''[[:d:Q31213141|Minsk Financial-Economic College]]'' | | |- | | 1963 | ''[[:d:Q116755816|Міхаіл Іванавіч Наздрын-Платніцкі]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-10-03 | [[Рухча 2]] | | ''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q116755829|Higher School of Management and Business]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4132877|Vadim Maksovitsj Galperin]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-03-17 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | data-sort-value="1999" | 1999-09-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4526777|Mikhail Shteyn]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-04-23 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-09-24 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q4224129|Feliks Klotsvog]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-08-05 | [[Клинцы]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q4201613|Institute of Economic Forecasting]]'' | data-sort-value="2012" | 2012-06-18 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q116633797|Лідзія Лукінічна Ермаловіч]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-08-18 | ''[[:d:Q4445596|Suzhenka]]'' | | ''[[:d:Q4881948|Belarusian Trade-Economic University of Consumer Cooperation]]''<br/>''[[:d:Q66841376|Варкуцінскі горна-эканамічны каледж]]''<br/>''[[:d:Q4082750|Belarusian State Technological University]]''<br/>''[[:d:Q116414154|Faculty of Accounting and Economics, BSEU]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4495473|Grigorii Khanin]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-06-11 | ''[[:d:Q757101|Dagda]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q1467445|Новосибирск дәүләт техник университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q28528524|Leonid Stepanovitsj Tarasevitsj]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-22 | ''[[:d:Q1305171|Белосток воеводалыгы]]'' | [[галим]] | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | data-sort-value="2016" | 2016-03-31 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q11316418|Talbak Nasarow]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-03-15 | ''[[:d:Q2565377|Danghara District]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | |- | | 1970 | ''[[:d:Q131915723|Valentin Manturov]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-09-25 | [[Мурманск]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="2019" | 2019-01 | |- | | | ''[[:d:Q1334341|Elvyra Janina Kunevičienė]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-12-09 | ''[[:d:Q12660232|Kazokai]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4382787|Прянков, Борис Васильевич]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-02-05 | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | data-sort-value="2006" | 2006-12-31 | |- | | | ''[[:d:Q4521783|Ljubow Nikititschna Schwez]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-04-17 | ''[[:d:Q4149135|Grigorivka]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q16648228|Irina Yeliseyeva]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-11-17 | ''[[:d:Q1655768|Tymovsky District]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты<br/>''[[:d:Q29479197|House of Scientists (St. Petersburg)]]''<br/>''[[:d:Q929378|Санкт-Петербургтагы Европа университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q116701921|Міхаіл Канстанцінавіч Фісенка]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-02-01 | [[Чигириновка (Павлодар өлкәсе)]] | | ''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q7895206|University of Camagüey]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4493938|Viktor Fyodorov]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-03-12 | ''[[:d:Q3739436|Krasnogorodsk]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q1048694|Россия дәүләт китапханәсе]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q109492432|Черненко, Владимир Анатольевич]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-10 | [[Санкт-Петербург]] | | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты<br/>''[[:d:Q1628544|Балтыйк дәүләт техника университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4458661|Valeriy Vladimirovitsj Tichonov]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-10-13 | [[Иске Русса]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q9353100|Sławomir Cytrycki]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-12-17 | [[Луҗ]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q95960363|Vladimir Gvozdarev]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-06-03 | [[Мәскәү]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q105303949|Сигов, Виктор Ивглафович]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-11-04 | | | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | data-sort-value="2021" | 2021-01-02 | |- | | | ''[[:d:Q9144024|Alyaksandr Antanyenka]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-10-02 | [[Славгарад|Слауһарад]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | ''[[:d:Q1997334|Belarusbank]]'' | | |- | | | [[Рифат Исләев]] | data-sort-value="1953" | 1953-04-01 | [[Санкт-Петербург]] | | | data-sort-value="2022" | 2022-08-04 | |- | | | ''[[:d:Q18246623|Мяндин, Анатолий Васильевич]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-01-15 | [[Нарьян-Мар]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q96018535|Aleksandr Egorov]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-03-08 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | | 1980 | ''[[:d:Q3954606|Nikolay Shipil']]'' | data-sort-value="1955" | 1955-02-25 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q1200975|Pulkovo Aviation Enterprise]]''<br/>[[Hawa transportı buyınça federal' agentlıq]]<br/>[[Аэрофлот]]<br/>''[[:d:Q727452|Rossiya]]'' | | |- | | | [[Шамил Вәлитов]] | data-sort-value="1955" | 1955-12-21 | [[Казан]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | data-sort-value="2016" | 2016-07-02 | [[Россия]] |- | | | ''[[:d:Q60041014|Ivan Medvedev]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-02-10 | [[Ухта]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q102037553|Бердникова, Нина Владимировна]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-09-09 | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q123511115|Попова Валентина Дмитрівна]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-01-15 | ''[[:d:Q4142412|Holubychi]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q1551183|Черновцы милли университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q96985300|Sergei Shulgin]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-01-14 | [[Минусинск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-11-11 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q124770455|Вязалов, Сергей Юрьевич]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-06-04 | ''[[:d:Q3484355|Verkhnyaya Inta]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q51669803|Sergey Vasiliev]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-06-08 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | 1991 | ''[[:d:Q109929582|Александр Николаевич Чуркин]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-08-04 | [[Донецк]] | [[менеджер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4162799|Oksana Dmitrijeva]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-04-03 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | | |- | | | ''[[:d:Q2019134|Oleg Yuryev]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-07-28 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | | data-sort-value="2018" | 2018-07-05 | [[Франкфурт]] |- | | | ''[[:d:Q4464823|Konstantin Tublin]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-01-17 | [[Санкт-Петербург]] | [[эшкуар]] | | | |- | | | ''[[:d:Q110233|Tigran Sargsyan]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-01-29 | ''[[:d:Q62337|Vanadzor]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | | | |- | | 1989 | ''[[:d:Q3154164|Yury Boldyrev]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-05-29 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | ''[[:d:Q16893694|Крылов ис. дәүләт фәнни үзәге]]''<br/>''[[:d:Q4504067|centre d'études économiques et politiques épicentre]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q20047964|Galina Izotova]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-05-03 | [[Череповец]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q30302568|Mamarizo Nurmurodov]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-03-17 | [[Сәмәрканд]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q108684933|Valentina Artamonova]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-12-13 | ''[[:d:Q4317826|Nesterovo, Sokolsky District, Vologda Oblast]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q216674|Mikhail Manevich]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-18 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1997" | 1997-08-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | | | ''[[:d:Q456123|Alfred Koch]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-28 | [[Алтай (шәһәр, Казакъстан)|Алтай]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[менеджер]]<br/>[[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4162756|Mikhail Dmitriyev]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-24 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4300055|Mikhail Mokretsov]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-09 | [[Игра районы]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q18634592|Махотин, Алексей Николаевич]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-04-09 | ''[[:d:Q3879092|Novokhopyorsky District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q32941712|Vladimir Stolyarenko]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-02-26 | [[Санкт-Петербург]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q51203301|Сергей Цивилёв]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-09-21 | [[Мариуполь]] | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | | |- | | 1989 | [[Алексей Миллер]] | data-sort-value="1962" | 1962-01-31 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]] | [[Санкт-Петербург хакимият органнары|Санкт-Петербург хөкүмәте]]<br/>''[[:d:Q2035634|Питырбурның зур порты]]''<br/>''[[:d:Q805798|Балтыйк торбаүткәргеч системасы]]''<br/>''[[:d:Q2659854|Россия Федерациясенең энергетика министрлыгы]]''<br/>[[Газпром]] | | |- | | | ''[[:d:Q19818081|Sergey Yesyakov]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-08-11 | ''[[:d:Q18172923|Дмитриев Усад]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q109492955|Гордич, Александр Александрович]]'' | data-sort-value="1963" | 1963 | ''[[:d:Q1885588|Ivanava district]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q4072002|Beibut Bakirovich Atamkulov]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-05-19 | [[Озынагач (Алматы өлкәсе)]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | 1992 | ''[[:d:Q114866714|Аляксандр Уладзіміравіч Кіевіч]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-11-28 | [[Язвинки]] | | ''[[:d:Q104767395|Faculty of Economics and Finance]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | | |- | | | ''[[:d:Q234259|Svetlana Medvedeva]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-03-15 | [[Кронштадт]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[бухгалтер]]<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4279847|Zahid Məmmədov]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-03-31 | [[Бакы]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | ''[[:d:Q2072655|Azerbaijan State University of Economics]]'' | | |- | | 1986 | ''[[:d:Q4527206|Valery Shubinsky]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-01-16<br/>1965-01-19 | [[Киев]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | | | |- | | | ''[[:d:Q110088603|Islam Rzayev]]'' | data-sort-value="1965" | 1965 | ''[[:d:Q477163|Goychay District]]'' | | | | |- | | | ''[[:d:Q109484592|Vladimir Borisovič Želonkin]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-01-23 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | ''[[:d:Q1780189|Коммерсантъ]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4173490|Viktor Yevtukhov]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-03-02 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | 1992 | ''[[:d:Q70254739|Elena Avdeeva]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-07-19 | [[Череповец]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | data-sort-value="2023" | 2023-08-29 | |- | | | ''[[:d:Q113738096|Yuliya Tarasenko]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-03-28 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q4009406|эспринтир]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4082480|Олег Белозөров]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-09-26 | [[Вентспилс]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4360317|Vyacheslav Petkun]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-06-26 | [[Санкт-Петербург]] | [[композитор]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q16207094|Tatiana Shevtsova]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-07-22 | [[Козельск]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q16671563|Boris Listov]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-03-11 | [[Всеволожск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | ''[[:d:Q102076857|Вячеслав Гладков]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-01-15 | ''[[:d:Q19638795|Кучки]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q106144024|Vadim Zingman]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-07-22 | [[Санкт-Петербург]] | [[менеджер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q21772095|Andrei Nikolaevich Fomenko]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-11-02 | [[Ейск]] | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]''<br/>[[язучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q108881993|Михаил Евраев]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-04-21 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q1250034|Aleksandr Tretyakov]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-10-01 | [[Пермь]] | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4061115|Kirill Aleksandrov]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-09-18 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | ''[[:d:Q1798319|LRT Radijas]]''<br/>''[[:d:Q16271790|Русская жизнь]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4373585|Posev]]''<br/>''[[:d:Q4395749|Rodina]]''<br/>''[[:d:Q2369087|Zvezda]]''<br/>''[[:d:Q4387370|Радио «Град Петров»]]''<br/>''[[:d:Q4114417|Хәрби тарих архивы]]'' | | |- | | 1998 | ''[[:d:Q4114849|Voznesensky Alexander Ernestovich]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-04-08 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q18008958|Andrey Shalopa]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-02-19 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q51670110|איליה גרקוס]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-07-30 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q26481809|спорт эшлеклесе]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4239824|Vyacheslav Krasko]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-08-06 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''<br/>''[[:d:Q2961975|башкарма директор]]''<br/>[[менеджер]] | | | |- | | | ''[[:d:Q6415267|Kirill Seleznev]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-04-23 | [[Санкт-Петербург]] | [[эшкуар]]<br/>[[менеджер]] | | | |- | | 1996 | ''[[:d:Q104902312|Denis Bortnikov]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-11-19 | [[Ленинград өлкәсе]] | [[менеджер]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2961975|башкарма директор]]'' | ''[[:d:Q1549389|VTB Bank]]'' | | |- | | 2001 | ''[[:d:Q135909639|Алег Аркадзевіч Макарэвіч]]'' | data-sort-value="1974" | 1974 | [[Арэхавск]] | | ''[[:d:Q66724358|Orša District Executive Committee]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4317652|Несис, Виталий Натанович]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-06-30 | [[Зеленоградск]] | ''[[:d:Q1501800|генераль директор]]''<br/>''[[:d:Q2824523|board member]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q7454013|Sergey Kovalenko]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-05-25 | [[Шахты]] | ''[[:d:Q12369333|көрәшче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q23656167|Konstantin Likhodedov]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-03-19 | [[Туапсе]] | [[эшкуар]] | | | |- | | | ''[[:d:Q129441537|Vladimir Stepashin]]'' | data-sort-value="1976" | 1976 | | ''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q19910481|Глеб Никитин]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-08-24 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | |- | 1994 | 1999 | ''[[:d:Q28346533|Mger Terteryan]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-03-23 | [[Ереван]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | | | |- | | 2000 | [[Тимур Бәдретдинов]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-11 | ''[[:d:Q4125699|Voronovo]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q10800557|киноактер]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q98925420|KVN actor]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q130469074|Дягилева, Елена Васильевна]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-01-01 | [[Мурманск]] | ''[[:d:Q1979607|финансист]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | ''[[:d:Q4168910|Inna Drouz]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-06-24 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]'' | ''[[:d:Q4077335|Банк ВТБ Северо-Запад]]''<br/>Санкт-Петербург дәүләт икътисад университеты | | |- | | 2007 | ''[[:d:Q91131569|Denis Dolzhenko]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-01-20 | [[Сланцы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2066131|спортчы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | ''[[:d:Q4184897|Вологда өлкәсе законнар чыгару җыелышы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q19861739|Dmitry Ushakov]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-11-13 | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | 2002 | ''[[:d:Q101413663|Rodion Shishkov]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-07-09 | [[Санкт-Петербург]] | [[эшкуар]]<br/>[[менеджер]] | ''[[:d:Q1502763|Россия почтасы]]''<br/>''[[:d:Q965740|Yota]]''<br/>''[[:d:Q101413729|Samokat]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4230992|Yevgeny Konovalov]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-10-19 | [[Акмәсҗит]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q117105479|Сигова, Мария Викторовна]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-06-21 | | | | | |- | | | ''[[:d:Q138975073|Fernando Angulo]]'' | data-sort-value="1981" | 1981 | [[Кочабамба]] | ''[[:d:Q89432399|digital marketer]]''<br/>''[[:d:Q100742049|conference speaker]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q12859263|нотыкчы]]''<br/>''[[:d:Q46475908|marketing executive]]'' | ''[[:d:Q48818116|Semrush]]''<br/>''[[:d:Q11463|Adobe]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4168912|Marina Drouz]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-12-21 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q1979607|финансист]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]'' | ''[[:d:Q135635|Boston Consulting Group]]''<br/>''[[:d:Q1140680|Flex Ltd.]]'' | | |- | | 2005 | ''[[:d:Q109318039|Boris Piotrovsky]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-07-10 | [[Санкт-Петербург]] | | [[Санкт-Петербург хакимият органнары|Санкт-Петербург хөкүмәте]] | | |- | | 2006 | ''[[:d:Q115622720|Pavel Shvets]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-12-05 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q132157823|Dmitriy Bakanov]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-10-07 | [[Байкоңгыр|Байкуңгыр]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q2635589|Boris Rotenberg]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-05-19 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q937857|футболчы]]'' | | | |- | | | [[Алмаз Хәкимов]] | data-sort-value="1986" | 1986-09-28 | [[Теләче]] | [[хокук белгече]]<br/>[[менеджер]] | [[Пенза өлкәсе]] | | |- | 2009 | 2014 | ''[[:d:Q29011582|Reda Kerbush]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-12-20 | [[Астана]] | ''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>''[[:d:Q2217507|финанс менеджеры]]''<br/>[[язучы]] | | | |- | | 2015 | ''[[:d:Q130270676|Pavel Bragin]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-12-16 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q28532113|Yury Khovansky]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-01-19 | [[Никольск (Пинзә өлкәсе)|Никольск (Пенза өлкәсе)]] | ''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]''<br/>''[[:d:Q2252262|рэп җырчысы]]''<br/>''[[:d:Q17125263|ютубчы]]''<br/>''[[:d:Q578109|телепродюсер]]''<br/>''[[:d:Q245068|кәмитче]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q54957817|Marina Mogilko]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-03-13 | [[Санкт-Петербург]] | ''[[:d:Q109459317|content creator]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q15077007|podcaster]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q24351043|Hanna]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-01-23 | [[Чабаксар]] | [[җырчы]]<br/>''[[:d:Q4610556|модель]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q106869045|Владислав Кудрин]]'' | data-sort-value="1993" | 1993-11-16 | | ''[[:d:Q4110598|видеоблогер]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q92633584|Evgeny A Antipov]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q136351191|Галина Петровна Кириллова]]'' | | | | | | |- | | | ''[[:d:Q136661129|Домбровский Феликс Леонтьевич]]'' | | | [[инженер]] | ''[[:d:Q130572165|Severnaya Zarya]]'' | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Шулай ук карагыз == {{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] [[Төркем:Россия университетлары]] [[Төркем:1930 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:2012 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:Санкт-Петербург университетлары]] [[Төркем:Икътисад юнәлешле югары уку йортлар]] s9jmhd80od45no98vbldfzd9zd3sfk7 0 234605 5963419 5849901 2026-06-16T13:58:48Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963419 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{Оешма |исем=Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты |үзәкнең төре=Адрес |җитәкче вазыйфасы1=Директор |җитәкче исеме1=[[Радик Салихов (1965)|Радик Салихов]]<ref>[https://www.business-gazeta.ru/news/471486 Институт истории им. Марджани возглавил Радик Салихов.] БИЗНЕС Online, 9.06.2020</ref> |җитәкче вазыйфасы2= Фәнни җитәкче |җитәкче исеме2=[[Рафаил Хәким]] }} '''Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты''' ([[1996 ел]]дан алып) — [[Татар тарихы|татар халкы тарихы]]<nowiki/>н өйрәнүгә юнәлтелгән [[ТР ФА]]<nowiki/>се каршындагы фәнни оешма. Татар тарихына багышланган күптомлы энциклопедияләр һәм башка фәнни хезмәтләр булдыру институтның төп вазифалары булып тора. == Статус == [[Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты]]ның 07.11.2023 № 1432 карары белән [[Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясе]]нең аерым структура бүлекчәсе итеп үзгәртелә<ref>[https://pravo.tatarstan.ru/npa_kabmin/post/?npa_id=1291711 Постановление Кабинета Министров Республики Татарстан «О реорганизации научных учреждений Республики Татарстан»]{{Deadlink|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://tatar-inform.tatar/news/ufada-yugary-uku-iorty-galime-tatar-bulegen-saklau-ukytucynyn-saxsi-esena-averela-bara-5879063 Татарстанда берничә фәнни оешманы Фәннәр академиясенә кушалар.] [[Татар-информ]], 14.11.2023</ref>. {{Портал|Татарстан|Татар тарихы|Фән|Татар мәдәнияте}} == Тарих == Институт тарихы [[Тел, әдәбият һәм тарих институты]]<nowiki/>ның [[1939 ел]]да оешуыннан башлана<ref name=":0">[http://xn--b1amah.xn--80aagie6cnnb.xn--p1ai/data/pdf/Ustav2018.pdf Устав ГБУ «Институт истории им. Ш.Марджани АН РТ»] татаровед.рф</ref>. [[1939 ел|1939]]-[[1996 ел]]ларда институт тарих бүлеге дәрәҗәсендә генә хезмәтен алып бара, ә [[1996 ел]]<nowiki/>ның [[14 июнь|14 июне]]<nowiki/>ндә [[ТР Президенты]]<nowiki/>ның №VII-354 боерыгы буенча, [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе|ТР ФА]] каршында аерым институт буларак оеша<ref name=":0" /><ref>[http://www.millattashlar.ru/index.php/%D0%98%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B8_%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%A8%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%B8 Институт истории имени Шигабутдина Марджани] millattashlar.ru</ref>. [[1997 ел]]ның [[17 февраль|17 февралендә]] [[Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты|ТР Министрлар кабинеты]] карары чыгу белән институт белән бәйле юридик сораулар чишелә, ул гамәлгә куела һәм аның җитәкчесе буларак [[Рафаил Хәким]] билгеләнә<ref name=":0" />. [[2002 ел]]ның [[19 февраль|19 февралендә]] институтка мәшһүр татар мәгърифәтчесе, тарихчысы [[Шиһабетдин Мәрҗани]] исеме бирелә<ref name=":1">[http://xn--80aagie6cnnb.xn--p1ai/ Институт истории им. Ш.Марджани Академии наук Республики Татарстан] татаровед.рф</ref>. [[2014 ел]]дан институт оештыручы вазифасы [[Татарстанның мәгариф министрлыгы]]на, фәнни-методик җитәкчелеге [[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе|ТР Фәннәр Академиясенә]] йөкләнә<ref name=":0" />. [[2014 ел]]да институт Россия ислам университетын һәм [[Татарстан Республикасы Президенты]]ның Геральдика шурасын булдыруга зур өлеш кертә<ref>[https://www.business-gazeta.ru/article/350377 Какие задачи стоят перед Российским исламским институтом сегодня?] business-gazeta.ru</ref>. Шул ук елда институттан археология бүлеге аерыла һәм А. Х. Халиков исемендәге Археология институт барлыкка килә<ref>[http://archtat.ru/otdel-srednevekovoj-arheologii/ Отдел средневековой археологии] archtat.ru</ref>. [[2014 ел]]дан институт [[ТӘһСИ]] белән берлектә [[Болгар шәһәре]]ндә ''Төрки-татар язуы музеен'' төзүгә зур элеш кертеп бара<ref>[http://www.antat.ru/ru/activity/scienc-research/otchet2015.pdf Отчёты институтов, центров и отделений Академии наук Республики Татарстан за 2015 год.] — Казань: АН РТ, 2015. — 83 с.</ref>. [[2014 ел]]да Тарих институтының фәнни үзәге [[Бакчасарай|Бакчасарай шәһәрендә]] ачыла<ref>[http://ft.antat.ru/uploads/749055a21529301033-ФТ-2016-2.pdf Мирхәев Р. Ф. Г. Тукай әсәрләренең теле хакында] ft.antat.ru</ref>. [[Кырым татарлары|Кырым татар халкы]] мирасын өйрәнү һәм саклау үзәкнең төп вазифасы булып тора. [[2015 ел]]да институтның [[Лев Гумилев|Л. Н. Гумилев]] исемендәге Төньяк-көнбатыш фәнни үзәге [[Петербург|Петербург шәһәрендә]] дә ачыла<ref>[http://татаровед.рф/departments/15 Институт истории им. Ш.Марджани Академии наук Республики Татарстан] татаровед.рф</ref>. [[2016 ел]]да җидетомлык «Татар тарихы» җыентыгын [[2002 ел|2002]]-[[2013 ел]]ларда нәшер итү өчен институт хезмәткәрләре [[Татарстан|ТРның]] фән һәм техника өлкәләрендәге Дәүләт бүләгенә лаек булалар<ref>[http://tatar-congress.org/yanalyklar/tatar-tarihy-7-tomda/ Татар тарихы — 7 томда] tatar-congress.org</ref>. [[2020 ел]]ның [[20 февраль|20 февралендә]] институт архивына [[Япония]]нең [[Кобе|Кобе шәһәрендә]] гомер иткән татар вәкилләренең документлары тапшырыла<ref>[http://ga.tatarstan.ru/tat/index.htm/news/1697938.htm 2020 елның 20 февралендә Татартан Республикасы Фәннәр Академиясенең Ш.Мәрҗани исемендәге Тарих институты Татарстан Республикасының архив эше буенча Дәүләт комитетына Япониянең Кобе шәһәрендә яшәгән татар җәмәгатьчелегенең документларын тапшырды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210429115727/https://ga.tatarstan.ru/tat/index.htm/news/1697938.htm |date=2021-04-29 }} ga.tatarstan.ru</ref>. [[Файл:Фәннәр_академиясе.jpg|мини|250x250пкс|[[Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе|ТР Фәннәр академиясенең]] туграсы]] [[2020 ел]]ның [[май|маенда]] институтны [[Татарстан фәннәр академиясе]]нә кайтарып, [[Альфред Халиков исемендәге Археология институты]] кул астына күчерү турында ТР президенты карары кабул ителгән<ref>[https://www.azatliq.org/a/30642963.html Рафаил Хәкимов Тарих институтының ябылуы турында хәбәр итте.] [[Азатлык радиосы]], 27.05.2020</ref>. Институт галимнәре һәм хезмәткәрләре Татарстан президентына ачык хат белән чыккан<ref>[https://www.azatliq.org/a/30642963.html Тарих институты галимнәре Миңнехановтан институтны саклап калуны сорый.] [[Азатлык радиосы]], 30.05.2020</ref>. Институтны [[ТАССРның төзелүе|ТАССРның 100 еллыгын]] бәйрәм итү көннәрендә ябу аеруча мыскыл итү буларак бәяләнә, диелә ачык хатта. == Тасвирлама == [[Файл:Тарих институты 1.jpg|250px|thumb|right|Тарих институты бинасы]] [[Татар тарихы]] өлкәсендә фәнни тикшеренүләр алып бару һәм [[тарих]] өлкәсендә белгечләр әзерләү институтның беренче көненнән үк төп максатлары булып тора<ref name=":0" />. Институт татар тарихын өйрәнү эшен [[Шиһабетдин Мәрҗани]], [[Каюм Насыйри]], [[Ризаэддин Фәхреддин]], [[Хәсәнгата Габәши]], [[Һади Атласи]], [[Газиз Гобәйдуллин]] һ.б. галимнәр нигезләгән юнәлештә алып бара. Бүгенге көндә институтта 40 фәннәр кандидаты һәм 10 фәннәр докторы хезмәт итә<ref name=":1" />. Институтның төзелеше түбәндә китерелгән бүлекләрдән гыйбарәт<ref>[http://татаровед.рф/departments Институт истории им. Ш.Марджани Академии наук Республики Татарстан] татаровед.рф</ref>: * М. А. Усманов исемендәге Алтын Урда һәм татар ханлыкларын өйрәнү үзәге; * Яңа заман тарихы бүлеге; * Иң яңа заман тарихы бүлеге; * [[Татарстан халкы|ТР халыкларының]] тарихи-мәдәни мирасы бүлеге; * [[Хөсәен Фәезханов|Х.Фәезханов]] исемендәге Милли мәгариф тарихы һәм теориясе үзәге; * Этнологик тикшеренүләр бүлеге; * [[Керәшен татарлары һәм нагайбәкләрнең тарихын һәм мәдәниятен өйрәнү үзәге]] * [[Яхъя Абдуллин|Я. Г. Абдуллин]] исемендәге иҗтимагый фикер тарихы һәм исламият бүлеге; * Кырым фәнни үзәге; * Л.Гумилев исемендәге Төньяк-Көнбатыш фәнни үзәге * Иранистика үзәге == Институт журналлары == * «[[Золотоордынское обозрение]]» (2013 елдан) * «[[Крымское историческое обозрение]]» (2014 елдан) * «[[Историческая этнология]]» (2016 елдан) * «[[Кряшенское историческое обозрение]]» (2015 елдан) * «[[Из истории и культуры народов Среднего Поволжья]]» (2016 елдан) == Төп фәнни хезмәтләр == * История татар с древнейших времён: В 7 т. — Т. I: Народы степной Евразии в древности. — Казань: Изд-во «Рухият». 2002. — 552 с. * История татар с древнейших времён: В 7 т. — Т: II. Волжская Булгария и Великая Степь. — Казань: Изд-во «РухИЛ», 2006. — 960 с. * История татар с древнейших времён: В 7 т. — Т: III. Улус Джучи (Золотая Орда). XIII — середина XV в. — Казань: Институт истории АН РТ, 2009. — 1056 с. * История татар с древнейших времён: В 7 т. — Т: IV. Татарские государства XV—XVIII вв. — Казань: Институт истории АН РТ, 2014. — 1080 с. * История татар с древнейших времён: В 7 т. — Т: V. Татарский народ в составе Российского государства (вторая половина XVI—XVIII вв.). — Казань: Институт истории АН РТ, 2014. — 1032 с. * История татар с древнейших времён: В 7 т. — Т: VI. Формирование татарской нации. XIX — начало XX в. — Казань: Институт истории АН РТ, 2013. — 1172 с. * История татар с древнейших времён: В 7 т. — Т: VII. Татары и Татарстан в XX — начале XXI в. — Казань: Институт истории АН РТ, 2013. — 1008 с. == Танылган хезмәткәрләре == {{seealso|Төркем:Мәрҗани исемендәге Тарих институты хезмәткәрләре}} * … {{notice|Түбәндәге автоматик килеш булдырылган исемлек бөтендөнья [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән шәхесләрнең эш урыннары турында мәгълүматка нигезләнә. Википедия очрагында кебек үк, бусы да хобби буларак үстерүче [[Википедия җәмгыяте|вики-волонтёрлар]]ның кызыгу-игътибарына бәйле, интернеттагы вандализм очраклары максаты да була ала — нәтиҗәдә [[Википедия:Җаваплылыктан баш тарту|тулылыгы һәм дөреслеге өчен җаваплылыгын үзенә алучы юк]]. [[Ярдәм:Башлаучыларга ярдәм|Викины үз кылыгызга алыгыз]], ''җитмәгән мәкаләләрне'' языгыз! Татар телле [[белем]] дөньясын үзләштерү, куллану, [[Википедия:Үстерү планы|баету һәм ныгытуга]] өлешегез өчен рәхмәтләр явып торсын үзегезгә.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q25380781. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p108/Q25380781/p580 |columns=p108/Q25380781/p580:башлау,p108/Q25380781/p582:тәмамлау,label:исем,p569,p19,p69,p373:медиа,p570}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! исем ! туу датасы ! туу урыны ! әлма-матер ! медиа ! үлем датасы |- | 1998 | 2012 | [[Рамил Хәйретдинов|Рамил Хәйретдинев]] | data-sort-value="1964" | 1964-06-16 | [[Буа районы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Ramil Khairutdinov|Ramil Khairutdinov]] | data-sort-value="2025" | 2025-06-20 |- | 1996 | 2017 | [[Дамир Исхаков]] | data-sort-value="1951" | 1951-12-11<br/>1952 | [[Шәмәрдән]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q4201873|РФА антропология һәм этнология институты]]'' | [[:commons:Category:Damir Iskhakov|Damir Iskhakov]] | |- | 2004 | | [[Гүзәл Вәлиева-Сөләйманова]] | data-sort-value="1952" | 1952-01-02 | [[Казан]] | [[Казан дәүләт архитектура-төзелеш университеты]] | [[:commons:Category:Guzel Valeeva-Suleymanova|Guzel Valeeva-Suleymanova]] | |- | 2007 | 2016 | [[Геннадий Макаров (1952)|Геннадий Макаров]] | data-sort-value="1952" | 1952-03-21 | [[Әлмәт]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | [[:commons:Category:Gennady Mikhaylovich Makarov|Gennady Mikhaylovich Makarov]] | |- | 1996 | 2014 | [[Фаяз Хуҗин]] | data-sort-value="1951" | 1951-08-01 | [[Карман (Зәй районы)|Карман]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | [[:commons:Category:Fayaz Huzin|Fayaz Huzin]] | data-sort-value="2026" | 2026-06-14 |- | 1997 | | [[Радик Салихов (1965)|Радик Салихов]] | data-sort-value="1965" | 1965-04-10 | [[Мамадыш районы]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Radik Salihov|Radik Salihov]] | |- | 2002 | | ''[[:d:Q98051343|Марат Гыйбатдинов]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-10-05 | [[Казан]] | | | |- | 2014 | | ''[[:d:Q104778290|Андрей Непомнящий]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-03-24<br/>1969 | [[Бобруйск|Бабруйск]] | ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]'' | | |- | | | [[Илдус Заһидуллин]] | data-sort-value="1963" | 1963-01-01 | [[Яңгул (Татарстан)|Яңгул]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |- | 2010 | | [[Бәхтияр Измайлов]] | data-sort-value="1983" | 1983-05-24 | [[Казан]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Bakhtiar Izmaylov|Bakhtiar Izmaylov]] | |- | 2006 | 2014 | [[Искәндәр Измайлов]] | data-sort-value="1960" | 1960-12-12 | ''[[:d:Q1024733|Сеймчан]]'' | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Iskander Izmaylov|Iskander Izmaylov]] | |- | | | [[Илнур Миргалиев]] | data-sort-value="1976" | 1976-10-25 | [[Якуп (Кушнарин районы)|Якуп]] | [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университеты]]<br/>Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты | [[:commons:Category:Ilnur Mirgaleev|Ilnur Mirgaleev]] | |- | 1997 | 2012 | [[Пётр Старостин]] | data-sort-value="1936" | 1936-07-24 | ''[[:d:Q24072187|Пӱнчэҥер (Марий Тӱрек кундем)]]'' | ''[[:d:Q24930137|Мари дәүләт педагогия университеты]]'' | | data-sort-value="2012" | 2012-07-03 |- | 1996 | | ''[[:d:Q115211663|Әлфия Галләмова]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-11-09 | [[Дятьково|Дәтково]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Alfiya Gallyamova|Alfiya Gallyamova]] | |- | 1997 | | [[Рөстәм Габәшев]] | data-sort-value="1941" | 1941-05-10 | [[Уфа]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2010" | 2010-01-02 |- | No/unknown value | 2006-10-16 | ''[[:d:Q131036273|Фәридә Гаффарова]]'' | data-sort-value="1951" | 1951 | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | data-sort-value="2006" | 2006-10-16 |- | | | [[Луиза Фәсхетдинова]] | data-sort-value="1968" | 1968-12-31 | [[Казан]] | [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты | | |- | | | ''[[:d:Q133620039|Айдар Ногманов]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-03-28 | [[Кировград]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Aydar Nogmanov|Aydar Nogmanov]] | data-sort-value="2025" | 2025-03-28 |- | | | ''[[:d:Q135458282|Фасхутдинова, Луиза Фагимовна]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-01-31 | [[Казан]] | [[Казан сынлы сәнгать укуханәсе]]<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[:commons:Category:Luiza Fashutdinova|Luiza Fashutdinova]] | |- | | | [[Тәэминә Биктимирова]] | data-sort-value="1940" | 1940-10-12 | [[Яңа Шимбер]] | [[Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты]] | | |- | | | ''[[:d:Q138752659|Рауфа Уразманова]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-02-22 | [[Можга|Мәжгә]] | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * [http://татаровед.рф/ Институт истории им. Ш.Марджани Академии наук Республики Татарстан] татаровед.рф * [http://вики.татаровед.рф/data/pdf/Ustav2018.pdf Устав ГБУ «Институт истории им. Ш.Марджани АН РТ»] татаровед.рф * [http://www.millattashlar.ru/index.php/Институт_истории_имени_Шигабутдина_Марджани Институт истории имени Шигабутдина Марджани] millattashlar.ru == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Шулай да карагыз == * [[Шиһабетдин Мәрҗани]] * [[:Төркем:Мәрҗани исемендәге Тарих институты хезмәткәрләре]] {{Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе}} {{Туган җир журналы}} [[Төркем:Казанның фәнни институтлары]] [[Төркем:Татар тарихы]] [[Төркем:Шиһабетдин Мәрҗани хөрмәтенә аталган объектлар]] [[Төркем:Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институты]] [[Төркем:Татарстан Фәннәр академиясе институтлары]] 31l5m8itn9z67xgojtn18uz5ddj7355 0 261672 5963451 5963147 2026-06-17T06:43:13Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963451 wikitext text/x-wiki {{Бүләк карточкасы|исем= Башкортстан Республикасының халык артисты |рәсем= BashNarodArt1.jpg |рәсем лента=|ил={{Байрак|Россия}} {{Байрак|Башкортстан}}|төр=мактаулы исем|кемгә бирелә=|кем бирә=[[Башкортстан Республикасы Башлыгы]]|Бүләкләү сәбәбе=|статус=гамәлдә|Параметры=|ДатаУчреждения=|беренче бүләкләү=|сан=|олырак бүләк= [[Россия Федерациясенең атказанган артисты]] |кечерәк бүләк=[[Башкортстан Республикасының атказанган артисты]]|Соответствует=БАССР халык артисты}} '''Башкортстан Республикасының халык артисты''' — Башкортстанда кабул ителгән мактаулы исем, дәүләт бүләге. 1939 елдан «БАССР халык артисты», 1990 елдан «Башкорт ССР халык артисты» мактаулы исемнәре бирелгән. Хәзерге исем 1992 елдан кертелгән. БР Президенты Указы белән 1996 елда рәсмиләштерелгән. Әлеге исем бүләкләнүченең республика мәдәнияте үсешенә керткән зур өлешен һәм республиканың күпмилләтле халкы алдындагы казанышларын тануның иң югары чагылышы булып тора. == Нигезләмә == «Башкортстан Республикасының халык артисты» мактаулы исеме киң җәмәгатьчелек тарафыннан танылган, югары сәнгать үрнәге булырдай образлар, спектакльләр, кинофильмнар, концерт, эстрада, цирк программалары, музыкаль, телевизион һәм радиотапшырулар иҗат иткән, югары осталыкка ия булган артистларга, режиссерларга, балетмейстерларга, дирижерларга, хормейстерларга, музыкаль башкаручыларга һәм башка сәнгать әһелләренә бирелә. Кагыйдә буларак, «Башкортстан Республикасының халык артисты» мактаулы исеме сәнгатькәргә «[[Башкортстан Республикасының атказанган артисты]]» яки «[[Башкортстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе]]» мактаулы исемнәре бирелеп 5 ел үткәч, бирелергә мөмкин. «Башкортстан Республикасының халык артисты» дигән мактаулы исем бирүгә тәкъдим итү һәм билгеләнгән үрнәктәге Бүләкләү кәгазе [[Башкортстан Республикасы Башлыгы]] каравына кертелә. «Башкортстан Республикасының халык артисты» дигән мактаулы исемгә лаек булган кешеләргә Башкортстан Республикасының Мактаулы исем бирү турында грамотасы һәм «Башкортстан Республикасының халык артисты» дигән күкрәк билгесе тапшырыла. «Башкортстан Республикасының халык артисты» күкрәк билгесе күкрәкнең уң ягында йөртелә. == Күкрәк билгесе тасвирламасы == «Башкортстан Республикасының халык артисты» күкрәк билгесе түгәрәк формада эшләнгән. Алгы якта [[алтын]] белән йөгертелгән «Башкортстан Республикасының халык артисты» язуы урнаштырылган. Арткы ягы шома. Аскы өлештә башаклар көлтәсе, аның уртасында [[курай]] чәчәге ясалган. Башак — байлыкны, чәчәк — республика халыкларының бердәмлеген, җиде таҗ — тарихи ырулар санын гәүдәләндерә. Күкрәк билгесе боҗра һәм элмәк ярдәмендә дүртпочмаклы калыпка беркетелгән. Калыпның төсләре БР дәүләт байрагы төсләренә туры килә. == Башкортстанның халык артистлары == {{Төп мәкалә|:Төркем: Башкортстанның халык артистлары}} * [[Әскар Абдразаков]] (1994 елда бирелгән) * [[Илдар Абдразаков]] (2011 елда бирелгән) * [[Фәдис Ганиев]] (2008) * [[Азамат Гафаров]] (2014) * [[Таңчулпан Бабичева]] (1994) * [[Фән Вәлиәхмәтов]] (2011) * [[Идрис Газиев]] (1993) * [[Юлай Гайнетдинов]] (1994) * [[Айдар Галимов]] (2011) * [[Гөлсем Исәнголова]] (1996) * [[Илдар Маняпов]] (2014) * [[Рушат Мөдәрисов]] (2019)<ref>[https://teatrnur.ru/%d0%bc%d1%83%d0%b4%d0%b0%d1%80%d0%b8%d1%81%d0%be%d0%b2-%d1%80%d1%83%d1%88%d0%b0%d1%82/ Рушат Салих улы Мөдәрисов.] [[Нур театры]] сайты{{ref-ru}}</ref> * [[Алсу Сафина|Алсу]] (2019) * [[Илдар Сәетов]] (2002) * [[Салават Фәтхетдинов]] (2019) <ref>''[[Ләйлә Аралбаева]].'' [http://www.bashinform.ru/news/1289249-radiy-khabirov-v-professionalnyy-prazdnik-vruchil-zvaniya-luchshim-rabotnikam-kultury/ Радий Хабиров в профессиональный праздник вручил звания лучшим работникам культуры.] ИА «Башинформ», 25.03.2019</ref> * [[Хөрмәтулла Үтәшев]] (1995) һ. б. === Автоматик исемлек === {{notice|Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q4313313. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p166/Q4313313/p585 |columns=p166/Q4313313/p585:Ел,label:Исем,p21,p569,p570}} {| class='wikitable sortable' ! Ел ! Исем ! җенес ! туу датасы ! үлем датасы |- | | [[Алсу Бәхтиева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-07-26 | |- | | [[Асия Смакова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-08-27 | |- | 2019 | [[Наил Шәймәрдәнов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-12-02 | |- | 2025 | [[Ришат Төхвәтуллин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-03-03 | |- | 2011 | [[Фән Вәлиәхмәтов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-01-18 | data-sort-value="2024" | 2024-10-12 |- | | [[Әлфия Кәримова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-06-24 | |- | 2023 | [[Лилия Биктимерова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-01-12 | |- | | ''[[:d:Q65333456|Йосопов Вәкил Барый улы]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-02-20 | data-sort-value="2025" | 2025-03-14 |- | 2020 | [[Зифа Нагаева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-03-01 | |- | | ''[[:d:Q65334865|Әсәҙуллин Дамир Фәхретдин улы]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-01-02 | |- | 2008 | [[Альберт Шаһиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-08-14 | |- | | [[Флүрә Ногыманова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-02-18 | data-sort-value="2021" | 2021-02-18 |- | 2021 | ''[[:d:Q73269148|Әбделмәнов Йәмил Әбделәхәт улы]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-04-29 | |- | | [[Сәгыйдулла Байегетов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-04-03 | |- | | [[Илүзә Ногманова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-08-22 | |- | | [[Хана Варшавская|Варшавская Хана Леопольдовна]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-06-11 | data-sort-value="2006" | 2006-09-05 |- | | [[Рушат Мөдәрисов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-02-24 | |- | | ''[[:d:Q90887027|Ҡудашева Зөлфиә Иҙрис ҡыҙы]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-05-15 | |- | 2022-03-25 | [[Зөлфия Шакирова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-06-05 | |- | 2021-03-19 | ''[[:d:Q95133643|Фәрүәз Урманшин]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-05-23 | |- | 1977 | ''[[:d:Q98270500|Кәримова Роза Шәйхетдин ҡыҙы]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-11-07 | |- | 2015 | [[Марат Корбангалиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-05-26 | data-sort-value="2022" | 2022-02-09 |- | | ''[[:d:Q100165794|Алмас Гафаров]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-06-19 | |- | 1993 | [[Наилә Галәветдинова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-01-03 | |- | 2021-03-19 | [[Раян Алтыншин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-02-27 | |- | 2021 | [[Әнвәр Нургалиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-01-28 | |- | | ''[[:d:Q106990175|Рахимова, Физалия Анваровна]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-01-25 | |- | | ''[[:d:Q108806601|Әбдиев Нәзир Закир улы]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-07-10 | data-sort-value="2009" | 2009-06-16 |- | | ''[[:d:Q108828107|Фәтихова Эльвира Миҙхәт ҡыҙы]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-08-15 | |- | | [[Резида Зарипова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-04-27 | |- | | [[Гөлназ Латыйпова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-02-13 | |- | 1990 | ''[[:d:Q110159820|Мостафина-Ниғмәтуллина Флүрә Миңлейәр ҡыҙы]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-12-16 | data-sort-value="2024" | 2024-01-04 |- | | ''[[:d:Q111736720|Гәрәева Лина Авзал ҡыҙы]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-05-01 | data-sort-value="2021" | 2021-11-11 |- | | [[Гөлназ Мөхәммәдиева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1971" | 1971 | |- | | ''[[:d:Q112079964|Сәғитова Гүзәл Борхан ҡыҙы]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-03-08 | data-sort-value="2008" | 2008-07-04 |- | | ''[[:d:Q113578798|Шәмсетдинова Римма Фәрит ҡыҙы]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-08-23 | |- | | ''[[:d:Q113736936|Мәжитов Ринат Марсель улы]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-09-18 | |- | | [[Азат Нәдергулов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-08-01 | data-sort-value="2023" | 2023-03-01 |- | | ''[[:d:Q118090175|Ушанов Юлай Ғиниәт улы]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-01-17 | |- | | ''[[:d:Q119033064|Ҡәйүмов Әлим Абдуллайән улы]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-06-03 | |- | | ''[[:d:Q120263308|Рахимов, Ильхам Ринатович]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-05-02 | |- | 2023 | [[Радик Динәхмәтов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-04-02 | |- | | [[Ризван Хәкимов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-12-26 | |- | | ''[[:d:Q134725406|Юлдыбаев, Марат Хадиевич]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-09-30 | |- | | ''[[:d:Q136816928|Тухватуллин, Ришат Айратович]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-03-03 | |- | | ''[[:d:Q137682328|Әнвәр Мәрвәр улы Нургалиев]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-01-28 | |- | | [[Гөлнара Нәзиуллина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-07-28 | |- | | [[Зилә Сәетова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-09-22 | data-sort-value="2026" | 2026-06-13 |- | | [[Yuriy Şevçuk|Юрий Шевчук]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-05-16 | |- | | [[Дмитрий Шостакович]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-09-25 | data-sort-value="1975" | 1975-08-09 |- | 2024 | [[Полад Бүлбүлоглу]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-02-04 | |- | | ''[[:d:Q194917|Nikolay Baskov]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-10-15 | |- | | [[Алсу Сафина|Алсу Абрамова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-06-27 | |- | | ''[[:d:Q272421|Irina Arkhipova]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-01-02 | data-sort-value="2010" | 2010-02-11 |- | | ''[[:d:Q473580|Sergey Bezrukov]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-10-18 | |- | | [[Владимир Спиваков]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-09-12 | |- | | ''[[:d:Q739505|Denis Matsuev]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-06-11 | |- | 1929 | [[Газиз Әлмөхәммәтов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-10-29 | data-sort-value="1938" | 1938-07-10 |- | | ''[[:d:Q2622333|Yury Grigorovich]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-01-02 | data-sort-value="2025" | 2025-05-19 |- | | ''[[:d:Q2622339|Lev Leshchenko]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-02-01 | |- | | [[Мария Биешу]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-08-03<br/>1934-05-05 | data-sort-value="2012" | 2012-05-16 |- | 1994 | [[Әскар Абдразаков]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-07-11 | |- | | [[Илдар Абдразаков]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-09-26 | |- | 1974 | [[Зәкия Арысланова|Зәкия Арысланыва]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-01-31 | data-sort-value="2012" | 2012-12-27 |- | | [[Рушанна Бабич]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-10-17 | |- | | [[Таңчулпан Бабичева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-05-15 | |- | 2024 | ''[[:d:Q4131386|Polina Gagarina]]'' | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-03-27 | |- | | [[Илсөяр Газетдинова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1951" | 1951 | |- | | [[Фидан Гафаров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-10-12 | data-sort-value="2025" | 2025-04-27 |- | 1973 | [[Ишмулла Дилмөхәммәтев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-09-15 | data-sort-value="1984" | 1984-10-19 |- | | [[Фәррух Закиров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-04-16 | |- | | ''[[:d:Q4192337|Rim Saljachovitsj Zijazetdinov]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-04-19 | data-sort-value="2018" | 2018-03-11 |- | | [[Нурия Ирсаева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-10-13 | |- | 2000 | ''[[:d:Q4250101|Rail' Kuchukov]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-03-28 | |- | 2010 | [[Риза Мәһәдиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-03-13 | data-sort-value="2021" | 2021-01-12 |- | | [[Дикалу Музакаев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-03-24 | |- | | [[Рәшидә Туйсина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-05-10 | |- | | [[Салават Фәтхетдинов|Салават Фәтхетдинев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-01-10 | |- | | [[Гали Хәмзин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-12 | data-sort-value="2009" | 2009-11-15 |- | | [[Олег Ханов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-08-11 | data-sort-value="2025" | 2025-09-30 |- | | [[Рим Хәсәнов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-03-09 | |- | | [[Әминә Шәфыйкова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-03-24 | |- | | [[Нәзифә Кадыйрова|Нәзифә Кадыйрыва]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-04-13 | |- | 1996 | [[Габдулла Солтанов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-09-25 | data-sort-value="2023" | 2023-08-17 |- | 2023 | [[Илһам Вәлиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-07-19 | |- | 2020 | [[Хәмдүнә Тимергалиева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-05-24 | data-sort-value="2020" | 2020-09-14 |- | | [[Азат Гаеткулов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-01-27 | |- | | [[Салават Әскаров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-04-11 | data-sort-value="2019" | 2019-12-09 |- | | [[Леонора Куватова|Лианура Куәтева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-11-09 | |- | | [[Гүзәл Сөләйманова (1979)|Гүзәл Сөләйманова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-06-10 | |- | | [[Фәрит Идрисов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-07-12 | |- | | [[Гали Алтынбаев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-05-16 | |- | | [[Светлана Аргынбаева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-01-08 | |- | 2012 | [[Роберт Юлдашев|Рубирт Юлдашев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-07-09 | |- | | [[Идрис Газиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-04-21 | |- | 2009 | [[Роза Аккучукова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-02-12 | data-sort-value="2021" | 2021-02-08 |- | | [[Владимир Абросимов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-10-10 | data-sort-value="2018" | 2018-08-15 |- | 2004 | [[Алмас Әмиров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-05-06 | |- | | ''[[:d:Q16272850|Linar Minigajanovitsj Achmetvaliev]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-08-05 | |- | | [[Айрат Әхмәтшин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-12-04 | |- | | [[Финә Вәлиева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-01-08 | |- | 1996 | [[Шәүрә Дилмөхәмәтова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-09-23 | |- | | [[Гөлсем Исәнголова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-06-10 | |- | | [[Миңзада Кирәева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-10-28 | |- | 2009 | [[Гүзәл Маликова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-11-08 | |- | 1955 | [[Анна Робин]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-11-01 | data-sort-value="1974" | 1974 |- | | [[Сәвия Сираева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-01-05 | |- | | [[Ризидә Фәхруллина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-04-01 | |- | | [[Рәмилә Ходайголова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-10-12 | |- | | [[Нинель Юлтыева|Нинель Юлтый]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-02-03 | data-sort-value="2014" | 2014 |- | 1984 | [[Заһир Вәлитов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-11-01 | data-sort-value="2019" | 2019-02-17 |- | 2011 | [[Радик Вәлмөхәмәтов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-02-12 | |- | | [[Мәгъфирә Галиева]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-12-24 | data-sort-value="2016" | 2016-10-03 |- | 2008 | [[Фәдис Ганиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-02-11 | |- | | [[Илдар Гомәров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-09-23 | |- | | ''[[:d:Q16652784|Raus Zagitov]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-11-19 | |- | 1935 | [[Габдулла-Әмин Зөбәеров|Габдулла-Әмин Зөбәерев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-03-18 | data-sort-value="1963" | 1963-05-23<br/>1964-06-10 |- | | [[Рәсүл Карабулатов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-03-18 | |- | 1997 | [[Шамил Кинҗәкәев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-15 | |- | 1999 | [[Рөстәм Кудашев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-02-13 | |- | | [[Хөсәен Кудашев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-05-10 | data-sort-value="1986" | 1986-11-13 |- | | [[Ольга Лопухова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-06-12 | |- | 2003 | [[Ольга Мусина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-04-13 | |- | 2003 | [[Руслан Мөхәммәтов|Руслан Мөхәммәтев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-06-26 | |- | | [[Илдар Сәетов|Илдар Сәетев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-01-25 | data-sort-value="2020" | 2020-10-14 |- | 1999 | [[Миңлегаян Сафина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-07-02 | |- | | [[Газыйм Тукаев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-03-14 | data-sort-value="1981" | 1981-11-07 |- | | ''[[:d:Q16715024|Akhat Khusaynov]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-08-05 | |- | | [[Фәйрүзә Шәйдуллина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-20 | |- | | [[Мөхәммәт Шәмсетдинов|Мөхәммәт Шәмсетдинев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-09-02 | data-sort-value="1971" | 1971-08-30 |- | 1995 | [[Моисей Швайштейн]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-10-02 | data-sort-value="2025" | 2025-05-20 |- | | [[Әлфия Юлчурина|Әлфия Юлсурина]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-04-25 | |- | | ''[[:d:Q16723260|Марат Җәмилев]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-11-23 | data-sort-value="1996" | 1996-11-02 |- | 1994 | [[Үзәнбаева Тәнзилә Хәмит кызы]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-01-02 | |- | 1991 | ''[[:d:Q18009079|Nikolay Panov]]'' | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-05-23 | data-sort-value="2021" | 2021-06-15 |- | 1995 | [[Пётр Токарев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-10-18 | data-sort-value="2012" | 2012-09-29 |- | 1993 | [[Игорь Капатов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-08-19 | data-sort-value="2024" | 2024-02-29 |- | 2001 | [[Майя Таһирова|Мая Таһирыва]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-02-08 | data-sort-value="2003" | 2003-06-09 |- | | [[Владимир Суханов]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-11-27 | |- | | [[Рамазан Янбәков]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-03-15 | data-sort-value="2019" | 2019-10-30 |- | 2014 | [[Азамат Гафаров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-06-19 | |- | 2011 | [[Идрис Кәлимуллин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-03-30 | |- | 2014 | [[Айбулат Рәхмәтуллин]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-05-12 | |- | | [[Галия Солтанова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-02-16 | data-sort-value="2024" | 2024-05-19 |- | 1999 | [[Тәнзилә Хисамова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-04-04 | |- | | [[Шамил Хәмәдинуров]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-09-02 | data-sort-value="2014" | 2014-11-14 |- | | [[Наил Галиев]] | ''[[:d:Q6581097|ир-ат]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-10-09 | data-sort-value="2005" | 2005-02-07 |- | 1994 | [[Фәния Сөләйманова]] | ''[[:d:Q6581072|хатын-кыз]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-02-18 | |} {{Wikidata list end}} == Сылтамалар == * [https://web.archive.org/web/20141129113842/http://bashkortostan.news-city.info/docs/sistemag/dok_leqihz/index.htm «Башкортстан Республикасының халык артисты» дигән мактаулы исем турында Нигезләмә]{{ref-ru}} == Моны да карагыз == * [[Башкортстан Республикасының атказанган артисты]] == Искәрмәләр == <small>{{искәрмәләр}}</small> [[Төркем:Әлифба буенча бүләкләр]] [[Төркем:1996 елда барлыкка килгән бүләкләр]] [[Төркем:Башкортстанның халык артистлары]] [[Төркем:Башкортстанның мактаулы исемнәре]] qzvkbp05ogh7b21fzu1fivdmfe1x8r4 0 355004 5963418 3169680 2026-06-16T12:56:08Z Takhirgeran Umar 6267 [[Руда (Удине)]] битенә юнәлтү 5963418 wikitext text/x-wiki #ЮНӘЛТҮ [[Руда (Удине)]] 3hmpm0io4wkqibi2i89txe7awm8v72h 0 389591 5963433 5898579 2026-06-16T17:08:02Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963433 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''{{Label|Q1239515|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q1239515|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q1239515|lang=en}}}}) — [[Себер|Себердәге]] борынгы һөнәри-педагогик уку йорты. Ул 1902 елның 1 июлендә Дәүләт Императоры Николай II кушуы буенча гамәлгә куелган Томск укытучылар институтының хокуклы варисы<ref>Решение Арбитражного суда Томской области от 11.04.2000 г. // Войтеховская М. П., Галкина Т.В. Томский педагогический: от института к университету. Томск, 2002.; С. 6</ref> булып тора. Югары уку йортының тулы исеме — «Томск дәүләт педагогика университеты» федераль дәүләт бюджет югары белем бирү учреждениесе (ТДПУ). == Тарих == Томск дәүләт педагогика университеты үз тарихында берничә этап уза: * 1902—1920 елларда укучыларга урта һөнәри-педагогик белем бирә торган Томск укытучылар институты була. * 1917 елның июнендә, [[Вакытлы хөкүмәт]] карары белән, укытучылар институты югары уку йорты статусына ия була, ләкин 1920 елның 1 ноябрендә, Томск губерна халык мәгарифе бүлеге комиссиясе карары буенча, вакытлыча ябыла<ref>Войтеховская М. П., Галкина Т.В. Томский педагогический: от института к университету. Томск, 2002.; С. 5</ref>. * 1930 елда РСФСР Халык мәгариф комиссариаты карары буенча Томск дәүләт университетында педагогик факультет ачыла<ref>Войтеховская М. П., Галкина Т.В. Томский педагогический: от института к университету. Томск, 2002.; С. 14</ref>. * РСФСР [[Халык комиссарлары шурасы|Халык комиссарлары шурасының]] 1931 елның 13 июлендәге 735 номерлы карары нигезендә Томск дәүләт университетының педагогик факультеты, 1932 елда Укытучылар институтының элеккеге диварына күчерелгән<ref>Войтеховская М. П., Галкина Т.В. Томский педагогический: от института к университету. Томск, 2002.; С. 19</ref>, Томск индустриаль-педагогика институтына әверелә<ref>Войтеховская М. П., Галкина Т.В. Томский педагогический: от института к университету. Томск, 2002.; С. 17</ref>. 1933 елның 15 июненнән башлап югары уку йортының барлык документларында «Томск индустриаль-педагогика институты» исеме урынына «Томск дәүләт педагогика институты» атамасы кулланыла башлый<ref>Войтеховская М. П., Галкина Т.В. Томский педагогический: от института к университету. Томск, 2002.; С. 24</ref>. * 1968 елның 23 октябрендә институтка [[Комсомол|Ленин Комсомолы]] исеме бирелә<ref>Войтеховская М. П., Галкина Т.В. Томский педагогический: от института к университету. Томск, 2002.; С. 140</ref><ref>{{Cite web|url=http://gato.tomica.ru/publications/month2013/index.html|title=Год в истории: Томский хронограф 2013|date=23 апреля 2013|publisher=ОГКУ «ГАТО»|accessdate=2022-05-23|archivedate=2013-04-23|archiveurl=https://archive.fo/20130423150528/http://gato.tomica.ru/publications/month2013/index.html}}</ref>. * 1981 елның 19 ноябрендә ССРБ Югары Советы Президиумы Указы белән югары уку йорты «[[Хөрмәт Билгесе ордены|Хөрмәт Билгесе» ордены]] белән бүләкләнә<ref>Войтеховская М. П., Галкина Т.В. Томский педагогический: от института к университету. Томск, 2002.; С. 146</ref>. * 1995 елның 26 июнендә РФ Мәгариф министрлыгының 352 боерыгы белән Томск дәүләт педагогика институтына «университет» статусы бирелә. Шул ук елның 2-4 ноябрендә яңа университетны тәкъдир итү тантанасы уза<ref>Войтеховская М. П., Галкина Т.В. Томский педагогический: от института к университету. Томск, 2002.; С. 166</ref>. [[Файл:Учительский_институт.jpg|альт=|үзәк|мини|550x550пкс| Модерн стилендәге Томск укытучылар институты бинасы 1905 елда танылган Себер архитекторы Ф.Ф. Гут проекты буенча төзелгән (хәзерге вакытта ТДПУның төп корпусы, Киев ур., 60)]] == Төп структуралар == === Факультетлар === {| class="standard" !Исем ! Нигезләнү елы |- | Биология-химия факультеты | 1931 |- | Чит телләр факультеты | 1936 |- | Тарих-филология факультеты | 1931 |- | Физика-математика факультеты | 1931 |- | Физик культура һәм спорт факультеты | 1949 |- | Мәктәпкәчә һәм башлангыч белем бирү факультеты | 1976 |- | Икътисад һәм идарә факультеты | 1997 |- | Психологик-педагогик һәм махсус белем бирү факультеты | 1995 |- | Технология һәм эшмәкәрлек факультеты | 1983 |- | Мәдәният һәм сәнгать факультеты | 2002 |- | Квалификация күтәрү факультеты | 1999 |} === Фәнни-мәгариф үзәкләр === * Теоретик физика фәнни-мәгариф үзәге * Физика-математика белемендә педагогик тикшеренүләр фәнни-мәгариф үзәге * Экология һәм табигатьтән рациональ файдалану фәнни-мәгариф үзәге * Физиология һәм фундаменталь медицина фәнни-мәгариф үзәге * Фәнни фундаменталь һәм гамәли филологик тикшеренүләр фәнни-мәгариф үзәге * Дөньяның фәлсәфи һәм социомәдәни проблемаларын тикшерү фәнни-мәгариф үзәге * Этноконфессиональ тикшеренүләр фәнни-мәгариф үзәге * Гуманитар фәнни-мәгариф үзәге == Фәнни журналлар == === «Вестник ТГПУ» === «Томск дәүләт педагогика университеты хәбәрләре» фәнни журналына 1997 елда нигез салына. Журнал табигый, гуманитар, социаль-икътисади һәм иҗтимагый фәннәр буенча фәнни материаллар бастырып чыгара. Басма елына 12 тапкыр чыга (өстәмә махсус чыгарылышлар да булырга мөмкин). «Фәнни журналлар исемлегенә» («ВАК исемлегенә») керә. === «Научно-педагогическое обозрение» === «Фәнни-педагогик күзәтү» фәнни журналына 2013 елда нигез салына. Басма елына 4 тапкыр чыга (өстәмә махсус чыгарылышлар да булырга мөмкин). === «Томский журнал лингвистических и антропологических исследований» === «Томск лингвистик һәм антропологик тикшеренүләр җурналы» фәнни журналына 2013 елда нигез салынган. Басма елына 4 тапкыр чыга (өстәмә махсус чыгарылышлар да булырга мөмкин). Web of Science-та индексацияләнә. === «ΠΡΑΞΗΜΑ. Проблемы визуальной семиотики» === «ΠΡΑΞΗΜΑ. Визуаль семиотика проблемалары» фәнни җурналы 2014 елда барлыкка килә. Басма елына 4 тапкыр чыга. Scopus-та индексацияләнә. == Китапханә, музейлар, сәнгать галереясе == === Китапханә === А.М. Волков исемендәге ТДПУ фәнни китапханәсендә 921,9 меңнән артык саклау берәмлеге исәпләнә (2018 елның 1 гыйнварына мәгълүматлар). Ел саен китапханә университет укытучылар һәм нәшрият тарафыннан басыла торган уку һәм фәнни әдәбият, яңа уку һәм фәнни әдәбиятне сатып алу, шәхси бүләкләр хисабына тулылана. Китапханәнең сирәк китаплар фонды бар. Китапханә структурасына әдәбиятны комплектлау һәм эшкәртү бүлеге, библиографик мәгълүмат үзәге, хезмәт күрсәтү бүлеге, компьютер технологияләре бүлеге керә. === Музейлар === ТДПУның музей комплексы үз эченә 10 музейны ала<ref>{{Cite web|url=https://www.tspu.edu.ru/museum|title=Музейный комплекс ТГПУ|publisher=www.tspu.edu.ru|accessdate=2020-12-19|archivedate=2020-04-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407143031/https://www.tspu.edu.ru/museum}}</ref>: * Язучы-әкиятче А.М. Волков музее (Томск укытучылар институтын тәмамлаган). * ТДПУ тарихы музее. * Мәгълүмати технологияләр музее. * Уку анатомиясе музее. * Тарих уку музее. * Торф уку музее. * Зоология уку музее. * Археология һәм этнология уку музее. * «Русская изба в Сибири» этнолингвистик укыту музее. * Себер халыкларының декоратив-гамәли сәнгать уку музее. === Сәнгать галереясе === * ТДПУның сәнгать галереясе 2004 елның 11 мартында ачыла. Башта, 2004—2010 елларда, университетның 8 нче корпусында урнашкан. 2011 елдан университетның 9 нчы корпусында урнаша. Ел дәвамында Себер рәссамнарының сынлы һәм декоратив-гамәли сәнгатьнең (шул исәптән ТДПУ чыгарылыш укучыларының) 4-5 экспозициясе куела. == Танылган шәхесләр == === Ректорлар === === Укытучылар === {{seealso|Төркем:Томск дәүләт педагогия университеты укытучылары}} {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q1239515. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p108/Q1239515/p580:башлау,p108/Q1239515/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p69,p106,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! әлма-матер ! һөнәр төре ! үлем датасы ! үлем урыны |- | | | ''[[:d:Q73461|Theodor Molien]]'' | data-sort-value="1861" | 1861-08-29 | [[Рига]] | ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-25 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q4451633|Тарасий (Ливанов)]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-05-30 | ''[[:d:Q4460396|Тум өязе]]'' | | ''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-04-11 | [[Новосибирск]] |- | 1934 | 1935 | ''[[:d:Q15061256|Nikolay Pavlovitsj Sjavrov]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-12-02 | ''[[:d:Q4333966|Olovyannaya]]'' | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1938" | 1938-01-13 | ''[[:d:Q1651481|Chebulinsky District]]'' |- | | | ''[[:d:Q4088185|Блинков, Георгий Николаевич]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-05-06 | | | | data-sort-value="1984" | 1984 | |- | | | ''[[:d:Q4170501|Andreas Dulson]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-01-27 | ''[[:d:Q28667638|Краснополье]]'' | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-01-15 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q19907891|Boris Ivanovitsj Bajandoerov]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-10-07 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | [[Бакы дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1948" | 1948-08-20 | [[Тум|Томск]] |- | 1964 | 1971 | ''[[:d:Q4202613|Bodo Ioganzen]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-01-22 | [[Тум|Томск]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1996" | 1996-09-23 | [[Тум|Томск]] |- | 1940 | 1944 | ''[[:d:Q4123491|Lev Izrailevich Volkovyskiĭ]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-03-18 | [[Бялысток|Белосток]] | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1992" | 1992-05-05 | [[Россия]] |- | | | ''[[:d:Q4417336|Moeza Pavlovna Serebrjakova]]'' | data-sort-value="1924" | 1924 | [[Тулун]] | Томск дәүләт педагогика университеты | [[галим]] | data-sort-value="2002" | 2002 | |- | | | ''[[:d:Q4320165|Mikhail Nikolayev]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-11-23 | ''[[:d:Q4466428|Turuntaevo]]'' | Томск дәүләт педагогика университеты | | data-sort-value="2014" | 2014-01-07 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q4399754|Valentin Roudsky]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-08-02 | ''[[:d:Q4344781|Parabel']]'' | Томск дәүләт педагогика университеты | ''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-04-07 | |- | | | ''[[:d:Q4337907|Olga Osipova]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-03-02 | [[Тум|Томск]] | Томск дәүләт педагогика университеты | [[галим]] | data-sort-value="2013" | 2013-04-16<br/>2013-04-23 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q4533812|Erik Yudin]]'' | data-sort-value="1930" | 1930 | [[Днипро]] | ''[[:d:Q4304062|В. П. Потёмкин исемендәге Мәскәү шәһәр педагогия институты]]'' | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1976" | 1976-01-15 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q118113894|Heinrich Werner]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-12-02 | ''[[:d:Q4239663|Krasny Yar]]'' | Томск дәүләт педагогика университеты | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q114985154|Святлана Аляксееўна Хорава]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-01-05 | [[Ишем]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q120267284|Зеличенко, Владимир Михайлович]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-08-10 | [[Колпашево]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-01-23 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q4079727|Vladimir Bauer]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-04-10 | ''[[:d:Q28520700|Beregaevo]]'' | Томск дәүләт педагогика университеты | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q486839|парламент әгъзасы]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-11-20 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4101034|Valentina Bykonya]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-01-30 | ''[[:d:Q16016915|Krasnyy Yar]]'' | Томск дәүләт педагогика университеты | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="2014" | 2014-04-17 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q4201088|Инишева, Лидия Ивановна]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-07-10 | ''[[:d:Q1024733|Сеймчан]]'' | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q4100494|Iosif Bukhbinder]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-07-03 | [[Борисоглебск]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4135118|Гельфман, Эмануила Григорьевна]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-05-19 | ''[[:d:Q20019279|Таволга]]'' | Томск дәүләт педагогика университеты | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q4252219|Pyotr Lavrov]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-05-09 | ''[[:d:Q16016876|Kolyvanskoye]]'' | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q28927880|Raphael Aslanyan]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-07-29 | ''[[:d:Q62337|Vanadzor]]'' | ''[[:d:Q16400364|Vanadzor Art School]]''<br/>''[[:d:Q6378860|Ереван дәүләт сәнгать-театр институты]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="2017" | 2017-03-09 | [[Тум|Томск]] |- | 1973 | 1995 | ''[[:d:Q114856854|Валерый Інакенцьевіч Загрэўскі]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-04-30 | [[Тум|Томск]] | ''[[:d:Q4314989|П. Ф. Лесгафт исемендәге Милли дәүләт физик тәрбия, спорт һәм сәламәтлек университеты]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4090936|Nina Bolotnova]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-04-03<br/>1952-12-08 | [[Тум|Томск]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4330049|Обухов, Валерий Владимирович]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-06-01 | [[Тум|Томск]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q26776767|Elizaveta Kotorova]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-08-21 | [[Тум|Томск]] | Томск дәүләт педагогика университеты<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4331611|Sergei Odintsov]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-03-02 | [[Щучинск]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4055363|Sergey Avanesov]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-12-19 | [[Искитим]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | | |- | | | ''[[:d:Q15222599|Julija Mutsjnik]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-08-29 | [[Тум|Томск]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q21092629|Эдуард Владимирович Галажинский]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-07-16 | [[Тум|Томск]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q115505|Natalia Baranova-Masalkina]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-02-25 | ''[[:d:Q4240884|Krivosheino]]'' | Томск дәүләт педагогика университеты | ''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q21092528|Вязигин, Алексей Юрьевич]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-09-07 | [[Тум|Томск]] | Томск дәүләт педагогика университеты | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | |- | 2005-09-01 | 2008-06-25 | ''[[:d:Q21388271|Pavel S. Nefediev]]'' | | | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q27924982|myriapodologist]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2006-05-01 | 2006-10-01 | ''[[:d:Q56855734|Anastasia Shchegolikhina]]'' | | | ''[[:d:Q101382333|Ruhr-Universität Bochum Fakultät für Geowissenschaften]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2005-09-01<br/>2000-02-01 | 2016-08-31<br/>2005-09-01 | ''[[:d:Q80589721|Valeriy Tyuterev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 1993-10-10 | | ''[[:d:Q87157724|Lidia Inisheva]]'' | | | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |- | 2006-09-01 | | ''[[:d:Q87763229|Alexander V Fateev]]'' | | | Томск дәүләт педагогика университеты | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | |} {{Wikidata list end}} === Тәмамлаучылар === {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P69 wd:Q1239515. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p69/Q1239515/p580:башлау,p69/Q1239515/p582:тәмамлау,label:Исем,p569,p19,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! башлау ! тәмамлау ! Исем ! туу датасы ! туу урыны ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | 1907 | 1909 | ''[[:d:Q1358834|Alexander Volkov]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-06-14 | [[Үскәмән]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]'' | ''[[:d:Q4146982|Дәүләт төсле металлар һәм алтын университеты]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-07-03<br/>1977-07-01 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4287268|Vasiliy Denisovitsj Medvedev]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-01 | [[Томск губернасы|Тум губернасы]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4239244|Красноярск дәүләт педагогика университеты]]'' | No/unknown value | [[Красноярск]] |- | | | [[Платон Ойунский]] | data-sort-value="1893" | 1893-11-10<br/>1893-10-29 | ''[[:d:Q109887361|Boturus Ulus]]'' | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]] | | data-sort-value="1939" | 1939-10-31 | [[Якутск]] |- | | | ''[[:d:Q16668841|Vasily Kupert]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-03-13 | [[Янәсәй губернасы]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1982" | 1982 | |- | | | ''[[:d:Q18043576|Ivan Filippovitsj Beljak]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-01-07 | [[Красноярск крае]] | | | data-sort-value="1986" | 1986-01 | |- | | | ''[[:d:Q4095539|Zoya Yakovlevna Boyarshinova]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-04-23 | [[Пермь]] | [[галим]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-05-09 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q4517547|Aleksandr Petrovitsj Tsjoegoekov]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-09-06 | [[Камень-на-Оби]] | | | data-sort-value="2002" | 2002-03-11 | [[Новосибирск]] |- | | 1939 | ''[[:d:Q6539131|Сцяпан Іванавіч Ліхадзіеўскі]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-05-09 | [[Барок (Слуцкий районы)|Барок]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | ''[[:d:Q25522033|Низами Гәнҗәви исемендәге Үзбәкстан милли педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q40743062|Рэспубліканскі педагагічны інстытут рускай мовы і літаратуры]]''<br/>''[[:d:Q3919069|Litaratura i mastactva]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-02-13 | [[Ташкент]] |- | | | ''[[:d:Q15075535|Yury Strekhnin]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-10-11 | [[Тум|Томск]] | [[язучы]] | | data-sort-value="1996" | 1996-06-20 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4209154|Aleksandr Kalashnikov]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-12-22 | ''[[:d:Q4440052|Staroaleyskoye]]'' | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]'' | | data-sort-value="1943" | 1943-10-30 | ''[[:d:Q2637060|Верхнеднепровск районы]]'' |- | | | ''[[:d:Q16672419|Nikołaj Łukjanionok]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-05-22 | ''[[:d:Q4324456|Nóvomariïnka]]'' | | | data-sort-value="1983" | 1983-05-03 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q4167022|Roman Dorochow]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-10-15 | [[Алейск]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | data-sort-value="1964" | 1964-05-16 | |- | | | ''[[:d:Q12150279|Michail Vasilevitsj Saltevskiy]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-11-08 | ''[[:d:Q16657051|Kainskiy Uyezd]]'' | ''[[:d:Q1726903|criminal investigator]]'' | ''[[:d:Q4314896|Ярослав Зирәк ис. милли юридик академия]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-08-23 | [[Харьков]] |- | | | ''[[:d:Q4189550|Ivan Zverev]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-01-18<br/>1918-01-05 | [[Киреевск районы]] | [[галим]] | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4397941|Россия мәгариф академиясе]]'' | data-sort-value="2001" | 2001-07-13 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4492921|Ivan Frolov]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-04-19<br/>1918 | ''[[:d:Q1809358|Алтай губернасы]]'' | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | | data-sort-value="1957" | 1957-11-05<br/>1957 | [[Барнавыл]] |- | | | ''[[:d:Q4213016|Nikolay Kapishnikov]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-05-16 | | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | | data-sort-value="2000" | 2000 | ''[[:d:Q4307096|Mundybash]]'' |- | | | ''[[:d:Q4097335|Aleksandr Brykin]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-08-16 | [[Хилок (шәһәр)]] | ''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]'' | | data-sort-value="2021" | 2021-04-30 | [[Новосибирск]] |- | | 1943 | ''[[:d:Q111084909|Давидова Ірина Миколаївна]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-05-15 | [[Киев]] | ''[[:d:Q10379007|театр белгече]]'' | ''[[:d:Q1515426|Украина милли музыка академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4375825|Pravda Ukrainy]]'' | data-sort-value="2006" | 2006-01-30 | [[Nürnberg]] |- | | | ''[[:d:Q4191706|Viktor Zibarev]]'' | data-sort-value="1922" | 1922 | | [[галим]] | ''[[:d:Q1736331|Томск дәүләт архитектура һәм төзелеш университеты]]'' | data-sort-value="1992" | 1992 | |- | | | ''[[:d:Q15070691|Mikhail Kuznetsov]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-01-29 | ''[[:d:Q766730|Kormilovsky District]]'' | [[галим]] | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-02-16 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q4417336|Moeza Pavlovna Serebrjakova]]'' | data-sort-value="1924" | 1924 | [[Тулун]] | [[галим]] | Томск дәүләт педагогика университеты | data-sort-value="2002" | 2002 | |- | | | ''[[:d:Q16447479|Ilja Dmitrievitsj Limonov]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-07-27 | [[Чуваши (Кирово-Чепецк районы)|Чуваши]] | | | data-sort-value="1991" | 1991-07-04 | [[Северск]] |- | | | ''[[:d:Q18246829|Fjodor Nikitovitsj Nedelko]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-06-16 | ''[[:d:Q4539336|Ясная Поляна]]'' | | | data-sort-value="2012" | 2012-04-03 | ''[[:d:Q951185|Ordynskoye]]'' |- | | | ''[[:d:Q4320165|Mikhail Nikolayev]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-11-23 | ''[[:d:Q4466428|Turuntaevo]]'' | | Томск дәүләт педагогика университеты | data-sort-value="2014" | 2014-01-07 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q4399754|Valentin Roudsky]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-08-02 | ''[[:d:Q4344781|Parabel']]'' | ''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | Томск дәүләт педагогика университеты | data-sort-value="2015" | 2015-04-07 | |- | | | [[Виль Липатов]] | data-sort-value="1927" | 1927-04-10 | [[Чита]] | ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q42909|хәбәрче]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q15949613|язучы-новеллист]]'' | | data-sort-value="1979" | 1979-05-01 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4337907|Olga Osipova]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-03-02 | [[Тум|Томск]] | [[галим]] | Томск дәүләт педагогика университеты | data-sort-value="2013" | 2013-04-16<br/>2013-04-23 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q4129000|Mikhail Vyltsan]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-08-28 | ''[[:d:Q20085096|Борзуновка]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | ''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4196097|Gennady Ivanov]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-05-27 | [[Уссурийск]] | [[галим]] | ''[[:d:Q4408737|Sarov Institute of Physics and Technology]]'' | | |- | | 1957 | ''[[:d:Q4109247|Boris Vershinin]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-09-24 | | ''[[:d:Q2251335|мәктәп укытучысы]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-08-30 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q118113894|Heinrich Werner]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-12-02 | ''[[:d:Q4239663|Krasny Yar]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | Томск дәүләт педагогика университеты<br/>''[[:d:Q152171|Бонн университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q4458932|Viktor Tkachenko]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Асино]] | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | | data-sort-value="2011" | 2011-07-27 | [[Барнавыл]] |- | | | ''[[:d:Q4054334|Arif Abasov]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-07-23 | [[Бакы]] | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]''<br/>''[[:d:Q859528|футбол хөкемчесе]]'' | | data-sort-value="2009" | 2009-06-14 | [[Находка]] |- | | | ''[[:d:Q4079727|Vladimir Bauer]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-04-10 | ''[[:d:Q28520700|Beregaevo]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q486839|парламент әгъзасы]]'' | Томск дәүләт педагогика университеты | data-sort-value="2007" | 2007-11-20 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q4275334|Alexander Makarov]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-01-04 | [[Славянск-на-Кубани]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4101034|Valentina Bykonya]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-01-30 | ''[[:d:Q16016915|Krasnyy Yar]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | Томск дәүләт педагогика университеты | data-sort-value="2014" | 2014-04-17 | [[Тум|Томск]] |- | | | ''[[:d:Q4135118|Гельфман, Эмануила Григорьевна]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-05-19 | ''[[:d:Q20019279|Таволга]]'' | [[галим]] | Томск дәүләт педагогика университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4533758|Vladimir Yudelson]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-01-01 | [[Кемерово]] | | | | |- | | | ''[[:d:Q16688172|Valery Privalikhin]]'' | data-sort-value="1949" | 1949 | ''[[:d:Q4453705|Tegul'det]]'' | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]'' | | data-sort-value="2019" | 2019-11-05 | [[Мәскәү өлкәсе]] |- | | | ''[[:d:Q26776767|Elizaveta Kotorova]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-08-21 | [[Тум|Томск]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | ''[[:d:Q366071|University of Zielona Góra]]''<br/>''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]''<br/>Томск дәүләт педагогика университеты | | |- | | | ''[[:d:Q4405160|Александр Геннадьевич Сайбединов]]'' | data-sort-value="1957" | 1957 | ''[[:d:Q1655468|Tomsky District]]'' | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[укытучы]] | | | |- | | | ''[[:d:Q4383396|Vladimir Puzanov]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-02-22 | [[Тум|Томск]] | ''[[:d:Q937857|футболчы]]''<br/>''[[:d:Q628099|футбол тренеры]]'' | | data-sort-value="2006" | 2006-02-28 | [[Мәскәү]] |- | | | ''[[:d:Q89695920|Елена Ушакова]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-04-09 | [[Яшел Үзән]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q47452796|Vladimir Kravchenko]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-06-12 | ''[[:d:Q4277900|Malinovka]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | [[Федерация Советы]] | | |- | | | ''[[:d:Q239998|Lyubov Yegorova]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-05-05 | [[Северск]] | ''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]'' | ''[[:d:Q4314989|П. Ф. Лесгафт исемендәге Милли дәүләт физик тәрбия, спорт һәм сәламәтлек университеты]]'' | | |- | | | ''[[:d:Q115505|Natalia Baranova-Masalkina]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-02-25 | ''[[:d:Q4240884|Krivosheino]]'' | ''[[:d:Q13382608|чаңгы узышчысы]]'' | Томск дәүләт педагогика университеты | | |- | | | ''[[:d:Q21092528|Вязигин, Алексей Юрьевич]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-09-07 | [[Тум|Томск]] | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | Томск дәүләт педагогика университеты | | |- | | | ''[[:d:Q138341945|Darya Yegereva]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-04-07 | [[Колпашево]] | ''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q88202189|language activist]]''<br/>''[[:d:Q61048378|climate activist]]''<br/>''[[:d:Q217105|political prisoner]]''<br/>''[[:d:Q28692502|women's rights activist]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q4164589|Denis Dolgodvorov]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-05-01 | [[Тверь]] | ''[[:d:Q18617021|freestyle skier]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q111796521|Alexander Borshchenko]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-06-08 | | ''[[:d:Q11513337|җиңел атлет]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q1389344|Nastassja Hruschezkaja]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-01-30 | [[Тум|Томск]] | ''[[:d:Q16029547|биатлонист]]'' | | | |- | | | ''[[:d:Q21088371|Андриенко, Елизавета Юрьевна]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-11-09 | [[Тум|Томск]] | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | | | |- | 1998-09-01 | 2003-08-31 | ''[[:d:Q87763229|Alexander V Fateev]]'' | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>Томск дәүләт педагогика университеты | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == <references /> == Әдәбият == *''Войтеховская М. П., Кочурина С.А''. Томский учительский институт: возвращённая история. 1902—1920 годы. Томск, 2002. 239 с. ISBN 5-89428-088-5 * ''Войтеховская М. П., Галкина Т.В''. Томский педагогический: от института к университету. Томск, 2002. 268 с. ISBN 5-89428-106-7 * ''Галкина Т. В.'' История создания и функционирования музейного комплекса Томского государственного педагогического университета (2002—2005 гг.) // Вестник ТГПУ. 2007. Выпуск 3 (66). — Томск, ТГПУ, 2007. {{Cite web|url=https://vestnik.tspu.edu.ru/files/vestnik/PDF/articles/galkina_t._v._99_105_3_66_2007.pdf|title=С.99-105|accessdate=2020-12-19|archivedate=2021-03-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210306022500/https://vestnik.tspu.edu.ru/files/vestnik/PDF/articles/galkina_t._v._99_105_3_66_2007.pdf}} * ''Галкина Т. В.'' Концепция Томского детского музея «Волшебная страна» им. А. М. Волкова при ТГПУ // XIV Всероссийская научно-практическая конференция «Музей и его партнёры» (2003). Сборник докладов — Рязань, 2003. * ''Галкина Т. В.'' Поляки в истории Томского государственного педагогического института (1930—1940-е годы) // История и методика преподавания славянских языков и литератур как иностранных с применением технологии диалога культур: Материалы региональной научной конференции «История и методика преподавания славянских языков как иностранных в сибирском регионе» (24-25 марта 2005 г.) / Под ред. В. А. Доманского. Томск: Изд-во ТГПУ, 2005. С. 37-45. * Профессора Томского государственного педагогического университета: Биографический словарь / Автор-составитель Т. В. Галкина. Томск: Изд-во ТГПУ, 2005. 328 с. ISBN 5-89428-175-X * Томский государственный педагогический университет // {{Cite web|title=Томск от А до Я: Краткая энциклопедия города|url=https://vivaldi.nlr.ru/bx000007844/details}} / Под ред. д-ра ист. наук Н. М. Дмитриенко. — 1-е изд. — Томск: Изд-во НТЛ, 2004. — С. 360-361. — 440 с. — 3000 экз. — <nowiki>ISBN 5-89503-211-7</nowiki>. == Сылтамалар == * [https://www.tspu.edu.ru/ Университетның рәсми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200313024125/https://www.tspu.edu.ru/ |date=2020-03-13 }} {{Тышкы сылтамалар}} == Шулай ук карагыз == {{Портал|Мәгариф|Россия Федерациясе}} * [[Россия югары уку йортлары исемлеге]] [[Төркем:Россия университетлары]] [[Төркем:1902 елда нигезләнгән уку йортлары]] [[Төркем:Әлифба буенча университетлар]] [[Төркем:Россиянең педагогика югары уку йортлары]] [[Төркем:Томск университетлары]] [[Төркем:Томск дәүләт педагогика университеты]] 22kt5te2uxr0qflp8ui4qclzl7j8au2 0 390040 5963435 5882278 2026-06-16T17:29:28Z ~2026-20951-15 60255 /* Габдулла Тукай */ 5963435 wikitext text/x-wiki {{Шәхес | исем = Шиһаб Әхмәров | рәсем = Ш.Ш.Әхмәров.jpg | рәсем_зурлыгы = 200 | alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу--> | рәсем язуы = | тулы исем = Шиһабетдин Шәрәфетдин улы Әхмәров | һөнәр = педагог, нәшир, журналист | туу датасы = 30.12.1882 | туу җире = [[РИ]], [[Сембер губернасы]], {{туу җире|Буа өязе|Чүпрәле районында}}, [[Иске Задур|Задур]] | гражданлык = {{байраклаштыру|Русия империясе}}→<br/>{{байраклаштыру|РСФСР}}→<br/>{{байрак|СССР}} [[СССР]] | милләт = [[татар]] | үлем датасы = 30.04.1966 | үлем җире = [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], {{үлем җире|Казан|Казанда}} | әти = | әни = | ир = | хатын = Әминә Җамалетдин кызы (Сәйдәшева) | балалар = '''уллары''' [[Үзбәк Әхмәров|Үзбәк]] (1913), [[Җанбәк Әхмәрев|Җанбәк]] (1921);<br/>'''оныклары''' [[Нияз Әхмәров|Нияз]] (1945), [[Рөстәм Әхмәров|Рөстәм]] | кул кую = | бүләк һәм премияләр = | сайт = | башка мәгълүмат = }} {{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Әхмәров}} '''Шиһаб Әхмәров''', Шиһаб (''Шиһабетдин, Шиһап'') Шәрәфетдин улы Әхмәров (''[[1882 ел]]ның [[30 декабрь|30 декабре]], [[РИ]], [[Сембер губернасы]], [[Буа өязе]], [[Иске Задур|Задур]] — [[1966 ел]]ның [[30 апрель|30 апреле]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Казан]]'') — мәгърифәтче, педагог, нәшир, мөхәррир. [[Габдулла Тукай]]ның якын даирәсеннән. [[Салих Сәйдәшев]]ның җизнәсе. [[Шәрык клубы]]н оештыручыларның берсе. Беренче фәнни-педагогик [[Мәктәп (журнал)|«Мәктәп»]] журналын оештыручы һәм аның беренче мөхәррире. [[Сталин репрессияләре|Сталин репрессиясе]] корбаны<ref>[http://www.millattashlar.ru/index.php/Ахмеров_Шигабутдин_Шарафутдинович Ахмеров Шигабутдин Шарафутдинович.] «Милләттәшләр» порталы{{ref-ru}}</ref>. == Тәрҗемәи хәле == [[1882 ел]]ның [[30 декабрь|30 декабрендә]] (яңа стиль буенча [[1883 ел]]ның [[11 гыйнвар]]ында) [[Сембер губернасы]] [[Буа өязе]] (хәзерге [[Татарстан]]ның [[Чүпрәле районы]]) [[Иске Задур|Задур]] авылында туган. Абыйсы Гарифулла — [[Буа өязе]] (хәзерге [[Чүпрәле районы]]) [[Кушкуак]] авылы мулласы. Шиһаб (Шиһабетдин) туган авылы мәдрәсәсендә, аннары [[Буа мәдрәсәсе]]ндә белем алган<ref>[https://buamedrese.ru/izvestnye-vypuskniki/ Известные выпускники Буинского медресе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210206031837/https://buamedrese.ru/izvestnye-vypuskniki/ |date=2021-02-06 }}. Сайт Буинского медресе</ref>. Мәдрәсә тәмамлагач, 1901—1907 елларда [[Казан губернасы]]ның авыл мәктәпләрендә, [[Бөгелмә өязе]] Әлмәт авылында (хәзерге [[Татарстан]]ның [[Әлмәт|Әлмәт шәһәре]]) мөгаллим булып эшли. 1908—1918 елларда Казанда «Сабах» нәшриятында мөхәррир вазифасында, бер үк вакытта, 1913—1914 елларда, [[Мәктәп (журнал)|«Мәктәп»]] журналының нәшире һәм мөхәррире. 1920—1922 елларда Татар дәүләт китап нәшриятында (Татсоюз) идарә әгъзасы. 1923—1929 елларда «Яңа китап» {{comment|үзара кредит җәмгыяте|Общество взаимного кредита}} банкы идарәсе рәисе. 1935—1948 елларда «Резинасбыт» конторасы эшчесе. == Садих Сәйдәшев == [[1912 ел]]да Шиһаб Әхмәров Салих Сәйдәшевның апасы Әминәгә өйләнә. Бераздан (әтиләре Җамалетдин Салих туганчы вафат булган, 1912 елдан тома ятим) Салихны үз гаиләсенә тәрбиягә ала, аңа яраткан музыка өлкәсендә үсәргә мөмкинлек тудыра. == Габдулла Тукай == Шиһаб Әхмәровның Габдулла Тукай белән дуслыгы [[1907 ел]]да, Тукай [[Җаек (шәһәр)|Җаектан]] Казанга килгәч, башлана һәм шагыйрьнең вафатына кадәр дәвам итә. Буйдак чагында Шиһаб Казанның [[«Болгар» номерлары|«Болгар» номерлары кунакханәсендә]] Тукай бүлмәсе янәшәсендәге бүлмәдә яшәгән. Шиһаб өйләнгәч, Габдулла Тукай аның өендә еш кунак булган, анда [[Салих Сәйдәшев]]ның пианинода уйнавын сәгатьләр буе тыңлап утырган. Шиһаб Әхмәров — [[1912 ел]]ның [[14 апрель|14 апрелендә]] Тукайны Казаннан ([[Самар]] аркылы) [[Уфа]]га сәяхәтенә озатып калучы (''[[Ялт-Йолт (журнал)|«Ялт-йолт» журналы]] нәшире һәм мөхәррире [[Әхмәт Урманчиев]] белән бергә''). Уфада Тукай «Сабах» ширкәтенең Уфадагы бүлеге конторасында («Сабах» китап кибетенең арткы бүлмәсендә), әлеге бүлекнең мөдире, күптәнге дусты [[Хәбибрахман Зәбири]] тәрбиясендә яши<ref>''[[Рамил Исламов]].'' [http://ktrb.ru/tat/news/literatyra/9580.html Бөек шагыйрьнең тарихи сәфәрләре эзеннән.] [[Кызыл Таң]], 25.04.2012</ref>. Шагыйрьнең вафатына кадәр янында (дуслары белән чиратлашып) Шиһаб Әхмәров була. Вафаты алдыннан шагыйрьне фотога төшерүне, соңгы юлга озату мәшәкатьләренең бер өлешен дә Шиһаб үз өстенә ала<ref>''Шиһаб Әхмәров.'' [http://gabdullatukay.ru/tukay-science/contemporary/shihap-ehmerov-gabdulla-efende-tukaevnyn-avyruy/ Габдулла әфәнде Тукаевның авыруы.] [[Мәктәп (журнал)|«Мәктәп» журналы]], 1913 ел, 4нче сан</ref>. == «Мәктәп» журналы == {{төп мәкалә|Мәктәп (журнал)}} [[Мәктәп (журнал)|«Мәктәп»]] педагогик журналының беренче саны иске стиль белән [[1913 ел]]ның [[21 февраль|21 февралендә]] дөнья күрә. [[Казан губернасы|Казан губернаторы]] канцеляриясе Габделвәли Әхмәдуллинның «Көтепханәи Сабах» ширкәте каршындагы «Өмет» басмаханәсендә Шиһабетдин Шәрәфетдин улы Әхмәровның җаваплы редакторлыгында айга ике мәртәбә журналны чыгарырга рөхсәт бирә. Беренче саны [[Романовлар]] династиясенең 300 еллык юбилеена багышлана. Анда шулай ук [[Габдулла Тукай]]ның «Олугъ юбилей мөнәсәбәте илә халык өмитләре» шигыре басылган<ref>[http://www.missiakryashen.ru/about/Est-takoiy-narod/prilogenia/prilogenie-2/ Педагогический журнал Мектеб.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181217113633/http://missiakryashen.ru/about/Est-takoiy-narod/prilogenia/prilogenie-2/ |date=2018-12-17 }} Сайт «Кряшенская духовная миссия»{{ref-ru}}</ref>. [[1914 ел]]да башланып киткән [[Беренче бөтендөнья сугышы]] аркасында басма чыгудан туктап кала. «Мәктәп»тә Ш. Әхмәровның «Гимназия хакында» (1913, № 2), «Сүз һәм эш» (1914, № 1), «Бәйрәм вә балалар» (1914, № 3) һ. б. исемле мәкаләләре басыла<ref>''[[Васил Гарифуллин]].'' [https://kpfu.ru/portal/docs/F477419278/Sbornik.Magarif.100.pdf «Мәгариф»нең элгәре буларак «Мәктәп» журналы.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210416035008/https://kpfu.ru/portal/docs/F477419278/Sbornik.Magarif.100.pdf |date=2021-04-16 }} Белем һәм тәрбия чарасы буларак татар журналистикасы: «Мәгариф» журналының 100 еллыгына багышланган фәнни-гамәли конференция материаллары. Казан, 2014</ref>. == «Яңа китап» ширкәте == [[1923 ел]]да бер төркем татар зыялылары — [[Әхмәтгәрәй Хәсәни]], Шиһабетдин Әхмәров, [[Ибраһим Аитов]], [[Ибраһим Биккулов]], [[Мәхмүт Бөдәйли]], Нәсыйх Мохтаров һ. б., язучыларның әсәрләрен китап итеп бастырып, тарату максаты белән, «Яңа китап» исемендә ширкәт (Үзара кредит җәмгыяте) оештыра. Совет хөкүмәте ширкәт оештырырга рөхсәт бирә. Әмма ширкәтнең гомере кыска була. [[1929 ел]]да, «[[Халык дошманнары]]» (ш. и. [[Гаяз Исхакый]]) әсәрләрен бастырып таратуда гаепләнеп, ширкәт ябылган. == Кызыл Байрак == [[1921-1922 еллар ачлыгы|1921—1922 елда Идел буенда котырган ачлыктан]] соң, [[Кәшшаф Мохтаров]] рәислегендәге ТАССР хөкүмәте, аларга теләктәш татар зыялылары (ш. и. Шиһабетдин Әхмәров) җирсезлектән интеккән татар крестяннарын [[Идел елгасы|Иделнең]] уң ягындагы җирләргә күчереп утыртуны оештыра. Шул вакытта барлыкка килгән авылларның берсе булган [[Кызыл Байрак (Югары Ослан районы)|Кызыл Байракта]] Әхмәровлар да, Салих Сәйдәшев та ял итә торган була. == Сәяси золым == {{төп мәкалә|Сталин репрессияләре}} [[1929 ел]]ның [[17 декабрь|17 декабренда]], милли интеллигенцияне, социализмга сыйныф буларак туры килмәүче татар зыялыларын юк итү сәясәте шаукымында, Шиһабетдин Әхмәров кулга алына. Ике елдан артык төрмәдә тотып, җәзалагач, [[1932 ел]]ның [[11 май|11 маенда]], [[«Солтангалиевчеләрнең Мәскәү үзәге» эше]] буенча гаепләнеп, 5 елга ирегеннән мәхрүм ителә, [[Ленинград өлкәсе]]нә җибәрелә. [[1934 ел]]да амнистияләнгән<ref name="Шиһаб Әхмәров">''[[Тәэминә Биктимирова|Биктимирова Т. Ә.]]'' [https://kzref.org/tatar-pedagogik-fikere-antologiyase.html?page=16 Шиһаб Әхмәров.]{{Deadlink|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Татар педагогик фикере антологиясе</ref>. [[1959 ел]]да акланган<ref>[https://tatarica.org/tat/razdely/obrazovanie/personalii/ahmerov-shigab-shigabutdin-sharafutdinovich Шиһаб (Шиһабетдин) Шәрәфетдин улы Әхмәров.] Онлайн - энциклопедия Tatarica</ref>. [[1966 ел]]ның [[30 апрель|30 апрелендә]] Казанда вафат. [[Яңа бистә зираты (Казан)|Казанның Яңа Татар бистәсе зиратында]] җирләнгән<ref>''Динә Йосыпова.'' [https://tatar-congress.org/yanalyklar/ostazlarnyn-kaderen-bel-ostazlarnyn-kaberen-bel-yana-tatar-bistese-ziratynyn-yul-kyrsetkeche-eshlende/ Остазларның кадерен бел, остазларның каберен бел.] [[БТК]] сайты, 19.09.2018</ref>. == Хезмәтләре == Татар телендә [[әлифба]]лар, татар китапларын бастыру тарихына караган хезмәтләр авторы. Фәнни-педагогик эшчәнлегенең төп юнәлешләре: уку-укыту, тәрбия мәсьәләләре; дәреслекләр төзү<ref name="Шиһаб Әхмәров"/>. {{Hider|title = ''Төп хезмәтләре''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content = * Нимсә мәктәпләре // Әл-ислах.— 1907.— № 12.— 5—6 б.; * Авыл халкына тормышларын яхшылатырга яхуд вак бурыч уеннары.— Казан: Сабах, 1908.— 71 б.; Иттифаклы бер карья // Әл-ислах.— 1908.— № 17.— 14 б.; * Бер мәктәпнең халкына моңаеп айганы // Әл-ислах.— 1908.— № 18.— 7 б.; * Кемнәр куркынычрак // Әл-ислах.— 1908.— № 24.— 8—9 б.; * Мөнтәхаб әлифба. Ысул мөддия тәдриҗия үзәренә тәртиб иделмеш мөҗәррәб вә мөфид әлифбаи төркия.— Казан: Сабах, 1909.— 48 б.; * Матбагачылык тарихы. Иван Николаевич Харитоновның 40 сәнәлек юбилее шәрәфенә нәшер ителде.— Казан: Сабах, 1909.— 72 б.; * Йөз бер хәдис. Беренче кисәк тәрҗемәсе илә. Рөшди мәктәпләрнең әүвәл сыйныфларында укытыр өчен.— Казан: Сабах, 1913.— 32 б.; * [https://kzref.org/tatar-pedagogik-fikere-antologiyase.html?page=16 Гимназия хакында] // Мәктәп.— 1913.— № 2.— 33—35 б.; * Сүз һәм эш // Мәктәп.— 1914.— № 1.— 1—5 б.; * [https://kzref.org/tatar-pedagogik-fikere-antologiyase.html?page=16 Бәйрәм вә балаларыбыз] // Мәктәп.— 1914.— № 3.— 61—63 б. * Тукай һәм Сәйдәш. [[Казан утлары]], 1966 ел, № 4. }} == Әдәбият == * ''[[Мөхәммәт Гайнуллин|Гайнуллин М.]]'' Шиһап Әхмеров. [[Казан утлары]], 1972 ел, № 11, 188нче бит. * ''[[Мирза Мәхмүтов|Мәхмүтов М.]], [[Әбрар Кәримуллин|Кәримуллин Ә.]]'' Мәгърифәтче Шиһап Әхмәров. [[Казан утлары]], 1984 ел, № 10, 174—179нчы бит. * ''[[Фәрит Шәрифуллин|Шәрифуллин Ф. Ә.]]'' Журналыбызның беренче редакторы (Ш. Әхмәровның тууына 120 ел тулу уңае белән). [[Мәгариф (журнал)|Мәгариф]], 2002 ел, № 12, 60-61нче бит. * Белем һәм тәрбия чарасы буларак татар журналистикасы: «Мәгариф» журналының 100 еллыгына багышланган фәнни-гамәли конференция материаллары (26-27 февраль, 2014 ел, төзүче-редакторлары [[Васил Гарифуллин|В. З. Гарифуллин]], Р. Л. Зәйни). Казан, 2014 ел, 178 бит. * ''[[Тәэминә Биктимирова|Т. Ә. Биктимирова]].'' Күгәрченкәй, ник кундың тәрәзәмә...[[Мәдәни Җомга]], 2020 ел, 30 декабрь, № 52, 11нче бит. == Сылтамалар == * [https://tatarica.org/tat/razdely/obrazovanie/personalii/ahmerov-shigab-shigabutdin-sharafutdinovich Шиһаб (Шиһабетдин) Шәрәфетдин улы Әхмәров.] Онлайн - энциклопедия Tatarica * [http://www.millattashlar.ru/index.php/Ахмеров_Шигабутдин_Шарафутдинович Ахмеров Шигабутдин Шарафутдинович.] «Милләттәшләр» порталы{{ref-ru}} == Искәрмәләр == <small>{{искәрмәләр}}</small> {{Габдулла Тукай}} {{MyTatarstan2020}} {{DEFAULTSORT:Әхмәров, Шиһаб}} [[Төркем:Буа мәдрәсәсен тәмамлаучылар]] [[Төркем:Мөгаллимнәр]] [[Төркем:Нәширләр]] [[Төркем:Татар журналистлары]] [[Төркем:Мөхәррирләр]] [[Төркем:Репрессияләнгән татарлар]] 9n8h6hcsfmckrc39ll7n097x91g6lx9 0 390269 5963443 5526119 2026-06-16T23:31:46Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963443 wikitext text/x-wiki {{Универсаль калып}} '''Академик Парин урамы скверы''' — бульвар зонасы, 2016 елда "Парклар һәм мәйданнар" Республика программасы кысаларында булдырылган. == Территориаль урнашу == Академик Парин урамындагы парк [[Казан]]ның көньяк өлешендә, [[Казанның Идел буе районы|Идел буе районы]] территориясендә, Горки торак районында урнашкан. Аның төп өлеше - 600 метр<ref>Во всех публикациях, посвящённых открытию данного сквера, сказано, что его протяжённость якобы составляет 300 метров, в реальности же – почти 600 метров</ref> озынлыкта бульвар [[Академик Парин урамы (Казан)|, Академика Парин урамының]] җәяүлеләр бүлеге буйлап сузылган. Төньяк ягында парк 4-нче микрорайонның (Горки-1) күп катлы торак биналары белән чикләнгән, көнбатышта - [[Хөсәен Мәүлүтев урамы (Казан)|Хөсәен Мәүлүтев урамы]], көнчыгышта - [[Сыртланова урамы (Казан)|Сыртланова урамы]], көньякта - [[Җиңү проспекты (Казан)|Җиңү проспекты]], шулай ук Сити Центр сәүдә комплексы һәм "Планета фитнеса" фитнес үзәге биналары белән чикләнгән. Паркның гомуми мәйданы - 3,1 гектар, шул исәптән яшелләндерү мәйданы - 1,7 гектар <ref name="автоссылка1">См.: Общественные пространства Республики Татарстан. 2016. – Казань: Фонд «Институт социального развития городов Республики Татарстан», 2016. – 137 с. – С.94.</ref>. [[Файл:320=966.06.07=Участок_лесополосы_к_югу_от_Казани.png|сулда|мини|250x250пкс| Спутник рәсемендәге саклагыч урман поясы өлеше 1966-нчы елда Академика Парин урамы буенча җәмәгать бакчасына әйләнгән ( ''7 июнь, 1966'')]] Академика Парин урамындагы мәйдан саклаучы урман полосасының сакланган өлеше нигезендә ясалган. 1970-80 елларда Горки торак зонасында күп катлы биналар төзелгәнче, бу өлкә дымны саклап калу һәм җил эрозиясеннән саклау максатыннан сугыштан соңгы чорда авыл хуҗалыгы кырлары периметры буенча утыртылган бик күп урман поясларының берсе була. Горки төзелеше вакытында урман поясларының бер өлеше киселгән, ләкин аларның күпчелек өлеше исән калган, шул исәптән соңрак Академика Парин урамындагы мәйданга әверелгән. Парк барлыкка килгәнче, бу урман поясы ташландык яшел зона, урыны белән көнкүреш калдыклары белән пычранган була. Җәй көне монда хуҗасыз кешеләр һәм алкоголиклар сыену тапканнар. Сити Центр сәүдә үзәге (2003), шулай ук Россиянең иң зур студентлар кампусы - [[Универсиада авылы (Казан)|Универсиада авылы]] (2009-2013) төзелү белән, бу урман поясында Җиңү проспекты метро станциясе юнәлешендә зур җәяүлеләр юлы барлыкка килә. Шуны истә тотып, бу яшел мәйданны яхшырту кирәклеге идеясы туа. Элеккеге урман поясын җәмәгать бакчасына әйләндерү Республика программасы кысаларында беренче проектлар арасында була. Проект "Архитектура һөҗүме" бюросы белгечләре тарафыннан эшләнә (идарәчесе - Д.В. Толовенкова, архитекторлар - А.А. Валиуллин һәм Э.И. Ахметсагирова) <ref>См.: Сквер по ул. Академика Парина, г. Казань (от ул. Хусаина Мавлютова до проспекта Победы): https://docplayer.ru/46664017-Skver-po-ul-akademika-parina-g-kazan-ot-ul-husaina-mavlyutova-do-prospekta-pobedy.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180522024351/http://docplayer.ru/46664017-Skver-po-ul-akademika-parina-g-kazan-ot-ul-husaina-mavlyutova-do-prospekta-pobedy.html |date=2018-05-22 }}</ref>. Архитекторлар тарафыннан эшләнгән тәкъдимнәр җирле халык белән очрашулар вакытында җәмәгать фикер алышулары өчен тәкъдим ителә, нәтиҗәдә проектка үзгәрешләр һәм өстәмәләр кертелә. Мондый беренче очрашу 2016 елның апрелендә була <ref>См.: Швецова К. Казанцы поделились идеями по благоустройству сквера на ул. Парина// KZN.RU, 22 апреля 2016: https://www.kzn.ru/meriya/press-tsentr/novosti/53480_kazantsy_podelilis_ideyami_po_blagoustroystvu_skvera_na_ul_parina/{{Deadlink|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Яшелләндерү эше җәйдә башланып, 2016 елның октябрендә тәмамлана <ref>См.: Кириллов М. Этим летом сквер на улице Парина и Горкинско-Ометьевский лесопарк ждет реконструкция// Татпресса.ру, 15 июня 2016: http://www.tatpressa.ru/news/26824.html</ref><ref>См.: На улице Академика Парина благоустроен новый сквер с детской и спортивной площадками// KZN.RU, 11 октября 2016: https://www.kzn.ru/meriya/press-tsentr/novosti/56008_na_ulitse_akademika_parina_blagoustroen_novyy_skver_s_detskoy_i_sportivnoy_ploshchadkami {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190701163158/https://www.kzn.ru/meriya/press-tsentr/novosti/56008_na_ulitse_akademika_parina_blagoustroen_novyy_skver_s_detskoy_i_sportivnoy_ploshchadkami/ |date=2019-07-01 }}</ref> . Яхшыртылган юллар, балалар һәм спорт мәйданчыклары, шулай ук этләр йөртү мәйданы төзелә, яктырту, кечкенә архитектура формалары, мәгълүмат стендлары урнаштырыла, яшел мәйданнар реконструкцияләнә. Гомуми бәясе 40 миллион сум була <ref name="автоссылка1"/> . Эшнең бер өлеше субботниклар кысаларында җирле халык тарафыннан башкарылган. Академика Парин урамындагы мәйдан 2016 елның 11 октябрендә Казан мэры катнашында ачылган.<ref>См.: В Казани открыли новый сквер: http://park.tatar/open-square-parina {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728033933/http://park.tatar/open-square-parina |date=2020-07-28 }}</ref> == Планлаштыру структурасы, паркның төп объектлары == Академик Парин урамындагы мәйдан транзит һәм ял функцияләрен берләштергән бульвар тибындагы территория. Транзит функциясе бульварның ике ягына сузылган ике асфальт җәяүлеләр юлы белән башкарыла, аларның берсе велосипед юлы белән кушылган. Бульвар зонасында агач идәнле балалар һәм спорт мәйданчыкларына алып барган юл бар. Көньяк-көнчыгыш ягыннан бульвар янындагы территориядә этләр йөртә торган урын бар. Бульвар белән биек катлы биналар арасында җирле халык кулланган һәм бер үк стильдә бизәлгән бакчалар күп.<gallery widths="250px" heights="210px" class="center"> Файл:Информационный стенд у восточного входа в Сквер по улице Академика Парина в Казани.jpg|Мәйданның көнчыгыш керү юлында мәгълүмат стендыо, 2018 елның сентябре Файл:Сквер по улице Академика Парина в Казани.jpg|Мәйданның көнчыгыш ягыннан күренеше, 2019 елның июне Файл:Пешеходная дорожка с деревянным настилом в сквере по улице Академика Парина в Казани.jpg|Агач япмалы җәяүлеләр юлы Файл:Детская площадка в сквере по улице Академика Парина в Горках (Казань).jpg|Парктагы балалар мәйданчыгы, 2018 елның сентябре </gallery> == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} {{MyTatarstan2020}} [[Төркем:Казан парклары]] e77cxr202hjdcert28dj8scu4xr1l4q 0 404488 5963455 4679518 2026-06-17T06:50:10Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963455 wikitext text/x-wiki {{ТП-Казакъстан | АТОК = 196837100 }} '''Җетеген''' ({{lang-kk|Жетіген}}) — [[Казакъстан]]ның [[Алматы өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-08 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref> == Климаты == Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref> == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} 2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 20418 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән: [[казакълар]] — 61,52 %, [[урыслар]] — 15,85 %, [[әзербайҗаннар]] — 7,95 %, башка халыклар — 14,68 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>. == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q4179780. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1993" | 1993-09-14 | ''[[:d:Q19561124|Nazym Kyzaibay]]'' | | ''[[:d:Q11338576|боксчы]]'' | | | |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9. == Әдәбият == * Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с. * Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3. [[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]] [[Төркем:Алматы өлкәсе торак пунктлары]] {{Kazakhstan-geo-stub}} 75kgonnxjj7m9oimfw0k919rkwcgy03 0 410171 5963453 4755195 2026-06-17T06:45:45Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963453 wikitext text/x-wiki {{мәгънәләр|Җайылма (мәгънәләр)}} {{ТП-Казакъстан | АТОК = 316035100 }} '''Җайылма''' ({{lang-kk|Жайылма}}) — [[Казакъстан]]ның [[Җамбыл өлкәсе‎]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-09 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref> == Климаты == Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref> == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} 2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 2294 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән: [[казакълар]] — 99,78 %, башка халыклар — 0,22 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>. == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q13664706. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | data-sort-value="1937" | 1937-05-08 | ''[[:d:Q4073467|Asanali Ashimov]]'' | [[Казакъ милли консерваториясе]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]'' | ''[[:d:Q4208080|Kazakh National Academy of Arts]]'' | data-sort-value="2025" | 2025-12-21 | [[Алматы]] |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9. == Әдәбият == * Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с. * Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3. [[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]] [[Төркем:Җамбыл өлкәсе‎ торак пунктлары]] {{Kazakhstan-geo-stub}} 233i2vsi6mc54arwpwbqfb8g0torhj3 0 410598 5963422 4680241 2026-06-16T14:49:48Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963422 wikitext text/x-wiki {{ТП-Казакъстан | АТОК = 395431500 }} '''Ырысбай''' ({{lang-kk|Ырысбай}}) — [[Казакъстан]]ның [[Костанай өлкәсе]]ндә урнашкан авыл.<ref>{{Citation |title=2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том |url=http://stat.gov.kz/census/national/2009/region |access-date=2021-02-09 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |dead-url=yes }}</ref> == Климаты == Биредә [[климат]] континенталь. [[Гыйнвар]]ның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. [[Җилләр розасы]]нда төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) [[җил]]ләр өстенлек итә. Тотрыклы [[кар]] катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.<ref>Бейсенова А., Карпеков К. Физическая география Казахстана. Учебник для 8 класса. — Алматы: Атамура, 2004. — 256 с.</ref> == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} 2021 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 288 кеше яши<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 елда Казакъстан Республикасында халык санын алу нәтиҗәләре. Астана. 2011. 1 том.]</ref>, шул исәптән: [[казакълар]] — 60,76 %, [[урыслар]] — 18,06 %, [[украиннар]] — 7,99 %, [[алманнар]] — 5,90 %, башка халыклар — 7,29 %<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/#:~:text=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%2C%20%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%20%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%20%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5%20%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%20%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%20%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B Этнослар, торак пунктлар һәм яшь буенча Казахстан Республикасы халкының саны.]</ref>. == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q16693318. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Чыганаклар == * «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9. == Әдәбият == * Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с. * Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3. [[Төркем:Казакъстан торак пунктлары]] [[Төркем:Костанай өлкәсе торак пунктлары]] {{Kazakhstan-geo-stub}} nbvz7h864ac8hxxftcu2r0z0ynj8omy 0 427287 5963436 4408662 2026-06-16T17:43:11Z ~2026-20951-15 60255 5963436 wikitext text/x-wiki {{Шәхес | исем = Альберт Гаделшин | рәсем =Альберт_Гадел_.png | рәсем_зурлыгы = 200 | alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу--> | рәсем язуы = | тулы исем = Альберт Сөнгать улы Гаделшин | һөнәр = эстрада, цирк артисты, режиссер | туу датасы = 18.04.1939 | туу җире = [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], {{туу җире |Чаллы районы |Зәй районында}}, [[Бигеш|Югары Бигеш]] | гражданлык = {{байрак|СССР}} [[СССР]]→<br/> {{байрак|Россия}} [[РФ]] | милләт = татар | үлем датасы = | үлем җире = | әти = Сөнгать | әни = Гөлҗәннәт | ир = | хатын = | балалар = | кул кую = | бүләк һәм премияләр = [[ТАССР атказанган сәнгать эшлеклесе]]<br/>[[Туфан Миңнуллин премиясе]] | сайт = | башка мәгълүмат = }} {{Башка мәгънәләр|төр=фамилия|Гаделшин}} '''Альберт Гаделшин''', Альберт Сафиулла (Сөнгать) улы Гаделшин (''Альберт Гадел'', ''[[1939 ел]]ның [[18 апрель|18 апреле]], [[СССР]], [[РСФСР]], [[ТАССР]], [[Чаллы районы]], [[Бигеш|Югары Бигеш]]'') ― драматург, эстрада, цирк артисты, фокусчы-манипулятор, 1971―1992 елларда [[Казан дәүләт циркы]]ның сәнгать җитәкчесе, [[ТАССР атказанган сәнгать эшлеклесе]] (1989). [[Туфан Миңнуллин премиясе]] лауреаты (2025). == Тәрҗемәи хәле == 1939 елның 18 апрелендә<ref>[http://viperson.ru/people/gadelshin-albert-sungatovich Гадельшин Альберт Сунгатович – биография.] viperson.ru{{ref-ru}}</ref> Татарстан АССР [[Чаллы районы|Чаллы]] (хәзерге [[Зәй районы|Зәй]]) районы [[Бигеш|Югары Бигеш]] авылында [[укытучы]]лар гаиләсендә туган. Әтисе Сафиулла Сөнгать улы, Бигеш мәктәбе директоры, 1942 елда [[Бөек Ватан сугышы]]на алынган, [[Кызыл Байрак ордены]] белән бүләкләнгән хәрби очучы, 1945 елда [[Маҗарстан]] территориясендә хәбәрсез югалган. Альбертка авыл советы биргән паспортта ялгышлык белән әтисе исеме урынына үзен тәрбияләгән бабасы исемен язып куялар. Шулай итеп ул гомер буе «Сөнгать улы» булып йөри. Әнисе – Гөлҗәннәт<ref>{{Citation |title=Фокуслар энциклопедиясе. Сүз башы |url=https://old.tatkniga.ru/upload/item/1627/preview/5-fokusy.pdf |access-date=2021-05-13 |archive-date=2021-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515040910/https://old.tatkniga.ru/upload/item/1627/preview/5-fokusy.pdf |dead-url=yes }}</ref>, [[Актаныш]] кызы, [[Алабуга укытучылар институты]]н тәмамлап, укытучы булып эшләгән. Икенче гаиләсе белән [[Зәй районы]] Якты Күл керәшен авылында яшәгән. Альбертның бертуган (1942 елгы) һәм икенче атадан туган энеләре бар. == Хезмәт юлы == 1955 елда, 16 яшендә, Альберт өйдән чыгып китә. [[Пермь өлкәсе]]нең Киров районы {{Тәрҗемә ителмәгән 3|Закамск|Закамск|ru|Закамск}} шәһәренә, бабасының ерак кардәше янына барып чыгып, хәрби заводта токарь булып эшли, болтлар эшләргә, снаряд тутыра торган баклар ясарга өйрәнә. Кичке мәктәптә укып, 8 класс тәмамлый. Бер елдан [[Урта Азия]]гә, әтисенең [[Ташкент]]та яшәүче фронтовик энесе һәм сеңлесе янына күчеп китә. Паровоз депосына эшкә урнашырга тели, 18 яше тулмагач, аны эшкә алмыйлар. Паровоз депосына слесарь ярдәмчесе булып урнаша. 18 яше тулгач, паровозга күчә. [[Казан]]га кайтып, төзүчеләр оешмасына эшкә урнаша. Казан мех комбинатының (хәзерге «Мелита» АҖ) мәдәният сарае янәшәсендәге рус мәктәбенә йөреп, 9 классны тәмамлый. Аннары Совет Армиясенә чакырыла. [[Калининград]]ка (1946 елга кадәр [[Көнигсберг|Кенигсберг]]) медицина мәктәбенә укырга җибәрәләр. Хәрби хезмәттә вакытта гипноз, фокуслар ясарга өйрәнә<ref name=":0">''Ольга ИВАНЫЧЕВА''. [https://kazved.ru/interview/12-10-2017/fokusnik-albert-gadelshin-kak-ni-stranno-lyudi-prodolzhayut-verit-v-chudesa-4756891 Фокусник Альберт Гадельшин: «Как ни странно, люди продолжают верить в чудеса».] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210624190753/https://kazved.ru/interview/12-10-2017/fokusnik-albert-gadelshin-kak-ni-stranno-lyudi-prodolzhayut-verit-v-chudesa-4756891 |date=2021-06-24 }} kazved.ru, 12.10.2017{{ref-ru}}</ref>. Армиядән кайткач, Казанда Горький исемендәге клубта үткәрелгән дәресләрдә манипуляция (куллар ярдәмендә фокус күрсәтү) сәнгатенә өйрәнүне дәвам иткән. [[Казан театр училищесы]]на укырга керә. Яшәргә акча җиткерә алмыйча, укуын ташларга туры килә. [[Татар дәүләт филармониясе|Казан филармониясенә]] эшкә алмыйлар. 1961 елда, [[Усман Әлмиев]] чакыруы буенча, [[Сембер]]гә китеп, шундагы филармониягә эшкә урнаша. 1975 елда [[Казан дәүләт педагогия институты]]н, 1979 елда «эстрада циркы режиссеры» белгечлеге буенча ГИТИС (''[[Мәскәү]]'') тәмамлаган. 1964―1968, 1973―1975 елларда ― Г. Тукай исемендәге [[Татар дәүләт филармониясе]] артисты. 1968 елдан [[Казан дәүләт циркы]]нда: 1968―1970 елларда ― артист, 1971―1992 елларда ― сәнгать җитәкчесе<ref>[https://tatfil.ru/about/names/gadelshin-albert-sungatovich/ Гадельшин Альберт Сунгатович.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510221527/https://tatfil.ru/about/names/gadelshin-albert-sungatovich/ |date=2021-05-10 }} Сайт Татгосфилармонии{{ref-ru}}</ref>. Усман Әлмиев, [[Әлфия Авзалова]], [[Илһам Шакиров]] һ. б. җырчылар белән гастрольләргә йөри. 1992 да Казанның Офицерлар йорты (хәзерге Казан Ратушасы) бинасында «Күз буу кара театры» ача. Анда [[Габдулла Тукай]]ның «[[Шүрәле]]»се сюжеты буенча спектакль куя <ref name=":0"/>. Фокуслардан «Дәрвиш уеннары»н эшләп күрсәтә, тәнендә утлар йөртә, ут йота, үткен пычаклар, хәнҗәрләр белән эшли, тәненә кашык, төрле тимерләр ябыштыра. Программасы сәгать ярымга исәпләнгән: яулык, карта, башка предметлар белән төрле трюклар ясап күрсәтә<ref name=":0"/>. Фокусларның барлык реквизитларын үзе ясый. == Иҗаты == === Китабы === * ''Альберт Гадел''. Фокуслар энциклопедиясе. Атаклы фокусчы әлеге китабында фокус серләрен ача: вак әйберләр белән манипуляция ясарга, пыяла ватыклары өстендә йөрергә, кадакка ятарга, ут йотарга өйрәтә<ref>[https://old.tatkniga.ru/book/entsiklopediya-fokusov-spravochnoe-izdanie-dlya-detey-srednego-i-starshego-shkolnogo-vozrasta.html Фокуслар энциклопедиясе.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210513181215/https://old.tatkniga.ru/book/entsiklopediya-fokusov-spravochnoe-izdanie-dlya-detey-srednego-i-starshego-shkolnogo-vozrasta.html |date=2021-05-13 }} tatkniga.ru</ref>. Альберт Гадел ― драматург, балалар өчен язылган дистәләгән пьесалар авторы. Романнар, повестьлар да яза. Альберт Гаделшин катнашында [[Казан ТЮЗы]]нда (13 ел рәттән) «Айсылу из аула Кырлай», [[Абдулла Алиш]] әкияте буенча «Пчелка Нечкебиль», [[Кариев театры]]нда «Бәхет кәрваны» спектакльләре куелган, [[Әлмәт театры]]нда куелган «Галәветдиннең сихерле лампасы» спектакленә дә өлеше кергән<ref name=":0" />. == Бүләкләре, мактаулы исемнәре == * 1989 – [[ТАССР атказанган сәнгать эшлеклесе]] * 2025 ― [[Туфан Миңнуллин премиясе]]<ref>''Рузилә Мөхәммәтова.'' [https://tatar-inform.tatar/news/adabi-premiya-laureatlary-bilgele-5899462 Әдәби премия лауреатлары билгеле.] [[Татар-информ]], 23.01.2025</ref> == Гаилә хәле == Армиядән кайткач өйләнгән, беренче хатыны белән аерылган. [[Ярославль]]дә эшләгәндә икенче хатыны белән таныша. 40 ел бергә торалар. Икенче хатынының улы һәм кызы бар. Үзенең баласы юк. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Әдәбият == * ''Альбина Гайнуллина''. Альберт Гаделшин: «Фокусларга өйрәнгәндә бик күп җәрәхәтләр алдым». [[Акчарлак (газета)|«Акчарлак»]], 2021 ел, 12 май, 11, 21 нче бит. == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} * [https://tatfil.ru/about/names/gadelshin-albert-sungatovich/ Гадельшин Альберт Сунгатович.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510221527/https://tatfil.ru/about/names/gadelshin-albert-sungatovich/ |date=2021-05-10 }} Сайт Татгосфилармонии{{ref-ru}} * [http://viperson.ru/people/gadelshin-albert-sungatovich Гадельшин Альберт Сунгатович – биография.] viperson.ru, 11.11.2018{{ref-ru}} == Моны да карагыз == * [[Хәй Мушинский]] * [[Рәмзи Гарифуллин]] {{Татарстан Республикасының Атказанган сәнгать эшлеклесе}} {{DEFAULTSORT:Гаделшин, Альберт}} [[Төркем:Татар артистлары]] [[Төркем:Фокусчылар]] [[Төркем:Казан дәүләт педагогия институтын тәмамлаучылар]] [[Төркем:ГИТИС тәмамлаучылар]] [[Төркем:Татар режиссёрлары]] [[Төркем:Татарстан режиссёрлары]] [[Төркем:ТАССР атказанган сәнгать эшлеклеләре]] [[Төркем:Шәхесләр:Татар дәүләт филармониясе]] [[Төркем:Шәхесләр:Казан дәүләт циркы]] [[Төркем:Туфан Миңнуллин премиясе лауреатлары]] pfkj0krnzs7o9dzb2zsxl0h5cnfap4r 0 460414 5963423 5956773 2026-06-16T15:04:02Z T1nn27 56384 T1nn27 [[Исраэль Йеуда Моргенштерн]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Моргенштерн (музыкант)]] 5956773 wikitext text/x-wiki {{TurkicMarathon2021}} {{Шәхес}} {{Фш|Вәлиев}}{{Фш|Моргенштерн}} '''Алише́р Таһи́р улы́ Моргенште́рн''' (туганда — '''Вәли́ев'''); 2026 елның июненнән '''Исраэ́ль Йеуда Моргенште́рн'''<ref name=гиюр>{{cite web|url=https://lenta.ru/news/2026/06/07/morgenshtern-ofitsialno-smenil-imya-i-veru/|title=Моргенштерн официально сменил имя и веру|website=[[lenta.ru]]|date=2026-06-07|archive-url=|archive-date=}}</ref> ({{lang-he|ישראל יהודה מורגנשטרן}}); [[1998 ел]]<nowiki/>ның [[17 февраль|17 феврале]], [[Уфа]], [[Русия|Россия]]) — Россия [[рэп]]-башкаручы һәм музыкант. Элегрәк видеоблогер эшчәнлеген [[YouTube]] видеохостингында алып барган. 2025 елның сентябрьдән аның YouTube-каналга ''(«MORGENSHTERN»)'' 12 миллион һәм дүрт йөз язылучы<ref>Википедия — азат энциклопедия (2001 елда ясалган).</ref><ref>www.youtube.com/@mmdcrew</ref>. == Тормыш юлы == Алишер Таһир улы Вәлиев 1998 елның 17 февралендә [[Уфа|Уфада]] туган<ref name="Афиша-8173">{{cite news|title=«Изи фейм»: Кто такой Моргенштерн и почему он уже едет в тур по стране|url=https://daily.afisha.ru/music/8173-izi-feym-kto-takoy-morgenshtern-i-pochemu-on-uzhe-edet-v-tur-po-strane/|work=Афиша|accessdate=2018-11-25|language=ru}}</ref>. MTV хәбәрләренә караганда, милләте буенча — «яртылаш [[Руслар|рус]], яртылаш [[Башкортлар|башкорт]]»<ref>{{Citation |title=Кто такой Моргенштерн? |url=https://www.mtv.ru/news/kto-takoy-morgenshtern/ |access-date=2021-07-14 |archive-date=2020-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921022121/https://www.mtv.ru/news/kto-takoy-morgenshtern/ |dead-url=yes }}</ref>. Әти-әнисе аерылышкан, ә Алишерга 11 яшь тулгач, әтисе көчле эчкечелек аркасында [[бавыр]] циррозыннан үлә<ref name="vokrug">[https://www.vokrug.tv/person/show/15547931881/Алишер Моргенштерн]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Рэп белән мәктәп елларында шөгыльләнә башлый. Иң беренче клип «Болытлардан югарырак» исеме астында 2010 елда төшерелгән. Берникадәр вакыт [[Акмулла исемендәге Башкортстан дәүләт педагогика университеты|Башкортстан дәүләт педагогика университетында]] укыган, соңыннан куылган. Вуз җитәкчелегендә аны «урод», ә аның иҗатын — «дерьмо» дип атаганнар<ref>[https://www.nur.kz/1832280-aliser-morgenstern-biografia-foto-licnaa-zizn.html Алишер Моргенштерн: биография музыканта], [[nur.kz]]</ref>. Университетка әтисенең үлеме аркасында булган өстенлекләр аркасында гына керә алган<ref name="globalmsk">[https://globalmsk.ru/person/id/8999 Моргенштерн Алишер Тагирович]</ref>. Аннары [[Уфа дәүләт авиация техник университеты|Уфа дәүләт авиация техник университетына]] информатика белгечлеге буенча укырга керә, тик тиздән аны куып чыгаралар<ref>[https://www.ugatu.su/media/uploads/2017/Orders/Back/2141-CT.pdf Приказ о зачислении № 2141-СТ от 03.08.2017]</ref>. Беренче танылуны YouTube сайтында «#ИзиРеп» үз проекты кысаларында пародия видеороликлары ярдәмендә ала. 2018 елның 17 февралендә Hate Me дебют мини-альбомын, шулай ук «Дикий» һәм «Insomnia» трекларына видеоклип чыгара<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://the-flow.ru/videos/morgenshtern-dikiy-plus-ep-hate-me|title=Morgenshtern выпустил клип «Дикий» и дебютный EP|website=The-Flow|accessdate=2020-07-04}}</ref>. 2 сентябрь көнне «Менә шулай» видеоклипын чыгара, 4 сентябрьгә «[[Vk.com|ВКонтакте]]» социаль челтәренең иң популяр 8 музыкаль композициясе исемлегенә керә<ref name="2018 kor-like-this-becomes-hit">{{cite news|title=Новый клип Morgenshtern стал хитом|work=Korrespondent.net|url=https://korrespondent.net/showbiz/music/4006909-novyi-klyp-Morgenshtern-stal-khytom|accessdate=2018-11-27|language=ru}}</ref><ref>{{cite news|title=Чарты, рейтинги, хит-парады|work=intermedia.ru|url=http://www.intermedia.ru/news/326958|date=2018-09-06|accessdate=2018-11-27|language=ru}}</ref>. 2019 елның 1 гыйнварында «Улыбнись, дурак!» альбомы чыга. Альбомда 4Teen һәм ЛСП башкаручылары, шулай ук видеоблогер Дмитрий Ларин катнашкан. 2020 елның 5 июнендә «Пососи» исеме астында сингл һәм клип чыга. Музыкаль видео 2,3 миллионнан артык дизлайк җыйган, ул [[YouTube]] та Россиядә иң күп дизлайк куелган видеога әверелгән. 2020 елның 25 июнендә Forbes журналының Россия версиясе «40 яшькә кадәр Россиянең иң уңышлы йолдызлары 2020» исемлеген бастыра, анда Алишер Моргенштерн бер ел эчендә 1,5 млн [[Доллар|долларлык]] гомуми табыш белән 21 баскычны били<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.forbes.ru/rating/403469-40-samyh-uspeshnyh-zvezd-rossii-do-40-let-reyting-forbes|title=40 самых успешных звезд России до 40 лет. Рейтинг Forbes|website=[[Forbes (Россия)|Forbes]]|date=2020-06-25|accessdate=2020-09-16}}</ref>. 2020 елның 8 сентябрендә «Topical Style Awards 2020» еллык 12 йолдызлы премиясендә була, анда «Ел хатын-кызы» премиясенә лаек була<ref name=":0">{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2020/09/09/womenstern/|title=Моргенштерн получил премию «Женщина года»|website=[[Lenta.ru]]|date=2020-09-09|accessdate=2020-09-16}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ren.tv/news/shou-biznes/746413-reper-morgenshtern-stal-zhenshchinoi-goda|title=Рэпер Моргенштерн стал «женщиной года»|website=[[РЕН ТВ]]|date=2020-09-10|accessdate=2020-09-16}}</ref>. 2020 елда Моргенштерн «вДудь» интернет-шоуына интервью бирә<ref name=":1">{{Cite web|lang=ru|url=https://www.youtube.com/watch?v=AR6ovvs6Ihg|title=MORGENSHTERN – главный шоумен России-2020 / вДудь|website=Youtube|date=3 ноября 2020}}</ref>. 2020 елның 13 ноябрендә Моргенштерн [[Америка Кушма Штатлары|американың]] Lil Pump рэперы белән бергә язылган «Watafuk?!» җырын чыгара. Җыр чыкканнан соң бер көн узгач, Моргенштернның Youtube рәсми каналында чыгарылган анимацияләнгән видео биш миллион<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://lenta.ru/news/2020/11/14/wtf/|title=Песня Моргенштерна и Lil Pump набрала пять миллионов прослушиваний|website=[[Lenta.ru]]|date=2020-11-14|accessdate=2020-11-14}}</ref> карау җыйган һәм Россия сегментының YouTube трендларын җитәкләгән<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://lenta.ru/news/2020/11/13/stern/|title=Моргенштерн выпустил совместную песню с американским рэпером Lil Pump|website=[[Lenta.ru]]|date=2020-11-13|accessdate=2020-11-14}}</ref>. 2021 елның 15 мартында рэперның Альфа-банкта яшьләр белән эшләү буенча директор вазыйфасына билгеләнүе билгеле була<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.rbc.ru/finances/15/03/2021/604dae339a79472d87188d9e|title=Альфа-банк нанял на работу Моргенштерна|website=РБК|access-date=2021-03-15}}</ref>. Тик рэперга карата наркотикларны пропагандалаган өчен административ эш кузгатылуы турында мәгълүмат пәйда булгач, Альфа-банк хәбәр иткәнчә, яңалык реклама булган һәм музыкант банк хезмәткәре түгел<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.rbc.ru/society/17/04/2021/607aabf19a79471689378d83|title=Альфа-банк отказался считать Моргенштерна своим сотрудником|website=РБК|date=2021-04-17|access-date=2021-04-17}}</ref>. == Шәхси тормыш == 2017 елдан 2019 елның октябренә кадәр [[Диләрә Зинәтуллина]] белән мөнәсәбәтләрдә булган, әмма пар 2019 елның октябрендә Алишер мөнәсәбәтләрне ачык итү тәкъдименнән соң аерылган. 2020 елның җәендә алар яңадан мөнәсәбәтләр башлаганнар. 2021 елның 31 августында Мәскәүдә өйләнешкәннәр<ref>{{cite web|url=https://meduza.io/feature/2021/09/01/reper-morgenshtern-i-bloger-dilara-zinatullina-sygrali-svadbu-pod-konets-torzhestva-k-nim-prishla-politsiya|title=Рэпер Моргенштерн и блогер Дилара Зинатуллина сыграли свадьбу. Под конец торжества к ним пришла полиция|last=Бакланов|first=Александр|date=2021-09-01|publisher=[[Meduza]]|accessdate=2021-09-27|archive-date=2021-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210901123233/https://meduza.io/feature/2021/09/01/reper-morgenshtern-i-bloger-dilara-zinatullina-sygrali-svadbu-pod-konets-torzhestva-k-nim-prishla-politsiya|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|url=https://meduza.io/feature/2021/09/01/reper-morgenshtern-i-bloger-dilara-zinatullina-sygrali-svadbu-pod-konets-torzhestva-k-nim-prishla-politsiya|title=Рэпер Моргенштерн и блогер Дилара Зинатуллина сыграли свадьбу. Под конец торжества к ним пришла полиция|date=2021-09-01|publisher=[[Meduza]]|accessdate=2021-09-01|lang=ru|archive-date=2021-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210901104634/https://meduza.io/feature/2021/09/01/reper-morgenshtern-i-bloger-dilara-zinatullina-sygrali-svadbu-pod-konets-torzhestva-k-nim-prishla-politsiya|deadlink=no}}</ref>. 2021 елның июлендә, «Nominalo» клипын төшергән вакытта, Алишер Диләрәгә тәкъдим ясаган, ул «Әйе» дип әйткән<ref>{{Cite web|url=https://iz.ru/1190800/2021-07-09/polugolyi-morgenshtern-sdelal-predlozhenie-svoei-devushke|title=Полуголый Моргенштерн сделал предложение своей девушке|author=Виктория Калиниченко|date=2021-07-09|publisher=[[Известия]]|lang=ru|website=|access-date=2022-03-26|archive-date=2022-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326204906/https://iz.ru/1190800/2021-07-09/polugolyi-morgenshtern-sdelal-predlozhenie-svoei-devushke|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://graziamagazine.ru/stars/news/vot-eto-kino-morgenshtern-sdelal-predlozhenie-vozlyublennoy-pryamo-na-semkah-klipa/|title=Вот это кино! Моргенштерн сделал предложение возлюбленной прямо на съемках клипа|date=2021-07-09|publisher=Grazia|lang=ru}}{{Deadlink|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2022 елның 8 апрелендә «Селяви» синглы чыккан, анда Алишер Диләрә белән аерылышу турында ишарә иткән. 2022 елның 9 апрелендә Диләрә YouTube'та видео урнаштырган, анда Моргенштерн белән аерылышу турында хәбәр иткән<ref>{{Cite web|url=https://www.ntv.ru/novosti/2701093/?fb|title=Жена Моргенштерна заявила о расставании с рэпером|author=ntv.ru|lang=ru|website=НТВ|access-date=2022-04-09}}</ref>. == Бизнес == 2020 елда Моргенштернның [[Мәскәү|Мәскәүдә]] ресторан ачарга ниятләве билгеле була. 2020 елның 25 июнендә Алишер Моргенштерн һәм Эдуард Попов («Янис Грек» тәхәллүсе астында автоблогер буларак танылган) «КАЙФ» ҖЧҖ теркиләр<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2020/08/31/kaifff/|title=Моргенштерн решил кормить людей в «Кайфе»|website=[[Lenta.ru]]|accessdate=2020-09-16}}</ref>. 26 октябрьдә Зур Дмитровка урамындагы офис бинасының соңгы катында Kaif Provenance рестораны ачыла<ref>{{cite web|author=Пигарев А.|url=https://style.rbc.ru/impressions/5fa025ed9a79478588929659|title=Каким получился ресторан Моргенштерна Kaif Provenance|lang=|website=|publisher=[[РБК|РБК Стиль]]|date=2020-11-02|accessdate=2020-11-14}}</ref>. == Суд процесслары == 2021 елның апрелендә рэперга карата наркотикларны пропагандалаган өчен административ эш кузгатылган<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://tass.ru/obschestvo/11177513|title=Моргенштерн не признал вину в пропаганде наркотиков|website=ТАСС|access-date=2021-04-19}}</ref>. 2021 елның 3 июнендә Мәскәү шәһәренең Зюзи район суды шәхси эшмәкәр Моргенштернны административ хокук бозуда гаепле дип тану турында карар чыгара<ref>{{публикация|статья|автор имя=|автор=|заглавие=Суд признал виновным Алишера Моргенштерна в пропаганде запрещенных веществ и постановил оштрафовать его на 100 тысяч рублей|подзаголовок=|тип=электр. изд.|издание=Вокруг ТВ|год=2021|месяц=06|день=03|ссылка=https://www.vokrug.tv/article/show/16227278631/|архив=|архив дата=|ref=}}</ref>. [[Украина|Украинаның]] куркынычсызлык хезмәте тәкъдиме буенча, Украинаның мәдәният һәм мәгълүмат сәясәте министрлыгы 2021 елның 28 апрелендәге боерыгы белән рэп-башкаручыны һәм музыкантны Украинаның милли иминлегенә куркыныч тудыручы затлар исемлегенә кертә<ref>{{публикация|статья|автор имя=|автор=|заглавие=Моргенштерна включили в перечень лиц, которые угрожают нацбезопасности Украины|подзаголовок=|тип=электр. изд.|издание=Украинская правда|год=2021|месяц=04|день=29|ссылка=https://www.pravda.com.ua/rus/news/2021/04/29/7292030/|архив=|архив дата=|ref=}}</ref>. == Дискография == === Студия альбомнары === * «До того как стал известен» (2018) * «Улыбнись, дурак!» (2019) * «Легендарная пыль» (2020) * «Million Dollar: Happiness» (2021) * «Million Dollar: Business» (2021) * «Чәчәкләр» (2022) * «Чәчәк» (2024) * «Соңгы мәхәббәт» (2024) * «Alisher» (2025) === Синглары === * «[[Пойдёт (җыр)|Пойдёт]]» (2023) == Бүләкләр һәм номинацияләр == {| class="wikitable" |+ ! Ел ! Бүләк ! Номинация ! Нәтиҗә !Искәрмә |- | rowspan="3" align="center" | 2020 |Topical Style Awards 2020 | Ел хатын-кызы |Җиңү | <ref name=":0"/> |- |MTV Europe Music Awards |Россиянең иң яхшы башкаручысы |Номинация | <ref>{{Citation |title=Рэпер Niletto получил награду MTV как лучший исполнитель года в России — Газета.Ru |url=https://www.gazeta.ru/culture/2020/11/09/a_13353877.shtml |access-date=2021-07-14 |archive-date=2021-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210105133216/https://www.gazeta.ru/culture/2020/11/09/a_13353877.shtml |dead-url=yes }}</ref> |- | GQ Ел кешесе 2020 | Ел музыканты |Җиңү | <ref>{{Cite web|url=https://www.gq.ru/success/moty-2020-winners|title=Все победители премии «GQ Человек года» 2020|date=2020-11-12|accessdate=2020-11-14}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://ria.ru/20201113/chelovek-goda-1584461297.html|title=Моргенштерн, Богомолов и Ко: чем запомнилась премия "GQ Человек года"|date=2020-11-13|accessdate=2020-11-14}}</ref> |} == Шулай ук карагыз == * [[Thomas Mraz]] == Искәрмәләр == <references /> == Сылтамала == * {{Cite web|url=https://meduza.io/feature/2020/08/02/bogatyy-i-prosto|title=Богатый ***** и просто ********|author=Николай Редькин|date=2020-08-02|accessdate=2020-08-15}} {{Тышкы сылтамалар}} [[Төркем:Русия композиторлары]] [[Төркем:Әлифба буенча композиторлар]] [[Төркем:Әлифба буенча музыкантлар]] [[Төркем:Әлифба буенча шәхесләр]] [[Төркем:Уфада туганнар]] [[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]] [[Төркем:1998 елда туганнар]] [[Төркем:17 февраль көнне туганнар]] [[Төркем:Россия хәрби көчләренең 2022 елда Украинага кертелүенә каршы чыкканнары]] [[Төркем:Россиядә «чит ил агентлары» дип танылган шәхесләр]] myt79jm8cd133r5woo1uxo95ncz9372 1 460417 5963425 5956772 2026-06-16T15:04:03Z T1nn27 56384 T1nn27 [[Бәхәс:Исраэль Йеуда Моргенштерн]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Бәхәс:Моргенштерн (музыкант)]] 3062612 wikitext text/x-wiki {{Төрки марафон 2021 мәкаләсе |кулланучы= Timlesj|ил= Россия|халык= башкортлар}} {{ТИМ|ru|Моргенштерн (музыкант)}} q3mh4hdn28vq1n0juyi4zdlwrwwvusd 0 512745 5963452 5393313 2026-06-17T06:43:47Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963452 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=октябрь 2024}} {{Orphan|date=октябрь 2024}} {{УК}} {{мәгънәләр|Еникөй (мәгънәләр)}} '''Еникөй''' ({{lang-tr|Yeniköy}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Малатья иле Даренде илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Еникөй Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 415 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 764 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q6526072. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : &#91;в 35 т.&#93; / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} [[Төркем:Даренде илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] {{Turkey-geo-stub}} adt7bei1yth6h954o8bob60tkzh245j 0 523603 5963456 4842579 2026-06-17T06:50:11Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963456 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Хамидие (мәгънәләр)}} '''Хамидие''' ({{lang-tr|Hamidiye}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Эчке Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Анкара иле Бала илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Хамидие Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 47 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 386 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q97231209. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Бала илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] lx7e4vvwkx3zeeqgiar4hlebjugv29y 0 525407 5963454 4845876 2026-06-17T06:49:27Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963454 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Чукурсу}} '''Чукурсу''' ({{lang-tr|Çukursu}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> Мардин иле Дерик илчесенә караган бер мәхәллә ({{lang-tr|mahalle}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Чукурсу Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 691 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 1040 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q3667792. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Дерик илчесе мәхәлләләре]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия мәхәлләләре]] kvi6q29tcwejcfuspz3d57qpjc7go9q 0 539506 5963450 4778787 2026-06-17T06:40:12Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963450 wikitext text/x-wiki {{УК}} {{мәгънәләр|Муратчаеры}} '''Муратчаеры''' ({{lang-tr|Muratçayırı}}) — [[Төркия Җөмһүрияте]]нең [[Көнчыгыш Анатолия бүлгесе]]<ref>[http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html Административное устройство Турции] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120115121/http://www.akdenizdom.ru/work/adm.html |date=2009-01-20}}</ref> [[Эрзинҗан]] иле Рефахие илчесенә караган бер авыл ({{lang-tr|köy}}).<ref>{{cite web |title=Türkiye İstatistik Kurumu. TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri.|url=https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817225821/https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=17 Ağustos 2018|archivedate=18 октябрь 2020||deadlink = no }}</ref> == Географиясе == Муратчаеры Төркиянең башкаласы [[Әнкара]]дан турыдан 525 чакрым, ә илнең иң зур шәһәре [[Истанбул]]дан 857 чакрым ераклыкта урнашкан<ref>Implementations of the haversine formula [http://rosettacode.org/wiki/Haversine_formula in 91 languages at rosettacode.org] and [http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe in 17 languages on codecodex.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814170246/http://www.codecodex.com/wiki/Calculate_Distance_Between_Two_Points_on_a_Globe |date=2018-08-14 }}.</ref>. == Халык саны == {{ХСВМ||Таблица}} == Шәхесләр == {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел.}} {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q10795448. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort=p569 |columns=p569:туу,label:Исем,p69,p106,p108,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! туу ! Исем ! әлма-матер ! һөнәр төре ! эш урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |} {{Wikidata list end}} == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Турция // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211104101526/https://bigenc.ru/geography/text/4211458 |date=2021-11-04 }} * {{cite web |title = Төркия рәсми сайты |url = https://turkey.com/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150522160612/http://turkey.com/ |archivedate = 2015-05-22 |deadlink = no }} * [http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 Mahalle Nedir?]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214324/http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-1305 |date=4 Mart 2016 }} * [http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 Kısaltmalar Dizini]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193910/http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=198 |date=4 Mart 2016 }} * {{cite web |title=Genel Kurul Tutanağı 24.Dönem 5. Yasama Yılı 30. Birleşim|url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150305000118/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic_yazici?P4=22303&P5=H&page1=90&page2=90|yayıncı=tbmm.gov.tr|archivedate=4 Mart 2015|archivedate=5 Mart 2015|archivedate=15 12 2014||deadlink = no }} {{Turkey-geo-stub}} [[Төркем:Рефахие илчесе авыллары]] [[Төркем:Әлифба буенча торак пунктлар]] [[Төркем:Төркия торак пунктлары]] [[Төркем:Төркия авыллары]] e3k3c5qiio287wjiczhdxb08edgfgcj 0 586551 5963463 4418841 2026-06-17T09:51:24Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963463 wikitext text/x-wiki {{CEESPRING2022}} {{Шәхес}} {{фш| Калоев}} '''Борис Калоев  ''' ([[15 февраль]]<ref name="БРЭ. А. М. Решетов: Калоев Борис Александрович">{{Citation |title=БРЭ. А. М. Решетов: Калоев Борис Александрович |url=https://bigenc.ru/ethnology/text/2036707 |access-date=2022-05-27 |archive-date=2019-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191105115156/https://bigenc.ru/ethnology/text/2036707 |dead-url=yes }}</ref> [[1916 ел]], Россия Федерациясе, Төньяк Осетия Байком авылы — [[23 октябрь]]<ref name="БРЭ. А. М. Решетов: Калоев Борис Александрович" /> [[2006 ел]], Мәскәү) — [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] һәм [[Россия]] этнографы<ref name="БРЭ. А. М. Решетов: Калоев Борис Александрович" />, тарих фәннәре докторы, нче елда СССР Фәннәр академиясенең Кавказлы бүлегенең төп гыйльми хезмәткәре<ref>{{Citation |title=Калоев Борис Александрович |url=http://photo.iea.ras.ru/kaloev.html |access-date=2022-05-27 |archive-date=2019-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191124235451/http://photo.iea.ras.ru/kaloev.html |dead-url=yes }}</ref>. [[Бөек Ватан сугышы]]нда катнашучы, орден һәм медальләр белән бүләкләнүче. == Биографиясе == 1916 елның 15 февралендә Байк Закин тарлавыгы Байком авылында крестьян гаиләсендә туган<ref name="Калоев Борис Александрович">{{Citation |title=Калоев Борис Александрович |url=http://ethnographica.kunstkamera.ru/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B5%D0%B2_%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 |access-date=2022-05-27 |archive-date=2020-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201201140025/http://ethnographica.kunstkamera.ru/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B5%D0%B2_%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 |dead-url=yes }}</ref>. Коста авылында Борис Александрович җидееллык мәктәпне тәмамлый<ref name="Газета «Северная Осетия»: Лаура Касимова «Братья Калоевы из Закинского ущелья»">{{Citation |title=Газета «Северная Осетия»: Лаура Касимова «Братья Калоевы из Закинского ущелья» |url=http://sevosetia.ru/Article/Index/276317 |access-date=2022-05-27 |archive-date=2019-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191108103747/http://sevosetia.ru/Article/Index/276317 |dead-url=yes }}</ref>. 1931 елда рабфакка укырга керә ([[Ростов-на-Дону|Дондагы Ростов]]), 1936 елда рабфакны уңышлы тәмамлап Ростов дәүләт университетының тарих факультетына укырга керә<ref name="Газета «Северная Осетия»: Лаура Касимова «Братья Калоевы из Закинского ущелья»" />. 1937 елда Төньяк-Осетия дәүләт педагогия институтының тарих факультетына күчә. 1940 елда уңышлы тәмамлый<ref name="Газета «Северная Осетия»: Лаура Касимова «Братья Калоевы из Закинского ущелья»" />. Институтны тәмамлаганнан соң, армия сафына алына, 1941 елның февральдә — Кавказ аръягы хәрби-сәяси училище курсанты була. Бөек Ватан сугышында катнаша, авыр сугыш елларында Дондагы Ростов, Таганрог, Донбассны азат итүдә катнаша. Сугышта яралана. I һәм II дәрәҗә Ватан сугышы орденнары һәм 15 медаль белән бүләкләнә<ref name="Газета «Северная Осетия»: Лаура Касимова «Братья Калоевы из Закинского ущелья»" />. 1945 елның 24 июнендә Борис Александрович Мәскәү шәһәрендә Җиңү Парадында катнаша<ref name="Газета «Северная Осетия»: Лаура Касимова «Братья Калоевы из Закинского ущелья»"/>. 1948 елда [[Мәскәү]]дә аспирантурада укый (ССРБ ФА этнография институты)<ref name="Газета «Северная Осетия»: Лаура Касимова «Братья Калоевы из Закинского ущелья»"/>. Диссертация яклап: 1951 елда «Моздок осетиннары (тарихи-этнографик тикшеренүләр") дигән темага кандидатлык диссертациясе, 1969 елда «Осетиннар. Этнографик характеристикаларын һәм этногенез проблемалары» дигән темага докторлык диссертациясе яклый<ref name="Калоев Борис Александрович"/>. 1950-2006 елларда А. Калоев СССР Фәннәр академиясенең этнография институтының Кавказ секторында кече гыйльми хезмәткәр, өлкән гыйльми хезмәткәр, әйдәүче һәм төп гыйльми хезмәткәр вазыйфаларын башкара<ref name="Калоев Борис Александрович"/>. == Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре == * I дәрәҗә Ватан сугышы ордены; * II дәрәҗә Ватан сугышы ордены; * [[Сугышчан хезмәтләре өчен медале|«Хәрби хезмәтләре өчен» медале]]; * [[Батырлык өчен медале|«Батырлык өчен» медале]]; * Осетия даны һәм башка медальләр. == Искәрмәләр == {{Reflist}} == Сылтамалар == * [https://search.rsl.ru/ru/record/01002099270 РГБ. Калоев, Борис Александрович — Записки кавказоведа] * [http://unis.shpl.ru/Pages/Search/CatalogsSearch/Rubric.aspx?RubricId=952460 Государственная публичная историческая библиотека России Калоев, Борис Александрович (1916-2006)] * [http://izvestia-soigsi.ru/ru/archive/-25-64-2017/506-chibirov25 Л. А. Чибиров. Б. А. КАЛОЕВ КАК НАРТОВЕД] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191108092923/http://izvestia-soigsi.ru/ru/archive/-25-64-2017/506-chibirov25 |date=2019-11-08 }} * [http://soigsi.com/index.php/604-07-02-2017-patriarkh-etnograficheskogo-kavkazovedeniya Патриарх этнографического кавказоведения] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191108095725/http://soigsi.com/index.php/604-07-02-2017-patriarkh-etnograficheskogo-kavkazovedeniya |date=2019-11-08 }} [[Төркем:15 февраль көнне туганнар]] [[Төркем:1916 елда туганнар]] [[Төркем:23 октябрь көнне вафатлар]] [[Төркем:2006 елда вафатлар]] [[Төркем:I дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары]] [[Төркем:Сугышчан хезмәтләре өчен медале белән бүләкләнүчеләр]] [[Төркем:«Батырлык өчен» медале белән бүләкләнүчеләр]] [[Төркем:Википедия:Викимәгълүмат элементы параметрларына өстенлек бирелгән мәкаләләр]] [[Төркем:Мәскәүдә вафатлар]] [[Төркем:Бөек Ватан сугышында катнашучылар]] [[Төркем:Әлифба буенча галимнәр]] [[Төркем:ССРБ галимнәре]] [[Төркем:Россия галимнәре]] [[Төркем:ССРБ этнографлары]] [[Төркем:Тарих фәннәре докторлары]] [[Төркем:II дәрәҗә Ватан сугышы ордены кавалерлары]] lxr2jcno4rcrta2j056r23nkptvmgkc 0 586822 5963444 4219466 2026-06-17T00:36:27Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963444 wikitext text/x-wiki {{Шәхес}} {{фш| Локощенко}} '''Александр Локощенко''' ({{Туу датасы|5|11|1938}}, [[Нижгар|Горький шәһәре]]) — совет һәм Россия галим-механигы, физика-математика фәннәре докторы (1986), профессор (1992), [[Мәскәү дәүләт университеты]]ның механика институты директоры урынбасары (2001-2015)<ref name="Institut">{{Cite web|accessdate=2015-01-31}}</ref>, лаборатория мөдире (2003). == Биографиясе == Локощенко Александр Михайлович инженер-авиатөзүчеләр гаиләсендә туган. Атасы — Лощенко М. А. (1906-1983), анасы — Потиха Л. И. (1909-1989). 1942 елдан [[Мәскәү]]дә яши. 1960 елда [[Мәскәү дәүләт университеты]]ның механика-математика факультетын тәмамлаганнан соң, [[Мәскәү дәүләт университеты]]ның механика институтында эшли; 2001-2015 елларда — институт директорының гыйльми эш буенча урынбасары, 2003 елдан —лаборатория мөдире. Фәнни эшчәнлеген ул даими рәвештә укытучылык белән бергә алып бара (М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты), Н. Э. Бауман исемендәге Мәскәү дәүләт техник университеты, Мәскәү дәүләт индустриаль университеты). Биш фән кандидаты әзерләгән. 1967 елда «Некоторые задачи релаксации и выпучивания элементов конструкций в условиях ползучести» темасына кандидатлык диссертациясе яклый; 1986 елда — «Исследование ползучий и длительное прочности металлов и их описание с помощью кинетическая уравнений» дигән темага докторлык диссертациясе яклый. Теоретик һәм гамәли механика буенча Россия милли комитеты әгъзасы (2001), [[Россия фәннәр академиясе|Россия Фәннәр академиясенең]] Деформацияләнүче каты җисем механикасы буенча гыйльми советы әгъзасы (2002), Россия Табигый фәннәр академиясе академигы (2004)<ref name="Institut"/>. «Хезмәт ветераны» (1986) һәм «Мәскәүнең 850 еллыгы истәлегенә» (1997) медальләре белән бүләкләнә. «Мәскәү университетының атказанган гыйльми хезмәткәре» (2001), «Россия Федерациясенең мактаулы фән һәм техника хезмәткәре» (2011) исемнәренә лаек була. Мәскәү дәүләт индустриаль университетының мактаулы профессоры (2010). === Гаиләсе === Өйләнгән, улы бар.Улы — Михаил Локощенко, 1967 елда туган, география фәннәре кандидаты<ref name="Institut2">{{Cite web|url=http://www.poesis.ru/poeti-poezia/lokoschenko/biograph.htm|title=Локощенко Михаил Александрович|publisher=// Поэзия Московского Университета от Ломоносова и до ...|accessdate=2017-11-20|archivedate=2017-12-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201043154/http://www.poesis.ru/poeti-poezia/lokoschenko/biograph.htm}}</ref>. А. М. Локощенко Россия һәм чит ил матбугатында 250-дән артык гыйльми эш, шул исәптән 6 монография бастырып чыгара<ref>[http://elibrary.ru/author_items.asp?authorid=6438 elibrary.ru] Научная электронная библиотека</ref>. А. М. Локощенконың эшләре Россиядә дә, башка илләрдә дә яхшы билгеле; алынган нәтиҗәләр Дәүләт стандарты документларында һәм Бөтенсоюз белешмәсе материалларында кулланыла. А. М.Локощенко берничә оешманың диссертация советлары әгъзасы булып тора. Ул механика буенча күп халыкара һәм Россия конференцияләренең оештыру комитетларына сайлана; халыкара гыйльми фонд, ИНТА халыкара ассоциациясе һәм Россия фундаменталь эзләнү фонды проектлары буенча башкарылган эшләрнең гыйльми җитәкчесе. == Матбугат хезмәтләре == === Аерым басмалары === * Бойцов Ю. И., Данилов В. Л., Локощенко А. М., Шестериков С. А.  Исследование ползучести металлов при растяжении. — М.: Изд-во МГТУ им. Н. Э. Баумана, 1997. — 98 с. * Локощенко А. М.  Ползучесть и длительная прочность металлов в агрессивных средах. — М.: Изд-во МГИУ, 2000. — 132 с. — ISBN 5-211-04296-4 * Локощенко А. М.  Моделирование процесса ползучести и длительной прочности металлов. — М.: Изд-во МГИУ, 2007. — 264 с. — <ISBN 978-5-2760-1218-6. * Локощенко А. М., Пушкарь Е. А.  Основы теории ползучести: Учебное пособие. — М.: Изд-во МГИУ, 2007. — 132 с. — <nowiki>ISBN 978-5-2760-1335-0 * Локощенко А. М.  Ползучесть и длительная прочность металлов. — М.: Физматлит, 2016. — 504 с. — ISBN 978-5-9221-1645-9. === Кайбер мәкаләләре === Lokoshchenko A. M. The application of an approximate analysis of the diffusion process for a description of creep and creep rupture // International Journal of Mechanical Sciences. — 2005. — Vol. 47, no.3. — P. 359—373. Kulagin D. A., Lokoshchenko A. M. Analysis of the influence of aggressive environment on creep and creep rupture of rod under pure bending // Archive of Applied Mechanics. — 2005. — Vol. 74. — P. 518—525. Локощенко А. М. Оценка эквивалентных напряжений при анализе длительной прочности металлов в условиях сложного напряжённого состояния // Известия РАН. Механика твёрдого тела. — 2010. — № 4. — С. 164—181. Локощенко А. М. Виброползучесть металлов при одноосном и сложном напряжённых состояниях // Известия РАН. Механика твёрдого тела. — 2014. — № 4. — С. 111—120. Локощенко А. М., Фомин Л. В. Длительное разрушение пластин при переменных изгибающих моментах в присутствии агрессивной среды // Прикладная математика и механика. — 2016. — № 2. — С. 276—284. Локощенко А. М., Фомин Л. В., Ларин Н. С. Длительная прочность стержней, растягиваемых в агрессивной среде, при различных двухсвязных формах их поперечных сечений // Прикладная математика и механика. — 2021. — № 1. — С. 66—88. == Искәрмәләр == <references group=""></references> == Сылтамалар == * [http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=54499 Персональная страница А. М. Локощенко на сайте Общероссийский математический портал] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220530082932/http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=54499 |date=2022-05-30 }} * [http://www.imec.msu.ru/pages/03/02/05/4359926/ Локощенко Александр Михайлович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150201001443/http://www.imec.msu.ru/pages/03/02/05/4359926/ |date=2015-02-01 }} на сайте Института механики МГУ [[Төркем:Мәскәү дәүләт университеты укытучылары]] [[Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар]] [[Төркем:5 ноябрь көнне туганнар]] [[Төркем:1938 елда туганнар]] [[Төркем:Википедия:Замандашлар биографиясе]] [[Төркем:Физика-математика фәннәре докторлары]] [[Төркем:ССРБ галимнәре]] [[Төркем:РСФСР дәүләт премиясе лауреатлары]] 350x1tyitemtsf0sutik44dqycklgg6 0 864608 5963420 5956893 2026-06-16T14:01:28Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963420 wikitext text/x-wiki {{Мәгълүмати исемлек}} {{УК}} Бу исемлектә '''{{ITA}} территориясендәге''' [[File:World_Heritage_Logo_global.svg|20px]] '''[[Бөтендөнья мирасы|Бөтендөнья мәдәни мирас]]ның ''[[матди мирас|матди объектлары]]''''' күрсәтелә. == Сайлау == Керүче объектлар {{UNESCO}}ның ({{lang-en|UNESCO / United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization}}, {{lang-ru|ЮНЕСКО / Организация Объединённых Наций по вопросам образования, науки и культуры}}) халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|Бөтөндөнья мирас комитеты||ru|Комитет всемирного наследия}} утырышларында хупланган. Халыкара исемлеккә рәсми кабул итү адымына кадәр, намзәт объектлар җирле дәүләтнең ЮНЕСКО эшләре комиссиясе тәкъдиме буенча ЮНЕСКОның махсуслаштырылган халыкара {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICOMOS||ru|Международный совет по сохранению памятников и достопримечательных мест}}, {{тәрҗемә ителмәгән 5|ICCROM||ru|Международный исследовательский центр по сохранению и реставрации культурных ценностей}} һәм {{тәрҗемә ителмәгән 5|IUCN||ru|Международный союз охраны природы}} эксперт оешмалары хезмәткәрләре тарафыннан тирән өйрәнелә, боларның бәяләмәләр һәм киңәшләр белән баетылган досьесы һәр әгъза-ил делегациясенә тапшырыла. {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле зат-шәхес-феномен турында белем блокларны тутыру һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} == Рәсми исемлектә == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q38. ?item wdt:P1435 wd:Q9259 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p527,p2614:критерий}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! Викиҗыентык ! нәрсәдән тора ! критерий |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="-550" | -550 | [[Верона]] | [[Файл:Aerial picture of Verona.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16314|Province of Verona]]'' | [[:commons:Category:Verona|Verona]] | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="-400" | 400s BCE | ''[[:d:Q17651474|Porta Urbica]]'' | [[Файл:Ortigia, scavi porta urbica 03.JPG|center|128px]] | [[Сиракуз]] | [[:commons:Category:Porta Urbica (Syracuse)|Porta Urbica (Syracuse)]] | | |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="-312" | -312 | ''[[:d:Q189417|Appian Way]]'' | [[Файл:Appian Way.jpg|center|128px]] | [[Рим]]<br/>[[Бриндизи]] | [[:commons:Category:Via Appia|Via Appia]] | ''[[:d:Q78998849|Decennovium]]''<br/>''[[:d:Q139718893|Mausoleum of Clesippus Geganius]]''<br/>''[[:d:Q1540920|Tomb of Caecilia Metella]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1050" | 11st century | ''[[:d:Q753721|Күккә чыккан изге Мария һәм изге Джеминиано исемендәге Модена кафедраль соборы]]'' | [[Файл:Duomo di Modena 20.JPG|center|128px]] | [[Модена]] | [[:commons:Category:Duomo (Modena)|Duomo (Modena)]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1194" | 1194<br/>18th century | ''[[:d:Q2004104|Мадонна-ди-Сан-Люка]]'' | [[Файл:Bologna - Santuario della Madonna di San Luca.jpg|center|128px]] | [[Болонья]] | [[:commons:Category:San Luca (Bologna)|San Luca (Bologna)]] | | |- | style='text-align:right'| 6 | data-sort-value="1240" | 1240-01-29 | [[Кастель дель Монте]] | [[Файл:Castel del Monte BW 2016-10-14 12-26-11 r.jpg|center|128px]] | [[Андрия]] | [[:commons:Category:Castel del Monte|Castel del Monte]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 7 | data-sort-value="1335" | 1335 | ''[[:d:Q208633|Понте Веккьо күпере]]'' | [[Файл:Ponte Vecchio from Ponte alle Grazie.jpg|center|128px]] | [[Флоренция]] | [[:commons:Category:Ponte Vecchio (Florence)|Ponte Vecchio (Florence)]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | data-sort-value="1401" | 15th century | ''[[:d:Q244952|Santa Maria delle Grazie]]'' | [[Файл:Side and dome - Santa Maria delle Grazie - Milan 2014.jpg|center|128px]] | [[Милан]] | [[:commons:Category:Santa Maria delle Grazie (Milan)|Santa Maria delle Grazie (Milan)]] | [[Соңгы кичке аш мәҗлесе]] | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]'' |- | style='text-align:right'| 9 | data-sort-value="1537" | 1537 | ''[[:d:Q1472544|Sacro Monte di Ossuccio]]'' | [[Файл:Tremezzina - Santuario della Beata Vergine del Soccorso - 2023-09-01 11-49-42 002.JPG|center|128px]] | [[Тремецина]] | [[:commons:Category:Sacro Monte (Ossuccio)|Sacro Monte (Ossuccio)]] | ''[[:d:Q108404564|Santuario della Beata Vergine del Soccorso]]''<br/>''[[:d:Q108404410|Sacro Monte Ossuccio - Chapel 1]]''<br/>''[[:d:Q108404449|cappella II del sacro monte della Beata Vergine del Soccorso]]''<br/>''[[:d:Q108404450|cappella III del sacro monte della Beata Vergine del Soccorso]]''<br/>''[[:d:Q108404452|cappella IV del sacro monte della Beata Vergine del Soccorso]]''<br/>''[[:d:Q108404453|Sacro Monte Ossuccio - Chapel 5]]''<br/>''[[:d:Q108404454|Sacro Monte Ossuccio - Chapel 6]]''<br/>''[[:d:Q108404456|Sacro Monte Ossuccio - Chapel 7]]''<br/>''[[:d:Q108404457|Sacro Monte Ossuccio - Chapel 8]]''<br/>''[[:d:Q108404458|Sacro Monte Ossuccio - Chapel 9]]''<br/>''[[:d:Q108404459|Sacro Monte Ossuccio - Chapel 10]]''<br/>''[[:d:Q108404460|cappella XI del sacro monte della Beata Vergine del Soccorso]]''<br/>''[[:d:Q108404461|cappella XII del sacro monte della Beata Vergine del Soccorso]]''<br/>''[[:d:Q108404462|cappella XIII del sacro monte della Beata Vergine del Soccorso]]''<br/>''[[:d:Q108404464|cappella XIV del sacro monte della Beata Vergine del Soccorso]]'' | |- | style='text-align:right'| 10 | data-sort-value="1545" | 1545 | ''[[:d:Q598892|Padova botanical garden]]'' | [[Файл:Orto botanico padova.JPG|center|128px]] | [[Падова]] | [[:commons:Category:Orto botanico di Padova|Orto botanico di Padova]] | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 11 | data-sort-value="1570" | 1570s | ''[[:d:Q130751645|Valmarana chapel]]'' | [[Файл:Valmarana chapel 20081203-6.jpg|center|128px]] | [[Виченца]] | [[:commons:Category:Santa Corona (Vicenza) - Valmarana chapel|Santa Corona (Vicenza) - Valmarana chapel]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | data-sort-value="1610" | 1610 | ''[[:d:Q3890209|Palazzo Gio Battista Grimaldi]]'' | [[Файл:Palazzo Gio Battista Grimaldi (Vico San Luca) Genova 02.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Gio Battista Grimaldi (Genoa)|Palazzo Gio Battista Grimaldi (Genoa)]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | data-sort-value="1611" | 1611 | ''[[:d:Q3890206|Palazzo Centurione Gio. Battista]]'' | [[Файл:PalazzoGioBattistaCenturione2.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Gio Battista Centurione|Palazzo Gio Battista Centurione]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | data-sort-value="1623" | 1623 | ''[[:d:Q3890188|Palazzo Giacomo Lomellini]]'' | [[Файл:PalazzoGiacomoLomellini.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Giacomo Lomellini (Genoa)|Palazzo Giacomo Lomellini (Genoa)]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | data-sort-value="1651" | 1651 | ''[[:d:Q94984797|Santa Maria della Concezione]]'' | [[Файл:Ortigia, chiesa di santa maria della concezione, interno 02.JPG|center|128px]] | [[Сиракуз]] | [[:commons:Category:Santa Maria della Concezione (Syracuse)|Santa Maria della Concezione (Syracuse)]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | data-sort-value="1671" | 1671 | ''[[:d:Q3361305|Palazzo Gio Carlo Brignole]]'' | [[Файл:Palazzo Gio Carlo Brignole, facciata, Genova.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Gio Carlo Brignole|Palazzo Gio Carlo Brignole]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | data-sort-value="1677" | 1677 | [[Палацо Росо (Тревизо)]] | [[Файл:Palazzo rosso 00.JPG|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Rosso (Genoa)|Palazzo Rosso (Genoa)]] | | |- | style='text-align:right'| 18 | data-sort-value="1778" | 1778 | ''[[:d:Q54430642|Via Cairoli]]'' | [[Файл:Via Cairoli Genova 01.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Via Cairoli (Genoa)|Via Cairoli (Genoa)]] | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 19 | data-sort-value="1837" | 1837 | ''[[:d:Q3623078|Royal Armoury of Turin]]'' | [[Файл:Galleria Beaumont.jpg|center|128px]] | [[Торино]] | [[:commons:Category:Royal Palace (Turin) - Royal Armoury|Royal Palace (Turin) - Royal Armoury]] | | |- | style='text-align:right'| 20 | data-sort-value="1877" | 1877 | [[Креспи д'Ада]] | [[Файл:Vista di Crespi d'Adda.JPG|center|128px]] | [[Каприате-Сан-Джервазио]] | [[:commons:Category:Crespi d'Adda|Crespi d'Adda]] | ''[[:d:Q24940038|Ecomuseo Adda of Leonardo da Vinci]]'' | ''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 21 | data-sort-value="1884" | 1884 | ''[[:d:Q1808872|Palazzo Bianco]]'' | [[Файл:Palazzo Bianco 02.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Galleria di Palazzo Bianco (Genoa)|Galleria di Palazzo Bianco (Genoa)]] | ''[[:d:Q54465152|Dutch and flemish paintings, hall 17]]'' | |- | style='text-align:right'| 22 | data-sort-value="1952" | 1952 | ''[[:d:Q3329487|National Archaeological Museum of Paestum]]'' | [[Файл:Museo archeologico Paestum.jpg|center|128px]] | [[Капаччо-Пестум]] | [[:commons:Category:Museo archeologico nazionale (Paestum)|Museo archeologico nazionale (Paestum)]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | data-sort-value="1987" | 1987 | ''[[:d:Q499242|Etna Park]]'' | [[Файл:Alba alla Valle del Bove - Etna.jpg|center|128px]] | [[Сицилия]]<br/>''[[:d:Q16154|Province of Catania]]''<br/>''[[:d:Q20991246|Metropolitan City of Catania]]'' | [[:commons:Category:Parco dell'Etna|Parco dell'Etna]] | | ''[[:d:Q23038983|(viii)]]'' |- | style='text-align:right'| 24 | data-sort-value="2023" | 2023 | ''[[:d:Q122730699|Evaporitic Karst and Caves of Northern Apennines]]'' | | ''[[:d:Q16254|Province of Reggio Emilia]]''<br/>''[[:d:Q18288145|Metropolitan City of Bologna]]''<br/>''[[:d:Q16252|Province of Ravenna]]''<br/>''[[:d:Q16268|Province of Rimini]]'' | | ''[[:d:Q3895428|parco regionale della Vena del Gesso Romagnola]]''<br/>''[[:d:Q3895731|parco regionale dei Gessi Bolognesi e Calanchi dell'Abbadessa]]''<br/>''[[:d:Q55441854|Gessi Triassici]]''<br/>''[[:d:Q3936884|Riserva naturale orientata di Onferno]]''<br/>''[[:d:Q55441865|Ca' del Vento, Ca' del Lupo, Gessi di Borzano]]''<br/>''[[:d:Q55444660|Gessi di Monte Rocca, Monte Capra e Tizzano]]'' | ''[[:d:Q23038983|(viii)]]'' |- | style='text-align:right'| 25 | | ''[[:d:Q4580|prehistoric pile dwellings around the Alps]]'' | [[Файл:Pfahlbauten Unteruhldingen 2005 05.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Prehistoric pile dwellings around the Alps World Heritage Site|Prehistoric pile dwellings around the Alps World Heritage Site]] | ''[[:d:Q2983524|Collonge-Bellerive–Bellerive I]]''<br/>''[[:d:Q3049225|Wauwilermoos pile dwelling settlement]]''<br/>''[[:d:Q20012709|Weier, neolithic shore settlement]]''<br/>''[[:d:Q8987086|Freienbach-Hurden-Rosshorn]]''<br/>''[[:d:Q8987100|Freienbach–Hurden Seefeld]]''<br/>''[[:d:Q8987623|Seegubel, Neolithic lakeside settlement]]''<br/>''[[:d:Q8987580|Rapperswil-Jona Technikum]]''<br/>''[[:d:Q681029|Werd]]''<br/>''[[:d:Q2309428|Nussbaumersee]]''<br/>''[[:d:Q3573401|baie de Clendy]]''<br/>''[[:d:Q14545548|Winkel lakeside settlement]]''<br/>''[[:d:Q14545501|Storen]]''<br/>''[[:d:Q14545549|Meilen–Rorenhaab]]''<br/>''[[:d:Q15135455|Wädenswil–Vorder Au]]''<br/>''[[:d:Q25238215|Wetzikon-Robenhausen]]''<br/>''[[:d:Q14547532|Zürich–Enge Alpenquai]]''<br/>''[[:d:Q876691|Keutschacher See]]''<br/>''[[:d:Q2249567|Schreckensee]]''<br/>''[[:d:Q1713486|Ehrenstein neolithic site]]''<br/>''[[:d:Q2114759|Pestenacker]]''<br/>''[[:d:Q263567|Rose Island]]''<br/>''[[:d:Q16031521|Lavagnone]]''<br/>''[[:d:Q16574070|Lucone di Polpenazze]]''<br/>''[[:d:Q28670361|Lagazzi del Vho]]''<br/>''[[:d:Q21235310|Bande di Cavriana pile-dwelling site]]''<br/>''[[:d:Q21235292|Fondo Tacoli pile-dwelling site]]''<br/>''[[:d:Q17633458|Isolino Virginia]]''<br/>''[[:d:Q3895632|Lagoni di Mercurago Natural Park]]''<br/>''[[:d:Q29583809|stilt house of Ledro]]''<br/>''[[:d:Q3825847|Lago del Frassino]]''<br/>''[[:d:Q29575881|Tombola archaeological site]]''<br/>''[[:d:Q3825559|Laghetto della Costa]]''<br/>''[[:d:Q3215406|site archéologique du lac de Chalain]]''<br/>''[[:d:Q3223254|Le Grand Lac de Clairvaux]]''<br/>''[[:d:Q3233690|Les Marais de Saint-Jorioz]]''<br/>''[[:d:Q3256743|littoral de Tresserve]]''<br/>''[[:d:Q29583908|Brison-Saint-Innocent–Baie de Gresine]]''<br/>''[[:d:Q29583851|Hautecombe pile-dwelling site]]''<br/>''[[:d:Q29583900|Baie de Châtillon]]''<br/>''[[:d:Q22980118|Le Crêt de Chatillon]]''<br/>''[[:d:Q22980119|Secteur des Mongets]]''<br/>''[[:d:Q29583940|Littoral de Chens-sur-Léman]]''<br/>''[[:d:Q29583924|Ig pile dwellings, southern group]]''<br/>''[[:d:Q29583925|Ig pile dwellings, nothern group]]''<br/>''[[:d:Q29583881|Abtsdorf I]]''<br/>''[[:d:Q29583889|Abtsdorf III]]''<br/>''[[:d:Q29583949|Litzlberg Süd]]''<br/>''[[:d:Q29583952|Mondsee–See]]''<br/>''[[:d:Q19406822|Aeschi SO–Burgäschisee Ost]]''<br/>''[[:d:Q29583895|Arbon–Bleiche 2-3]]''<br/>''[[:d:Q29583897|Auvernier–La Saunerie]]''<br/>''[[:d:Q29583898|Auvernier–Les Graviers]]''<br/>''[[:d:Q2894013|Ägelmoos]]''<br/>''[[:d:Q29583903|Bevaix–L'Abbaye 2]]''<br/>''[[:d:Q2901819|Biel-Vingelz–Hafen]]''<br/>''[[:d:Q2947290|Chabrey–Pointe de Montbec I]]''<br/>''[[:d:Q2963123|Chevroux Village]]''<br/>''[[:d:Q2963122|Chevroux–La Bessime]]''<br/>''[[:d:Q2992054|Sous-Colachoz, lakeside settlement]]''<br/>''[[:d:Q2998035|Corsier–Corsier-Port]]''<br/>''[[:d:Q29583911|Gachnang-Niederwil–Egelsee]]''<br/>''[[:d:Q3108848|Gletterens–Les Grèves]]''<br/>''[[:d:Q29583914|Gorgier–Les Argilliez]]''<br/>''[[:d:Q3115300|Corcellettes Les Violes, Neolithic lakeside settlement]]''<br/>''[[:d:Q3116466|Greng–Spitz]]''<br/>''[[:d:Q3128420|Haut-Vully–Môtier I]]''<br/>''[[:d:Q3138683|Hitzkirch–Seematte]]''<br/>''[[:d:Q17347087|Inkwil BE/Bolken SO–Inkwilersee Insel]]''<br/>''[[:d:Q3324041|Les Roseaux]]''<br/>''[[:d:Q3272162|Dorfstation]]''<br/>''[[:d:Q3324044|Morges–Stations de Morges]]''<br/>''[[:d:Q3328236|Segelboothafen, part of the UNESCO World Heritage Site "Pile Dwellings"]]''<br/>''[[:d:Q3328247|Mur–Chenevières de Guévaux I]]''<br/>''[[:d:Q3344274|Noréaz–Praz des Gueux]]''<br/>''[[:d:Q29583959|Saint-Aubin - Sauges–Port-Conty]]''<br/>''[[:d:Q664706|Lobsigensee]]''<br/>''[[:d:Q3477679|Riesi]]''<br/>''[[:d:Q29583967|Kehrsiten, Neolithic lakeside settlement]]''<br/>''[[:d:Q138719279|Peninsula, Neolithic lakeside settlement]]''<br/>''[[:d:Q3505818|Sutz-Lattrigen–Rütte]]''<br/>''[[:d:Q3542515|Twann Station]]''<br/>''[[:d:Q3556184|Versoix–Versoix-Bourg]]''<br/>''[[:d:Q3560000|Vinelz–Strandboden]]''<br/>''[[:d:Q3574169|Yvonand–Le Marais]]''<br/>''[[:d:Q29583976|Zug–Otterswil/Insel Eielen]]''<br/>''[[:d:Q29583979|Zug–Riedmatt]]''<br/>''[[:d:Q29583980|Zug–Sumpf]]''<br/>''[[:d:Q29583982|Zürich–Grosse Stadt Kleiner Hafner]]''<br/>''[[:d:Q29583957|Palù di Livenza]]''<br/>''[[:d:Q29583960|San Sivino, Gabbiano]]''<br/>''[[:d:Q29583950|Lugana Vecchia]]''<br/>''[[:d:Q29583931|Lac d'Aiguebelette (zone sud)]]''<br/>''[[:d:Q29583973|Wangen-Hinterhorn]]''<br/>''[[:d:Q29583919|Hornstaad-Hörnle]]''<br/>''[[:d:Q29583894|Allensbach-Strandbad I]]''<br/>''[[:d:Q29583975|Wollmatingen-Langenrain]]''<br/>''[[:d:Q29583927|Konstanz-Hinterhausen I]]''<br/>''[[:d:Q29583944|Litzelstetten-Krähenhorn]]''<br/>''[[:d:Q29583906|Bodman-Schachen/Löchle]]''<br/>''[[:d:Q29583966|Sipplingen-Osthafen]]''<br/>''[[:d:Q29583970|Unteruhldingen-Stollenwiesen]]''<br/>''[[:d:Q29583954|Ödenahlen]]''<br/>''[[:d:Q29583916|Grundwiesen]]''<br/>''[[:d:Q29583963|Siedlung Forschner]]''<br/>''[[:d:Q29583956|Olzreute-Enzisholz]]''<br/>''[[:d:Q29583969|Unfriedshausen]]''<br/>''[[:d:Q29583905|Bodio centrale o delle Monete]]''<br/>''[[:d:Q29583920|Il Sabbione o settentrionale]]''<br/>''[[:d:Q29583972|VI.1-Emissario]]''<br/>''[[:d:Q29583783|Fiavé pile-dwelling site]]''<br/>''[[:d:Q29583901|Belvedere]]''<br/>''[[:d:Q133550156|Station Abtsdorf I]]''<br/>''[[:d:Q133550540|Station Abtsdorf III]]'' | ''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 26 | | ''[[:d:Q156011|Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]'' | [[Файл:Tysa Rakhiv.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q54175|Карпат яны воеводалыгы]]'' | [[:commons:Category:Ancient and primeval beech forests of the Carpathians and other regions of Europe|Ancient and primeval beech forests of the Carpathians and other regions of Europe]] | ''[[:d:Q3128707|Havešová]]''<br/>''[[:d:Q1786462|Stužica]]''<br/>''[[:d:Q3646675|Rožok]]''<br/>''[[:d:Q64418664|Lumi i Gashit]]''<br/>''[[:d:Q50934439|primeval beech forest of Rrajcë]]''<br/>''[[:d:Q64473318|Krokar forest reserve]]''<br/>''[[:d:Q64485088|Snežnik-Ždrocle forest reserve]]''<br/>''[[:d:Q732723|Paklenica]]''<br/>''[[:d:Q12632074|Hajdučki i Rožanski kukovi]]''<br/>''[[:d:Q3919245|Vihorlat]]''<br/>''[[:d:Q4513927|Beschermd bergmassief Tsjornohirsky]]''<br/>''[[:d:Q12115573|Kuzii protected area]]''<br/>''[[:d:Q4281073|Bergmassief Maramorosj]]''<br/>''[[:d:Q4469611|Uzh National Nature Park]]''<br/>''[[:d:Q4143781|Gorgany Nature Reserve]]''<br/>''[[:d:Q4390628|Roztochya Biosphere Reserve]]''<br/>''[[:d:Q12150718|Sataniv Nature Reserve]]''<br/>''[[:d:Q64555782|Zacharovanyi Krai - Velykyi Dil]]''<br/>''[[:d:Q4410694|Svydovets protected massif]]''<br/>''[[:d:Q12723948|Cheile Nerei-Beușnița]]''<br/>''[[:d:Q12731246|Izvoarele Nerei]]''<br/>''[[:d:Q18539090|Codrul Secular Slătioara]]''<br/>''[[:d:Q869453|Cozia]]''<br/>''[[:d:Q64577160|Lotrișor]]''<br/>''[[:d:Q18539306|Coronini - Bedina]]''<br/>''[[:d:Q18540850|Iauna - Craiovei]]''<br/>''[[:d:Q12724133|Ciucevele Cernei]]''<br/>''[[:d:Q64577163|Groșii Țibleșului - Izvorul Șurii]]''<br/>''[[:d:Q64577164|Groșii Țibleșului - Preluci]]''<br/>''[[:d:Q64577165|Izvoarele Nerei]]''<br/>''[[:d:Q64577166|Strimbu Băiuț]]''<br/>''[[:d:Q1400400|Dürrenstein]]''<br/>''[[:d:Q64606184|Kalkalpen - Hintergebirg]]''<br/>''[[:d:Q64606190|Kalkalpen - Bodinggraben]]''<br/>''[[:d:Q64606197|Kalkalpen - Urlach]]''<br/>''[[:d:Q64606200|Kalkalpen - Wilder Graben]]''<br/>''[[:d:Q8248962|Boatin Biosphere Reserve]]''<br/>''[[:d:Q9068219|Tsaritchina Biosphere Reserve]]''<br/>''[[:d:Q12283322|Kozya Stena]]''<br/>''[[:d:Q9079796|Steneto Biosphere Reserve]]''<br/>''[[:d:Q12295048|Stara Reka]]''<br/>''[[:d:Q5319674|Djendema]]''<br/>''[[:d:Q12293430|Sevеren Dzhendem]]''<br/>''[[:d:Q12290096|Peeshti Skali]]''<br/>''[[:d:Q12294132|Sokolna]]''<br/>''[[:d:Q64682794|Joseph Zwaenepoel Forest reserve]]''<br/>''[[:d:Q64682820|Sonian Forest – Grippensdelle A]]''<br/>''[[:d:Q64682821|Sonian Forest - Grippensdelle B]]''<br/>''[[:d:Q64682822|Sonian Forest – Forest reserve Ticton A]]''<br/>''[[:d:Q64682823|Sonian Forest – Réserve forestière du Ticton B]]''<br/>''[[:d:Q11682361|Hayedo de Tejera Negra]]''<br/>''[[:d:Q539730|Hayedo de Montejo]]''<br/>''[[:d:Q56044734|Lizardoia integral reserve]]''<br/>''[[:d:Q56044966|Aztaparreta]]''<br/>''[[:d:Q64981674|Hayedos de Picos de Europa - Cuesta Fria]]''<br/>''[[:d:Q64981678|Hayedos de Picos de Europa - Canal de Asotin]]''<br/>''[[:d:Q35430996|Valle Cervara]]''<br/>''[[:d:Q65028264|Selva Moricento]]''<br/>''[[:d:Q65028275|Coppo del Morto]]''<br/>''[[:d:Q65028276|Coppo del Principe]]''<br/>''[[:d:Q65028277|Val Fondillo]]''<br/>''[[:d:Q65028278|Cozzo Ferriero]]''<br/>''[[:d:Q3936580|réserve naturelle Foresta Umbra]]''<br/>''[[:d:Q3861452|Monte Cimino]]''<br/>''[[:d:Q61867409|Monte Raschio - Foreste di faggi antiche e primarie]]''<br/>''[[:d:Q1110926|réserve naturelle Sasso Fratino]]'' | ''[[:d:Q23038985|(ix)]]'' |- | style='text-align:right'| 27 | | ''[[:d:Q162965|Palazzo Doria Tursi]]'' | [[Файл:Palazzo Tursi, Genova.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Doria Tursi (Genoa)|Palazzo Doria Tursi (Genoa)]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | | ''[[:d:Q179883|Aeolian Islands]]'' | [[Файл:Aeolian Islands.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16208|Province of Messina]]'' | [[:commons:Category:Aeolian Islands|Aeolian Islands]] | | ''[[:d:Q23038983|(viii)]]'' |- | style='text-align:right'| 29 | | ''[[:d:Q212214|Amalfi Coast]]'' | [[Файл:Ravello September 2007.jpg|center|128px]] | [[Кампания]] | [[:commons:Category:Amalfi Coast|Amalfi Coast]] | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 30 | | ''[[:d:Q217449|Val d'Orcia]]'' | [[Файл:Val d'orcia -pienza.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q16275|Province of Siena]]'' | [[:commons:Category:Val d'Orcia|Val d'Orcia]] | | ''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 31 | | ''[[:d:Q253241|Su Nuraxi di Barumini]]'' | [[Файл:Central tower of the Nuraghe at Saint Antine of Torralba.jpg|center|128px]] | [[Барумини]] | [[:commons:Category:Su Nuraxi (Barumini)|Su Nuraxi (Barumini)]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 32 | | ''[[:d:Q272777|Hadrian's Villa]]'' | [[Файл:Tivoli - Wall of the Poikile of Hadrian's Villa (Villa Adriana) - 2019.jpg|center|128px]] | [[Тиволи]] | [[:commons:Category:Villa Adriana (Tivoli)|Villa Adriana (Tivoli)]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 33 | | ''[[:d:Q370956|City of Vicenza and the Palladian Villas of the Veneto]]'' | [[Файл:Vicenza Italie.jpg|center|128px]] | [[Венеция (төбәк)|Венето]] | [[:commons:Category:City of Vicenza and the Palladian Villas of the Veneto|City of Vicenza and the Palladian Villas of the Veneto]] | ''[[:d:Q2722437|Villa Trissino]]''<br/>''[[:d:Q2271780|Villa Gazzotti Grimani]]''<br/>''[[:d:Q505574|Villa Almerico Capra (La Rotonda)]]''<br/>''[[:d:Q2299483|Villa Angarano]]''<br/>''[[:d:Q738794|Villa Caldogno]]''<br/>''[[:d:Q2722026|Villa Chiericati]]''<br/>''[[:d:Q2598094|Villa Forni Cerato]]''<br/>''[[:d:Q2084394|Villa Godi]]''<br/>''[[:d:Q514069|Villa Pisani]]''<br/>''[[:d:Q2688899|Villa Pojana]]''<br/>''[[:d:Q387517|Villa Saraceno]]''<br/>''[[:d:Q2115058|Villa Thiene]]''<br/>''[[:d:Q2546376|Villa Trissino]]''<br/>''[[:d:Q2721458|Villa Valmarana]]''<br/>''[[:d:Q2722506|Villa Valmarana]]''<br/>''[[:d:Q2031664|Villa Badoer]]''<br/>''[[:d:Q1071495|Villa Barbaro]]''<br/>''[[:d:Q1258865|Villa Emo]]''<br/>''[[:d:Q2271810|Villa Zeno]]''<br/>''[[:d:Q1139609|Villa Foscari]]''<br/>''[[:d:Q2705507|Villa Pisani]]''<br/>''[[:d:Q2698156|Villa Cornaro]]''<br/>''[[:d:Q2299393|Villa Serego]]''<br/>''[[:d:Q2506967|Villa Piovene]]''<br/>''[[:d:Q925271|Palazzo Barbaran da Porto]]''<br/>''[[:d:Q521254|Palazzo Pojana]]''<br/>''[[:d:Q2300067|Palazzo Civena]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]'' |- | style='text-align:right'| 34 | | ''[[:d:Q432579|Via Traiana]]'' | [[Файл:Via Appia map.jpg|center|128px]] | [[Италия]] | [[:commons:Category:Via Traiana|Via Traiana]] | | |- | style='text-align:right'| 35 | | ''[[:d:Q461272|Residences of the Royal House of Savoy]]'' | [[Файл:Torino - Palazzo Reale - 1.jpg|center|128px]] | [[Пьемонт]] | [[:commons:Category:Residences of the Royal House of Savoy|Residences of the Royal House of Savoy]] | ''[[:d:Q19838|Palace of Venaria]]''<br/>''[[:d:Q19850|Castle of Moncalieri]]''<br/>''[[:d:Q19826|Palazzo Madama and Casaforte degli Acaja, Turin]]''<br/>''[[:d:Q19829|Palazzo Carignano]]''<br/>''[[:d:Q19834|Palazzina di caccia of Stupinigi]]''<br/>''[[:d:Q19840|Castle of Mandria]]''<br/>''[[:d:Q19830|Castello del Valentino]]''<br/>''[[:d:Q19833|Villa della Regina]]''<br/>''[[:d:Q19844|Castle of Rivoli]]''<br/>''[[:d:Q19846|Agliè Castle]]''<br/>''[[:d:Q19851|Castle of Racconigi]]''<br/>''[[:d:Q19856|Govone Castle]]''<br/>''[[:d:Q19854|Castle Pollenzo]]''<br/>''[[:d:Q19824|Royal Palace of Turin]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 36 | | ''[[:d:Q505617|Villa Romana del Casale]]'' | [[Файл:Villa Romana del Casale - Plan (numbered).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56208|Piazza Armerina]]'' | [[:commons:Category:Villa del Casale (Piazza Armerina)|Villa del Casale (Piazza Armerina)]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 37 | | ''[[:d:Q574879|Medici Villas and Gardens in Tuscany]]'' | [[Файл:(Albi) Vasque de la villa Médicis - Maurice Denis MTL.inv142.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Medici villas|Medici villas]] | ''[[:d:Q1808591|Villa Medici at Cafaggiolo]]''<br/>''[[:d:Q1862652|Villa del Trebbio]]''<br/>''[[:d:Q368346|Villa Medici at Careggi]]''<br/>''[[:d:Q206365|Villa Medici]]''<br/>''[[:d:Q2094778|Villa Castello]]''<br/>''[[:d:Q733389|Villa Medicea of Poggio a Caiano]]''<br/>''[[:d:Q958758|Villa La Petraia]]''<br/>''[[:d:Q888825|Boboli Gardens]]''<br/>''[[:d:Q1585931|Villa Medici]]''<br/>''[[:d:Q187599|Palazzo di Seravezza]]''<br/>''[[:d:Q1376633|Villa di Pratolino]]''<br/>''[[:d:Q1164944|Villa La Magia]]''<br/>''[[:d:Q833267|Villa di Artimino]]''<br/>''[[:d:Q1581507|Villa Medicea del Poggio Imperiale]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 38 | | ''[[:d:Q636774|Valle dei Templi]]'' | [[Файл:Agrigento TemplesValley 0066.jpg|center|128px]] | [[Агриҗенто]] | [[:commons:Category:Valle dei Templi|Valle dei Templi]] | [[Конкордия Гыйбадәтханәсе, Агридженто|Конкордия Гыйбадәтханәсе]]<br/>''[[:d:Q3983262|Temple of Juno]]''<br/>''[[:d:Q3983242|Temple of Heracles]]''<br/>''[[:d:Q2000309|Temple of the Olympian Zeus]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 39 | | ''[[:d:Q746063|Villa d'Este]]'' | [[Файл:Villa d'Este 01.jpg|center|128px]] | [[Тиволи]] | [[:commons:Category:Villa d'Este (Tivoli)|Villa d'Este (Tivoli)]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 40 | | ''[[:d:Q750245|Piazza del Duomo, Pisa]]'' | [[Файл:Italy - Pisa - Leaning Tower of Pisa.jpg|center|128px]] | [[Пиза]] | [[:commons:Category:Piazza dei Miracoli (Pisa)|Piazza dei Miracoli (Pisa)]] | [[Пиза манарасы]]<br/>''[[:d:Q1754247|Pisa Cathedral]]''<br/>''[[:d:Q1278477|Baptistry of San Giovanni]]''<br/>''[[:d:Q1031614|Campo santo]]''<br/>''[[:d:Q95979838|Piazza del Duomo]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 41 | | ''[[:d:Q753162|Sacri Monti of Piedmont and Lombardy]]'' | [[Файл:Chapel IV of the Sacro Monte (Varese)2.JPG|center|128px]] | [[Пьемонт]]<br/>[[Ломбардия]] | [[:commons:Category:Sacri Monti of Piedmont and Lombardy World Heritage Site|Sacri Monti of Piedmont and Lombardy World Heritage Site]] | ''[[:d:Q2211082|Sacro Monte di Varallo]]''<br/>''[[:d:Q1787362|Sacro Monte di Crea]]''<br/>''[[:d:Q1787480|Holy Mountain of Orta]]''<br/>''[[:d:Q1224490|Sacro Monte di Varese]]''<br/>''[[:d:Q384966|Sacro Monte di Oropa]]''<br/>''[[:d:Q1472544|Sacro Monte di Ossuccio]]''<br/>''[[:d:Q1455908|Sacro Monte di Ghiffa]]''<br/>''[[:d:Q1787344|Sacred Mount Calvary of Domodossola]]''<br/>''[[:d:Q1787397|Sacro Monte di Belmonte]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 42 | | ''[[:d:Q832957|Historic Centre of Naples]]'' | [[Файл:NapoliMaschioAngioinoIngresso.jpg|center|128px]] | [[Наполи]] | | ''[[:d:Q65010252|historical centre of Naples]]''<br/>''[[:d:Q65010442|District of Villa Manzo, Santa Maria della Consolazione]]''<br/>''[[:d:Q3290373|Marechiaro]]''<br/>''[[:d:Q65010552|District of Casale and Santo Strato]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 43 | | ''[[:d:Q945514|rock drawings in Valcamonica]]'' | [[Файл:Scena di duello R6 - Foppe - Nadro (Foto Luca Giarelli).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16144|Province of Brescia]]'' | [[:commons:Category:Petroglyphs in Val Camonica|Petroglyphs in Val Camonica]] | ''[[:d:Q65007945|Parco comunale delle incisioni rupestri di Luine]]''<br/>''[[:d:Q65007948|Cemmo National Archaeological Park]]''<br/>''[[:d:Q65007954|Parco archeologico comunale di Seradina-Bedolina]]''<br/>''[[:d:Q65007959|Parco comunale archeologico e minerario di Sellero]]''<br/>''[[:d:Q65007965|Parco archeologico comunale di Sonico]]''<br/>''[[:d:Q65007982|Parco Nazionale delle Incisioni Rupestri di Capo di Ponte/ Riserva Naturale delle Incisioni Rupestri di Ceto, Cimbergo e Paspardo]]'' | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 44 | | ''[[:d:Q1123712|Palazzo Paolo e Niccolò Interiano]]'' | [[Файл:Palazzo Interiano Pallavicini Genoa.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Interiano Pallavicini (Genoa)|Palazzo Interiano Pallavicini (Genoa)]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | | ''[[:d:Q1214318|Longobards in Italy, Places of Power]]'' | [[Файл:Cividale, tempietto longobardo 01.JPG|center|128px]] | | [[:commons:Category:Longobard places of power World Heritage Site|Longobard places of power World Heritage Site]] | ''[[:d:Q65028465|The Gastaldaga area and the Episcopal complex]]''<br/>''[[:d:Q55586076|The monumental area with the monastic complex of San Salvatore-Santa Giulia]]''<br/>''[[:d:Q3895463|Archaeological Park of Castelseprio]]''<br/>''[[:d:Q1868633|Basilica of San Salvatore, Spoleto]]''<br/>''[[:d:Q3983167|Temple of Clitumnus]]''<br/>''[[:d:Q3685237|Santa Sofia monumental complex]]''<br/>''[[:d:Q1448870|Sanctuary of Saint Michael the Archangel]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 46 | | ''[[:d:Q1238775|domus de janas]]'' | [[Файл:Sassari - Domus de jamas di Molafà (03).JPG|center|128px]] | | [[:commons:Category:Domus de janas|Domus de janas]] | | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 47 | | ''[[:d:Q2558177|World Heritage Dolomites]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 48 | | ''[[:d:Q2707802|Historic Centre of Florence]]'' | [[Файл:Ponte Vecchio 001.jpg|center|128px]] | [[Флоренция]] | [[:commons:Category:Historic centre of Florence|Historic centre of Florence]] | ''[[:d:Q1015257|Oltrarno]]''<br/>''[[:d:Q913295|Fortezza da Basso]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 49 | | ''[[:d:Q2945646|Historic Centre of the City of Pienza]]'' | [[Файл:Pienza-03.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q91341|Pienza]]'' | [[:commons:Category:Historic Centre of the City of Pienza|Historic Centre of the City of Pienza]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 50 | | ''[[:d:Q2962401|Rhaetian Railway in the Albula / Bernina Landscapes]]'' | [[Файл:GlacierLandwasser.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11925|Canton of the Grisons]]''<br/>''[[:d:Q16282|Province of Sondrio]]'' | [[:commons:Category:Rhätische Bahn in the Albula and Bernina landscapes|Rhätische Bahn in the Albula and Bernina landscapes]] | ''[[:d:Q680834|Albula Railway]]''<br/>''[[:d:Q277177|Bernina railway line]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 51 | | ''[[:d:Q3361280|Palazzo Angelo Giovanni Spinola]]'' | [[Файл:Palazzo Angelo Giovanni Spinola 01.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Angelo Giovanni Spinola (Genoa)|Palazzo Angelo Giovanni Spinola (Genoa)]] | | |- | style='text-align:right'| 52 | | ''[[:d:Q3361333|Palazzo Spinola di Pellicceria]]'' | [[Файл:Genova-Palazzo Spinola-DSCF7485.JPG|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Spinola in Pellicceria (Genoa)|Palazzo Spinola in Pellicceria (Genoa)]] | ''[[:d:Q3757770|National Galleries of Palazzo Spinola]]'' | |- | style='text-align:right'| 53 | | ''[[:d:Q3485435|Monte San Giorgio site fossils]]'' | [[Файл:Pachypleurosaurus.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12724|Тичино кантоны]]''<br/>''[[:d:Q16299|Province of Varese]]'' | [[:commons:Category:Monte San Giorgio (Unesco)|Monte San Giorgio (Unesco)]] | | ''[[:d:Q23038983|(viii)]]'' |- | style='text-align:right'| 54 | | ''[[:d:Q3575761|Archaeological Area and the Patriarchal Basilica of Aquileia]]'' | [[Файл:Udine aquileia2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q53216|Aquileia]]'' | [[:commons:Category:Archaeological Area and the Patriarchal Basilica of Aquileia|Archaeological Area and the Patriarchal Basilica of Aquileia]] | ''[[:d:Q810128|Basilica of Our Lady of the Assumption, St. Hermagoras and St. Fortunatus]]''<br/>''[[:d:Q21093704|archaeological area of Aquileia]]'' | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 55 | | ''[[:d:Q3678423|Verona historic center]]'' | [[Файл:Piazza dei Signori (Verona).jpg|center|128px]] | [[Верона]] | | ''[[:d:Q1063320|Porta Borsari]]''<br/>''[[:d:Q1153879|Arco dei Gavi]]''<br/>''[[:d:Q3908725|Porta Leoni]]''<br/>''[[:d:Q540546|Ponte Pietra]]''<br/>''[[:d:Q1477572|Roman theatre of Verona]]''<br/>''[[:d:Q641556|Verona Arena]]''<br/>''[[:d:Q2253540|Scaliger Tombs]]''<br/>''[[:d:Q1056360|piazza Bra]]''<br/>''[[:d:Q3889598|Palazzo Barbieri]]''<br/>''[[:d:Q3774323|Gran Guardia]]''<br/>''[[:d:Q2717102|piazza delle Erbe]]''<br/>''[[:d:Q21263209|Synagogue in Verona]]''<br/>''[[:d:Q2713844|Verona Cathedral]]''<br/>''[[:d:Q3694628|Corso Porta Nuova]]''<br/>''[[:d:Q3891177|House of degli Honorij]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 56 | | ''[[:d:Q3889530|Palazzo Ambrogio Di Negro]]'' | [[Файл:Genova Piazza Banchi 2.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Ambrogio Di Negro|Palazzo Ambrogio Di Negro]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | | ''[[:d:Q3889577|Palazzo Baldassarre Lomellini]]'' | [[Файл:Palazzo Baldassarre Lomellini o palazzo di Cristoforo Spinola, Genova.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Baldassarre Lomellini|Palazzo Baldassarre Lomellini]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | | ''[[:d:Q3889631|Palazzo Belimbau]]'' | [[Файл:Genova-palazzo Belimbau.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Belimbau|Palazzo Belimbau]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | | ''[[:d:Q3889811|Palazzo Carrega-Cataldi]]'' | [[Файл:Genova-DSCF7473.JPG|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Carrega-Cataldi|Palazzo Carrega-Cataldi]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | | ''[[:d:Q3889823|Palazzo Cattaneo Adorno]]'' | [[Файл:Palazzo Cattaneo-Adorno01.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Cattaneo Adorno (Genoa)|Palazzo Cattaneo Adorno (Genoa)]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | | ''[[:d:Q3889944|Palazzo Cosmo Centurione]]'' | [[Файл:Genova-AP-1010522.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Cosmo Centurione|Palazzo Cosmo Centurione]] | | |- | style='text-align:right'| 62 | | ''[[:d:Q3889992|Palazzo Croce De Marini]]'' | [[Файл:Palazzo De Marini-Croce.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Croce De Marini|Palazzo Croce De Marini]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | | ''[[:d:Q3890068|Palazzo Di Negro Emanuele Filiberto]]'' | [[Файл:PalazzoEmanueleFilibertoDiNegro2JPG.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Emanuele Filiberto Di Negro|Palazzo Emanuele Filiberto Di Negro]] | | |- | style='text-align:right'| 64 | | ''[[:d:Q3890183|Palazzo Gerolamo Grimaldi]]'' | [[Файл:Palazzo della Meridiana Facciata piazza.JPG|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Gerolamo Grimaldi (Genoa)|Palazzo Gerolamo Grimaldi (Genoa)]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | | ''[[:d:Q3890217|Palazzo Giorgio Centurione]]'' | [[Файл:Palazzo Giorgio Centurione 09.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Giorgio Centurione|Palazzo Giorgio Centurione]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | | ''[[:d:Q3890219|Palazzo Spinola Giorgio]]'' | [[Файл:PalazzoGiorgioSpinola3.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Giorgio Spinola (Genoa)|Palazzo Giorgio Spinola (Genoa)]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | | ''[[:d:Q3890337|Palazzo Lercari-Parodi]]'' | [[Файл:Palazzo Lercari-Parodi 001.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Lercari-Parodi|Palazzo Lercari-Parodi]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | | ''[[:d:Q3890351|Palazzo Stefano Lomellini]]'' | [[Файл:Palazzo Lomellini-Doria Lamba05.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Lomellini Doria Lamba (Genoa)|Palazzo Lomellini Doria Lamba (Genoa)]] | | |- | style='text-align:right'| 69 | | ''[[:d:Q3890545|Palazzo Ayrolo Negrone]]'' | [[Файл:Palazzo Negrone 02.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Ayrolo Negrone|Palazzo Ayrolo Negrone]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | | ''[[:d:Q3890553|Palazzo Nicolò Spinola di San Luca]]'' | [[Файл:Portale di Palazzo Nicolo Spinola Genova.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Nicolò Spinola (Genoa)|Palazzo Nicolò Spinola (Genoa)]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | | ''[[:d:Q3890590|Palazzo Pallavicini Cambiaso]]'' | [[Файл:Palazzo Pallavicini Cambiaso 05.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Pallavicini Cambiaso (Genoa)|Palazzo Pallavicini Cambiaso (Genoa)]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | | ''[[:d:Q3890608|Palazzo Pantaleo Spinola]]'' | [[Файл:Palazzo Pantaleo Spinola03.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Pantaleo Spinola|Palazzo Pantaleo Spinola]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | | ''[[:d:Q3890951|Palazzo De Mari Stefano]]'' | [[Файл:PalazzoStefanoDeMari.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Stefano De Mari|Palazzo Stefano De Mari]] | | |- | style='text-align:right'| 74 | | ''[[:d:Q3909051|porticoes of Bologna]]'' | [[Файл:I colori di Via Farini.jpg|center|128px]] | [[Болонья]] | [[:commons:Category:Porticos in Bologna|Porticos in Bologna]] | ''[[:d:Q35972985|portico di via Santa Caterina]]''<br/>''[[:d:Q35972933|Portico di Santo Stefano]]''<br/>''[[:d:Q108040840|portico di via Galliera]]''<br/>''[[:d:Q108040841|portico del Baraccano]]''<br/>''[[:d:Q35973050|Portico del Pavaglione]]''<br/>''[[:d:Q56258744|Portico di San Luca]]''<br/>''[[:d:Q108040845|portici di via Zamboni]]''<br/>''[[:d:Q108040846|portico della Certosa]]''<br/>''[[:d:Q35972957|Portici di via Farini]]''<br/>''[[:d:Q108040852|portici di strada Maggiore]]''<br/>''[[:d:Q108040853|edificio porticato del quartiere Barca]]''<br/>''[[:d:Q108040854|edificio porticato del MAMbo]]''<br/>''[[:d:Q106054329|Portico di Santa Maria dei Servi]]'' | ''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 75 | | ''[[:d:Q5406650|Palazzo Gio Battista Grimaldi]]'' | [[Файл:PalazzoGioBattistaGrimaldi PiazzaSLuca.jpg|center|128px]] | [[Җенова]] | [[:commons:Category:Palazzo Gio Battista Grimaldi (piazza San Luca)|Palazzo Gio Battista Grimaldi (piazza San Luca)]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | | ''[[:d:Q9724840|Historic Centre of San Gimignano]]'' | [[Файл:San Gimignano - Piazza della Cisterna da torre grossa.JPG|center|128px]] | [[Сан-Джиминьяно]] | [[:commons:Category:Historic Centre of San Gimignano|Historic Centre of San Gimignano]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 77 | | ''[[:d:Q10293286|Genoa: Le Strade Nuove and the system of the Palazzi dei Rolli]]'' | [[Файл:Palazzo Reale Galleria degli Specchi Genova.png|center|128px]] | [[Җенова]] | | ''[[:d:Q204812|Strade Nuove]]''<br/>''[[:d:Q1638371|Palazzi dei Rolli]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 78 | | ''[[:d:Q10351991|Portovenere, Cinque Terre, and the Islands (Palmaria, Tino and Tinetto)]]'' | [[Файл:Portovenere, Cinque Terre, and the Islands (Palmaria, Tino and Tinetto).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16188|Province of La Spezia]]'' | [[:commons:Category:Portovenere, Cinque Terre, and the Islands (Palmaria, Tino and Tinetto)|Portovenere, Cinque Terre, and the Islands (Palmaria, Tino and Tinetto)]] | ''[[:d:Q65015905|Cinque Terre and Portovenere]]''<br/>''[[:d:Q757114|Palmaria]]''<br/>''[[:d:Q660758|Tino]]''<br/>''[[:d:Q752505|Tinetto]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 79 | | ''[[:d:Q11352141|Venice and its Lagoon]]'' | [[Файл:Wenecja Most Rialto.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3678587|Metropolitan City of Venice]]'' | [[:commons:Category:Venice and its Lagoon|Venice and its Lagoon]] | ''[[:d:Q76925|Venetian Lagoon]]''<br/>[[Венеция]] | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 80 | | ''[[:d:Q15221022|Cathedral, Torre Civica and Piazza Grande, Modena]]'' | [[Файл:Piazza Grande Modena Facciata.jpg|center|128px]] | [[Модена]] | | ''[[:d:Q2718057|piazza Grande]]''<br/>''[[:d:Q753721|Күккә чыккан изге Мария һәм изге Джеминиано исемендәге Модена кафедраль соборы]]''<br/>''[[:d:Q3889901|Palazzo Comunale]]''<br/>''[[:d:Q569767|Torre della Ghirlandina]]''<br/>''[[:d:Q65016054|piazza della Torre]]''<br/>''[[:d:Q65016070|Archbishop's Palace]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 81 | | ''[[:d:Q15602246|Etruscan Necropolises of Cerveteri and Tarquinia]]'' | [[Файл:Cerveteri, necropoli della banditaccia, via sepolcrale principale, 02.jpg|center|128px]] | [[Черветере]]<br/>[[Таркуйния]] | [[:commons:Category:Etruscan Necropolises of Cerveteri and Tarquinia|Etruscan Necropolises of Cerveteri and Tarquinia]] | ''[[:d:Q859735|Necropolis Banditaccia]]''<br/>''[[:d:Q2564175|Necropolis of Monterozzi]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 82 | | ''[[:d:Q15604441|Syracuse and the Rocky Necropolis of Pantalica]]'' | [[Файл:Pantalica le tombe.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q25510290|Free Municipal Consortium of Syracuse]]'' | [[:commons:Category:Syracuse and the Rocky Necropolis of Pantalica|Syracuse and the Rocky Necropolis of Pantalica]] | ''[[:d:Q931434|necropolis of Pantalica]]''<br/>''[[:d:Q65028310|Epipolae, Achradina, Tyche and Neapolis, Euryalus Castle, Dionysian fortifications and the Scala Greca area]]''<br/>''[[:d:Q1233234|Ortygia]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 83 | | ''[[:d:Q15623665|Mantua and Sabbioneta]]'' | [[Файл:Mantova Skyline.jpg|center|128px]] | [[Мантуя]]<br/>[[Саббьонета]] | [[:commons:Category:Mantua and Sabbioneta|Mantua and Sabbioneta]] | [[Мантуя]]<br/>[[Саббьонета]] | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 84 | | ''[[:d:Q16064866|The Great Spa Towns of Europe]]'' | [[Файл:2018-09-14 Terme Tettuccio Tempio Termale 09.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Great Spas of Europe|Great Spas of Europe]] | ''[[:d:Q39865|Spa]]''<br/>[[Карловы-Вары]]<br/>[[Баден (Түбән Австрия)]]<br/>''[[:d:Q523469|Марианске-Лазне]]''<br/>''[[:d:Q756581|Франтишкови-Лазне]]''<br/>[[Баден-Баден]]<br/>[[Бад-Киссинген]]<br/>[[Бад-Эмс]]<br/>[[Монтекатини-Терме]]<br/>[[Виши]]<br/>[[Бас (шәһәр)]] | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 85 | | ''[[:d:Q16735627|Ferrara, City of the Renaissance, and its Po Delta]]'' | [[Файл:Ferrara - Palazzo Municipale.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16168|Province of Ferrara]]'' | | [[Феррара]]<br/>''[[:d:Q65011083|Pallazzo Diamantina]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 86 | | ''[[:d:Q16886821|Early Christian Monuments of Ravenna]]'' | [[Файл:Early Christian Monuments of Ravenna.jpg|center|128px]] | [[Равенна]] | [[:commons:Category:Early Christian Monuments of Ravenna|Early Christian Monuments of Ravenna]] | ''[[:d:Q1449217|Arian Baptistry]]''<br/>''[[:d:Q644288|Mausoleum of Galla Placidia]]''<br/>''[[:d:Q1256487|Baptistry of Neon]]''<br/>''[[:d:Q832278|Basilica of Sant'Apollinare Nuovo]]''<br/>''[[:d:Q744552|Basilica of Sant'Apollinare in Classe]]''<br/>''[[:d:Q721817|Basilica of San Vitale]]''<br/>''[[:d:Q600062|Archbishop's Chapel, Ravenna]]''<br/>''[[:d:Q289427|Mausoleum of Theodoric]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 87 | | ''[[:d:Q16913064|The Trulli of Alberobello]]'' | [[Файл:Alberobello Trulli.jpg|center|128px]] | [[Альберобелло]] | [[:commons:Category:Trulli in Alberobello|Trulli in Alberobello]] | ''[[:d:Q858823|Casa d'Amore]]''<br/>''[[:d:Q65011735|Piazza del Mercato]]''<br/>''[[:d:Q55369197|Museo Casa Pezzolla]]''<br/>''[[:d:Q1324513|Trullo Sovrano]]''<br/>''[[:d:Q65011754|Quartiere Aja Piccola]]''<br/>''[[:d:Q65011756|Quartiere Monti]]'' | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 88 | | ''[[:d:Q16913154|Assisi, the Basilica of San Francesco and Other Franciscan Sites]]'' | [[Файл:San Francesco Basilica2.jpg|center|128px]] | [[Ассизи]] | [[:commons:Category:Assisi, the Basilica of San Francesco and Other Franciscan Sites|Assisi, the Basilica of San Francesco and Other Franciscan Sites]] | ''[[:d:Q65017042|Town of Assisi, San Damiano, Eremo delle Carceri, Santuario di Rivotorto and cultural landscape]]''<br/>''[[:d:Q65017043|Basilique de Santa Maria degli Angeli et le Palais des Capitaines du Pardon]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 89 | | ''[[:d:Q16920958|Archaeological Areas of Pompei, Herculaneum and Torre Annunziata]]'' | [[Файл:Campania Pompei3 tango7174.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15123|Province of Naples]]'' | | ''[[:d:Q18222399|archaeological excavations of Pompeii]]''<br/>''[[:d:Q178813|Herculaneum]]''<br/>''[[:d:Q1241298|Villa of the Mysteries]]''<br/>''[[:d:Q1347586|Villa of the Papyri]]''<br/>''[[:d:Q16612568|theatre of Herculaneum]]''<br/>''[[:d:Q542944|Villa Poppaea]]''<br/>''[[:d:Q55588235|Villa of L. Crassius Tertius]]'' | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 90 | | ''[[:d:Q16962666|18th-Century Royal Palace at Caserta with the Park, the Aqueduct of Vanvitelli, and the San Leucio Complex]]'' | | ''[[:d:Q16153|Province of Caserta]]''<br/>''[[:d:Q16134|Province of Benevento]]'' | [[:commons:Category:18th-Century Royal Palace at Caserta with the Park, the Aqueduct of Vanvitelli, and the San Leucio Complex|18th-Century Royal Palace at Caserta with the Park, the Aqueduct of Vanvitelli, and the San Leucio Complex]] | ''[[:d:Q327983|Palace of Caserta]]''<br/>''[[:d:Q841554|Aqueduct of Vanvitelli]]''<br/>''[[:d:Q846499|San Leucio]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 91 | | ''[[:d:Q17163308|Historic Centre of Urbino]]'' | [[Файл:Historic Centre of Urbino-112089.jpg|center|128px]] | [[Урбино]] | | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 92 | | ''[[:d:Q17163322|Historic Centre of Siena]]'' | [[Файл:Historic Centre of Siena-112711.jpg|center|128px]] | [[Сиена]] | [[:commons:Category:Historic Centre of Siena|Historic Centre of Siena]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 93 | | ''[[:d:Q17296768|The Vineyard Landscape of Piedmont: Langhe-Roero and Monferrato]]'' | [[Файл:Grinzane cavour castello.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15091|Province of Cuneo]]''<br/>''[[:d:Q15099|Province of Asti]]''<br/>''[[:d:Q15097|Province of Alessandria]]'' | [[:commons:Category:Vineyard Landscape of Piedmont: Langhe-Roero and Monferrato|Vineyard Landscape of Piedmont: Langhe-Roero and Monferrato]] | ''[[:d:Q19865|Langhe]]''<br/>''[[:d:Q3662629|Castle of Grinzane Cavour]]''<br/>''[[:d:Q18353|Barbaresco]]''<br/>[[Ницца-Монферрато]]<br/>[[Канелли]]<br/>''[[:d:Q19868|Montferrat]]'' | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 94 | | ''[[:d:Q18448486|Historic Centre of Rome, the Properties of the Holy See in that City Enjoying Extraterritorial Rights and San Paolo Fuori le Mura]]'' | [[Файл:073ForoTraiano.jpg|center|128px]] | [[Рим]] | [[:commons:Category:Historic centre of Rome|Historic centre of Rome]] | ''[[:d:Q523026|historic centre of Rome]]''<br/>''[[:d:Q231699|Basilica of Saint Paul outside the Walls]]''<br/>[[Санта-Мария-Маджоре]]<br/>''[[:d:Q5197044|Palazzo San Callisto]]''<br/>''[[:d:Q2031943|Palazzo della Cancelleria]]''<br/>''[[:d:Q1473122|Palazzo di Propaganda Fide]]''<br/>''[[:d:Q7126276|Palace of the Holy Office]]''<br/>''[[:d:Q20652595|Palazzo dei Convertendi]]''<br/>''[[:d:Q20669448|Palazzo San Pio X]]''<br/>''[[:d:Q20650127|Palazzo Maffei Marescotti]]''<br/>''[[:d:Q56473964|Palazzo detto dei Propilei]]''<br/>''[[:d:Q468405|Lateran]]''<br/>''[[:d:Q114439265|Extraterritorial properties of the Holy See in Gianicolo]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 95 | | ''[[:d:Q18649472|Late Baroque Towns of the Val di Noto]]'' | [[Файл:Noto San Domenico.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20991246|Metropolitan City of Catania]]''<br/>''[[:d:Q26160405|Free Municipal Consortium of Ragusa]]''<br/>''[[:d:Q25510290|Free Municipal Consortium of Syracuse]]'' | [[:commons:Category:Late Baroque towns of the Val di Noto|Late Baroque towns of the Val di Noto]] | [[Кальтаджироне]]<br/>[[Милителло-ин-Валь-ди-Катания]]<br/>[[Катания]]<br/>[[Модика]]<br/>[[Ното (Сицилия)|Ното]]<br/>[[Палаццоло-Акрейде]]<br/>[[Рагуса]]<br/>[[Шикли]] | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 96 | | ''[[:d:Q20963672|Arab-Norman Palermo and the Cathedral Churches of Cefalú and Monreale]]'' | [[Файл:Arab-Norman Palermo montage.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16227|Province of Palermo]]'' | [[:commons:Category:Arab-Norman Palermo and the Cathedral Churches of Cefalù and Monreale|Arab-Norman Palermo and the Cathedral Churches of Cefalù and Monreale]] | ''[[:d:Q65028547|Royal Palace and Palatine Chapel]]''<br/>''[[:d:Q745359|San Giovanni degli Eremiti]]''<br/>''[[:d:Q1644597|Martorana]]''<br/>''[[:d:Q2066497|Chiesa di San Cataldo]]''<br/>''[[:d:Q1478407|Палермо җәмигы]]''<br/>''[[:d:Q1000054|Zisa Palace]]''<br/>''[[:d:Q1262976|Admiral's bridge]]''<br/>''[[:d:Q1354756|Cefalù Cathedral]]''<br/>''[[:d:Q1303856|Cattedrale di Monreale]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 97 | | ''[[:d:Q32797097|The Venetian Works of defence between 15th and 17th centuries]]'' | [[Файл:Cinta muraria di Palmanova.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Venetian Works of Defence between the 16th and 17th Centuries: Stato da Terra – Western Stato da Mar|Venetian Works of Defence between the 16th and 17th Centuries: Stato da Terra – Western Stato da Mar]] | ''[[:d:Q3867341|Fortified city of Bergamo]]''<br/>''[[:d:Q26258009|Fortified city of Peschiera del Garda]]''<br/>''[[:d:Q302975|Palmanova Fortress]]''<br/>''[[:d:Q32979674|Defensive System of Zadar]]''<br/>''[[:d:Q7590832|St. Nicholas Fortress]]''<br/>''[[:d:Q12907852|Fortifications of Kotor]]'' | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 98 | | ''[[:d:Q55739617|The Sassi and the Park of the Rupestrian Churches of Matera]]'' | [[Файл:Matera Sassi.jpg|center|128px]] | [[Матера]]<br/>[[Монтескальозо]] | | ''[[:d:Q2350404|Sassi di Matera]]''<br/>''[[:d:Q3895535|Park of the Rupestrian Churches of Matera]]'' | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 99 | | ''[[:d:Q65016468|Cilento and Vallo di Diano National Park with the Archeological Sites of Paestum and Velia, and the Certosa di Padula]]'' | [[Файл:Cilento and Vallo di Diano National Park with the Archeological Sites of Paestum and Velia, and the Certosa di Padula-112485.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16271|Province of Salerno]]'' | | ''[[:d:Q65016566|Paestum, Velia, the Certosa di Padula, Mount Cervati and the Vallo di Diano]]''<br/>''[[:d:Q65016568|Punta Licosa and the Mount Stella region]]''<br/>''[[:d:Q65016570|Capo Palinuro, Punta degli Infreschi and the Mount Bulgheria region]]'' | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 100 | | ''[[:d:Q65028346|The Dolomites]]'' | [[Файл:Tre Cime di Lavaredo-Vista da Rif Lavaredo.JPG|center|128px]] | [[Трентино-Альто-Адиҗе]]<br/>[[Венеция (төбәк)|Венето]] | | ''[[:d:Q65028370|Pelmo-Croda da Lago]]''<br/>''[[:d:Q203241|Marmolada]]''<br/>''[[:d:Q65028373|Pale di San Martino San Lucano – Dolomiti Bellunesi – Vette Feltrine]]''<br/>''[[:d:Q65028374|Dolomiti Friulane e d'Oltre Piave]]''<br/>''[[:d:Q65028375|Dolomiti Settentrionali Cadorine, Sett Sass]]''<br/>''[[:d:Q65028376|Puez-Odle / Puez-Geisler / Pöz-Odles]]''<br/>''[[:d:Q65028377|Sciliar-Catinaccio]]''<br/>''[[:d:Q656334|Bletterbach]]''<br/>''[[:d:Q909889|Brenta group]]'' | ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]'' |- | style='text-align:right'| 101 | | ''[[:d:Q65029145|Le Colline del Prosecco di Conegliano e Valdobbiadene]]'' | [[Файл:Hillside View of Valdobbiadene.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16292|Province of Treviso]]'' | [[:commons:Category:Le Colline del Prosecco di Conegliano e Valdobbiadene|Le Colline del Prosecco di Conegliano e Valdobbiadene]] | | ''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 102 | | ''[[:d:Q107674350|Padua's fourteenth-century fresco cycles]]'' | [[Файл:Padova Cappella degli Scrovegni Innen Langhaus Ost 1.jpg|center|128px]] | [[Падова]] | [[:commons:Category:Padova Urbs picta|Padova Urbs picta]] | ''[[:d:Q963954|Scrovegni Chapel]]''<br/>''[[:d:Q3585946|Church of the Eremitani]]''<br/>''[[:d:Q2517428|Palazzo della Ragione]]''<br/>''[[:d:Q3836425|Loggia dei Carraresi]]''<br/>''[[:d:Q3636809|Padua Baptistery]]''<br/>''[[:d:Q810139|Basilica of Saint Anthony of Padua]]''<br/>''[[:d:Q1410739|St. George's Oratory]]''<br/>''[[:d:Q3884705|oratorio di San Michele]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]'' |- | style='text-align:right'| 103 | | ''[[:d:Q109123298|Ivrea, industrial city of the 20th century]]'' | [[Файл:Ivrea Montenavale EXMensa 05.JPG|center|128px]] | [[Иврея]] | [[:commons:Category:Ivrea, industrial city of the 20th century|Ivrea, industrial city of the 20th century]] | | ''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 104 | | ''[[:d:Q129503044|Via Appia. Regina Viarum]]'' | | | | ''[[:d:Q189417|Appian Way]]''<br/>''[[:d:Q432579|Via Traiana]]'' | |} {{Wikidata list end}} == Намзәтләр == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q38. ?item wdt:P1435 wd:Q1459900 } |section= |sort=P571 |columns=number:#,P571:нигезләнү,label:Исем,p18,p131:урнашу,p373:Викиҗыентык,p527,p2614:критерий}} {| class='wikitable sortable' ! # ! нигезләнү ! Исем ! рәсем ! урнашу ! Викиҗыентык ! нәрсәдән тора ! критерий |- | style='text-align:right'| 1 | data-sort-value="-700" | 7th century BCE | [[Орвието]] | [[Файл:Orvieto panorama.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16286|province of Terni]]'' | [[:commons:Category:Orvieto|Orvieto]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 2 | data-sort-value="-312" | -312 | ''[[:d:Q189417|Appian Way]]'' | [[Файл:Appian Way.jpg|center|128px]] | [[Рим]]<br/>[[Бриндизи]] | [[:commons:Category:Via Appia|Via Appia]] | ''[[:d:Q78998849|Decennovium]]''<br/>''[[:d:Q139718893|Mausoleum of Clesippus Geganius]]''<br/>''[[:d:Q1540920|Tomb of Caecilia Metella]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 3 | data-sort-value="1732" | 1732-09-04 | ''[[:d:Q15210713|Cittadella of Alessandria]]'' | [[Файл:Cittadella Alessandria mag.jpg|center|128px]] | [[Алессандрия]] | [[:commons:Category:Cittadella of Alessandria|Cittadella of Alessandria]] | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 4 | data-sort-value="1997" | 1997 | ''[[:d:Q1091298|Sila National Park]]'' | [[Файл:Parco Nazionale della Sila, Lago Cecita 1.jpg|center|128px]] | [[Калабрия]]<br/>[[Акри (Козенца)|Акри]]<br/>[[Альби (Калабрия)|Альби]]<br/>[[Априльяно]]<br/>[[Боккильеро]]<br/>''[[:d:Q30092675|Casali del Manco]]''<br/>[[Челико]]<br/>''[[:d:Q49390676|Corigliano-Rossano]]''<br/>[[Котроней]]<br/>[[Лонгобукко]]<br/>[[Маджизано]]<br/>[[Мезорака]]<br/>[[Петилия-Поликастро]]<br/>[[Петрона]]<br/>[[Сан-Джованни-ин-Фьоре]]<br/>[[Савелли]]<br/>[[Серсале]]<br/>[[Спезанно-делла-Сила]]<br/>[[Таверна (коммуна)]]<br/>[[Цагаризе]] | [[:commons:Category:Sila National Park|Sila National Park]] | ''[[:d:Q55421040|pinete del Roncino]]''<br/>''[[:d:Q3936552|Riserva naturale Coturelle Piccione]]''<br/>''[[:d:Q55421001|Monte Femminamorta]]''<br/>''[[:d:Q55421007|Fiume Tacina]]''<br/>''[[:d:Q55421038|Monte Gariglione]]''<br/>''[[:d:Q3936588|réserve naturelle Gariglione-Pisarello]]''<br/>''[[:d:Q55420976|Nocelleto]]''<br/>''[[:d:Q55420973|Juri Vetere Soprano]]''<br/>''[[:d:Q55420945|Timpone della Carcara]]''<br/>''[[:d:Q55420949|Acqua di Faggio]]''<br/>''[[:d:Q55420941|palude del Lago Ariamacina]]''<br/>''[[:d:Q55420942|Macchia Sacra]]''<br/>''[[:d:Q55420947|Monte Curcio]]''<br/>''[[:d:Q55420971|Serra Stella]]''<br/>''[[:d:Q55420967|pineta del Cupone]]''<br/>''[[:d:Q55420964|S. Salvatore]]''<br/>''[[:d:Q55420970|Pianori di Macchialonga]]''<br/>''[[:d:Q3936732|Riserva naturale Trenta Coste]]''<br/>''[[:d:Q55420939|Bosco di Gallopane]]''<br/>''[[:d:Q3936625|Macchia della Mare - S.Salvatore Nature reserve]]''<br/>''[[:d:Q3936725|Riserva naturale Tasso Camigliatello Silano]]''<br/>''[[:d:Q3936587|Riserva naturale Gallopane]]''<br/>''[[:d:Q3936704|Riserva naturale Poverella Villaggio Mancuso]]''<br/>''[[:d:Q3936596|Riserva naturale I Giganti della Sila]]'' | ''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 5 | data-sort-value="1999" | 1999 | ''[[:d:Q1537757|Ligurian Sea Cetacean Sanctuary]]'' | [[Файл:Stenella striata.JPG|center|128px]] | | [[:commons:Category:Pelagos Sanctuary for Mediterranean Marine Mammals|Pelagos Sanctuary for Mediterranean Marine Mammals]] | ''[[:d:Q3622009|Area marina protetta Isola dell'Asinara]]''<br/>''[[:d:Q55752991|Area marina protetta Secche della Meloria]]'' | ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 6 | | [[Бергамо]] | [[Файл:The Upper City of Bergamo. View from Via al Castello. Italy.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16137|Province of Bergamo]]'' | [[:commons:Category:Bergamo|Bergamo]] | | ''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 7 | | ''[[:d:Q53302|Palmanova]]'' | [[Файл:Aerial image of Palmanova (view from the northwest).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q104182212|regional decentralization entity of Udine]]'' | [[:commons:Category:Palmanova|Palmanova]] | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 8 | | [[Вольтерра]] | [[Файл:Volterra al atardecer (5113682960).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16244|Province of Pisa]]'' | [[:commons:Category:Volterra|Volterra]] | | ''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 9 | | [[Чивита ди Баньореҗо]] | [[Файл:Civita (Bagnoregio) - Panorama.jpg|center|128px]] | [[Баньореджо]] | [[:commons:Category:Civita di Bagnoregio|Civita di Bagnoregio]] | | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 10 | | ''[[:d:Q625139|Kras]]'' | [[Файл:Karst italy limestone.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q125323|Slovenian Littoral]]'' | [[:commons:Category:Karst Plateau|Karst Plateau]] | | ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 11 | | ''[[:d:Q671343|Mont Blanc massif]]'' | [[Файл:MonteBiancoAug082024 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q834|Canton of Valais]]''<br/>[[Валле д'Аоста]]<br/>''[[:d:Q12751|Haute-Savoie]]''<br/>''[[:d:Q12745|Savoie]]'' | [[:commons:Category:Massif du Mont-Blanc|Massif du Mont-Blanc]] | | ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 12 | | ''[[:d:Q730500|Asinara]]'' | [[Файл:Cala d'Oliva (Asinara).jpg|center|128px]] | [[Порто-Торрес]] | | | ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 13 | | ''[[:d:Q894646|Hanbury botanical gardens]]'' | [[Файл:Fale - Giardini Botanici Hanbury in Ventimiglia - 656.jpg|center|128px]] | [[Вентимилья]] | [[:commons:Category:Hanbury botanical gardens|Hanbury botanical gardens]] | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 14 | | ''[[:d:Q3503430|Sulcis]]'' | | ''[[:d:Q16152|Province of Carbonia-Iglesias]]'' | [[:commons:Category:Sulcis|Sulcis]] | | ''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 15 | | ''[[:d:Q4007440|Val d'Alpone]]'' | [[Файл:Montecchia veduta da nord.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16314|Province of Verona]]'' | | | |- | style='text-align:right'| 16 | | ''[[:d:Q16064866|The Great Spa Towns of Europe]]'' | [[Файл:2018-09-14 Terme Tettuccio Tempio Termale 09.jpg|center|128px]] | | [[:commons:Category:Great Spas of Europe|Great Spas of Europe]] | ''[[:d:Q39865|Spa]]''<br/>[[Карловы-Вары]]<br/>[[Баден (Түбән Австрия)]]<br/>''[[:d:Q523469|Марианске-Лазне]]''<br/>''[[:d:Q756581|Франтишкови-Лазне]]''<br/>[[Баден-Баден]]<br/>[[Бад-Киссинген]]<br/>[[Бад-Эмс]]<br/>[[Монтекатини-Терме]]<br/>[[Виши]]<br/>[[Бас (шәһәр)]] | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 17 | | ''[[:d:Q64426577|Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe - extension]]'' | | | | ''[[:d:Q64426621|beech forest Dlaboka Reka]]''<br/>''[[:d:Q1258880|Biogradska Gora]]''<br/>''[[:d:Q116285|Fruška Gora]]''<br/>''[[:d:Q1266612|Tara National Park]]''<br/>''[[:d:Q7253230|Kopaonik National Park]]''<br/>''[[:d:Q1003384|Bukovec Mountains]]''<br/>''[[:d:Q1786462|Stužica]]''<br/>''[[:d:Q13538776|Udava]]''<br/>''[[:d:Q3128707|Havešová]]''<br/>''[[:d:Q3646675|Rožok]]''<br/>''[[:d:Q3919245|Vihorlat]]''<br/>''[[:d:Q12032113|Kyjovský prales]]''<br/>''[[:d:Q8546570|Jizerskohorské bučiny]]''<br/>''[[:d:Q64682283|forêt de la vallée de Lodano]]''<br/>''[[:d:Q64682291|forêt de la Bettlachstock]]''<br/>''[[:d:Q613888|Bieszczady National Park]]''<br/>''[[:d:Q64846148|Chapitre - Petit Buëch]]''<br/>''[[:d:Q64846175|La Tillaie]]''<br/>''[[:d:Q107688451|Beech Forest of Massane]]''<br/>''[[:d:Q3457355|Réserve naturelle nationale de Py]]''<br/>''[[:d:Q64846449|Gros Fouteau - Hauteurs De La Solle]]''<br/>''[[:d:Q64846452|Chêne Brûlé]]''<br/>''[[:d:Q64846458|Gorge Aux Loups]]''<br/>''[[:d:Q64846460|Vallée Jauberton]]''<br/>''[[:d:Q64846463|Béorlots]]''<br/>''[[:d:Q64846465|Rocher De La Combe]]''<br/>''[[:d:Q64846467|La Brèze]]''<br/>''[[:d:Q64846470|Peyrebesse]]''<br/>''[[:d:Q64846471|Moixoses]]''<br/>''[[:d:Q64846473|Sainte-Baume]]''<br/>''[[:d:Q64846477|Saint-Pe-De-Bigorre (De)]]''<br/>''[[:d:Q64846479|Sylve D'Argenson]]''<br/>''[[:d:Q1072838|Pollino National Park]]''<br/>''[[:d:Q382227|Gargano National Park]]''<br/>''[[:d:Q778921|Aspromonte National Park]]''<br/>''[[:d:Q47494652|Foresta del Cansiglio]]''<br/>''[[:d:Q12640322|Janj]]'' | ''[[:d:Q23038985|(ix)]]'' |- | style='text-align:right'| 18 | | ''[[:d:Q64426837|The Mediterranean Alps]]'' | | ''[[:d:Q3139|Диңгез буе Әлпләре]]''<br/>''[[:d:Q3131|Alpes-de-Haute-Provence]]''<br/>''[[:d:Q15091|Province of Cuneo]]''<br/>''[[:d:Q16186|Province of Imperia]]'' | | | ''[[:d:Q23038983|(viii)]]'' |- | style='text-align:right'| 19 | | ''[[:d:Q65028606|Lake Maggiore and Lake D'Orta lakelands]]'' | [[Файл:Lago-Maggiore 1387.JPG|center|128px]] | [[Пьемонт]] | | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 20 | | ''[[:d:Q65028618|Historic centre of Pavia and Chartreuse]]'' | [[Файл:Santa maria del carmine.jpg|center|128px]] | [[Ломбардия]] | | ''[[:d:Q65028620|historic centre of Pavia]]''<br/>''[[:d:Q654443|Certosa di Pavia]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 21 | | ''[[:d:Q65028651|Historic Centre of Lucca]]'' | [[Файл:01 Lucca seen from Torre Guinigi.jpg|center|128px]] | [[Лукка]] | | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 22 | | ''[[:d:Q65028740|Villas of the Papal Nobility]]'' | [[Файл:Palazzo Farnese 06 (Caprarola).JPG|center|128px]] | [[Лацио|Лацио (төбәк)]] | | ''[[:d:Q597957|Villa Farnese]]''<br/>''[[:d:Q2165810|Villa Lante]]''<br/>''[[:d:Q574740|Gardens of Bomarzo]]''<br/>''[[:d:Q21194539|Villa Giustiniani Odescalchi]]''<br/>''[[:d:Q1241849|Villa Mondragone]]''<br/>''[[:d:Q4012398|Villa Parisi]]''<br/>''[[:d:Q1628313|Villa Falconieri]]''<br/>''[[:d:Q3558780|Villa Rufinella]]''<br/>''[[:d:Q748743|Villa Aldobrandini]]''<br/>''[[:d:Q4012194|Villa Lancellotti]]''<br/>''[[:d:Q4012556|Villa Sora]]''<br/>''[[:d:Q1582108|Villa Torlonia]]''<br/>''[[:d:Q4012080|Villa Grazioli]]''<br/>''[[:d:Q4012349|Villa Muti]]''<br/>''[[:d:Q3889845|Palazzo Chigi of Ariccia]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 23 | | ''[[:d:Q65028748|historic centre of Parma]]'' | [[Файл:I-PR-Parma03.JPG|center|128px]] | [[Парма]] | | | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 24 | | ''[[:d:Q65028752|Salento and the Barocco Leccese]]'' | [[Файл:Puglia Lecce3 tango7174.jpg|center|128px]] | [[Апулия|Пулия]] | | ''[[:d:Q844111|Basilica di Santa Croce]]''<br/>''[[:d:Q3891191|Palazzo dei Celestini]]''<br/>''[[:d:Q929598|Seminary Palace in Lecce]]''<br/>''[[:d:Q1256154|Santa Chiara, Lecce]]''<br/>''[[:d:Q1256448|Santi Niccolò e Cataldo church]]''<br/>''[[:d:Q1255737|San Giovanni Battista]]''<br/>''[[:d:Q30890739|piazza del Duomo]]''<br/>''[[:d:Q3673902|Santa Maria della Purità]]''<br/>''[[:d:Q2645223|Nardò Cathedral]]''<br/>''[[:d:Q3673900|Santa Maria della Purità]]''<br/>''[[:d:Q2942668|Gallipoli Cathedral]]''<br/>''[[:d:Q3670164|San Francesco di Paola]]''<br/>''[[:d:Q3668629|Santissimo Crocifisso]]''<br/>''[[:d:Q3949623|santuario del Santissimo Crocifisso della Pietà]]''<br/>[[Мартина-Франка]]<br/>''[[:d:Q65028777|San Vito Martire]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 25 | | ''[[:d:Q65028787|Cattolica Monastery in Stilo and Basilian-Byzantine complexes]]'' | [[Файл:Stilocattolica.jpg|center|128px]] | [[Калабрия]] | | ''[[:d:Q747888|Cattolica di Stilo]]''<br/>''[[:d:Q65028792|Basilica di Santa Maria della Roccella]]''<br/>''[[:d:Q3860578|San Giovanni Theristis]]''<br/>''[[:d:Q3603276|Abbazia del Patire]]''<br/>''[[:d:Q16584852|San Marco's oratory]]''<br/>''[[:d:Q65028799|Santa Filomena]]''<br/>''[[:d:Q65028807|baptistery of Santa Severina]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 26 | | ''[[:d:Q65028813|Ponds in the Bay of Oristano and the Sinis Peninsula island of Mal di Ventre]]'' | [[Файл:Mal di ventre.jpg|center|128px]] | [[Сардиния|Сарденья]] | | ''[[:d:Q55255188|pond of S'Ena Arrubia and adjacent area]]''<br/>''[[:d:Q55255190|pond of Corru S'Ittiri]]''<br/>''[[:d:Q55254978|pond Pauli Maiori of Oristano]]''<br/>''[[:d:Q55255192|pond of Mistras of Oristano]]''<br/>''[[:d:Q55255194|pond of Sale 'e Porcus]]''<br/>''[[:d:Q55254980|pond of Cabras]]''<br/>''[[:d:Q55255197|pond of Santa Giusta]]''<br/>''[[:d:Q55255199|pond of Putzu Idu (Salina Manna and Pauli Marigosa)]]''<br/>''[[:d:Q55256102|Mal di Ventre island]]'' | ''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 27 | | ''[[:d:Q65028833|Romanesque Cathedrals in Puglia]]'' | [[Файл:Bari BW 2016-10-19 13-35-11 stitch.jpg|center|128px]] | [[Апулия|Пулия]] | | ''[[:d:Q550514|Basilica of Saint Nicholas]]''<br/>''[[:d:Q2942318|Cathedral of Saint Conrad]]''<br/>''[[:d:Q2942572|Otranto Cathedral]]''<br/>''[[:d:Q174693|Troia Cathedral]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 28 | | ''[[:d:Q65028865|Taormina and Isola Bella]]'' | [[Файл:Taormina Vuegenerale.jpg|center|128px]] | [[Сицилия]] | | ''[[:d:Q199952|Taormina]]''<br/>''[[:d:Q642924|Isola Bella]]'' | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 29 | | ''[[:d:Q65028876|Archipelago of La Maddalena and Islands of Bocche di Bonifacio]]'' | [[Файл:Bonifacio to Seaside.jpg|center|128px]] | [[Корсика]]<br/>[[Сардиния|Сарденья]] | | ''[[:d:Q3457411|Strait of Bonifacio natural reserve]]''<br/>''[[:d:Q575828|Maddalena archipelago]]'' | ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 30 | | ''[[:d:Q65028890|Mothia Island and Lilibeo: The Phoenician-Punic Civilization in Italy]]'' | [[Файл:Mozia lato nord-mod.jpg|center|128px]] | [[Сицилия]] | | ''[[:d:Q962184|Mozia]]''<br/>''[[:d:Q2260811|Lilibaeum]]'' | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 31 | | ''[[:d:Q65028897|Bradyseism in the Flegrea Area]]'' | [[Файл:Campi Flegrei.JPG|center|128px]] | [[Кампания]] | | ''[[:d:Q3364769|Parco sommerso di Gaiola]]''<br/>''[[:d:Q3895759|parco sommerso di Baia]]'' | ''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 32 | | ''[[:d:Q65028910|Cascata delle Marmore and Valnerina: Monastic sites and ancient hydrogeological reclamation works]]'' | [[Файл:Cascata delle Marmore 3.JPG|center|128px]] | [[Умбрия]] | | ''[[:d:Q38580|Cascata delle Marmore]]''<br/>''[[:d:Q376954|Valnerina]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 33 | | ''[[:d:Q65028937|The Marble Basin of Carrara]]'' | [[Файл:Carrara - Cave di marmo.JPG|center|128px]] | [[Тоскана]] | | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]''<br/>''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]''<br/>''[[:d:Q23038985|(ix)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 34 | | ''[[:d:Q65028953|The Transhumance: The Royal Shepherd's Track]]'' | [[Файл:Blockhaus Parco nazionale della Majella 2010-by-RaBoe-47.jpg|center|128px]] | [[Абруццо]]<br/>[[Молизе]]<br/>[[Кампания]]<br/>[[Апулия|Пулия]] | | | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038986|(x)]]'' |- | style='text-align:right'| 35 | | ''[[:d:Q65028976|The Aniene valley and Villa Gregoriana in Tivoli]]'' | [[Файл:TivoliVillaGregoriana-Cittadella.JPG|center|128px]] | [[Лацио|Лацио (төбәк)]] | | ''[[:d:Q546600|Aniene]]''<br/>''[[:d:Q625312|Villa Gregoriana]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]'' |- | style='text-align:right'| 36 | | ''[[:d:Q65028989|The Murge of Altamura]]'' | | [[Апулия|Пулия]] | | | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038981|(vii)]]''<br/>''[[:d:Q23038983|(viii)]]'' |- | style='text-align:right'| 37 | | ''[[:d:Q65029007|The Porticoes of Bologna]]'' | [[Файл:Bologna-portici02.jpg|center|128px]] | [[Эмилия-Романья]] | | | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 38 | | ''[[:d:Q65029017|Karstic caves in prehistoric Apulia]]'' | | [[Апулия|Пулия]] | | ''[[:d:Q3777009|Grotta Romanelli]]''<br/>''[[:d:Q65029027|Grotta delle Veneri]]''<br/>''[[:d:Q3777018|Deer Cave]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 39 | | ''[[:d:Q65029041|The Lower Palaeolithic Palaeosurfaces at Isernia-La Pineta and Notarchirico]]'' | [[Файл:Venosa Notarchirico2.jpg|center|128px]] | [[Молизе]] | | ''[[:d:Q1673859|Isernia la Pineta]]''<br/>''[[:d:Q3621976|Notarchirico archaeological area]]'' | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 40 | | ''[[:d:Q65029145|Le Colline del Prosecco di Conegliano e Valdobbiadene]]'' | [[Файл:Hillside View of Valdobbiadene.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16292|Province of Treviso]]'' | [[:commons:Category:Le Colline del Prosecco di Conegliano e Valdobbiadene|Le Colline del Prosecco di Conegliano e Valdobbiadene]] | | ''[[:d:Q23038979|(v)]]'' |- | style='text-align:right'| 41 | | ''[[:d:Q65029250|Padova Urbs Picta. Giotto, the Scrovegni Chapel and the 14th century painting cycles]]'' | | [[Венеция (төбәк)|Венето]] | | ''[[:d:Q963954|Scrovegni Chapel]]''<br/>''[[:d:Q810139|Basilica of Saint Anthony of Padua]]''<br/>''[[:d:Q2517428|Palazzo della Ragione]]''<br/>''[[:d:Q3867519|Civic Museums of Padua]]''<br/>''[[:d:Q65029427|Cappella della Reggia Carrarese]]''<br/>''[[:d:Q1410739|St. George's Oratory]]''<br/>''[[:d:Q3585946|Church of the Eremitani]]''<br/>''[[:d:Q3636809|Padua Baptistery]]''<br/>''[[:d:Q3884705|oratorio di San Michele]]'' | ''[[:d:Q23038972|(i)]]''<br/>''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]'' |- | style='text-align:right'| 42 | | ''[[:d:Q65029571|The cultural landscape of the Benedictine settlements in medieval Italy]]'' | | | | ''[[:d:Q19622375|Monastery of Saint Benedict]]''<br/>''[[:d:Q19843960|Monastery of Saint Scholastica]]''<br/>''[[:d:Q334051|Abbey of Monte Cassino]]''<br/>''[[:d:Q2425141|San Vincenzo al Volturno abbey]]''<br/>''[[:d:Q65029706|San Vincenzo al Volturno Old Abbey]]''<br/>''[[:d:Q2820562|Abbey of San Pietro al Monte]]''<br/>''[[:d:Q19881|Sacra di San Michele]]''<br/>''[[:d:Q3672204|San Vittore alle Chiuse]]''<br/>[[Сант'Анҗело ин Формиз (Казерта)|Сант'Анҗело ин Формиз]]<br/>''[[:d:Q2634480|Farfa Abbey]]'' | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038979|(v)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 43 | | ''[[:d:Q65030045|Evaporite karst and caves of Emilia Romagna Region]]'' | | [[Тоскана]]<br/>[[Эмилия-Романья]] | | ''[[:d:Q1761032|Appennino Tosco-Emiliano National Park]]''<br/>''[[:d:Q3895731|parco regionale dei Gessi Bolognesi e Calanchi dell'Abbadessa]]''<br/>''[[:d:Q3895428|parco regionale della Vena del Gesso Romagnola]]'' | ''[[:d:Q23038983|(viii)]]'' |- | style='text-align:right'| 44 | | ''[[:d:Q65030236|Via Francigena in Italy]]'' | | [[Эмилия-Романья]]<br/>[[Лацио|Лацио (төбәк)]]<br/>[[Лигурия]]<br/>[[Ломбардия]]<br/>[[Пьемонт]]<br/>[[Тоскана]]<br/>[[Валле д'Аоста]] | | ''[[:d:Q623424|Great St Bernard Pass]]''<br/>[[Аоста]]<br/>''[[:d:Q5990|Vercelli]]''<br/>[[Сантия]]<br/>[[Суза]]<br/>[[Павия]]<br/>[[Фиденца]]<br/>[[Сарцана]]<br/>[[Сиена]]<br/>[[Сутри]]<br/>[[Витербо]]<br/>[[Рим]] | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 45 | | ''[[:d:Q127415131|Evidence of Italo-Greek Culture between the Early and Late Middle Ages]]'' | | | | [[Джераче]]<br/>''[[:d:Q65028807|baptistery of Santa Severina]]''<br/>''[[:d:Q16584852|San Marco's oratory]]''<br/>''[[:d:Q747888|Cattolica di Stilo]]''<br/>''[[:d:Q3860578|San Giovanni Theristis]]'' | ''[[:d:Q23038976|(ii)]]''<br/>''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |- | style='text-align:right'| 46 | | ''[[:d:Q127466372|Historical theatres of the Marche Region]]'' | | | | ''[[:d:Q3982218|Teatro comunale]]''<br/>''[[:d:Q46499009|Teatro del Trionfo]]''<br/>''[[:d:Q16612552|Teatro della Fortuna]]''<br/>''[[:d:Q46497782|Teatro Battelli]]''<br/>''[[:d:Q3981909|Teatro Apollo]]''<br/>''[[:d:Q46498762|Teatro Angel dal Foco]]''<br/>''[[:d:Q3516769|Teatro Rossini]]''<br/>''[[:d:Q46497967|Auditorium C. Pedrotti]]''<br/>''[[:d:Q46499029|Teatro della Concordia]]''<br/>''[[:d:Q28001195|Teatro Mario Tiberini]]''<br/>''[[:d:Q46499050|Teatro della Rocca]]''<br/>''[[:d:Q28001196|Teatro Bramante]]''<br/>''[[:d:Q3982138|Raffaello Sanzio Theatre]]''<br/>''[[:d:Q3516783|Teatro delle Muse]]''<br/>''[[:d:Q3982063|Teatro Misa]]''<br/>''[[:d:Q3982222|Teatro comunale]]''<br/>''[[:d:Q3981926|Teatro Carlo Goldoni]]''<br/>''[[:d:Q3982001|Teatro Gentile da Fabriano]]''<br/>''[[:d:Q592228|Teatro Pergolesi]]''<br/>''[[:d:Q3982226|Teatro comunale]]''<br/>''[[:d:Q3982205|Teatro Vittorio Alfieri]]''<br/>''[[:d:Q46498006|Teatro Beniamino Gigli]]''<br/>''[[:d:Q3982240|Teatro condominiale La Fortuna]]''<br/>''[[:d:Q3982354|Teatro la Nuova Fenice]]''<br/>''[[:d:Q3982026|Teatro La Vittoria]]''<br/>''[[:d:Q3982105|Theatre Paolo Ferrari]]''<br/>''[[:d:Q3981951|Teatro Cortesi]]''<br/>''[[:d:Q46499154|Teatro Giovanni Mestica]]''<br/>''[[:d:Q3982219|Teatro comunale]]''<br/>''[[:d:Q28001171|Teatro Filippo Marchetti]]''<br/>''[[:d:Q111916474|Teatro comunale, Castelraimondo]]''<br/>''[[:d:Q46498768|Teatro Annibal Caro]]''<br/>''[[:d:Q111916406|Teatro G.B. Velluti]]''<br/>''[[:d:Q46087948|Teatro Lauro Rossi]]''<br/>''[[:d:Q46499161|Teatro Giuseppe Piermarini]]''<br/>''[[:d:Q46498786|Teatro Apollo]]''<br/>''[[:d:Q3982025|Teatro La Rondinella]]''<br/>''[[:d:Q46499796|Teatro Nicola degli Angeli]]''<br/>''[[:d:Q3981984|Teatro Comunale]]''<br/>''[[:d:Q46499685|Teatro Giuseppe Verdi]]''<br/>''[[:d:Q111916433|Teatro Bruno Mugellini]]''<br/>''[[:d:Q3982007|Teatro Giuseppe Persiani]]''<br/>''[[:d:Q28001169|Teatro comunale Feronia]]''<br/>''[[:d:Q46499224|Teatro Nicola Antonio Angeletti]]''<br/>''[[:d:Q46499140|Teatro Giacomo Leopardi]]''<br/>''[[:d:Q46499064|Teatro della Vittoria]]''<br/>''[[:d:Q3982072|Teatro Nicola Vaccaj]]''<br/>''[[:d:Q46498904|Teatro Comunale]]''<br/>''[[:d:Q46499181|Teatro La Fenice]]''<br/>''[[:d:Q111916470|Teatro comunale, Campofilone]]''<br/>''[[:d:Q3982289|Teatro dell'Aquila]]''<br/>''[[:d:Q46498228|Teatro Ermete Novelli]]''<br/>''[[:d:Q46503230|Teatro Alaleona]]''<br/>''[[:d:Q3982199|Teatro Vincenzo Pagani]]''<br/>''[[:d:Q46499091|Teatro dell’Iride]]''<br/>''[[:d:Q3982227|Teatro comunale]]''<br/>''[[:d:Q46498174|Teatro del Leone]]''<br/>''[[:d:Q3982262|Teatro dei Filarmonici]]''<br/>''[[:d:Q3982187|Teatro Ventidio Basso]]''<br/>''[[:d:Q3982140|Teatro Serpente Aureo]]''<br/>''[[:d:Q3982037|Teatro Luigi Mercantini]]'' | ''[[:d:Q23038977|(iii)]]''<br/>''[[:d:Q23038978|(iv)]]''<br/>''[[:d:Q23038980|(vi)]]'' |} {{Wikidata list end}} == Сылтамалар == {{Тышкы сылтамалар}} == Моны да карагыз == {{Портал|География|Мәдәният|Тарих}} * [[ЮНЕСКО Бөтендөнья мәдәни мирас объектлары исемлекләре]] [[Төркем:Илләр буенча Бөтендөнья мирасы]][[Төркем:Италия мәдәнияте]][[Төркем:Италия истәлекле урыннары]] qcpexwz4b4rsjxxckspjy155mk41esi 0 927530 5963445 5963033 2026-06-17T01:53:49Z ListeriaBot 24345 Wikidata list updated [V2] 5963445 wikitext text/x-wiki {{Мәгълүмати исемлек}} {{seealso|ru:К:Преподаватели МГУ}} '''{{Label|Q136706438|lang=tt}}''' ({{lang-ru|{{Label|Q136706438|lang=ru}}}}, {{lang-en|{{Label|Q136706438|lang=en}}}}) — төрле елларда [[Мәскәү дәүләт университеты]]нда (1755-бүгенгәчә) эшләгән шәхесләр исемлеге. {{notice|Түбәндәге төзмә [[кеше]]ләр һәм [[робот]]лар аңларлык күп телле халыкара [[Викимәгълүмат]] белем базасына волонтёрлар керткән мәгълүматка нигезләнә, '''тулы түгел''' һәм хаталы була ала. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру/тулыландыру/төзәтү һәм соңыннан уң яктагы <u>'''яңарт'''</u>ка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.}} Тамгалары татарчалаштырылмаган чакта, башка телдәгесен бирә. ''Авышлы язу'' әлегә [[Татарча Википедия]]дә үзләре турында мәкалә булмаганнарны билгели. {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P108 wd:Q13164. ?item wdt:P31 wd:Q5 } |section= |sort= |columns=number:#,label:исем,p108/Q13164/p580:башлау,p108/Q13164/p582:тәмамлау,p69,p106,p569,p19,p570,p20}} {| class='wikitable sortable' ! # ! исем ! башлау ! тәмамлау ! әлма-матер ! һөнәр төре ! туу датасы ! туу урыны ! үлем датасы ! үлем урыны |- | style='text-align:right'| 1 | ''[[:d:Q4055515|Mikhail Avdeyev]]'' | | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q17143199|medical examiner]]''<br/>''[[:d:Q3368718|патолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-11-16 | [[Вязьма]] | data-sort-value="1978" | 1978 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2 | ''[[:d:Q4055566|Nikolay Avdonin]]'' | | | ''[[:d:Q137355|Воронеж дәүләт аграр университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1903" | 1903-12-29<br/>1903 | [[Тамбов губернасы]] | data-sort-value="1979" | 1979-02-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 3 | ''[[:d:Q4056081|Natalya Avseenko]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2066131|спортчы]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-02-13 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 4 | ''[[:d:Q4056403|Alexei Avtonomov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-03-09 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[Анатолий Адо]] | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1928" | 1928-01-08 | [[Казан]] | data-sort-value="1995" | 1995-07-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 6 | ''[[:d:Q4058203|Mark Azbel]]'' | | | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-05-12 | [[Полтава]] | data-sort-value="2020" | 2020-03-31 | [[Исраил]] |- | style='text-align:right'| 7 | ''[[:d:Q4058939|Oleg Ayrapetov]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-01-06 | [[Актүбә (Әстерхан өлкәсе)|Актүбә]] | | |- | style='text-align:right'| 8 | ''[[:d:Q4059881|Moisey Markovitsj Akselrod]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q876864|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-01-05 | [[Смоленск]] | data-sort-value="1939" | 1939-02-20 | |- | style='text-align:right'| 9 | ''[[:d:Q4060006|Konstantin Aksyonov]]'' | 1953 | 1956 | | [[офицер]]<br/>''[[:d:Q165029|иликтер мантүре]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-06-01 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1977" | 1977-01-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 10 | ''[[:d:Q4061075|Anatoly Aleksandrov]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | data-sort-value="1861" | 1861-03-28 | ''[[:d:Q4083639|Биләү өязе]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-03-14 | [[Сергиев Посад]] |- | style='text-align:right'| 11 | ''[[:d:Q4061095|Vladimir Aleksandrov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-08-21 | [[Коломна]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[Владимир Алексеев]] | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-06-17 | ''[[:d:Q1018529|Bykovo, Moscow Oblast]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-12-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 13 | ''[[:d:Q4061649|Denis Alekseyev]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]''<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-07-29 | | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[Татьяна Алексеева]] | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1928" | 1928-02-07<br/>1928-12-07 | [[Казан]] | data-sort-value="2007" | 2007-06-22 | [[Вязьма]] |- | style='text-align:right'| 15 | ''[[:d:Q4062315|Umar Aliev]]'' | | | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Кубан өлкәсе]] | data-sort-value="1937" | 1937 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 16 | ''[[:d:Q4062466|Sos Alikhanian]]'' | 1931 | 1948 | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-12-07<br/>1906-11-26 | [[Бакы]] | data-sort-value="1985" | 1985-01-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 17 | ''[[:d:Q4062859|Vladimir Alpatov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1898" | 1898 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1979" | 1979 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 18 | ''[[:d:Q4063663|Arkadij Alfonskij]]'' | 1830 | 1847 | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1796" | 1796-02-08 | [[Вологда]] | data-sort-value="1869" | 1869-01-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 19 | ''[[:d:Q4063787|Vasiliy Vasilievich Alechin]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-01-17 | [[Курск]] | data-sort-value="1946" | 1946-04-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 20 | ''[[:d:Q4064812|Nataliya Ananyeva]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1946" | 1946-12-10 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | ''[[:d:Q4065493|Leonid Andreyev]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-06-16 | [[Смоленск]] | data-sort-value="2001" | 2001-12-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 22 | ''[[:d:Q4065508|Nikolaĭ Nikolaevich Andreev]]'' | 1912<br/>1924 | 1918<br/>1925 | ''[[:d:Q4304001|3 нче Мәскәү кәдит курпысы]]''<br/>''[[:d:Q58039437|Imperial Moscow Technical School]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q372608|Базел университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-07-16 | ''[[:d:Q4248586|Kurmani]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-12-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 23 | ''[[:d:Q4066305|Aleksandr Anisimov]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-03-30 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-02 | [[Сандармох]] |- | style='text-align:right'| 24 | ''[[:d:Q4066428|Dmitry Anichkov]]'' | | 1788 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1733" | 1733 | [[Сергиев Посад]] | data-sort-value="1788" | 1788-05-12<br/>1788-05-11<br/>1788-04-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 25 | ''[[:d:Q4066461|Nikolai Anke]]'' | 1836 | | ''[[:d:Q12376416|Tartu Governorate Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2114605|фармаколог]]'' | data-sort-value="1803" | 1803-12-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1872" | 1872-12-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 26 | ''[[:d:Q4066887|Grigory Anpilogov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-02-05 | ''[[:d:Q4529076|Shchigrovsky Uyezd]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-10-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 27 | ''[[:d:Q4068280|Valerian Borisovich Aptekar]]'' | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-10-24 | [[Варшава]] | data-sort-value="1937" | 1937-07-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 28 | ''[[:d:Q4068463|Vladimir Arakin]]'' | | | ''[[:d:Q4258140|Ленинград көнчыгыш университеты]]''<br/>''[[:d:Q4128093|Икенче Мәскәү дәүләт университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-07-19 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1983" | 1983-11-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 29 | ''[[:d:Q4068548|Dmitry Arapov]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-05-16 | [[Ереван]] | data-sort-value="2015" | 2015-12-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 30 | ''[[:d:Q4069408|Vladimir Arkadev]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-04-09<br/>1884-04-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1953" | 1953-12-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 31 | ''[[:d:Q4069674|Alexander Armfeld]]'' | 1837 | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''<br/>''[[:d:Q12376416|Tartu Governorate Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1806" | 1806-02-18 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1868" | 1868-03-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 32 | ''[[:d:Q4070126|Vyacheslav Artamonov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1946" | 1946-10-02 | [[Тула]] | data-sort-value="2021" | 2021-06-21 | |- | style='text-align:right'| 33 | [[Иван Артоболевский]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | [[инженер]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-09-26 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1977" | 1977-09-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 34 | ''[[:d:Q4070495|Sergey Arutyunov]]'' | | | ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q66581878|social anthropologist]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-07-01 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="2023" | 2023-12-21 | |- | style='text-align:right'| 35 | ''[[:d:Q4070498|Viada Arutyunova-Fidanyan]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q21280575|armenologist]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-30 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 36 | ''[[:d:Q4071029|Vasiliy Arshenevsky]]'' | 1787 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1758" | 1758 | [[Киев]] | data-sort-value="1808" | 1808-01-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 37 | ''[[:d:Q4071881|Iosif Atabekov]]'' | | | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | ''[[:d:Q15634281|вирусолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-12-07 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="2021" | 2021-04-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 38 | ''[[:d:Q4072146|Zakhariy Atlas]]'' | | | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-06-07 | [[Әстерхан]] | data-sort-value="1977" | 1977-10-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 39 | ''[[:d:Q4072784|Matvey Afonin]]'' | 1770 | | [[Уппсала университеты]]<br/>''[[:d:Q672420|Көнигсберг университеты]]''<br/>''[[:d:Q4475853|Moscow University Gymnasium]]'' | ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1739" | 1739 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1810" | 1810 | [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]] |- | style='text-align:right'| 40 | ''[[:d:Q4073012|Sergeĭ Aleksandrovich Akhmanov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-07-14 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1991" | 1991-07-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 41 | ''[[:d:Q4074140|Eduard Babayev]]'' | | | ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]'' | [[шагыйрь]] | data-sort-value="1927" | 1927-07-30 | [[Ташкент]] | data-sort-value="1995" | 1995-03-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 42 | ''[[:d:Q4074752|Vardan Bagdasaryan]]'' | | | ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-01-05 | [[Кольчугино]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[Отто Бадер]] | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-06-16 | ''[[:d:Q12093800|Һадяч өязе]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-04-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 44 | ''[[:d:Q4075200|Takhir Bazarov]]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-05-07 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[Константин Базилевич]] | 1935 | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]''<br/>''[[:d:Q15814223|Михаил артиллерия укуханәсе]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-05-12 | [[Киев]] | data-sort-value="1950" | 1950-03-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 46 | ''[[:d:Q4075244|Nina Basilevskaja]]'' | | | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-03-04 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1997" | 1997-06-24 | |- | style='text-align:right'| 47 | ''[[:d:Q4075871|Nikolay Bakeyev]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-11-20 | ''[[:d:Q1651502|Chernsky District]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-07-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 48 | ''[[:d:Q4076543|Aleksandr Baldin]]'' | | | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-02-26 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2001" | 2001-04-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 49 | ''[[:d:Q4078303|Alexandre Barkov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-05-13<br/>1873-05-25 | [[Тула губернасы|Тула гөбернәсе]] | data-sort-value="1953" | 1953-12-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 50 | ''[[:d:Q4078566|Anton Barsov]]'' | 1755 | 1791-01-21 | ''[[:d:Q2629059|Славән-юнан-латыйн академиясе]]''<br/>[[Петербург фәннәр академиясенең академия университеты|Питырбур ФА академия университеты]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1730" | 1730-03-12 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1791" | 1791-12-21<br/>1792-01-01<br/>1791-01-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 51 | ''[[:d:Q4078581|Foma Ivanovič Barsuk-Moisejev]]'' | | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1768" | 1768 | ''[[:d:Q1048315|Little Russia]]'' | data-sort-value="1811" | 1811-06-23<br/>1811-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 52 | ''[[:d:Q4078726|Vladimir Barulin]]'' | | | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1931" | 1931-01-07 | [[Одесса өлкәсе]] | data-sort-value="2008" | 2008 | |- | style='text-align:right'| 53 | ''[[:d:Q4078811|Sergej Barshev]]'' | 1836 | | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q1726903|criminal investigator]]'' | data-sort-value="1808" | 1808-09-17 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1882" | 1882-03-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[Сергей Бахвалов]] | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1898" | 1898-08-26 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1963" | 1963-09-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[Николай Бахвалов]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2005" | 2005-08-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 56 | ''[[:d:Q4080030|Aleksey Bachinsky]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-03-21<br/>1877-04-02 | [[Хелм]] | data-sort-value="1944" | 1944-07-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 57 | ''[[:d:Q4080959|Pavel Vladimirovich Bezobrazov]]'' | | | ''[[:d:Q4503257|Царское Село гимназиясе]]'' | ''[[:d:Q635734|архивист]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1859" | 1859-02-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1918" | 1918-09-13 | |- | style='text-align:right'| 58 | ''[[:d:Q4081386|Lev Beclemishev]]'' | 2007 | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-09-17 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | ''[[:d:Q4081864|Vladimir Beletsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-05-02 | [[Иркутск]] | data-sort-value="2017" | 2017-07-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 60 | ''[[:d:Q4082195|Konstantin Belov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-11-04 | [[Егорьевск]] | data-sort-value="2001" | 2001-06-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 61 | ''[[:d:Q4082454|Andrey Belozersky]]'' | | | ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q14906342|биофизик]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-08-16<br/>1905-08-29 | [[Ташкент]] | data-sort-value="1972" | 1972-12-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 62 | ''[[:d:Q4082939|Vera Beloshapkova]]'' | | | [[Омск дәүләт педагогика университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-07-07 | [[Бөек Новгород]] | data-sort-value="1996" | 1996 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 63 | ''[[:d:Q4083434|Ivan Belyayev]]'' | 1852 | 1854 | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | data-sort-value="1810" | 1810 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1873" | 1873-11-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 64 | ''[[:d:Q4083583|Valery Belyanin]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-08-03 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | ''[[:d:Q4084403|Ivan Berezin]]'' | 1945 | 1982 | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-09-26 | [[Орлов өязе]] | data-sort-value="1982" | 1982-05-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 66 | ''[[:d:Q4085020|Aleksandr Berlyant]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-09 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 67 | ''[[:d:Q4085132|Alexander Bernstein]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q211346|психиатр]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1870" | 1870-05-07<br/>1870-05-19 | [[Одесса]] | data-sort-value="1922" | 1922-05-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 68 | ''[[:d:Q4085141|Sergey Bernshteyn]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1892" | 1892-01-02 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1970" | 1970-10-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 69 | ''[[:d:Q4085145|Sergey Bernshteyn-Kogan]]'' | | | ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-05-15 | [[Кишинёв]] | data-sort-value="1951" | 1951 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 70 | ''[[:d:Q4085346|Grigory Beryozkin]]'' | 1991 | 1994 | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | [[эшкуар]] | data-sort-value="1966" | 1966-08-09 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 71 | ''[[:d:Q4085902|Igor Bestuzhev-Lada]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-01-12 | ''[[:d:Q18400751|Lada]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-12-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[Владимир Блаватский]] | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-08-30 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1980" | 1980-11-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 73 | ''[[:d:Q4087883|Dmitry Blagoy]]'' | | | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-01-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1984" | 1984-02-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 74 | ''[[:d:Q4088711|Nikolay Alekseyevich Bobrinski]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-03-30 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1964" | 1964-12-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 75 | ''[[:d:Q4088835|Alexey Bobrovsky]]'' | 1991-09 | 2024-04 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q386854|барабанчы]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-04-29 | [[Елец]] | | |- | style='text-align:right'| 76 | ''[[:d:Q4088931|Viktor Viktorovich Bobynin]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]'' | data-sort-value="1849" | 1849-11-08<br/>1849-11-20 | ''[[:d:Q4523927|Шылы (Рослаўльскі раён)]]''<br/>[[Тула]] | data-sort-value="1919" | 1919-11-25 | [[Тула]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[Дмитрий Боголепов]] | 1920-11-14 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-06-30 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1941" | 1941-05-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 78 | ''[[:d:Q4089542|Aleksandr Bogolyubov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-03-28 | [[Үскәмән]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | ''[[:d:Q4089597|Aleksandr Bogomolov]]'' | | | | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1900" | 1900 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1969" | 1969 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[Михаил Богословский (1867)|Михаил Богословский]] | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1867" | 1867-03-13 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1929" | 1929-04-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 81 | ''[[:d:Q4089776|Nikolay Bogoslovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1904" | 1904-10-14 | [[Калуга]] | data-sort-value="1961" | 1961-10-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 82 | ''[[:d:Q4089890|Sergey Boguslavsky]]'' | 1919-03 | 1923-09-03 | ''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-11-19 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1923" | 1923-09-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 83 | ''[[:d:Q4090189|Nikolay Bozhko]]'' | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-02-28 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[Алексей Болдырев]] | 1811 | | ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]''<br/>''[[:d:Q4475853|Moscow University Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q620573|гарәбиятче]]''<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1784" | 1784-03-16<br/>1780 | [[Полтава]] | data-sort-value="1842" | 1842-08-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 85 | ''[[:d:Q4093382|Vyacheslav Frantsevich Bonchkovskiy]]'' | 1945 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-10-11 | [[Ишем]] | data-sort-value="1965" | 1965-07-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 86 | ''[[:d:Q4093525|Gennady Bordyugov]]'' | | | ''[[:d:Q277872|Мәскәү гуманитар университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-06-06 | [[Воркута]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | ''[[:d:Q4093653|Aleksandr Borzov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]'' | data-sort-value="1874" | 1874-07-29 | [[Воронеж]] | data-sort-value="1939" | 1939-03-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 88 | ''[[:d:Q4093884|Nikolay Borisov]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-07-29 | [[Ессентуки]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[Алексей Борисяк]] | | | ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | data-sort-value="1872" | 1872-07-22 | [[Ромны]] | data-sort-value="1944" | 1944-02-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 90 | ''[[:d:Q4095631|Lidiya Bragina]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-02-01 | [[Акмәсҗит]] | data-sort-value="2021" | 2021-02-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 91 | ''[[:d:Q4095656|Vladimir Braginsky]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-08-03 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2016" | 2016-03-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 92 | ''[[:d:Q4096384|Leonid Brekhovskikh]]'' | | | [[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1917" | 1917-04-23<br/>1917-05-06 | [[Вологда губернасы|Вологда гөбернәсе]] | data-sort-value="2005" | 2005-01-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[Николай Бродский]] | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-11-15 | [[Ярославль]]<br/>''[[:d:Q721928|Ярослав]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-06-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 94 | ''[[:d:Q4096906|Yulian Bromley]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-02-21<br/>1935 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-04<br/>2012 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 95 | ''[[:d:Q4097210|Nikolay Brusentsov]]'' | 1953 | | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]''<br/>''[[:d:Q1515426|Украина милли музыка академиясе]]'' | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1779650|инженер-конструктор]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-02-07 | [[Камьянске]] | data-sort-value="2014" | 2014-12-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 96 | ''[[:d:Q4097946|Vladimir Budanov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-03-05 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | ''[[:d:Q4098839|Boris Bulgakov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1900" | 1900-07-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[Виктор Бунак]] | 1929 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-09-10 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1979" | 1979-04-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 99 | ''[[:d:Q4099166|Христофор Георгиевич Бунге]]'' | 1817 | 1842 | ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1781" | 1781-12-12 | [[Киев]] | data-sort-value="1861" | 1861-12-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 100 | ''[[:d:Q4100176|Anatoly Butenko]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1925" | 1925-04-19 | [[Гадяч|Һадәч]] | data-sort-value="2005" | 2005-05-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 101 | ''[[:d:Q487620|Anatoly Karatsuba]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-01-31 | [[Грозный]] | data-sort-value="2008" | 2008-09-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 102 | ''[[:d:Q487735|Anatoli Vitushkin]]'' | 1965 | 2004 | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4465268|Suvorov Military School in Tula]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-06-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2004" | 2004-05-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 103 | ''[[:d:Q487849|Anatoly Kolodkin]]'' | | | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-02-27 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2011" | 2011-02-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[Әскар Акаев]] | | | ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-11-10 | ''[[:d:Q2907815|Kyzylbayrak]]'' | | |- | style='text-align:right'| 105 | ''[[:d:Q500978|Aris Poulianos]]'' | | | ''[[:d:Q762266|City University of New York]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-07-24 | ''[[:d:Q209576|Icaria]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-03-02 | |- | style='text-align:right'| 106 | ''[[:d:Q501904|Andrey Shidlovsky]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-07-31<br/>1915-08-13 | [[Алатыр]] | data-sort-value="2007" | 2007-03-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 107 | ''[[:d:Q502396|Андрей Капитса]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q38053159|геоморфолог]]''<br/>''[[:d:Q15623737|бозбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-07-09 | [[Кембриҗ]] | data-sort-value="2011" | 2011-08-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 108 | ''[[:d:Q505031|Sergey Solovyov]]'' | 1845 | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[профессор]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1820" | 1820-05-05 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1879" | 1879-10-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 109 | ''[[:d:Q516300|Nikolai Akulov]]'' | 1931 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-12-12 | [[Орёл]] | data-sort-value="1976" | 1976-11-21 | |- | style='text-align:right'| 110 | ''[[:d:Q531682|Alek D. Epstein]]'' | | | ''[[:d:Q174158|Иерусалимдагы Яһүд үниверситеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-04-18 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 111 | ''[[:d:Q534510|Sergey Karpov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-01-01 | [[Ставрополь]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | ''[[:d:Q534632|Aleksei Severtsov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1866" | 1866-09-11 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1936" | 1936-12-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 113 | ''[[:d:Q537965|Svetlana Tatunts]]'' | | | [[Бакы дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-02-26 | [[Бакы]] | | |- | style='text-align:right'| 114 | ''[[:d:Q540839|Ninel Kuznetsova]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1927" | 1927-12-09 | [[Ташкент]] | data-sort-value="2010" | 2010-11-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 115 | ''[[:d:Q551475|Alexander Piatigorsky]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-01-30 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2009" | 2009-10-25 | [[Лондон]] |- | style='text-align:right'| 116 | ''[[:d:Q552750|Sergei Navashin]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1857" | 1857-12-02 | ''[[:d:Q21674025|Tsarevchtchina]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-12-10 | [[Пушкино]] |- | style='text-align:right'| 117 | ''[[:d:Q553209|Alexei Kostrikin]]'' | 1963 | 2000 | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-02-12 | ''[[:d:Q24324583|Bolshoy Morets]]'' | data-sort-value="2000" | 2000-09-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 118 | ''[[:d:Q554661|Vyacheslav Lebedev]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-01-27 | [[Кострома]] | data-sort-value="2010" | 2010-03-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 119 | ''[[:d:Q555693|Timofey Granovsky]]'' | 1839 | | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | ''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1813" | 1813-03-09<br/>1813-03-21 | [[Орёл]] | data-sort-value="1855" | 1855-10-04<br/>1855-10-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 120 | ''[[:d:Q558838|Nestor Kotlyarevsky]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1863" | 1863-01-21<br/>1863-02-02 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1925" | 1925-05-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 121 | ''[[:d:Q561470|Dmitry Anuchin]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="1843" | 1843-08-27<br/>1843-09-08 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1923" | 1923-06-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 122 | ''[[:d:Q572721|Pyotr Baranovsky]]'' | | | ''[[:d:Q58039437|Imperial Moscow Technical School]]''<br/>''[[:d:Q4304039|Мәскәү археология институты]]'' | ''[[:d:Q42973|архитектор]]''<br/>''[[:d:Q2145981|реставратор]]''<br/>''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-02-14 | ''[[:d:Q4527421|Shuiskoe]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-06-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 123 | ''[[:d:Q574605|Gury Marchuk]]'' | | | ''[[:d:Q4284716|Питырбур дәүләт университетының математика-механика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-06-08 | ''[[:d:Q18796115|Petrokhersonets]]'' | data-sort-value="2013" | 2013-03-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 124 | ''[[:d:Q577704|Nikolai Nadezhdin]]'' | 1832 | 1834 | ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4402625|Рәзән руханилар семинариясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[галим]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | data-sort-value="1804" | 1804-10-05 | ''[[:d:Q3637855|Beloomut]]'' | data-sort-value="1856" | 1856-01-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 125 | ''[[:d:Q611135|Vadim Nikolaevich Tikhomirov]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q3578589|әйләнә-тирә мохит саклаучысы]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-01-27 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1998" | 1998-07-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 126 | ''[[:d:Q634318|Grigory Landsberg]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-01-10 | [[Вологда]] | data-sort-value="1957" | 1957-02-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 127 | ''[[:d:Q634344|Vladimir Arnoldi]]'' | | | ''[[:d:Q4028031|1 нче Мәскәү гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-06-13 | [[Мичуринск]] | data-sort-value="1924" | 1924-03-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 128 | ''[[:d:Q634797|Nikolai Burdenko]]'' | | | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]''<br/>''[[:d:Q62018688|faculté de médecine de l'université de Dorpat]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q9385011|neurosurgeon]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q12789691|янарал-убирс]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-05-22 | [[Каменка (Пинзә өлкәсе)|Каменка]] | data-sort-value="1946" | 1946-11-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[Владимир Гептнер]] | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q16831394|териолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-06-22 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1975" | 1975-08-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 130 | ''[[:d:Q644051|Yuri Nesterenko]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-12-05 | [[Харьков]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | ''[[:d:Q658759|Boris Ponomarev]]'' | | | ''[[:d:Q4533069|MSU Faculty of Ethnology]]''<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-01-04 | [[Зарайск]] | data-sort-value="1995" | 1995-12-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 132 | ''[[:d:Q661988|Дмитри Ушаков]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q15991187|grammarian]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-01-12 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1942" | 1942-04-17 | [[Ташкент]] |- | style='text-align:right'| 133 | ''[[:d:Q672046|Arkady Kolesnikov]]'' | | | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-12-05 | ''[[:d:Q835838|Юрбаркас]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-04-04 | [[Акъяр]] |- | style='text-align:right'| 134 | ''[[:d:Q702032|Sergey Averintsev]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-10 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2004" | 2004-02-21 | [[Вена шәһәре|Вена]] |- | style='text-align:right'| 135 | ''[[:d:Q707035|Tikhon Rabotnov]]'' | | | ''[[:d:Q4157547|Демидов юридик лицее]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-08-06 | [[Ярославль]] | data-sort-value="2000" | 2000-09-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[Михаил Лаврентьев (1900)|Михаил Лаврентьев]] | 1949 | 1957 | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-11-19 | [[Казан]] | data-sort-value="1980" | 1980-10-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 137 | ''[[:d:Q709214|Georgy Petrov]]'' | 1952 | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[инженер]] | data-sort-value="1912" | 1912-05-18 | ''[[:d:Q986674|Pinega]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-05-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 138 | ''[[:d:Q709432|Eugen Slutsky]]'' | 1934 | 1938 | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q157808|Мюнхен техника университеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-04-07 | ''[[:d:Q20674088|Новинское]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-03-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 139 | ''[[:d:Q710722|Aleksei Balandin]]'' | 1948 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-12-08 | [[Енисейск]] | data-sort-value="1967" | 1967-05-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 140 | ''[[:d:Q710920|Igor Shafarevich]]'' | 1944 | 1975 | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q181043|диссидент]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-06-03 | [[Житомир]] | data-sort-value="2017" | 2017-02-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 141 | ''[[:d:Q716017|Alexander Gelfond]]'' | 1931 | 1968 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-10-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1968" | 1968-11-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 142 | ''[[:d:Q718045|Ilya Piatetski-Shapiro]]'' | 1965 | 1968 | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1929" | 1929-03-30 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2009" | 2009-02-21 | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] |- | style='text-align:right'| 143 | ''[[:d:Q720900|Evgeny Pashukanis]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[адвокат]] | data-sort-value="1891" | 1891-02-11 | [[Старица (шәһәр)|Старица]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 144 | ''[[:d:Q723638|Aleksandr Khinchin]]'' | 1927<br/>1937 | 1935<br/>1959 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-07-07 | [[Кондрово]] | data-sort-value="1959" | 1959-11-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 145 | ''[[:d:Q724323|Yulian Semyonov]]'' | | | ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-10-08 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1993" | 1993-09-15<br/>1993-09-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 146 | ''[[:d:Q725528|Aleksei Chichibabin]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-03-17 | ''[[:d:Q4244781|Kuzemin]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-08-15 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[Дмитрий Егоров]] | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-08-10<br/>1869-12-02<br/>1869-12-10 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1931" | 1931-09-10 | [[Казан]] |- | style='text-align:right'| 148 | ''[[:d:Q728726|Nikolay Sklifosovsky]]'' | | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | [[хирург]]<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q10855616|medical officer]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1836" | 1836-03-25 | ''[[:d:Q1994867|Dzerjinscoe]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-11-30 | ''[[:d:Q4537051|Yakivtsi]]'' |- | style='text-align:right'| 149 | ''[[:d:Q729274|Dmitri Shepilov]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-11-05 | [[Ашкабад]] | data-sort-value="1995" | 1995-08-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 150 | ''[[:d:Q729712|Nikolay Baransky]]'' | | | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q66621753|Մոսկվայի առևտրական ինստիտուտ]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-07-15 | [[Тум|Томск]] | data-sort-value="1963" | 1963-11-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 151 | ''[[:d:Q731283|Vladimir Vasilevich Golubev]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-11-21 | [[Сергиев Посад]] | data-sort-value="1954" | 1954-12-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 152 | ''[[:d:Q731536|Mikhail Pokrovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1868" | 1868-08-17<br/>1868-08-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1932" | 1932-04-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 153 | ''[[:d:Q731904|Valentin Asmus]]'' | | | ''[[:d:Q56627895|Kiev Real School]]''<br/>''[[:d:Q56709687|Historisch-philosophische Fakultät der Kiewer Universität]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-12-18<br/>1894-12-30 | [[Киев]] | data-sort-value="1975" | 1975-06-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 154 | ''[[:d:Q735373|Gabriel Popov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-10-31 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 155 | ''[[:d:Q743184|Fyodor Buslaev]]'' | 1846 | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q24387326|мифограф]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1818" | 1818-04-13 | ''[[:d:Q1537304|Vadinsk]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-07-31 | ''[[:d:Q4271689|Lyublino]]'' |- | style='text-align:right'| 156 | [[Михаил Мензбир]] | 1887<br/>1898<br/>1917 | 1898<br/>1911<br/>1919 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q109120509|хайваннар коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]'' | data-sort-value="1855" | 1855-10-23 | [[Тула]] | data-sort-value="1935" | 1935-10-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 157 | ''[[:d:Q800136|Gustav Shpet]]'' | | | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1879" | 1879-03-26<br/>1879-04-07 | [[Киев]] | data-sort-value="1937" | 1937-11-16 | [[Колпашево]] |- | style='text-align:right'| 158 | ''[[:d:Q827054|Михаил Швыдкой]]'' | | | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-09-05 | [[Кант (шәһәр)|Кант]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | ''[[:d:Q834947|Boris Rybakov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4533069|MSU Faculty of Ethnology]]'' | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-05-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2001" | 2001-12-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 160 | ''[[:d:Q851468|Grigory Ivanovich Rossolimo]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q783906|невролог]]''<br/>''[[:d:Q15839237|невропатолог]]'' | data-sort-value="1860" | 1860-12-17 | [[Одесса]] | data-sort-value="1928" | 1928-09-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 161 | ''[[:d:Q887584|Pyotr Gannushkin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q13645592|MSU Faculty]]''<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q211346|психиатр]]'' | data-sort-value="1875" | 1875-02-24<br/>1875-03-08 | [[Рязань губернасы]] | data-sort-value="1933" | 1933-02-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 162 | ''[[:d:Q893614|Boris Dubrovin]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-04-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2019" | 2019-03-19 | [[Триест]] |- | style='text-align:right'| 163 | ''[[:d:Q893722|Boris Gessen]]'' | | | [[Edinburg universitetı|Эдинбург университеты]]<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1893" | 1893-08-16 | [[Кропивницкий|Кропывнытскый]] | data-sort-value="1936" | 1936-12-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 164 | ''[[:d:Q893728|Boris Levitan]]'' | 1961 | | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1914" | 1914-06-07 | [[Бердянск]] | data-sort-value="2004" | 2004-04-04 | [[Миннеаполис]] |- | style='text-align:right'| 165 | ''[[:d:Q893737|Boris Delaunay]]'' | 1935 | 1960 | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q9149093|альпинист]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-03-03 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1980" | 1980-07-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 166 | ''[[:d:Q893804|Boris Gnedenko]]'' | 1938<br/>1960 | 1945<br/>1995 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-01-01 | [[Сембер]] | data-sort-value="1995" | 1995-12-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[Владимир Энгелһардт]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-11-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1984" | 1984-07-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 168 | ''[[:d:Q905015|Yuri Ovchinnikov]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-08-02 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1988" | 1988-02-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 169 | ''[[:d:Q905949|Lev Aleksandrovich Chugaev]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-10-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1922" | 1922-09-26 | [[Грязовец|Грәзоветс]] |- | style='text-align:right'| 170 | ''[[:d:Q907162|Vitalii Goldanskii]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-06-18 | [[Витебск]] | data-sort-value="2001" | 2001-01-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[Георгий Вульф]] | 1909<br/>1919 | 1911 | ''[[:d:Q30909168|Бишенче Варшау гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]'' | ''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-06-10 | [[Нижын]] | data-sort-value="1925" | 1925-12-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 172 | ''[[:d:Q907372|Alexander Pavlovich Vinogradov]]'' | | | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[инженер]] | data-sort-value="1895" | 1895-08-09 | ''[[:d:Q21342475|Petretsovo]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-11-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[Николай Бекетов]] | | | ''[[:d:Q107029864|faculté de physique et mathématique de l'université impériale de Kazan]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q18576582|металлург]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1827" | 1827-01-13 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1911" | 1911-12-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 174 | ''[[:d:Q915301|Felix Berezin]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-04-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1980" | 1980-07-14<br/>1980-06-13 | [[Колыма]] |- | style='text-align:right'| 175 | ''[[:d:Q925405|Alexandre Kirillov]]'' | 1962 | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-05-09 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | ''[[:d:Q929950|Veniamin Kagan]]'' | 1922 | 1953 | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q56709733|Faculty of Physics and Mathematics of Kyiv University]]''<br/>''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-02-25 | ''[[:d:Q134712|Шәүләй]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-05-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 177 | ''[[:d:Q935366|Isaak Kikoin]]'' | | | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1908" | 1908-03-15<br/>1908-03-28 | ''[[:d:Q393332|Жагаре]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-12-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 178 | ''[[:d:Q937936|Vladimir Bazarov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1874" | 1874-08-08 | [[Тула]] | data-sort-value="1939" | 1939-09-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 179 | ''[[:d:Q943791|Mikhail Volkenshtein]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q14906342|биофизик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-10-10 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1992" | 1992-02-18<br/>1992-02-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 180 | ''[[:d:Q943902|Vladimir Pecherin]]'' | | 1836-06 | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q250867|католик рухание]]''<br/>''[[:d:Q20826540|scholar]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1807" | 1807-06-15 | ''[[:d:Q2046814|Velyka Dymerka]]''<br/>[[Бөекбритания]] | data-sort-value="1885" | 1885-04-29 | [[Дублин]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[Василий Лыткин]] | | | ''[[:d:Q29898401|Totem Teachers' Seminary]]''<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13636225|Finno-Ugrist]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-12-15 | ''[[:d:Q25687230|Tentyukov]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-08-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 182 | ''[[:d:Q950897|Yakov Sinai]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-09-21 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | ''[[:d:Q950931|Nikolai Efimov]]'' | 1946 | 1982 | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-05-31 | [[Ырынбур]] | data-sort-value="1982" | 1982-08-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 184 | ''[[:d:Q951438|Sergei Fomin]]'' | 1945 | 1975 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-12-09 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1975" | 1975-08-17 | [[Владивосток]] |- | style='text-align:right'| 185 | ''[[:d:Q957605|Semyon Desnitsky]]'' | 1768-05-08 | 1787 | [[Glazgo universitetı|Глазго университеты]]<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]<br/>''[[:d:Q4475853|Moscow University Gymnasium]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[адвокат]] | data-sort-value="1740" | 1740 | [[Нижын]] | data-sort-value="1789" | 1789-06-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 186 | ''[[:d:Q958015|Vladimir Uspensky]]'' | 1965 | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-11-27 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2018" | 2018-06-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 187 | ''[[:d:Q960521|Pēteris Stučka]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q48788|Riga State Gymnasium No.1]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q28528560|communist]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]'' | data-sort-value="1865" | 1865-07-26 | [[Лифләндия губернасы|Лифляндия губернасы]] | data-sort-value="1932" | 1932-01-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 188 | ''[[:d:Q970518|Ivan Nikolaevich Gorozhankin]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1848" | 1848-08-16 | [[Воронеж]] | data-sort-value="1904" | 1904-11-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 189 | ''[[:d:Q974421|Sergei Aleksandrovich Tokarev]]'' | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q17488357|диннәр тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-12-16 | [[Тула]] | data-sort-value="1985" | 1985-04-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 190 | ''[[:d:Q974437|Paul Sophus Epstein]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q157808|Мюнхен техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-03-20 | [[Варшава]] | data-sort-value="1966" | 1966-02-08 | [[Пәсадина (Калифорния)|Пәседине]] |- | style='text-align:right'| 191 | ''[[:d:Q981959|Semyon Frank]]'' | 1921 | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''<br/>[[Казан Император университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-01-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1950" | 1950-12-10 | [[Лондон]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[Вячеслав Володин]] | | | [[Николай Иванович Вавилов исемендәге Сарытау дәүләт генетика, биотехнология һәм инженерия университеты]]<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]''<br/>''[[:d:Q16694417|St. Petersburg University of the Russian Interior Ministry]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1964" | 1964-02-04 | ''[[:d:Q4061836|Alekseyevka]]'' | | |- | style='text-align:right'| 193 | ''[[:d:Q983365|Dmitrii Menshov]]'' | 1922 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-04-18 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 194 | ''[[:d:Q983399|Ivan Privalov]]'' | 1922 | 1941 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-01-30 | [[Түбән Ламу|Түбән Ломов]] | data-sort-value="1941" | 1941-07-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 195 | ''[[:d:Q1030307|Igor Grabar]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q628254|Император сынлы сәнгать академиясе]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | ''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q42973|архитектор]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-03-25 | ''[[:d:Q193478|Buda]]''<br/>''[[:d:Q210205|Pest]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-05-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 196 | ''[[:d:Q1032365|Khachatur Koshtoyants]]'' | | | ''[[:d:Q4128093|Икенче Мәскәү дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-09-13 | [[Гөмре]] | data-sort-value="1961" | 1961-04-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 197 | ''[[:d:Q1057289|Vasily Sergeevich Nemchinov]]'' | | | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-01-02 | ''[[:d:Q4147288|Grabovo]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-11-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 198 | ''[[:d:Q1093709|Mikhail Pogodin]]'' | 1828<br/>1836 | 1844 | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]'' | data-sort-value="1800" | 1800-11-11 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1875" | 1875-12-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 199 | ''[[:d:Q1174945|David Kazhdan]]'' | 1969 | 1975 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1946" | 1946-06-20 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | ''[[:d:Q1187315|Isaak Rubin]]'' | | | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-06-12 | [[Даугавпилс]] | data-sort-value="1937" | 1937-11-27 | [[Актүбә]] |- | style='text-align:right'| 201 | ''[[:d:Q7437|Irina Beletskaya]]'' | 1957-01-01 | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-03-10 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[Анатолий Луначарский]] | | | [[Цюрих университеты|Сүрих үнивирситите]] | [[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q61782327|cultural politician]]'' | data-sort-value="1875" | 1875-11-11 | [[Полтава]] | data-sort-value="1933" | 1933-12-26 | [[Ментона]] |- | style='text-align:right'| 203 | [[Нина Бари]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-11-19 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1961" | 1961-07-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 204 | ''[[:d:Q34458|Sergey Nikolsky]]'' | 1940 | 1997 | ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-04-17 | [[Талица (шәһәр)]] | data-sort-value="2012" | 2012-11-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[Александр Опарин]] | 1942 | 1960 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-03-02 | [[Углич]] | data-sort-value="1980" | 1980-04-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[Николай Семенов (1896)]] | 1944 | | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]''<br/>''[[:d:Q4406448|Samara Real School]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-04-03 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1986" | 1986-09-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 207 | ''[[:d:Q49645|Igor Kistyakivskiy]]'' | | | ''[[:d:Q12173050|Faculty of Law of Taras Shevchenko National University of Kyiv]]'' | [[адвокат]] | data-sort-value="1876" | 1876-01-04 | [[Киев]] | data-sort-value="1940" | 1940 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 208 | ''[[:d:Q52488|Ales Adamovich]]'' | | | ''[[:d:Q4484261|Faculty of Philology of the Belarusian State University]]''<br/>''[[:d:Q4129798|Югары сценарийчеләр һәм режиссерлар курслары]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-09-03 | [[Канюхи (Капыльский районы)|Канюхи]] | data-sort-value="1994" | 1994-01-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 209 | ''[[:d:Q57802|Gotthelf Fischer von Waldheim]]'' | | 1832 | ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q497294|лепидоптеролог]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q15848763|Staatsrat]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1771" | 1771-10-13 | [[Вальдхайм]] | data-sort-value="1853" | 1853-10-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 210 | ''[[:d:Q58141|Raşit Meredow]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-05-29 | [[Ашкабад]] | | |- | style='text-align:right'| 211 | ''[[:d:Q58336|Lola Karimova-Tillyaeva]]'' | | | ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]'' | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-07-03 | [[Ташкент]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[Михаил Ломоносов]] | | | ''[[:d:Q2629059|Славән-юнан-латыйн академиясе]]''<br/>''[[:d:Q155354|Марбург университеты]]''<br/>[[Петербург фәннәр академиясенең академия университеты|Питырбур ФА академия университеты]]<br/>''[[:d:Q689854|Фрайберг тау академиясе]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q282718|mosaicist]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q270141|polymath]]''<br/>''[[:d:Q20826540|scholar]]'' | data-sort-value="1711" | 1711-11-08 | ''[[:d:Q122258199|Mishaninskaya]]'' | data-sort-value="1765" | 1765-04-04 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 213 | ''[[:d:Q63131|Paul Walden]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q411895|Рига техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-07-14 | [[Лифләндия губернасы|Лифляндия губернасы]] | data-sort-value="1957" | 1957-01-22 | [[Гаммертинген]] |- | style='text-align:right'| 214 | ''[[:d:Q64109|Friedrich Ernst Ludwig von Fischer]]'' | 1812 | | ''[[:d:Q32120|Һалле-Виттенберг үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q16334509|pteridologist]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]'' | data-sort-value="1782" | 1782-02-08 | [[Һальберштадт]] | data-sort-value="1854" | 1854-06-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 215 | ''[[:d:Q65196|Yuri Manin]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-02-16 | [[Акмәсҗит]] | data-sort-value="2023" | 2023-01-07 | [[Бонн]] |- | style='text-align:right'| 216 | ''[[:d:Q69815|Georg Franz Hoffmann]]'' | | 1826-03 | ''[[:d:Q40025|Эрланген — Нүрнберг университеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q15924544|lichenologist]]''<br/>''[[:d:Q16334509|pteridologist]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1760" | 1760-01-13 | [[Марктбрайт]] | data-sort-value="1826" | 1826-03-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[Александр Прохоров]] | | | ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-07-11 | ''[[:d:Q755507|Atherton]]'' | data-sort-value="2002" | 2002-01-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 218 | ''[[:d:Q85404|Yury Osipov]]'' | 1989 | | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1936" | 1936-07-07 | [[Тубыл]] | | |- | style='text-align:right'| 219 | ''[[:d:Q92998|Evgenii Landis]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-10-06 | [[Харьков]] | data-sort-value="1997" | 1997-12-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 220 | ''[[:d:Q93909|Iosif Shklovsky]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-06-18 | [[Һлухив]] | data-sort-value="1985" | 1985-03-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 221 | ''[[:d:Q98657|Werner Janssen]]'' | | | ''[[:d:Q214341|Амстердам университеты]]'' | [[шагыйрь]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-08-07 | [[Мөнхенгладбах]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | ''[[:d:Q123005|Maksim Sergiyevskiy]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q2504617|раманис]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-10-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1946" | 1946-06-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 223 | ''[[:d:Q128494|Lyubov Axelrod]]'' | | | [[Берн университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | data-sort-value="1868" | 1868 | ''[[:d:Q149233|Вилейка өязе]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-02-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 224 | [[Лев Ландау]] | 1943 | 1947 | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>[[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4849587|Baku Polytechnicum]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1908" | 1908-01-09 | [[Бакы]] | data-sort-value="1968" | 1968-04-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 225 | ''[[:d:Q153224|Andrey Kolmogorov]]'' | 1925<br/>1929<br/>1931<br/>1954-11-01 | 1971<br/>1931<br/>1987<br/>1958-01-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]''<br/>''[[:d:Q4138505|E. A. Repman gymnasium]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-04-25 | [[Тамбов]] | data-sort-value="1987" | 1987-10-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[Игорь Тамм]] | | | [[Edinburg universitetı|Эдинбург университеты]]<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-07-08 | [[Владивосток]] | data-sort-value="1971" | 1971-04-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 227 | ''[[:d:Q155860|Andrey Vyshinsky]]'' | | | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[адвокат]] | data-sort-value="1883" | 1883-11-28 | [[Одесса]] | data-sort-value="1954" | 1954-11-22 | [[Нью-Йорк]] |- | style='text-align:right'| 228 | [[Владимир Арнольд]] | 1963 | 1987 | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-06-12 | [[Одесса]] | data-sort-value="2010" | 2010-06-03 | ''[[:d:Q171689|12th arrondissement of Paris]]'' |- | style='text-align:right'| 229 | ''[[:d:Q158465|Anatoly Fomenko]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-03-13 | [[Донецк]] | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[Алексей Абрикосов (1875)|Алексей Абрикосов]] | | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q3368718|патолог]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1875" | 1875-01-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1955" | 1955-04-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[Отто Шмидт]] | 1923 | 1930 | ''[[:d:Q56709733|Faculty of Physics and Mathematics of Kyiv University]]''<br/>''[[:d:Q12102506|Second Kyevan gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q4299199|Могилөв ирләр гимназиясе]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q3410028|психоаналитик]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-09-18<br/>1891-09-30 | [[Могилёв]] | data-sort-value="1956" | 1956-09-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 232 | ''[[:d:Q168863|Juĺjan Drejzin]]'' | | | ''[[:d:Q4111158|Вилнә руханилар семинариясе]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-06-09 | [[Днипро]] | data-sort-value="1942" | 1942-03-28 | ''[[:d:Q4317064|Nemchinovka]]'' |- | style='text-align:right'| 233 | ''[[:d:Q169038|Zdeněk Nejedlý]]'' | | | ''[[:d:Q3563550|Faculty of Arts, Charles University in Prague]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q23656820|Clerical Officer]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q21550346|aesthetician]]''<br/>''[[:d:Q15962340|әдәбият теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-02-10 | ''[[:d:Q722732|Литомышл]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-03-09 | [[Прага]] |- | style='text-align:right'| 234 | ''[[:d:Q172326|Kliment Timiryazev]]'' | 1872<br/>1884<br/>1917 | 1911<br/>1920 | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | data-sort-value="1843" | 1843-05-22 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1920" | 1920-04-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 235 | [[Петр Капица]] | 1943-10-01 | | ''[[:d:Q332342|Тринити көллияте]]''<br/>''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]''<br/>[[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>[[профессор]] | data-sort-value="1894" | 1894-06-26 | [[Кронштадт]] | data-sort-value="1984" | 1984-04-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 236 | ''[[:d:Q180819|Lev Vygotsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4425482|Мәскәү шәһәр халык университеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-11-17 | [[Орша]] | data-sort-value="1934" | 1934-06-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 237 | ''[[:d:Q184656|Nikolai Berdyaev]]'' | | | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]'' | data-sort-value="1874" | 1874-03-06 | [[Обухив]] | data-sort-value="1948" | 1948-03-24 | [[Кламар]] |- | style='text-align:right'| 238 | ''[[:d:Q185110|Igor Kurchatov]]'' | | | ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q12098980|Simferopol gymnasium №1]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-01-08<br/>1902-12-30 | [[Сем (Чиләбе өлкәсе)|Сем]] | data-sort-value="1960" | 1960-02-07 | ''[[:d:Q2042212|Barvikha]]'' |- | style='text-align:right'| 239 | [[Алексей Абрикосов (1928)]] | 1948 | 1965 | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-06-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2017" | 2017-03-29 | [[Пало-Альто]] |- | style='text-align:right'| 240 | ''[[:d:Q189172|Andrey Korotayev]]'' | | | ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>''[[:d:Q230899|Манчестер университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q17488363|economic historian]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>[[профессор]]<br/>[[математик]]<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1961" | 1961-02-17 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[Анатолий Логунов]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-12-30 | ''[[:d:Q37899991|Obsharovka]]'' | data-sort-value="2015" | 2015-03-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 242 | ''[[:d:Q215998|Justus Christian Loder]]'' | 1819 | | ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]'' | [[хирург]]<br/>''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1753" | 1753-03-12 | [[Рига]] | data-sort-value="1832" | 1832-04-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 243 | ''[[:d:Q224551|Aleksei Filippov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1923" | 1923-09-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2006" | 2006-10-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[Светлана Аллилуева]] | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q18814623|автобиограф]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[укытучы]] | data-sort-value="1926" | 1926-02-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2011" | 2011-11-22<br/>2011-11-11 | [[Ричленд-Сентер (Висконсин)|Ричленд-Сентер]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[Раиса Горбачёва]] | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1932" | 1932-01-05 | [[Рубцовск]] | data-sort-value="1999" | 1999-09-20 | [[Мүнстер]] |- | style='text-align:right'| 246 | ''[[:d:Q235796|Vsevolod Miller]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | data-sort-value="1848" | 1848-04-07 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1913" | 1913-11-05 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 247 | ''[[:d:Q241798|Isaac Mintz]]'' | | | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-01-22 | ''[[:d:Q572142|Krynychky]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-04-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 248 | ''[[:d:Q242616|Patricia Churchland]]'' | | | ''[[:d:Q391028|Британ Колумбиясе университеты]]''<br/>''[[:d:Q235034|Питтсбург университеты]]''<br/>''[[:d:Q774489|Соммервилл көллияте]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-07-16 | ''[[:d:Q3350642|Oliver]]'' | | |- | style='text-align:right'| 249 | ''[[:d:Q246497|Mstislav Keldysh]]'' | 1937 | 1946 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | [[математик]]<br/>[[инженер]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-01-28 | [[Рига]] | data-sort-value="1978" | 1978-06-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 250 | ''[[:d:Q252725|Pavel Shternberg]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1865" | 1865-04-02 | [[Орёл]] | data-sort-value="1920" | 1920-02-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 251 | ''[[:d:Q259731|Teodor Oizerman]]'' | 1946 | 1968 | ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-05-01 | ''[[:d:Q2976109|Petrovirivka]]'' | data-sort-value="2017" | 2017-03-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 252 | ''[[:d:Q271402|Marina Solodkin]]'' | | | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-05-31 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2013" | 2013-03-16 | [[Рига]] |- | style='text-align:right'| 253 | [[Михаил Суслов]] | | | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''<br/>''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''<br/>''[[:d:Q1584938|Rabfak]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-11-08 | ''[[:d:Q4521321|Shakhovskoye]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-01-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 254 | [[Леонид Мандельштам]] | | | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q157575|Страсбур үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-05-04 | [[Могилёв]] | data-sort-value="1944" | 1944-11-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 255 | ''[[:d:Q292295|Bluma Zeigarnik]]'' | | | ''[[:d:Q20266330|Фридрих Вилһелм үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q211346|психиатр]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-10-27 | ''[[:d:Q499318|Пренай]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-02-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 256 | ''[[:d:Q302434|Aleksandr Samarsky]]'' | 1948 | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4138556|А. П. Чехов исемендәге № 2 нче һимназиясе]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-02-19 | ''[[:d:Q7211450|Svystuny]]'' | data-sort-value="2008" | 2008-02-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 257 | ''[[:d:Q315414|Israel Gelfand]]'' | 1941 | 1989 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-08-20 | ''[[:d:Q1786696|Okny]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-10-05 | [[Нью-Брансвик (Нью-Джерси)|Нью-Брансвик]] |- | style='text-align:right'| 258 | ''[[:d:Q316371|Vladimir Vernadsky]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q18176481|biogeochemist]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>[[укытучы]] | data-sort-value="1863" | 1863-02-28 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1945" | 1945-01-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 259 | ''[[:d:Q318330|Adolph Joffe]]'' | | | [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]]<br/>''[[:d:Q12098980|Simferopol gymnasium №1]]'' | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q28528560|communist]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-10-10 | [[Акмәсҗит]] | data-sort-value="1927" | 1927-11-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 260 | ''[[:d:Q321515|Valery Glivenko]]'' | 1928 | 1940 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-01-02 | [[Киев]] | data-sort-value="1940" | 1940-02-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 261 | ''[[:d:Q324968|Sergey Vavilov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-03-12 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1951" | 1951-01-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[Павел Александров]] | 1921 | 1982 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4424937|Смоленск гимназиясе]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-04-25 | [[Ногинск]] | data-sort-value="1982" | 1982-11-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 263 | ''[[:d:Q328350|Daniil Elkonin]]'' | | | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-02-16<br/>1904-03-01 | ''[[:d:Q464970|Mala Pereshchepina]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-10-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 264 | ''[[:d:Q330511|Abraham Plessner]]'' | 1939 | 1949 | ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q317053|Гисен университеты]]''<br/>''[[:d:Q20266330|Фридрих Вилһелм үнивирситите]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1900" | 1900-02-13 | [[Луҗ]] | data-sort-value="1961" | 1961-04-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 265 | ''[[:d:Q332535|Sergei Bulgakov]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q123819727|Orthodox theologian]]''<br/>''[[:d:Q88114145|philosopher of religion]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-06-16 | [[Ливны]] | data-sort-value="1944" | 1944-07-13<br/>1944-07-12 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 266 | ''[[:d:Q333265|Leon Theremin]]'' | 1967 | | ''[[:d:Q3401716|Беренче Питырбур классик гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q178416|Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q16684052|École militaire électrotechnique]]''<br/>''[[:d:Q16680888|Николай мөһәндисләр укуханәсе]]'' | ''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q639669|музыкачы]]''<br/>''[[:d:Q13219637|виолончелист]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-08-15 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1993" | 1993-11-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 267 | ''[[:d:Q335142|Alexander Bogdanov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q30889518|Imperial Univervisty of Kharkov medical faculty]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-08-22 | ''[[:d:Q818403|Сокулка]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-04-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 268 | ''[[:d:Q335467|Edward George, Baron George]]'' | | | [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>''[[:d:Q797892|Emmanuel College]]''<br/>''[[:d:Q1264867|Dulwich College]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q806798|банкир]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-09-16<br/>1938-09-11 | ''[[:d:Q2220276|Carshalton]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-04-18 | ''[[:d:Q2182179|St Tudy]]'' |- | style='text-align:right'| 269 | [[Александр Лурия]] | | | [[Казан дәүләт медицина университеты]]<br/>''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1030095|special education teacher]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-07-03<br/>1902-07-16 | [[Казан]] | data-sort-value="1977" | 1977-08-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 270 | ''[[:d:Q356003|Gleb Nosovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4304157|Александр Николаевич Тихонов исемендәге Мәскәү дәүләт электроника һәм математика институты]]''<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-01-26 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 271 | ''[[:d:Q359568|Vladimir A. Obruchev]]'' | | | ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q18844224|язучы-фантаст]]''<br/>''[[:d:Q4853732|балалар язучысы]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-09-28 | [[Ржев]] | data-sort-value="1956" | 1956-06-19 | [[Звенигород]] |- | style='text-align:right'| 272 | ''[[:d:Q362127|Aleksei N. Leontiev]]'' | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1903" | 1903-02-05<br/>1903-02-18 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1979" | 1979-01-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 273 | ''[[:d:Q365645|Alexander Fersman]]'' | 1912 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-10-27 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1945" | 1945-05-20 | [[Сочи]] |- | style='text-align:right'| 274 | ''[[:d:Q366471|Yakov Zeldovich]]'' | | | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-02-23 | [[Минск]] | data-sort-value="1987" | 1987-12-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 275 | ''[[:d:Q372026|Andrey Tikhonov]]'' | 1936 | 1993 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-10-17 | [[Гагарин (Смоленск өлкәсе)|Гагарин]] | data-sort-value="1993" | 1993-11-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 276 | ''[[:d:Q374024|Nikolai Luzin]]'' | 1908<br/>1917 | 1910<br/>1929 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q16706822|boys' gymnasium in Tomsk]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-12-09 | [[Иркутск]] | data-sort-value="1950" | 1950-02-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 277 | ''[[:d:Q377461|Valery Legasov]]'' | | | ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1377734|Chernobyl liquidator]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-09-01 | [[Тула]] | data-sort-value="1988" | 1988-04-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 278 | ''[[:d:Q383045|Vladimir Abramovich Rokhlin]]'' | 1957 | 1960 | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-08-23 | [[Бакы]] | data-sort-value="1984" | 1984-12-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 279 | ''[[:d:Q385207|Lev Schnirelmann]]'' | 1930 | 1934 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-01-02 | [[Гомель]] | data-sort-value="1938" | 1938-09-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[Владимир Сукачёв|Владимир Сукачов]] | | 1953 | ''[[:d:Q58878019|Урман институты]]'' | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1895303|урманчы]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q16021386|forestry engineer]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-05-26 | ''[[:d:Q4192615|Zmiyovsky Uyezd]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-02-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 281 | ''[[:d:Q389731|Anatoli Petrovich Bogdanov]]'' | 1867 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1834" | 1834-10-13 | ''[[:d:Q4318762|Нижнедевицк өязе]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-03-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 282 | ''[[:d:Q419464|Akiva Yaglom]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-03-06 | [[Харьков]] | data-sort-value="2007" | 2007-12-13 | [[Бостон]] |- | style='text-align:right'| 283 | ''[[:d:Q432606|Evgenii Feinberg]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-06-14 | [[Бакы]] | data-sort-value="2005" | 2005-12-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 284 | [[Nikolay Zelinskiy|Николай Зелинский]] | | | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]'' | data-sort-value="1861" | 1861-01-25 | [[Тирасполь]] | data-sort-value="1953" | 1953-07-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 285 | ''[[:d:Q436213|Svetlana Gannushkina]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-03-06 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 286 | ''[[:d:Q438839|Alexander Dugin]]'' | 2010 | 2014 | ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]''<br/>''[[:d:Q4326202|Новочеркасск дәүләт мелиорация академиясе]]'' | ''[[:d:Q1685363|пропагандист]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q16947320|гиясәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-01-07 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 287 | ''[[:d:Q443455|Olga Lepeshinskaya]]'' | | | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-08-06 | [[Пермь]] | data-sort-value="1963" | 1963-10-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 288 | ''[[:d:Q449538|Alexander Zinoviev]]'' | 1951<br/>1999 | 1976<br/>2006 | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q3658608|карикатурачы рәссам]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14565331|мантыйкчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q9334029|сатирик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q181043|диссидент]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-10-29 | ''[[:d:Q4518353|Чухлома өязе]]'' | data-sort-value="2006" | 2006-05-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 289 | ''[[:d:Q450643|Ernest Vinberg]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-07-26 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2020" | 2020-05-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 290 | ''[[:d:Q450864|Mikhail Postnikov]]'' | 1954<br/>1965 | 1960<br/>2004 | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-10-27 | [[Шатура]] | data-sort-value="2004" | 2004-05-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 291 | ''[[:d:Q451319|Lev Pontryagin]]'' | 1929 | 1934 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-09-03 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1988" | 1988-05-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 292 | ''[[:d:Q451716|Pavel Urysohn]]'' | 1921 | 1924 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-02-03 | [[Одесса]] | data-sort-value="1924" | 1924-08-17 | [[Ба-сюр-Мер]] |- | style='text-align:right'| 293 | ''[[:d:Q452606|Irina Antonova]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q47090899|музей эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-03-20 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2020" | 2020-11-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 294 | [[Николай Боголюбов (академик)]] | 1950 | | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q15980158|язучы-документалист]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-08-08 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="1992" | 1992-02-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 295 | ''[[:d:Q457680|Olga Arsenievna Oleinik]]'' | 1946 | 2001 | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Пермь дәүләт университеты|Пермь дәүләт илкүләм тикшеренү университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-07-02 | ''[[:d:Q4285075|Matusiv]]'' | data-sort-value="2001" | 2001-10-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 296 | ''[[:d:Q461129|Nikolai Severtzov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1827" | 1827-10-24 | [[Воронеж]]<br/>''[[:d:Q4539184|Yasenki]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-01-26 | [[Тын]] |- | style='text-align:right'| 297 | ''[[:d:Q470453|Merab Mamardashvili]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-09-15 | ''[[:d:Q19583|Gori]]'' | data-sort-value="1990" | 1990-11-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 298 | ''[[:d:Q470539|Sergei Bernstein]]'' | 1941 | 1947 | ''[[:d:Q3064332|Париж университетының табигый фәннәр факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-02-22 | [[Одесса]] | data-sort-value="1968" | 1968-10-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 299 | ''[[:d:Q472092|Andrei Bolibrukh]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4059142|D. K. Fadeev Academic Gymnasium]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-30 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2003" | 2003-11-11 | ''[[:d:Q175129|Парижның 13нче бүлгесе]]'' |- | style='text-align:right'| 300 | ''[[:d:Q487602|Anatoly Vlasov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4458747|Тын океан хәрби-диңгез институты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-08-07 | [[Балашау]] | data-sort-value="1975" | 1975-12-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 301 | ''[[:d:Q2371003|Andrey Zaliznyak]]'' | | 1982-09 | ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q214654|Sorbonne]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-04-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2017" | 2017-12-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 302 | ''[[:d:Q2371142|Nikolai Shakura]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-10-07 | ''[[:d:Q1952866|Svietlahorsk District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 303 | ''[[:d:Q2378112|Evgeny Golod]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-10-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2018" | 2018-07-05 | |- | style='text-align:right'| 304 | ''[[:d:Q2381959|Filipp Fortunatov]]'' | | | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1848" | 1848-01-02 | [[Вологда]] | data-sort-value="1914" | 1914-09-20 | ''[[:d:Q4234748|Kosalma]]'' |- | style='text-align:right'| 305 | [[Мария Клёнова]] | | | | ''[[:d:Q11900058|сәяхәтче-тәдкыйкатьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-07-31 | [[Иркутск]] | data-sort-value="1976" | 1976-08-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 306 | ''[[:d:Q2388810|Alexander Nesmeyanov]]'' | 1948-01-08 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-08-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1980" | 1980-01-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 307 | ''[[:d:Q2390351|Sergei Nikolaevich Trubetskoy]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4138504|lycée Ivanovice Krejmana]]''<br/>''[[:d:Q56282123|gymnase masculin de Kalouga]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q88114145|philosopher of religion]]'' | data-sort-value="1862" | 1862-07-23 | ''[[:d:Q13648342|Akhtyrka]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-09-29 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 308 | ''[[:d:Q2394127|Nikolai Koltsov]]'' | 1899 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1872" | 1872-07-03 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1940" | 1940-12-02 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 309 | ''[[:d:Q2407562|Archie Brown]]'' | | | [[London School of Economics]]<br/>''[[:d:Q4767906|Annan Academy]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-05-10 | | | |- | style='text-align:right'| 310 | [[Борис Поршнев]] | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-02-22 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1972" | 1972-11-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 311 | ''[[:d:Q2426448|Andrey Arkhangelsky]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-11-26<br/>1879-12-08 | [[Рязань]] | data-sort-value="1940" | 1940-06-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 312 | ''[[:d:Q2430851|Boris Demidovich]]'' | | | ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-03-02 | [[Навагрудак|Наваһрудак]] | data-sort-value="1977" | 1977-04-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 313 | ''[[:d:Q2448727|Alexander Frumkin]]'' | | | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-10-12 | [[Кишинёв]] | data-sort-value="1976" | 1976-05-27 | [[Тула]] |- | style='text-align:right'| 314 | ''[[:d:Q2450566|Yury Prokhorov]]'' | 1960 | 2013 | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-12-15 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2013" | 2013-07-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 315 | ''[[:d:Q2471182|Vladimir Picheta]]'' | | | ''[[:d:Q59772480|Poltava men's gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-10-09<br/>1878-10-21 | [[Полтава]] | data-sort-value="1947" | 1947-06-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 316 | ''[[:d:Q2471305|Sergey Mergelyan]]'' | 1954 | 1958 | ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-05-19 | [[Акмәсҗит]] | data-sort-value="2008" | 2008-08-20 | [[Лос-Анджелес]] |- | style='text-align:right'| 317 | ''[[:d:Q2500814|Mitrofan Dovnar-Zapol'skiy]]'' | 1899 | 1902 | ''[[:d:Q56709687|Historisch-philosophische Fakultät der Kiewer Universität]]''<br/>''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''<br/>''[[:d:Q9268208|Mozyr Men's Gymnasium]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-06-02<br/>1867-07-02 | [[Рэчыца (авыл)|Речытса]] | data-sort-value="1934" | 1934-09-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 318 | ''[[:d:Q2542140|Valery Rubakov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201879|Institute for Nuclear Research]]''<br/>''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-02-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2022" | 2022-10-19 | [[Сарыкылыч]] |- | style='text-align:right'| 319 | ''[[:d:Q2544094|Kaspar Gottfried Schweizer]]'' | 1851 | | | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1816" | 1816-02-16 | [[Tsürix|Сүрих]] | data-sort-value="1873" | 1873-07-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 320 | ''[[:d:Q2570007|Viktor Buchstaber]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-04-01<br/>1945 | [[Ташкент]] | | |- | style='text-align:right'| 321 | [[Виктор Немыцкий]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-11-22 | [[Смоленск]] | data-sort-value="1967" | 1967-08-07 | [[Чульча]] |- | style='text-align:right'| 322 | ''[[:d:Q2587134|Vyacheslav Stepanov]]'' | 1915<br/>1928 | 1921<br/>1950 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-09-04 | [[Смоленск]] | data-sort-value="1950" | 1950-07-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 323 | ''[[:d:Q2588816|Wolf Stern]]'' | | | | [[офицер]]<br/>''[[:d:Q1397808|хәрби каршылык хәрәкәте сугышчысы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-12-15 | ''[[:d:Q2091615|Voloka]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-09-16 | [[Берлин]] |- | style='text-align:right'| 324 | ''[[:d:Q2599504|Sofya Yanovskaya]]'' | 1931<br/>1941 | 1941<br/>1966 | ''[[:d:Q50316140|cours féminins supérieurs d'Odessa]]''<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1896" | 1896-01-19 | [[Пружаны]] | data-sort-value="1966" | 1966-10-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 325 | ''[[:d:Q2602204|Alexei Fridman]]'' | | | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-02-17 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2010" | 2010-10-29 | [[Иерусалим|Котдус]] |- | style='text-align:right'| 326 | ''[[:d:Q2614539|Andrey Kursanov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q60244908|фитофизиолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-10-26<br/>1902-11-08 | [[Мәскәү]]<br/>''[[:d:Q4246000|Kulakovo]]'' | data-sort-value="1999" | 1999-09-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 327 | ''[[:d:Q2619530|Boris Chicherin]]'' | | | ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q2325224|constitutional lawyer]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1828" | 1828-05-26 | [[Тамбов]] | data-sort-value="1904" | 1904-02-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 328 | ''[[:d:Q2621077|Sergey Blazhko]]'' | 1931 | 1953 | ''[[:d:Q60330432|école de Khotsimsk]]''<br/>''[[:d:Q4424937|Смоленск гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1870" | 1870-11-05 | [[Хоцимск]] | data-sort-value="1956" | 1956-02-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 329 | ''[[:d:Q2621694|Vitold Cerasky]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1849" | 1849-04-27 | [[Слуцк|Слутск]] | data-sort-value="1925" | 1925-05-29 | ''[[:d:Q18804070|Troitskoye]]'' |- | style='text-align:right'| 330 | ''[[:d:Q2622956|Victor Sadovnichy]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-04-03 | ''[[:d:Q4238883|Krasnopavlivka]]'' | | |- | style='text-align:right'| 331 | ''[[:d:Q2623088|Dmitri Skobeltsyn]]'' | | | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-11-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-16 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 332 | ''[[:d:Q2623089|Aleksei Ivanovich Markushevich]]'' | | | ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-03-20<br/>1908-04-02 | [[Петрозаводск]] | data-sort-value="1979" | 1979-06-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 333 | ''[[:d:Q2624201|Andrei Markov]]'' | 1959 | | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-09-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1979" | 1979-10-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 334 | ''[[:d:Q2624489|Pavel Blonsky]]'' | | | ''[[:d:Q56709687|Historisch-philosophische Fakultät der Kiewer Universität]]''<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-05-26 | [[Киев]] | data-sort-value="1941" | 1941-02-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 335 | [[Виктор Виноградов]] | | | ''[[:d:Q4146802|State Institute of Art History]]''<br/>''[[:d:Q4360215|institut d'histoire et de philologie de Saint-Pétersbourg]]''<br/>''[[:d:Q4360209|Питырбур археология институты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-12-31 | [[Зарайск]] | data-sort-value="1969" | 1969-10-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 336 | ''[[:d:Q2625598|Ippolit Bogdanovich]]'' | 1761 | | ''[[:d:Q3496636|Киев-Могилән академиясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1743" | 1743-12-23 | ''[[:d:Q992199|Perevolochna]]'' | data-sort-value="1803" | 1803-01-18 | [[Курск]] |- | style='text-align:right'| 337 | [[Дмитрий Иловайский|Дмитри Иловайски]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1832" | 1832-03-06 | [[Чаплыгин (шәһәр)|Чаплыгин]] | data-sort-value="1920" | 1920-02-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 338 | ''[[:d:Q2637042|Artemy Artsikhovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-12-13<br/>1902-12-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 339 | ''[[:d:Q2639333|Mykhailo Maksymovych]]'' | 1827 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>[[язучы]]<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="1804" | 1804-09-03 | ''[[:d:Q4193585|Золотоноша өязе]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-11-10 | [[Полтава губернасы|Палтау губернасы]] |- | style='text-align:right'| 340 | ''[[:d:Q2641678|Aleksandr Adolfovich Vitt]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1902" | 1902-09-12 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1938" | 1938-06-26 | [[Колыма]] |- | style='text-align:right'| 341 | ''[[:d:Q2643027|Alexander Holevo]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-09-02 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 342 | ''[[:d:Q2643985|Alexei Parshin]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-11-07 | [[Екатеринбург]] | data-sort-value="2022" | 2022-06-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 343 | ''[[:d:Q2644032|Aleksei Vasilievich Shubnikov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-03-17<br/>1887-03-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1970" | 1970-04-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 344 | ''[[:d:Q2665288|Ignacy Daniłowicz]]'' | 1839 | 1842 | ''[[:d:Q4111176|Вилнә император университеты]]''<br/>''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1788" | 1788-08-28 | [[Гриневичи Велики]] | data-sort-value="1843" | 1843-06-30 | ''[[:d:Q954611|Есеник]]'' |- | style='text-align:right'| 345 | ''[[:d:Q2688749|Moisey Markov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-04-30 | [[Рассказово]] | data-sort-value="1994" | 1994-10-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 346 | ''[[:d:Q2736339|Eugene N. Sokolov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-09-23 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="2008" | 2008-05-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 347 | ''[[:d:Q2791031|Oleg Kutafin]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1937" | 1937-06-26 | [[Одесса]] | data-sort-value="2008" | 2008-12-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 348 | ''[[:d:Q2830396|Alain de Libera]]'' | | | ''[[:d:Q3268876|Пастер литсие]]'' | ''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1948" | 1948-09-27 | [[Нёйи-сюр-Сен|Нөйи-сүр-Сен]] | | |- | style='text-align:right'| 349 | ''[[:d:Q2832520|Александр Михайлов (1888)]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-04-14 | [[Моршанск]] | data-sort-value="1983" | 1983-09-29 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 350 | ''[[:d:Q2833396|Alexandr Alexandrovich Fischer von Waldheim]]'' | | | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''<br/>''[[:d:Q152171|Бонн университеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1839" | 1839-04-20 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1920" | 1920-02-28 | [[Сочи]] |- | style='text-align:right'| 351 | ''[[:d:Q2833722|Alexandre Grigorievitch Fischer von Waldheim]]'' | 1826 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4304309|Мәскәү университеты каршындагы затлы малайлар пансионы]]''<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1803" | 1803-04-24 | [[Майнц]] | data-sort-value="1884" | 1884-07-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 352 | ''[[:d:Q2882480|Vladimir Pimenov]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-09-24 | [[Воронеж]] | data-sort-value="2012" | 2012-11-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 353 | ''[[:d:Q2888918|Sergey Agarkov]]'' | | | ''[[:d:Q2426185|Кырым дәүләт тыйб академиясе]]'' | ''[[:d:Q211346|психиатр]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-01-25 | [[Ялта]] | data-sort-value="2012" | 2012-07-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 354 | ''[[:d:Q2910947|Boris Fedtschenko]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]'' | data-sort-value="1872" | 1872-12-27 | [[Лейпциг]] | data-sort-value="1947" | 1947-09-29 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 355 | ''[[:d:Q2993155|Konstantin Kavelin]]'' | 1844 | 1847 | ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1818" | 1818-11-04 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1885" | 1885-05-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 356 | [[Николай Умов]] | 1893 | 1911 | ''[[:d:Q4028031|1 нче Мәскәү гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1846" | 1846-01-23 | [[Сембер]] | data-sort-value="1915" | 1915-01-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 357 | ''[[:d:Q3016768|Ilya Galkin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-07-20 | [[Панасюки]] | data-sort-value="1990" | 1990-04-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 358 | ''[[:d:Q3061591|Yevgenia Bugoslavskaya]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-12-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1960" | 1960-05-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 359 | ''[[:d:Q3061594|Evgenii Wulff]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Вена университеты]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-05-25 | [[Акмәсҗит]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 360 | ''[[:d:Q3091341|Fyodor Parparov]]'' | | | | ''[[:d:Q115003401|chekist]]''<br/>''[[:d:Q5121444|intelligence officer]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-11-23 | [[Велиж]] | data-sort-value="1959" | 1959 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 361 | ''[[:d:Q3116666|Grigory Bongard-Levin]]'' | | | ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-08-26 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2008" | 2008-09-30 | [[Нёйи-сюр-Сен|Нөйи-сүр-Сен]] |- | style='text-align:right'| 362 | ''[[:d:Q3118902|Gueorgui Petrovitch Serdutchenko]]'' | | | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-04-09 | ''[[:d:Q4207085|Kagalnik]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-07-04 | |- | style='text-align:right'| 363 | ''[[:d:Q3129407|Heidi Hollinger]]'' | | | ''[[:d:Q201492|Макгилл университеты]]'' | ''[[:d:Q33231|фотограф]]'' | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Монреаль]] | | |- | style='text-align:right'| 364 | ''[[:d:Q3180517|Johann Christian Kerstens]]'' | 1758 | 1769 | ''[[:d:Q32120|Һалле-Виттенберг үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q105186|фармацевт]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1713" | 1713-12-17 | [[Штаде]] | data-sort-value="1802" | 1802-07-13 | [[Кил (шәһәр)|Кил]] |- | style='text-align:right'| 365 | ''[[:d:Q3180563|Johann Gottlieb Buhle]]'' | | 1811 | ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]'' | data-sort-value="1763" | 1763-09-29 | [[Брауншвейг]] | data-sort-value="1821" | 1821-08-11 | [[Брауншвейг]] |- | style='text-align:right'| 366 | [[Дмитрий Ширков]] | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-03-03 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2016" | 2016-01-23 | [[Дубна]] |- | style='text-align:right'| 367 | ''[[:d:Q3193425|Karl Ludwig Goldbach]]'' | 1817 | | ''[[:d:Q4304309|Мәскәү университеты каршындагы затлы малайлар пансионы]]''<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1793" | 1793-08-22 | [[Лейпциг]] | data-sort-value="1824" | 1824-03-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 368 | ''[[:d:Q3276851|Николай Машкин]]'' | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | ''[[:d:Q20873384|антик дәвер тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-02-09 | [[Мамадыш]] | data-sort-value="1950" | 1950-09-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 369 | ''[[:d:Q3305928|Sergey Ognev]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q16482566|Polivanovskaia Gymnasium]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-10-23 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1951" | 1951-12-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 370 | [[Николай Тарабукин]] | | | ''[[:d:Q4157547|Демидов юридик лицее]]'' | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-08-25 | [[Болгар (Спас районы)|Болгар]] | data-sort-value="1956" | 1956-02-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 371 | ''[[:d:Q3341704|Nikolaï Tikhonravov]]'' | | | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]'' | data-sort-value="1832" | 1832-10-03 | ''[[:d:Q21674209|Chemetovoïe]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-11-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 372 | ''[[:d:Q3350286|Oleg Khlevniuk]]'' | 2011-09 | 2017-09 | ''[[:d:Q4111610|Vinnytsia State Pedagogical University]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-07-07 | [[Винница]] | | |- | style='text-align:right'| 373 | ''[[:d:Q3350458|Olga Sedakova]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]'' | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1949" | 1949-12-26 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 374 | ''[[:d:Q3372975|Pavel Smirnov]]'' | | | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]'' | data-sort-value="1896" | 1896 | | data-sort-value="1980" | 1980 | |- | style='text-align:right'| 375 | ''[[:d:Q3376307|Felix Ziegel]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q18921227|уфолог]]''<br/>[[математик]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-03-20 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 376 | ''[[:d:Q3388980|Piotr Rehbinder]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1475726|филателист]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-10-03 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1972" | 1972-07-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 377 | [[Сергей Бахрушин]] | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-09-26 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1950" | 1950-03-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 378 | ''[[:d:Q3479748|Sergey Muratov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-05-01 | [[Харьков]] | data-sort-value="2015" | 2015-02-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 379 | ''[[:d:Q3483946|Vasily Nalimov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>[[математик]] | data-sort-value="1910" | 1910-11-04 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 380 | ''[[:d:Q3566239|Pyotr Bogatyryov]]'' | 1940 | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q71049101|bohemicist]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-01-16 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1971" | 1971-08-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 381 | ''[[:d:Q3626366|Alexei Petrovich Pavlov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1854" | 1854-11-19 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1929" | 1929-09-09 | [[Бад-Тёльц]]<br/>[[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 382 | ''[[:d:Q3650595|Boris Kuftin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-01-21 | [[Самар]] | data-sort-value="1953" | 1953-08-02 | [[Юрмала]] |- | style='text-align:right'| 383 | ''[[:d:Q3658100|Pavel Yudin]]'' | | | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-08-26<br/>1899-09-06 | [[Нижгар губернасы|Түбән Новгород губернасы]] | data-sort-value="1968" | 1968-04-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 384 | ''[[:d:Q3710041|Mykola Hovorun]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1930" | 1930-03-18 | ''[[:d:Q4057985|Adrianopil]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-07-21 | [[Дубна]] |- | style='text-align:right'| 385 | [[Олег Лупанов]] | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-06-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2006" | 2006-05-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 386 | ''[[:d:Q3710055|Sergey Yablonsky]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-12-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1998" | 1998-05-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 387 | ''[[:d:Q3710067|Sergey Stechkin]]'' | | | ''[[:d:Q492766|Нижгар ил үнивирситите]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-09-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1995" | 1995-11-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 388 | ''[[:d:Q3710555|Wadim Zudilin]]'' | 1996-06 | 2008-08 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="2000" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 389 | ''[[:d:Q3771364|Giuseppe Rubini]]'' | 1827 | | ''[[:d:Q219317|Павия үнивирситите]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]'' | data-sort-value="1793" | 1793-01-22 | [[Дервио]] | | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 390 | ''[[:d:Q3804648|Ivan Pavlovič Alimarin]]'' | | | ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-09-11 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1989" | 1989-12-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 391 | [[Сергей Наметкин]] | | | ''[[:d:Q4028031|1 нче Мәскәү гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-07-03 | [[Каймар]] | data-sort-value="1950" | 1950-08-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 392 | [[Рубен Аванесов]] | | | ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''<br/>''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-02-01 | ''[[:d:Q158903|Шуша]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-05-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 393 | ''[[:d:Q3918347|Aleksei Parfenovich Sapunov]]'' | | | ''[[:d:Q63419670|Витебск ир-атлар гимназиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | data-sort-value="1851" | 1851-03-15<br/>1851 | ''[[:d:Q2625702|Usvyaty]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-10-02 | [[Витебск]] |- | style='text-align:right'| 394 | ''[[:d:Q3918581|Anton Yasinski]]'' | | | ''[[:d:Q56709687|Historisch-philosophische Fakultät der Kiewer Universität]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]'' | data-sort-value="1864" | 1864-10-04<br/>1864-10-29 | ''[[:d:Q959420|Mezhyrich]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-11-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 395 | ''[[:d:Q3918585|Konstantin Lukashev]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-12-25 | [[Гарадзец (Быхавский районы)|Гарадзец]] | data-sort-value="1987" | 1987-05-23 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 396 | ''[[:d:Q3920289|Nikolay Yanchuk]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1859" | 1859-11-17 | [[Стара Корниця]] | data-sort-value="1921" | 1921-12-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 397 | ''[[:d:Q3920695|Anna Missuna]]'' | | | ''[[:d:Q4303988|Мәскәү югары хатын-кызлар курслары]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | data-sort-value="1868" | 1868-11-12 | [[Забалоцце (Ветрынски авыл советы)|Забалоцце]] | data-sort-value="1922" | 1922-05-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 398 | ''[[:d:Q3920821|Aleksandr Nazarenko]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-01-16 | ''[[:d:Q1719466|Паневеҗис]]'' | data-sort-value="2022" | 2022-01-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 399 | ''[[:d:Q3933737|German Fyodorov-Davydov]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-07-17 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2000" | 2000-04-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 400 | ''[[:d:Q3942137|Ruben Katanyan]]'' | | | ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''<br/>''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1881" | 1881 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1966" | 1966-06-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 401 | ''[[:d:Q4100510|Nikolay Buchholtz]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-07-10 | [[Рязань]] | data-sort-value="1943" | 1943-12-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 402 | ''[[:d:Q4100611|Anatoly Buchachenko]]'' | 1989 | 2013 | ''[[:d:Q492766|Нижгар ил үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-09-07 | [[Няндома]] | | |- | style='text-align:right'| 403 | ''[[:d:Q4101531|Sergey Bushgens]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-09-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1963" | 1963-03-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 404 | ''[[:d:Q4102782|Dmitry Valentey]]'' | | | ''[[:d:Q4304062|В. П. Потёмкин исемендәге Мәскәү шәһәр педагогия институты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-09-15 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1994" | 1994-12-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 405 | ''[[:d:Q4104716|Yury Vasilyev]]'' | | | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-11-26 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2017" | 2017-06-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 406 | ''[[:d:Q4104761|Tatyana Vasilyeva]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1942" | 1942-06-02 | | data-sort-value="2002" | 2002-01-06 | |- | style='text-align:right'| 407 | ''[[:d:Q4105503|George Vachnadze]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1943" | 1943-11-04 | [[Париж]] | | |- | style='text-align:right'| 408 | ''[[:d:Q4105618|Boris Vvedensky]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-04-07 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1969" | 1969-06-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 409 | ''[[:d:Q4105846|Yelena Veduta]]'' | | | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q5197818|кибернетик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-23 | [[Харьков]] | | |- | style='text-align:right'| 410 | ''[[:d:Q4106051|Weniamin Issaakowitsch Wejz]]'' | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1905" | 1905-01-04<br/>1904 | [[Чачэрск|Чачерск]] | data-sort-value="1961" | 1961-01-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 411 | ''[[:d:Q4107188|Вениаминов, Пётр Дмитриевич]]'' | 1768-05-08 | 1775 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1733" | 1733 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1775" | 1775-04-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 412 | ''[[:d:Q4107765|Leonid Fyodorovich Vereshchagin]]'' | | | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-04-16 | [[Херсон]] | data-sort-value="1977" | 1977-02-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 413 | ''[[:d:Q4107900|Ivan Vernadsky]]'' | 1850 | | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1821" | 1821-05-24 | [[Киев]] | data-sort-value="1884" | 1884-03-27 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 414 | ''[[:d:Q4107938|Sergey Vernov]]'' | | | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-06-28 | [[Сестрорецк]] | data-sort-value="1982" | 1982-09-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 415 | ''[[:d:Q4109311|Mikhail Veryovkin]]'' | | | | [[Драматурглар|драматург]]<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1732" | 1732 | [[Мәскәү губернасы|Мәскәү губерниясе]] | data-sort-value="1795" | 1795-03-21<br/>1795-04-01 | ''[[:d:Q16677031|Михалево (Дмитрован кӀошт)]]'' |- | style='text-align:right'| 416 | ''[[:d:Q4109394|Boris Veselovsky]]'' | | | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-06-22 | ''[[:d:Q18767227|Bobilevka]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-05-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 417 | ''[[:d:Q4109396|Aleksey Veselovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1843" | 1843-06-27 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1918" | 1918-11-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 418 | ''[[:d:Q4110065|Yury Vetrov]]'' | | | | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q805253|ballet master]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-08-16 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 419 | ''[[:d:Q4111460|Aleksandr Vinaver]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-04-04 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1947" | 1947-03-17 | [[Екатеринбург]] |- | style='text-align:right'| 420 | ''[[:d:Q4111877|Grigori Ossipovitch Vinokour]]'' | 1942 | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-11-05 | [[Варшава]] | data-sort-value="1947" | 1947-05-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 421 | ''[[:d:Q4111987|Robert Wipper]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1859" | 1859-07-02 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1954" | 1954-12-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 422 | ''[[:d:Q4111988|Boris Vipper]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-04-03 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1967" | 1967-01-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 423 | ''[[:d:Q4111989|Yury Vipper]]'' | | | ''[[:d:Q498407|Латвия университеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-11-22 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1991" | 1991-09-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 424 | [[Иван Витвер]] | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-02-25 | [[Тверь губернасы]] | data-sort-value="1966" | 1966-08-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 425 | ''[[:d:Q4112431|Mihail Vladimirovič Vitov]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1923" | 1923 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1968" | 1968 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 426 | ''[[:d:Q4112535|Oleg Vikhansky]]'' | | | ''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-04-27 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 427 | ''[[:d:Q4113453|Aleksey Vlasov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1868" | 1868-01-29 | ''[[:d:Q4369377|Покров өязе]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-05-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 428 | ''[[:d:Q4113454|Aleksey Vlasov]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1965" | 1965-06-01 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 429 | ''[[:d:Q4114322|Vladimir Voyeykov]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1946" | 1946-05-24 | [[Алматы]] | | |- | style='text-align:right'| 430 | ''[[:d:Q4116829|Vitaly Naumkin]]'' | | | ''[[:d:Q4201451|Көнчыгыш телләре университеты]]''<br/>''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-05-21 | [[Екатеринбург]] | | |- | style='text-align:right'| 431 | ''[[:d:Q4122804|Yevgeny Kazimirovich Voyshvillo]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q14565331|мантыйкчы]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-09-14 | [[Владивосток]] | data-sort-value="2008" | 2008-12-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 432 | ''[[:d:Q4122907|Igor Volgin]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4525124|School No. 1258]]'' | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-03-06 | [[Пермь]] | | |- | style='text-align:right'| 433 | ''[[:d:Q4122909|Viacheslav Volgin]]'' | 1919<br/>1921 | 1930<br/>1921<br/>1925 | ''[[:d:Q12133369|gymnasium de Nemiriv]]''<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-06-02 | ''[[:d:Q18768538|Borshchevka]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-07-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 434 | ''[[:d:Q4123244|Aleksandr Volkov]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-04-30 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 435 | ''[[:d:Q4123631|Vitaly Volovich]]'' | | | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4397981|Россия дәвамлы медицина һөнәри белем алу академиясе]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-08-20 | [[Гагра]] | data-sort-value="2013" | 2013-09-05 | |- | style='text-align:right'| 436 | ''[[:d:Q4124733|Viktor Wolski]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q56759261|economic geographer]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-08-10 | [[Злынка]] | data-sort-value="1999" | 1999-11-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 437 | ''[[:d:Q4124787|Semyon Volfkovich]]'' | | | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q5090503|химик-технолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-10-11 | ''[[:d:Q485891|Ананьив]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-11-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 438 | ''[[:d:Q4124807|Miron Borisovitsj Volfson]]'' | | | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q2516866|нәшир]]''<br/>''[[:d:Q16314501|энциклопедист]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1880" | 1880 | [[Гомель]] | data-sort-value="1932" | 1932-05-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 439 | ''[[:d:Q4125060|Alfons Worms]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1868" | 1868-12-01 | ''[[:d:Q23881837|Troitskoe-Bachurino]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-03-23 | ''[[:d:Q1018222|Butyrka prison]]'' |- | style='text-align:right'| 440 | ''[[:d:Q4125872|Vladimir Voropayev]]'' | | | | [[галим]] | data-sort-value="1950" | 1950-11-13 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 441 | ''[[:d:Q4126205|Dmitry Voskresensky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-09-09 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2017" | 2017-07-26 | |- | style='text-align:right'| 442 | ''[[:d:Q4128399|Moshe Wulff]]'' | | | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>[[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-10-05<br/>1878-05-10 | [[Одесса]] | data-sort-value="1971" | 1971-11-01 | [[Tel-Äviv|Тел-Әвив]] |- | style='text-align:right'| 443 | ''[[:d:Q4128771|Mark Vygodsky]]'' | 1923 | 1948 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-10-02 | [[Минск]] | data-sort-value="1965" | 1965-09-26 | [[Биштау|Пятигорск]]<br/>[[Тула]] |- | style='text-align:right'| 444 | ''[[:d:Q4129997|Boris Vysheslavtsev]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>[[адвокат]] | data-sort-value="1877" | 1877-10-30<br/>1877-10-17 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1954" | 1954-10-05 | [[Женева]] |- | style='text-align:right'| 445 | [[Александр Габричевский]] | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-09-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1968" | 1968-09-03 | ''[[:d:Q1743602|Koktebel]]'' |- | style='text-align:right'| 446 | ''[[:d:Q4131178|Matvey Gavrilov]]'' | | 1829 | ''[[:d:Q4475853|Moscow University Gymnasium]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''<br/>''[[:d:Q15991187|grammarian]]'' | data-sort-value="1759" | 1759 | [[Дмитровск]] | data-sort-value="1829" | 1829-01-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 447 | [[Пиама Гайденко]] | 1995 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-01-30 | ''[[:d:Q4320236|Mykolaivka]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-07-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 448 | ''[[:d:Q4132071|Abba Evseevitsj Gaysinovitsj]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-10-16 | [[Днипро]]<br/>[[Молдова]] | data-sort-value="1989" | 1989-07-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 449 | [[Пётр Галанза]] | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[адвокат]]<br/>''[[:d:Q2135538|хокук тарихчысы]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-01-01 | [[Кишинёв]] | data-sort-value="1982" | 1982-09-24<br/>1893-08-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 450 | ''[[:d:Q4132895|Samary Galpern]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1904" | 1904-05-04 | [[Бялысток|Белосток]] | data-sort-value="1977" | 1977-02-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 451 | ''[[:d:Q4132906|Dmitry Galtsov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-06-17 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 452 | ''[[:d:Q4133365|Vsevolod Gantmakher]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-10-08 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2015" | 2015-03-05 | [[Черноголовка]] |- | style='text-align:right'| 453 | ''[[:d:Q4133866|Mikhail Anatolʹevich Garnt︠s︡ev]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1953" | 1953-07-26 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 454 | ''[[:d:Q4134553|Nikolay Gvozdetsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-12-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1994" | 1994-10-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 455 | ''[[:d:Q4134842|von Heim Bernhard Andreas]]'' | 1782 | 1821-10-16 | ''[[:d:Q314466|University of Helmstedt]]''<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1759" | 1759 | [[Брауншвейг]] | data-sort-value="1821" | 1821-10-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 456 | ''[[:d:Q4134845|Rudolph von Heimann]]'' | 1826 | | ''[[:d:Q4111176|Вилнә император университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1802" | 1802-05-23 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1865" | 1865-06-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 457 | ''[[:d:Q4135107|Mikhail Gelfand]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q2904006|bioinformatician]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-10-25 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 458 | ''[[:d:Q4135414|Paul Haensel]]'' | 1903 | 1928 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1979607|финансист]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-02-08 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1949" | 1949-02-28 | [[Америка Кушма Штатлары]] |- | style='text-align:right'| 459 | ''[[:d:Q4137365|Mikhail Nikolaevich Gernet]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1874" | 1874-07-12 | [[Ардатау (Мордовия)|Ардатов]] | data-sort-value="1953" | 1953-01-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 460 | ''[[:d:Q4137877|Mikhail Gzovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-12-17 | [[Ростов-на-Дону]] | data-sort-value="1971" | 1971<br/>1971-07-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 461 | ''[[:d:Q4138404|Rudhzero Gilyarevsky]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-08-31 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2025" | 2025-08-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 462 | ''[[:d:Q4139257|Nil Glagolev]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-11-21<br/>1888-12-03 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1945" | 1945-07-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 463 | ''[[:d:Q4139261|Aleksandra Glagoleva-Arkadyeva]]'' | 1932 | | ''[[:d:Q4303988|Мәскәү югары хатын-кызлар курслары]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-02-16 | ''[[:d:Q13648301|Tovarkovo]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-10-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 464 | ''[[:d:Q4139599|Ivan Glebov]]'' | 1842 | | ''[[:d:Q4303916|Moscow Medical and Surgical Academy]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1806" | 1806-06-24 | [[Рязань губернасы]] | data-sort-value="1884" | 1884-11-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 465 | ''[[:d:Q4140557|Igor Gmyza]]'' | | | [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]] | ''[[:d:Q1371925|диктор]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-01-12 | [[Минск]] | | |- | style='text-align:right'| 466 | ''[[:d:Q4140917|Vasiliy Govorukhin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-12-07 | [[Рыбинск]] | data-sort-value="1971" | 1971-03 | |- | style='text-align:right'| 467 | [[Михаил Голенкин]] | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1864" | 1864-02-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1941" | 1941-06-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 468 | ''[[:d:Q4142076|Galina Golodkovskaya]]'' | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1927" | 1927-03-11 | ''[[:d:Q4461590|Точна (Манастыршчынскі раён)]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-01-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 469 | ''[[:d:Q4142320|Nikolay Golubev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1875" | 1875-09-12 | [[Вязники|Вәзники]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 470 | ''[[:d:Q4142765|Joseph Markus Goldstein]]'' | | | ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]'' | ''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1227195|political economist]]'' | data-sort-value="1868" | 1868 | | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Нью-Йорк]] |- | style='text-align:right'| 471 | ''[[:d:Q4143171|Andrey Gonchar]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-11-21 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2012" | 2012-10-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 472 | ''[[:d:Q4143785|I︠U︡. A. Gorgoniev]]'' | | | | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-01-06 | | data-sort-value="1972" | 1972-07-13<br/>1972-08-13 | |- | style='text-align:right'| 473 | ''[[:d:Q4143882|Vladimir Gordlevsky]]'' | | | ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-09-25 | ''[[:d:Q1292442|Suomenlinna]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-09-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 474 | ''[[:d:Q4143991|Alla Gorelik]]'' | | | ''[[:d:Q4273359|Дәүләт гуманитар-технологик университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1937" | 1937-04-14 | | | |- | style='text-align:right'| 475 | ''[[:d:Q4143998|Gennady Gorelik]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q864380|биограф]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1948" | 1948 | [[Львов]] | | |- | style='text-align:right'| 476 | ''[[:d:Q4144389|Aleksandr Gorkin]]'' | | | ''[[:d:Q4217699|Кафедра сацыяльна-эканамічнай геаграфіі замежных краін]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-05-01 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2022" | 2022-01-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 477 | ''[[:d:Q4145094|Mikhail Gorodetsky]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-07-24 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2019" | 2019-01-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 478 | [[Василий Городцов]] | | | ''[[:d:Q4061924|Алексей хәрби укуханәсе]]''<br/>''[[:d:Q4402625|Рәзән руханилар семинариясе]]'' | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>[[офицер]] | data-sort-value="1860" | 1860-03-11<br/>1860 | ''[[:d:Q18590238|Dubrovichi]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-02-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 479 | ''[[:d:Q4147199|Vladimir Grabar]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1865" | 1865-01-22 | [[Вена шәһәре|Вена]] | data-sort-value="1956" | 1956-11-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 480 | ''[[:d:Q4148108|Yury Grats]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-12-08 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 481 | [[Николай Грацианский]] | | | ''[[:d:Q4402625|Рәзән руханилар семинариясе]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-09-19 | ''[[:d:Q4176412|Ерлино]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-11-04 | ''[[:d:Q4390517|Рассудово]]'' |- | style='text-align:right'| 482 | ''[[:d:Q4148217|Viktor Nikolaevich Grashchenkov]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-04-17 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2005" | 2005-05-27 | |- | style='text-align:right'| 483 | ''[[:d:Q4148244|Evgeny Grebenikov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-01-20 | [[Слобозиа Маре (Кахул)]] | data-sort-value="2013" | 2013-12-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 484 | ''[[:d:Q4149244|Anatoly Grigoryev]]'' | | | ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-03-23 | ''[[:d:Q4287615|Medelivka]]'' | data-sort-value="2023" | 2023-02-11 | |- | style='text-align:right'| 485 | ''[[:d:Q4149327|Sergey Grigoryev]]'' | | | ''[[:d:Q4028031|1 нче Мәскәү гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1874" | 1874-10-12 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1931" | 1931-08-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 486 | ''[[:d:Q4149437|Samvel Grigoryan]]'' | 1956 | 1959 | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-03-18 | [[Киш (Хоҗавәнд)]] | data-sort-value="2015" | 2015-04-11 | [[Ногинск]] |- | style='text-align:right'| 487 | ''[[:d:Q4150280|Anatoly Gromyko]]'' | 2010-09-01 | | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-04-15 | [[Барысав (шәһәр)|Барысау]] | data-sort-value="2017" | 2017-09-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 488 | ''[[:d:Q4150945|Apollon Apollonovich Grushka]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1870" | 1870-01-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1929" | 1929-09-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 489 | ''[[:d:Q4151544|Nikolay Gudsy]]'' | | | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-04-21 | [[Могылив-Подильскый|Моһылив-Подилскый]] | data-sort-value="1965" | 1965-10-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 490 | ''[[:d:Q4151560|Eugene Goodilin]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-11-18 | | | |- | style='text-align:right'| 491 | ''[[:d:Q4151799|Vladimir Gulevich]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-11-06 | [[Рязань]] | data-sort-value="1933" | 1933-09-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 492 | ''[[:d:Q4152453|Kirill Gurov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-03-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-29 | |- | style='text-align:right'| 493 | ''[[:d:Q4152648|Alexander Gusev]]'' | 1965 | 1988 | [[Россия дәүләт гидрометеорология университеты]] | ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-03-18 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1994" | 1994 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 494 | ''[[:d:Q4152692|Mikhail Gusev]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-05-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2005" | 2005-07-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 495 | ''[[:d:Q4152883|Pavel Vyacheslavovich Gusterin]]'' | | | ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-04-16 | [[Кимры]] | | |- | style='text-align:right'| 496 | ''[[:d:Q4153600|August Davidov]]'' | 1850 | 1885 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1823" | 1823-12-15 | [[Лиепая]] | data-sort-value="1885" | 1885-12-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 497 | ''[[:d:Q4155717|Ivan Alekseevich Dvigubski]]'' | 1806 | 1833 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1771" | 1771-02-24<br/>1771-03-07 | [[Короча]] | data-sort-value="1839" | 1839-12-30 | [[Кашира]] |- | style='text-align:right'| 498 | ''[[:d:Q4156247|Jaques de Saint-Glin]]'' | | | ''[[:d:Q2069101|Gustav Adolf Grammar School]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1776" | 1776-05-20 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1864" | 1864-04-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 499 | ''[[:d:Q4156492|Yevgeny Devyanin]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1931" | 1931-10-23 | [[Сембер]] | data-sort-value="2002" | 2002-11-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 500 | ''[[:d:Q4156726|Dmitriy Dedov]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-02-22 | [[Звягель|Новоһрад-Волынскый]] | | |- | style='text-align:right'| 501 | ''[[:d:Q1194184|Ivan Serebryakov]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q19961388|геоботаник]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-09-07 | ''[[:d:Q19690766|Черная Слобода]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-04-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 502 | ''[[:d:Q1225641|Alexei Yuryevich Smirnov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-10-16 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | | |- | style='text-align:right'| 503 | ''[[:d:Q1232515|Dmitry Blokhintsev]]'' | 1935 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-12-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1979" | 1979-01-27 | [[Дубна]] |- | style='text-align:right'| 504 | ''[[:d:Q1232611|Dmitri Yegorov]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-10-26 | [[Елец]] | data-sort-value="1931" | 1931-11-24 | [[Ташкент]] |- | style='text-align:right'| 505 | [[Дмитрий Аносов]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1936" | 1936-11-30 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2014" | 2014-08-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 506 | [[Дмитрий Фукс|Дмитри Фукс]] | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-09-30 | [[Казан]] | | |- | style='text-align:right'| 507 | ''[[:d:Q1282198|Ivan Ilyin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1883" | 1883-03-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1954" | 1954-12-21 | ''[[:d:Q218691|Zollikon]]'' |- | style='text-align:right'| 508 | ''[[:d:Q1284793|Valentina Kholopova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[композитор]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-12-14 | [[Рязань]] | data-sort-value="2025" | 2025-05-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 509 | ''[[:d:Q1325160|Georgiy Zatsepin]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-05-15 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2010" | 2010-03-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 510 | ''[[:d:Q1330653|Elise Riesel]]'' | | | [[Вена университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-10-12 | [[Вена шәһәре|Вена]]<br/>[[Видень (Ждяр над Сазавоу)]] | data-sort-value="1989" | 1989-09-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 511 | ''[[:d:Q1339808|Alexander Davydov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-12-26 | [[Кизләү]] | data-sort-value="1993" | 1993-02-19 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 512 | ''[[:d:Q1345187|Vladimir Plungyan]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-09-13 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 513 | [[Осип Бодянский]] | 1842<br/>1849 | 1848 | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1808" | 1808-10-31<br/>1808-11-03 | ''[[:d:Q1973753|Varva]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-09-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 514 | ''[[:d:Q1348632|John Naisbitt]]'' | | | [[Harvard universitetı|Гарвард университеты]]<br/>[[Kornell universitetı|Корнелл университеты]]<br/>''[[:d:Q168515|Юта университеты]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12047093|prognostician]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[эшкуар]]<br/>''[[:d:Q482980|автор]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-01-15 | [[Солт-Лейк-Сити]] | data-sort-value="2021" | 2021-04-08 | [[Фельден-ам-Вёртерзе]] |- | style='text-align:right'| 515 | ''[[:d:Q1356831|Eugene Dynkin]]'' | 1945 | 1968 | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-05-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2014" | 2014-11-14 | [[Итака (Нью-Йорк)|Итака]] |- | style='text-align:right'| 516 | [[Александр Чудаков]] | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-06-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2001" | 2001-01-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 517 | ''[[:d:Q1377656|Georgi Iwanowitsch Tschelpanow]]'' | | | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1862" | 1862-04-16<br/>1862-04-28 | [[Мариуполь]] | data-sort-value="1936" | 1936-02-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 518 | ''[[:d:Q1384963|Aleksandr Kurosh]]'' | 1930 | 1971 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4424975|Смоленск дәүләт университеты]]'' | [[математик]]<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-01-19 | [[Ярцево]] | data-sort-value="1971" | 1971-05-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 519 | ''[[:d:Q1384966|Ivan Petrovsky]]'' | 1929 | 1973 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-01-05 | [[Севск]] | data-sort-value="1973" | 1973-01-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 520 | ''[[:d:Q1384978|Ivan Ivanovich Zhegalkin]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1869" | 1869-07-22 | [[Мценск]] | data-sort-value="1947" | 1947-03-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 521 | [[Лазарь Люстерник]] | 1927<br/>1930 | 1928<br/>1970 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-12-31 | ''[[:d:Q169237|Здуньска-Волә]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-07-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 522 | [[Илья Векуа]] | 1951 | 1959 | ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-04-23<br/>1907-05-06 | ''[[:d:Q621886|Shesheleti]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-12-02 | [[Tbilisi|Тбилиси]] |- | style='text-align:right'| 523 | ''[[:d:Q1399725|Grigori Voitinsky]]'' | 1934 | | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-04-05 | [[Невель]] | data-sort-value="1953" | 1953-06-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 524 | ''[[:d:Q1402526|Vladimir Menner]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-11-11 | [[Шацк]] | data-sort-value="1989" | 1989-01-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 525 | ''[[:d:Q1418239|Vladimir Tikhomirov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-11-22 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 526 | ''[[:d:Q1422312|Feodor I. Kozhevnikov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-03-15 | [[Смоленск]] | data-sort-value="1998" | 1998-03-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 527 | ''[[:d:Q1458824|Alexander Varchenko]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-02-09 | [[Краснодар]] | | |- | style='text-align:right'| 528 | ''[[:d:Q1502369|Gennady Markov]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q17488316|тарихкача дәверне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q30131998|cultural anthropologist]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-06-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2018" | 2018-04-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 529 | ''[[:d:Q1509195|Georgiy Shilov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-02-03 | [[Иваново]] | data-sort-value="1975" | 1975-01-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 530 | ''[[:d:Q1553197|Sergei Vasilenko]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q158852|дирижёр]]''<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>[[профессор]] | data-sort-value="1872" | 1872-03-30 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1956" | 1956-03-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 531 | ''[[:d:Q1565305|Isaak Yaglom]]'' | | | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-03-06 | [[Харьков]] | data-sort-value="1988" | 1988-04-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 532 | ''[[:d:Q1646334|Vladimir Fainberg]]'' | | | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-01-01 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2010" | 2010-11-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 533 | ''[[:d:Q1650878|Georgy Gause]]'' | 1932 | 1941 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-12-27 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1986" | 1986-05-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 534 | ''[[:d:Q1672671|Irina Rakobolskaya]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q2095549|очучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-12-22 | [[Данков]] | data-sort-value="2016" | 2016-09-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 535 | ''[[:d:Q1673591|Izabella Bashmakova]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q17486330|математика тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1921" | 1921-01-03 | [[Ростов-на-Дону]] | data-sort-value="2005" | 2005-07-17 | [[Звенигород]] |- | style='text-align:right'| 536 | ''[[:d:Q1675944|Ivan Schmalhausen]]'' | 1939 | | ''[[:d:Q12131981|Institute of biology of the Taras Shevchenko National University of Kyiv]]''<br/>''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-04-11 | [[Киев]] | data-sort-value="1963" | 1963-10-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 537 | ''[[:d:Q1679626|Yakov Terletsky]]'' | 1947 | 1969 | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-06-30 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1993" | 1993-11-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 538 | ''[[:d:Q1682320|Jan Vogeler]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1190355|Халыкара Ленин мәктәбе]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-10-09 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2005" | 2005-01-23 | [[Ворпсведе]] |- | style='text-align:right'| 539 | ''[[:d:Q1707977|Tatyana Tikhomirova]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-10-17 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 540 | ''[[:d:Q1713872|Yuri Alexandrovich Orlov]]'' | 1939 | 1966 | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-05-31 | [[Сембер губернасы]]<br/>[[Сызран]] | data-sort-value="1966" | 1966-10-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 541 | ''[[:d:Q1713877|Yuri Levada]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-04-24 | [[Винница]] | data-sort-value="2006" | 2006-11-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 542 | ''[[:d:Q1713916|Yuri Smirnov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-09-19 | [[Калуга]] | data-sort-value="2007" | 2007-09-03 | |- | style='text-align:right'| 543 | ''[[:d:Q1718363|Michael Iljinsky]]'' | 1918 | 1924 | ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''<br/>''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q688603|инженер-технолог]]'' | data-sort-value="1856" | 1856-11-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1941" | 1941-11-18 | [[Бурабай (шәһәр тибындагы поселок)]] |- | style='text-align:right'| 544 | ''[[:d:Q1723304|Max Levien]]'' | 1932 | | ''[[:d:Q32120|Һалле-Виттенберг үнивирситите]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-05-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1937" | 1937-06-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 545 | ''[[:d:Q1746589|Sergey Golunsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16533|хөкемче]]''<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1895" | 1895-07-04<br/>1895 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1962" | 1962-11-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 546 | ''[[:d:Q1756312|Gennady Seleznyov]]'' | | | ''[[:d:Q4129748|School of Journalism & Mass Communication]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1947" | 1947-11-06 | [[Серов (шәһәр)|Серов]] | data-sort-value="2015" | 2015-07-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 547 | ''[[:d:Q1771504|Lyudmila Keldysh]]'' | 1964 | 1974 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q411895|Рига техника университеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1904" | 1904-03-12 | [[Ырынбур]] | data-sort-value="1976" | 1976-02-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 548 | ''[[:d:Q1798432|Isak Rogde]]'' | | | ''[[:d:Q486156|Осло университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-02-03 | ''[[:d:Q935821|Senja]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-01-03 | [[Осло]] |- | style='text-align:right'| 549 | ''[[:d:Q1818751|Leo Stern]]'' | | | [[Вена университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-03-26 | ''[[:d:Q2091615|Voloka]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-01-02 | [[Һалле]] |- | style='text-align:right'| 550 | ''[[:d:Q1819419|Leonid Sabaneyev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]]<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q14915627|музыка белгече]]''<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-10-02<br/>1881-11-07 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1968" | 1968-05-03 | [[Антиб]] |- | style='text-align:right'| 551 | ''[[:d:Q1819421|Leonid Keldysh]]'' | 1965 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-04-07 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2016" | 2016-11-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 552 | ''[[:d:Q1834942|Nikolay Florea]]'' | | | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-10-19 | [[Одесса]] | data-sort-value="1941" | 1941-10 | [[Вязьма]] |- | style='text-align:right'| 553 | ''[[:d:Q1840205|Boris Zakhoder]]'' | 1934 | 1960 | ''[[:d:Q62271343|7e gymnase de Moscou]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-08-18 | ''[[:d:Q4094664|Borok]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-01-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 554 | ''[[:d:Q1889646|Manfred Leisenberg]]'' | | | ''[[:d:Q49738|Берлин фәннәр академиясе]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q70631379|business informatician]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-07-14 | [[Зангерхаузен]] | | |- | style='text-align:right'| 555 | ''[[:d:Q1902794|Levon Mseryan]]'' | 1915 | | ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]''<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-04-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1933" | 1933-05-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 556 | ''[[:d:Q1903849|Martin Glaessner]]'' | | | [[Вена университеты]] | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16868721|carcinologist]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1906" | 1906-12-25 | [[Усти-над-Лабем]] | data-sort-value="1989" | 1989-11-23 | [[Мельбурн]] |- | style='text-align:right'| 557 | [[Михаил Покровский (1869)|Михаил Покровский]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1868" | 1868-12-21 | [[Тула]] | data-sort-value="1942" | 1942-08-10 | [[Казан]] |- | style='text-align:right'| 558 | ''[[:d:Q1932089|Mieczyslaw Warszawski-Bronski]]'' | | | ''[[:d:Q157808|Мюнхен техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q121998|илче]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-07-23 | [[Луҗ]] | data-sort-value="1938" | 1938-09-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 559 | ''[[:d:Q1963094|Dmytro Yavornytsky]]'' | | | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1855" | 1855-10-25 | ''[[:d:Q4093934|Borysivka]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-08-05 | [[Днипро]] |- | style='text-align:right'| 560 | ''[[:d:Q1964709|Mikhail Katchenovski]]'' | 1806<br/>1811-08-30 | 1842 | ''[[:d:Q4496320|Kharkiv Collegium]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1775" | 1775-11-01 | [[Харьков]] | data-sort-value="1842" | 1842-04-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 561 | ''[[:d:Q1967020|Nikolay Bogolepov]]'' | | | ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]''<br/>''[[:d:Q4028031|1 нче Мәскәү гимназиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q83307|министр]]'' | data-sort-value="1846" | 1846-12-09 | [[Серпухов]] | data-sort-value="1901" | 1901-03-15 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 562 | ''[[:d:Q1967027|Stepan Shevyryov]]'' | 1834 | | ''[[:d:Q4304309|Мәскәү университеты каршындагы затлы малайлар пансионы]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1806" | 1806-10-30 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1864" | 1864-05-20 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 563 | ''[[:d:Q1968932|Boris Teplov]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-10-08<br/>1896-10-09 | [[Тула]] | data-sort-value="1965" | 1965-09-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 564 | ''[[:d:Q1969232|Yuliya Gippenreyter]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-03-25 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 565 | ''[[:d:Q1970147|Natalia Shvedova]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-12-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2009" | 2009-09-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 566 | ''[[:d:Q1970831|Pavel Parenago]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-03-07 | [[Краснодар]] | data-sort-value="1960" | 1960-01-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 567 | [[Леонид Седов]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q205375|уйлап табучы]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-11-01 | [[Ростов-на-Дону]] | data-sort-value="1999" | 1999-09-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 568 | ''[[:d:Q1974172|Nikolay Durnovo]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16880249|диалектолог]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-10-23 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-27 | [[Сандармох]] |- | style='text-align:right'| 569 | [[Виктор Григорович]] | 1848 | 1849 | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1815" | 1815-04-30 | ''[[:d:Q805554|Балта]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-12-19 | [[Кропивницкий|Кропывнытскый]] |- | style='text-align:right'| 570 | ''[[:d:Q1975105|Nikolay Kun]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1877" | 1877-05-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1940" | 1940-10-28<br/>1940-02-28 | ''[[:d:Q4025590|Cherkizovo]]'' |- | style='text-align:right'| 571 | ''[[:d:Q1976803|Johann Georg Schwarz]]'' | | | | [[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1751" | 1751 | [[Трансильвания]] | data-sort-value="1784" | 1784-02-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 572 | [[Валентин Янин]] | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-02-06 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] | data-sort-value="2020" | 2020-02-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 573 | [[Норайр Сисакян]] | | | ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-01-12 | ''[[:d:Q39510|Ashtarak]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-03-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 574 | ''[[:d:Q1990799|Nikolai Chudakov]]'' | 1936 | 1940 | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1904" | 1904-12-14 | [[Яңа Борас районы]] | data-sort-value="1986" | 1986-11-22 | [[Сарытау]] |- | style='text-align:right'| 575 | ''[[:d:Q1991041|Nikolay Krylov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-06-05 | [[Судогда]] | | |- | style='text-align:right'| 576 | ''[[:d:Q1994903|Ernst Kolman]]'' | | | ''[[:d:Q31519|Карл университеты]]'' | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-12-06 | [[Прага]] | data-sort-value="1979" | 1979-01-22 | [[Стокгольм]] |- | style='text-align:right'| 577 | ''[[:d:Q2008444|Alexey Lyapunov]]'' | 1952 | 1953 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-10-08 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1973" | 1973-06-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 578 | ''[[:d:Q2022636|Victor Ovcharenko]]'' | | | ''[[:d:Q4204524|Faculty of History of the Belarusian State University]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-02-05 | [[Мәләкәс (Сембер өлкәсе)|Мәләкәс]] | data-sort-value="2009" | 2009-05-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 579 | ''[[:d:Q2023785|Nikita Ilyich Tolstoy]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-04-15 | [[Вршац|Вршатс]] | data-sort-value="1996" | 1996-06-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 580 | ''[[:d:Q2025752|Dmitry Samokvasov]]'' | | | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]'' | data-sort-value="1843" | 1843-05-15 | ''[[:d:Q12133900|Novgorod-Severskij County]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-08-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 581 | ''[[:d:Q2027276|Yurii Shirokov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1925" | 1925-06-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1980" | 1980-07-05 | [[Таҗикстан Совет Социалистик Республикасы|Таҗик Совет Социалистик Республикасы]] |- | style='text-align:right'| 582 | ''[[:d:Q2029148|Vladimir Guerrier]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1837" | 1837-05-29<br/>1837-05-17 | ''[[:d:Q2626866|Khovrino District]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-06-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 583 | [[Владимир Адоратский]] | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-08-07 | [[Казан]] | data-sort-value="1945" | 1945-06-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 584 | ''[[:d:Q2034254|Alexander Kruber]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-08-10 | [[Истра]] | data-sort-value="1941" | 1941-12-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 585 | ''[[:d:Q2037108|Leonid Slutsky]]'' | | | ''[[:d:Q4304111|Мәскәү дәүләт икътисад, статистика һәм информатика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304094|«Станкин» Мәскәү дәүләт технология университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q69423232|киносценарист]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-01-04 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 586 | ''[[:d:Q2058533|Karl Frantsevich Rouillier]]'' | 1840 | | ''[[:d:Q4303916|Moscow Medical and Surgical Academy]]'' | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1814" | 1814-04-08<br/>1814-04-20 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="1858" | 1858-04-10<br/>1858-04-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 587 | ''[[:d:Q2061139|Nikita Petrov]]'' | | | ''[[:d:Q214341|Амстердам университеты]]''<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1476215|хокук яклаучысы]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-01-31 | [[Киев]] | | |- | style='text-align:right'| 588 | ''[[:d:Q2074389|Sergei Adian]]'' | 1965 | 1991 | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q1977379|Әрмән педагогика институты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1931" | 1931-01-01 | ''[[:d:Q4140286|Quşçu]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-05-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 589 | ''[[:d:Q2083001|Andrei Severny]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q752129|астрофизик]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-05-11 | [[Тула]] | data-sort-value="1987" | 1987-04-03 | [[Акмәсҗит]] |- | style='text-align:right'| 590 | [[Ливерий Даркшевич]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q157575|Страсбур үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q783906|невролог]]'' | data-sort-value="1858" | 1858-07-29 | [[Ярославль]] | data-sort-value="1925" | 1925-03-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 591 | ''[[:d:Q2097758|Pyotr Rashevsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-07-14<br/>1907-07-27 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1983" | 1983 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 592 | ''[[:d:Q2103969|Willy Kruyt]]'' | | | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1397808|хәрби каршылык хәрәкәте сугышчысы]]''<br/>''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-09-08 | [[Амстердам]] | data-sort-value="1943" | 1943 | [[Берлин]] |- | style='text-align:right'| 593 | ''[[:d:Q2156320|Robert Minlos]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-02-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2018" | 2018-01-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 594 | ''[[:d:Q2157667|Andrey Kuraev]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>''[[:d:Q56737452|Moscow Theological Seminary]]''<br/>''[[:d:Q12728083|Faculty of Orthodox Theology of the University of Bucharest]]''<br/>''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]'' | ''[[:d:Q4504549|дин хадиме]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q432386|вәгыйз]]''<br/>''[[:d:Q219477|мисиянир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q161944|диякын]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-02-15 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 595 | ''[[:d:Q2197632|Piotr Galperin]]'' | | | ''[[:d:Q2378813|Харьков милли медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-10-02 | [[Тамбов]] | data-sort-value="1988" | 1988-03-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 596 | ''[[:d:Q2270837|Revaz Dogonadze]]'' | 1963 | 1973 | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-11-21 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1985" | 1985-05-13 | |- | style='text-align:right'| 597 | ''[[:d:Q2272765|Sergey Tolstov]]'' | | | [[Neplüev kadet korpusı|Ырынбур Неплюев кадет корпусы]]<br/>''[[:d:Q4533069|MSU Faculty of Ethnology]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-01-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1976" | 1976-12-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 598 | ''[[:d:Q2329540|Mikhail Tikhomirov]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q56417579|чыганаклар белгече]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-05-19 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1965" | 1965-09-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 599 | [[Денис Мантуров]] | | | ''[[:d:Q4430312|MSU Faculty of Sociology]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-02-23 | [[Мурманск]] | | |- | style='text-align:right'| 600 | ''[[:d:Q2369108|Pyotr Anokhin]]'' | | | ''[[:d:Q4407667|И. И. Мечников исемендәге Төньяк-Көнбатыш дәүләт медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-01-14<br/>1898-01-26 | [[Волгоград]] | data-sort-value="1974" | 1974-03-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 601 | ''[[:d:Q91524237|Ksenia B Pustovit]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 602 | ''[[:d:Q91538899|Andrey E Rudenko]]'' | 1989-03-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 603 | ''[[:d:Q91581134|Artem Padokhin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 604 | ''[[:d:Q91607508|Alexander S Frolov]]'' | 2018-10 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 605 | ''[[:d:Q91652496|Ekaterina N Voronina]]'' | 2015-09-01<br/>1993-04-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 606 | ''[[:d:Q91701234|Olga E Eremina]]'' | 2016-12-16 | | ''[[:d:Q247556|Американ химия җәмгыяте]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 607 | ''[[:d:Q91709572|Kseniya N Sedenkova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 608 | ''[[:d:Q91715879|Maria Valeryevna Lisitskaya]]'' | 2020-03-16 | | [[Россия халыклар дуслыгы университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 609 | ''[[:d:Q91721022|Pyotr A Tyurin-Kuzmin]]'' | 2009-09-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 610 | ''[[:d:Q91791794|Ekaterina V Matazova]]'' | 2021-02 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 611 | ''[[:d:Q91792065|Olga S Pavlova]]'' | 2014-12-16 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 612 | ''[[:d:Q91825284|Natalia A Lozinskaya]]'' | 1998-09 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 613 | ''[[:d:Q91826039|Andrey Smagin]]'' | 1987-10-10 | | [[Dartmut kollecı|Дартмут көллияте]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 614 | ''[[:d:Q91828232|Olga A. Kondakova]]'' | | | | ''[[:d:Q15634281|вирусолог]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 615 | ''[[:d:Q91893422|Victor Zakharov]]'' | 1991 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 616 | ''[[:d:Q91900341|Maria Shulga-Nesterenko]]'' | | | ''[[:d:Q4303988|Мәскәү югары хатын-кызлар курслары]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-02-12 | [[Киев]] | data-sort-value="1964" | 1964-11-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 617 | ''[[:d:Q91904206|Alexey Agranovsky]]'' | 2000-01-04 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 618 | ''[[:d:Q91933951|Olga V Kamzolkina]]'' | 1989-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 619 | ''[[:d:Q91965127|Tatiana V Plakhova]]'' | 2018-03 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 620 | ''[[:d:Q91982207|Mikhail Tolstykh]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 621 | ''[[:d:Q92013253|Tatiana Domratcheva]]'' | 2020-06-15 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 622 | ''[[:d:Q92015905|Sergey S Alekseyev]]'' | 1985 | 1990 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 623 | ''[[:d:Q92053026|Andrei Razjivin]]'' | 1971-03-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 624 | ''[[:d:Q92058289|Tatyana Vasilchikova]]'' | 2007 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 625 | ''[[:d:Q92102538|Boris Semin]]'' | 1972-09-01 | | ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 626 | ''[[:d:Q92115656|Sergey Zaitsev]]'' | 2009 | | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 627 | ''[[:d:Q92124302|Alexey N Semenov]]'' | 2015-10-01<br/>2021-01-21 | 2020-12-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 628 | ''[[:d:Q92124807|Alexey Shcheglov]]'' | 2005-09-05 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 629 | ''[[:d:Q92152933|Ivan Dyakonov]]'' | 2014-01-22 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 630 | ''[[:d:Q92206574|Vitaly A Sineshchekov]]'' | 1962-09-21 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 631 | ''[[:d:Q92365799|Daria Bukhalenkova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 632 | ''[[:d:Q92373304|Nikita V Tukachev]]'' | 2014-03-01 | 2017-12-28 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 633 | ''[[:d:Q92381952|Stanislav Budzinskiy]]'' | 2018 | 2021 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 634 | ''[[:d:Q92438422|Ekaterina V Belova]]'' | 2020-01-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 635 | ''[[:d:Q92438603|Pavel S Kulyabin]]'' | 2012-10-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 636 | ''[[:d:Q92438607|Georgy P Goryunov]]'' | 2014-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 637 | ''[[:d:Q92517974|Galina Morgunova]]'' | 2017-01-09<br/>2015-04-01<br/>2021-06-04 | 2021-06-03<br/>2017-01-08 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 638 | ''[[:d:Q92595160|Alexander Medvedev]]'' | 2013-05-17 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 639 | ''[[:d:Q92653818|Tatyana Belevich]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 640 | ''[[:d:Q92653824|Aleksey Troitsky]]'' | 1968-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 641 | ''[[:d:Q92677153|Artem S. Maevskiy]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 642 | ''[[:d:Q92732479|Pavel S. Tomkovich]]'' | 1976-12 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 643 | ''[[:d:Q92911748|Boris Latosh]]'' | 2016-05-01 | 2016-12-31 | ''[[:d:Q1161297|Сассекс университеты]]''<br/>[[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4476754|Урал дәүләт педагоика университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 644 | ''[[:d:Q92919970|Igor A Yaroshevich]]'' | 2014 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 645 | ''[[:d:Q92925244|Dmitri P Krut'ko]]'' | 1984 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 646 | ''[[:d:Q92931509|Alexander N Obraztsov]]'' | 2005 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 647 | ''[[:d:Q92949648|Королёв, Фёдор Андреевич]]'' | 1948 | 1954 | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-06-10 | [[Рязань губернасы]] | data-sort-value="1979" | 1979-06-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 648 | ''[[:d:Q92972409|Aleksey V Loktyushkin]]'' | 2009-10-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 649 | ''[[:d:Q92991310|Denis A Nikishin]]'' | 2012 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 650 | ''[[:d:Q93026178|Galina A Arina]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 651 | ''[[:d:Q93103842|Peter Nimiritsky]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 652 | ''[[:d:Q93200855|Matin Ashurov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 653 | ''[[:d:Q93204490|Gleb Yu Aleshin]]'' | 2008-09-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 654 | ''[[:d:Q93335848|Dmitry Guk]]'' | 2018-10-01<br/>2022-01-10 | 2021-11-03 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 655 | ''[[:d:Q93368392|Liudmila Abrosimova]]'' | 2013-10-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 656 | ''[[:d:Q93463323|Leonid G. Prokhorov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 657 | ''[[:d:Q93472645|Vasily Kostin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-02-10<br/>1910-02-16 | ''[[:d:Q19813568|Korotkoe]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-08-13 | [[Одесса]] |- | style='text-align:right'| 658 | ''[[:d:Q94584166|Alexey Moiseev]]'' | 2018-09-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 659 | ''[[:d:Q95599750|Danil A Gvozdev]]'' | 2017-01-26 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 660 | ''[[:d:Q95960736|Aleksei Korneev]]'' | 2005-11 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 661 | ''[[:d:Q95962022|Bogdan I Lazoryak]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 662 | ''[[:d:Q95981072|Ekaterina Stansfield Bulygina]]'' | | | ''[[:d:Q193196|Лондон университеты көллияте]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 663 | ''[[:d:Q95988732|Olga V Dimitrova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 664 | ''[[:d:Q95989098|Ilya S Sosulin]]'' | 2021-04-17 | 2022-11-30 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 665 | ''[[:d:Q95993902|Evgeniya Gorodetskaya]]'' | 1992-10-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 666 | ''[[:d:Q95993903|Elena I Kalenikova]]'' | | | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 667 | ''[[:d:Q95995177|Dmitry Namiot]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 668 | ''[[:d:Q96030034|Polina Bogacheva]]'' | 2009-03 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 669 | ''[[:d:Q96047040|Іван Канстанцінавіч Слесараў]]'' | | | ''[[:d:Q4336188|Ырынбур дәүләт аграр университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1926" | 1926-11-30 | ''[[:d:Q4199219|Ilek]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-04-01 | |- | style='text-align:right'| 670 | ''[[:d:Q96054705|Olga Andreeva]]'' | 1997-01-01 | 2019-12-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 671 | ''[[:d:Q96085039|Emad M Elsehly]]'' | 2015-02-02 | | ''[[:d:Q101002077|Damanhour University Faculty of Science]]''<br/>''[[:d:Q10994782|Faculty of Science, Alexandria University]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 672 | ''[[:d:Q96095268|Timur A Labutin]]'' | 2002-05-15 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 673 | ''[[:d:Q96102433|Vadim V Eremin]]'' | 2006 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 674 | ''[[:d:Q96142441|Nina A Nefedova]]'' | 2014-09 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 675 | ''[[:d:Q96191672|Olga Shamardina]]'' | 2011-01-01 | 2014-08-01 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 676 | ''[[:d:Q96206607|Anatoly Vasilyev]]'' | 2019-11-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 677 | ''[[:d:Q96226500|Bulat R Saifutdinov]]'' | 2022-04-21 | 2024-01-09 | ''[[:d:Q4406400|Самар дәүләт аэрокосмос университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 678 | ''[[:d:Q96238207|Nadezda A Brazhe]]'' | 2007-01-30 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 679 | ''[[:d:Q96250467|Iurii Stafeev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 680 | ''[[:d:Q96275945|Victor I Kleshch]]'' | 2010 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 681 | ''[[:d:Q96635782|Olga Mitina]]'' | 1989-12-16 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 682 | ''[[:d:Q96639519|Aleksandra S Anisimova]]'' | 2018-07-06 | 2019-05-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 683 | ''[[:d:Q96645403|Anastasia D Pykhova]]'' | 2013 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 684 | ''[[:d:Q96645406|Olesya O Semivrazhskaya]]'' | 2013 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 685 | ''[[:d:Q96680856|Maria A Lagarkova]]'' | 2021-01-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 686 | ''[[:d:Q96766508|Anastasiia Smirnova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 687 | ''[[:d:Q96769877|N V Danilova]]'' | 2017-06-01<br/>2010 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 688 | ''[[:d:Q96771611|Yelena Parfyonova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 689 | ''[[:d:Q96771949|Victoria Shcherbakova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 690 | ''[[:d:Q96817162|Yuliya V Zakalyukina]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 691 | ''[[:d:Q96817166|Dmitrii I Shiriaev]]'' | 2014-10 | 2020-06 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 692 | ''[[:d:Q96817169|Mikhail V Biryukov]]'' | 1998-01-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 693 | ''[[:d:Q96828313|Natalia M. Biserova]]'' | | | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 694 | ''[[:d:Q96831708|Leonid O Ilyasov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 695 | ''[[:d:Q97315920|Nikolay Moshchevitin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1967" | 1967-04-23 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 696 | ''[[:d:Q97344162|Богоявленская, Диана Борисовна]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | data-sort-value="1932" | 1932-07-27 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 697 | ''[[:d:Q97344339|Наумова, Галина Романовна]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | | data-sort-value="1947" | 1947-09-28 | [[Выборг]] | | |- | style='text-align:right'| 698 | ''[[:d:Q97426548|Elena Vasilieva]]'' | 1979 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 699 | ''[[:d:Q97446012|Viacheslav Bunichev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 700 | ''[[:d:Q97464782|Valentin Alexandrovich Kuzmin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 701 | ''[[:d:Q19909246|Arkady Sidorov]]'' | 1949<br/>1938 | 1959 | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''<br/>''[[:d:Q4229939|Свердлов ис. коммунистик университет]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-02-08 | ''[[:d:Q2106536|Pochinki]]''<br/>[[Нижгар губернасы|Түбән Новгород губернасы]] | data-sort-value="1966" | 1966-03-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 702 | ''[[:d:Q19909279|Ruslan Smeliansky]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-11-12 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 703 | ''[[:d:Q19909309|Igor Sokolov]]'' | 2019-11-01 | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-03-27 | [[Тамбов]] | | |- | style='text-align:right'| 704 | ''[[:d:Q19909319|Nina Solntseva]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-05-02 | | data-sort-value="2004" | 2004-11-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 705 | [[Александр Локощенко]] | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-11-05 | | | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 706 | ''[[:d:Q19909912|Konstantin Shcherbakov]]'' | | | ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]'' | ''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6430706|тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17391605|кинематограф теоретигы]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-05-09 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 707 | ''[[:d:Q19910690|Igor Podgorny]]'' | 1954 | 1970 | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-05-11 | [[Краснодар]] | data-sort-value="2018" | 2018-10-05 | |- | style='text-align:right'| 708 | ''[[:d:Q19915976|Dmitriy Filatov]]'' | 1940 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-01-31 | ''[[:d:Q4418120|Sechenovo]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-01-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 709 | ''[[:d:Q19916886|Nikolay Khudyakov]]'' | 1899 | 1911 | | [[галим]] | data-sort-value="1866" | 1866-12-04 | [[Киев]] | data-sort-value="1927" | 1927-06-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 710 | ''[[:d:Q19918059|Galina Soldatova]]'' | | | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1956" | 1956-11-24 | | | |- | style='text-align:right'| 711 | ''[[:d:Q19918345|Andrej Ivanovič Pol']]'' | 1846 | | ''[[:d:Q4303916|Moscow Medical and Surgical Academy]]'' | [[галим]]<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1794" | 1794 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1864" | 1864 | ''[[:d:Q4417811|Сирпухыв өязе]]'' |- | style='text-align:right'| 712 | ''[[:d:Q19931318|Oscar Zanetti]]'' | | | ''[[:d:Q837320|Һавана университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1946" | 1946 | [[Һавана]] | | |- | style='text-align:right'| 713 | ''[[:d:Q19980036|Konstantin Lavrovskiy]]'' | 1944 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-11-07 | ''[[:d:Q18789695|Martynovka]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-03-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 714 | ''[[:d:Q20022698|Alexander Mazarovich]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-11-29 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1950" | 1950-03-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 715 | ''[[:d:Q20050530|Sergeĭ Mit︠s︡kevich]]'' | | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-08-06 | [[Яраң]] | data-sort-value="1944" | 1944<br/>1944-09-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 716 | ''[[:d:Q20113407|Yuly Kovneristy]]'' | | | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-13 | [[Харьков]] | data-sort-value="2007" | 2007-05-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 717 | ''[[:d:Q20251189|Abram Shapiro]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-09-10 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1966" | 1966-07-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 718 | ''[[:d:Q20438494|V. P. Mozolin]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[галим]]<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1924" | 1924-11-24 | | data-sort-value="2015" | 2015-02-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 719 | ''[[:d:Q20507412|Gevorg Kananian]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1836" | 1836 | [[Кизләр]] | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 720 | ''[[:d:Q20508392|Khachik Momjyan]]'' | 1955 | 1958 | ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-02-25 | [[Трабзон|Трабзун]] | data-sort-value="1996" | 1996-01-22 | |- | style='text-align:right'| 721 | ''[[:d:Q20510293|Aram Arutyunov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-10-06 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | | |- | style='text-align:right'| 722 | ''[[:d:Q20511616|Sergey Shahumyan]]'' | | | ''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1914" | 1914 | [[Әстерхан]] | data-sort-value="1977" | 1977 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 723 | ''[[:d:Q20534817|Джураев, Туроб Икрамович]]'' | 1997 | 1998 | ''[[:d:Q2428356|Ташкент дәүләт икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q212238|дәүләт хезмәткәре]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-02-22 | ''[[:d:Q3710866|Jarkurghon District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 724 | ''[[:d:Q20640771|Anatoly Ivanovich Antonov]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1936" | 1936-08-29 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 725 | ''[[:d:Q20742397|Viktor Golovin]]'' | | | ''[[:d:Q16157447|Department of History and Theory of Art, Faculty of History, Moscow State University]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1954" | 1954-03-21 | [[Ташкент]] | data-sort-value="2007" | 2007-05-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 726 | ''[[:d:Q20742463|Larisa Andreevna Petrovskai︠a︡]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-11-13 | [[Воронеж]] | data-sort-value="2006" | 2006-03-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 727 | ''[[:d:Q20757550|Nikolay Voronkov]]'' | 1919 | No/unknown value | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1880" | 1880 | | data-sort-value="1920" | 1920s | |- | style='text-align:right'| 728 | ''[[:d:Q20890494|Elena Panfilova]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]'' | ''[[:d:Q4094960|барацьба са злачыннасцю]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-12-18 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 729 | [[Маркел Макушок]] | | | ''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]''<br/>''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-01-14 | ''[[:d:Q2022715|Верхнәчка]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-01-31 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 730 | ''[[:d:Q21043403|Yuri Rosanov]]'' | 1957 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-12-07 | | | |- | style='text-align:right'| 731 | ''[[:d:Q21074664|Igor Volovich]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1946" | 1946-08-09 | ''[[:d:Q4307212|Vokhtomskoye rural settlement]]'' | | |- | style='text-align:right'| 732 | ''[[:d:Q21088196|Valery Alekseyev]]'' | | | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-10-23 | [[Әстерхан]] | | |- | style='text-align:right'| 733 | ''[[:d:Q21088439|Evgeny Anufriev]]'' | | | ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1922" | 1922-01-03 | ''[[:d:Q4394247|Ржев өязе]]'' | data-sort-value="2020" | 2020-02-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 734 | ''[[:d:Q21088483|Sergey Arzhakov]]'' | | | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-06-20 | [[Түбән Новгород өлкәсе]] | data-sort-value="2023" | 2023-01-17 | |- | style='text-align:right'| 735 | ''[[:d:Q21088489|Evdokia Arinushkina]]'' | | | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1899" | 1899-02-09 | ''[[:d:Q19859410|Barskovo]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-04-25 | |- | style='text-align:right'| 736 | ''[[:d:Q21092036|Boris Vickberg]]'' | 1914 | 1917 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1886" | 1886-09-06 | ''[[:d:Q4346255|Parkhomivka, Krasnokutsk Raion]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-08-28 | [[Пермь]] |- | style='text-align:right'| 737 | ''[[:d:Q21092989|Esfir Genkina]]'' | | | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-02-16 | [[Днипро]] | data-sort-value="1978" | 1978-09-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 738 | ''[[:d:Q21093147|Ivan Vasilyevich Georgievsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1791" | 1791 | | data-sort-value="1844" | 1844 | |- | style='text-align:right'| 739 | ''[[:d:Q21094348|Mikhail Gremyatskiy]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1887" | 1887-11-21 | [[Смоленск]] | data-sort-value="1963" | 1963-11-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 740 | ''[[:d:Q21099013|Yury Zolotov]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-03-11 | [[Калуга]] | data-sort-value="1996" | 1996-07-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 741 | ''[[:d:Q21099229|Gennady I. Kanel]]'' | | | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1944" | 1944-06-30 | [[Кемерово]] | data-sort-value="2021" | 2021-01-31 | |- | style='text-align:right'| 742 | ''[[:d:Q21099274|Ani︠u︡r Museevich Karimskiĭ]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1932" | 1932-09-27 | | data-sort-value="1993" | 1993-10-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 743 | ''[[:d:Q21101938|Aleksandr Korsunsky]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1914" | 1914-01-06 | [[Днипро]] | data-sort-value="1980" | 1980-02-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 744 | [[Игорь Кызласов]] | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1951" | 1951-08-28 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 745 | ''[[:d:Q21104332|Oleg Leontyev]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1920" | 1920-02-19 | [[Уяр]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 746 | ''[[:d:Q21104489|Alexander Lotov]]'' | | | ''[[:d:Q42952392|MIPT Department of Control and Applied Mathematics]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1946" | 1946-04-12 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 747 | ''[[:d:Q21106394|Lidiya Vladimirovna Matveeva]]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-06-24 | [[Мәскәү өлкәсе]] | | |- | style='text-align:right'| 748 | ''[[:d:Q21109959|Andrei Nesmeyanov]]'' | 1934 | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-01-15 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1983" | 1983-12-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 749 | ''[[:d:Q21132138|Peter Eduard Einbrodt]]'' | 1826<br/>1836 | 1840 | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1802" | 1802-09-11 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1840" | 1840-03-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 750 | ''[[:d:Q21133577|Nickolay Shaposhnikov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1851" | 1851-04-04 | [[Курск]] | data-sort-value="1920" | 1920-02-24 | [[Краснодар]] |- | style='text-align:right'| 751 | ''[[:d:Q21140565|Aslan Jusoepovitsj Tsivadze]]'' | | | ''[[:d:Q1425119|Georgian Technical University]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-01-20 | [[Батум]] | | |- | style='text-align:right'| 752 | ''[[:d:Q21146179|Aleksnadr Terentyev]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1891" | 1891-01-20 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 753 | ''[[:d:Q21146870|Nína Talýzina]]'' | 1950-09-01 | 2018 | ''[[:d:Q4538869|К. Д. Ушинский исемендәге Ярославль дәүләт педагогия университеты]]''<br/>''[[:d:Q4382933|Л. Г. Щукина исемендәге РМА Психология институты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-12-28 | ''[[:d:Q4270168|Лучинское]]'' | data-sort-value="2018" | 2018-01-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 754 | ''[[:d:Q21147177|Boris Syromyatnikov]]'' | | | ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1874" | 1874-10-04 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 755 | ''[[:d:Q21148640|Alla Spivakovskaya]]'' | 1992-09-01 | | | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-12-31 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 756 | ''[[:d:Q21152529|Lev N. Sidorov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-11-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2025" | 2025-01-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 757 | ''[[:d:Q21152569|Wiktor Konstantinowitsch Sereschnikow]]'' | | | ''[[:d:Q4534839|Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1873" | 1873-11-24 | ''[[:d:Q4465509|Tundutovo]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-06-27 | |- | style='text-align:right'| 758 | ''[[:d:Q21153770|Adam Rakovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[химия]] | data-sort-value="1879" | 1879-12-24 | [[Седлец губернасы|Седлец гөбернәсе]] | data-sort-value="1941" | 1941-06-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 759 | ''[[:d:Q21154137|Aleksey Pomerantsev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q107290369|физик-җылылыкчы]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-09-18 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1979" | 1979-03-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 760 | ''[[:d:Q21154141|Yury Polyakov]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-12-09 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2002" | 2002 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 761 | ''[[:d:Q21154273|Пикулин, Павел Лукич]]'' | 1847 | | ''[[:d:Q4303916|Moscow Medical and Surgical Academy]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1822" | 1822 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1885" | 1885 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 762 | ''[[:d:Q21183585|Kirill Nikonov]]'' | | | [[Әстерхан дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-09-04 | [[Әстерхан]] | data-sort-value="2015" | 2015-10-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 763 | ''[[:d:Q21191631|Stanislav Kozlovskiy]]'' | | 2023-12-18 | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q23038345|википедияче]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-12-08 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 764 | [[Хаҗи Габидуллин]] | | | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-11-07 | [[Уфа губернасы]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 765 | ''[[:d:Q21340948|Kirill Glebovich Mikhailov]]'' | 1983 | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q17344952|арахнолог]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-07-29 | | | |- | style='text-align:right'| 766 | ''[[:d:Q21341669|Werner Mohrig]]'' | 1961 | 1963 | ''[[:d:Q165528|Грайфсвальд үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-17 | [[Эбелебен]] | data-sort-value="2019" | 2019-04-26 | [[Гисен]] |- | style='text-align:right'| 767 | [[Евгений Боруцкий]] | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Сергиев Посад]] | data-sort-value="1976" | 1976-08-01 | |- | style='text-align:right'| 768 | ''[[:d:Q21388739|Tatiana Galinskaya]]'' | | | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | data-sort-value="2000" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 769 | ''[[:d:Q21388808|Alexander Prosvirov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 770 | ''[[:d:Q21392529|Alexey A. Polilov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-06-22 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 771 | ''[[:d:Q21394058|Anna Zhadan]]'' | 2007-04-15 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1972" | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 772 | ''[[:d:Q21394064|Alexandra Stupnikova]]'' | 2013 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q38687772|annelidologist]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 773 | ''[[:d:Q21395538|Gregory A. Kolbasov]]'' | 2007-11-18 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 774 | ''[[:d:Q21517543|Andrey Voronenko]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-01-13 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 775 | ''[[:d:Q21522714|Vadim Nikolaevich Pavlov]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-12-15 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2020" | 2020-11-15<br/>2020-11-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 776 | ''[[:d:Q21612694|Dmitry Vilensky]]'' | | | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q28378128|педолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-06-19 | [[Шепетивка]] | data-sort-value="1960" | 1960-02-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 777 | [[Леонид Андреев]] | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан Император университеты]] | [[хирург]] | data-sort-value="1891" | 1891 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="1941" | 1941-09-02 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | style='text-align:right'| 778 | ''[[:d:Q21637882|Fedor Gilʹtebrandt]]'' | | 1831 | ''[[:d:Q4303916|Moscow Medical and Surgical Academy]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>[[хирург]] | data-sort-value="1773" | 1773-12-11 | [[Вормс]] | data-sort-value="1845" | 1845-09-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 779 | ''[[:d:Q21640201|Vladimir Kessenikh]]'' | 1944 | 1946 | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-09-10 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-15 | [[Тум|Томск]] |- | style='text-align:right'| 780 | ''[[:d:Q21641066|Grigory Aleksandrovich Levitsky]]'' | 1819 | 1824 | [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]<br/>''[[:d:Q3496636|Киев-Могилән академиясе]]'' | [[профессор]]<br/>''[[:d:Q19340487|православ рухание]]'' | data-sort-value="1780" | 1780 | ''[[:d:Q527343|Малороссия губернасы]]'' | data-sort-value="1830" | 1830 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 781 | ''[[:d:Q21643439|Немиров, Сергей Александрович]]'' | | | ''[[:d:Q2629059|Славән-юнан-латыйн академиясе]]''<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1770" | 1770 | | data-sort-value="1810" | 1810 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 782 | ''[[:d:Q21644424|Lazar Slepov]]'' | | | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1328323|functionary]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-10-31 | ''[[:d:Q4440893|Старые Бурасы]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-10-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 783 | ''[[:d:Q21704967|Levon Sureni Aslanyan]]'' | 1977 | 1979 | ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-12-10 | [[Ереван]] | | |- | style='text-align:right'| 784 | ''[[:d:Q21856838|Nikolai Borisovich Brandt]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-04-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2015" | 2015-01-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 785 | ''[[:d:Q21856869|Valentin Vompersky]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-06-03 | [[Воронеж өлкәсе]] | data-sort-value="1995" | 1995-12-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 786 | ''[[:d:Q21856906|Andrey Gusakov]]'' | | | | [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1857" | 1857 | | data-sort-value="1928" | 1928 | |- | style='text-align:right'| 787 | ''[[:d:Q21857028|Vasily Krasnokutsky]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1873" | 1873<br/>1874 | [[Знамьянка]] | data-sort-value="1963" | 1963 | |- | style='text-align:right'| 788 | ''[[:d:Q22016649|Мильгаузен, Фёдор Богданович]]'' | 1847 | | ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1820" | 1820-01-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1878" | 1878-01-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 789 | ''[[:d:Q22045839|Vladimir Mezentsev]]'' | | | | ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1953" | 1953-01-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2008" | 2008-02-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 790 | ''[[:d:Q22246851|Кузяков, Юрий Яковлевич]]'' | | | | [[галим]] | data-sort-value="1932" | 1932-08-18<br/>1932-08-11 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2026" | 2026-04-25 | |- | style='text-align:right'| 791 | ''[[:d:Q22246895|Митянин, Юрий Павлович]]'' | | | ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]'' | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-07-14 | [[Туапсе]] | | |- | style='text-align:right'| 792 | ''[[:d:Q22277725|Eugenia Kumacheva]]'' | | | ''[[:d:Q2654435|Санкт-Петербург дәүләт технология институты]]''<br/>''[[:d:Q19908085|Frumkin Institute of Physical Chemistry and Electrochemistry]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1955" | 1955 | [[Одесса]] | | |- | style='text-align:right'| 793 | [[Алексей Лопатин]] | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-05-08 | [[Казан]] | | |- | style='text-align:right'| 794 | ''[[:d:Q22918482|Boris Biryukov]]'' | | | ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1922" | 1922-07-19 | [[Краснодар]] | data-sort-value="2014" | 2014-03-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 795 | ''[[:d:Q22919225|Praskovia Vassilievna Tsiklinskaia]]'' | | 1923 | ''[[:d:Q391083|Пастер институты]]''<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''<br/>''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | ''[[:d:Q2487799|миколог]]''<br/>''[[:d:Q15816836|бактериолог]]''<br/>''[[:d:Q63676514|педагогика теоретигы]]'' | data-sort-value="1859" | 1859 | | data-sort-value="1923" | 1923-12-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 796 | ''[[:d:Q22919260|Grigoriĭ Iosifovich Roskin]]'' | 1930<br/>1961 | 1953<br/>1964-03-16 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4425482|Мәскәү шәһәр халык университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1892" | 1892-07-24 | [[Витебск]] | data-sort-value="1964" | 1964-03-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 797 | ''[[:d:Q22919322|Mikhail Shaternikov]]'' | 1905<br/>1917 | 1906 | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | data-sort-value="1870" | 1870-10-19 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1939" | 1939-09-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 798 | ''[[:d:Q22919359|Таусон, Владимир Оттович]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-02-17 | [[Рязань]] | data-sort-value="1946" | 1946-10-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 799 | ''[[:d:Q22919625|Синещеков, Алексей Давидович]]'' | | | ''[[:d:Q133965|Кубан дәүләт аграр университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1904" | 1904-02-25 | ''[[:d:Q918477|Dinskaya]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-09-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 800 | ''[[:d:Q22919689|Korney Grigorevitsj Rebrikov]]'' | | | ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]'' | [[офицер]] | data-sort-value="1902" | 1902-09-06 | [[Михайловка (шәһәр)]] | data-sort-value="1984" | 1984-07-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 801 | ''[[:d:Q4156822|Alexey Dezin]]'' | 1994 | 2008 | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1923" | 1923-04-23 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2008" | 2008-03-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 802 | ''[[:d:Q4157403|Georgi Petrovich Dementiev]]'' | | | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-06-23 | [[Петергоф|Петерһоф]] | data-sort-value="1969" | 1969-04-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 803 | ''[[:d:Q4157706|Nina Demurova]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-10-03 | | data-sort-value="2021" | 2021-07-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 804 | ''[[:d:Q4157958|Andrey Denisov]]'' | | | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | [[галим]]<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1906" | 1906-10-13 | ''[[:d:Q4332151|Озерское сельское поселение]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-02-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 805 | ''[[:d:Q4158004|Sergey P. Denisov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-05-04 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 806 | ''[[:d:Q4160257|Alexey Dzhivelegov]]'' | 1919 | 1924 | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1875" | 1875-03-14 | [[Ростов-на-Дону]] | data-sort-value="1952" | 1952-12-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 807 | ''[[:d:Q4160320|Nodar Djin]]'' | | | ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''<br/>''[[:d:Q1130457|С. А. Герасимов исемендәге Бөтенрусия дәүләт кинематография институты]]'' | [[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-08 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="2002" | 2002-04-04 | [[Вашингтон (башкала)|Вашингтон]] |- | style='text-align:right'| 808 | ''[[:d:Q4160798|Feliks Dzerzhinsky]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-08-28 | | data-sort-value="2015" | 2015-05-11 | |- | style='text-align:right'| 809 | ''[[:d:Q4161634|Philipp Heinrich Dilthey]]'' | 1756 | 1781 | ''[[:d:Q20808141|Страсбур университеты]]''<br/>''[[:d:Q875788|Инсбрук университеты]]''<br/>[[Вена университеты]] | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1723" | 1723-10-08 | [[Висбаден]] | data-sort-value="1781" | 1781-11-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 810 | ''[[:d:Q4161737|Nikolai Dimo]]'' | | | ''[[:d:Q4323007|Яңа Александрия авыл хуҗалыгы һәм урманчылык институты]]'' | ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''<br/>''[[:d:Q1781198|агроном]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-11-18 | ''[[:d:Q423258|Orhei]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-03-15 | [[Кишинёв]] |- | style='text-align:right'| 811 | [[Валентин Дитякин]] | 1944 | 1956 | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1896" | 1896 | [[Пенза губернасы]] | data-sort-value="1956" | 1956 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 812 | ''[[:d:Q4162670|Gennady M. Dlussky]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q27645949|палеоэнтомолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-10-04 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2014" | 2014-05-01 | |- | style='text-align:right'| 813 | ''[[:d:Q4162755|Mikhail Dmitriyev]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1958" | 1958-11-07 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 814 | ''[[:d:Q4163425|Vladimir Dobrenkov]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''<br/>''[[:d:Q978044|executive]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-02-04 | [[Волгоград]] | data-sort-value="2025" | 2025-06-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 815 | ''[[:d:Q4163623|Gleb Dobrovolsky]]'' | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''<br/>''[[:d:Q28378128|педолог]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-09-09 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2013" | 2013-04-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 816 | ''[[:d:Q4163801|Alexander Dobrokhotov]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-09-08 | [[Львов]] | | |- | style='text-align:right'| 817 | ''[[:d:Q4164519|Boris Osipovich Dolgikh]]'' | | | ''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-04-05 | [[Рига]] | data-sort-value="1971" | 1971-12-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 818 | ''[[:d:Q4166468|Aleksandr Dontsov]]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-10-15 | [[Львов]] | data-sort-value="2023" | 2023-03-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 819 | ''[[:d:Q4168990|Irina Dryagina]]'' | | | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-03-31 | [[Сарытау]] | data-sort-value="2017" | 2017-06-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 820 | ''[[:d:Q4169574|Georgy Duboshin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-12-25 | [[Серпухов]] | data-sort-value="1986" | 1986-10-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 821 | ''[[:d:Q4169844|David Dubrovsky]]'' | | | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1929" | 1929-03-03 | ''[[:d:Q521105|Орихив]]'' | | |- | style='text-align:right'| 822 | ''[[:d:Q4171003|Vsevolod Nikolaevitsj Doerdenevskiy]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1889" | 1889-02-09 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1963" | 1963-10-13 | |- | style='text-align:right'| 823 | ''[[:d:Q4171108|Vladimir Durov]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q16744668|физико-химик]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-29 | | data-sort-value="2020" | 2020-08-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 824 | ''[[:d:Q4171504|Yevgeny Dyakonov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Россия фәннәр академиясе]] | [[математик]] | data-sort-value="1935" | 1935-07-02 | [[Невель]] | data-sort-value="2006" | 2006-08-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 825 | ''[[:d:Q4171817|Sergei Dyakov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1925" | 1925-08-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1954" | 1954-09-01 | |- | style='text-align:right'| 826 | ''[[:d:Q4171864|Kirill Dyakonov]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-09-20 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 827 | ''[[:d:Q4172580|Vladimir Dyomin]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-08-06 | [[Новосибирск өлкәсе]] | data-sort-value="1996" | 1996-09-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 828 | ''[[:d:Q4172802|Olga Yevangulova]]'' | | | ''[[:d:Q16157447|Department of History and Theory of Art, Faculty of History, Moscow State University]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q11486702|архитектура тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-09-12 | [[Рыбинск]] | data-sort-value="2016" | 2016-10-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 829 | ''[[:d:Q4173649|Aleksandr Yegolin]]'' | | | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''<br/>''[[:d:Q4318650|Минин үнивиристите]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-08-23 | [[Самар]] | data-sort-value="1959" | 1959-05-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 830 | ''[[:d:Q4173736|Vsevolod Aleksandrovich Yegorov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-12-12 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2001" | 2001-09-07 | [[Сочи]] |- | style='text-align:right'| 831 | ''[[:d:Q4176520|Osip Yermansky]]'' | | | [[Цюрихның югары техник мәктәбе|Эсвичрә федераль технология институты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-07-28<br/>1866 | [[Аккирмән]] | data-sort-value="1941" | 1941 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 832 | ''[[:d:Q4176830|Arkady Yerusalimsky]]'' | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-05-19 | [[Быхов|Быхау]] | data-sort-value="1965" | 1965-11-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 833 | ''[[:d:Q4176863|Alexander Ershov]]'' | 1844 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1818" | 1818-08-02<br/>1818-07-20<br/>1818-08-01 | ''[[:d:Q4187112|Зарайск өязе]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-03-05<br/>1867-02-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 834 | ''[[:d:Q4177524|Juri Nikolajewitsch Jefremow]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-05-11 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2019" | 2019-08-26 | |- | style='text-align:right'| 835 | ''[[:d:Q4178147|Rustem Zhantiev]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-10-11 | [[Ялта]] | | |- | style='text-align:right'| 836 | ''[[:d:Q4178467|Yeleazar Meletinsky]]'' | | | ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q24387326|мифограф]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q15462162|cultural historian]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-10-22 | [[Харьков]] | data-sort-value="2005" | 2005-12-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 837 | ''[[:d:Q4180517|Lev Ivanovitch Jirkov]]'' | 1926 | 1930 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4126647|СПДУ Көнчыгыш факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q860918|эсперантист]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-03-07 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1963" | 1963-12-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 838 | ''[[:d:Q4180662|Boris Mikhaylovich Zhitkov]]'' | | 1931 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3578589|әйләнә-тирә мохит саклаучысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12356615|сәяхәтче]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | data-sort-value="1872" | 1872-09-20 | ''[[:d:Q18404835|Mikhaylovka]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-04-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 839 | ''[[:d:Q4181253|Dmitry Zhuzhikov]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1932" | 1932-06-23 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2020" | 2020-03-05 | |- | style='text-align:right'| 840 | ''[[:d:Q4181513|Vladimir Zhukovsky]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-10-16 | [[Самар]] | | |- | style='text-align:right'| 841 | ''[[:d:Q4181753|Anatoly Zhuravlyov]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-03-10 | ''[[:d:Q1026062|Гурзуф]]'' | | |- | style='text-align:right'| 842 | ''[[:d:Q4181785|Yuri Zhuravlev]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1935" | 1935-01-14 | [[Воронеж]] | data-sort-value="2022" | 2022-01-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 843 | ''[[:d:Q4182664|Alexander Zaborovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-05-25 | ''[[:d:Q4145066|Gorodets]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-04-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 844 | ''[[:d:Q4184313|Αλεξάντρ Ζαϊμόφσκι]]'' | | | ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1905" | 1905-09-26 | [[Одесса]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-29 | |- | style='text-align:right'| 845 | ''[[:d:Q4184336|Piotr Zayonchkovskiy]]'' | | | ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]'' | ''[[:d:Q56417579|чыганаклар белгече]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-09-05 | [[Җаек (шәһәр)|Җаек]] | data-sort-value="1983" | 1983-09-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 846 | ''[[:d:Q4186808|Lubov Zapolskaya]]'' | | | ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]''<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1871" | 1871-08-07 | ''[[:d:Q4086426|Бигилде]]''<br/>[[Рязань]] | data-sort-value="1943" | 1943-11-03 | [[Рязань]] |- | style='text-align:right'| 847 | ''[[:d:Q4187130|Maya Vladimirovna Zarva]]'' | | | ''[[:d:Q4304062|В. П. Потёмкин исемендәге Мәскәү шәһәр педагогия институты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-02-12 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2003" | 2003-08-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 848 | ''[[:d:Q4188299|Ivan Zassoursky]]'' | | | ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q3282637|кинопродюсер]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-08-29 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 849 | ''[[:d:Q4189129|Заюнчковский, Юрий Петрович]]'' | | | ''[[:d:Q13416137|РФ Саклану министрылыгының хәрби университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1921" | 1921-03-18 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1998" | 1998-08-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 850 | ''[[:d:Q4189279|Isak Zvavich]]'' | 1940 | 1949 | ''[[:d:Q170027|Лондон университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-05-04 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1950" | 1950-05-16 | [[Ташкент]] |- | style='text-align:right'| 851 | ''[[:d:Q4189329|Vladimir Zvegintsev]]'' | 1952 | 1982-04 | ''[[:d:Q651133|Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-10-18 | [[Ташкент]] | data-sort-value="1988" | 1988-04-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 852 | [[Митрофан Зверев]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1903" | 1903-04-03 | [[Воронеж]] | data-sort-value="1991" | 1991-11-17 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 853 | [[Лев Зенкевич]] | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''<br/>''[[:d:Q3640160|диңгез биологы]]''<br/>''[[:d:Q3546255|океанолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-06-04 | ''[[:d:Q4503310|Tsarev]]'' | data-sort-value="1970" | 1970-06-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 854 | ''[[:d:Q4191584|Alexandr Sergeyevich Zernov]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-02-14 | [[Пушкино]] | | |- | style='text-align:right'| 855 | ''[[:d:Q4191594|Nikolay Zernov]]'' | 1836 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1804" | 1804-11-07 | [[Ярославль]] | data-sort-value="1862" | 1862-11-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 856 | [[Сергей Зернов]] | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-05-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1945" | 1945-02-28 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 857 | [[Николай Зефиров]] | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1935" | 1935-09-13 | [[Ярославль]] | data-sort-value="2017" | 2017-04-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 858 | ''[[:d:Q4192111|Natalya Zimyanina]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-11-18 | | | |- | style='text-align:right'| 859 | ''[[:d:Q4193016|Nikolay Zograf]]'' | 1912 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q16486440|4 нчә Мәскәү гимназиясе]]'' | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1851" | 1851-09-09 | [[Любим]] | data-sort-value="1919" | 1919 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 860 | ''[[:d:Q4193122|Aleksandr Michaylovitsj Zolotarjov]]'' | | | | [[галим]] | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Харьков]] | data-sort-value="1943" | 1943 | [[Ухта]] |- | style='text-align:right'| 861 | ''[[:d:Q4193372|Yury Zolotov]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-10-04 | [[Высоковск]] | | |- | style='text-align:right'| 862 | ''[[:d:Q4193985|Vladimir Zorich]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2023" | 2023-08-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 863 | ''[[:d:Q4194299|Anatoly Zubkov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-02-26 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1967" | 1967-12-05 | [[Кишинёв]] |- | style='text-align:right'| 864 | ''[[:d:Q4194355|Viktor Zubov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-01-27<br/>1914-02-09 | [[Иваново]] | data-sort-value="1982" | 1982-07-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 865 | ''[[:d:Q4194378|Pavel Zubov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''<br/>''[[:d:Q1259917|эскрипкәче]]''<br/>''[[:d:Q15472169|иганәче]]''<br/>''[[:d:Q18120029|библиофил]]''<br/>''[[:d:Q3243461|коллекционер]]'' | data-sort-value="1862" | 1862-03-01 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1921" | 1921-07-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 866 | ''[[:d:Q4194459|Lev Zubok]]'' | | | [[Pensilvaniä universitetı|Пенсилвания университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q16308157|американист]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-12-28 | ''[[:d:Q149163|Радомышль]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-05-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 867 | ''[[:d:Q4194781|Semyon Zybelin]]'' | 1768-05-08 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1919436|педиатр]]'' | data-sort-value="1735" | 1735-09-05 | | data-sort-value="1802" | 1802-05-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 868 | ''[[:d:Q4195863|Viktor Ivannikov]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-02-27 | [[Ступино]] | data-sort-value="2016" | 2016-11-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 869 | ''[[:d:Q4196619|Aleksey Ivanovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1866" | 1866-03-07 | [[Алтай крае]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-04 | [[Харьков]] |- | style='text-align:right'| 870 | ''[[:d:Q4196998|Oleg Ivashev-Musatov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-12-13 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2019" | 2019-12-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 871 | ''[[:d:Q4197071|Semen Martynovič Ivaškovskij]]'' | 1819 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1774" | 1774 | [[Смоленск губернасы|Смоленск гөбернәсе]] | data-sort-value="1850" | 1850-04-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 872 | ''[[:d:Q4197475|Aleksandr Ignatovich]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1947" | 1947-06-03 | [[Куса|Күчә]] | data-sort-value="2001" | 2001-11-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 873 | ''[[:d:Q4197843|Ivan Andreevich Ide]]'' | | | | [[математик]] | data-sort-value="1744" | 1744 | [[Брауншвейг]] | data-sort-value="1806" | 1806-10-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 874 | ''[[:d:Q4198623|Chingiz Izmaylov]]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q6337803|нейробиолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-03-26 | [[Дәрбәнт]] | data-sort-value="2011" | 2011-09-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 875 | ''[[:d:Q4199550|Vladimir Ilyin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-05-02 | [[Козельск]] | data-sort-value="2014" | 2014-06-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 876 | [[Алексей Ильюшин]] | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-01-07 | [[Казан]] | data-sort-value="1998" | 1998-05-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 877 | ''[[:d:Q4200050|Yuly Ilyashenko]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-11-04 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 878 | ''[[:d:Q4201211|Иннокентий (Платонов)]]'' | 1824 | | ''[[:d:Q18923929|séminaire de la Laure de la Trinité]]'' | ''[[:d:Q1423891|дин хезмәтчесе]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]'' | data-sort-value="1773" | 1773 | [[Мәскәү губернасы|Мәскәү губерниясе]] | data-sort-value="1842" | 1842-12-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 879 | ''[[:d:Q4201267|Fyodor Inozemtsev]]'' | 1836 | | ''[[:d:Q30889518|Imperial Univervisty of Kharkov medical faculty]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]] | data-sort-value="1802" | 1802-02-12<br/>1802 | ''[[:d:Q4082060|Belkino hamlet]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-08-06<br/>1869 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 880 | ''[[:d:Q4202605|Aleksandr Iovskiy]]'' | 1827 | 1843 | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q105186|фармацевт]]''<br/>''[[:d:Q2114605|фармаколог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1796" | 1796-08-29 | [[Острогожск]] | data-sort-value="1857" | 1857-01-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 881 | ''[[:d:Q4202606|Иовский, Пётр Алексеевич]]'' | 1835 | | ''[[:d:Q4125382|Варонежская духоўная семінарыя]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1798" | 1798 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 882 | ''[[:d:Q4202612|Mikhail Iovchuk]]'' | | | ''[[:d:Q4059235|Krupskaya Academy of Communist Education]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-11-06 | [[Завужове]] | data-sort-value="1990" | 1990-01-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 883 | ''[[:d:Q4203565|Sergey Isayev]]'' | 1949<br/>1950 | 1960<br/>1954 | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q3348530|plant breeder]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-05-25 | [[Венёв|Венөв]] | data-sort-value="1985" | 1985 | |- | style='text-align:right'| 884 | ''[[:d:Q4203866|Vasily Iskovskikh]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-07-01 | [[Ырынбур өлкәсе]] | data-sort-value="2009" | 2009-01-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 885 | ''[[:d:Q4205653|Aleksandr Ishlinsky]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1913" | 1913-07-24 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2003" | 2003-02-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 886 | ''[[:d:Q4206547|Alexander Kabanov]]'' | 2011-01-01 | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-03-27 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 887 | ''[[:d:Q4206555|Viktor Kabanov]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1377734|Chernobyl liquidator]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-01-15 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2006" | 2006-03-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 888 | ''[[:d:Q4206708|Ivan Alekseyevich Kablukov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1857" | 1857-08-21 | ''[[:d:Q19690841|Prussy]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-05-05 | [[Ташкент]] |- | style='text-align:right'| 889 | ''[[:d:Q4207057|Dmitry Kavtaradze]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-06-14 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 890 | [[Сергей Казаков]] | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-08-06 | [[Рыбинск]] | data-sort-value="1936" | 1936-08-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 891 | ''[[:d:Q4209169|Sergey Kalashnikov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-01-27 | [[Николаев (Николаев өлкәсе)|Мыколаив]] | data-sort-value="1984" | 1984-04-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 892 | ''[[:d:Q4210866|Tit Alekseyevich Kameneckiy]]'' | 1816 | 1824 | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1790" | 1790 | | data-sort-value="1844" | 1844-11-08 | |- | style='text-align:right'| 893 | ''[[:d:Q4212204|Semen Ivanovich Kanatchikov]]'' | | | | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q18814623|автобиограф]]''<br/>''[[:d:Q2136129|redactor]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-04-13 | ''[[:d:Q4152737|Gusevo]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-10-19<br/>1940-10-19 | |- | style='text-align:right'| 894 | [[Игорь Кантеров]] | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>[[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-09-04 | [[Кострома]] | data-sort-value="2018" | 2018-12-01 | |- | style='text-align:right'| 895 | ''[[:d:Q4213286|Yevgeny Kapustin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4530468|Мәскәү дәүләт университетының икътисад факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-10-24 | ''[[:d:Q4210660|Калязин өязе]]'' | data-sort-value="2005" | 2005-12-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 896 | ''[[:d:Q4214399|Yury Karaulov]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16314361|лексиколог]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-08-26 | [[Подольск]] | data-sort-value="2016" | 2016-05-05 | |- | style='text-align:right'| 897 | ''[[:d:Q4214702|Valentin Kargin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-01-10 | [[Днипро]] | data-sort-value="1969" | 1969-10-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 898 | ''[[:d:Q4215656|Lev Oskarovitsj Karpatsjevskiy]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q28378128|педолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-12-27 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2012" | 2012-10-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 899 | ''[[:d:Q4216177|Nikolaj Nikolaevič Kartašev]]'' | | | | [[галим]] | data-sort-value="1919" | 1919-09-29 | [[Красноярск]] | data-sort-value="1979" | 1979-11-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 900 | ''[[:d:Q4218102|Boris Kashin]]'' | | | ''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-07-03 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 901 | ''[[:d:Q97486292|Mikhail M. Merkin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 902 | ''[[:d:Q97487500|Maxim Anatolyevich Perfilov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 903 | ''[[:d:Q97548837|Sergey V Zubkevich]]'' | 2019-11-05<br/>2014-07-01 | 2021-04-28<br/>2019-11-05 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 904 | ''[[:d:Q97680906|Alexandra Buzhilova]]'' | 2008-04-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 905 | ''[[:d:Q97830901|Evgueni G. Zverev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 906 | ''[[:d:Q97835561|Pavel F. Ermolov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | data-sort-value="2010" | 2010 | |- | style='text-align:right'| 907 | ''[[:d:Q98040913|Victor Bayda]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1980" | 1980 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 908 | ''[[:d:Q98058859|S. Bunichev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 909 | ''[[:d:Q98059978|Alexey V. Koubarovsky]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 910 | ''[[:d:Q98071546|Viacheslav I. Rud]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 911 | ''[[:d:Q98106334|Vladimir M. Manankov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 912 | ''[[:d:Q98137237|Natalia A. Sotnikova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 913 | ''[[:d:Q98166673|Victor Anisimov]]'' | 2011-04-15 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 914 | ''[[:d:Q98166686|Denis Andreyuk]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 915 | ''[[:d:Q98220955|Vladimir Popov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 916 | ''[[:d:Q98236986|Elena V Chernikova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 917 | ''[[:d:Q98458328|Alexander Masyutin]]'' | 2011 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 918 | ''[[:d:Q98504889|Alen K Eskov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 919 | ''[[:d:Q98664919|Eduard Pisarev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 920 | ''[[:d:Q98776548|Simon Galkin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 921 | ''[[:d:Q98780831|Natalia A Chumakova]]'' | 2012-05-01<br/>2003-04-01 | 2012-05-01 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 922 | ''[[:d:Q98780833|Anastasya T Rebrikova]]'' | 2020-10-02 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q315247|university student]]''<br/>''[[:d:Q12764792|doctoral student]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 923 | ''[[:d:Q98894821|Sergey S Abramchuk]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 924 | ''[[:d:Q99555737|Kirill V Bulygin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 925 | ''[[:d:Q99594035|Maria S Mikhaylova]]'' | 2018-10-01 | 2021-08 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 926 | ''[[:d:Q99605278|Mikhail K Beklemishev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 927 | ''[[:d:Q99606074|Roman S Kirsanov]]'' | 2018-01-01<br/>2003-10-01<br/>2020-11-17 | 2020-11-16<br/>2008-09-01 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 928 | ''[[:d:Q99621717|Oksana Voronko]]'' | 2001-07 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 929 | ''[[:d:Q99634644|Sergey Y Morozov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 930 | ''[[:d:Q99634645|Andrey G Solovyev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 931 | ''[[:d:Q99634725|Aleksei Furletov]]'' | 2020-01-01<br/>2022-10-01<br/>2021-07-29 | 2021-07-28<br/>2022-09-30 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 932 | ''[[:d:Q99945834|Sergey Polyakov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-05-31<br/>1932 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2012" | 2012-09-09<br/>2012 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 933 | ''[[:d:Q99984133|Tatyana Kuznetsova]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | data-sort-value="1946" | 1946-11-28 | [[Красногорск]] | | |- | style='text-align:right'| 934 | ''[[:d:Q100336998|Maxim Ilyahov]]'' | | | ''[[:d:Q4480750|Faculty of Foreign Languages and Area Studies]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1988" | 1988 | [[Краснодар]] | | |- | style='text-align:right'| 935 | ''[[:d:Q100389734|Georgiy G Ageev]]'' | 2017-10-01 | 2021-09-30 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 936 | ''[[:d:Q100427924|Evgeniya B Deeva]]'' | 2017-03-01 | 2018-01-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 937 | ''[[:d:Q100439901|Салий Сергеевич Майзель]]'' | | | ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q19361455|semitologist]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-09-11 | [[Лепель|Лепел]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 938 | ''[[:d:Q100544625|V A Loginov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 939 | ''[[:d:Q100560365|A L Perchuk]]'' | 2009 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 940 | ''[[:d:Q100560368|Vladimir S. Zakharov]]'' | 1990-10-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 941 | ''[[:d:Q100605626|Anatoli Brouchkov]]'' | 2010 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-04-18 | [[Кричев|Крычау]] | | |- | style='text-align:right'| 942 | ''[[:d:Q100756726|Zinaida Korchagin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]'' | data-sort-value="1913" | 1913 | | data-sort-value="1989" | 1989 | |- | style='text-align:right'| 943 | ''[[:d:Q100765189|E I Kovaleva]]'' | 2014-11-15 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 944 | ''[[:d:Q101096643|Liudmila Novikova]]'' | 2005-09-01<br/>2012-09-01 | 2012-08-31<br/>2013-01-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-06-14 | | | |- | style='text-align:right'| 945 | ''[[:d:Q101133157|Vladimir I. Belotelov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1978" | 1978 | | | |- | style='text-align:right'| 946 | ''[[:d:Q101215121|Dmitry Orlov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 947 | ''[[:d:Q101234944|Natalia V Petukhova]]'' | 2009 | 2017 | ''[[:d:Q1342013|ИТМО университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 948 | ''[[:d:Q101240464|Dmitry Suplatov]]'' | 2019-07-01<br/>2013-06-01 | 2022-04-28<br/>2019-06-30 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 949 | ''[[:d:Q102116291|Yakov Semenovich Dubnov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1887" | 1887-11-30 | [[Мсцислав]] | data-sort-value="1957" | 1957-12-13 | [[Сарытау]] |- | style='text-align:right'| 950 | ''[[:d:Q102121799|Yuri Belyaev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | ''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-08-31 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2025" | 2025-01-22 | [[Умео]] |- | style='text-align:right'| 951 | ''[[:d:Q102145884|Nikolai Lomov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 952 | ''[[:d:Q102150153|Anna S Gorbunova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 953 | ''[[:d:Q102197679|Maxim Nazarov]]'' | 1990 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 954 | ''[[:d:Q102202869|S S Klokov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 955 | ''[[:d:Q102203939|Yevgeniy A Ovchenkov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 956 | ''[[:d:Q102250054|Grigory Panasenko]]'' | 1979 | 1993 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1954" | 1954-03-12 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 957 | ''[[:d:Q102408122|Petr Akhmetiev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1963" | 1963-02-02 | | | |- | style='text-align:right'| 958 | ''[[:d:Q102417485|Vladimir Bogachev]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1961" | 1961 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | | |- | style='text-align:right'| 959 | ''[[:d:Q102430180|Alexander Shklyaev]]'' | 2010 | | ''[[:d:Q4525135|school № 146]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q97016341|probability theorist]]'' | data-sort-value="1986" | 1986 | [[Пермь]] | | |- | style='text-align:right'| 960 | ''[[:d:Q102708134|Виктор Сергеевич Левицкий]]'' | 2019 | | ''[[:d:Q4146981|Donetsk State University of Artificial Intelligence]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-09-26 | [[Брянка|Брәнка]] | | |- | style='text-align:right'| 961 | ''[[:d:Q103782871|Egor A Bersenev]]'' | 2019-12-20 | 2021-12-31 | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 962 | ''[[:d:Q103828501|Rostislav A Petrov]]'' | 2018-06-30 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 963 | ''[[:d:Q103828502|Svetlana Yu Maklakova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 964 | ''[[:d:Q103828503|Alexander N Vaneev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 965 | ''[[:d:Q104028901|Leanid Zaika]]'' | | | ''[[:d:Q2628140|Беларус дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-08-23 | [[Гродно|Һродна]] | data-sort-value="2020" | 2020-12-27 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 966 | ''[[:d:Q104071296|Daniil Spector]]'' | 2019-10-01 | 2023-09-30 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 967 | ''[[:d:Q104071297|Kirill Pavlov]]'' | 2015-09-01<br/>2021-10-01 | 2021-06-01 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 968 | ''[[:d:Q104108545|Mikhail Roop]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 969 | ''[[:d:Q104512601|N V Cheremushkina]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 970 | ''[[:d:Q104606901|Alexander A Korotkevich]]'' | 2016-09-10 | 2018-05-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 971 | ''[[:d:Q104687737|Dariana V Chesnokova]]'' | 2018-10-30 | 2023-12-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 972 | ''[[:d:Q104743996|Irina Kuznetsova]]'' | 2017-11 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 973 | ''[[:d:Q104794664|Aleksandr Kostarev]]'' | 2017-09 | 2019-08 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 974 | ''[[:d:Q104801801|Vadim A Timoshenko]]'' | 2002 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 975 | ''[[:d:Q104836464|Nina Viktorovna Bašenina]]'' | 1945 | 1987 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q112134160|геолог-картограф]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-04-29 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-29 | |- | style='text-align:right'| 976 | ''[[:d:Q105478733|Irina Kalinichenko]]'' | 1975 | | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-10-12 | | | |- | style='text-align:right'| 977 | ''[[:d:Q105488053|Pavel Vladimirovich Kuzenkov]]'' | | | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4398112|Изге Алладан сүз итүче Яхъя исемендәге Россия православ университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1743122|чиркәү тарихчысы]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-07-19 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 978 | ''[[:d:Q105967411|Барыс Барысавіч Багаслоўскі]]'' | 1949 | 1965 | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-03-10 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1989" | 1989-05-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 979 | ''[[:d:Q106084718|Георгий Фёдорович Рыбкин]]'' | 1934 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-04-23 | ''[[:d:Q106084730|Ищеино]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-04-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 980 | ''[[:d:Q106466566|Aleksander Sharov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-01-22 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1999" | 1999-04-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 981 | ''[[:d:Q106787873|Иван Аничков]]'' | 1783 | 1787 | | [[хокук белгече]] | | | | |- | style='text-align:right'| 982 | ''[[:d:Q106890438|Sofia Pozharitskaya]]'' | 1974 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-02-22 | | data-sort-value="2021" | 2021-05-18 | |- | style='text-align:right'| 983 | ''[[:d:Q107208290|Антон Антонавіч Ус]]'' | | 1932 | ''[[:d:Q4128093|Икенче Мәскәү дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-06-12 | [[Мишуковичы]] | data-sort-value="1980" | 1980-01-01 | [[Брест]] |- | style='text-align:right'| 984 | ''[[:d:Q107271500|Збігнеў Уладзіслававіч Іваноўскі]]'' | | | ''[[:d:Q2992066|Минск дәүләт лингвистика университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1948" | 1948-10-26 | ''[[:d:Q1817324|Valožyn District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 985 | ''[[:d:Q108394088|Boris Lʹvovič Fonkič]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q88113202|codicologist]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-02-25 | [[Чиләбе]] | data-sort-value="2021" | 2021-09-02<br/>2021 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 986 | ''[[:d:Q108744660|Stepan Balezin]]'' | | | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1904" | 1904 | [[Уфа губернасы]]<br/>[[Чернушка районы|Чурныш районы]] | data-sort-value="1982" | 1982 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 987 | ''[[:d:Q108784127|Nina Gavrilovna Salmina]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-09-25 | [[Безенчук районы]] | | |- | style='text-align:right'| 988 | ''[[:d:Q109337890|Кривенко Лідія Тарасівна]]'' | 1966 | 1970 | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1937" | 1937-07-09 | ''[[:d:Q4106323|Velyka Racha]]'' | data-sort-value="2017" | 2017-07-07 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 989 | ''[[:d:Q109356717|Мария Сергеевна Меркулова]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | | data-sort-value="1906" | 1906 | | data-sort-value="1973" | 1973 | |- | style='text-align:right'| 990 | ''[[:d:Q109358208|Цирлина, Галина Александровна]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | data-sort-value="1959" | 1959-06-12 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 991 | ''[[:d:Q109485435|Сарычев, Василий Андреевич]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | | data-sort-value="1931" | 1931-01-08 | | data-sort-value="2022" | 2022-12-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 992 | ''[[:d:Q109485696|Alexey Nikitin]]'' | | | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1936" | 1936-06-03 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2025" | 2025-09-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 993 | ''[[:d:Q109485786|Никитин, Сергей Александрович]]'' | 1947 | 1961 | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-06-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1979" | 1979-12-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 994 | ''[[:d:Q109487192|Константин Иванович Иванов]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1901" | 1901-05 | [[Мәскәү]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 995 | ''[[:d:Q109487255|Velior Petrovič Šabanskij]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[җырчы]] | data-sort-value="1928" | 1928 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1985" | 1985 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 996 | ''[[:d:Q109487529|Liya Pireyko]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | | data-sort-value="1928" | 1928-12-27 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 997 | ''[[:d:Q109487899|Vladimir Gdalevich Kurt]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-01-06 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 998 | ''[[:d:Q109490723|Шестопал, Елена Борисовна]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | data-sort-value="1949" | 1949-01-14 | ''[[:d:Q1076287|Khor]]'' | | |- | style='text-align:right'| 999 | ''[[:d:Q109491350|Берестовский, Генрих Николаевич]]'' | | | | | data-sort-value="1929" | 1929-02-02 | [[Слуцк|Слутск]] | data-sort-value="2010" | 2010-08-30 | |- | style='text-align:right'| 1000 | ''[[:d:Q109493187|Симонов, Лев Алексеевич]]'' | | | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q32637|Россия фәннәр академиясенең Абрам Фёдорович Иоффе исемендәге Физика-техника институты]]'' | | data-sort-value="1911" | 1911 | | data-sort-value="1989" | 1989-06-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1001 | ''[[:d:Q22954331|Nursulu Schaimerdenowa]]'' | | | | [[язучы]] | data-sort-value="1958" | 1958-12-16 | | | |- | style='text-align:right'| 1002 | ''[[:d:Q22967417|Nikolay Figurovsky]]'' | 1947 | | ''[[:d:Q4318652|Нижгар ил яраклама үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q4235556|Кострома руханилар семинариясе]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-11-11 | [[Солигалич]] | data-sort-value="1986" | 1986-08-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1003 | ''[[:d:Q22979498|Savva Mikhaĭlovich Uspenskiĭ]]'' | | | ''[[:d:Q4304261|Moscow Fur Institute]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1920" | 1920 | | data-sort-value="1996" | 1996 | |- | style='text-align:right'| 1004 | [[Бруно Адлер]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]'' | data-sort-value="1874" | 1874-10-26 | [[Воронеж]] | data-sort-value="1942" | 1942-03-18 | [[Омск]] |- | style='text-align:right'| 1005 | ''[[:d:Q23072504|Boris Gurevich]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-13 | | data-sort-value="2023" | 2023-08-17 | |- | style='text-align:right'| 1006 | ''[[:d:Q23087474|Anatoly Stepin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-07-20 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2020" | 2020-11-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1007 | ''[[:d:Q23308606|Anatoly Neishtadt]]'' | | | | [[математик]] | data-sort-value="1950" | 1950-07-27 | | | |- | style='text-align:right'| 1008 | ''[[:d:Q23371371|Aleksandr Olshansky]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1946" | 1946-01-19 | [[Сарытау]] | | |- | style='text-align:right'| 1009 | ''[[:d:Q23655951|Yury Yegorov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-07-11 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2018" | 2018-10-06 | [[Тулуза]] |- | style='text-align:right'| 1010 | [[Софья Манская]] | | | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1899" | 1899-03-19 | [[Ливны]] | data-sort-value="1987" | 1987-03-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1011 | ''[[:d:Q23656531|Sergey Severtsov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | data-sort-value="1891" | 1891 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1947" | 1947 | ''[[:d:Q4091083|Bolshevo]]'' |- | style='text-align:right'| 1012 | ''[[:d:Q23656641|E. E. Flint]]'' | | | ''[[:d:Q4061517|Александровское коммерческое училище]]'' | ''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-09-07 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1975" | 1975-11-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1013 | [[Мария Акимова]] | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-03-21 | ''[[:d:Q19884445|Glukhovo, Vladimir Oblast]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-11-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1014 | [[Ревекка Авербух]] | | | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1891" | 1891 | [[Казан]] | data-sort-value="1978" | 1978 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1015 | ''[[:d:Q23944014|Jan Zolcinski]]'' | | | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]'' | data-sort-value="1862" | 1862-05-23 | ''[[:d:Q1351046|Мариямполе]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-11-21 | ''[[:d:Q997533|Дубләны]]'' |- | style='text-align:right'| 1016 | ''[[:d:Q23944047|Ignacy Adamski]]'' | | | | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-02-01 | [[Радом]] | data-sort-value="1940" | 1940 | ''[[:d:Q321107|Katyn]]'' |- | style='text-align:right'| 1017 | ''[[:d:Q24009731|Боголюбский, Николай Иванович]]'' | 1918 | | ''[[:d:Q4406367|Самар руханилар семинариясе]]''<br/>''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1856" | 1856-10-27 | [[Самар губернасы]] | data-sort-value="1926" | 1926-10-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1018 | ''[[:d:Q24010097|Nikolay Gavrilovitsj Gorodenskiy]]'' | | | ''[[:d:Q4107303|Вянёўскае духоўнае вучылішча]]'' | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-05-20 | ''[[:d:Q4218180|Kashira Uyezd]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-02-27 | |- | style='text-align:right'| 1019 | ''[[:d:Q24010713|Dmitry Vasilevsky]]'' | 1822 | 1835 | ''[[:d:Q4139211|Баш педагогика институты]]'' | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1781" | 1781 | [[Калуга губернасы]] | data-sort-value="1844" | 1844 | |- | style='text-align:right'| 1020 | ''[[:d:Q24010808|Vladimir Krasilnikov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-09-14 | [[Сембер]] | data-sort-value="2000" | 2000-03-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1021 | ''[[:d:Q24018170|Tatʹi͡ana Ivanovna Vendina]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-04-29<br/>1946 | ''[[:d:Q4288760|Mezhyrichka]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1022 | ''[[:d:Q24067534|Маляров Константин Лукич]]'' | | | ''[[:d:Q28375|Kyiv Infantry engineering cadet school]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-05-24 | [[Ковель|Ковел]] | data-sort-value="1957" | 1957-11-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1023 | ''[[:d:Q24204739|Evgeny Radkevich]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q1776724|театр директоры]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-01-26 | [[Чиләбе]] | | |- | style='text-align:right'| 1024 | ''[[:d:Q24298350|Knud Nierhaus]]'' | | | ''[[:d:Q51985|Берлин техника университеты]]'' | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-04-07 | [[Бохум]] | data-sort-value="2016" | 2016-04-07 | |- | style='text-align:right'| 1025 | ''[[:d:Q24350794|Vladimir Koptsik]]'' | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-02-26 | [[Иваново]] | data-sort-value="2005" | 2005-04-02 | |- | style='text-align:right'| 1026 | ''[[:d:Q24350882|Nikolay Michaylovitsj Sergeev]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-05-30 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2020" | 2020-12-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1027 | ''[[:d:Q24350966|Suren Kaltakhchyan]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-03-15 | ''[[:d:Q2234343|Achajur]]'' | data-sort-value="1992" | 1992-11-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1028 | ''[[:d:Q24351154|Vladimir Fomin]]'' | | | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-01-25 | [[Гродно губернасы]] | data-sort-value="1979" | 1979-12-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1029 | ''[[:d:Q24351268|Marina Yegorova]]'' | | | ''[[:d:Q6840724|Faculty of Psychology, Saint Petersburg State University]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-01-15 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1030 | ''[[:d:Q24351293|Карабанова, Ольга Александровна]]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1952" | 1952-03-14 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="2026" | 2026-03-21 | |- | style='text-align:right'| 1031 | ''[[:d:Q24351361|Aleksandr Tomilin]]'' | 1970<br/>1992 | 1992 | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1933" | 1933-06-15 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2021" | 2021-12-03 | |- | style='text-align:right'| 1032 | ''[[:d:Q24351991|Andrey Kiselyov]]'' | | | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-11-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1984" | 1984 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1033 | ''[[:d:Q24352108|Ivan Khvostikov]]'' | 1943 | 1948 | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1906" | 1906 | [[Ташкент]] | data-sort-value="1969" | 1969-08-07 | |- | style='text-align:right'| 1034 | [[Владимир Воеводин]] | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-05-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2026" | 2026-04-29 | |- | style='text-align:right'| 1035 | [[Виталий Самсонов]] | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1940" | 1940-12-12 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1036 | ''[[:d:Q24642587|Viktor Korolev]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-12-27 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1037 | ''[[:d:Q24642843|Yury Golubev]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1941" | 1941-04-17 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1038 | ''[[:d:Q24642900|Воинов, Иван Павлович]]'' | 1806 | | ''[[:d:Q4475853|Moscow University Gymnasium]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1776" | 1776-02-18 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1812" | 1812-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1039 | ''[[:d:Q24827232|Alfredo Ardila]]'' | | | ''[[:d:Q1150419|National University of Colombia]]''<br/>''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | ''[[:d:Q6041302|neuropsychologist]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-09-04 | [[Оканья]] | data-sort-value="2021" | 2021-01-09 | [[Маями]] |- | style='text-align:right'| 1040 | ''[[:d:Q24843179|Dmitry Georgievsky]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1966" | 1966-08-19 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1041 | ''[[:d:Q24933547|Boris Leonov]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-09-18 | [[Одесса]] | | |- | style='text-align:right'| 1042 | ''[[:d:Q24938138|Nikolai Kapustin]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-10-03 | [[Мәскәү өлкәсе]] | | |- | style='text-align:right'| 1043 | ''[[:d:Q25340724|Andrey A. Lissovsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16831394|териолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-04-04 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1044 | ''[[:d:Q25973327|Anna A. Bannikova]]'' | | | | ''[[:d:Q16831394|териолог]]'' | data-sort-value="1961" | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 1045 | ''[[:d:Q26205052|Yulia Galyamina]]'' | | | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-01-23 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1046 | ''[[:d:Q26206274|Fyodor Dmitriyev]]'' | | | ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]'' | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1829" | 1829-11-09 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1894" | 1894-02-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1047 | ''[[:d:Q26243603|Александр Егорович Эвениус]]'' | 1830 | 1844 | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1795" | 1795-06-30 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="1872" | 1872-02-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1048 | ''[[:d:Q26244118|Lyudmila Lapteva]]'' | | | ''[[:d:Q4450873|Гаврила Романович Державин исемендәге Тамбов дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-09-09 | [[Тамбов өлкәсе]] | data-sort-value="2016" | 2016-05-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1049 | ''[[:d:Q26244293|Viktorija Nikolaevna Izmaylova]]'' | | | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1930" | 1930 | | data-sort-value="2003" | 2003 | |- | style='text-align:right'| 1050 | ''[[:d:Q26244323|Boris Summ]]'' | | | ''[[:d:Q4304096|Мәскәү дәүләт инженер экологиясе университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-08-03 | | data-sort-value="2005" | 2005-09-04 | |- | style='text-align:right'| 1051 | ''[[:d:Q26244434|Valentin Khalizev]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-05-18 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2016" | 2016-07-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1052 | ''[[:d:Q26255480|Edward Karakhanov]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-09-26 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | | |- | style='text-align:right'| 1053 | ''[[:d:Q26255630|Valeriy Grigorevitsj Koelitsjichin]]'' | | | ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-10-01 | | | |- | style='text-align:right'| 1054 | ''[[:d:Q26255796|Igor V. Melikhov]]'' | 1956 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-11-09 | [[Измир]] | data-sort-value="2024" | 2024-10-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1055 | ''[[:d:Q26270056|Vera Danchakoff]]'' | | | | ''[[:d:Q10872101|анатом]]''<br/>''[[:d:Q15839136|цитолог]]''<br/>''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]''<br/>''[[:d:Q137921938|stem cell researcher]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-03-21 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1950" | 1950 | |- | style='text-align:right'| 1056 | [[Александр Гайфуллин]] | 2007-07 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1984" | 1984-03-22 | [[Жуковский (Мәскәү өлкәсе)|Жуковски (Мәскәү өлкәсе)]] | | |- | style='text-align:right'| 1057 | [[Ольга Васильева]] | | | ''[[:d:Q4304098|Мәскәү дәүләт мәдәният институты]]''<br/>''[[:d:Q5279909|Россия Федерациясе Чит ил эшләре министрлыгының Дипломатия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4304073|М.А. Шолохов ис. Мәскәү дәүләт гуманитар университеты]]''<br/>''[[:d:Q4201714|РФА Россия тарихы институты]]'' | ''[[:d:Q83307|министр]]''<br/>[[укытучы]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-01-13 | [[Бөгелмә]] | | |- | style='text-align:right'| 1058 | ''[[:d:Q26712860|Maxim S. Nuraliev]]'' | | | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q2083925|ботаника коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1059 | ''[[:d:Q26712984|Margarita Vasilyena Remizowa]]'' | | | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1060 | [[Михаил Порай-Кошиц]] | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-01-07 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] | data-sort-value="1994" | 1994-04-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1061 | ''[[:d:Q26776674|Velikhan Mirzekhanov]]'' | | | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q381160|эксперт]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-12-10 | ''[[:d:Q28504570|Ichin]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1062 | ''[[:d:Q26776798|Fyodor Vasilyev]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-07-24 | [[Суыккүл (Ярмәкәй районы)|Суыккүл]] | data-sort-value="2023" | 2023-02-05 | |- | style='text-align:right'| 1063 | ''[[:d:Q26776901|Dmitry Bovykin]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1968" | 1968-04-29 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1064 | ''[[:d:Q26884111|Aleksey Galstyan]]'' | | | ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q22809315|agricultural chemist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-09-14 | ''[[:d:Q533640|Karahunj]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-08-05 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 1065 | ''[[:d:Q27120967|Lyudmila A. Safonova]]'' | | | | ''[[:d:Q16271261|malacologist]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1066 | ''[[:d:Q27132566|Aleksandr Popov]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-06-07 | [[Лифләндия губернасы|Лифляндия губернасы]]<br/>[[Тарту]] | data-sort-value="1993" | 1993-04-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1067 | ''[[:d:Q27631845|Olga Dontsova]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-01-07 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1068 | ''[[:d:Q27863607|Vladimir Protasov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1970" | 1970-10-19 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1069 | ''[[:d:Q27908839|Ivan Vjatsjeslavovitsj Stankevitsj]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1873" | 1873-06-05 | | data-sort-value="1953" | 1953-07-29 | |- | style='text-align:right'| 1070 | ''[[:d:Q27927970|Aleksandr Jakovlevitsj Estrin]]'' | | | | | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Могилёв]] | data-sort-value="1938" | 1938-02-28 | [[Алматы]] |- | style='text-align:right'| 1071 | ''[[:d:Q27941970|Lev Vladimirovitsj Kalakoetskiy]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1932" | 1932-05-11 | | data-sort-value="2020" | 2020-11-08 | |- | style='text-align:right'| 1072 | ''[[:d:Q28104933|Sergey Tatevosov]]'' | 1997-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-12-14 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1073 | ''[[:d:Q28105319|Vladimir Nemilov]]'' | | | ''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-07-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1950" | 1950-02-08 | |- | style='text-align:right'| 1074 | ''[[:d:Q28124076|Anatoly Karpov]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-06-07 | [[Волгоград]] | data-sort-value="2021" | 2021-08-10 | [[Калуга]] |- | style='text-align:right'| 1075 | ''[[:d:Q28134707|Yefrem Kuznetsov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-02-06 | [[Торжок]] | data-sort-value="1976" | 1976-09-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1076 | ''[[:d:Q28152074|Yury Lvovich Klimontovich]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-09-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2002" | 2002-11-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1077 | ''[[:d:Q28355301|Andrey Antonov]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1936" | 1936-06-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2008" | 2008-08-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1078 | ''[[:d:Q28357458|Nikolay Shapiro]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-09-19 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1987" | 1987-10-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1079 | ''[[:d:Q28357568|Nickolay Chetvertuhin]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1891" | 1891-11-17 | [[Ярославль]] | data-sort-value="1974" | 1974-03-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1080 | ''[[:d:Q28357602|Timofey Raynov]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-07-31 | ''[[:d:Q2478374|Kalcheva]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-06-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1081 | ''[[:d:Q28358094|Гора Пётр Васильевич]]'' | | | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-03-30 | [[Красноярск крае]] | data-sort-value="1988" | 1988-03-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1082 | ''[[:d:Q28358861|Jakov Berman]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1869" | 1869-01-03 | [[Тверь]] | data-sort-value="1934" | 1934 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | style='text-align:right'| 1083 | ''[[:d:Q28358934|Demyan Gordeyev]]'' | | | | [[галим]] | data-sort-value="1903" | 1903-07-01 | [[Клин районы]] | data-sort-value="1981" | 1981-05-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1084 | ''[[:d:Q28359127|Andrey Karpov]]'' | | | | ''[[:d:Q41583|тренер]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-11-29 | | data-sort-value="1997" | 1997-12-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1085 | ''[[:d:Q28359967|Vladimir Baranov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-01-09 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="1972" | 1972-12-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1086 | ''[[:d:Q28374639|Василий Григорьевич Минеев]]'' | | | ''[[:d:Q4058405|Тын дәүләт аграр университетының Азов һәм Кара диңгезләре инженерия институты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1931" | 1931-04-25 | ''[[:d:Q4208909|Какичев]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-09-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1087 | ''[[:d:Q28445197|Michail Valentinovič Mina]]'' | 1963 | 1977 | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-07-01 | [[Владикавказ]] | | |- | style='text-align:right'| 1088 | ''[[:d:Q28466223|Шор, Егор Фёдорович]]'' | 1853 | | ''[[:d:Q20808141|Страсбур университеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1808" | 1808-09-07 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 1089 | ''[[:d:Q28466652|Gevorg Yeghiazaryan]]'' | | | ''[[:d:Q1719898|Мәскәү авиация институты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-01-21 | [[Ростов-на-Дону]] | data-sort-value="1995" | 1995-01-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1090 | ''[[:d:Q28468779|Oleg Balanovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-07-03 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2021" | 2021-07-05 | ''[[:d:Q3843630|Makaryevsky District]]'' |- | style='text-align:right'| 1091 | ''[[:d:Q28478140|Andrey Rubin]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q14906342|биофизик]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-08-31 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1092 | ''[[:d:Q28495535|Никита Анисимов]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-20 | [[Химки]] | | |- | style='text-align:right'| 1093 | ''[[:d:Q28496561|Франциск Берланд Бордельер]]'' | 1772 | 1774 | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1094 | ''[[:d:Q28496575|Boris Sergeevich Bratus']]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1945" | 1945-04-19 | | | |- | style='text-align:right'| 1095 | ''[[:d:Q28496579|Всеволод Яковлевич Бродский]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-08-04 | | | |- | style='text-align:right'| 1096 | ''[[:d:Q28497210|Boris F. Vanyushin]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-02-16 | [[Тула]] | data-sort-value="2025" | 2025-11-11 | |- | style='text-align:right'| 1097 | ''[[:d:Q28497251|Igor Vasilyev]]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1945" | 1945-06-05 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1098 | ''[[:d:Q28497253|Nikolay Vasilyev]]'' | 1828<br/>1837 | 1845 | ''[[:d:Q4028031|1 нче Мәскәү гимназиясе]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1790" | 1790 | | | |- | style='text-align:right'| 1099 | ''[[:d:Q28497267|Aleksandr Veraksa]]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1983" | 1983-10-07 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1100 | ''[[:d:Q28497276|Іван Сямёнавіч Весялоўскі]]'' | | 1831 | ''[[:d:Q4299198|Могилёв руханилар семинариясе]]''<br/>''[[:d:Q4299199|Могилөв ирләр гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1795" | 1795-09-13 | [[Могилёв]] | data-sort-value="1867" | 1867-04-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1101 | ''[[:d:Q4218674|Vladimir Kvint]]'' | | | ''[[:d:Q4146982|Дәүләт төсле металлар һәм алтын университеты]]''<br/>''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-02-21 | [[Красноярск]] | | |- | style='text-align:right'| 1102 | ''[[:d:Q4219554|Ferenc Keresztúri]]'' | | | ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1739" | 1739-05-28 | [[Кошице|Кошитсе]] | data-sort-value="1811" | 1811-02-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1103 | ''[[:d:Q4219990|Andrej Kibrik]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4339447|Назари һәм гамәли телбелем бүлеге]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-06-18 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1104 | ''[[:d:Q4219992|Alexander Kibrik]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-03-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2012" | 2012-10-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1105 | [[Александр Кизеветтер]] | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1866" | 1866-05-10 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1933" | 1933-01-09 | ''[[:d:Q2580968|Dejvice]]'' |- | style='text-align:right'| 1106 | ''[[:d:Q4220311|Aleksandr Robertovič Kizelʹ]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-03-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1942" | 1942-09-29 | ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]'' |- | style='text-align:right'| 1107 | ''[[:d:Q4220409|Кикин, Алексей Иванович]]'' | 1846 | 1851 | ''[[:d:Q4303916|Moscow Medical and Surgical Academy]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1803" | 1803 | | data-sort-value="1852" | 1852-02-20 | |- | style='text-align:right'| 1108 | ''[[:d:Q4221782|Mikhail Kirpichnikov]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-11-09 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1109 | ''[[:d:Q4222315|Fedor Küster]]'' | | 1835 | ''[[:d:Q314466|University of Helmstedt]]'' | [[укытучы]] | data-sort-value="1772" | 1772-05-05 | [[Брауншвейг]] | data-sort-value="1849" | 1849 | |- | style='text-align:right'| 1110 | ''[[:d:Q4223238|Aleksandr Kleinman]]'' | | | ''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]'' | [[адвокат]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-04-12 | [[Кишинёв]] | data-sort-value="1983" | 1983 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1111 | ''[[:d:Q4223733|Dmitry Klimov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1933" | 1933-07-13 | [[Лихославль]] | | |- | style='text-align:right'| 1112 | ''[[:d:Q4224103|Boris Kloss]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-12-19 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1113 | ''[[:d:Q4224613|Anatole Klyosov]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1946" | 1946-11-20 | [[Черняховск]] | | |- | style='text-align:right'| 1114 | ''[[:d:Q4224978|Olga Knyazevskaya]]'' | | | ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1920" | 1920-05-13 | ''[[:d:Q4427553|Сокур]]'' | data-sort-value="2011" | 2011-10-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1115 | ''[[:d:Q4225085|Georgy Kobelkov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1947" | 1947-03-04 | [[Козятын|Козәтын]] | | |- | style='text-align:right'| 1116 | ''[[:d:Q4225304|Andrei Kobiakov]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-07-06 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1117 | ''[[:d:Q4225405|Vitali Kovalenko]]'' | | | | ''[[:d:Q15117302|воллейболчы]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-03-17 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1118 | ''[[:d:Q4225527|Ivan Kovalchenko]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1923" | 1923-11-26 | ''[[:d:Q21341587|Новенький]]'' | data-sort-value="1995" | 1995-12-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1119 | ''[[:d:Q4225560|Aleksandr Kovalyov]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-05-22 | ''[[:d:Q1997073|Климавичы районы]]'' | data-sort-value="2010" | 2010-12-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1120 | ''[[:d:Q4225614|Sergey Kovalyov]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-02-23 | [[Түкәле]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1121 | ''[[:d:Q4225742|Arkady Kovelman]]'' | 2006-02-03 | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q5121550|иудаика галиме]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-03-28 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1122 | ''[[:d:Q4226010|Shulim M. Kogan]]'' | | | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-01-20 | [[Аккирмән]] | data-sort-value="2014" | 2014-10-20 | [[Пало-Альто]] |- | style='text-align:right'| 1123 | ''[[:d:Q4226011|Petr Kogan]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1872" | 1872-06-01<br/>1872-05-20<br/>1872-05-08 | [[Лида]] | data-sort-value="1932" | 1932-05-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1124 | ''[[:d:Q4226284|Grigorii Kozhevnikov]]'' | 1888 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1866" | 1866-09-15 | [[Мичуринск]] | data-sort-value="1933" | 1933-01-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1125 | ''[[:d:Q4226696|Valery Kozlov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-01-01 | ''[[:d:Q4235623|Kostyli]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1126 | ''[[:d:Q4226722|Vladimir Kozlov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1914" | 1914-06-15 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2007" | 2007-03-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1127 | ''[[:d:Q4227795|Sergey Kolesnikov]]'' | 2010-09-01 | | [[Новосибирск дәүләт медицина университеты]] | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-01 | ''[[:d:Q2223049|Gusanagyugh]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1128 | ''[[:d:Q4228539|Sergey Kolosov]]'' | | | ''[[:d:Q2177054|Россия театр сәнгате университеты — ГИТИС]]'' | ''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-12-27 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2012" | 2012-02-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1129 | ''[[:d:Q4229058|Yevgeny Kolyushin]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1947" | 1947-10-08 | [[Череповец]] | | |- | style='text-align:right'| 1130 | ''[[:d:Q4230529|Evgeny Kondorsky]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-08-09 | [[Ырынбур]] | data-sort-value="1989" | 1989 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1131 | ''[[:d:Q4230590|Vladimir Kondratyev]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1935" | 1935-07-02 | [[Самар]] | data-sort-value="2010" | 2010-03-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1132 | [[Сергей Конобеевский]] | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-04-14 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1970" | 1970-11-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1133 | ''[[:d:Q4232349|Pawel Vasilievich Kopnin]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-01-27 | ''[[:d:Q221858|Gzhel]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-06-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1134 | ''[[:d:Q4233104|German Emiljewitsch Korizki]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3368718|патолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1877" | 1877 | [[Вязьма]] | data-sort-value="1949" | 1949 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1135 | ''[[:d:Q4233152|Michail Andreevitsj Korkoenov]]'' | 1828 | | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1806" | 1806-09-02 | [[Пермь]]<br/>[[Пенза]] | data-sort-value="1858" | 1858-01-13 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1136 | ''[[:d:Q4233187|Sergey Kormilov]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-06-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2020" | 2020-06-20 | |- | style='text-align:right'| 1137 | ''[[:d:Q4233377|K. N. Kornilov]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-02-24 | [[Төмән]] | data-sort-value="1957" | 1957 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1138 | ''[[:d:Q4233543|Nikolay Korobov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-11-23 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2004" | 2004-10-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1139 | [[Лев Королёв]] | 1970 | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1926" | 1926-09-06 | [[Подольск]] | data-sort-value="2016" | 2016-01-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1140 | ''[[:d:Q4234064|Nikolay Koroteyev]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-04-02 | [[Волгоград]] | data-sort-value="1998" | 1998-12-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1141 | ''[[:d:Q4234095|Andrey Korotkov]]'' | | | ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-06-03 | [[Акъяр]] | data-sort-value="2012" | 2012-02-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1142 | ''[[:d:Q4234860|Georgy Kosikov]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-07-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2010" | 2010-03-29<br/>2010-04-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1143 | ''[[:d:Q4234979|Yevgeny Kosminsky]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q37868118|дәрәслекләр авторы]]''<br/>''[[:d:Q22929895|тарихчы-медиевист]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-11-02 | [[Варшава]] | data-sort-value="1959" | 1959-07-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1144 | ''[[:d:Q4235040|Arkady Kosmodemyansky]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-03-07 | ''[[:d:Q14621056|Starilovo]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-12-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1145 | ''[[:d:Q4235439|Vladimir Aleksandrovich Kostitzin]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-05-28 | [[Ефремов (шәһәр)]] | data-sort-value="1963" | 1963-05-29 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 1146 | ''[[:d:Q4235974|Vasily Kotelnitsky]]'' | | 1835 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q15985128|medical historian]]'' | data-sort-value="1770" | 1770 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1844" | 1844-01-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1147 | ''[[:d:Q4236122|Sergey Kotlyarevsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[адвокат]] | data-sort-value="1873" | 1873-07-23 | [[Мәскәү губернасы|Мәскәү губерниясе]] | data-sort-value="1939" | 1939-04-15 | ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]'' |- | style='text-align:right'| 1148 | ''[[:d:Q4236308|Alexandr Kots]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-04-07<br/>1880 | [[Борисоглебск]] | data-sort-value="1964" | 1964-09-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1149 | ''[[:d:Q4236702|Véra Kotcherguiná]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q16312408|итимулыг]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-08-10 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2018" | 2018-01-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1150 | ''[[:d:Q4236744|Nikolai Kochetkov]]'' | | | ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-05-05 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2005" | 2005-12-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1151 | ''[[:d:Q4236784|Ksenofont Kocheshkov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-11-30 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1978" | 1978-01-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1152 | ''[[:d:Q4237287|Torichan Kravets]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-03-10 | ''[[:d:Q23842477|Vólkovo (Tula)]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-05-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1153 | ''[[:d:Q4237346|Albert Kravchenko]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-12-13 | | | |- | style='text-align:right'| 1154 | ''[[:d:Q4237812|Nikolay Krasilnikov]]'' | 1953 | 1973 | ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q15816836|бактериолог]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-12-06 | ''[[:d:Q21672616|Подвязки]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-07-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1155 | ''[[:d:Q4238197|Aleksandr Krasnikov]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1949" | 1949-12-10 | ''[[:d:Q1437932|Foros]]'' | data-sort-value="2009" | 2009-08-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1156 | ''[[:d:Q4239941|Фёдор Николаевич Крашенинников]]'' | | 1930 | ''[[:d:Q19819669|Cinquè gymnasium de Moscou]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-07-24 | [[Воронеж]] | data-sort-value="1938" | 1938-12-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1157 | ''[[:d:Q4240778|Dmitry А. Krivolutsky]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q7554969|soil zoology]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-10-04 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2004" | 2004-10-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1158 | ''[[:d:Q4242061|Stanislav Kruzhkov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1936" | 1936-09-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1997" | 1997-06-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1159 | ''[[:d:Q4242783|Nikita Krylov]]'' | 1836 | | [[Санкт-Петербург руханилар академиясе]]<br/>[[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]] | [[галим]] | data-sort-value="1807" | 1807 | ''[[:d:Q4375642|Poshekhonsky Uyezd]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-12-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1160 | [[Дмитрий Крюков]] | 1835 | 1845 | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | [[профессор]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1809" | 1809-04-20 | [[Казан]] | data-sort-value="1845" | 1845-03-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1161 | ''[[:d:Q4243553|Кубарев, Алексей Михайлович]]'' | 1828 | 1839 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1796" | 1796-09-26 | | data-sort-value="1881" | 1881-06-14 | |- | style='text-align:right'| 1162 | ''[[:d:Q4243633|Aleksandr Vladislavovitsj Koebitskiy]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1880" | 1880-10-04 | [[Рязань]] | data-sort-value="1937" | 1937-01-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1163 | [[Валерий Кувакин]] | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1939" | 1939-05-08 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1164 | ''[[:d:Q4244607|Pyotr Kudryavtsev]]'' | 1847 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1816" | 1816-08-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1858" | 1858-01-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1165 | [[Борис Кудряшов]] | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1904" | 1904-03-10 | [[Казан]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1166 | ''[[:d:Q4244644|Leonid Kudryashov]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-02-13 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1976" | 1976-07-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1167 | ''[[:d:Q4244970|Georgy Kuznetsov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q222344|кинооператор]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-07-21 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2005" | 2005-03-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1168 | ''[[:d:Q4245057|Pyotr Kuznetsov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-01-20<br/>1899-02-01 | [[Дон гаскәре өлкәсе|Тын гаскәре өлкәсе]] | data-sort-value="1968" | 1968-03-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1169 | ''[[:d:Q4245332|Apollon Kuzmin]]'' | | | ''[[:d:Q4402655|С.А. Есенин исемендәге Рязань дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-09-08 | ''[[:d:Q23842942|High Glades]]'' | data-sort-value="2004" | 2004-05-09 | [[Рязань]] |- | style='text-align:right'| 1170 | ''[[:d:Q4245707|Boris Kukarkin]]'' | 1932 | | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-10-30 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="1977" | 1977-09-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1171 | ''[[:d:Q4245942|Nikolaj Michajlovitsch Kulagin]]'' | | | ''[[:d:Q4424940|Smolensk Theological Seminary]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1860" | 1860-01-07 | ''[[:d:Q4523860|Шылавічы]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-03-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1172 | ''[[:d:Q4246210|Konstantin Kulikov]]'' | 1948 | 1965 | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-10-21 | [[Кострома өлкәсе]] | data-sort-value="1987" | 1987-07-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1173 | ''[[:d:Q4246222|Oleg Kulikov]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-01-28 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1174 | ''[[:d:Q4246269|Andrew Kulikovskiy]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1933" | 1933-03-18 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2024" | 2024-05-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1175 | [[Пётр Куликовский]] | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-06-13 | [[Киев]] | data-sort-value="2003" | 2003-11-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1176 | ''[[:d:Q4246581|Valentina Grigorevna Koelpina]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1947" | 1947-06-22 | [[Вена шәһәре|Вена]] | | |- | style='text-align:right'| 1177 | ''[[:d:Q4248208|Sergei Kurdyumov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-11-18 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2004" | 2004-12-02 | |- | style='text-align:right'| 1178 | ''[[:d:Q4248311|Feodosy Kurika]]'' | 1784 | 1785 | ''[[:d:Q4475853|Moscow University Gymnasium]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1755" | 1755 | | data-sort-value="1785" | 1785 | |- | style='text-align:right'| 1179 | ''[[:d:Q4248842|Dmitry Kursky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q600751|прокурор]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1874" | 1874-10-22 | [[Киев]] | data-sort-value="1932" | 1932-12-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1180 | ''[[:d:Q4248912|Fyodor Kurtener]]'' | 1831 | 1848 | | | data-sort-value="1795" | 1795-09-12 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1850" | 1850 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1181 | ''[[:d:Q4250272|Anatoly Kushnirenko]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-07-03 | [[Таганрог]] | | |- | style='text-align:right'| 1182 | ''[[:d:Q4252062|Utuy Tatang Sontani]]'' | | | | [[язучы]]<br/>[[Драматурглар|драматург]] | data-sort-value="1920" | 1920-05-13 | ''[[:d:Q565795|Cianjur]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-09-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1183 | ''[[:d:Q4252221|Svyatoslav Lavrov]]'' | 1959 | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q3025301|Александр Фёдорович Можайский исемендәге Хәрби-космик академиясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1923" | 1923-03-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2004" | 2004-06-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1184 | ''[[:d:Q4252830|P. P. Lazarev]]'' | 1902<br/>1917 | 1911 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q14906342|биофизик]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-03-31 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1942" | 1942-04-23 | [[Алматы]] |- | style='text-align:right'| 1185 | ''[[:d:Q4253780|Karl Heinrich Langer]]'' | 1764-08-12<br/>1765 | | ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1730" | 1730s | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 1186 | ''[[:d:Q4254299|Georgy Lappo]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-04-18 | [[Льгов]] | data-sort-value="2020" | 2020-10-09 | |- | style='text-align:right'| 1187 | [[Сергей Лаппо]] | | | ''[[:d:Q2379681|Диңгез кадет корпусы]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Чистай]] | data-sort-value="1972" | 1972 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1188 | ''[[:d:Q4255064|Viktor Latyshev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1934" | 1934-02-09 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2020" | 2020-04-13 | |- | style='text-align:right'| 1189 | [[Леонид Лахтин]] | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1863" | 1863-04-14 | [[Тула губернасы|Тула гөбернәсе]] | data-sort-value="1927" | 1927-07-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1190 | ''[[:d:Q4255718|Vladimir Lebedev]]'' | 1938 | 1941 | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-10-14 | [[Рига]] | data-sort-value="1966" | 1966-04-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1191 | ''[[:d:Q4255820|Pavel Lebedev-Polianskii]]'' | | | ''[[:d:Q4113251|Владимир руханилар симинариясе]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q17351648|гәҗит мөхәррире]]''<br/>''[[:d:Q482980|автор]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-12-21 | [[Меленки]] | data-sort-value="1948" | 1948-04-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1192 | ''[[:d:Q4255934|Aleksandr Lebedinsky]]'' | 1953 | | ''[[:d:Q1517401|Таврия милли университеты]]'' | ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-01-07 | [[Женева]] | data-sort-value="1967" | 1967-09-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1193 | ''[[:d:Q4255936|Andrey Lebedinsky]]'' | 1962 | 1963 | ''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]'' | ''[[:d:Q14906342|биофизик]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-04-29 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1965" | 1965-01-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1194 | ''[[:d:Q4256203|Andrey Levandovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-05-14<br/>1951-05-14 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1195 | ''[[:d:Q4256447|Vladimir Levin]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-09-28 | [[Алматы]] | | |- | style='text-align:right'| 1196 | ''[[:d:Q4257526|Oleg Leist]]'' | | | | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-05-24 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2003" | 2003-09-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1197 | ''[[:d:Q4257649|Oleg A. Lekmanov]]'' | 1998 | 2011 | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]] | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-01-11 | ''[[:d:Q1726990|Novomikhaylovsky]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1198 | ''[[:d:Q4259001|Aleksey Leontyev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-01-14 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2004" | 2004-08-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1199 | ''[[:d:Q4259031|Pavel Leontyev]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q17598791|latinist]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1822" | 1822-08-18 | [[Тула]] | data-sort-value="1874" | 1874-03-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1200 | ''[[:d:Q4259124|Panteleĭmon Nikolaevich Lepeshinskiĭ]]'' | 1921 | 1924 | ''[[:d:Q4299199|Могилөв ирләр гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | ''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1868" | 1868-02-29 | [[Студзянец (Касцюковицкий районы)|Студзянец]] | data-sort-value="1944" | 1944-09-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1201 | ''[[:d:Q4260523|V. N. Leshkov]]'' | 1839 | | ''[[:d:Q4139211|Баш педагогика институты]]'' | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1810" | 1810-08-02 | ''[[:d:Q21338827|Medvyodovo]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-01-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1202 | [[Николай Ливанов]] | 1918 | 1922 | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан Император университеты]] | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-11-20 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1974" | 1974-12-07 | [[Казан]] |- | style='text-align:right'| 1203 | ''[[:d:Q4261014|Yuri Liverovsky]]'' | 1949 | 1983 | ''[[:d:Q1628690|Санкт-Петербург дәүләт аграр университеты]]''<br/>[[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]]<br/>''[[:d:Q2645793|Dokuchaev Soil Science Institute]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-11-03 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1983" | 1983-03-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1204 | ''[[:d:Q4263201|Vladimir Lisichkin]]'' | | | ''[[:d:Q4331465|Odesa Polytechnic National University]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1941" | 1941-10-03<br/>1941 | [[Ташкент]] | | |- | style='text-align:right'| 1205 | ''[[:d:Q4263996|Lev Litoshenko]]'' | | | ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q1781198|агроном]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-02-13 | ''[[:d:Q21640917|Купянск өязе]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-11-27 | |- | style='text-align:right'| 1206 | ''[[:d:Q4264086|Ilya Lifshitz]]'' | | | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q1164068|Харьков политехника институты]]'' | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-12-31 | [[Харьков]] | data-sort-value="1982" | 1982-10-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1207 | [[Александр Лободанов]] | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-09-07 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1208 | ''[[:d:Q4265986|Konstantin Loks]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-02-12 | [[Сураж]] | data-sort-value="1956" | 1956-12-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1209 | ''[[:d:Q4266017|Oleg Vjatsjeslavovitsj Lokoetsievskiy]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1922" | 1922-11-11 | [[Новосибирск]] | data-sort-value="1990" | 1990-08-23 | |- | style='text-align:right'| 1210 | [[Евгений Ломакин]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1945" | 1945-01-17 | [[Бакы]] | | |- | style='text-align:right'| 1211 | ''[[:d:Q4266366|T. P. Lomtev]]'' | | | ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-10-02 | ''[[:d:Q4326166|Novokhopyorsky (urban locality)]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-04-19 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1212 | ''[[:d:Q4267755|Konstantin Lubenchenko]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-10-27 | [[Можайск]] | | |- | style='text-align:right'| 1213 | ''[[:d:Q4268881|Nikolay Lukin]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1885" | 1885-07-08 | ''[[:d:Q16021635|Kuskovo]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-07-19 | |- | style='text-align:right'| 1214 | ''[[:d:Q4269550|Lazar Lunts]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1892" | 1892-01-17<br/>1892 | [[Тарту]] | data-sort-value="1979" | 1979-12-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1215 | ''[[:d:Q4270189|Vladimir Ivanovich Luchitskiy]]'' | | | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-04-20 | [[Киев]] | data-sort-value="1949" | 1949-10-20 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 1216 | [[Матвей Любавский|Матвей Лүбавски]] | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4287456|Medvednevskaya gymnasium]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1860" | 1860-08-13 | ''[[:d:Q23840670|Bolshie Mozhary]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-11-22 | [[Уфа]] |- | style='text-align:right'| 1217 | ''[[:d:Q4272777|Николай Эрастович Лясковский]]'' | 1845 | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1816" | 1816-04-24 | ''[[:d:Q71279|Malbork Castle]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-05-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1218 | ''[[:d:Q4272781|Wassyl Ljaskoronskyj]]'' | | | ''[[:d:Q56709687|Historisch-philosophische Fakultät der Kiewer Universität]]'' | ''[[:d:Q1734662|картограф]]'' | data-sort-value="1859" | 1859-12-24 | [[Золотоноша]] | data-sort-value="1928" | 1928-01-01 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 1219 | ''[[:d:Q4274122|Vladimir Magnitsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты]] | ''[[:d:Q294126|surveyor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q116994205|геодезист]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-05-30 | [[Пенза]] | data-sort-value="2005" | 2005-10-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1220 | ''[[:d:Q4274148|Madrudin Magomed-Eminov]]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1948" | 1948 | ''[[:d:Q4305724|Mugergan]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1221 | ''[[:d:Q4274399|Isaak Mayergoyz]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-09-17 | ''[[:d:Q4196383|Ivaniv]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-02-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1222 | ''[[:d:Q4274572|Georgii Mazokhin-Porshnyakov]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1924" | 1924-02-03 | [[Трубчевск]] | data-sort-value="1998" | 1998-03-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1223 | ''[[:d:Q4274927|Efrem Mayminas]]'' | | | ''[[:d:Q658192|Вилнүс университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-06-18 | [[Каунас]] | data-sort-value="2000" | 2000-10-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1224 | ''[[:d:Q4274993|Gennady Mayorov]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1941" | 1941-03-03 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1225 | ''[[:d:Q4275346|Valeri Makarov]]'' | | | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q2008672|Obafemi Awolowo University]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1937" | 1937-05-25 | [[Новосибирск]] | | |- | style='text-align:right'| 1226 | ''[[:d:Q4275741|Nikolaj Ivanovič Makkaveev]]'' | | | ''[[:d:Q4480733|The Faculty of Geography and Geoecology]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1908" | 1908-12-07 | [[Орёл губернасы]] | data-sort-value="1983" | 1983-06-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1227 | [[Александр Максимов]] | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан Император университеты]] | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1891" | 1891-08-03 | [[Южноуральск]] | data-sort-value="1976" | 1976-06-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1228 | ''[[:d:Q4276169|Aleksandr Maksimov]]'' | | | | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | data-sort-value="1872" | 1872-08-13 | [[Орёл]] | data-sort-value="1941" | 1941-04-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1229 | ''[[:d:Q4279740|Oleg Ivanovich Mamayev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3546255|океанолог]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-11-07 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1994" | 1994-08-28 | [[Королёв (шәһәр)|Королёв]] |- | style='text-align:right'| 1230 | ''[[:d:Q4280698|Aleksandr Manuylov]]'' | 1888<br/>1905 | 1905<br/>1911 | ''[[:d:Q28598846|Ришелье гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1861" | 1861-04-03<br/>1861-03-28 | [[Одесса]] | data-sort-value="1929" | 1929-07-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1231 | ''[[:d:Q4282026|Vladimir Markov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1947" | 1947-07-11 | [[Павловский Посад]] | | |- | style='text-align:right'| 1232 | ''[[:d:Q4283155|Mikhail Marchenko]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-08-11 | ''[[:d:Q918274|Ust-Labinsky District]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-07-02 | |- | style='text-align:right'| 1233 | ''[[:d:Q4284505|Aleksey Matveyev]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-03-22 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1994" | 1994-12-10 | |- | style='text-align:right'| 1234 | ''[[:d:Q4284512|Boris Matveyev]]'' | 1931 | 1973 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1889" | 1889-09-08 | [[Бобров (шәһәр)]] | data-sort-value="1973" | 1973-09-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1235 | ''[[:d:Q4289053|Константин Мейер]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-04-22 | [[Рязань]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1236 | ''[[:d:Q4289511|Ivan Melissino]]'' | 1757-04-24 | 1763-07-10 | ''[[:d:Q4349855|Беренче кадет корпусы]]'' | | data-sort-value="1718" | 1718 | [[Рига]] | data-sort-value="1795" | 1795-04-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1237 | ''[[:d:Q4289768|Иоганн Вильгельм Людовик Мельманн]]'' | 1791 | 1792-03 | | [[галим]] | data-sort-value="1764" | 1764 | [[Шверин]] | data-sort-value="1795" | 1795 | [[Prussiä|Пруссия]] |- | style='text-align:right'| 1238 | ''[[:d:Q4289856|Vladimir Melnikov]]'' | | | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-08-18 | ''[[:d:Q19651686|Venjukovo]]'' | data-sort-value="1993" | 1993-05-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1239 | ''[[:d:Q4290883|Aleksey Merzlyakov]]'' | | 1830 | ''[[:d:Q4475853|Moscow University Gymnasium]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1778" | 1778-03-17 | [[Далматово]] | data-sort-value="1830" | 1830-07-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1240 | ''[[:d:Q4291475|Ivan Mesyatsev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-06-20 | [[Краснодар крае]] | data-sort-value="1940" | 1940-05-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1241 | ''[[:d:Q4292005|Метс, Надежда Андреевна]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1936" | 1936-07-05 | | data-sort-value="2015" | 2015-08-20 | |- | style='text-align:right'| 1242 | ''[[:d:Q4292767|Vladimir Migulin]]'' | | | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-07-10 | [[Фурманов (шәһәр)|Фурманов]] | data-sort-value="2002" | 2002-09-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1243 | ''[[:d:Q4293401|Sofia Davidovna Miliband]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q16832248|иранист]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-07-17 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2017" | 2017-02-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1244 | ''[[:d:Q4293571|Vladimir Millionshikov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1939" | 1939-10-22 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2009" | 2009-03-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1245 | ''[[:d:Q4293973|Andrey Minakov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-01-31 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1954" | 1954-03-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1246 | ''[[:d:Q4295307|Vladimirs Mincs]]'' | 1905 | 1920 | ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]] | data-sort-value="1872" | 1872-09-16 | [[Даугавпилс]] | data-sort-value="1945" | 1945 | [[Buxenwald]] |- | style='text-align:right'| 1247 | ''[[:d:Q4295618|Karakhan Mirzoev]]'' | | | [[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1951" | 1951-01-28 | ''[[:d:Q476695|Masally District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1248 | ''[[:d:Q4296025|Sergey Mironenko]]'' | 2006 | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-04 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1249 | ''[[:d:Q4296054|Vladimir Mironov]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1953" | 1953-04-04 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2020" | 2020-10-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1250 | ''[[:d:Q4297437|Maria Mikhaylova]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-01-17 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1251 | ''[[:d:Q4297717|Boris Mikhaylovsky]]'' | 1943 | | ''[[:d:Q4129828|Югары әдәби-сәнгати институт]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-11-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1965" | 1965-02-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1252 | ''[[:d:Q4298015|Alexander Mihalev]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1940" | 1940-11-08 | [[Брянск]] | data-sort-value="2022" | 2022-10-27 | |- | style='text-align:right'| 1253 | ''[[:d:Q4298153|Vladimir Mikhel'son]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1860" | 1860-06-18 | ''[[:d:Q997568|Тульчын]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-02-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1254 | ''[[:d:Q4298549|Evgeny Mishenko]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-03-09 | [[Вязники|Вәзники]] | data-sort-value="2010" | 2010-07-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1255 | ''[[:d:Q4298704|Boleslav Mlodzeevskii]]'' | 1917 | 1922 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q19819669|Cinquè gymnasium de Moscou]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1858" | 1858-06-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1923" | 1923-01-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1256 | ''[[:d:Q4299718|Evgeny Moiseev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-03-07 | [[Одинцово]] | data-sort-value="2022" | 2022-12-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1257 | ''[[:d:Q4299734|Nikolay Moiseyev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-12-16 | [[Пермь]] | data-sort-value="1955" | 1955-12-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1258 | ''[[:d:Q4302316|Sergey Moravsky]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1056391|мәктәп директоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1866" | 1866-11-29 | [[Киев]] | data-sort-value="1942" | 1942-02-22 | ''[[:d:Q1957586|Borisoglebsky District]]'' |- | style='text-align:right'| 1259 | ''[[:d:Q4302568|Dmitry Morduhai-Boltovskoi]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1876" | 1876-07-27 | [[Павловск (Санкт-Петербург)|Павловск]] | data-sort-value="1952" | 1952-02-07 | [[Ростов-на-Дону]] |- | style='text-align:right'| 1260 | ''[[:d:Q4302934|Vasily Ivanovich Morozov]]'' | | | ''[[:d:Q2948429|Vystrel course]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-01-27 | ''[[:d:Q4368831|Pozdnyakovo]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-07-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1261 | [[Михаил Морозов]] | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-02-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1952" | 1952-05-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1262 | ''[[:d:Q4303017|Сяргей Сяргеевіч Марозаў]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[инженер]] | data-sort-value="1898" | 1898-01-28 | [[Малоархангельск]] | data-sort-value="1971" | 1971-11-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1263 | ''[[:d:Q4303192|Fedor Lukič Moroškin]]'' | 1833 | | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1804" | 1804 | ''[[:d:Q4210660|Калязин өязе]]'' | data-sort-value="1857" | 1857-12-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1264 | ''[[:d:Q4305779|Matvey Mudrov]]'' | | 1831 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q15924224|интернист]]'' | data-sort-value="1776" | 1776-03-23<br/>1776 | [[Вологда]] | data-sort-value="1831" | 1831-07-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1265 | ''[[:d:Q4307636|Sergey Muraveysky]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-07-04 | [[Валмиера]] | data-sort-value="1950" | 1950-04-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1266 | ''[[:d:Q4309193|Mikhail Mchedlov]]'' | | | ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-10-18 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="2007" | 2007-01-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1267 | ''[[:d:Q4310325|Veniamin Myasnikov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-12-04 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2004" | 2004-02-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1268 | [[Әмир Нәҗип]] | | | | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q13210922|төркиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-02-26 | ''[[:d:Q16673400|Makanshi District]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-03-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1269 | ''[[:d:Q4312633|V. P. Nalimov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1879" | 1879-03-07 | [[Выльгорт (Сыктывдин районы)]] | data-sort-value="1939" | 1939 | [[Сыктывкар]] |- | style='text-align:right'| 1270 | ''[[:d:Q4312964|Nikolay Ivanovich Napalkov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[хирург]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1868" | 1868-11-20 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1938" | 1938-01-06 | [[Ростов-на-Дону]] |- | style='text-align:right'| 1271 | ''[[:d:Q4313888|Vladimir Nasilov]]'' | | | ''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1893" | 1893-05-15 | [[Зарайск]] | data-sort-value="1970" | 1970-05-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1272 | ''[[:d:Q4313955|Dmitrij Nasonow]]'' | | | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]'' | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | data-sort-value="1895" | 1895-06-28 | [[Варшава]] | data-sort-value="1957" | 1957-12-21 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1273 | ''[[:d:Q4316559|Aleksandr Nekrasov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1883" | 1883-11-27 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1957" | 1957-05-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1274 | ''[[:d:Q4316567|A. I. Nekrasov]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-03-07 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1950" | 1950-09-25 | ''[[:d:Q4009656|Vengerovo]]'' |- | style='text-align:right'| 1275 | ''[[:d:Q4316594|Pavel Nekrasov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1853" | 1853-02-01<br/>1853-02-13 | [[Рязань губернасы]] | data-sort-value="1924" | 1924-12-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1276 | ''[[:d:Q4317107|Zoya Nenasheva]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1946" | 1946-04-24<br/>1946-05-17 | | | |- | style='text-align:right'| 1277 | ''[[:d:Q4317538|Нерсесов, Александр Нерсесович]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[адвокат]] | data-sort-value="1877" | 1877-06-20 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1953" | 1953-01-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1278 | ''[[:d:Q4318012|A. I. Neusykhin]]'' | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-01-19 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1969" | 1969-10-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1279 | ''[[:d:Q4318170|Oleg Nefyodov]]'' | | | ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-11-25 | [[Дмитров]] | data-sort-value="2023" | 2023-07-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1280 | ''[[:d:Q4318207|Nikolay Nekhoroshev]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-10-02 | [[Курск]] | data-sort-value="2008" | 2008-10-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1281 | ''[[:d:Q4318238|Nikolay Nechayev]]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-01-28 | [[Тверь]] | | |- | style='text-align:right'| 1282 | [[Милица Нечкина]] | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-02-12<br/>1901-02-25 | [[Нижын]] | data-sort-value="1985" | 1985-05-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1283 | ''[[:d:Q4320003|Evgenii Nikishin]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-07-23 | [[Пенза]] | data-sort-value="1986" | 1986-12-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1284 | ''[[:d:Q4320172|Pyotr Nikolayev]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1924" | 1924-10-24 | ''[[:d:Q19643536|Огарево]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-05-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1285 | ''[[:d:Q4320217|Ulyana Nikolayeva]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-04-22 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1286 | ''[[:d:Q4320708|Tatiana Nicolescu]]'' | | | ''[[:d:Q608338|Бухарест университеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-07-09 | [[Кишинёв]] | | |- | style='text-align:right'| 1287 | ''[[:d:Q4322534|Pavel Novgorodtsev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[адвокат]] | data-sort-value="1866" | 1866-02-16 | [[Бахмут (Донецк өлкәсе)|Бахмут]] | data-sort-value="1924" | 1924-04-23 | ''[[:d:Q2580968|Dejvice]]'' |- | style='text-align:right'| 1288 | ''[[:d:Q4322690|Mikhail Novikov]]'' | 1919 | 1920-11 | ''[[:d:Q151510|Һайделберг университеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-03-14 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1965" | 1965-12-19 | ''[[:d:Q1816652|Nyack]]'' |- | style='text-align:right'| 1289 | ''[[:d:Q4322841|I. B. Novit︠s︡kiĭ]]'' | | | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1880" | 1880-07-27 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1958" | 1958-07-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1290 | ''[[:d:Q4323972|Igor Novozhilov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1931" | 1931-12-03 | [[Киров (Калуга өлкәсе)]] | data-sort-value="2006" | 2006-01-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1291 | ''[[:d:Q4325221|Nikolai Novosadskiy]]'' | | | ''[[:d:Q4360215|institut d'histoire et de philologie de Saint-Pétersbourg]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1859" | 1859-05-01<br/>1859-05-13 | ''[[:d:Q4106441|Velyki Puzyrky]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-06-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1292 | ''[[:d:Q4325379|Anatoly Novoseltsev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-07-26 | [[Иркутск]] | data-sort-value="1995" | 1995-09-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1293 | ''[[:d:Q4325792|Alexandra Vasilievna Novoselova]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-03-10 | ''[[:d:Q19930713|Верезино]]'' | data-sort-value="1986" | 1986-09-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1294 | ''[[:d:Q4328184|Isaak Nusinov]]'' | | | | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-07-14 | ''[[:d:Q872377|Cherniakhiv]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-10-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1295 | ''[[:d:Q4329446|Sergey Obnorsky]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-06-14 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1962" | 1962-11-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1296 | ''[[:d:Q4330078|Lyudmila Obukhova]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-22 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2016" | 2016-07-20 | |- | style='text-align:right'| 1297 | ''[[:d:Q4330851|Mikhail Ovsyannikov]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1915" | 1915-11-21 | ''[[:d:Q18798268|Пузачи]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-08-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1298 | ''[[:d:Q4334972|Valentin Onoprienko]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | ''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-04-02 | [[Алдан (шәһәр)|Алдан]] | | |- | style='text-align:right'| 1299 | ''[[:d:Q4336605|Aleksandr Orlov]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-12-01 | | data-sort-value="2024" | 2024-03-08 | |- | style='text-align:right'| 1300 | ''[[:d:Q4336708|Sergey Orlov]]'' | 1926 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4028031|1 нче Мәскәү гимназиясе]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-08-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1958" | 1958-01-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1301 | ''[[:d:Q28497362|Hildebrandt, Gottlieb Christianovich]]'' | 1782 | 1794<br/>1803-11-21 | | [[галим]] | | | | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1302 | [[Михаил Глубоковский]] | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-09-20 | [[Смоленск]] | | |- | style='text-align:right'| 1303 | ''[[:d:Q28497437|Aleksey Gusev]]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1956" | 1956-06-06 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1304 | ''[[:d:Q28497439|Nikolay Gusev]]'' | | | | [[галим]] | data-sort-value="1948" | 1948-06-27 | | | |- | style='text-align:right'| 1305 | ''[[:d:Q28498028|Flor Antonovich Zhodeyko]]'' | 1834 | 1835 | ''[[:d:Q4424937|Смоленск гимназиясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1800" | 1800 | [[Смоленск губернасы|Смоленск гөбернәсе]] | data-sort-value="1852" | 1852 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1306 | ''[[:d:Q28498562|Guillaume-Henri de Lavie]]'' | 1765 | | | | | | data-sort-value="1770" | 1770-10-17 | |- | style='text-align:right'| 1307 | ''[[:d:Q28498916|Sergey Lozhkin]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-09 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] | | |- | style='text-align:right'| 1308 | ''[[:d:Q28499267|Mikhail Malov]]'' | 1819 | 1833 | ''[[:d:Q4475853|Moscow University Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1790" | 1790-09-10 | | data-sort-value="1849" | 1849-12-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1309 | ''[[:d:Q28500341|Sergei Ponomarenko]]'' | 2012 | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-03-07 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1310 | ''[[:d:Q28500496|Elena Ryauzova]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-09-24 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2017" | 2017-02-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1311 | ''[[:d:Q28500588|Grigory Sokolsky]]'' | 1836 | 1848 | ''[[:d:Q24931218|Профессорлар институты]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1807" | 1807-03-24 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1886" | 1886-03-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1312 | ''[[:d:Q28529745|Иоганн Виганд]]'' | 1783 | 1793 | | [[галим]] | data-sort-value="1744" | 1744-06-17 | ''[[:d:Q104520|Pomerania]]'' | data-sort-value="1808" | 1808-08-31 | ''[[:d:Q3558104|Old Sarepta]]'' |- | style='text-align:right'| 1313 | ''[[:d:Q28595284|Alexei Gvishiani]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-10-29 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1314 | ''[[:d:Q28664865|Vasily A. Zagorski]]'' | 1784 | 1810-01-15 | | [[галим]] | data-sort-value="1800" | 18th century | | | |- | style='text-align:right'| 1315 | ''[[:d:Q28664892|Николай Силыч Топоров]]'' | 1830 | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1803" | 1803-12-09 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1888" | 1888 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1316 | ''[[:d:Q28664896|Nikolay Koronovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1933" | 1933-07-04 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2023" | 2023-02-25 | |- | style='text-align:right'| 1317 | ''[[:d:Q28664937|Гофман, Карл Карлович]]'' | 1837 | 1848 | | [[галим]] | data-sort-value="1810" | 1810 | ''[[:d:Q168651|Landgraviate of Hesse-Kassel]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1318 | ''[[:d:Q28664989|Соколов, Иван Матвеевич]]'' | 1848 | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1816" | 1816 | [[Рязань губернасы]] | data-sort-value="1872" | 1872-03-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1319 | ''[[:d:Q28665072|Антон Монастье]]'' | 1848 | 1852 | | [[укытучы]] | data-sort-value="1808" | 1808-04-23 | [[Лозанна]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 1320 | ''[[:d:Q28665357|Alexander Gubarev]]'' | | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''<br/>''[[:d:Q13638192|акушер]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1855" | 1855-03-11 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1931" | 1931-10-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1321 | [[Аркадий Елистратов]] | | | [[Казан Император университеты]] | [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-12-27<br/>1874 | [[Сөендек вулысы]] | data-sort-value="1955" | 1955 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1322 | ''[[:d:Q28858980|Dmitrii Panov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1904" | 1904-09-05 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1975" | 1975-01-26 | |- | style='text-align:right'| 1323 | ''[[:d:Q29330998|Alexander A. Benediktov]]'' | 1995 | | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1324 | ''[[:d:Q29358658|Sergey Bogrov]]'' | | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2447386|дирматулыг]]''<br/>''[[:d:Q12773412|паразитолог]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-10-26 | [[Одесса]] | data-sort-value="1923" | 1923-03-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1325 | ''[[:d:Q29358695|Lyudmila Buravkova]]'' | 2004 | | ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1953" | 1953-05-16 | | data-sort-value="2026" | 2026-06-03 | |- | style='text-align:right'| 1326 | ''[[:d:Q29359504|Marina Sidorova]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q60098894|русист]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1968" | 1968-12-28 | | | |- | style='text-align:right'| 1327 | ''[[:d:Q29479001|Armais Albertovich Kamalov]]'' | | | ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q17345122|уролог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-06-03 | | | |- | style='text-align:right'| 1328 | ''[[:d:Q29865165|Виктор Борисович Киор]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1936" | 1936-06-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2011" | 2011-04-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1329 | ''[[:d:Q29865524|Farid Khalili]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-22 | [[Кыштым]] | | |- | style='text-align:right'| 1330 | ''[[:d:Q29950530|Павленко, Юрий Григорьевич]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1938" | 1938-01-30 | [[Биштау|Пятигорск]] | | |- | style='text-align:right'| 1331 | ''[[:d:Q30007777|Arseny Yarilov]]'' | 1923 | 1941 | | [[галим]] | data-sort-value="1868" | 1868-09-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1948" | 1948-03-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1332 | ''[[:d:Q30158891|Boris Zhivotovsky]]'' | 2010 | | ''[[:d:Q4407665|Санкт-Петербург дәүләт химия-фармацевтика университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1947" | 1947 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1333 | ''[[:d:Q30323495|Alexander Gabuev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]''<br/>[[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]] | ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1985" | 1985-03-10 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1334 | ''[[:d:Q30344110|Stanislav Molchanov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-12-21 | | | |- | style='text-align:right'| 1335 | ''[[:d:Q30345128|Наталья Сергеевна Фролова]]'' | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1948" | 1948-10-06 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1336 | ''[[:d:Q30345199|Vladimir Trutovsky]]'' | | | | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q2004963|numismatist]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1862" | 1862-02-28<br/>1862 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1932" | 1932-12-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1337 | ''[[:d:Q30345540|Василий Георгиевич Талицкий]]'' | | | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1945" | 1945-09-10 | [[Рязань өлкәсе]] | | |- | style='text-align:right'| 1338 | ''[[:d:Q30345679|Александр Прокофьевич Руденко]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-02-20 | [[Георгиевск]] | data-sort-value="2004" | 2004-06-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1339 | ''[[:d:Q30346122|Mikhail Kopp]]'' | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1940" | 1940-06-10 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2023" | 2023-12-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1340 | ''[[:d:Q30346409|Mikhail Goncharov]]'' | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1933" | 1933-09-18 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2014" | 2014-06-10 | |- | style='text-align:right'| 1341 | ''[[:d:Q30346460|Vladimir Vsevolozhsky]]'' | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1931" | 1931-10-31 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2015" | 2015-10-01 | |- | style='text-align:right'| 1342 | ''[[:d:Q30503838|Igor I. Baskin]]'' | 2001 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1343 | ''[[:d:Q30555488|Jürgen Gärtner]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1950" | 1950-04-02 | [[Райхенбах (Югары Лужица)]] | | |- | style='text-align:right'| 1344 | ''[[:d:Q30605763|G. I︠A︡. Mi︠a︡kishev]]'' | | | | [[галим]] | data-sort-value="1926" | 1926-03-20 | | data-sort-value="2003" | 2003 | |- | style='text-align:right'| 1345 | ''[[:d:Q30609711|Veniamin Gribanov]]'' | | | | [[галим]] | data-sort-value="1921" | 1921-02-10<br/>1921-02-11 | [[Самар губернасы]] | data-sort-value="1990" | 1990-11-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1346 | ''[[:d:Q30853960|Igor Pletnev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | data-sort-value="2021" | 2021 | |- | style='text-align:right'| 1347 | ''[[:d:Q30879772|Igor Barskov]]'' | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1937" | 1937-06-13 | [[Дзержинск (Россия)|Дзержинск]] | data-sort-value="2019" | 2019-06-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1348 | ''[[:d:Q30880252|Vitaly Konov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-06-26 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1349 | ''[[:d:Q30880263|Igor Kukushkin]]'' | | | ''[[:d:Q4480793|MIPT Department of General and Applied Physics]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-02-20 | [[Красноармейск (Мәскәү өлкәсе)|Красноармейск]] | | |- | style='text-align:right'| 1350 | ''[[:d:Q30880374|Igor Ivanovich Tkachev]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-01-12 | [[Курессааре]] | | |- | style='text-align:right'| 1351 | ''[[:d:Q30880506|Gennady Ryabov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1936" | 1936-01-15 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2020" | 2020-04-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1352 | ''[[:d:Q32041686|Dennis R. Papazian]]'' | 1961 | 1962 | ''[[:d:Q349055|Вейн университеты]]''<br/>[[Мичиган университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-12-15 | | | |- | style='text-align:right'| 1353 | ''[[:d:Q32840804|Semion Breytburg]]'' | | | | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-10-05<br/>1899 | [[Одесса]] | data-sort-value="1970" | 1970 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1354 | [[Николай Ерёмин]] | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1932" | 1932-05-05 | [[Рәүде (Свердловск өлкәсе)|Рәүде]] | data-sort-value="2020" | 2020-12-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1355 | ''[[:d:Q33082888|Yuri Mazei]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1356 | ''[[:d:Q36538375|Dmitry F. Lyskov]]'' | 2012-06-07 | | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1357 | ''[[:d:Q36561315|Galina V. Degtjareva]]'' | 2007 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1358 | ''[[:d:Q36645796|Nikolay A. Vislobokov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1359 | ''[[:d:Q36941204|Stanislav Shekshnia]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q43845|эшмәкәр]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-05-29 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1360 | ''[[:d:Q36941218|Alexander D. Wentzel]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1937" | 1937-02-16 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1361 | ''[[:d:Q37603403|Sergey Koshel]]'' | 1987 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1362 | ''[[:d:Q37732550|Naum Il'ich Fel'dman]]'' | 1961 | 1994 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-11-26 | [[Мелитополь]] | data-sort-value="1994" | 1994-04-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1363 | ''[[:d:Q37828466|Irina I. Ivanova]]'' | 1985-12-05 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1364 | ''[[:d:Q37829007|Ilya Terenin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1365 | ''[[:d:Q37829017|Sergey Dmitriev]]'' | 2002-10-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1366 | ''[[:d:Q38123827|Victor Pavlovich Palamodov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1938" | 1938-03-28 | [[Рыбинск]] | | |- | style='text-align:right'| 1367 | ''[[:d:Q38171643|Nikolai Zarenkov]]'' | 1965 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q838691|Muséum national d'histoire naturelle]]'' | ''[[:d:Q16868721|carcinologist]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-06-16 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1368 | ''[[:d:Q38234759|Avgust Mishin]]'' | | | ''[[:d:Q4304336|Мәскәү юридик институты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1924" | 1924-07-18 | ''[[:d:Q4168583|Droskovo]]'' | data-sort-value="1993" | 1993-08-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1369 | ''[[:d:Q38546090|Nataliya M. Shchegolkova]]'' | 2017-08-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1370 | ''[[:d:Q38692969|Alexander Ilyin]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-01-11 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1371 | ''[[:d:Q38803254|Olga V Sinitsyna]]'' | 2011-04-01 | 2017-12-31 | ''[[:d:Q4201858|Nesmeyanov Institute of Organoelement Compounds]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1372 | ''[[:d:Q39040573|Mikhail Golitsyn]]'' | | | ''[[:d:Q1961160|Мәскәү дәүләт таучылык университеты]]''<br/>''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q3391743|сынлы сәнгать эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-07-27 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2015" | 2015-06-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1373 | ''[[:d:Q39083521|Khatil Fataliev]]'' | | | | [[укытучы]] | data-sort-value="1915" | 1915 | ''[[:d:Q20924428|Kudali]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-10-23 | |- | style='text-align:right'| 1374 | ''[[:d:Q39184200|Alexander V. Gusakov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1375 | ''[[:d:Q39185839|Alexey A. Nazarov]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1376 | ''[[:d:Q39186973|Boris I. Mantsyzov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1377 | ''[[:d:Q39382787|Sergey Kochetkov]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1952" | 1952-02-19 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1378 | ''[[:d:Q39382837|Sergey Varfolomeyev]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1945" | 1945-08-17 | [[Курган]] | | |- | style='text-align:right'| 1379 | ''[[:d:Q39390205|Vladimir Skrebitsky]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1934" | 1934-07-27 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1380 | ''[[:d:Q39409340|Inna P. Gladysheva]]'' | 1994 | 2001 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1381 | ''[[:d:Q39974648|Galina Sud'ina]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1382 | ''[[:d:Q39979658|Olga Karpova]]'' | 1993 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-10-19 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1383 | ''[[:d:Q40006697|Sergei Aseev]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-12-04 | [[Потсдам]] | | |- | style='text-align:right'| 1384 | ''[[:d:Q40010665|Pjotr Ivarovitsj Arseev]]'' | | | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-07-21 | | | |- | style='text-align:right'| 1385 | ''[[:d:Q40012882|Иван Тананаев]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-08-31 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1386 | ''[[:d:Q40040507|Yevgeny Antipov]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-10-27 | [[Туапсе]] | | |- | style='text-align:right'| 1387 | ''[[:d:Q40199046|Ekaterina M Ryabchevskaya]]'' | 2017-10-02 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1388 | ''[[:d:Q40320550|Andrey K. Tsaturyan]]'' | 2002 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1389 | ''[[:d:Q41137073|Gad Baneth]]'' | 1991 | 2014 | ''[[:d:Q12406895|Rehovot Campus of the Hebrew University]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="2000" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1390 | ''[[:d:Q41199729|Vladimir Kulakovsky]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-10-16 | | | |- | style='text-align:right'| 1391 | ''[[:d:Q41246776|Galina Aleksandrovna Kitaygorodskaja]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1934" | 1934-09-13 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2024" | 2024-03-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1392 | ''[[:d:Q41375930|Mikhail Proskurnin]]'' | 2000-01-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1967" | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 1393 | ''[[:d:Q41544493|Vladimir A. Gushchin]]'' | 2010-11 | | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1394 | ''[[:d:Q41547939|Aleksandr Kolosov]]'' | | | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1862" | 1862-07-21 | [[Сумы]] | data-sort-value="1937" | 1937-03-26 | [[Ростов-на-Дону]] |- | style='text-align:right'| 1395 | ''[[:d:Q41573431|Минцев, Виктор Борисович]]'' | | | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-01-02 | | | |- | style='text-align:right'| 1396 | ''[[:d:Q41573736|Dmitry Orlov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1966" | 1966-09-19 | [[Владимир (шәһәр)|Владимир]] | | |- | style='text-align:right'| 1397 | ''[[:d:Q41580595|Kesnia Sofronenko]]'' | | | ''[[:d:Q4304336|Мәскәү юридик институты]]'' | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-01-08 | ''[[:d:Q4521169|Шахворостивка]]'' | data-sort-value="1981" | 1981-01-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1398 | ''[[:d:Q41633218|Aleksandra Ivanovna Ilina-Seferjants]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[шагыйрь]]<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1890" | 1890-12-02 | [[Рязань губернасы]] | data-sort-value="1975" | 1975 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1399 | ''[[:d:Q41802044|Andrei Simonov]]'' | 1988-11-15 | 1991-10-19 | ''[[:d:Q1136829|INSEAD]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-11-17 | | | |- | style='text-align:right'| 1400 | ''[[:d:Q41894851|Arkady A. Karyakin]]'' | 1981-09-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1401 | ''[[:d:Q109494134|Fedor Aleksandrovich Gaĭda]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-09-07 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1402 | ''[[:d:Q109494869|Юдинцев, Сергей Дмитриевич]]'' | 1938 | 1948 | | | data-sort-value="1901" | 1901-03-20 | | data-sort-value="1960" | 1960-01-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1403 | ''[[:d:Q109495297|Lidiya Andreevna Kolobaeva]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-07-13 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1404 | ''[[:d:Q110177166|Gleb Sokolov]]'' | | | | ''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]'' | data-sort-value="1902" | 1902 | | data-sort-value="1978" | 1978 | |- | style='text-align:right'| 1405 | ''[[:d:Q110368411|Olga Rossolimo]]'' | 1959 | 1991 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-09-17 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2015" | 2015-04-01 | ''[[:d:Q497373|Dartmouth]]'' |- | style='text-align:right'| 1406 | ''[[:d:Q110799321|Яўхім Ерамеевіч Сіроцін]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q18399859|Сарытау ирләр гимназиясе]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q4182948|кафедра җитәкчесе]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-10-13 | ''[[:d:Q4428629|Solyonoye Zaymishche]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-07-22 | |- | style='text-align:right'| 1407 | ''[[:d:Q111324611|Valery Leontievich Panteleev]]'' | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-08-04 | [[Яңа Спас (Зәй районы)]] | data-sort-value="2021" | 2021-03-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1408 | ''[[:d:Q111325686|Edward Kononovich]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15143191|science communicator]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-11-08 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2017" | 2017-09-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1409 | ''[[:d:Q111395945|Konstantin Vladislavovich Kuimov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-03-13 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2017" | 2017-03-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1410 | ''[[:d:Q111396600|Grigory Fedorovich Sitnik]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-01-19 | ''[[:d:Q2628088|Pogar]]'' | data-sort-value="1996" | 1996-10-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1411 | ''[[:d:Q111419574|Artur Chernin]]'' | | | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-12-05 | [[Биштау|Пятигорск]] | data-sort-value="2021" | 2021-01-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1412 | ''[[:d:Q111465206|Yuri Pavlovich Pskovsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-02-01 | [[Ногинск]] | data-sort-value="2004" | 2004-07-21 | |- | style='text-align:right'| 1413 | ''[[:d:Q111541296|Yanko Maslinkov]]'' | | | | ''[[:d:Q47064|хәрби хезмәткәр]]''<br/>[[полковник]]<br/>[[офицер]] | data-sort-value="1898" | 1898-05-15 | ''[[:d:Q406488|Малко-Тырново]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-07-21 | ''[[:d:Q14621047|Пустошка (Шиковская волость)]]'' |- | style='text-align:right'| 1414 | ''[[:d:Q111686851|S. Rusin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1415 | ''[[:d:Q111844152|Михаил Константинович Юдичев]]'' | | | | ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1416 | ''[[:d:Q112055400|Alexander Panin]]'' | | | | [[галим]] | data-sort-value="1979" | 1979-09-10 | [[Георгиевск]] | | |- | style='text-align:right'| 1417 | ''[[:d:Q112193105|Ernst Dibäy]]'' | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-08-03 | [[Казан]] | data-sort-value="1983" | 1983-11-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1418 | ''[[:d:Q112228616|Борис Александрович Аполлов]]'' | | | | ''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-06-12 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1969" | 1969-11-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1419 | ''[[:d:Q112399138|Veniamin Granovsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-08-01 | [[Харьков]] | data-sort-value="1964" | 1964-05-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1420 | ''[[:d:Q112408261|Grigory Solganik]]'' | 1965 | 2016 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-12-27 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2016" | 2016-08-05 | |- | style='text-align:right'| 1421 | ''[[:d:Q112470706|Volf Motylev]]'' | 1941 | 1949 | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-01-01 | [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]] | data-sort-value="1967" | 1967-01-01 | |- | style='text-align:right'| 1422 | ''[[:d:Q112566899|Кривуля, Наталья Геннадьевна]]'' | | | | | data-sort-value="1972" | 1972-06-08 | [[Краснодар]] | | |- | style='text-align:right'| 1423 | ''[[:d:Q112863507|Мэтт, Юрий Фомич]]'' | | | | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-05-27 | | | |- | style='text-align:right'| 1424 | ''[[:d:Q112989302|Успенский, Евгений Евгеньевич]]'' | | | | [[галим]] | data-sort-value="1889" | 1889 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1938" | 1938-10-14 | ''[[:d:Q2068654|«Коммунарка» ату полигоны]]'' |- | style='text-align:right'| 1425 | ''[[:d:Q112995310|Шохина, Виктория Львовна]]'' | | | | | data-sort-value="1946" | 1946 | | | |- | style='text-align:right'| 1426 | ''[[:d:Q113016160|Natalia Korotkova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1427 | ''[[:d:Q113016251|Viktor A. Kramarenko]]'' | 1981 | | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1428 | ''[[:d:Q113139421|Oleg Meshkov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1429 | ''[[:d:Q113291454|Viktor Sinetckii]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1430 | ''[[:d:Q113291556|Serguei Yu. Sivoklokov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1431 | ''[[:d:Q113291889|Lidia N. Smirnova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1432 | ''[[:d:Q113469611|Irina A. Bilenko]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1433 | ''[[:d:Q113531595|Olga Obrucheva]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-05-16 | | data-sort-value="2008" | 2008 | |- | style='text-align:right'| 1434 | ''[[:d:Q113557253|Nikolay Gennadievich Bochkaryov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-05-19 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2022" | 2022-12-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1435 | ''[[:d:Q113629093|Farit Y. Khalili]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1436 | ''[[:d:Q113630186|Valeriy P. Mitrofanov]]'' | 1974-05-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1437 | ''[[:d:Q113976456|Yaroslav V. Grishkevich]]'' | | | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1438 | ''[[:d:Q114630622|Andrej Shpirt]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201725|РФА славәнбелем институты]]'' | ''[[:d:Q5121550|иудаика галиме]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1979" | 1979 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1439 | ''[[:d:Q115474773|Ekaterina O Tarasova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1440 | ''[[:d:Q115760253|Бубнов, Александр Сергеевич]]'' | | | [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]] | [[Программист|програмчы]]<br/>[[профессор]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-19 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1441 | ''[[:d:Q116642753|Мікалай Васілевіч Дземянёў]]'' | 1941 | | ''[[:d:Q1938341|Урал дәүләт техника университеты]]'' | | data-sort-value="1902" | 1902-12-12<br/>1902-11-29 | [[Чёрмоз]] | data-sort-value="1982" | 1982-06-05 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 1442 | ''[[:d:Q116861123|Ալեքսանդր Մնդոյանց]]'' | 1973 | 1976 | ''[[:d:Q21658182|Yerevan's Tchaikovsky Secondary Music School]]''<br/>[[Үзәк музыка мәктәбе - Музыка башкару сәнгате академиясе]]<br/>[[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q486748|пианист]]''<br/>''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-08-17 | [[Ереван]] | | |- | style='text-align:right'| 1443 | ''[[:d:Q116973551|Maytham Janābī]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1955" | 1955 | [[Нәҗәф]] | data-sort-value="2021" | 2021 | [[Россия]] |- | style='text-align:right'| 1444 | ''[[:d:Q117255557|Elena Mazurova]]'' | | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1445 | ''[[:d:Q117742055|Grigoriy Gololobov]]'' | 2022-11-22 | 2023-07 | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | | | | | |- | style='text-align:right'| 1446 | ''[[:d:Q119127260|Olga Borisovna Bondarenko]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-10-14 | | | |- | style='text-align:right'| 1447 | ''[[:d:Q120265989|Новлянская, Зинаида Николаевна]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | | data-sort-value="1942" | 1942-10-21 | | | |- | style='text-align:right'| 1448 | ''[[:d:Q120279035|Vladimir Iustinovič Gromov]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1726903|criminal investigator]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1869" | 1869 | [[Семёнов (шәһәр)]]<br/>[[Нижгар губернасы|Түбән Новгород губернасы]] | data-sort-value="1952" | 1952-03-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1449 | ''[[:d:Q120279298|Антонец, Екатерина Владимировна]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | | data-sort-value="1970" | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 1450 | ''[[:d:Q120490276|Mikhail Daniel]]'' | 2007 | 2022-04 | [[Россия дәүләт гуманитар университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-09-13 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1451 | ''[[:d:Q120640539|Gleb Bogush]]'' | 2004-03 | 2018-08 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1978" | 1978-06-13 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1452 | ''[[:d:Q120965739|Maria A. Syzgantseva]]'' | 2018 | 2022 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1453 | ''[[:d:Q122579647|Oleg Yu. Malkov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-09-14 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1454 | ''[[:d:Q123077755|Michael L. Gorodetsky]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1455 | ''[[:d:Q123109327|Sergey E. Strigin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1456 | ''[[:d:Q123906691|Dmitry V. Koptsov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1457 | ''[[:d:Q123982276|Пётр Иванович Глушаков]]'' | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-12-23 | ''[[:d:Q4158746|Дзерабуж]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-06-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1458 | ''[[:d:Q124257911|Vladimir Dimitrov]]'' | 2007-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1459 | ''[[:d:Q124363306|Ilya Mikhailovich Egorov]]'' | | | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1460 | ''[[:d:Q124409889|Mikhail Paderin]]'' | 1805-06-30 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | data-sort-value="1752" | 1752 | | data-sort-value="1809" | 1809 | |- | style='text-align:right'| 1461 | ''[[:d:Q124770536|Alexander Nemukhin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-06-09 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2023" | 2023-07-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1462 | ''[[:d:Q124771676|Козлов, Сергей Леонидович]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-06-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2024" | 2024-02-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1463 | ''[[:d:Q125103360|Andrey A. Mironov]]'' | 2003-09 | | | ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1464 | ''[[:d:Q125385758|Tatiana I. Blagova]]'' | | | ''[[:d:Q432475|Кентерберри университеты]]'' | ''[[:d:Q16747019|hypnotherapist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1465 | ''[[:d:Q126049834|Khrisanfova Elena Nikolaevna]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-05-14 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2003" | 2003-10-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1466 | ''[[:d:Q126066347|Урумбаев, Нурис Арыпханович]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q15623737|бозбелгеч]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-05-18 | | data-sort-value="1992" | 1992-01-28 | ''[[:d:Q3760261|Prielbrusye]]'' |- | style='text-align:right'| 1467 | ''[[:d:Q126121718|Elena Borisovna Kostyakova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-05-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2013" | 2013-05-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1468 | ''[[:d:Q126692684|Oleg Morozov]]'' | 2004-09 | 2011-02 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-12-17 | [[Днипро]] | | |- | style='text-align:right'| 1469 | ''[[:d:Q126900598|Sergey Dmitriev]]'' | 2015 | 2019 | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>''[[:d:Q649895|Zhengzhou University]]''<br/>''[[:d:Q1074117|Renmin University of China]]''<br/>''[[:d:Q18289124|French University College in Moscow]]''<br/>''[[:d:Q999763|Париж 1 университеты]]''<br/>''[[:d:Q154528|РФА Шәркыятьчелек институты]]''<br/>''[[:d:Q273631|Югары тикшеренүләр гамәли мәктәбе]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-07-24 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1470 | ''[[:d:Q127786617|Ilya V. Ilyin]]'' | | | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q21281706|академик оешмасы администраторы]]''<br/>''[[:d:Q15319501|social scientist]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1471 | ''[[:d:Q129452750|Заузолков Фёдор Николаевич]]'' | | | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 | | data-sort-value="1980" | 1980 | |- | style='text-align:right'| 1472 | ''[[:d:Q129677533|Мухади Исраилов]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-08-17 | ''[[:d:Q878846|Panfilov District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1473 | ''[[:d:Q130356668|Локощенко Михаил Александрович]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q20826540|scholar]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1113838|климатолог]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-04-22 | | | |- | style='text-align:right'| 1474 | ''[[:d:Q130463012|Ефимов Василий Васильевич]]'' | | | ''[[:d:Q4425482|Мәскәү шәһәр халык университеты]]'' | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | data-sort-value="1890" | 1890 | | | |- | style='text-align:right'| 1475 | ''[[:d:Q130463179|Кольцова Мария Полиевктовна]]'' | 1918 | | ''[[:d:Q4303988|Мәскәү югары хатын-кызлар курслары]]'' | ''[[:d:Q109802459|zoopsychologist]]'' | data-sort-value="1882" | 1882 | | data-sort-value="1940" | 1940 | |- | style='text-align:right'| 1476 | ''[[:d:Q130463251|Серебровская Раиса Исааковна]]'' | 1931 | | ''[[:d:Q1999150|Бестужев курслары]]'' | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | data-sort-value="1888" | 1888 | | data-sort-value="1981" | 1981 | |- | style='text-align:right'| 1477 | ''[[:d:Q130515742|Igor Bilenko]]'' | 1989 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-01-21 | | | |- | style='text-align:right'| 1478 | ''[[:d:Q130531108|Вальтер Оскар Антонович]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1884" | 1884 | | data-sort-value="1941" | 1941 | |- | style='text-align:right'| 1479 | ''[[:d:Q130535865|Sergei Maksimov]]'' | | | | ''[[:d:Q2887387|geological engineer]]'' | data-sort-value="1912" | 1912 | | data-sort-value="1979" | 1979 | |- | style='text-align:right'| 1480 | ''[[:d:Q130536981|Гостимский Сергей Александрович]]'' | | | | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | | data-sort-value="2012" | 2012 | |- | style='text-align:right'| 1481 | ''[[:d:Q130542925|Максимов Виктор Николаевич]]'' | | | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-07-27 | | data-sort-value="2012" | 2012-12-03 | |- | style='text-align:right'| 1482 | ''[[:d:Q130605779|Яшнов Владимир Андреевич]]'' | | | | ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]'' | data-sort-value="1892" | 1892 | | data-sort-value="1977" | 1977 | |- | style='text-align:right'| 1483 | ''[[:d:Q130615111|Alexey Vasilyevich Grushevskii]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1484 | ''[[:d:Q131143490|Boris Evgenievich Syroechkovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | | data-sort-value="1881" | 1881-04-12 | [[Владимир (шәһәр)|Владимир]] | data-sort-value="1961" | 1961-06-12 | |- | style='text-align:right'| 1485 | ''[[:d:Q131148368|Дворянкин Фёдор Андрианович]]'' | 1951 | 1964 | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | ''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1904" | 1904 | | data-sort-value="1989" | 1989 | |- | style='text-align:right'| 1486 | ''[[:d:Q131300038|Ивницкий Сергей Борисович]]'' | | | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1487 | ''[[:d:Q131356249|Вайнштейн, Исаак Аронович]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | | data-sort-value="1917" | 1917-03-03 | [[Минск]] | data-sort-value="2008" | 2008 | [[Исраил]] |- | style='text-align:right'| 1488 | ''[[:d:Q131356282|Efraim Reikhrudel]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-12-06 | | data-sort-value="1992" | 1992-12-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1489 | ''[[:d:Q131424435|Maria Valentinovna Komissarova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-03-24 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2024" | 2024-12-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1490 | ''[[:d:Q131519023|Ксения Дмитриевна Щербакова]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1917" | 1917 | | data-sort-value="2010" | 2010 | |- | style='text-align:right'| 1491 | ''[[:d:Q131519024|Алисов, Николай Васильевич]]'' | | | ''[[:d:Q4304062|В. П. Потёмкин исемендәге Мәскәү шәһәр педагогия институты]]'' | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-05-22 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2001" | 2001-09-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1492 | ''[[:d:Q131542135|Ağamalı Məmmədov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>[[хокук белгече]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1493 | ''[[:d:Q131783474|Arkady Dobrovolsky]]'' | | | ''[[:d:Q4304336|Мәскәү юридик институты]]'' | [[хокук белгече]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-12-24 | ''[[:d:Q4226874|Kozlovo]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-12-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1494 | ''[[:d:Q131796620|Felix Litvin]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14906342|биофизик]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-05-15 | [[Волгоград өлкәсе]] | data-sort-value="2024" | 2024-04-01 | |- | style='text-align:right'| 1495 | ''[[:d:Q131955252|Tatyana Borodai]]'' | 1994-09 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q9363889|әдәби тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1957" | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 1496 | ''[[:d:Q131995782|Ларина Елена Игоревна]]'' | | | | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1497 | ''[[:d:Q132087931|Ivan Fedorovich Gutt]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-06-24 | [[Ростов-на-Дону]] | data-sort-value="1933" | 1933 | |- | style='text-align:right'| 1498 | ''[[:d:Q132178143|Abram Zelikman]]'' | 1940 | 1948 | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | [[Никополь]] | data-sort-value="1969" | 1969 | |- | style='text-align:right'| 1499 | ''[[:d:Q132411030|Богданов, Андрей Николаевич (математик)]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q6804564|механика белгече]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1500 | ''[[:d:Q133501727|Ekaterina Mudretsova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1904" | 1904-10-09 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1995" | 1995 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1501 | ''[[:d:Q4337184|Zaid Orudzhev]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q26973007|professor of philosophy]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-04-04 | [[Бакы]] | | |- | style='text-align:right'| 1502 | ''[[:d:Q4337871|Gennady Osipov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1162163|директор]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-06-27 | [[Рузай]] | | |- | style='text-align:right'| 1503 | ''[[:d:Q4337938|Yuri Osipyan]]'' | 1966 | | [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-02-15 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2008" | 2008-09-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1504 | ''[[:d:Q4338944|Konstantin Ostrovityanov]]'' | | | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]''<br/>''[[:d:Q66621753|Մոսկվայի առևտրական ինստիտուտ]]''<br/>''[[:d:Q1482689|Киев милли икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-05-18<br/>1892 | ''[[:d:Q4450883|Тамбов өязе]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-02-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1505 | ''[[:d:Q4339135|Sergej Sergeevič Ostroumov]]'' | | | | ''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1909" | 1909-01-05 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1979" | 1979-03-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1506 | ''[[:d:Q4340519|Dmitry Okhotsimsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q10497074|хәрби бортинженер]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-02-26 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2005" | 2005-12-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1507 | ''[[:d:Q4341467|Aleksey Pavlovich Pavlov]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-04-08 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1982" | 1982 | |- | style='text-align:right'| 1508 | ''[[:d:Q4341526|Mikhail Grigoryevich Pavlov]]'' | 1821 | 1839 | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1792" | 1792-11-01 | [[Елец]] | data-sort-value="1840" | 1840-04-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1509 | ''[[:d:Q4341533|Nikolai Vasilievich Pavlov]]'' | 1926 | 1937 | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-05-23 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1971" | 1971-04-27 | [[Алматы]] |- | style='text-align:right'| 1510 | [[Мария Павлова]] | 1919 | | ''[[:d:Q209842|Париж университеты]]''<br/>''[[:d:Q4220205|Kyiv Institute for Noble Maidens]]''<br/>''[[:d:Q214654|Sorbonne]]'' | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1854" | 1854-06-15 | ''[[:d:Q1669868|Kozelets]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-12-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1511 | ''[[:d:Q4344067|Michaił Pankiewicz]]'' | 1791 | | ''[[:d:Q13233284|Teachers' seminar]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1757" | 1757 | ''[[:d:Q4316205|Nizhyn Regiment]]'' | data-sort-value="1812" | 1812-08-14 | ''[[:d:Q4094589|Borodino Field]]'' |- | style='text-align:right'| 1512 | ''[[:d:Q4344126|Anna Pankratova]]'' | | | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q974144|укытучы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-02-04<br/>1897-02-16 | [[Одесса]] | data-sort-value="1957" | 1957-05-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1513 | ''[[:d:Q4344169|Dmitriy Panov]]'' | | | ''[[:d:Q4204456|Россия дәүләт гуманитар университетының Тарих һәм архивчылык институты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1964" | 1964-01-15 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1514 | ''[[:d:Q4345161|Nikolai Nikolajewitsch Pariski]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-09-17 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1996" | 1996-03-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1515 | ''[[:d:Q4346216|Парфёнов, Юрий Александрович]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | | data-sort-value="1924" | 1924-10-27 | ''[[:d:Q809783|Bazarnyy Karabulak]]'' | data-sort-value="2014" | 2014-04-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1516 | ''[[:d:Q4347580|A. I. Pashkov]]'' | 1948 | 1957 | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-11-02 | ''[[:d:Q22344022|Марчуки]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-02-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1517 | ''[[:d:Q4348351|Vladimir Pelt]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1920" | 1920-02-10 | ''[[:d:Q3738786|Strugi Krasnye]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-01-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1518 | ''[[:d:Q4350010|Valerian Fedorovich Pereverzev]]'' | | | | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-10-05 | [[Бобров (шәһәр)]] | data-sort-value="1968" | 1968-05-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1519 | [[Дмитрий Перевощиков]] | 1826 | 1851 | [[Казан Император университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1788" | 1788-04-17 | ''[[:d:Q4524730|Shishkeevo]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-09-03 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1520 | ''[[:d:Q4350497|Timofey Perelogov]]'' | 1805-06-30 | 1825 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1765" | 1765-02-18 | ''[[:d:Q4445621|Сүздәл өязе]]'' | data-sort-value="1841" | 1841-03-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1521 | ''[[:d:Q4360276|Mikhaïl Peterson]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-09-22 | ''[[:d:Q1537304|Vadinsk]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-11-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1522 | ''[[:d:Q4360480|Viktor Petrenko]]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-03-21 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1523 | ''[[:d:Q4360863|Sergey Petrov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-05-28<br/>1905-06-10 | [[Мичуринск]] | data-sort-value="1988" | 1988-04-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1524 | ''[[:d:Q4361219|Fyodor Petrovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-04-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1978" | 1978-04-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1525 | ''[[:d:Q4361817|Valery Petukhov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q9379869|лектор]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-09-15 | ''[[:d:Q97659387|Болшава]]'' | data-sort-value="2003" | 2003-09-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1526 | ''[[:d:Q4361914|Osip Pekhovsky]]'' | 1848 | 1854 | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1815" | 1815-03-28 | ''[[:d:Q679745|Коҗмин-Велкопольски]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-07-09 | [[Варшава]] |- | style='text-align:right'| 1527 | ''[[:d:Q4362399|Yuriy Pivovarov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-04-25 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1528 | ''[[:d:Q4362571|Solomon Pikelner]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-02-06 | [[Бакы]] | data-sort-value="1975" | 1975-11-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1529 | [[Андрей Пионтковский (1898)|Андрей Пионтковский]] | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-08-08 | [[Ярославль]] | data-sort-value="1973" | 1973-11-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1530 | ''[[:d:Q4363754|Βιάτσεσλαβ Πισμένι]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-08-17 | [[Kireç|Киреч]] | | |- | style='text-align:right'| 1531 | ''[[:d:Q4364913|Dmitri Pletnyov]]'' | | | ''[[:d:Q16713603|Харкаўская губернская гімназія]]''<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2419397|терапевт]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1871" | 1871<br/>1872<br/>1873 | ''[[:d:Q4304006|Lebedynyi Bobryk]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-09-11 | [[Орёл]] |- | style='text-align:right'| 1532 | ''[[:d:Q4365857|Vladimir Plugin]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-07-30 | [[Гусь-Хрустальный]] | data-sort-value="2003" | 2003-12-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1533 | ''[[:d:Q4366236|Petr Pobedonostsev]]'' | 1814 | 1835 | ''[[:d:Q2629059|Славән-юнан-латыйн академиясе]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1771" | 1771-09-22<br/>1771-10-03 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1843" | 1843-09-30<br/>1843-10-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1534 | ''[[:d:Q4366245|Boris Pobedrya]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q876864|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-05-26 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2016" | 2016-03-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1535 | ''[[:d:Q4366729|Platon Pogorel'sky]]'' | 1830 | 1835 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1800" | 1800-11-24 | [[Витебск губернасы|Витебск гөбернәсе]] | data-sort-value="1852" | 1852-02-11 | |- | style='text-align:right'| 1536 | ''[[:d:Q4368774|Irina Pozdeeva]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-02-01 | [[Волоколамск]] | | |- | style='text-align:right'| 1537 | ''[[:d:Q4368792|Lyubov Pozdneeva]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[язучы]] | data-sort-value="1908" | 1908-07-02 | [[Япония]] | data-sort-value="1974" | 1974-08-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1538 | ''[[:d:Q4368817|Поздняков, Анатолий Иванович]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1948" | 1948-06-20 | | data-sort-value="2015" | 2015-08-15 | |- | style='text-align:right'| 1539 | ''[[:d:Q4369310|Iosif Alekseevich Pokrovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4227949|Pavlo Galagan College]]''<br/>''[[:d:Q28664814|Изге Владимир император университеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1868" | 1868-09-07 | ''[[:d:Q4384028|Pustogorod]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-04-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1540 | ''[[:d:Q4369316|Nikita Pokrovsky]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-03-04 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1541 | ''[[:d:Q4369504|Vadim Pokshishevsky]]'' | | | ''[[:d:Q724207|Азәрбайҗан дәүләт нефть һәм сәнәгать академиясе]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1905" | 1905-08-01 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1984" | 1984-08-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1542 | ''[[:d:Q4370869|Victor Polterovich]]'' | | | [[Россия дәүләт нефть һәм газ университеты|И. М. Губкин исемендә Россия дәүләт нефть һәм газ университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[профессор]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-27 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1543 | ''[[:d:Q4372279|Juriy Solomonovitsj Popkov]]'' | | | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-16 | [[Луганск]] | | |- | style='text-align:right'| 1544 | ''[[:d:Q4372355|Aleksandr Popov]]'' | 1846 | | ''[[:d:Q4303916|Moscow Medical and Surgical Academy]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1816" | 1816 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1886" | 1886-01-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1545 | ''[[:d:Q4372504|Ivan Popov]]'' | | | ''[[:d:Q1751487|Көньяк Россия дәүләт техника университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-10-09 | [[Рига]] | data-sort-value="1974" | 1974-11-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1546 | ''[[:d:Q4372628|Yuri Alexandrovich Popov]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q27645949|палеоэнтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-03-05 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2016" | 2016-11-16 | [[Лобня]] |- | style='text-align:right'| 1547 | ''[[:d:Q4372816|Nikolay Popovsky]]'' | 1755 | | ''[[:d:Q2629059|Славән-юнан-латыйн академиясе]]''<br/>[[Петербург фәннәр академиясенең академия университеты|Питырбур ФА академия университеты]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1730" | 1730<br/>1726<br/>1728 | | data-sort-value="1760" | 1760-02-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1548 | ''[[:d:Q4376551|A. S. Predvoditelev]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-08-30 | ''[[:d:Q16628215|Букрино]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-12-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1549 | ''[[:d:Q4376750|Isaak Prezent]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1902" | 1902-09-15<br/>1902 | [[Торопец]] | data-sort-value="1969" | 1969-01-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1550 | ''[[:d:Q4377314|Pyotr Preobrazhensky]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1894" | 1894-04-21 | | data-sort-value="1941" | 1941-12-03 | |- | style='text-align:right'| 1551 | ''[[:d:Q4380360|Anton Prokopovich-Antonskij]]'' | | 1817 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''<br/>''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>''[[:d:Q13233284|Teachers' seminar]]'' | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1762" | 1762-01-17 | ''[[:d:Q1000404|Прылукы]]'' | data-sort-value="1848" | 1848-07-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1552 | ''[[:d:Q4383397|I. I. Puzanov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q16669108|Kursk Men's Gymnasium]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-04-13 | [[Курск]] | data-sort-value="1971" | 1971-01-22 | [[Одесса]] |- | style='text-align:right'| 1553 | ''[[:d:Q4383879|Boris Purishev]]'' | | | ''[[:d:Q4129828|Югары әдәби-сәнгати институт]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-03-28<br/>1903-04-10 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1989" | 1989-04-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1554 | [[Адольф Рабинович]] | | | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-04-05 | [[Одесса]] | data-sort-value="1942" | 1942-09-19 | [[Казан]] |- | style='text-align:right'| 1555 | ''[[:d:Q4386778|Yury Rabotnov]]'' | 1946<br/>1952<br/>1953 | 1954<br/>1985 | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1914" | 1914-02-11 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="1985" | 1985-05-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1556 | ''[[:d:Q4388332|Izrail Razgon]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-04-01 | [[Горки (шәһәр)|Һорки]] | data-sort-value="1987" | 1987-02-16 | [[Тум|Томск]] |- | style='text-align:right'| 1557 | ''[[:d:Q4389186|Solomon Mendelevitsj Rayskiy]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-09-23 | [[Яңа Зыбков]] | data-sort-value="1979" | 1979-03-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1558 | ''[[:d:Q4389366|Andrei Nikolaeivitch Rakitnikov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-03-04 | [[Сарытау губернасы]] | data-sort-value="1994" | 1994-09-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1559 | ''[[:d:Q4390040|Oleg Rapov]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-04-02 | [[Рыбинск]] | data-sort-value="2002" | 2002-05-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1560 | ''[[:d:Q4390593|Valery Rastorguyev]]'' | | | ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q372436|дәүләт эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-09-08 | [[Тверь]] | data-sort-value="2021" | 2021-07-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1561 | ''[[:d:Q4391194|Xəlil Raxmatulin]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-04-23 | [[Тукмак]] | data-sort-value="1988" | 1988-01-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1562 | ''[[:d:Q4391279|Sergey Rachinsky]]'' | | 1867 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[профессор]]<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1833" | 1833-05-02<br/>1833-05-14 | ''[[:d:Q2395512|Tatevo]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-05-02<br/>1902-05-15 | ''[[:d:Q2395512|Tatevo]]'' |- | style='text-align:right'| 1563 | ''[[:d:Q4391493|Mikhail Grigoryevich Yaroshevsky]]'' | | | ''[[:d:Q323681|А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q7256360|psycholinguist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-08-22 | [[Херсон]] | data-sort-value="2001" | 2001-03-22 | [[Лос-Анджелес]] |- | style='text-align:right'| 1564 | ''[[:d:Q4392634|Friedrich Karl Rein]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1866" | 1866-03-03 | [[Сердобск өязе]] | data-sort-value="1925" | 1925-09-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1565 | ''[[:d:Q4393167|Marina Remnyova]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-03-27 | ''[[:d:Q1695256|Podolsky District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1566 | ''[[:d:Q4393841|Aleksandr Aleksandrovich Reformatsky]]'' | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-10-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1978" | 1978-05-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1567 | ''[[:d:Q4394655|Natál’ia Mikháïlovna Rimachévskaïa]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>[[Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Финанс университеты|Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы финанс университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-03-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2017" | 2017-04-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1568 | ''[[:d:Q4394909|Andrey Rikhter]]'' | 1931 | 1932 | ''[[:d:Q3401716|Беренче Питырбур классик гимназиясе]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]''<br/>''[[:d:Q12358881|альголог]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-08-03 | ''[[:d:Q21670032|Kurovskoye]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-04-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1569 | ''[[:d:Q4394912|Andrei Richter]]'' | | | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1959" | 1959-04-03 | [[Харьков]] | | |- | style='text-align:right'| 1570 | ''[[:d:Q4394915|Wilhelm Michael von Richter]]'' | 1790 | 1819 | ''[[:d:Q113408447|Tallinna kubermangugümnaasium]]''<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q13638192|акушер]]''<br/>''[[:d:Q15985128|medical historian]]'' | data-sort-value="1757" | 1757-11-28<br/>1767-11-28<br/>1767 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1822" | 1822-07-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1571 | ''[[:d:Q4395499|Semyon Mironovich Rogovin]]'' | | | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[профессор]] | data-sort-value="1885" | 1885-07-12 | | data-sort-value="1938" | 1938-05-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1572 | ''[[:d:Q4396201|Yuri Rozhdestvensky]]'' | | | ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-12-10 | [[Клин (шәһәр)|Клин]] | data-sort-value="1999" | 1999-10-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1573 | ''[[:d:Q4396417|Alexey Rozanov]]'' | | | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-06-18 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1574 | ''[[:d:Q4396424|I. N. Rozanov]]'' | | | ''[[:d:Q16486440|4 нчә Мәскәү гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q33386280|китапчылык белгече]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q10429346|библиограф]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1874" | 1874-08-09<br/>1874-08-22 | [[Моршанск]] | data-sort-value="1959" | 1959-11-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1575 | ''[[:d:Q4396425|Matvey Rozanov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1858" | 1858-11-26<br/>1858-11-14 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1936" | 1936-10-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1576 | ''[[:d:Q4396584|Viktor Rozentsveyg]]'' | | | ''[[:d:Q3064325|Париж сынлы сәнгать факүлтите]]''<br/>''[[:d:Q273553|Сәяси фәннәр ирекле мәктәбе]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-11-28<br/>1911-11-29 | ''[[:d:Q45883|Хотын]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-10-21 | [[Бостон]] |- | style='text-align:right'| 1577 | ''[[:d:Q4396645|Nikolay Rozov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-02-20 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2020" | 2020-11-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1578 | ''[[:d:Q4397608|Ромодановский, Василий Иванович]]'' | | 1830 | ''[[:d:Q2629059|Славән-юнан-латыйн академиясе]]''<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[укытучы]] | data-sort-value="1780" | 1780 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1830" | 1830-10-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1579 | ''[[:d:Q4398262|Sergey Rossinskiy]]'' | | | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1897" | 1897<br/>1890 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="1964" | 1964 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1580 | ''[[:d:Q4399075|Aron Ilʹich Rubin]]'' | | | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | ''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-01-11 | [[Даугавпилс]] | data-sort-value="1961" | 1961-01-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1581 | ''[[:d:Q4399076|B. A. Rubin]]'' | | | ''[[:d:Q137355|Воронеж дәүләт аграр университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-08-14 | ''[[:d:Q761130|Һеническ]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-03-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1582 | ''[[:d:Q4399120|Nikolay Rubinshteyn]]'' | 1938 | 1939 | ''[[:d:Q28598846|Ришелье гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-12-11 | [[Одесса]] | data-sort-value="1963" | 1963-01-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1583 | ''[[:d:Q4400066|Valentin Rumyantsev]]'' | | | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>[[Kornell universitetı|Корнелл университеты]] | [[инженер]] | data-sort-value="1921" | 1921-07-19 | ''[[:d:Q19639177|Novoskatovka]]'' | data-sort-value="2007" | 2007-06-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1584 | ''[[:d:Q4401232|Anri Rukhadze]]'' | | | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-07-09 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="2018" | 2018-03-07<br/>2018-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1585 | ''[[:d:Q4401614|A. A. Rybnikov]]'' | | | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1878" | 1878 | [[Ряжск]] | data-sort-value="1938" | 1938-09-16 | |- | style='text-align:right'| 1586 | ''[[:d:Q4401617|Konstantin Rybnikov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-08-05 | ''[[:d:Q4439422|Stanytsia Luhanska]]'' | data-sort-value="2004" | 2004-08-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1587 | ''[[:d:Q4402170|Sergey Ryshkov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1930" | 1930-08-01 | [[Акмәсҗит]] | data-sort-value="2006" | 2006-04-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1588 | ''[[:d:Q4402410|Andrey Ryabov]]'' | | | ''[[:d:Q4304158|Мәскәү тарих-архив институты]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-05-16 | | | |- | style='text-align:right'| 1589 | ''[[:d:Q4402412|Viktor Ryabov]]'' | | | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-07-22 | ''[[:d:Q18804723|Усинское]]'' | data-sort-value="2025" | 2025-02-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1590 | ''[[:d:Q4402478|Dmitry Ryabushinsky]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[инженер]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-11-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1962" | 1962-08-22 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 1591 | ''[[:d:Q4403424|Aleksandr Sabaneyev]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1843" | 1843-11-05 | [[Ярославль]] | data-sort-value="1923" | 1923-10-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1592 | ''[[:d:Q4403432|Aleksey Sabanin]]'' | 1890 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]'' | data-sort-value="1847" | 1847-07-25 | [[Сызран өязе]] | data-sort-value="1920" | 1920-01-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1593 | [[Дмитрий Сабинин]] | 1932 | 1948-08-25 | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-11-17 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1951" | 1951-04-22 | [[Краснодар крае]] |- | style='text-align:right'| 1594 | [[Иҗат Сабитов]] | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-15 | [[Воскресенск]] | | |- | style='text-align:right'| 1595 | ''[[:d:Q4403907|Gennady Savin]]'' | | | ''[[:d:Q42952392|MIPT Department of Control and Applied Mathematics]]''<br/>''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1948" | 1948-01-15 | [[Владикавказ]] | | |- | style='text-align:right'| 1596 | [[Артур Сәгадиев]] | | | ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]'' | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-02-24 | [[Казан]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1597 | ''[[:d:Q4405865|Konstantin Salishchev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт геодезия һәм картография университеты]]<br/>''[[:d:Q4231456|Konstantinovsky Surveying Institute]]'' | ''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-11-07 | [[Тула]] | data-sort-value="1988" | 1988-08-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1598 | ''[[:d:Q4406033|Boris Saltykov]]'' | 1758 | 1759 | ''[[:d:Q4475853|Moscow University Gymnasium]]'' | [[язучы]] | data-sort-value="1723" | 1723 | | data-sort-value="1808" | 1808 | |- | style='text-align:right'| 1599 | ''[[:d:Q4406319|Roman Samarin]]'' | | | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1911" | 1911-10-13 | [[Харьков]] | data-sort-value="1974" | 1974-01-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1600 | [[Александр Самойлов]] | | | ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-03-26 | [[Одесса]] | data-sort-value="1930" | 1930-07-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1601 | ''[[:d:Q133797984|Синельников, Николай Александрович]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | data-sort-value="1885" | 1885 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1941" | 1941-11-30 | |- | style='text-align:right'| 1602 | ''[[:d:Q133889533|Vasily Vedeneev]]'' | 2012-01-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q104626036|гидроаэродинамик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1980" | 1980s | | | |- | style='text-align:right'| 1603 | ''[[:d:Q134055372|Julia Shner]]'' | | | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1604 | ''[[:d:Q134375418|Голиченков Владимир Александрович]]'' | 1983 | 2014 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1605 | ''[[:d:Q134396669|Титаева Наталья Алексеевна]]'' | | | | [[галим]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1606 | ''[[:d:Q134614659|Руслан Рустемович Габдуллин]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | data-sort-value="1974" | 1974-04-20 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1607 | ''[[:d:Q134988584|Александр Антонович Агирречу]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1608 | ''[[:d:Q135851014|Нахимов Платон Степанович]]'' | 1834-07-30 | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1609 | ''[[:d:Q136193697|Пенин Николай Алексеевич]]'' | 1948-09 | 1960-02 | ''[[:d:Q136195048|Московский государственный техникум технологии, экономики и права имени Л.Б. Красина]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-04-26 | ''[[:d:Q14621075|Кушелово]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1610 | ''[[:d:Q136357032|Alexander Kuznetsov]]'' | | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 1611 | ''[[:d:Q136500548|Подловченко Римма Ивановна]]'' | 1993 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[Программист|програмчы]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1612 | ''[[:d:Q137427554|Исаков, Яков Ильич]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | | data-sort-value="1937" | 1937-10-17 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 1613 | ''[[:d:Q137545310|Васнецов Владимир Викторович]]'' | 1940 | 1953 | | ''[[:d:Q4205432|ихтиолог]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | | data-sort-value="1953" | 1953 | |- | style='text-align:right'| 1614 | ''[[:d:Q137559972|Гольдентрихт Семён Семёнович]]'' | 1944 | | | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1909" | 1909 | | data-sort-value="1992" | 1992 | |- | style='text-align:right'| 1615 | ''[[:d:Q137591633|Крыжановский Сергей Григорьевич]]'' | 1940 | 1961 | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1891" | 1891 | | data-sort-value="1961" | 1961 | |- | style='text-align:right'| 1616 | ''[[:d:Q137629466|Маньковский Борис Степанович]]'' | 1943 | 1957 | | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1904" | 1904 | | data-sort-value="1980" | 1980 | |- | style='text-align:right'| 1617 | ''[[:d:Q137748385|Елена Вячеславовна Халипова]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт юридик университеты]] | | data-sort-value="1955" | 1955-09-15 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1618 | ''[[:d:Q137776814|Светлов Василий Иосифович]]'' | 1944 | 1946 | | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1899" | 1899 | | data-sort-value="1955" | 1955 | |- | style='text-align:right'| 1619 | ''[[:d:Q138748379|Людмила Щёкотова]]'' | | 1991 | ''[[:d:Q4339447|Назари һәм гамәли телбелем бүлеге]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q9363889|әдәби тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1939" | 1939 | | data-sort-value="2006" | 2006-09-20 | |- | style='text-align:right'| 1620 | ''[[:d:Q139551276|Задыхайло Игорь Борисович]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[Программист|програмчы]] | data-sort-value="1931" | 1931-02-11 | [[Белгород]] | data-sort-value="1998" | 1998-08-02 | |- | style='text-align:right'| 1621 | ''[[:d:Q139554099|Ванеян, Степан Серёжьевич]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1964" | 1964-10-24 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1622 | ''[[:d:Q139976277|Vladimir Tsyganov]]'' | | | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-12-14 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1623 | ''[[:d:Q140051773|Mammad Mustafayev]]'' | | | ''[[:d:Q20574986|Faculty of Chemistry of the Baku State University]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-10-23 | ''[[:d:Q3040298|Dzoramut]]'' | data-sort-value="2007" | 2007 | |- | style='text-align:right'| 1624 | ''[[:d:Q4406724|Yakov Vladimirovich Samoilov]]'' | | | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]'' | data-sort-value="1870" | 1870-11-23 | [[Одесса]] | data-sort-value="1925" | 1925-09-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1625 | ''[[:d:Q4408117|Pawel Flegontowitsch Saposchnikow]]'' | | | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1897" | 1897 | ''[[:d:Q4533677|Yugo-Kamsky]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-05-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1626 | ''[[:d:Q4408552|Gennadi Sardanashvily]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-03-13 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2016" | 2016-09-01 | |- | style='text-align:right'| 1627 | ''[[:d:Q4409179|Yulian G. Saushkin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-07-02 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1982" | 1982-07-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1628 | ''[[:d:Q4409332|Vladimir Safronov]]'' | | | [[М. С. Щепкин исемендәге Югары театр училищесы|М. С. Щепкин ис. Югары театр укуханәсе]] | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q3387717|театр режиссеры]]''<br/>''[[:d:Q2449921|театр мөгаллиме]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-11-01 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2025" | 2025-08-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1629 | ''[[:d:Q4409469|Andrey Sakharov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-06-02 | [[Кулебаки]] | data-sort-value="2019" | 2019-06-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1630 | ''[[:d:Q4409475|Dmitry Sakharov]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-11-01 | [[Ташкент]] | data-sort-value="2024" | 2024-11-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1631 | ''[[:d:Q4409943|Иван Сванидзе]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q15936497|африканис]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1927" | 1927-10-15 | [[Берлин]] | data-sort-value="1987" | 1987-08-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1632 | ''[[:d:Q4410356|Ferdinand Swietłow]]'' | | | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1884" | 1884 | [[Одесса]] | data-sort-value="1943" | 1943 | [[Коми Автономияле Совет Социалистик Республикасы]] |- | style='text-align:right'| 1633 | ''[[:d:Q4410618|Aleksey Sveshnikov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1924" | 1924-11-19 | [[Сарытау]] | data-sort-value="2022" | 2022-07-04 | |- | style='text-align:right'| 1634 | ''[[:d:Q4410630|E. Sveshnikova]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1936" | 1936-02-26 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1635 | ''[[:d:Q4410633|Olga Sviblova]]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | ''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q2526255|кинорежиссёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q3455803|режиссёр]]''<br/>''[[:d:Q11814411|documentarian]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-06-06 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1636 | ''[[:d:Q4412015|Sergey Severin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-12-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1993" | 1993-08-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1637 | ''[[:d:Q4416818|Евгени Сергеев]]'' | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q28378128|педолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-03-10 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1997" | 1997-03-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1638 | ''[[:d:Q4416861|Anna Sergeyeva-Klyatis]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]''<br/>[[Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты]] | [[галим]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-03 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1639 | ''[[:d:Q4417327|Aleksandr Sergeevich Serebrovskiĭ]]'' | 1930 | 1948 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-02-06 | [[Курск]] | data-sort-value="1948" | 1948-06-26 | [[Королёв (шәһәр)|Королёв]] |- | style='text-align:right'| 1640 | ''[[:d:Q4418018|Fyodor Setin]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1919" | 1919-08-14 | [[Сергиевск районы]] | data-sort-value="2003" | 2003-11-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1641 | [[Наил Сибгатуллин]] | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1943" | 1943-05-27 | [[Казан]] | data-sort-value="2004" | 2004-03-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1642 | ''[[:d:Q4418521|Dmitriy Sivuxin]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-08-18 | [[Новосибирск]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-25 | |- | style='text-align:right'| 1643 | ''[[:d:Q4420326|Dmitry Sinitsin]]'' | 1906 | 1911 | ''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1871" | 1871-02-23 | ''[[:d:Q6695199|Troitske]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-10-19 | [[Лос-Анджелес]] |- | style='text-align:right'| 1644 | ''[[:d:Q4420806|Nikolay Sirota]]'' | | | [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-11-02 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2006" | 2006-01-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1645 | ''[[:d:Q4421109|Alexei Sitnikow]]'' | | | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q1047293|University of California, Santa Cruz]]''<br/>''[[:d:Q1063665|Prague University of Economics and Business]]''<br/>''[[:d:Q2376759|Россия дәүләт хезмәте академиясе]]'' | ''[[:d:Q5027838|campaign manager]]''<br/>''[[:d:Q41583|тренер]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-02-24 | [[Новосибирск]] | | |- | style='text-align:right'| 1646 | ''[[:d:Q4421329|Sergey Skadovskiy]]'' | 1920 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11710359|гидробиолог]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-08-31 | ''[[:d:Q2629547|Bilozerka]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-02-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1647 | [[Сергей Сказкин]] | | | ''[[:d:Q4166435|Тын кәдит курпысы]]''<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3332711|медиевист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-10-19<br/>1890-10-07 | [[Новочеркасск]] | data-sort-value="1973" | 1973-04-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1648 | ''[[:d:Q4421825|Mikhail Skiadan]]'' | 1777 | | ''[[:d:Q156598|Лейден университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1740" | 1740 | [[Греция]] | data-sort-value="1802" | 1802-09-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1649 | ''[[:d:Q4422634|Konstantin Georgievich Skryabin]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-04-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2019" | 2019-11-05 | |- | style='text-align:right'| 1650 | ''[[:d:Q4422688|Vladimir Skulachev]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-02-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2023" | 2023-02-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1651 | ''[[:d:Q4422868|Boris Slavin]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-01-26 | [[Волгоград]] | | |- | style='text-align:right'| 1652 | ''[[:d:Q4422942|Andrei Slavnov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-12-22 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2022" | 2022-08-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1653 | [[Николай Слёзкин]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1905" | 1905-11-22 | ''[[:d:Q4514182|Чернь өязе]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-12-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1654 | ''[[:d:Q4423465|Mikhail Slipenchuk]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-01-20 | [[Рубцовск]] | | |- | style='text-align:right'| 1655 | ''[[:d:Q4424528|Vladimir Smirin]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-08-14 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1989" | 1989 | |- | style='text-align:right'| 1656 | ''[[:d:Q4424530|Moisei Smirin]]'' | | | ''[[:d:Q60594237|Дзісенская гімназія]]''<br/>''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1895" | 1895-10-23 | [[Дзисна]] | data-sort-value="1975" | 1975-05-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1657 | ''[[:d:Q4424637|Vladimir Smirnov]]'' | | | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-01-31 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1988" | 1988-06-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1658 | ''[[:d:Q4424892|Maria Smith-Falkner]]'' | | | ''[[:d:Q170027|Лондон университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-02-04 | [[Таганрог]] | data-sort-value="1968" | 1968-03-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1659 | ''[[:d:Q4425417|Снегирёв, Михаил Матвеевич]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1760" | 1760 | [[Александров (шәһәр)|Александров]] | data-sort-value="1821" | 1821-06-28<br/>1820 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1660 | ''[[:d:Q4425422|Ivan Snegiryov]]'' | 1817 | 1835 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="1793" | 1793-04-23 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1868" | 1868-12-09 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1661 | ''[[:d:Q4425869|Sergey Sobolevsky]]'' | 1892 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1864" | 1864-08-13 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1963" | 1963-05-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1662 | ''[[:d:Q4427082|Aleksey Sokolov]]'' | 1883-01 | 1928-03-26 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1854" | 1854-02-22 | [[Калуга]] | data-sort-value="1928" | 1928-03-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1663 | ''[[:d:Q4427107|Arseny Sokolov]]'' | | | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-03-19 | [[Новосибирск]] | data-sort-value="1986" | 1986-10-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1664 | ''[[:d:Q4427122|Vasily Vasilievich Sokolov]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-08-15 | ''[[:d:Q4176075|Yepifanskiy Uyezd]]'' | data-sort-value="2017" | 2017-03-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1665 | ''[[:d:Q4427877|Nikolay Solntsev]]'' | | | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-02-08<br/>1902 | ''[[:d:Q1004332|Вевис]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-11-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1666 | ''[[:d:Q4430137|Pavel Afanas Sochackij]]'' | | | ''[[:d:Q13233284|Teachers' seminar]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[язучы]]<br/>[[укытучы]]<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1766" | 1766<br/>1765<br/>1764-11-17 | ''[[:d:Q4410341|Svitlychne]]'' | data-sort-value="1809" | 1809-03-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1667 | ''[[:d:Q4430911|Michail Fedorovič Spasskij]]'' | 1839 | | ''[[:d:Q4336853|Орөл руханилар семинариясе]]''<br/>''[[:d:Q4139211|Баш педагогика институты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1809" | 1809-02-15 | ''[[:d:Q4260978|Ливны өязе]]'' | data-sort-value="1859" | 1859-01-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1668 | ''[[:d:Q4431046|Mikhail Speransky]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-04-19 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1938" | 1938-04-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1669 | ''[[:d:Q4431196|Ivan Spizharny]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[хирург]] | data-sort-value="1857" | 1857-06-24 | ''[[:d:Q658905|Krasny]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-04-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1670 | [[Александр Спирин]] | 1972 | 2012 | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-09-04 | [[Королёв (шәһәр)|Королёв]] | data-sort-value="2020" | 2020-12-30 | |- | style='text-align:right'| 1671 | ''[[:d:Q4437934|Victor Ivanovich Spitsyn]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-04-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1988" | 1988-01-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1672 | ''[[:d:Q4438818|Leonid Sretensky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-02-14 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1973" | 1973-08-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1673 | ''[[:d:Q4439585|Kirill Petrovitsj Stanjukovitsj]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-02-18 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1674 | ''[[:d:Q4441862|Yury Stepanov]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q21694753|semiologist]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-07-20 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2012" | 2012-01-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1675 | ''[[:d:Q4441868|E. M. Stepanova]]'' | | | ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-05-30 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2007" | 2007-12-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1676 | ''[[:d:Q4442885|Vsevolod Stoletov]]'' | 1960 | 1980 | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-12-20<br/>1907-01-02 | ''[[:d:Q13637025|Leonovo]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-12-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1677 | ''[[:d:Q4443437|Ruslan Stratonovich]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-05-31 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1678 | ''[[:d:Q4443474|Pyotr Strahov]]'' | 1792 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1757" | 1757-06-22<br/>1757-07-03 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1813" | 1813-02-12<br/>1813-02-24 | [[Түбән Новгород]] |- | style='text-align:right'| 1679 | ''[[:d:Q4444079|Mikhail Solomonovich Strogovich]]'' | | | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1894" | 1894-09-17<br/>1894-09-29 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1984" | 1984-02-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1680 | ''[[:d:Q4444375|Stanislav Gustavovich Strumilin]]'' | | | ''[[:d:Q135653222|Скопинское реальное училище]]''<br/>''[[:d:Q57998699|Санкт-Петербург политехник институты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-01-17<br/>1877-01-29 | ''[[:d:Q4155530|Dashkivtsi]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-01-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1681 | ''[[:d:Q4444411|Yury Struchkov]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-07-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1995" | 1995-08-16 | [[Чарлстон]] |- | style='text-align:right'| 1682 | ''[[:d:Q4446873|Alexander Sukhanov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[композитор]]<br/>''[[:d:Q753110|җырлар авторы]]''<br/>''[[:d:Q855091|гитарист]]''<br/>[[җырчы]]<br/>''[[:d:Q488205|автор-башкаручы]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[математик]] | data-sort-value="1952" | 1952-05-25 | [[Сарытау]] | | |- | style='text-align:right'| 1683 | ''[[:d:Q4447450|Hasan Shaheed Suhrawardy]]'' | | | [[Оксфорд университеты]]<br/>''[[:d:Q1145306|Кәлкүттә университеты]]''<br/>''[[:d:Q849950|Scottish Church College]]'' | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q193391|дипломат]]''<br/>''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-10-24 | ''[[:d:Q12447537|Medinipur]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-03-05 | [[Karaçi]] |- | style='text-align:right'| 1684 | ''[[:d:Q4447525|Pyotr Sushkin]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4465212|Тульская мужчынская класічная гімназія]]'' | ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q109120509|хайваннар коллекционеры]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]'' | data-sort-value="1868" | 1868-01-27 | [[Тула]] | data-sort-value="1928" | 1928-09-17 | [[Кисловодск]] |- | style='text-align:right'| 1685 | ''[[:d:Q4449511|Albert Tavkhelidze]]'' | | | ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-12-16 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="2010" | 2010-02-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1686 | ''[[:d:Q4450466|Michail Vasilevitsj Talitskiy]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q6491450|интендант]]'' | data-sort-value="1906" | 1906 | [[Ростов]] | data-sort-value="1942" | 1942-08-24 | ''[[:d:Q4081435|Bekrino]]'' |- | style='text-align:right'| 1687 | ''[[:d:Q4451610|Lev Tarassevitch]]'' | | | ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]''<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q12765408|epidemiologist]]''<br/>''[[:d:Q15816836|бактериолог]]'' | data-sort-value="1868" | 1868-02-02 | [[Тирасполь]] | data-sort-value="1927" | 1927-06-12 | [[Дрезден]] |- | style='text-align:right'| 1688 | ''[[:d:Q4452074|Constantine Tarnovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1921" | 1921-10-07 | ''[[:d:Q4270129|Luchesa]]'' | data-sort-value="1987" | 1987-07-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1689 | ''[[:d:Q4452572|Vladimir Michajlovič Tatevskij]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-11-05 | | data-sort-value="1999" | 1999 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1690 | ''[[:d:Q4452840|Aza Takho-Godi]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-10-26 | [[Махачкала]] | data-sort-value="2025" | 2025-09-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1691 | ''[[:d:Q4452842|Elena Takho-Godi]]'' | 2006-09-01 | | [[К. Л. Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты|Коста Леванович Хетагуров исемендәге Төньяк Осетия дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-07-27 | [[Владикавказ]] | | |- | style='text-align:right'| 1692 | ''[[:d:Q4455400|Svetlana Ter-Minasova]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-08-25 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1693 | ''[[:d:Q4455983|Igor Ternov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-11-11 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1996" | 1996-04-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1694 | ''[[:d:Q4457408|Arkadi Timiryazev]]'' | 1937<br/>1944 | 1939<br/>1954 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-10-19 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1955" | 1955-11-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1695 | ''[[:d:Q4457475|Roman Fëdorovič Timkovskij]]'' | | 1820 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | data-sort-value="1785" | 1785 | [[Полтава губернасы|Палтау губернасы]] | data-sort-value="1820" | 1820-01-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1696 | ''[[:d:Q4458237|A. A. Titov]]'' | | | ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-08-27<br/>1878-09-08 | [[Ростов]] | data-sort-value="1961" | 1961-12-26 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 1697 | ''[[:d:Q4458563|Vladislav Borisovitsj Tichomirov]]'' | | | | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-08-06 | | data-sort-value="1999" | 1999-12-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1698 | [[Валерий Тишков]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-11-06 | [[Түбән Сырга]] | | |- | style='text-align:right'| 1699 | ''[[:d:Q4458920|Yuriy Tkachevskiy]]'' | | | | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-06-10 | [[Павлово]] | data-sort-value="2016" | 2016-12-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1700 | ''[[:d:Q4458982|Vsevolod Tkachuk]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-12-19 | [[Бийск]] | | |- | style='text-align:right'| 1701 | ''[[:d:Q4462184|Vadim Trapeznikov]]'' | | | ''[[:d:Q1472245|Мәскәү дәүләт техника университеты]]'' | ''[[:d:Q1326886|инженер-электрик]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-11-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1994" | 1994-08-15<br/>1994-08-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1702 | ''[[:d:Q4462790|Dmitry Treshev]]'' | 1993 | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4431076|Kolmogorov's School]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1964" | 1964-10-25 | [[Оленегорск]] | | |- | style='text-align:right'| 1703 | ''[[:d:Q4463473|Artemi Troitski]]'' | | | ''[[:d:Q4304111|Мәскәү дәүләт икътисад, статистика һәм информатика университеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1350157|музыка тәнкыйтьчесе]]''<br/>''[[:d:Q13590141|алыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>''[[:d:Q947873|телеалыпбаручы]]''<br/>''[[:d:Q2722764|радиотапшырулар алып баручысы]]''<br/>''[[:d:Q20669622|music journalist]]''<br/>''[[:d:Q108333755|music publicist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-06-16 | [[Ярославль]] | | |- | style='text-align:right'| 1704 | ''[[:d:Q4463805|Тростин, Дмитрий Петрович]]'' | 1805-06-30 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q12377291|censor]]'' | data-sort-value="1760" | 1760 | | data-sort-value="1834" | 1834-12-28<br/>1835-01-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1705 | ''[[:d:Q4464161|Yevgeny Trubetskoy]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q88114145|philosopher of religion]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-09-23 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1920" | 1920-01-23 | [[Новороссийск]] |- | style='text-align:right'| 1706 | ''[[:d:Q4464173|Sergey Trubetskoy]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[язучы]]<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-02-27 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1949" | 1949-10-24 | [[Кламар]] |- | style='text-align:right'| 1707 | ''[[:d:Q4465790|Ivan Turgenev]]'' | 1796-11-15 | 1803-11-21 | ''[[:d:Q4475853|Moscow University Gymnasium]]'' | | data-sort-value="1752" | 1752-06-21<br/>1752-07-02 | No/unknown value | data-sort-value="1807" | 1807-03-12 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1708 | ''[[:d:Q4467151|Evgeny Tyrtyshnikov]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-06-02 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1709 | ''[[:d:Q4467600|Sergey Tyuremnov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-10-23 | [[Вязники|Вәзники]] | data-sort-value="1971" | 1971-11-24 | |- | style='text-align:right'| 1710 | ''[[:d:Q4469167|Dmitry Ugrinovich]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q50932178|дин социологы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-02-19 | [[Винница]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1711 | ''[[:d:Q4469264|Ivan Udaltsov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1885" | 1885-03-07 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1958" | 1958-01-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1712 | ''[[:d:Q4475051|Vladimir Ulyanov]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1953" | 1953-09-20 | ''[[:d:Q52770294|Коровино]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1713 | ''[[:d:Q4475074|Pyotr Ulyanov]]'' | | | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1928" | 1928-05-03 | [[Татищево районы]] | data-sort-value="2006" | 2006-11-13 | |- | style='text-align:right'| 1714 | ''[[:d:Q4477079|Boris Urlanis]]'' | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q2732142|статистик]]''<br/>''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-08-15<br/>1906 | [[Киев]] | data-sort-value="1981" | 1981-07-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1715 | ''[[:d:Q4478332|Nikolay Ustryalov]]'' | | | ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-11-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1716 | ''[[:d:Q4479020|Sergei Utchenko]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-12-01 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1976" | 1976-05-02 | |- | style='text-align:right'| 1717 | ''[[:d:Q4480310|Kurt Fabri]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q16831721|этолог]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-05-01 | [[Вена шәһәре|Вена]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1718 | ''[[:d:Q4481553|Elmara Faustova]]'' | | | ''[[:d:Q104175723|Kazakh Pedagogical Institute]]'' | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1941" | 1941-01-01 | ''[[:d:Q770345|Yavas]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1719 | ''[[:d:Q4481970|Nikolay Fedorenko]]'' | | | ''[[:d:Q4304107|Мәскәү дәүләт нәзек химия технологияләре университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-04-28 | ''[[:d:Q4377263|Preobrazhenka]]'' | data-sort-value="2006" | 2006-04-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1720 | ''[[:d:Q4482080|Vitaly Fedorchuk]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1942" | 1942-11-01 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2012" | 2012-12-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1721 | ''[[:d:Q4482142|Ivan Fedosov]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-01-20 | ''[[:d:Q21670356|Максимово]]'' | data-sort-value="2001" | 2001-12-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1722 | ''[[:d:Q4482230|Polina Fedotova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q16145150|музыка педагогы]]''<br/>''[[:d:Q486748|пианист]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1723 | [[Всеволод Федынский]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-04-18 | ''[[:d:Q1999887|Velyka Bahachka]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-06-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1724 | ''[[:d:Q41897029|Dmitri Melikhov]]'' | 1993-01-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1725 | ''[[:d:Q41974969|Stanisław Grabias]]'' | | | ''[[:d:Q1613719|Maria Curie-Skłodowska University]]'' | ''[[:d:Q11762416|speech and language therapist]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1942" | 1942 | [[Суль (Люблин воеводалыгы)]] | | |- | style='text-align:right'| 1726 | ''[[:d:Q42086753|Vitaliy B. Borisov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1727 | ''[[:d:Q42097919|Natalia Kulikova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1728 | ''[[:d:Q42097929|Maria G. Chernysheva]]'' | 2010-12-24 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1729 | ''[[:d:Q42097943|Irina Perminova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-02-09 | | | |- | style='text-align:right'| 1730 | ''[[:d:Q42264465|Ekaterina Trifonova]]'' | 2012-06-04 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1731 | ''[[:d:Q42264474|Nikolai Nikitin]]'' | 2011 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1732 | ''[[:d:Q42309462|Nikolay Chemodanov]]'' | | | ''[[:d:Q4533069|MSU Faculty of Ethnology]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q382887|дәүләт вазифаи заты]]''<br/>''[[:d:Q2599593|гирманис]]''<br/>''[[:d:Q723682|dean]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-12-04 | [[Круглыжи]] | data-sort-value="1986" | 1986-12-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1733 | ''[[:d:Q42317962|Eugene G. Maksimov]]'' | 2011-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1734 | ''[[:d:Q42353740|Marina Serebryakova]]'' | 2011 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1735 | ''[[:d:Q42384166|Andrey S Kuzovlev]]'' | 2020-07-20 | 2022-04-07 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1736 | ''[[:d:Q42384169|Vladimir V Chernyshev]]'' | 1978-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1737 | ''[[:d:Q42389262|Alexandr V Yatsenko]]'' | 2007-11-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1738 | ''[[:d:Q42407212|Mikhail I. Schelkunov]]'' | 2012 | 2015 | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1739 | ''[[:d:Q42407214|Victoria Shtratnikova]]'' | 2014-01-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-01-25 | | | |- | style='text-align:right'| 1740 | ''[[:d:Q42478875|Vassily A. Lyubetsky]]'' | 1995-07-26 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1741 | ''[[:d:Q42703118|Vladimir Nikolsky]]'' | | | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-09-08 | [[Ярославль]] | data-sort-value="1953" | 1953-10-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1742 | ''[[:d:Q42706286|Vladimir Mikhailovich Lavrovsky]]'' | 1919<br/>1937<br/>1943 | 1925<br/>1941<br/>1960 | | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-07-04 | [[Псков]] | data-sort-value="1971" | 1971-01-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1743 | ''[[:d:Q42845392|Alexander Malyavko]]'' | 2020<br/>2014 | 2020 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1744 | ''[[:d:Q43071133|Mikhail S. Nechaev]]'' | 2002 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1745 | ''[[:d:Q43107427|Vadim Kessler]]'' | 1995<br/>1990 | 1997<br/>1995 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1746 | ''[[:d:Q43134059|Elena Temereva]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1747 | ''[[:d:Q43174155|Lada V. Yashina]]'' | 2008 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1748 | ''[[:d:Q43248348|Alexei E. Solovchenko]]'' | 1999-09-20 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1749 | ''[[:d:Q43258431|Marat Gallyamov]]'' | 2011-12-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-08-25 | | | |- | style='text-align:right'| 1750 | [[Георгий Гахария]] | | | ''[[:d:Q37008|Тбилиси дәүләт унивирситеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-03-19 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | | |- | style='text-align:right'| 1751 | [[Альберт Бәхтизин]] | | | [[Башкорт дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1975" | 1975-03-25 | | | |- | style='text-align:right'| 1752 | ''[[:d:Q43426448|Yury Vasilevsky]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1967" | 1967-03-11 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1753 | ''[[:d:Q43427655|Mikhail Kirsanov]]'' | | | ''[[:d:Q1807470|Воронеж дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1955" | 1955-09-18 | [[Воронеж]] | | |- | style='text-align:right'| 1754 | ''[[:d:Q43428987|Aleksey Zheltikov]]'' | 1990 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-04-18 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1755 | ''[[:d:Q43429427|Щёголев, Григорий Григорьевич]]'' | | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | | data-sort-value="1882" | 1882-12-19 | [[Франция]] | data-sort-value="1956" | 1956-12-19 | [[Рязань]] |- | style='text-align:right'| 1756 | ''[[:d:Q43462797|Tatiana Dobrolubova]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | data-sort-value="1891" | 1891 | [[Түбән Новгород өлкәсе]] | data-sort-value="1972" | 1972 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1757 | ''[[:d:Q43476125|Dmitry Gorbunov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-01-20 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1758 | ''[[:d:Q43725046|Pavel V Ivchenko]]'' | 2018 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1759 | ''[[:d:Q43867515|Anastasia V. Bochenkova]]'' | 2008-01-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1760 | ''[[:d:Q43867531|Alexander Savitsky]]'' | 1982-12-10 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-08-05 | [[Ростов өлкәсе]] | | |- | style='text-align:right'| 1761 | ''[[:d:Q44058890|Manujilska Mykolajivna]]'' | | | | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1887" | 1887 | | data-sort-value="1963" | 1963 | |- | style='text-align:right'| 1762 | [[Нина Данилова]] | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q112222344|psychophysiologist]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-05-16 | [[Казан]] | data-sort-value="2025" | 2025-02-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1763 | ''[[:d:Q45277568|Pavel N. Nesterenko]]'' | 2018-07-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1764 | ''[[:d:Q45373526|Eugene V Sheval]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1765 | ''[[:d:Q45377095|Maria V. Chekhova]]'' | | | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1963" | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 1766 | ''[[:d:Q45749021|Iana Soboleva]]'' | 2018-03-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1767 | ''[[:d:Q45804272|Daria Potashnikova]]'' | 2012 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q12119633|табиб-иммунолог]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1768 | ''[[:d:Q46621428|Ilya N Ioffe]]'' | 2000-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1769 | ''[[:d:Q46692611|Olga V. Ezhova]]'' | 2005-09-01 | | [[И. Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты|Илья Николаевич Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1770 | ''[[:d:Q46872851|Alexander V. Balatskiy]]'' | 2002<br/>2014 | 2022<br/>2016-09-30 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1771 | ''[[:d:Q47057268|Vladimir Savitsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-01-10 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1772 | ''[[:d:Q47102744|Dimitry Schepetov]]'' | | | | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1773 | ''[[:d:Q47399462|Andrey A Fedyanin]]'' | 1997-12-01 | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1973" | 1973-07-20 | [[Брянск]] | | |- | style='text-align:right'| 1774 | ''[[:d:Q47409021|Michael K Trubetskov]]'' | 1995-04-01 | 2012-03-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1775 | ''[[:d:Q47435993|Valentin E. Sinitsyn]]'' | 2006-09-01 | | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-11-14 | [[Елизово]] | | |- | style='text-align:right'| 1776 | ''[[:d:Q47447013|Asker Y. Khapchaev]]'' | 2013 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="2000" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1777 | ''[[:d:Q47451293|Alexander E. Gorbalenya]]'' | 2007-09 | 2023-06 | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q15634281|вирусолог]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-03-02 | [[Лысычанск]] | | |- | style='text-align:right'| 1778 | ''[[:d:Q47452788|Жанна Давидовна Кобалава]]'' | | | [[Россия халыклар дуслыгы университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1958" | 1958-10-05 | | | |- | style='text-align:right'| 1779 | ''[[:d:Q47453096|Konstantin Blagosklonov]]'' | | | ''[[:d:Q4304031|Мәскәү дәүләт автомобил-юл техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1225716|орнитолог]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-01-08 | [[Дмитров]] | data-sort-value="1985" | 1985-09-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1780 | ''[[:d:Q47453205|Олег Стефанович Медведев]]'' | | | ''[[:d:Q1056886|Питырбур дәүләт медицина университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1946" | 1946-03-21 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1781 | ''[[:d:Q47453223|Станислава Григорьевна Дмитриенко]]'' | 1975 | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-11-07 | ''[[:d:Q4528889|Shcherbativka]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1782 | ''[[:d:Q47453326|Yevgeny Przhevalsky]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1878" | 1878-12-31 | [[Переяслав]] | data-sort-value="1953" | 1953-06-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1783 | ''[[:d:Q47453378|Геннадий Николаевич Симкин]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1935" | 1935-08-01 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2014" | 2014-05-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1784 | ''[[:d:Q47453619|Georgiy Galchenko]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16744668|физико-химик]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-01-09 | [[Ромны]] | data-sort-value="1989" | 1989-08-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1785 | ''[[:d:Q47453664|Mikhail Shakhparonov]]'' | | | ''[[:d:Q4304243|Moscow Polytechnic College]]''<br/>''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | ''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''<br/>''[[:d:Q16389557|фән фәлсәфәчесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-02-15 | ''[[:d:Q19674049|Шчарбачэўка]]'' | data-sort-value="2001" | 2001-12-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1786 | ''[[:d:Q47453671|Владимир Адольфович Наумов]]'' | | | ''[[:d:Q58039437|Imperial Moscow Technical School]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1879" | 1879 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1953" | 1953-10-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1787 | ''[[:d:Q47453697|Petr Zorky]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-10-24 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2005" | 2005-08-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1788 | ''[[:d:Q47503368|Igor Yaminsky]]'' | 1978-03-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1789 | ''[[:d:Q47743452|Georgy V. Maksimov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="2000" | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1790 | ''[[:d:Q48204502|Olga A. Syzgantseva]]'' | 2020 | | ''[[:d:Q1144549|Пьер һәм Мария Күри университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1791 | ''[[:d:Q48762977|Yukhanan Khaimovich Shaulov]]'' | 1948 | 1952 | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-05-17 | ''[[:d:Q1025296|Gyrmyzy Gasaba]]'' | data-sort-value="1980" | 1980-09-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1792 | ''[[:d:Q48868723|Jonas Šimkus]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q503473|Женева университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1873" | 1873-04-25 | ''[[:d:Q12674458|Sūrupis]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-06-04 | ''[[:d:Q12664154|Maironiškiai]]'' |- | style='text-align:right'| 1793 | ''[[:d:Q48892399|Michail Aleksandrovitsj Skvortsov]]'' | | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1876" | 1876-10-02 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1963" | 1963-03-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1794 | ''[[:d:Q48950752|Karel Martinek]]'' | 1960 | 1986 | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q21140478|regional writer]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-07-20 | ''[[:d:Q143664|Двур-Кралове-над-Лабем]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-04-14<br/>2021-04-12 | ''[[:d:Q143664|Двур-Кралове-над-Лабем]]'' |- | style='text-align:right'| 1795 | ''[[:d:Q48953485|Pavel Vladimirovič Krasil‘nikov]]'' | | | ''[[:d:Q4480802|Soil Science faculty]]'' | ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-06-15 | | | |- | style='text-align:right'| 1796 | ''[[:d:Q48953633|Serafim Ivanovich Nikishov]]'' | | | [[Воронеж дәүләт педагогика университеты|«Воронеж дәүләт педагогика университеты» югары белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе]]<br/>''[[:d:Q15628703|СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1915" | 1915-01-14 | ''[[:d:Q4389890|Раненбург өязе]]'' | data-sort-value="1989" | 1989 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1797 | ''[[:d:Q48953865|Լյուդմիլա Նեմիրովսկայա]]'' | | | | [[галим]] | data-sort-value="1939" | 1939-10-11 | | | |- | style='text-align:right'| 1798 | ''[[:d:Q48954500|Максим Филиппович Леви]]'' | | | ''[[:d:Q30889518|Imperial Univervisty of Kharkov medical faculty]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1875" | 1875-12-21 | [[Санкт-Петербург]] | No/unknown value | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1799 | ''[[:d:Q48954656|Aleksandr Nikolaevitsj Speranskiy]]'' | | | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]''<br/>''[[:d:Q28667128|Варшау император университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1891" | 1891-11-21 | [[Ростов]] | data-sort-value="1943" | 1943-01-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1800 | ''[[:d:Q48955178|Vsevolod Borisovitsj Matveev]]'' | | | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1967" | 1967-03-27 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1801 | ''[[:d:Q50185695|Ari Belenkiy]]'' | 1984 | 1987 | ''[[:d:Q868421|Ирвайндагы Калифорния университеты]]''<br/>''[[:d:Q80171|Донецк илкүләм университеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q16063546|фән тарихчысы]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-06-06 | [[Харьков]] | | |- | style='text-align:right'| 1802 | ''[[:d:Q50282651|Maria A Komkova]]'' | 2016-02-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1803 | ''[[:d:Q50283826|Andrey Stavrianidi]]'' | 2011-05-11 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1804 | ''[[:d:Q50635445|Vladimir N Korotkov]]'' | 2014-03-01 | 2018-01-12 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1805 | ''[[:d:Q50801768|Olga Tarasova]]'' | 2007-05-21 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1806 | ''[[:d:Q51092071|Nickolay S Melik-Nubarov]]'' | 1994-04-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1807 | ''[[:d:Q51097836|Sergey Y. Romanov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1808 | ''[[:d:Q51162040|Алешкевич, Виктор Александрович]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-07-13 | [[Клецк|Клетск]] | | |- | style='text-align:right'| 1809 | ''[[:d:Q51235817|Sergey V Astakhov]]'' | 2019-03-01 | | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1810 | ''[[:d:Q51274663|Andrey M. Popov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1811 | ''[[:d:Q51478415|Daniil A. Shilkin]]'' | 2018-12 | 2022-12 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1812 | ''[[:d:Q51523913|Vladimir Palyulin]]'' | 1974-08-19 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1813 | ''[[:d:Q51566896|Andrey V. Shibaev]]'' | 2013-03-01 | 2017-09-17 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1814 | ''[[:d:Q51620514|Oleg Koliasnikov]]'' | 2004 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1815 | ''[[:d:Q51669987|Alexander Ladyzhenski]]'' | | | ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1891" | 1891-10-04 | [[Тарту]] | data-sort-value="1972" | 1972-01-09 | |- | style='text-align:right'| 1816 | ''[[:d:Q51670031|Maria Bolkhvitinova]]'' | | | ''[[:d:Q4303988|Мәскәү югары хатын-кызлар курслары]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-05-27 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1957" | 1957-10-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1817 | ''[[:d:Q51670048|Геннадий Иванович Наумов]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1944" | 1944-07-08 | | | |- | style='text-align:right'| 1818 | ''[[:d:Q51670871|Oleg Yapaskurt]]'' | | | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-01-14 | ''[[:d:Q4266562|Lopandino]]'' | data-sort-value="2016" | 2016-08-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1819 | ''[[:d:Q51791707|Stefan Danilishin]]'' | 2011-03-11 | 2012-01-08 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1820 | ''[[:d:Q51972884|Tatiana Ezhova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1821 | ''[[:d:Q52002103|Vasily E. Tarasov]]'' | 1991 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="2000" | 20th century | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1822 | ''[[:d:Q52078444|Aleksey Vladimirovich Kachalkin]]'' | 2009-02-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2487799|миколог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1823 | ''[[:d:Q52328881|Vladimir I Feldman]]'' | 2001-01-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1824 | ''[[:d:Q4483767|Viktor Filatov]]'' | | | | [[укытучы]] | data-sort-value="1918" | 1918-09-23 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2009" | 2009-12-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1825 | ''[[:d:Q4484095|Lev Petrovitsj Filippov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-06-15 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1986" | 1986-11-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1826 | ''[[:d:Q4484268|Aleksey Filomafitskiy]]'' | 1835 | 1848 | ''[[:d:Q30889518|Imperial Univervisty of Kharkov medical faculty]]''<br/>''[[:d:Q24931218|Профессорлар институты]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1807" | 1807-03-17 | ''[[:d:Q21337766|Малахово (Тутаеван кӀошт)]]'' | data-sort-value="1849" | 1849-01-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1827 | ''[[:d:Q4491197|Boris Florya]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-08 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1828 | ''[[:d:Q4491632|Pavel Fonvizin]]'' | 1784-06 | 1796-11 | ''[[:d:Q4475853|Moscow University Gymnasium]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | [[язучы]]<br/>[[шагыйрь]] | data-sort-value="1746" | 1746-05-29 | No/unknown value | data-sort-value="1803" | 1803-04-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1829 | ''[[:d:Q4491900|Aleksandr Formozov]]'' | | | ''[[:d:Q15962041|Нижгар ирләр гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q58228883|Warsaw Polytechnic Institute]]''<br/>''[[:d:Q492766|Нижгар ил үнивирситите]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q51954785|биогеограф]]''<br/>''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q16875701|animal painter]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q16831394|териолог]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-02-01 | [[Түбән Новгород]] | data-sort-value="1973" | 1973-12-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1830 | ''[[:d:Q4492266|Aleksandr Fokht]]'' | | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1848" | 1848-09-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1930" | 1930-08-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1831 | ''[[:d:Q4492267|Boris Aleksandrovich Fokht]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1875" | 1875-03-23 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1946" | 1946-04-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1832 | ''[[:d:Q4492362|Izrail Frank-Kamenetsky]]'' | | | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1350189|египтолог]]''<br/>''[[:d:Q19829990|библеист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1880" | 1880-01-31<br/>1880 | [[Vilnius|Вилнүс]] | data-sort-value="1937" | 1937-06-04<br/>1937 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1833 | ''[[:d:Q4493012|Johann Heinrich Frommann]]'' | 1756 | 1765-08-01 | ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q14565331|мантыйкчы]]''<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1729" | 1729-10-19 | [[Гөппинген]] | data-sort-value="1775" | 1775-01-17 | [[Түбинген]] |- | style='text-align:right'| 1834 | ''[[:d:Q4493554|Andrey Fursov]]'' | | | ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q18543182|social philosopher]]''<br/>''[[:d:Q60148888|грамадазнавец]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-05-16 | [[Щёлково]] | | |- | style='text-align:right'| 1835 | [[Алексей Фёдоров-Давыдов]] | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-03-05 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1969" | 1969-07-06<br/>1969-06-06 | [[Мәскәү]]<br/>[[Видное]] |- | style='text-align:right'| 1836 | ''[[:d:Q4494765|Semen Chaikin]]'' | 1937 | 1946 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-08-21 | [[Минск]] | data-sort-value="1968" | 1968-07-30 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1837 | ''[[:d:Q4495047|Vladislav Khalilov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-10-30 | [[Төркестан өлкәсе]] | data-sort-value="2020" | 2020-12-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1838 | ''[[:d:Q4495438|Mitrofan Fedorovič Chandrikov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q294126|surveyor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q116994205|геодезист]]'' | data-sort-value="1837" | 1837-01-01 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1915" | 1915-07-25 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 1839 | ''[[:d:Q4495920|Valentina Kharitonova]]'' | 1982<br/>1991 | 1984<br/>1993 | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q58229230|Université du marxisme-léninisme sous l'égide du Comité de la ville de Moscou]]'' | ''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-05-06 | ''[[:d:Q521727|Novaya Lyada]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1840 | ''[[:d:Q4496128|Vera Nikolaevna Haruzina]]'' | | | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="1866" | 1866-09-17 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1931" | 1931-05-17<br/>1931-05-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1841 | ''[[:d:Q4496737|Tigran Khachaturov]]'' | 1930 | 1931 | ''[[:d:Q4533069|MSU Faculty of Ethnology]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1906" | 1906-09-23 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1989" | 1989-09-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1842 | ''[[:d:Q4497387|Roman Khesin-Lurie]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-03-24 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1985" | 1985-07-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1843 | ''[[:d:Q4499434|Pável Jólopov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-06-06 | [[Сыктывкар]] | data-sort-value="1988" | 1988-04-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1844 | ''[[:d:Q4499893|Boris Khorev]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-06-12 | [[Лагойск|Лаһойск]] | data-sort-value="2003" | 2003-06-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1845 | ''[[:d:Q4500101|Aleksandr Khoroshev]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-05-14 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2007" | 2007-09-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1846 | ''[[:d:Q4500513|Aleksey Khokhlov]]'' | | | ''[[:d:Q4264308|Lyceum "Second school"]]''<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-01-10 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1847 | ''[[:d:Q4500532|Rem Khokhlov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-07-15 | [[Ливны]] | data-sort-value="1977" | 1977-08-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1848 | [[Александр Хргиан]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-01-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1993" | 1993-01-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1849 | ''[[:d:Q4501446|Sergey Khristianovich]]'' | | | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1906857|инженер-механик]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-10-27 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2000" | 2000-04-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1850 | ''[[:d:Q4501874|Oleg Khrustalyov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-12-09 | [[Чабаксар]] | data-sort-value="2008" | 2008-04-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1851 | ''[[:d:Q4503411|Lev Aleksejevič Cvetajev]]'' | | 1835 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1777" | 1777 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1835" | 1835-02-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1852 | ''[[:d:Q4503584|Valery Tsvik]]'' | | | | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1941" | 1941-08-20 | [[Киев]] | data-sort-value="2012" | 2012-08-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1853 | ''[[:d:Q4506263|Yelena Tsybenko]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1923" | 1923-01-02 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] | data-sort-value="2011" | 2011-09-17 | |- | style='text-align:right'| 1854 | ''[[:d:Q4507121|Arseny Chanyshev]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1926" | 1926-04-18 | [[Новочеркасск]] | data-sort-value="2005" | 2005-08-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1855 | ''[[:d:Q4508026|Nikolai Nikolajewitsch Tscheboksarow]]'' | | | ''[[:d:Q4533069|MSU Faculty of Ethnology]]'' | ''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q4773904|антрополог]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-04-23 | [[Харбин]] | data-sort-value="1980" | 1980-02-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1856 | ''[[:d:Q4508098|Khariton Chebotaryov]]'' | 1803-05-20 | 1805-06-30 | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1746" | 1746<br/>1745 | [[Вологда]] | data-sort-value="1815" | 1815-07-26<br/>1815-08-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1857 | ''[[:d:Q4512915|Lev Cherepnin]]'' | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-03-30 | [[Рязань]] | data-sort-value="1977" | 1977-06-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1858 | ''[[:d:Q4513768|Aleksandr A. Chernov]]'' | | | ''[[:d:Q16685857|Пирем ирләр гимназиясе]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1877" | 1877-07-11 | [[Саликам]] | data-sort-value="1963" | 1963-01-23 | [[Сыктывкар]] |- | style='text-align:right'| 1859 | [[Павел Черных]] | 1954 | 1961 | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Иркутск дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-07-09 | [[Иркутск]] | data-sort-value="1970" | 1970-08-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1860 | [[Николай Четаев]] | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q6804564|механика белгече]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-11-23 | [[Казан губернасы]] | data-sort-value="1959" | 1959-10-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1861 | ''[[:d:Q4515600|Konstantin Chibisov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-02-17 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1862 | ''[[:d:Q4515628|Александр Иванович Чивилёв]]'' | 1836 | 1848 | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q15646805|lycée de garçons de la province d'Olonets]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1808" | 1808-11-09 | [[Вытегра]] | data-sort-value="1867" | 1867-09-28<br/>1867 | [[Пушкин (шәһәр)|Пушкин]] |- | style='text-align:right'| 1863 | ''[[:d:Q4515763|Gennadiy Aleksandrovitsj Tsjizjov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-12-12 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1864 | ''[[:d:Q4516613|Чистяков, Иван Дорофеевич]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1843" | 1843-10-10 | ''[[:d:Q2025001|Naurskaya]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-06-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1865 | ''[[:d:Q4516621|Oleg Chistyakov]]'' | | | | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-05-04 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2006" | 2006-10-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1866 | ''[[:d:Q4516814|Igor Chichurov]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-06-02 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2008" | 2008-07-04 | |- | style='text-align:right'| 1867 | ''[[:d:Q4517362|Vladimir Chubarikov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1951" | 1951-09-05 | ''[[:d:Q16019929|Apalkovo]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1868 | ''[[:d:Q4517595|Alexander Chudakov]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q12144794|прозачы]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1938" | 1938-02-02 | [[Щучинск]] | data-sort-value="2005" | 2005-10-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1869 | ''[[:d:Q4518187|Valeria Churganova]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1931" | 1931-07-05 | [[Богородицк|Богородитск]] | data-sort-value="1999" | 1999-04-28 | [[Мытищи]] |- | style='text-align:right'| 1870 | ''[[:d:Q4519050|Aleksandr Shabanov]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-11-05 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2023" | 2023-01-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1871 | ''[[:d:Q4519340|Johann Matthias Schaden]]'' | 1756-06-26 | 1797-08-28 | ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1731" | 1731-05-11 | [[Братислава]] | data-sort-value="1797" | 1797-08-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1872 | ''[[:d:Q4519802|Zoya Shalyapina]]'' | | | ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1946" | 1946-04-14 | [[Одинцово]] | data-sort-value="2020" | 2020-10-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1873 | ''[[:d:Q4519851|Sergei Shambinago]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[язучы]] | data-sort-value="1871" | 1871-08-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1948" | 1948-11-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1874 | ''[[:d:Q4520215|Fyodor Shapiro]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-03-24 | [[Витебск]] | data-sort-value="1973" | 1973-01-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1875 | ''[[:d:Q4520802|N. P. Shastina]]'' | | | | ''[[:d:Q19829967|mongolist]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-12-19 | [[Иркутск]] | data-sort-value="1980" | 1980 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1876 | ''[[:d:Q4521057|Andrei Shafarevich]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-09-01 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1877 | ''[[:d:Q4521704|Oleg Shvedov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1973" | 1973-07-28 | | data-sort-value="2015" | 2015-07-16 | |- | style='text-align:right'| 1878 | ''[[:d:Q4523308|Sergei Vasilievich Shestakov]]'' | 1980 | 2009 | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q3126128|генетик]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-11-23 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 1879 | ''[[:d:Q4523835|Alexander E. Shilov]]'' | | | ''[[:d:Q12168137|Chemical faculty of the Taras Shevchenko National University of Kyiv]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-01-06 | [[Иваново]] | data-sort-value="2014" | 2014-06-06 | [[Черноголовка]] |- | style='text-align:right'| 1880 | ''[[:d:Q4524235|Jevsej Gustavovič Širvindt]]'' | | | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1891" | 1891-05-30 | [[Киев]] | data-sort-value="1958" | 1958 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1881 | ''[[:d:Q4524277|Aleksandr Shirinyants]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-05-27 | [[Сырдәрья]] | | |- | style='text-align:right'| 1882 | ''[[:d:Q4524387|Oleg Sergeevič Širokov]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1927" | 1927-02-21 | [[Минск]] | data-sort-value="1997" | 1997-12-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1883 | ''[[:d:Q4524392|A. G. Shirokova]]'' | | | | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q71049101|bohemicist]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-11-26 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2003" | 2003-04-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1884 | ''[[:d:Q4524659|Iwan Osipowich Schychowsky]]'' | | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1805" | 1805 | [[Рязань]] | data-sort-value="1854" | 1854-06-14 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1885 | ''[[:d:Q4524893|Viktor Shkadov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1935" | 1935-10-21 | ''[[:d:Q14621266|Naumovo]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1886 | ''[[:d:Q4525424|Christian von Schlözer]]'' | | 1826 | ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q1903198|Martin-Luther-Gymnasium Eisleben]]'' | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q599151|вазыйфаи зат]]''<br/>''[[:d:Q1227195|political economist]]''<br/>''[[:d:Q88198806|state political scientist]]'' | data-sort-value="1774" | 1774-12-01 | [[Гөттинген]] | data-sort-value="1831" | 1831-11-24 | [[Висбаден]] |- | style='text-align:right'| 1887 | ''[[:d:Q4525854|Simon Shnoll]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q14906342|биофизик]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-03-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2021" | 2021-09-11 | [[Пущино]] |- | style='text-align:right'| 1888 | ''[[:d:Q4527269|Vladimir Shuvalov]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1943" | 1943-10-13 | [[Омск]] | data-sort-value="2022" | 2022-01-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1889 | ''[[:d:Q4527913|Mykhailo Shura-Bura]]'' | 1955<br/>1970 | 1955<br/>1970<br/>1994 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1918" | 1918-10-21 | ''[[:d:Q4345019|Parafiivka]]'' | data-sort-value="2008" | 2008-12-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1890 | ''[[:d:Q4528076|Andrey Shutov]]'' | 1988 | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-03-09 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1891 | ''[[:d:Q4528450|Sergei Sergeyevich Sheglejev]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1820" | 1820 | | data-sort-value="1859" | 1859 | |- | style='text-align:right'| 1892 | ''[[:d:Q4528740|Vyacheslav Shchepkin]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q10333969|музейчылык белгече]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-05-25 | [[Лосино-Петровский]] | data-sort-value="1920" | 1920-12-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1893 | ''[[:d:Q4528749|Pavel Shchepkin]]'' | | 1834 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1793" | 1793-11-05 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1836" | 1836-07-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1894 | ''[[:d:Q4529248|Grigory Shchurovsky]]'' | 1832 | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1803" | 1803-01-30 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1884" | 1884-03-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1895 | ''[[:d:Q4529315|Щёголев, Николай Гаврилович]]'' | | | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1771" | 1771-11-26 | [[Тверь]] | data-sort-value="1821" | 1821-01-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1896 | ''[[:d:Q4530121|Alexander Eichenwald]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1863" | 1863-12-23<br/>1864-01-04 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1944" | 1944-09-12 | [[Милан]] |- | style='text-align:right'| 1897 | ''[[:d:Q4531582|Nikolay Emanuel]]'' | | | [[Бөек Пётр исемендәге Санкт-Петербург политехник университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-09-18 | [[Тим (бистә)|Тим]] | data-sort-value="1984" | 1984-12-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1898 | ''[[:d:Q4532086|Revold Entov]]'' | | | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-03-23 | [[Киев]] | data-sort-value="2025" | 2025-10-22<br/>2025 | |- | style='text-align:right'| 1899 | ''[[:d:Q4532522|Heinrich Erlich]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1955" | 1955-06-19 | [[Омск]] | | |- | style='text-align:right'| 1900 | ''[[:d:Q4533002|Yakov Etinger]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q17489339|Яңа вакыт тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q15936497|африканис]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-08-12 | [[Минск]] | data-sort-value="2014" | 2014-08-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1901 | ''[[:d:Q4534908|Vladimir Jurinec]]'' | | | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1891" | 1891-03-28 | ''[[:d:Q2019437|Olesko]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-10-04 | |- | style='text-align:right'| 1902 | ''[[:d:Q4535114|Aleksandr Yurovsky]]'' | | | ''[[:d:Q4304102|Мәскәү дәүләт матбугат университеты]]'' | ''[[:d:Q33999|актёр]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>[[Драматурглар|драматург]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-09-21 | [[Ташкент]] | data-sort-value="2003" | 2003-11-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1903 | ''[[:d:Q4535243|Yuri Yuriev]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-12-04 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1965" | 1965-11-14 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | style='text-align:right'| 1904 | ''[[:d:Q4535586|Serafim Yushkov]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q58918586|Faculty of History and Philology of St. Petersburg University]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-04-04 | ''[[:d:Q18173130|Trofimovschina]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-14 | [[Малоярославец]] |- | style='text-align:right'| 1905 | [[Игорь Яблоков]] | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q50932178|дин социологы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-01-15 | [[Шуя]] | | |- | style='text-align:right'| 1906 | ''[[:d:Q4536661|Yury Yakimov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1931" | 1931-03-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2010" | 2010-08-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1907 | ''[[:d:Q4536785|Igor Yakovenko]]'' | | | ''[[:d:Q4304099|Moscow State Forest University]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-06-17 | ''[[:d:Q4329470|Obodivka]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1908 | ''[[:d:Q4536820|Alexander Alexandrovich Yakovkin]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1860" | 1860-11-13 | ''[[:d:Q19387810|Verkh-Inva]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-11-22 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1909 | ''[[:d:Q4536846|Aleksey Yakovlev]]'' | | | ''[[:d:Q4419529|Сембер классик гимназиясе]]''<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-12-18 | [[Сембер]] | data-sort-value="1951" | 1951-07-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1910 | ''[[:d:Q4538081|Karl I. Janisch]]'' | | | | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1774" | 1774 | ''[[:d:Q4225854|Kovrovsky Uyezd]]'' | data-sort-value="1833" | 1833-05-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1911 | ''[[:d:Q4539053|Boris Yarkho]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-03-14 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1942" | 1942-05-03 | [[Сарапул]] |- | style='text-align:right'| 1912 | ''[[:d:Q4539149|Nikolay Yasamanov]]'' | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | ''[[:d:Q15143191|science communicator]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-04-25 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | | |- | style='text-align:right'| 1913 | ''[[:d:Q4718250|Alexander Arhangelskii]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q611420|РФА Математика институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q18663426|тополог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-03-13 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1914 | ''[[:d:Q4718736|Alexander Dmitrievich Bruno]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-06-26 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1915 | ''[[:d:Q5235320|David I. Rozenberg]]'' | 1937<br/>1943 | 1941<br/>1950 | | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-11-27 | [[Ковно губернасы|Ковно гөбернәсе]] | data-sort-value="1950" | 1950-02-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1916 | ''[[:d:Q5396005|Ervand Kogbetliantz]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q209842|Париж университеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1888" | 1888-02-22 | ''[[:d:Q1347765|Nakhichevan-on-Don]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-11-05 | ''[[:d:Q163948|10ᵗʰ arrondissement of Paris]]'' |- | style='text-align:right'| 1917 | ''[[:d:Q5408554|Eugène Gabritschevsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q483501|сәнгатькәр]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1028181|рәссам]]''<br/>''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q15296811|рәсемче]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-12-03 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1979" | 1979-04-05 | [[Хар (Мюнхен)]]<br/>[[Мүнхен]] |- | style='text-align:right'| 1918 | ''[[:d:Q5642500|Haljand Udam]]'' | | | ''[[:d:Q204181|Тарту университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q3155377|ислам белгече]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-05-08 | [[Раквере]] | data-sort-value="2005" | 2005-12-17 | [[Витербо]] |- | style='text-align:right'| 1919 | ''[[:d:Q5665769|Aleksander Pavlovich Melikyan]]'' | | | [[Грузия аграр университеты]]<br/>''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-05-26 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | data-sort-value="2008" | 2008-08-22 | |- | style='text-align:right'| 1920 | ''[[:d:Q5780131|Runar Viktor Gåsström]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-05-13 | [[Һельсинки|Һелсинки]]<br/>[[Нью-Йорк]] | data-sort-value="1998" | 1998-04-13 | [[Калининград]] |- | style='text-align:right'| 1921 | ''[[:d:Q6068764|Ferdinand Friedrich Reuss]]'' | | 1832 | ''[[:d:Q153978|Түбинген университеты]]''<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q182436|китапханәче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1778" | 1778-01-26 | [[Түбинген]] | data-sort-value="1852" | 1852-04-02 | [[Штутгарт]] |- | style='text-align:right'| 1922 | ''[[:d:Q6192167|Vsevolod Stratonov]]'' | | | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]''<br/>''[[:d:Q76466916|Imperial Novorossiia University]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q752129|астрофизик]]'' | data-sort-value="1869" | 1869-04-04 | [[Одесса]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-06 | ''[[:d:Q2403918|Košíře]]'' |- | style='text-align:right'| 1923 | ''[[:d:Q6429991|Konstantin Malkov]]'' | | | | [[математик]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1924 | ''[[:d:Q6832360|Mikhail Tsetlin]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1924" | 1924-09-22 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1966" | 1966-05-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1925 | ''[[:d:Q6849524|Mikhail Chailakhyan]]'' | | | ''[[:d:Q1474624|Ереван дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q60244908|фитофизиолог]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-03-08 | ''[[:d:Q1347765|Nakhichevan-on-Don]]'' | data-sort-value="1991" | 1991-11-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1926 | ''[[:d:Q6849579|Mikhail Kogan]]'' | | | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-09-05 | [[Киев]] | data-sort-value="1951" | 1951-11-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1927 | ''[[:d:Q7058018|Shulamit Gross]]'' | | | ''[[:d:Q815268|Беларус милли техника университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1923" | 1923 | [[Гродно|Һродна]] | data-sort-value="2012" | 2012 | |- | style='text-align:right'| 1928 | ''[[:d:Q7218250|Manoeil Isaakovitsj Pevzner]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q842811|диетолог]]'' | data-sort-value="1872" | 1872-06-20 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] | data-sort-value="1952" | 1952-05-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1929 | ''[[:d:Q7232171|Pyotr Lyashchenko]]'' | | | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-10-10 | [[Сарытау]] | data-sort-value="1955" | 1955-07-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1930 | [[Виктор Лазарев]] | 1925 | | ''[[:d:Q4491257|Flerovskaja Gymnasium]]''<br/>''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4397951|Russian association of social sciences research institutes]]'' | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q41322966|iconographer]]''<br/>''[[:d:Q4164507|сәнгать тәнкыйтьчесе]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-08-22 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1976" | 1976-02-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1931 | ''[[:d:Q7258532|Nikolay Ivanovich Kareyev]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q19819669|Cinquè gymnasium de Moscou]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1850" | 1850-11-24 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1931" | 1931-02-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1932 | ''[[:d:Q7453591|Sergei Konyagin]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-04-25 | [[Сарытау]] | | |- | style='text-align:right'| 1933 | ''[[:d:Q7493827|V. I. Avdiev]]'' | 1951 | 1973 | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1350189|египтолог]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-10-04 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1978" | 1978-05-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1934 | ''[[:d:Q7502335|Shoshana Kamin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-12-24 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1935 | ''[[:d:Q7518846|Simon Gindikin]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-07 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1936 | [[Валентин Афраймович]] | | | | [[математик]] | data-sort-value="1945" | 1945-04-02 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] | data-sort-value="2018" | 2018-02-21 | [[Түбән Новгород]] |- | style='text-align:right'| 1937 | ''[[:d:Q7911498|Valery Petrosyan]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-03-07 | [[Бакы]] | | |- | style='text-align:right'| 1938 | ''[[:d:Q7938432|Vladimir Krivchenkov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-10-15 | ''[[:d:Q4174884|Елизарово (Наро-Фоминскан кӀошт)]]'' | data-sort-value="1997" | 1997-10-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1939 | ''[[:d:Q7938623|Vladimir Sergeyevich Sergeyev]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q20873384|антик дәвер тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-06-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1941" | 1941-01-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1940 | ''[[:d:Q7938914|Vladislav Shevchenko]]'' | | | | ''[[:d:Q11063|астроном]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-06-18 | | | |- | style='text-align:right'| 1941 | ''[[:d:Q7939149|Леонид Лейбензон]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q58039437|Imperial Moscow Technical School]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1879" | 1879-06-14 | [[Харьков]] | data-sort-value="1951" | 1951-03-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1942 | ''[[:d:Q9050179|Nicolai Ivanovich Zheleznov]]'' | 1847 | 1853 | ''[[:d:Q4483558|Санкт-Петербург университетының физика-метематика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1781198|агроном]]''<br/>''[[:d:Q60244908|фитофизиолог]]'' | data-sort-value="1816" | 1816-10-16 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1877" | 1877-01-15 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1943 | ''[[:d:Q10799905|Nguyễn Văn Hiệu]]'' | | | | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-07-21 | [[Hanoy]] | data-sort-value="2022" | 2022-01-23 | |- | style='text-align:right'| 1944 | ''[[:d:Q11264039|Konrad Wagner]]'' | | | ''[[:d:Q38178366|Император тыйб-хирургия академиясе]]''<br/>''[[:d:Q1459393|С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1862" | 1862-07-17 | ''[[:d:Q569938|Прашка]]'' | data-sort-value="1950" | 1950 | [[Калиш]] |- | style='text-align:right'| 1945 | ''[[:d:Q11464176|Michiko Ono]]'' | | | ''[[:d:Q336264|Киото университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11350291|scholar of Russian literature]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-09-18 | [[Osaka|Осака]] | data-sort-value="2009" | 2009-01-17 | [[Нагаокакё (заманча шәһәр)|Нагаокакё]] |- | style='text-align:right'| 1946 | ''[[:d:Q11714950|Izrail Agol]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-11-20 | [[Бобруйск|Бабруйск]] | data-sort-value="1937" | 1937-03-08 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | style='text-align:right'| 1947 | ''[[:d:Q11763925|Ludwik Siewruk]]'' | | | | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1806" | 1806 | | data-sort-value="1853" | 1853-06-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1948 | ''[[:d:Q11817222|Sergey Vasilyevich Kravkov]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-05-19<br/>1893-05-31 | [[Рязань]] | data-sort-value="1951" | 1951-03-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1949 | ''[[:d:Q11882490|Mikhail Kalyakin]]'' | | | ''[[:d:Q4525212|Moscow State School 57]]''<br/>''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1225716|орнитолог]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1963" | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 1950 | ''[[:d:Q12083724|Georgy Boky]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]] | ''[[:d:Q15142825|кристаллограф]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-09-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2001" | 2001-09-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1951 | ''[[:d:Q12093723|Gary Gavrilov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-11-19 | [[Бакы]] | data-sort-value="1999" | 1999-12-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1952 | ''[[:d:Q12098141|Oleksander Hrushevskyi]]'' | | | ''[[:d:Q56709687|Historisch-philosophische Fakultät der Kiewer Universität]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q26709887|археограф]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-08-12 | [[Ставрополь]] | data-sort-value="1942" | 1942 | [[Казакъ Совет Социалистик Республикасы|Казакъ Cовет Социалистик Республикаcы]] |- | style='text-align:right'| 1953 | ''[[:d:Q12099235|Eduard Girusov]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-07-26 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2019" | 2019-05-26 | |- | style='text-align:right'| 1954 | ''[[:d:Q12099957|Igor Dementyev]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-07-01 | [[Харьков]] | data-sort-value="1998" | 1998-10-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1955 | ''[[:d:Q12113408|Vladimir Kosinsky]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1864" | 1864-08-13 | ''[[:d:Q4167085|Doroshivka]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-11-05 | [[Рига]] |- | style='text-align:right'| 1956 | ''[[:d:Q12114229|Alexander Abramovich Krasnovski]]'' | | | ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-08-26 | [[Одесса]] | data-sort-value="1993" | 1993-05-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1957 | ''[[:d:Q12115151|Leonid Krushinsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-06-03 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1984" | 1984-05-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1958 | ''[[:d:Q12117036|Octavius Lange]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q3644587|һидрулыг]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-03-14 | ''[[:d:Q4214485|Karachiyivtsi]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-12-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1959 | ''[[:d:Q12119034|S. I. Luchit︠s︡kai︠a︡]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-05-12 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1960 | ''[[:d:Q12119236|Nikolay Lyubimov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1830" | 1830-01-26 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1897" | 1897-05-06 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 1961 | ''[[:d:Q12147003|Paviel Rastarhujeŭ]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4140322|Hlukhiv National Pedagogical University of Oleksandr Dovzhenko]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q16880249|диалектолог]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-06-30 | [[Стародуб]] | data-sort-value="1959" | 1959-03-21 | [[Яңа Зыбков]] |- | style='text-align:right'| 1962 | ''[[:d:Q12148301|Nikolay Rozhansky]]'' | | | ''[[:d:Q84151|Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1884" | 1884-06-28 | [[Киев]] | data-sort-value="1957" | 1957-11-25 | [[Ростов-на-Дону]] |- | style='text-align:right'| 1963 | ''[[:d:Q12152589|Aleksey Sidorov]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17391638|сәнгать теоретигы]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-06-01 | ''[[:d:Q4320243|Mikolayivka]]'' | data-sort-value="1978" | 1978-06-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1964 | ''[[:d:Q12271328|Ала Шэшкен]]'' | 1979 | | ''[[:d:Q3064300|Санкт-Петербург дәүләт университетының филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q3542768|University of Belgrade Faculty of Philology]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[профессор]] | data-sort-value="1952" | 1952-03-30 | [[Лепель|Лепел]] | | |- | style='text-align:right'| 1965 | ''[[:d:Q12286926|Miroslav I︠A︡nakiev]]'' | | | ''[[:d:Q841581|София университеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-08-19 | [[Sofiä|София]] | data-sort-value="1998" | 1998-11-09 | [[Sofiä|София]] |- | style='text-align:right'| 1966 | ''[[:d:Q12290799|Plamen S. Cvetkov]]'' | | | ''[[:d:Q841581|София университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-08-08 | [[Берлин]] | data-sort-value="2015" | 2015-11-03 | [[Sofiä|София]] |- | style='text-align:right'| 1967 | ''[[:d:Q12358778|Aleksandr Polunov]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-12-08 | [[Харьков]] | | |- | style='text-align:right'| 1968 | ''[[:d:Q12360610|Christian Steltzer]]'' | 1806 | | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1758" | 1758-02-17 | [[Зальцведель]] | data-sort-value="1831" | 1831-10-08 | [[Берлин]] |- | style='text-align:right'| 1969 | ''[[:d:Q12540001|Sergey Daronyan]]'' | 1956 | 1963 | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-04-01 | [[Харьков]] | data-sort-value="1990" | 1990-01-23 | [[Ереван]] |- | style='text-align:right'| 1970 | ''[[:d:Q12742990|Valentin Belousov]]'' | | | ''[[:d:Q4146913|Ion Creangă Pedagogical State University]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-02-20 | ''[[:d:Q37801|Bălți]]'' | data-sort-value="1988" | 1988-07-23 | [[Кишинёв]] |- | style='text-align:right'| 1971 | ''[[:d:Q12749334|Branko Tošović]]'' | | | ''[[:d:Q572286|University of Sarajevo]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q15976341|славист]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-04-10 | ''[[:d:Q3034667|Vihovići]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1972 | ''[[:d:Q12749763|Viktor Bonch-Bruyevich]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-01-08 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1987" | 1987-04-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1973 | ''[[:d:Q12825554|Куклес, Исаак Самойлович]]'' | 1931 | 1934 | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-09-28 | [[Харьков]] | data-sort-value="1977" | 1977-07-31 | [[Сәмәрканд]] |- | style='text-align:right'| 1974 | [[Константин Марков]] | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q17132038|палиюгрыф]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-05-07 | [[Выборг]] | data-sort-value="1980" | 1980-09-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1975 | ''[[:d:Q12900214|Oleg Nikitinski]]'' | 1995 | 1998 | ''[[:d:Q153987|Фрайбург университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-09-14 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2015" | 2015-06-06 | [[Мүнстер]] |- | style='text-align:right'| 1976 | ''[[:d:Q12910008|Rina Usikova]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q15976341|славист]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-03-11 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2018" | 2018-11-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1977 | ''[[:d:Q13512740|Vladimir Dubyansky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-07-02 | [[Павловск (Воронеж өлкәсе)]] | data-sort-value="1962" | 1962 | |- | style='text-align:right'| 1978 | ''[[:d:Q13602773|Lidija Liepiņa]]'' | 1941 | 1943 | [[Мәскәү дәүләт консерваториясе]] | ''[[:d:Q16744668|физико-химик]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-04-04 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1985" | 1985-09-04 | [[Рига]] |- | style='text-align:right'| 1979 | ''[[:d:Q14475927|Sergei Finikov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-11-03 | [[Бөек Новгород]] | data-sort-value="1964" | 1964-02-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1980 | ''[[:d:Q14475936|Vladimir Zakalyukin]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1951" | 1951-07-09 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2011" | 2011-12-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1981 | ''[[:d:Q15061100|Valery P. Shibaev]]'' | 1974-10-16 | | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-08-06 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1982 | ''[[:d:Q15061236|Maxim Shamolin]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>[[профессор]] | data-sort-value="1966" | 1966-10-22 | [[Ногинск]] | | |- | style='text-align:right'| 1983 | ''[[:d:Q15061293|Alexander N. Chumakov]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-10-01 | ''[[:d:Q4412155|Severnoye]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1984 | ''[[:d:Q15061572|Grigory K. Khrushchov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q2552072|гистолог]]''<br/>''[[:d:Q16271428|эмбриолог]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-03-03 | [[Воронеж губернасы]] | data-sort-value="1962" | 1962-12-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1985 | ''[[:d:Q15062430|Ashot Petrosian]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1930" | 1930-06-02 | ''[[:d:Q39542|Vardenis]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-02-23 | ''[[:d:Q39569|Dilijan]]'' |- | style='text-align:right'| 1986 | ''[[:d:Q15063027|Vasily Fursov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-01-14 | [[Липецк]] | data-sort-value="1998" | 1998-11-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1987 | ''[[:d:Q15063115|Grigory Fridlyand]]'' | | | ''[[:d:Q4407737|Санкт-Петербург психоневрология фәнни тикшеренү институты]]''<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-09-27 | [[Минск]] | data-sort-value="1937" | 1937-03-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1988 | ''[[:d:Q15063892|Galina Avanesova]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-11-18 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 1989 | [[Михаил Агарков]] | 1945 | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | [[галим]]<br/>[[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-03-20 | [[Казан]] | data-sort-value="1947" | 1947-07-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1990 | ''[[:d:Q15064155|Marlen Aslanyan]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-01-10 | [[Ереван]] | data-sort-value="2025" | 2025-03-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1991 | ''[[:d:Q15064338|M. P. Baskin]]'' | | | ''[[:d:Q4425482|Мәскәү шәһәр халык университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1899" | 1899-12-08 | | data-sort-value="1964" | 1964-08-04 | |- | style='text-align:right'| 1992 | [[Василий Басов]] | 1835 | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]]<br/>''[[:d:Q2055046|физиолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]'' | data-sort-value="1812" | 1812-04-18 | [[Орёл]] | data-sort-value="1879" | 1879-12-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1993 | ''[[:d:Q15064399|Бекетов, Николай Андреевич]]'' | | 1826 | ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1790" | 1790-05-22 | ''[[:d:Q4336920|Орёл наместниклыгы]]'' | data-sort-value="1829" | 1829-08-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1994 | ''[[:d:Q15064543|Vitaly Bogatov]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1925" | 1925-01-18 | ''[[:d:Q18173144|Чечевилово]]'' | data-sort-value="1997" | 1997-04-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1995 | ''[[:d:Q15064697|Vasily Brodov]]'' | | | ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''<br/>''[[:d:Q2901587|yogi]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-02-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1996" | 1996-03-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1996 | ''[[:d:Q15064703|Peter Gottlieb Brosse]]'' | 1846 | | ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]'' | data-sort-value="1793" | 1793-07-12 | [[Рига]] | data-sort-value="1857" | 1857-09-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1997 | [[Алексей Бутягин]] | 1934 | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q16648126|Jelecké klasické mužské gymnázium]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1881" | 1881-04-19 | [[Елец]] | data-sort-value="1958" | 1958-09-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1998 | ''[[:d:Q15064880|Joseph Warwinsky]]'' | 1838<br/>1846 | | ''[[:d:Q30889518|Imperial Univervisty of Kharkov medical faculty]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q15401884|медицина галиме]]'' | data-sort-value="1811" | 1811-10-28 | [[Полтава губернасы|Палтау губернасы]]<br/>''[[:d:Q269530|Хорол]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-10-08<br/>1880 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 1999 | ''[[:d:Q15064904|Illarion Vasilyev]]'' | 1828 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | data-sort-value="1801" | 1801 | [[Рязань губернасы]] | data-sort-value="1832" | 1832 | |- | style='text-align:right'| 2000 | ''[[:d:Q15065250|Edward Harvey]]'' | 1829 | | | ''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1798" | 1798-01-25 | [[Лондон]] | data-sort-value="1874" | 1874-02-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2001 | ''[[:d:Q15065331|Гивартовский, Генрих Антонович]]'' | 1849 | | ''[[:d:Q4303916|Moscow Medical and Surgical Academy]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1816" | 1816-02-23 | [[Варшава]] | data-sort-value="1884" | 1884-10-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2002 | ''[[:d:Q15065335|David Gilichinsky]]'' | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-02-25 | [[Кишинёв]] | data-sort-value="2012" | 2012-02-18 | [[Пущино]] |- | style='text-align:right'| 2003 | ''[[:d:Q15065337|Ivan Fëdorovič Hiltebrandt]]'' | 1834 | 1846 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]'' | data-sort-value="1806" | 1806-06-25 | | data-sort-value="1859" | 1859-10-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2004 | ''[[:d:Q15065518|Vladimir Gorskiy]]'' | | | ''[[:d:Q4114347|Радиацион, химик һәм биологик саклану һәм мөһәндис гаскәрләре хәрби академиясе]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1925" | 1925-10-06 | | data-sort-value="2016" | 2016-01-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2005 | ''[[:d:Q15065571|Залеман, Алексей Николаевич]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-11-14 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1938" | 1938 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | style='text-align:right'| 2006 | ''[[:d:Q15065641|Aleksandr Aleksandrovitsj Groesjetskiy]]'' | | | | ''[[:d:Q1368409|селекционер]]'' | | [[Россия империясе]] | | |- | style='text-align:right'| 2007 | ''[[:d:Q15065714|Oleksii Danylevskyi]]'' | | | ''[[:d:Q1973040|Киев руханилар академиясе]]''<br/>''[[:d:Q3496636|Киев-Могилән академиясе]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q13638192|акушер]]'' | data-sort-value="1770" | 1770 | | data-sort-value="1815" | 1815-05-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2008 | ''[[:d:Q15065743|Sholom Dvolajckij]]'' | | | ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1893" | 1893 | ''[[:d:Q393332|Жагаре]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-11-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2009 | ''[[:d:Q15066039|Pyotr Mrochek-Drozdovsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1848" | 1848-01-09 | [[Смоленск]] | data-sort-value="1930" | 1930 | |- | style='text-align:right'| 2010 | ''[[:d:Q15066047|N. M. Druzhinin]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q19819669|Cinquè gymnasium de Moscou]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-01-01 | [[Курск]] | data-sort-value="1986" | 1986-08-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2011 | ''[[:d:Q15066157|Anatoly Dyakov]]'' | | | ''[[:d:Q85300|Одесса университеты]]'' | ''[[:d:Q11063|астроном]]''<br/>''[[:d:Q2310145|метеоролог]]'' | data-sort-value="1911" | 1911-11-07 | ''[[:d:Q4334591|Omelnik]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-02-15 | ''[[:d:Q3983094|Тимертау]]'' |- | style='text-align:right'| 2012 | ''[[:d:Q15066826|Залозецкий, Карл Акинфиевич]]'' | 1845 | 1847 | ''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1798" | 1798-11-04 | ''[[:d:Q1022485|Medzhybizh]]'' | data-sort-value="1848" | 1848-07-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2013 | ''[[:d:Q15067246|Valery Ivanov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1924" | 1924-01-07 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2005" | 2005 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2014 | ''[[:d:Q15068053|Moisey Kaganov]]'' | | | ''[[:d:Q1458695|Харьков милли университеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q16742096|төшче галим]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-06-04 | [[Лубны]] | data-sort-value="2019" | 2019-09-01 | [[Волтем (Массачусетс)|Волтем]] |- | style='text-align:right'| 2015 | ''[[:d:Q15068139|N. V. Kalachov]]'' | 1848 | 1852 | ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1819" | 1819-05-26 | ''[[:d:Q4535312|Yuryevsky Uyezd]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-10-25 | [[Сердобск өязе]] |- | style='text-align:right'| 2016 | ''[[:d:Q15068200|Yakov Kalinovsky]]'' | 1853 | | ''[[:d:Q30889518|Imperial Univervisty of Kharkov medical faculty]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1814" | 1814-10-21 | [[Днипро]] | data-sort-value="1903" | 1903-10-23 | [[Пушкино]] |- | style='text-align:right'| 2017 | ''[[:d:Q15068429|Vasily Kasatkin]]'' | 1930 | 1934 | ''[[:d:Q60850017|Petrohradský učitelský institut Alexandra II.]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-12-06 | ''[[:d:Q4518353|Чухлома өязе]]'' | data-sort-value="1937" | 1937 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2018 | ''[[:d:Q15068795|Ernst Klien]]'' | 1838 | | ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]'' | | data-sort-value="1794" | 1794-03-06 | [[Барут (Марк)]] | data-sort-value="1866" | 1866-12-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2019 | ''[[:d:Q15069065|Aleksey Kozyrev]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1968" | 1968-08-16 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2020 | ''[[:d:Q15069278|Komlev Nikolaĭ Georgievich]]'' | | | ''[[:d:Q13416137|РФ Саклану министрылыгының хәрби университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1924" | 1924-12-30 | [[Иваново өлкәсе]] | data-sort-value="1998" | 1998-12-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2021 | ''[[:d:Q15069694|Vladislav Kostyuchenko]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q18524037|һинд телләре белгече]]''<br/>''[[:d:Q24265174|фәлсәфә тарихчысы]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-08-24 | ''[[:d:Q149016|Батурын]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2022 | ''[[:d:Q15070306|Gennady Koshelenko]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1935" | 1935-01-21 | [[Омск]] | data-sort-value="2015" | 2015-08-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2023 | ''[[:d:Q15071114|Ernst Gustav Leyst]]'' | | | ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]''<br/>''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1852" | 1852-01-07 | [[Ревель (коммуна)]] | data-sort-value="1918" | 1918-09-13 | [[Бад-Наухайм]] |- | style='text-align:right'| 2024 | ''[[:d:Q52572780|Alexei A Buchachenko]]'' | 1987 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2025 | ''[[:d:Q52624146|Kirill V. Zaitsev]]'' | 2006-02-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2026 | ''[[:d:Q52900803|Ekaterina D. Kots]]'' | 2014-10-16<br/>2018-03-01 | 2018-02-28<br/>2019-04-12 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2027 | ''[[:d:Q52900808|Maria G. Khrenova]]'' | 2015 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2028 | ''[[:d:Q52987164|Mikhail Potapov]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-04-12 | [[Балашиха]] | | |- | style='text-align:right'| 2029 | ''[[:d:Q53458098|Igor Gorelov]]'' | 2015-10 | | ''[[:d:Q1487403|Теоретик һәм эксперименталь физика институты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1956" | 1956 | | | |- | style='text-align:right'| 2030 | ''[[:d:Q53682696|Rustam A. Gumerov]]'' | 2017-03-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2031 | ''[[:d:Q53858176|Nikolai Ardelyan]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-09-18 | [[Дрогобыч|Дроһобыч]] | | |- | style='text-align:right'| 2032 | ''[[:d:Q53859965|Vladimir Bening]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-06-29<br/>1954 | [[Костянтынивка|Костәнтынивка]] | | |- | style='text-align:right'| 2033 | ''[[:d:Q53861721|Alexander Vasin]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-08-08 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2034 | ''[[:d:Q53864955|Alexander Dyakonov]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1979" | 1979-07-13 | [[Ивантеевка]] | | |- | style='text-align:right'| 2035 | ''[[:d:Q53866571|Fedor Zaytsev]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-05-19 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2036 | ''[[:d:Q53870350|Vladimir Zakharov]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-05-29 | [[Харьков]] | | |- | style='text-align:right'| 2037 | ''[[:d:Q53870499|Aleksey Ismailov]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-09-30 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2038 | ''[[:d:Q53914996|Maria Korovina]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-06-14 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2039 | ''[[:d:Q53923719|Andrei Krylov]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-10-06 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2040 | ''[[:d:Q53939011|Igor Lomov]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-10-06 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2041 | ''[[:d:Q53952247|Igor Mashechkin]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-04-11 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2042 | ''[[:d:Q53952812|Sergei Mukhin]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-09-22 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2043 | ''[[:d:Q53977158|Svetlana Selezneva]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1969" | 1969-09-09 | [[Коростень|Коростен]] | | |- | style='text-align:right'| 2044 | ''[[:d:Q53996689|Vasily Denisov]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-01-01 | ''[[:d:Q4239121|Krasnoselivka]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2045 | ''[[:d:Q54007455|Dmitry Sychugov]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1955" | 1955-09-18 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2046 | ''[[:d:Q54010063|Andrey Milekhin]]'' | | | ''[[:d:Q6840724|Faculty of Psychology, Saint Petersburg State University]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q56369519|marketologue]]''<br/>''[[:d:Q11303721|golfer]]'' | data-sort-value="1964" | 1964-02-08 | [[Караганда|Караганды]] | | |- | style='text-align:right'| 2047 | ''[[:d:Q54098880|Larisa Tsarkova]]'' | 2016-10-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2048 | ''[[:d:Q54126367|Valentin Butuzov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1939" | 1939-11-23 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2021" | 2021-06-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2049 | ''[[:d:Q54141962|Irina Shevtsova]]'' | | | ''[[:d:Q4480735|MSU Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-02-18 | [[Минеральные Воды]] | | |- | style='text-align:right'| 2050 | ''[[:d:Q54454889|Alexey A Gavrilov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2051 | ''[[:d:Q54558650|Vladimir Dimitrov]]'' | 2007-09-01 | 2016-07-31 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2052 | ''[[:d:Q54900881|Georgy Bazykin]]'' | 2008 | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''<br/>[[Prinston universitetı|Принстон университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1979" | 1979-05-08 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2053 | ''[[:d:Q54918073|Suleyman Allakhverdiev]]'' | 2013 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1950" | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 2054 | ''[[:d:Q54932378|Yuriy Puzachenko]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-02-02 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2018" | 2018-11-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2055 | ''[[:d:Q54965528|Alexey V. Streletskiy]]'' | 2002 | 2005 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2056 | ''[[:d:Q55074372|Lena Viktorovna Zimina]]'' | | | | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q3243461|коллекционер]]''<br/>''[[:d:Q98544732|фәнни коллекционер]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-03-27 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2009" | 2009-04-10 | |- | style='text-align:right'| 2057 | ''[[:d:Q55078670|Andrei Agrachev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-03-29 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2058 | ''[[:d:Q55101997|Alexandra Yakusheva]]'' | | | ''[[:d:Q4398063|Серго Орджоникидзе исемендәге Россия дәүләт геология разведкасы университеты]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-12-25 | [[Урюпинск]] | data-sort-value="2001" | 2001-02-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2059 | ''[[:d:Q55102059|Anatoly Yagola]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1945" | 1945-11-20 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2025" | 2025-02-28 | |- | style='text-align:right'| 2060 | ''[[:d:Q55102127|Янин, Борис Тимофеевич]]'' | | | ''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1931" | 1931-03-04 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2021" | 2021-07-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2061 | ''[[:d:Q55102189|Яни, Павел Сергеевич]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1961" | 1961-11-21 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2062 | ''[[:d:Q55102194|Якубов, Харис Галиулович]]'' | | | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q15839134|эколог]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-08-22 | | | |- | style='text-align:right'| 2063 | ''[[:d:Q55102265|Леонид Грошев]]'' | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-03-15 | [[Иваново өлкәсе]] | data-sort-value="1974" | 1974-06-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2064 | ''[[:d:Q55102588|Кузьменков, Леонид Стефанович]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-01-25 | ''[[:d:Q671126|Čačersk District]]'' | data-sort-value="2019" | 2019-06-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2065 | ''[[:d:Q55102944|Sefgey Rzhevkin]]'' | | | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-06-21 | [[Мәскәү губернасы|Мәскәү губерниясе]] | data-sort-value="1981" | 1981-01-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2066 | ''[[:d:Q55102997|Наумов, Анатолий Иванович]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-11-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1988" | 1988-10-31 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2067 | ''[[:d:Q55103313|Ippolit Sokolov]]'' | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | [[укытучы]]<br/>''[[:d:Q17337766|театраль тәнкыйтьче]]''<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q4220892|кинокритик]]''<br/>''[[:d:Q28389|сценарист]]''<br/>''[[:d:Q4220878|кино белгече]]''<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1902" | 1902-01-21 | [[Харьков]] | data-sort-value="1974" | 1974-12-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2068 | ''[[:d:Q55103675|Кринчик, Георгий Сергеевич]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-08-06 | ''[[:d:Q2025091|Babrujsk District]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-12-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2069 | ''[[:d:Q55103726|Nikolay Grushinsky]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1915" | 1915-11-25 | [[Тамбов]] | data-sort-value="2001" | 2001-04-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2070 | ''[[:d:Q55104048|Tatyana Ivanovna Kuznetsova]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1945" | 1945-04-27 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2071 | ''[[:d:Q55104677|Vsevolod Il'in]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1888" | 1888-05-04 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1930" | 1930-11-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2072 | ''[[:d:Q55104703|Висконт, Константин Иосифович]]'' | | | | [[галим]] | data-sort-value="1868" | 1868-02-28 | | data-sort-value="1942" | 1942 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2073 | ''[[:d:Q55104797|Чавчанидзе, Джульетта Леоновна]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-05-03 | [[Tbilisi|Тбилиси]] | | |- | style='text-align:right'| 2074 | ''[[:d:Q55104895|G. N. Borzenkov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1931" | 1931-11-02 | [[Орёл]] | data-sort-value="2011" | 2011-11-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2075 | ''[[:d:Q55105961|Taras Panov]]'' | 1998-09-01 | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1975" | 1975-02-10 | [[Киев]] | | |- | style='text-align:right'| 2076 | ''[[:d:Q55168646|Âkov Andreevič Plâjs]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-02-16 | [[Костанай өлкәсе|Куштанай өлкәсе]] | | |- | style='text-align:right'| 2077 | ''[[:d:Q55199770|Ismail Agakishiev]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | data-sort-value="1961" | 1961-10-29 | [[Бакы]] | | |- | style='text-align:right'| 2078 | ''[[:d:Q55266909|Igor Kosevich]]'' | 1986-04-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2079 | ''[[:d:Q55344537|Pavel Kos]]'' | 2014 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2080 | ''[[:d:Q55363109|Pavel Makarevich]]'' | 2017-05-04<br/>2014-10-01 | 2015-05-09<br/>2015 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2081 | ''[[:d:Q55363111|Natalya Kalinina]]'' | 2004-06-03 | | ''[[:d:Q30281807|Institute of Experimental Cardiology]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2082 | ''[[:d:Q55626572|Alexandre Avdeev]]'' | 1989 | | | ''[[:d:Q12360779|демограф]]'' | data-sort-value="1955" | 1955 | | | |- | style='text-align:right'| 2083 | ''[[:d:Q55640668|Olga A Filatova]]'' | 2005-10-01 | | | [[галим]] | data-sort-value="1979" | 1979 | [[Рязань]] | | |- | style='text-align:right'| 2084 | ''[[:d:Q55653582|Juriy Pavlovitsj Kozlov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-05-15 | [[Киев]] | data-sort-value="2025" | 2025-10-15 | |- | style='text-align:right'| 2085 | ''[[:d:Q55654031|Nikolay N. Marfenin]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-11-01 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2086 | ''[[:d:Q55656602|Шевцов, Николай Степанович]]'' | | | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | [[Ырынбур губернасы]] | data-sort-value="1974" | 1974 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2087 | ''[[:d:Q55691672|Ivan Tarassov]]'' | 1990 | 1991 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2088 | ''[[:d:Q55970541|Yevhen Lukiianets]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-21 | ''[[:d:Q148923|Борчив]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2089 | ''[[:d:Q55973987|Evgeny Shatalov]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-02-03 | [[Тула]] | data-sort-value="1978" | 1978-08-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2090 | ''[[:d:Q56015546|Olga Koksharova]]'' | 2006-05-25 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2091 | ''[[:d:Q56015677|Konstantin I Ivanov]]'' | 2015<br/>1997 | 2017<br/>1999 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2092 | ''[[:d:Q56056904|Elena P. Kharitonova]]'' | 2002-01-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2093 | ''[[:d:Q56234779|Elizaveta V Koporulina]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2094 | ''[[:d:Q56246367|V. N. Archangel'skij]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q12013238|офтальмолог]]''<br/>[[галим]] | data-sort-value="1897" | 1897-03-26 | [[Тула]] | data-sort-value="1973" | 1973-04-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2095 | ''[[:d:Q56247256|Galina Kudryavtseva]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-03-08 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2006" | 2006-02-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2096 | ''[[:d:Q56255662|Stanisław Musielak]]'' | | | ''[[:d:Q1758009|Гданьск университеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1943" | 1943 | [[Гдыня|Гдынә]] | | |- | style='text-align:right'| 2097 | ''[[:d:Q56307290|Leonid Ivantsov]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1912" | 1912-01-04 | [[Мәскәү]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2098 | ''[[:d:Q56308752|Dzh. Kh. Dorri]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]]<br/>[[язучы]] | data-sort-value="1932" | 1932-02-21 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2018" | 2018-08-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2099 | ''[[:d:Q56308782|Aleksandra Makounina]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1917" | 1917-05-15<br/>1917-05-16 | [[Россия империясе]] | data-sort-value="2000" | 2000-11-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2100 | ''[[:d:Q56396620|Andrey Yerin]]'' | 1988-02-01 | 2000-02-01 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2101 | ''[[:d:Q56505507|Konstantin Maslakov]]'' | 2012 | | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2102 | ''[[:d:Q56529867|Viktor Klimov]]'' | 1981 | 1993 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2103 | ''[[:d:Q56551138|Arata Kioka]]'' | 2016 | 2016 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2104 | ''[[:d:Q56588366|Alexander Bogachev]]'' | 1992-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2105 | ''[[:d:Q56642638|Olga A Ivanova]]'' | 2011-09-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2106 | ''[[:d:Q56761641|Elena D Obraztsova]]'' | 1981-02-01 | 1992-09-30 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2107 | ''[[:d:Q56813150|Alexander Netrusov]]'' | 1996-10-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2108 | ''[[:d:Q56871007|Mikhail Dubinin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2109 | ''[[:d:Q56939176|Andrey Chugreev]]'' | 2006-01-17 | 2017-01-16 | ''[[:d:Q30279593|Karpov Institute of Physical Chemistry]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1960" | 1960 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2110 | ''[[:d:Q56991383|Alsu Kuznetsova]]'' | 2000-02-15 | 2010-06-15 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2111 | ''[[:d:Q56997699|Evgeniy Dubrovin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2112 | ''[[:d:Q57020225|Vladimir V Apyari]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2113 | ''[[:d:Q57028714|Artem O Dmitrienko]]'' | 2021-03-01<br/>2019-11-01 | 2021-02-28 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2114 | ''[[:d:Q57043844|Leonid A Aslanov]]'' | 1960 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2115 | ''[[:d:Q57044803|Dmitry Volkov]]'' | 2011-07-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2116 | ''[[:d:Q57044929|Andrey Bogomolov]]'' | 1993 | 2000 | ''[[:d:Q4406402|Самар дәүләт техника университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q19829999|культуролог]]'' | data-sort-value="1956" | 1956 | | | |- | style='text-align:right'| 2117 | ''[[:d:Q57046352|Natalia A Manucharova]]'' | 1996-09-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2118 | ''[[:d:Q57053677|Vladimir Mironov]]'' | 2009 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2119 | ''[[:d:Q57056339|Ivan Sakharov]]'' | 1991 | 2014-12 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2120 | ''[[:d:Q57056835|Alexander Bagaev]]'' | 2015 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2121 | ''[[:d:Q57089689|Konstantin Chernichenko]]'' | 2001 | 2009 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2122 | ''[[:d:Q57112268|Nikolay V Klenov]]'' | 2008-04 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2123 | ''[[:d:Q57130092|Artem Malykh]]'' | 2017-09-01 | | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2124 | ''[[:d:Q57193535|Alena Sukhoputova]]'' | 2016 | 2020-09-30 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2125 | ''[[:d:Q57252457|Yuri Fisyak]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2126 | ''[[:d:Q57259434|Nataliya Semenova]]'' | 2009-09-02 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2127 | ''[[:d:Q57265015|Kirill V. Tokmakov]]'' | 1996-04-01 | 2006-05-30 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2128 | ''[[:d:Q57265940|Andrey N Tsyganov]]'' | 2018-05-25 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2129 | ''[[:d:Q57284034|Vladimir Romanenkov]]'' | 2016-04-16 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2130 | ''[[:d:Q57305927|Andrey Kiselnikov]]'' | 2006-09-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2131 | ''[[:d:Q57412231|Arthur Zalevsky]]'' | 2020-04 | 2021-03 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2132 | ''[[:d:Q57412885|Alexey Eliseev]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2133 | ''[[:d:Q57413892|Rustam Shukurov]]'' | 1990 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q26132815|византолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1961" | 1961<br/>1961-10-12 | [[Дүшәнбе]] | | |- | style='text-align:right'| 2134 | ''[[:d:Q57420042|Anna Glushakova]]'' | 2007 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2135 | ''[[:d:Q57420502|Igor Gushchin]]'' | | | ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-07-14 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2136 | ''[[:d:Q57421960|Sergei Ostroumov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2137 | ''[[:d:Q57429432|Boris Kochurov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2138 | ''[[:d:Q57455557|Iana Orlova]]'' | 2013-04-16 | 2017-05 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2139 | ''[[:d:Q57549285|Ekaterina E. Taldenkova]]'' | 1986-08-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2140 | ''[[:d:Q57573358|Olga Tsuberbiller]]'' | | | ''[[:d:Q4303988|Мәскәү югары хатын-кызлар курслары]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1885" | 1885-09-07 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1975" | 1975-09-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2141 | ''[[:d:Q57617116|Yury Ryabchikov]]'' | 2003 | 2008 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2142 | ''[[:d:Q57689334|Ivanova Anna E.]]'' | 1997 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2143 | ''[[:d:Q57714608|Aleksandr Voronin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2144 | ''[[:d:Q57771348|Pavel Krasilnikov]]'' | 2015 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2145 | ''[[:d:Q57774549|Julia Begrambekova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2146 | ''[[:d:Q57890034|Aleksandr Kobrin]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1943" | 1943-06-09 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2147 | ''[[:d:Q57901627|Grigorii Akhmanov]]'' | 2004-06-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2148 | ''[[:d:Q57903219|Andrey Afanasyev]]'' | 2005 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2149 | ''[[:d:Q57903327|Oleg Melnik]]'' | 1990-11-01 | 2023-02-17 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2150 | ''[[:d:Q57913510|Vladimir E. Romanovsky]]'' | 1980 | 1992 | ''[[:d:Q1285262|University of Alaska Fairbanks]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q12094958|геофизик]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-10-28 | [[Барнавыл]] | | |- | style='text-align:right'| 2151 | ''[[:d:Q57926961|Thomas Lorenz]]'' | 1970 | 1973 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2152 | ''[[:d:Q57955537|Oleg A. Shlyakhtin]]'' | 2009-04-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2153 | ''[[:d:Q57980846|Olga Volkova]]'' | | | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2154 | ''[[:d:Q57980848|Aleksandr Vasilyev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2155 | ''[[:d:Q57995319|Irina Karabulatova]]'' | 2023-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2156 | ''[[:d:Q58052523|Evgenia Kupriyanova]]'' | 2014-11-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2157 | ''[[:d:Q58129624|Sergey Sokratov]]'' | 2003 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2158 | ''[[:d:Q58131233|Alexander Olchev]]'' | 2016 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2159 | ''[[:d:Q58148198|Frank Günther]]'' | 2018 | | [[Дрезден техник университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q569528|European School of Management and Technology]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2160 | ''[[:d:Q58148495|Stanislav Ogorodov]]'' | 1999 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2161 | ''[[:d:Q58173989|Arkadii Elistratov]]'' | | | | ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1872" | 1872 | | | |- | style='text-align:right'| 2162 | ''[[:d:Q58193030|Sergey Kiselev]]'' | 1997-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2163 | ''[[:d:Q58206491|Julia N. Chizhova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2164 | ''[[:d:Q58282248|Dalkhat Ediev]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q12360779|демограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-03-12 | ''[[:d:Q28483020|Schastlivoye]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2165 | ''[[:d:Q58316079|Alexander Belov]]'' | 2014-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2166 | ''[[:d:Q58323205|Daria Dibrova]]'' | 2014-10 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2167 | ''[[:d:Q58332233|Peter S Berdonosov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2168 | ''[[:d:Q58382112|Pavel Klimov]]'' | 2009-04-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2169 | ''[[:d:Q58413601|Galina Koptsik]]'' | 1977-08-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2170 | ''[[:d:Q58437311|Elena Zakharova]]'' | 1994 | 2002 | ''[[:d:Q20669873|University of Toulouse]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2171 | ''[[:d:Q58657614|Ilya A Volodin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2172 | ''[[:d:Q58658087|Vladimir Ejov]]'' | 1986-10-31 | 1991-12-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2173 | ''[[:d:Q58659507|Maria Pisareva]]'' | 2009-06 | 2010-06 | ''[[:d:Q157808|Мюнхен техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q1404053|Woods Hole Oceanographic Institution]]''<br/>''[[:d:Q204457|Берген университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2174 | ''[[:d:Q58683815|Yury Dvornikov]]'' | 2020-11-01 | 2021-12-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201551|Earth Cryosphere Institute]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2175 | ''[[:d:Q58827540|Inna Kalaidzidis]]'' | 2001-02-01 | 2005-01-01 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2176 | ''[[:d:Q58886579|Nailja Ramazanovna Malikova]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | data-sort-value="1950" | 1950-06-24 | | | |- | style='text-align:right'| 2177 | ''[[:d:Q58887722|Alexander Kasumyan]]'' | 2014-04-25 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2178 | ''[[:d:Q59150115|Elena Fedotova]]'' | 2015-03-02 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2179 | ''[[:d:Q59163557|Sergey Fedosov]]'' | 1982-06-01 | 1992-08-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2180 | ''[[:d:Q59175461|Vytas Švedas]]'' | 2004-01-01<br/>2001 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2181 | ''[[:d:Q59192544|Evgeny Galunin]]'' | 2000-05-01 | 2003-11-01 | ''[[:d:Q219615|Барселона университеты]]''<br/>''[[:d:Q4450874|Тамбов дәүләт техник университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2182 | ''[[:d:Q59428614|Alexander Vinokurov]]'' | 2009 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2183 | ''[[:d:Q59446986|Pavel Tsygankov]]'' | 1987 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2306091|социолог]]'' | data-sort-value="1941" | 1941 | [[Витебск]] | | |- | style='text-align:right'| 2184 | ''[[:d:Q59447024|Elena Shestopal]]'' | 1991 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1949" | 1949 | | | |- | style='text-align:right'| 2185 | ''[[:d:Q59448315|Daniil Itkis]]'' | 2011 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2186 | ''[[:d:Q59450073|Pavel A Frantsuzov]]'' | 2016-03-04 | | ''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2187 | ''[[:d:Q59463152|Dmitry Chernov]]'' | 1989-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2188 | ''[[:d:Q59546121|Yuri A Mankelevich]]'' | 1991 | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2189 | ''[[:d:Q59549469|Timur Simdyanov]]'' | 1998-12-01<br/>1992 | 1998 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2190 | ''[[:d:Q59549881|Ekaterina Bryushkova]]'' | 2019-10-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2191 | ''[[:d:Q59563408|Vladimir Polshakov]]'' | 2010 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2192 | ''[[:d:Q59568186|Vladimir Grinkov]]'' | 1999-10-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2193 | ''[[:d:Q59672595|Sergey Vyatchanin]]'' | 2012-03-26 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2194 | ''[[:d:Q59677797|Roman Zinovkin]]'' | 2017-04-30 | | ''[[:d:Q4304086|Мәскәү дәүләт өлкә университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2195 | ''[[:d:Q59680104|Marina Strakhovskaya]]'' | 1983 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2196 | ''[[:d:Q59680603|Maria Boldyreva]]'' | 2016 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2197 | ''[[:d:Q59681737|Vera Voinova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2198 | ''[[:d:Q59681738|Sergey Yakovlev]]'' | 2017-01-10 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2199 | ''[[:d:Q59681742|Anton Bonartsev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2200 | ''[[:d:Q59682239|Nina Entelis]]'' | 1995<br/>1987 | 1998<br/>1995 | ''[[:d:Q157575|Страсбур үнивирситите]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2201 | ''[[:d:Q59682884|Igor V. Uporov]]'' | 1982-04-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2202 | ''[[:d:Q59690698|Yulia Zaika]]'' | 2007-06-10 | | | [[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2203 | ''[[:d:Q59697493|Sergey Abramov]]'' | 2012-08-01 | 2017-05-15 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2204 | ''[[:d:Q59698261|Irina Pronina]]'' | 2019-09-04 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2205 | ''[[:d:Q59706924|Anastasia Sveshnikova]]'' | 2010-07-31 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2206 | ''[[:d:Q59708424|Maxim Karagyaur]]'' | 2016 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2207 | ''[[:d:Q59745195|Sergey Illarioshkin]]'' | | | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1963" | 1963-07-04 | | | |- | style='text-align:right'| 2208 | ''[[:d:Q59769072|Mikhail Yu. Lychagin]]'' | 1983-09-30 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2209 | ''[[:d:Q59818503|Ilya Mikhailov]]'' | 2018 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2210 | ''[[:d:Q59822988|Mikhail Vagin]]'' | 2001-01-02 | 2010-10-20 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2211 | ''[[:d:Q59830912|Natalia Kostina]]'' | 2016-11-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2212 | ''[[:d:Q59833511|Elena Savernyuk]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2213 | ''[[:d:Q59843245|Sergey Chernomorets]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2214 | ''[[:d:Q59845354|Mikhail Ivanov]]'' | 2012 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2215 | ''[[:d:Q59847114|Victor Stepanenko]]'' | 2004 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2310145|метеоролог]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2216 | ''[[:d:Q59853390|Vladimir Ivanovitsj Gorsjkov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1930" | 1930-11-17 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2008" | 2008-02-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2217 | ''[[:d:Q60021919|Evgeny Barmatov]]'' | 1995 | 2005 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2218 | ''[[:d:Q60036261|Igor Panov]]'' | 2016 | 2019 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2219 | ''[[:d:Q60161766|Valentina Voronkova]]'' | 1967 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2220 | ''[[:d:Q60168127|Alexey Pestryakov]]'' | 1995-10-25 | 1998-10-25 | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2221 | ''[[:d:Q60173223|Alexander Shkurinov]]'' | 2015-12-17 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-09-13 | | | |- | style='text-align:right'| 2222 | ''[[:d:Q60175728|Ivan Baksheev]]'' | 1998 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2223 | ''[[:d:Q60447942|Evgeny V Mymrikov]]'' | 2009-09 | 2012-11 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2224 | ''[[:d:Q15071137|Viktor Lensky]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1913" | 1913-02-23 | ''[[:d:Q18802049|Staraya Nechaevka]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-03-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2225 | ''[[:d:Q15071354|Aleksey Lukashin]]'' | | | | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1976" | 1976-04-03 | | | |- | style='text-align:right'| 2226 | ''[[:d:Q15071393|Vladimir Lutsky]]'' | | | ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1906" | 1906-06-15 | [[Бердянск]] | data-sort-value="1962" | 1962-12-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2227 | [[Владимир Мальмберг]] | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан Император университеты]] | ''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q15983985|классик археолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | data-sort-value="1860" | 1860-12-01 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1921" | 1921-12-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2228 | ''[[:d:Q15072125|Victor A. Matveev]]'' | | | ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-12-11 | [[Тайга (шәһәр)|Тайга]] | | |- | style='text-align:right'| 2229 | ''[[:d:Q15072187|Iya Mayak]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q2468727|classical scholar]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-09-27 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2018" | 2018-12-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2230 | ''[[:d:Q15072417|Mikhail Meshcheriakov]]'' | | | ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1910" | 1910-09-04<br/>1910 | [[Таганрог]] | data-sort-value="1994" | 1994-05-24 | [[Дубна]] |- | style='text-align:right'| 2231 | ''[[:d:Q15072524|Pjotr Andreevitsj Minakov]]'' | 1900 | 1911 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1865" | 1865-11-25 | ''[[:d:Q19674479|Deryugino]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-10-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2232 | [[Александр Мишулин]] | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4406409|Самар дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[профессор]]<br/>''[[:d:Q589298|баш мөхәррир]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-08-18 | [[Мәләкәс (Сембер өлкәсе)|Мәләкәс]] | data-sort-value="1948" | 1948-09-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2233 | ''[[:d:Q15074743|Semyon Targ]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1910" | 1910-10-10 | [[Смоленск]] | data-sort-value="2003" | 2003-09-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2234 | ''[[:d:Q15074755|Sergey Nayda]]'' | | | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''<br/>''[[:d:Q4240122|Kremenchuk Mykhailo Ostrohradskyi National University]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-10-08 | ''[[:d:Q4493144|Troitske]]'' | data-sort-value="1983" | 1983-02-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2235 | ''[[:d:Q15074903|Yuri Tarannikov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]]<br/>''[[:d:Q107288518|Renju player]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-08-17 | [[Прокопьевск]] | | |- | style='text-align:right'| 2236 | ''[[:d:Q15076692|Ivan Florovich Ognev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1855" | 1855-08-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1928" | 1928 | [[Сергиев Посад]] |- | style='text-align:right'| 2237 | ''[[:d:Q15078716|Aleksandr Paramonov]]'' | 1965 | 1970 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q28378128|педолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-01-08<br/>1890 | [[Херсон]] | data-sort-value="1970" | 1970-06-11 | |- | style='text-align:right'| 2238 | ''[[:d:Q15078965|Nikolaj Parusnikov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1931" | 1931-07-26 | | | |- | style='text-align:right'| 2239 | [[Юрий Симонов|Юри Симонов]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1734662|картограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q18805|табигать фәннәре белгече]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1923" | 1923-03-17 | [[Уфа]] | data-sort-value="2019" | 2019-08-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2240 | [[Эрна Померанцева]] | | | ''[[:d:Q4480794|МДУның җәмгыять фәннәре факультеты]]'' | ''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q20551564|collector of fairy tales]]''<br/>''[[:d:Q1371378|этнолог]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | data-sort-value="1899" | 1899-04-07 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1980" | 1980-08-11 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2241 | ''[[:d:Q15081509|Artem Sarkisyan]]'' | | | [[Бакы дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4201781|A.M. Obukhov Institute of Atmospheric Physics RAS]]'' | ''[[:d:Q3546255|океанолог]]''<br/>''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | data-sort-value="1926" | 1926-09-23 | [[Гүнейчартар]] | data-sort-value="2016" | 2016-11-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2242 | ''[[:d:Q15081636|Sergey Saprykin]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-10-26 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2243 | ''[[:d:Q15088169|Alexey M. Ghilyarov]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1943" | 1943-05-19 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2013" | 2013-10-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2244 | ''[[:d:Q15088657|Andrei Raigorodsky]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1976" | 1976-06-18 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2245 | ''[[:d:Q15088696|Nikolay Rybalsky]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1953" | 1953-04-02 | | | |- | style='text-align:right'| 2246 | ''[[:d:Q15129443|Коноплев, Николай Гаврилович]]'' | 1832 | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]'' | No/unknown value | | data-sort-value="1855" | 1855 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2247 | ''[[:d:Q15130116|Коровицкий, Александр Сикстович]]'' | 1841 | | ''[[:d:Q4111176|Вилнә император университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1797" | 1797 | [[Prussiä|Пруссия]] | data-sort-value="1864" | 1864 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2248 | ''[[:d:Q15130963|Vladimir Kokh]]'' | 1847 | | ''[[:d:Q28666768|Lyzeum Mitau]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q13638192|акушер]]'' | data-sort-value="1817" | 1817<br/>1820 | [[Елгава]] | data-sort-value="1886" | 1886-04-26<br/>1884 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2249 | ''[[:d:Q15131062|Коцауров, Николай Васильевич]]'' | 1825 | 1834 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1798" | 1798 | | | |- | style='text-align:right'| 2250 | ''[[:d:Q15133682|Kozma Lebedev]]'' | 1831 | 1835 | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1799" | 1799 | [[Рязань губернасы]] | data-sort-value="1884" | 1884 | [[Мәскәү губернасы|Мәскәү губерниясе]] |- | style='text-align:right'| 2251 | ''[[:d:Q15133687|Nikifor Lebedev]]'' | 1826 | 1835 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q15985128|medical historian]]'' | data-sort-value="1799" | 1799-03-13 | ''[[:d:Q4080721|Bezhetsky Uyezd]]'' | No/unknown value | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2252 | ''[[:d:Q15135533|Линовский, Ярослав Альбертович]]'' | 1844 | 1846 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1781198|агроном]]'' | data-sort-value="1818" | 1818 | [[Киев губернасы|Киев гөбернәсе]] | data-sort-value="1846" | 1846 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2253 | ''[[:d:Q15135670|Alexey Leontievich Lovetzky]]'' | | 1840 | ''[[:d:Q4402625|Рәзән руханилар семинариясе]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]''<br/>''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]''<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1787" | 1787-02-05 | ''[[:d:Q4264942|Lovtsy]]'' | data-sort-value="1840" | 1840-02-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2254 | ''[[:d:Q15136203|Любимов, Семён Иванович]]'' | 1820 | 1822 | ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1800" | 18th century<br/>19th century | ''[[:d:Q16668636|Kulikovo]]''<br/>''[[:d:Q4163033|Dmitrovsky uyezd]]'' | data-sort-value="1900" | 19th century | |- | style='text-align:right'| 2255 | ''[[:d:Q15139460|Матюшенков, Иван Петрович]]'' | 1843 | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''<br/>[[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1813" | 1813-09-26 | [[Тула]] | data-sort-value="1879" | 1879 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2256 | ''[[:d:Q15139994|Corneli Mlodzeevskii]]'' | 1849 | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1818" | 1818-09-21 | ''[[:d:Q997568|Тульчын]]'' | data-sort-value="1865" | 1865-09-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2257 | ''[[:d:Q15140138|Efrem Osipovich Mukhin]]'' | 1813-09<br/>1814 | 1835 | ''[[:d:Q4496320|Kharkiv Collegium]]'' | [[хирург]] | data-sort-value="1766" | 1766-01-28 | ''[[:d:Q4187528|Zarozhne]]'' | data-sort-value="1850" | 1850-01-31 | ''[[:d:Q21669744|Кольцово]]'' |- | style='text-align:right'| 2258 | ''[[:d:Q15140682|Vasilij Ivanovič Obolenskij]]'' | 1836 | 1842 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1790" | 1790 | [[Орёл губернасы]] | data-sort-value="1847" | 1847 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2259 | ''[[:d:Q15140705|Овер, Александр Иванович]]'' | 1843 | | ''[[:d:Q4303916|Moscow Medical and Surgical Academy]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1804" | 1804-09-18 | [[Тула губернасы|Тула гөбернәсе]] | data-sort-value="1864" | 1864-12-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2260 | ''[[:d:Q15141379|Adolf Ivanovich Paco]]'' | 1837 | | | [[галим]] | data-sort-value="1800" | 1800 | [[Оре]] | data-sort-value="1860" | 1860 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2261 | ''[[:d:Q15143519|Իվան Պելտ]]'' | 1816 | 1829 | | [[галим]] | data-sort-value="1780" | 1780-06-03 | [[Мец]] | data-sort-value="1829" | 1829-07-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2262 | ''[[:d:Q15144301|Fyodor Politkovskiy]]'' | | | ''[[:d:Q4475853|Moscow University Gymnasium]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1753" | 1753 | ''[[:d:Q3544519|Chernihiv Regiment]]'' | data-sort-value="1809" | 1809-07-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2263 | ''[[:d:Q15144324|Aleksej Ivanovič Polunin]]'' | 1847<br/>1849 | | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1820" | 1820-09-19 | [[Бежецк|Бежетск]] | data-sort-value="1888" | 1888-10-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2264 | ''[[:d:Q15145436|Протасов, Илья Васильевич]]'' | 1834 | 1835 | ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | No/unknown value | | data-sort-value="1860" | 1860 | |- | style='text-align:right'| 2265 | ''[[:d:Q15145771|Ризенко, Василий Павлович]]'' | | 1827 | ''[[:d:Q4475853|Moscow University Gymnasium]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1784" | 1784-12-27 | [[Киев]] | data-sort-value="1827" | 1827-01-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2266 | ''[[:d:Q15145799|Michael Richter]]'' | 1823<br/>1830 | 1852 | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''<br/>''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1799" | 1799-04-20 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1874" | 1874-04-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2267 | ''[[:d:Q15145838|Andrey Rogov]]'' | | 1811 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1742" | 1742-11-08 | | data-sort-value="1811" | 1811 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2268 | ''[[:d:Q15146011|Рясовский, Григорий Андреевич]]'' | 1826 | 1835 | ''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q2640827|гинеколог]]''<br/>''[[:d:Q13638192|акушер]]'' | data-sort-value="1798" | 1798 | [[Воронеж губернасы]] | data-sort-value="1864" | 1864-06-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2269 | ''[[:d:Q15146228|Людвіг Сцяпанавіч Сяўрук]]'' | 1840 | 1852 | ''[[:d:Q4111176|Вилнә император университеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1807" | 1807 | [[Сялец (Брагинский районы)|Сялец]] | data-sort-value="1852" | 1852-06-21 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2270 | ''[[:d:Q15146334|Сибирский, Иван Андреевич]]'' | 1770-09 | 1779 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1745" | 1745 | | data-sort-value="1783" | 1783 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2271 | ''[[:d:Q15147133|Смирнов, Семён Алексеевич]]'' | | 1834 | ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1777" | 1777<br/>1778<br/>1779 | | data-sort-value="1847" | 1847-04-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2272 | ''[[:d:Q15147370|P. Il. Strakhov]]'' | 1836 | 1846 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q864380|биограф]]'' | data-sort-value="1798" | 1798-01-30 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1856" | 1856-05-25 | |- | style='text-align:right'| 2273 | ''[[:d:Q15147441|Prohor Suvorov]]'' | 1810-07-02 | | | [[математик]] | data-sort-value="1750" | 1750 | | data-sort-value="1815" | 1815 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2274 | ''[[:d:Q15147495|Сырейщиков, Евгений Борисович]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1750" | 1750 | | data-sort-value="1790" | 1790<br/>1791-08 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2275 | ''[[:d:Q15147715|Терновский-Платонов, Иван Матвеевич]]'' | 1837 | 1839 | ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]'' | | data-sort-value="1800" | 1800 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1849" | 1849-11-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2276 | ''[[:d:Q15147718|Терновский, Пётр Матвеевич]]'' | 1828 | | ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]'' | [[язучы]]<br/>[[рухани]] | data-sort-value="1798" | 1798-05-26 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1874" | 1874-09-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2277 | ''[[:d:Q15147865|Aron Naumovich Trainin]]'' | | | ''[[:d:Q50281959|Moscow Imperial University, Faculty of Law]]'' | [[хокук белгече]]<br/>[[адвокат]] | data-sort-value="1883" | 1883-07-08<br/>1883-07-09 | [[Витебск]] | data-sort-value="1957" | 1957-02-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2278 | ''[[:d:Q15148316|Julius Völkel]]'' | 1845 | | [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>''[[:d:Q13311320|court counsel]]''<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1812" | 1812-01-11 | [[Берлин]] | data-sort-value="1882" | 1882-04-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2279 | ''[[:d:Q15149502|Циммерман, Антон Михайлович]]'' | 1849 | | ''[[:d:Q28729082|Санкт-Петербург император университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1820" | 1820-06-13 | [[Ченстохова]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2280 | ''[[:d:Q15149589|M. S. Cherepakhov]]'' | | | | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1909" | 1909 | [[Кирмәнчек]] | data-sort-value="1987" | 1987 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2281 | ''[[:d:Q15149731|Fedor Chumakov]]'' | | 1832 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1782" | 1782-12-24 | [[Пенза]] | data-sort-value="1832" | 1832 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2282 | ''[[:d:Q15206289|Ignat Gorelov]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[язучы]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1931" | 1931-09-15 | | data-sort-value="2013" | 2013-04-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2283 | ''[[:d:Q15207085|Aleksandr Evgenevitsj Krivoloetskiy]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-11-02 | [[Тамбов губернасы]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2284 | ''[[:d:Q15210879|Черепанов, Никифор Евтропиевич]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1762" | 1762 | [[Киров (Киров өлкәсе)|Киров]] | data-sort-value="1823" | 1823-08-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2285 | ''[[:d:Q15211055|Щедритский, Измаил Алексеевич]]'' | 1828 | 1835 | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1792" | 1792-05-31 | [[Переславль-Залесский]] | data-sort-value="1869" | 1869-04-16<br/>1869-04-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2286 | ''[[:d:Q15430455|Arkady Onishchik]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1933" | 1933-11-14 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2019" | 2019-02-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2287 | ''[[:d:Q15435687|Heinrich Moritz Gottlieb Grellmann]]'' | | | ''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]'' | ''[[:d:Q15462162|cultural historian]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1756" | 1756-12-07 | [[Ена (шәһәр)|Ена]] | data-sort-value="1804" | 1804-10-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2288 | ''[[:d:Q15733134|S. Bondi]]'' | | | ''[[:d:Q4204527|Санкт-Петербург дәүләт университетының тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1891" | 1891-06-13 | [[Бакы]] | data-sort-value="1983" | 1983-08-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2289 | ''[[:d:Q15804770|David Borissovich Judin]]'' | | | ''[[:d:Q1989628|Олесь Һончар исемендәге Днепропетровск милли университеты]]'' | [[математик]]<br/>[[Программист|програмчы]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-05-21 | [[Днипро]] | data-sort-value="2006" | 2006-02-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2290 | ''[[:d:Q15965793|Aleksey Gagarin]]'' | | | ''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1895" | 1895-03-26 | ''[[:d:Q4130227|Vyazemsky Uyezd]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-09-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2291 | ''[[:d:Q15980115|Yuri Arutyunyan]]'' | 1964 | 1969 | ''[[:d:Q1977379|Әрмән педагогика институты]]'' | ''[[:d:Q2306091|социолог]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q12347522|этнограф]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-08-20 | [[Ростов-на-Дону]] | data-sort-value="2016" | 2016-06-26 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2292 | ''[[:d:Q15992709|Казарян, Вартан Казарович]]'' | | | | ''[[:d:Q13418253|филолог]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-11-23 | | data-sort-value="2021" | 2021-05-19 | |- | style='text-align:right'| 2293 | ''[[:d:Q15993331|Aleksandr Gavrilov]]'' | 1829 | | ''[[:d:Q4475853|Moscow University Gymnasium]]'' | [[укытучы]] | data-sort-value="1795" | 1795-02-19 | [[Мәскәү]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2294 | ''[[:d:Q16165697|Igor Abylgaziyev]]'' | | | ''[[:d:Q2782141|MSU The Institute of Asian and African Studies]]'' | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-02-12 | [[Бишкәк]] | | |- | style='text-align:right'| 2295 | ''[[:d:Q16335544|Volf Bentsionovitsj Sjteynsjleyger]]'' | | | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-10-05 | [[Хмельницкий|Хмелнытскый]] | data-sort-value="2013" | 2013-04-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2296 | ''[[:d:Q16358794|Jānis Dzirne]]'' | | | ''[[:d:Q28024477|Дерпт университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1861" | 1861-01-11 | [[Тарту]] | data-sort-value="1931" | 1931 | [[Бәйрут]] |- | style='text-align:right'| 2297 | ''[[:d:Q16371362|Aršalowys Mik̕ayeli Aršarowni]]'' | | | ''[[:d:Q21679019|Նոր Նախիջևանի թեմական դպրոց]]''<br/>''[[:d:Q11713066|Faculty of History, University of Warsaw]]''<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q10379007|театр белгече]]''<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]''<br/>''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q4263842|әдәби тәнкыйтьче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q11499929|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-11-17 | [[Кагызман]] | data-sort-value="1985" | 1985-10-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2298 | ''[[:d:Q16377958|Գրիգոր Ախինով]]'' | 1991 | | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-04-10 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2299 | ''[[:d:Q16378026|Grigor Kekcheev]]'' | 1930 | | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | ''[[:d:Q112222344|psychophysiologist]]'' | data-sort-value="1893" | 1893-04-02<br/>1893-03-20 | | data-sort-value="1948" | 1948-09-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2300 | ''[[:d:Q16388852|Հրանտ Եպիսկոպոսյան]]'' | | | | ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]''<br/>[[фәлсәфәче]]<br/>[[профессор]] | data-sort-value="1921" | 1921-08-03 | ''[[:d:Q4140286|Quşçu]]'' | data-sort-value="1994" | 1994-11-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2301 | ''[[:d:Q16408225|Nikolay Kazantsev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-02-02 | ''[[:d:Q105582978|Обабково]]'' | data-sort-value="1971" | 1971-11-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2302 | ''[[:d:Q16435376|Aleksej Bogdanov]]'' | 1951 | 1971 | ''[[:d:Q4303883|Мәскәү тау эше академиясе]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-02-12 | [[Сухум]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2303 | ''[[:d:Q16488446|Vladislav Andryushchenko]]'' | | | ''[[:d:Q1054816|Мәскәү дәүләт лингвистика университеты]]'' | ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-02-20 | [[Острогожск]] | data-sort-value="2017" | 2017-07-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2304 | ''[[:d:Q16488591|Alexei Argamakov]]'' | 1755-01-12 | 1757-01-25 | ''[[:d:Q503473|Женева университеты]]'' | | data-sort-value="1711" | 1711 | No/unknown value | data-sort-value="1757" | 1757-01-25 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2305 | ''[[:d:Q16510526|Anatoly Sukhorukov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-11-29 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2014" | 2014-04-10 | |- | style='text-align:right'| 2306 | ''[[:d:Q16514905|Abram Berkengeim]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[инженер]]<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-03-10 | [[Даугавпилс]] | data-sort-value="1938" | 1938-10-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2307 | ''[[:d:Q16514913|Vladimir Georgiev]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-06-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2022" | 2022-06-06 | |- | style='text-align:right'| 2308 | ''[[:d:Q16514916|Jurij N. Golubčikov]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-12-28 | [[Львов]] | | |- | style='text-align:right'| 2309 | ''[[:d:Q16514924|Vera Dazhina]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q16157447|Department of History and Theory of Art, Faculty of History, Moscow State University]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-12-09 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2014" | 2014-10-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2310 | ''[[:d:Q16514935|Dmitry Ivinsky]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1966" | 1966-01-29 | [[Vilnius|Вилнүс]] | | |- | style='text-align:right'| 2311 | ''[[:d:Q16514937|Mikhail Ilyin]]'' | | | ''[[:d:Q4533069|MSU Faculty of Ethnology]]'' | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-03-20 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1981" | 1981-05-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2312 | ''[[:d:Q16514943|Vladislav Kovalyov]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1922" | 1922-06-28 | [[Холм-Жирковский районы]] | data-sort-value="1991" | 1991-08-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2313 | ''[[:d:Q16514962|Vadim Mikhailov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-10-12 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2020" | 2020-05-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2314 | ''[[:d:Q16514970|Aleksandr Ivanovitsj Ognjov]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1884" | 1884-04-30 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1925" | 1925-11-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2315 | ''[[:d:Q16514973|Olga Popova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q16157447|Department of History and Theory of Art, Faculty of History, Moscow State University]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1938" | 1938-07-13 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2020" | 2020-01-16 | |- | style='text-align:right'| 2316 | ''[[:d:Q16514980|Aleksandr Savin]]'' | 1903<br/>1908 | 1908 | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1873" | 1873-07-04 | [[Кондрово]] | data-sort-value="1923" | 1923-01-29 | [[Лондон]] |- | style='text-align:right'| 2317 | [[Александр Соловьёв (1907)|Александр Соловьёв]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-07-24<br/>1907-08-19 | [[Нократ Аланы]] | data-sort-value="1983" | 1983-02-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2318 | ''[[:d:Q16514995|Aleksandr Titarenko]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1932" | 1932-03-12 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1993" | 1993-05-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2319 | ''[[:d:Q16593955|Larisa Zhadova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1792450|сәнгать белгече]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-08-13 | [[Тверь]] | data-sort-value="1981" | 1981-12-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2320 | ''[[:d:Q16631725|Yevgeny Vorozheykin]]'' | | | | ''[[:d:Q1607826|мөхәррир]]'' | data-sort-value="1926" | 1926 | | data-sort-value="1976" | 1976-05-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2321 | ''[[:d:Q16636140|Pierre Hennequin]]'' | | | | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1772" | 1772-01 | [[Мец]] | data-sort-value="1849" | 1849-01-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2322 | ''[[:d:Q16638872|Zakhar Goryushkin]]'' | 1787 | 1811-02-03 | | [[галим]] | data-sort-value="1748" | 1748-09-05<br/>1748-09-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1821" | 1821-09-24<br/>1821-10-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2323 | ''[[:d:Q16641170|Franz Hölterhof]]'' | 1763 | 1780 | ''[[:d:Q32120|Һалле-Виттенберг үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q152002|пастыр]]''<br/>''[[:d:Q5758653|урта белем бирү оешмасында укытучы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1711" | 1711-03-04 | [[Ремшайд]] | data-sort-value="1805" | 1805-12-11 | ''[[:d:Q3558104|Old Sarepta]]'' |- | style='text-align:right'| 2324 | ''[[:d:Q16663062|Christian Gottlieb Köllner]]'' | 1757 | 1760 | ''[[:d:Q154804|Лейпциг үнивирситите]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1729" | 1729 | [[Вайсенфельс]] | data-sort-value="1760" | 1760-02-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2325 | ''[[:d:Q16663482|Nina Kinyapina]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-12-10 | ''[[:d:Q2631412|Kadom]]'' | data-sort-value="2003" | 2003-10-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2326 | ''[[:d:Q16664807|Vsevolod Sergeevič Kolokolov]]'' | | | ''[[:d:Q16700089|М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академиянең махсус факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q15255771|синолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1896" | 1896-02-28 | [[Кашгар]] | data-sort-value="1979" | 1979-01-18 | [[Санкт-Петербург]] |- | style='text-align:right'| 2327 | ''[[:d:Q16665934|Vladimir Korovin]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-04-03<br/>1972-06-24 | | | |- | style='text-align:right'| 2328 | ''[[:d:Q16673925|Sergey Malykh]]'' | 2017 | | [[Н. Г. Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университеты|Николай Гаврилович Чернышевский исемендәге милли-тикшеренү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-02-25 | | | |- | style='text-align:right'| 2329 | ''[[:d:Q16675879|Arsenij Ivanovič Menščikov]]'' | 1839 | 1854 | ''[[:d:Q4139211|Баш педагогика институты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1807" | 1807-11-07 | [[Тверь губернасы]] | data-sort-value="1884" | 1884 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2330 | ''[[:d:Q16676392|Boris Vsevolodovich Miller]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]''<br/>''[[:d:Q2029787|Лазарев көнчыгыш телләре институты]]'' | [[Гыйльми хезмәткәр]]<br/>''[[:d:Q16832248|иранист]]'' | data-sort-value="1877" | 1877-11-12 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1956" | 1956-08-06 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2331 | ''[[:d:Q16677501|Vasily Molotsov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1246977|Кызыл профессура институты]]''<br/>''[[:d:Q15965775|Коммунистический университет преподавателей общественных наук]]'' | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1899" | 1899-12-20 | [[Смоленск губернасы|Смоленск гөбернәсе]] | data-sort-value="1985" | 1985-09-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2332 | ''[[:d:Q16685664|Sergey Perevezentsev]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1960" | 1960-01-29<br/>1960 | ''[[:d:Q905428|Tuchkovo]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2333 | ''[[:d:Q16686386|Svetlana Piskunova]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1946" | 1946-06-27 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2334 | ''[[:d:Q16689573|Johann Purgold]]'' | 1787 | 1790 | | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2335 | ''[[:d:Q16691734|Philipp Christian Reinhard]]'' | | | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[укытучы]]<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1764" | 1764-12-02 | [[Шорндорф]] | data-sort-value="1812" | 1812-11-07 | [[Түбән Новгород]] |- | style='text-align:right'| 2336 | ''[[:d:Q16691881|Theobald Renner]]'' | 1811 | | | [[галим]]<br/>''[[:d:Q202883|ветеринар]]'' | data-sort-value="1779" | 1779-06-04 | [[Bremen|Бремен]]<br/>[[Бремен җире]] | data-sort-value="1850" | 1850-02-23<br/>1850-02-25<br/>1850-02-13 | [[Ена (шәһәр)|Ена]] |- | style='text-align:right'| 2337 | [[Александр Реформатский]] | 1889 | 1911 | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]]<br/>[[Казан Император университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1864" | 1864-11-25 | ''[[:d:Q56026010|Borisoglebskoye]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-12-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2338 | ''[[:d:Q16692436|M. A. Rozov]]'' | | | ''[[:d:Q3064303|Питырбур дәүләт университетының фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1930" | 1930-05-13 | [[Смоленск]] | data-sort-value="2011" | 2011-01-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2339 | ''[[:d:Q16697996|Aleksandr Dobroklonsky]]'' | | | ''[[:d:Q841804|Мәскәү руханилар академиясе]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q1234713|илаһиятче]]'' | data-sort-value="1856" | 1856-12-10 | [[Мәскәү]]<br/>[[Павловский Посад]] | data-sort-value="1937" | 1937-12-04<br/>1938 | [[Белград]] |- | style='text-align:right'| 2340 | ''[[:d:Q16707399|Ivan Tretyakov]]'' | 1768-05-08 | | ''[[:d:Q4453212|Тверь руханилар семнариясе]]''<br/>[[Glazgo universitetı|Глазго университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1735" | 1735 | [[Тверь]] | data-sort-value="1776" | 1776 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2341 | ''[[:d:Q16866722|Mark L. Nuckols]]'' | | | ''[[:d:Q333886|Җорҗтаун университеты]]''<br/>[[Dartmut kollecı|Дартмут көллияте]] | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q1642960|pundit]]''<br/>''[[:d:Q6625963|язучы-романист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2342 | ''[[:d:Q16942884|Albert Dragalin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[математик]] | data-sort-value="1941" | 1941-04-10 | ''[[:d:Q1112783|Morzhovets]]'' | data-sort-value="1998" | 1998-12-18 | [[Дебрецен]] |- | style='text-align:right'| 2343 | ''[[:d:Q17044118|Іван Канстанцінавіч Багаяўленскі]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1569495|мөгаллим]]'' | data-sort-value="1869" | 1869 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1930" | 1930-10-05 | |- | style='text-align:right'| 2344 | ''[[:d:Q17047646|Georgy Fedorovich Mirchink]]'' | | | ''[[:d:Q4059232|Moscow Practical Academy of Commercial Sciences]]''<br/>''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-04-13 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1942" | 1942-04-10 | [[Сарытау]] |- | style='text-align:right'| 2345 | ''[[:d:Q17115434|Petr Rokitsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-08-15 | ''[[:d:Q1952838|Mazyr district]]'' | data-sort-value="1977" | 1977-10-21 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 2346 | ''[[:d:Q17279512|Mikhail Priklonsky]]'' | 1771-02-17 | | | ''[[:d:Q662729|җәмәгать эшлеклесе]]'' | data-sort-value="1728" | 1728-12-08 | | data-sort-value="1794" | 1794-12-06 | |- | style='text-align:right'| 2347 | [[Роберт Бикмөхәммәтов]] | | | [[Казан (Идел буе) федераль университеты]] | ''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]'' | data-sort-value="1928" | 1928-11-05 | [[Илеш]] | data-sort-value="1995" | 1995-08-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2348 | ''[[:d:Q17332556|Natalia Gvishiani]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-06-29 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2349 | ''[[:d:Q17333496|Шнейдер, Яков Иванович]]'' | 1782 | 1788 | | [[галим]] | data-sort-value="1747" | 1747 | | data-sort-value="1848" | 1848-03-20 | [[Одесса]] |- | style='text-align:right'| 2350 | ''[[:d:Q17385078|Vasili İstratov]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-12-30 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2351 | ''[[:d:Q17426680|Venedikt Vinogradov]]'' | | | | [[галим]] | data-sort-value="1925" | 1925-07-11 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2009" | 2009-08-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2352 | ''[[:d:Q17426692|Nina Golikova]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1914" | 1914-07-13 | [[Рязань]] | data-sort-value="2008" | 2008 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2353 | ''[[:d:Q17464823|Yury Matveyevich Bayakovsky]]'' | | | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | ''[[:d:Q462390|доцент]]''<br/>[[инженер]] | data-sort-value="1937" | 1937-11-05 | [[Лобва]] | data-sort-value="2014" | 2014-06-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2354 | ''[[:d:Q17465501|Yury Shichalin]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q16267607|классик телләр белгече]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1950" | 1950-08-30 | [[Махачкала]] | | |- | style='text-align:right'| 2355 | ''[[:d:Q17617280|Mikhail Belyavsky]]'' | | | ''[[:d:Q4304062|В. П. Потёмкин исемендәге Мәскәү шәһәр педагогия институты]]'' | ''[[:d:Q1595570|өлкәне өйрәнүче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-11-21 | ''[[:d:Q4144379|Горкі (Ярцаўскі раён)]]'' | data-sort-value="1989" | 1989-02-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2356 | ''[[:d:Q17617322|Olga Raievskaya]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q14972848|лексикограф]]''<br/>[[профессор]] | data-sort-value="1956" | 1956-07-10 | [[Санкт-Петербург]] | | |- | style='text-align:right'| 2357 | ''[[:d:Q17617388|Evgeny Sergeevich Smirnov]]'' | 1940 | 1972 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | data-sort-value="1898" | 1898-09-12<br/>1898-09-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1977" | 1977-04-27 | |- | style='text-align:right'| 2358 | ''[[:d:Q17617447|Abram Ranovich]]'' | | | ''[[:d:Q56709687|Historisch-philosophische Fakultät der Kiewer Universität]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-12-03 | [[Житомир]] | data-sort-value="1948" | 1948-05-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2359 | ''[[:d:Q17617465|Stepan Kechekjan]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[адвокат]]<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1890" | 1890-03-25<br/>1890 | ''[[:d:Q1347765|Nakhichevan-on-Don]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-06-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2360 | ''[[:d:Q17617524|Nikolay Kobozev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q16744668|физико-химик]]'' | data-sort-value="1903" | 1903-05-12 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1974" | 1974-02-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2361 | ''[[:d:Q17617580|Vasiliy Vladimirskiy]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1915" | 1915-08-02<br/>1915-07-20 | [[Железноводск]] | data-sort-value="2008" | 2008-08-24 | [[Бронницы]] |- | style='text-align:right'| 2362 | ''[[:d:Q17619553|Georgy Viktorov]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]'' | data-sort-value="1925" | 1925-08-06 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1974" | 1974-08-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2363 | ''[[:d:Q17619565|Aleksandr Shmelyov]]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-02-15 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2364 | ''[[:d:Q17674894|Vsevolod Tverdislov]]'' | 1964 | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-01-07 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2365 | ''[[:d:Q18002807|Moisey Belenky]]'' | | | ''[[:d:Q1778321|Мәскәү дәүләт педагогика университеты]]'' | ''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]''<br/>[[язучы]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>[[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1910" | 1910-12-23 | [[Дубровна|Дуброуна]] | data-sort-value="1996" | 1996-09-23 | ''[[:d:Q207350|Rehovot]]'' |- | style='text-align:right'| 2366 | ''[[:d:Q18015263|Igor Molodtsov]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1954" | 1954-08-17 | [[Владивосток]] | | |- | style='text-align:right'| 2367 | ''[[:d:Q18044019|Maximilian Yakubovich]]'' | 1839 | 1842 | ''[[:d:Q4111176|Вилнә император университеты]]'' | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1784" | 1784 | | data-sort-value="1853" | 1853 | [[Житомир]] |- | style='text-align:right'| 2368 | ''[[:d:Q18044758|Fyodor Denisov]]'' | | 1830 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4475853|Moscow University Gymnasium]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1785" | 1785 | | data-sort-value="1830" | 1830-09-29 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2369 | ''[[:d:Q18084475|Svetlana Malkhazova]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q15839134|эколог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1948" | 1948-06-14 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2370 | ''[[:d:Q18122873|Nikolay Shilov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1872" | 1872-06-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1930" | 1930-08-17 | [[Гагра]] |- | style='text-align:right'| 2371 | ''[[:d:Q18155911|Mikhail Shvetzov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1885" | 1885-10-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1975" | 1975-07-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2372 | ''[[:d:Q18156030|Vladimir Chernyshyov]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1936" | 1936-05-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2014" | 2014-09-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2373 | ''[[:d:Q18172896|Mikhail Dyakov]]'' | | | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1878" | 1878-10-03 | [[Дмитриев-Льговский|Дмитриев]] | data-sort-value="1952" | 1952-10-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2374 | ''[[:d:Q18175817|Viktor Vavilov]]'' | | | ''[[:d:Q4483622|Питырбур дәүләт университетының физика факультеты]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q1810862|П. Н. Лебедев исемендәге РФА Физика институты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-07-08 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1999" | 1999-01-25 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2375 | ''[[:d:Q18198595|Nikolaï Alexandrovitch Kaptsov]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1883" | 1883-01-22 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1966" | 1966-02-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2376 | ''[[:d:Q18203750|Andrey Manoylo]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1238570|сәясәт белгече]]'' | data-sort-value="1975" | 1975-10-14 | [[Фрязино]] | | |- | style='text-align:right'| 2377 | ''[[:d:Q18236503|Boris Berkenheim]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-04-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1959" | 1959-04-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2378 | ''[[:d:Q18237239|Shandor Varyash]]'' | | | ''[[:d:Q390287|Будапешт университеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q14565331|мантыйкчы]]''<br/>''[[:d:Q3242115|инкыйлабчы]]'' | data-sort-value="1885" | 1885-01-19 | ''[[:d:Q633789|Dombóvár]]'' | data-sort-value="1939" | 1939-10-27 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2379 | ''[[:d:Q18237340|Венсович, Иван Фёдорович]]'' | | 1808 | ''[[:d:Q4496320|Kharkiv Collegium]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q13638192|акушер]]'' | data-sort-value="1769" | 1769-01-18 | [[Калач (шәһәр)]] | data-sort-value="1811" | 1811-02-11 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2380 | ''[[:d:Q18238261|Bentsion Grande]]'' | | | ''[[:d:Q4304150|Мәскәү Көнчыгышны өйрәнү институты]]''<br/>''[[:d:Q28064984|Мәскәү университетының медицина факультеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-08-27 | ''[[:d:Q16706459|Mariampolski County]]'' | data-sort-value="1974" | 1974-07-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2381 | ''[[:d:Q18238436|Semyon Gurevich]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1920" | 1920-11-21 | [[Тум|Томск]] | data-sort-value="2013" | 2013-08-08 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2382 | ''[[:d:Q18245014|Emiliia Leonova]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1934" | 1934-11-15 | [[Яраң]] | | |- | style='text-align:right'| 2383 | ''[[:d:Q18276361|Kirill Privalov]]'' | | | ''[[:d:Q4480746|МДУның журналистика факультеты]]'' | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1954" | 1954-03-20 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2384 | [[Азамат Сәгыйтов]] | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | | data-sort-value="1967" | 1967-03-15 | [[Ишембай]] | | |- | style='text-align:right'| 2385 | ''[[:d:Q18280454|Иоганн-Фридрих Эразмус]]'' | | | ''[[:d:Q154561|Ена үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q157575|Страсбур үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>''[[:d:Q13638192|акушер]]'' | data-sort-value="1720" | 1720s | | data-sort-value="1777" | 1777 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2386 | ''[[:d:Q18280509|Юшкова, Ольга Артуровна]]'' | | | ''[[:d:Q16157447|Department of History and Theory of Art, Faculty of History, Moscow State University]]'' | [[галим]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2387 | [[Семён Ковнер]] | 1930 | 1935 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1896" | 1896-02-22 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1962" | 1962 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2388 | ''[[:d:Q18399966|Adelaida Svanidze]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1929" | 1929-06-02 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2016" | 2016-06-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2389 | ''[[:d:Q18407860|Mikhail Zavadovsky]]'' | 1919<br/>1927 | 1948 | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-07-29 | ''[[:d:Q4174931|Елисаветград өязе]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-03-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2390 | ''[[:d:Q18423653|Celina Bobińska]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q17489339|Яңа вакыт тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-12-24 | [[Краков]] | data-sort-value="1997" | 1997-06-10 | [[Краков]] |- | style='text-align:right'| 2391 | [[Борис Ерофеев]] | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1909" | 1909-05-10 | [[Күзнәй өязе]] | data-sort-value="1995" | 1995-11-24 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 2392 | ''[[:d:Q18590398|Yevgeny Revzin]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | [[Jurnalist|журналист]]<br/>''[[:d:Q56425414|media manager]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1972" | 1972-05-17 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2393 | [[Алексей Пархоменко]] | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1909" | 1909 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1982" | 1982-02-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2394 | ''[[:d:Q18603200|Grigoriy Dvuhsherstov]]'' | | | | [[математик]] | data-sort-value="1907" | 1907 | | data-sort-value="1966" | 1966-10-03 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2395 | ''[[:d:Q18623747|Grigory Tirsky]]'' | | | ''[[:d:Q742494|Томск дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1929" | 1929-09-01 | ''[[:d:Q4458021|Тира]]'' | data-sort-value="2022" | 2022-10-10 | [[Долгопрудный]] |- | style='text-align:right'| 2396 | [[Георгий Багатурия]] | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[фәлсәфәче]]<br/>[[профессор]] | data-sort-value="1929" | 1929-03-22 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2020" | 2020-02-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2397 | ''[[:d:Q18634254|Mikhail Danilov]]'' | | | ''[[:d:Q1934911|РФ КК Генераль штабы хәрби академиясе]]'' | [[офицер]] | data-sort-value="1901" | 1901-01-31 | ''[[:d:Q4254075|Ланцы]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-10-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2398 | ''[[:d:Q18634309|Aleksandr Yerofeyev]]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1950" | 1950-01-10 | [[Kireç|Киреч]] | data-sort-value="2014" | 2014-11-14 | |- | style='text-align:right'| 2399 | ''[[:d:Q18634836|Andrey Ponomaryov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1957" | 1957-11-23 | | data-sort-value="2014" | 2014-10-02 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2400 | ''[[:d:Q18634966|Victor Savrin]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1944" | 1944-12-04 | [[Чапаевск]] | | |- | style='text-align:right'| 2401 | ''[[:d:Q18635157|Николай Страхов]]'' | 1951 | 1952 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]'' | data-sort-value="1900" | 1900-04-02 | [[Болхов]] | data-sort-value="1978" | 1978-07-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2402 | ''[[:d:Q18643970|Aleksey Bogdanov]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1935" | 1935-10-11 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2403 | [[Орест Трахтенберг]] | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-08-18<br/>1889-08-30 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1959" | 1959-05-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2404 | ''[[:d:Q18740330|Mariya Botvinik]]'' | | | ''[[:d:Q4483556|Мәскәү университетының физика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q2919046|тереклек химиячесе]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-10-23 | [[Минск]] | data-sort-value="1970" | 1970-04-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2405 | ''[[:d:Q18741062|Alexander Tkhostov]]'' | | | ''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q212980|психолог]]'' | data-sort-value="1952" | 1952-11-08 | [[Алматы]] | data-sort-value="2025" | 2025-07-27 | |- | style='text-align:right'| 2406 | ''[[:d:Q18747636|Valery Denisov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институты]] | ''[[:d:Q193391|дипломат]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-11-01 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2026" | 2026-05-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2407 | ''[[:d:Q18785986|Nikolay Ilyich Romanov]]'' | | | ''[[:d:Q4204467|Мәскәү университетының тарих-филология факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1867" | 1867-07-15 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1948" | 1948-06-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2408 | ''[[:d:Q18785999|Boris Arbuzov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]''<br/>''[[:d:Q259517|Берләшкән атом-төш тикшеренүләр институты]]'' | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-05-12 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2409 | ''[[:d:Q18786034|Ivan Davydov]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | ''[[:d:Q16012028|хокук галиме]]''<br/>''[[:d:Q19829980|дин белгече]]''<br/>[[хокук белгече]]<br/>[[шагыйрь]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1973" | 1973 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2410 | ''[[:d:Q18786154|Vladimir Tyurin]]'' | | | ''[[:d:Q1851014|Урал дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-09-05 | [[Кызыл районы]] | data-sort-value="2021" | 2021-03-09 | |- | style='text-align:right'| 2411 | ''[[:d:Q18921743|Mark Freidlin]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1938" | 1938 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2412 | ''[[:d:Q19097522|Trofim Molody]]'' | 1919 | 1929 | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1889" | 1889 | ''[[:d:Q1973987|Gizhiga]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-10-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2413 | ''[[:d:Q19364886|Andrey Chubukov]]'' | 1986 | 1989 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q19350898|физик-теоретик]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-02-24 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2414 | ''[[:d:Q19478299|Mikhail Ivanovich Nazarov]]'' | 1935 | | | ''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-10-01 | ''[[:d:Q4167304|Дасугава]]'' | data-sort-value="1942" | 1942-08 | [[Ашкабад]] |- | style='text-align:right'| 2415 | ''[[:d:Q19603604|Alexey Soldatov]]'' | | | ''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]''<br/>''[[:d:Q82955|сәясәтче]]'' | data-sort-value="1951" | 1951-11-25 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2416 | ''[[:d:Q19618631|Elena Kuzminova]]'' | | | ''[[:d:Q4484266|Мәскәү дәүләт университетының филология факультеты]]'' | ''[[:d:Q13418253|филолог]]''<br/>''[[:d:Q14467526|телбелгеч]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1970" | 1970 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2417 | ''[[:d:Q19850366|Іона Лазаравіч Фрэйдзін]]'' | | | ''[[:d:Q55712710|école réale de Minsk]]''<br/>[[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1896" | 1896-12-01 | [[Зэльва]] | data-sort-value="1991" | 1991 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2418 | ''[[:d:Q19866719|Raisa Berg]]'' | 1944 | 1947 | ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q1637997|Новосибирск дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q3126128|генетик]]''<br/>''[[:d:Q15143191|science communicator]]''<br/>''[[:d:Q11774156|мемуарист]]''<br/>''[[:d:Q16063497|эволюционист]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1913" | 1913-04-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2006" | 2006-03-01 | ''[[:d:Q210720|20th arrondissement of Paris]]'' |- | style='text-align:right'| 2419 | ''[[:d:Q19907983|Nikolay Vassoevich]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-03-17 | [[Ростов-на-Дону]] | data-sort-value="1981" | 1981-11-24 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2420 | ''[[:d:Q19908593|Sergey Ornatsky]]'' | 1848 | | | [[галим]] | data-sort-value="1806" | 1806-03-19 | ''[[:d:Q18773190|Gorodishche]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-01-01 | [[Курск]] |- | style='text-align:right'| 2421 | ''[[:d:Q19908639|Viktor Portnov]]'' | | | | [[галим]] | data-sort-value="1921" | 1921-01-27 | [[Омск]] | data-sort-value="2005" | 2005-05-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2422 | ''[[:d:Q19908824|Mikhail Pak]]'' | | | ''[[:d:Q4304155|Мәскәү фәлсәфә, әдәбият һәм тарих институты]]'' | ''[[:d:Q1731155|шәркыятьче]]''<br/>''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q19829994|Корея белгече]]''<br/>''[[:d:Q333634|тәрҗемәче]]'' | data-sort-value="1918" | 1918-06-21 | [[Цуканово]] | data-sort-value="2009" | 2009-04-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2423 | ''[[:d:Q19909120|Yuri Zinchenko]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4480817|MSU Faculty of Psychology]]'' | ''[[:d:Q212980|психолог]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1966" | 1966-12-23 | [[Краснодар]] | | |- | style='text-align:right'| 2424 | ''[[:d:Q60533873|Anatoly Yagola]]'' | 1971-04-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2425 | ''[[:d:Q60638855|Olga Tutubalina]]'' | 2000-03-14 | 2021-11-09 | [[Kembric universitetı|Кембриҗ университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2426 | ''[[:d:Q60660195|Mentor Bouniatian]]'' | | | ''[[:d:Q55044|Мүнхен университеты]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1877" | 1877 | [[Чәннәб]] | data-sort-value="1969" | 1969-01-31<br/>1969-12-31 | [[Париж]] |- | style='text-align:right'| 2427 | ''[[:d:Q60694911|Vadim Tsytovich]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-03-17 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2015" | 2015-10-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2428 | ''[[:d:Q60695279|Корягин, Дмитрий Александрович]]'' | 1978<br/>1987 | 1987 | ''[[:d:Q1934904|Хәрби-һава мөһәндисләре академиясе]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1935" | 1935-06-05 | [[Уссурийск]] | data-sort-value="2009" | 2009-06-23 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2429 | ''[[:d:Q60695305|Любимский, Эдуард Зиновьевич]]'' | 1954<br/>1970<br/>1978 | 1970<br/>1978 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1931" | 1931-11-25 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2008" | 2008-02-13 | |- | style='text-align:right'| 2430 | ''[[:d:Q60743078|Vladimir Kryzhanovsky]]'' | | | [[Казан Император университеты]] | ''[[:d:Q13416354|минералогия белгече]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-06-25 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="1947" | 1947-03-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2431 | ''[[:d:Q60824773|Vyacheslav A. Kolb]]'' | 1987-02 | 2017-12 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]'' | data-sort-value="1963" | 1963-05-20 | [[Пинск]] | | |- | style='text-align:right'| 2432 | ''[[:d:Q60825850|Pavel Nikolaevich Borisov]]'' | | | | ''[[:d:Q5352191|техник]]''<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-11-13 | [[Әрәмәле (шәһәр)]] | data-sort-value="1942" | 1942-04-28 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] |- | style='text-align:right'| 2433 | ''[[:d:Q60826122|Горфин, Давид Владимирович]]'' | | | [[Берлин университеты|Берлин үнивирситите]] | [[галим]] | data-sort-value="1889" | 1889-08-26 | [[Житомир]] | data-sort-value="1969" | 1969-09-30 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2434 | ''[[:d:Q60826924|Херсонский, Григорий Хрисанфович]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1859" | 1859 | | data-sort-value="1927" | 1927 | |- | style='text-align:right'| 2435 | ''[[:d:Q60828106|Roman Mercklin]]'' | | | ''[[:d:Q4086904|Санкт-Петербург дәүләт университетының биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]''<br/>''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-07-29 | [[Полоцк|Полатск]] | data-sort-value="1971" | 1971-02-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2436 | ''[[:d:Q60831237|Mikhail Kochenov]]'' | | | | [[галим]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2437 | ''[[:d:Q60834708|Nikolay Pertsov]]'' | | | | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1924" | 1924 | | data-sort-value="1987" | 1987-07-05 | |- | style='text-align:right'| 2438 | ''[[:d:Q60835045|Nikolay Zyk]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1941" | 1941-07-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2439 | ''[[:d:Q60887846|Vsevolod Popov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2440 | ''[[:d:Q60976408|Veronika Sysoeva]]'' | 2007-02-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2441 | ''[[:d:Q61089722|Nikolay Chechenin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2442 | ''[[:d:Q61093966|Maya Rubtsova]]'' | 1994-06-02 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2443 | ''[[:d:Q61104429|Pavel Semenyuk]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2444 | ''[[:d:Q61112714|Izrail Hait]]'' | | | ''[[:d:Q4479417|Wilno Jewish Teachers Institute]]'' | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1894" | 1894 | [[Россия империясе]]<br/>[[Минск губернасы|Минск губернасы]] | data-sort-value="1938" | 1938 | [[Киев]] |- | style='text-align:right'| 2445 | ''[[:d:Q61114705|Alexander Kazansky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[фәлсәфәче]]<br/>''[[:d:Q14565331|мантыйкчы]]'' | data-sort-value="1859" | 1859 | [[Мәскәү]] | No/unknown value | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2446 | ''[[:d:Q61127933|Galina Tsirlina]]'' | 2001 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2447 | ''[[:d:Q61128193|Andrei Eliseev]]'' | 2004-01-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2448 | ''[[:d:Q61139102|Alexander Sobolev]]'' | 1995-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2449 | ''[[:d:Q61159600|Liudmila Liutsko]]'' | 2014-06 | 2015-07 | ''[[:d:Q219615|Барселона университеты]]''<br/>''[[:d:Q757391|Central European University]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2450 | ''[[:d:Q61161565|Kristina Zhukova]]'' | 2021-08-26 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2451 | ''[[:d:Q61176288|Elena Novenko]]'' | 2013-12-13 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2452 | ''[[:d:Q61178743|Sergei A Chernyak]]'' | 2013-07-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2453 | ''[[:d:Q61178755|Anton S Ivanov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2454 | ''[[:d:Q61314519|Andrey Volykhov]]'' | 2011-09-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q4480799|MSU Faculty of Materials Science]]'' | ''[[:d:Q61747890|интеллектуаль уеннар катнашучысы]]''<br/>''[[:d:Q3400985|фәнни хезмәткәр]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q21329070|материаллар белеме галиме]]''<br/>''[[:d:Q41546637|викимедиачы]]''<br/>''[[:d:Q23038345|википедияче]]'' | data-sort-value="1985" | 1985-08-16 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2455 | ''[[:d:Q61456780|Vasiliy M Muzalevskiy]]'' | 2005-03-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2456 | ''[[:d:Q61472130|Andrey Golovin]]'' | 2018-09-01<br/>2004-09-01<br/>2002-09-01 | 2018-09-01<br/>2004-08-31 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2457 | ''[[:d:Q61679269|Igor Antokhin]]'' | 1985-04-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2458 | ''[[:d:Q61685491|Eugene Skurat]]'' | 1996-09-15 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2459 | ''[[:d:Q61697265|Mikhail Gulyaev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2460 | ''[[:d:Q61777937|Alexey Smirnov]]'' | 2001-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2461 | ''[[:d:Q61820726|Vera Grivennikova]]'' | 1996 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2462 | ''[[:d:Q61827220|Sergey G Rudnev]]'' | 2004 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2463 | ''[[:d:Q61909463|Anna G. Turchkova]]'' | | | | | | | | |- | style='text-align:right'| 2464 | ''[[:d:Q61994319|Tatiana Plyusnina]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2465 | ''[[:d:Q62058123|Andrey A Rakhubovsky]]'' | 2012-04-01 | 2013-04-01 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2466 | ''[[:d:Q62071774|Nikolay A Bumagin]]'' | 1975-11-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2467 | ''[[:d:Q62121472|Victor V. Moshchalkov]]'' | 1978 | 1991 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2468 | ''[[:d:Q62265814|Maria Bylova]]'' | | | | ''[[:d:Q805221|балет артисты]]''<br/>''[[:d:Q2490358|хореограф]]''<br/>''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1956" | 1956-01-20<br/>1956 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2469 | ''[[:d:Q62536543|Yuri Sumbatyan]]'' | | | ''[[:d:Q1141929|Хәрби мөһәндис-техника университеты]]''<br/>''[[:d:Q4127489|Бөтенроссия читтән торып уку финанс-икътисад инситуты]]'' | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1924" | 1924 | ''[[:d:Q39678|Stepanavan]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2470 | ''[[:d:Q62559850|Taras Gerya]]'' | 1990 | 1999 | ''[[:d:Q1466666|Томск политехника университеты]]'' | ''[[:d:Q12094958|геофизик]]''<br/>''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1962" | 1962 | ''[[:d:Q50824|Ivanivka]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2471 | ''[[:d:Q62589079|Elvira A Bondareva]]'' | 2010-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2472 | ''[[:d:Q62635040|Ivan Yu. Katkov]]'' | 2009 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2473 | ''[[:d:Q62647737|Alexander Vasiliev]]'' | 2017-09-01<br/>2012-12-29 | 2017-08-31 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2474 | ''[[:d:Q62648479|Pavel Kazin]]'' | 1988-08-31 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2475 | ''[[:d:Q62708955|Yakov Feld]]'' | | | | [[галим]] | data-sort-value="1912" | 1912-03-10 | [[Киев]] | data-sort-value="1995" | 1995-08-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2476 | ''[[:d:Q62712541|Назаревский, Александр Владимирович]]'' | | | [[Император Мәскәү университеты|Мәскәү император университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1876" | 1876 | | | |- | style='text-align:right'| 2477 | ''[[:d:Q62713975|Днестровский, Юрий Николаевич]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1928" | 1928-01-23 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2478 | ''[[:d:Q62714028|Stanisław Kuczera]]'' | | | ''[[:d:Q16952|Бейҗиң үнивирситите]]''<br/>''[[:d:Q144488|Варшау университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1928" | 1928-05-05 | [[Львов]] | data-sort-value="2020" | 2020-07-28 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2479 | ''[[:d:Q62714389|Дмитриева, Надежда Константиновна]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1938" | 1938 | ''[[:d:Q4296172|Миронцево]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2480 | ''[[:d:Q62714436|Подгорецкий, Михаил Исаакович]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1919" | 1919-04-22 | [[Запорожье]] | data-sort-value="1994" | 1994-04-19 | [[Дубна]] |- | style='text-align:right'| 2481 | ''[[:d:Q63087476|Вера Флоровская]]'' | 1946-05 | | [[Санкт-Петербург дәүләт тау эше университеты|Санкт-Петербург дәүләт тау университеты]] | ''[[:d:Q520549|геолог]]''<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q16335312|геохимик]]''<br/>''[[:d:Q1749879|пенсионер]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-02-09 | [[Санкт-Петербург]] | data-sort-value="2018" | 2018-01-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2482 | ''[[:d:Q63198199|Maria Gololobova]]'' | 2019 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2483 | ''[[:d:Q63391808|Nikolay Diansky]]'' | 2017-01-09 | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2484 | ''[[:d:Q63393475|David Doblas]]'' | 2015-10-06 | 2016-07-01 | ''[[:d:Q1229996|Севилья университеты]]''<br/>''[[:d:Q157575|Страсбур үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q183888|software developer]]'' | data-sort-value="1981" | 1981 | | | |- | style='text-align:right'| 2485 | ''[[:d:Q63408241|Igor Lokhtin]]'' | | | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2486 | ''[[:d:Q63622345|Tatyana Rakhimova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2487 | ''[[:d:Q63629230|Evgeny Perepelkin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2488 | ''[[:d:Q63641153|Sergei Popov]]'' | 2016-09-01<br/>1998-04-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2489 | ''[[:d:Q63692792|Ruslan Deviatiiarov]]'' | 2014-08-01 | 2014-12-28 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2490 | ''[[:d:Q63850356|Natalia Kharitonova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2491 | ''[[:d:Q63865574|Vladimir A. Kholodov]]'' | 2001 | 2002 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2492 | ''[[:d:Q63865575|Gennadii Badun]]'' | 1998-09-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2493 | ''[[:d:Q63865577|Alexander Yu. Polyakov]]'' | 2013-10-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2494 | ''[[:d:Q63865578|Denis A. Pankratov]]'' | 1989 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2495 | ''[[:d:Q63889294|Marianna V Kharlamova]]'' | 2005-09<br/>2011-11 | 2013-11<br/>2012-10 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2496 | ''[[:d:Q63890941|Farkhad G. Aliev]]'' | 1984-04-18 | 1996-09-01 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2497 | ''[[:d:Q63892811|Natalia Kuzmina]]'' | 1972-07-14 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2498 | ''[[:d:Q63902427|Andrey Samokhin]]'' | 2009-10-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2499 | ''[[:d:Q63940593|Andrey Lavrov]]'' | 2017-05-03<br/>2015-11-03<br/>2014-02-01 | 2017-05-02<br/>2015-09-25 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2500 | ''[[:d:Q63974556|Olga Boytsova]]'' | 2011-06 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2501 | ''[[:d:Q64006034|Galina Vershubsky]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2502 | ''[[:d:Q64085449|Nadezhda N Rimskaya-Korsakova]]'' | 2010-06-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2503 | ''[[:d:Q64355611|Svetlana Patsaeva]]'' | 1988-05-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2504 | ''[[:d:Q64410361|Olena Semenyaka]]'' | | | ''[[:d:Q1133013|National University of Kyiv-Mohyla Academy]]'' | ''[[:d:Q82955|сәясәтче]]''<br/>''[[:d:Q11499147|сәяси активист]]''<br/>''[[:d:Q48930480|philosophy teacher]]''<br/>''[[:d:Q1086863|калумнис]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1987" | 1987 | [[Киев]] | | |- | style='text-align:right'| 2505 | ''[[:d:Q64518035|Vyacheslav Rusakov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1947" | 1947-05-25 | | | |- | style='text-align:right'| 2506 | ''[[:d:Q64606238|Mikhail Aleksandrovich Nosov]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q12051314|сейсмолог]]''<br/>''[[:d:Q3546255|океанолог]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2507 | ''[[:d:Q64683006|Stanislav Trashin]]'' | 2005-07-01 | 2012-09-30 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2508 | ''[[:d:Q64684657|Boris Chernyak]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2509 | ''[[:d:Q64744956|Elena Yuryevna Voronina]]'' | 2009-03-11 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q2487799|миколог]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2510 | ''[[:d:Q64760840|Andrey Yu. Zhuravlev]]'' | 2014-10-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1662561|палеонтолог]]'' | data-sort-value="1958" | 1958-08-03 | | | |- | style='text-align:right'| 2511 | ''[[:d:Q64825841|Victor Targulyan]]'' | 1971 | | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]''<br/>''[[:d:Q4135693|МДУның геология факультеты]]''<br/>''[[:d:Q4201464|РФА җәгърафия институты]]'' | ''[[:d:Q901402|географ]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]'' | data-sort-value="1934" | 1934-08-10 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2023" | 2023-04-01 | |- | style='text-align:right'| 2512 | ''[[:d:Q64855612|Andrey Popov]]'' | 2012-02-01 | 2018-09-13 | ''[[:d:Q378134|UCLouvain]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>[[математик]] | data-sort-value="1962" | 1962 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2513 | ''[[:d:Q64857549|Alexander V. Berezhnoy]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2514 | ''[[:d:Q64858119|Alexander K. Leflat]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2515 | ''[[:d:Q65031838|Emil Morenkov]]'' | | | ''[[:d:Q4398500|Ростов дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q864835|biotechnologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1937" | 1937-07-18 | [[Ырынбур]] | data-sort-value="2019" | 2019-04-10 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2516 | ''[[:d:Q65032091|Сергей Николаевич Лебедев]]'' | | | ''[[:d:Q3064305|МДУның фәлсәфә факультеты]]'' | [[язучы]] | data-sort-value="1949" | 1949-07-14 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2018" | 2018-02-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2517 | ''[[:d:Q65124751|Վիտալի Սևերին]]'' | | | ''[[:d:Q2387574|Россия Федераль иминлек хезмәте академиясе]]'' | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1951" | 1951-10-01 | [[Лозова]] | | |- | style='text-align:right'| 2518 | ''[[:d:Q65124814|Jelena Antonowna Abrossimowa]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q462390|доцент]]'' | data-sort-value="1967" | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 2519 | ''[[:d:Q65124887|Evgeny Gubin]]'' | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[хокук белгече]] | data-sort-value="1949" | 1949-04-28 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2520 | ''[[:d:Q65149680|Караяни, Александр Григорьевич]]'' | | | ''[[:d:Q1935120|Хәрби-сәяси академия]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1955" | 1955-05-10 | ''[[:d:Q1510481|Denisov District]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2521 | ''[[:d:Q65150207|Vladimir Maksakov]]'' | | | ''[[:d:Q4425482|Мәскәү шәһәр халык университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q635734|архивист]]'' | data-sort-value="1886" | 1886-07-10 | | data-sort-value="1964" | 1964-11-19 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2522 | ''[[:d:Q65966713|Alexey Tuzhilin]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]] | data-sort-value="1963" | 1963-02-09 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2523 | ''[[:d:Q67039551|Roza Aisina]]'' | 1971-08-15 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2524 | ''[[:d:Q67211318|Galina Shinkareva]]'' | 2018-01-10 | 2022-11 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2525 | ''[[:d:Q67220409|Nikolai V. Nikitin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2526 | ''[[:d:Q67291707|Vladimir Z. Paschenko]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2527 | ''[[:d:Q67314228|Alexander Baykov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2528 | ''[[:d:Q67395940|Andrei A. Korostelev]]'' | 1998<br/>1995 | 1999<br/>1998 | ''[[:d:Q861548|Флорида штаты университеты]]''<br/>''[[:d:Q100994101|Pennsylvania State University Penn State World Campus]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2529 | ''[[:d:Q67470159|Darya Savrina]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2530 | ''[[:d:Q67500541|Mikhail Korolev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2531 | ''[[:d:Q68268766|Anatoly Kuzovnikov]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1922" | 1922-11-09 | | data-sort-value="2004" | 2004-11-17 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2532 | ''[[:d:Q68311962|Anna Melyukova]]'' | | | | ''[[:d:Q3621491|археолог]]'' | data-sort-value="1921" | 1921 | | data-sort-value="2004" | 2004 | |- | style='text-align:right'| 2533 | ''[[:d:Q69102987|Трахтенберг, Леонид Израйлевич]]'' | | | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | [[укытучы]] | data-sort-value="1946" | 1946-04-16 | [[Винница]] | | |- | style='text-align:right'| 2534 | ''[[:d:Q70195925|Yury Drygin]]'' | 1965-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2535 | ''[[:d:Q70251207|Левенталь, Густав Осипович]]'' | | | ''[[:d:Q152838|Гөттинген университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1788" | 1788-08-08 | [[Hannover|Һанновер]] | data-sort-value="1865" | 1865-04-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2536 | ''[[:d:Q70251688|Abdildina Raushan Zhabaykhanovna]]'' | | | ''[[:d:Q427677|Казакъстан милли университеты]]'' | [[фәлсәфәче]] | data-sort-value="1963" | 1963-05-10 | [[Казакъстан]] | | |- | style='text-align:right'| 2537 | ''[[:d:Q70251710|Бертовский Лев Владимирович]]'' | | | ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1963" | 1963-07-14 | [[Сергиев Посад]] | | |- | style='text-align:right'| 2538 | ''[[:d:Q70252115|Nikolaj Nikolajevič Slavjanov]]'' | | | ''[[:d:Q58346416|Тау институты]]''<br/>''[[:d:Q16685857|Пирем ирләр гимназиясе]]'' | ''[[:d:Q520549|геолог]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-06-01 | [[Воткинск|Вуткин]] | data-sort-value="1958" | 1958-10-16 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2539 | ''[[:d:Q70254032|Aleksandr Vatlin]]'' | | | ''[[:d:Q4204528|МДУ тарих факультеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q17489339|Яңа вакыт тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q6051619|публицист]]'' | data-sort-value="1962" | 1962-01-15 | [[Ашкабад]] | | |- | style='text-align:right'| 2540 | ''[[:d:Q70483024|Michael Babykin]]'' | 1981-12-16 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2541 | ''[[:d:Q70542123|Armine Avetisyan]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2542 | ''[[:d:Q70742489|Leonid Yakovenko]]'' | 2008-03-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2543 | ''[[:d:Q70988563|Andrey Rosenkranz]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2544 | ''[[:d:Q71440930|Olga Ilyinskaya]]'' | 1976-07-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2545 | ''[[:d:Q71582783|Vladimir Sukhomlin]]'' | | | ''[[:d:Q224802|Мәскәү энергетика институты]]'' | ''[[:d:Q82594|информатика өлкәсендә белгеч]]'' | data-sort-value="1945" | 1945-09-18 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2546 | ''[[:d:Q71830877|Nikolai Egorov]]'' | 1967 | 1989 | | ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1921" | 1921-01-05 | ''[[:d:Q4445621|Сүздәл өязе]]'' | data-sort-value="2021" | 2021-12-14 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2547 | ''[[:d:Q71915838|Nikolai Ivanovich Tarasov]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-08-13 | [[Киев]] | data-sort-value="1965" | 1965-05-22 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2548 | ''[[:d:Q73041793|Enver P. Nakhmedov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2549 | ''[[:d:Q73042113|Alexander V. Nikolaev]]'' | 2008-06-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2550 | ''[[:d:Q73113410|Alexey N. Rubtsov]]'' | 1998 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2551 | ''[[:d:Q73142337|Evgeni Zernii]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2552 | ''[[:d:Q73269431|Alexandr Krasota]]'' | 2010-12-07 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2553 | ''[[:d:Q73380436|Vladimir Gorokhov]]'' | 1977-02-28 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2554 | ''[[:d:Q73814859|I D Stulin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2555 | [[Иван Кауричев]] | | | ''[[:d:Q1531782|Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе]]'' | | data-sort-value="1913" | 1913-12-03 | ''[[:d:Q4170077|Dugna]]'' | data-sort-value="2003" | 2003 | |- | style='text-align:right'| 2556 | ''[[:d:Q73885473|Emir Khatipov]]'' | 1994-03-05 | 1996-08-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2557 | ''[[:d:Q74346549|Victor Y. Timoshenko]]'' | 1986-02-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2558 | ''[[:d:Q74477680|L S Novikov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2559 | ''[[:d:Q74758437|Anna Bacheva]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2560 | [[Нина Соколова]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1916" | 1916-05-26 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1995" | 1995-08-12 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2561 | [[Николай Куприц]] | | | | [[хокук белгече]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-07-14 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="1980" | 1980-08-05 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2562 | ''[[:d:Q75007250|Aleksej Zajkin]]'' | | | | [[профессор]] | data-sort-value="1924" | 1924-03-30 | ''[[:d:Q24573738|Зашево]]'' | data-sort-value="2002" | 2002-12-07 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2563 | [[Людмила Лотова]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q2374149|ботаник]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-09-16 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2017" | 2017-09-04 | |- | style='text-align:right'| 2564 | [[Николай Потекаев]] | | | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]'' | data-sort-value="1924" | 1924-09-17 | [[Сорочинск районы]] | data-sort-value="2021" | 2021-10-31 | |- | style='text-align:right'| 2565 | [[Николай Калабухов]] | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1908" | 1908-08-01 | [[Каменск-Шахтинский]] | data-sort-value="1991" | 1991-10-17 | [[Әстерхан]] |- | style='text-align:right'| 2566 | ''[[:d:Q75377238|Konstantin A Kouzakov]]'' | 2004-04-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2567 | ''[[:d:Q75460332|Boris M. Bulychev]]'' | | | ''[[:d:Q4497731|МДУның химия факультеты]]'' | ''[[:d:Q593644|химик]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-02-18 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2568 | ''[[:d:Q75464269|Yaroslav V. Kartashov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2569 | ''[[:d:Q75819339|Varvara Pavlovna Derbenova-Ukhova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3055126|энтомолог]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Иваново]] | data-sort-value="1982" | 1982-11-05 | |- | style='text-align:right'| 2570 | [[Алексей Агарев]] | | | ''[[:d:Q4348465|Пинзә руханилар симинариясе]]''<br/>[[Себер дәүләт медицина университеты]]<br/>''[[:d:Q28667234|Тум император университеты]]''<br/>''[[:d:Q578023|Тулуза университеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1878" | 1878 | [[Чамбар өязе]] | data-sort-value="1945" | 1945 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2571 | ''[[:d:Q76604492|Марфенина, Ольга Евгеньевна]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]'' | data-sort-value="1949" | 1949-04-28 | [[Мәскәү]] | data-sort-value="2017" | 2017-06-13 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2572 | [[Всеволод Васильев]] | | | ''[[:d:Q3890936|МДУның юридик факультеты]]'' | [[галим]] | data-sort-value="1926" | 1926-07-09 | [[Курск]] | data-sort-value="2019" | 2019-04-18 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2573 | [[Дмитрий Карев (1905)]] | | | | [[профессор]]<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1905" | 1905-11-14 | [[Тамбов губернасы]] | data-sort-value="1977" | 1977-12-31 | |- | style='text-align:right'| 2574 | [[Галина Мотузова]] | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]'' | ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-03-15 | [[Курск]] | data-sort-value="2020" | 2020-10-30 | |- | style='text-align:right'| 2575 | [[Николай Зырин]] | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]'' | data-sort-value="1909" | 1909-03-22 | [[Ростов-на-Дону]] | data-sort-value="1997" | 1997-03-04 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2576 | ''[[:d:Q76834532|Mariya Gerasimova]]'' | | | ''[[:d:Q1965825|МДУның география факультеты]]'' | ''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1940" | 1940-09-10 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2577 | ''[[:d:Q77219460|Зенова, Галина Михайловна]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q3779582|микробиолог]]''<br/>''[[:d:Q12370538|туфрак белгече]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-11-13 | [[Ярцево]] | | |- | style='text-align:right'| 2578 | ''[[:d:Q78079877|Galina Simonova]]'' | | 2015 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2579 | ''[[:d:Q78148034|Vladimir A. Krupenin]]'' | 1992-05-29 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2580 | ''[[:d:Q78159510|Natalia Y. Minina]]'' | 1959 | 2015 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2581 | ''[[:d:Q78662282|Никольский, Игорь Владимирович]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[галим]] | data-sort-value="1907" | 1907 | [[Калуга]] | data-sort-value="1986" | 1986 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2582 | ''[[:d:Q78760908|Nikolay E Shevchenko]]'' | 2000-09 | 2017-01 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2583 | ''[[:d:Q79244259|Tatiana A Shestimerova]]'' | 2008-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2584 | ''[[:d:Q79445927|Yulia Kraus]]'' | 1998-11-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2585 | ''[[:d:Q79469026|Dmitry A Lemenovskii]]'' | 1971 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2586 | ''[[:d:Q79524953|Nataliya E Borisova]]'' | 2023-07-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2587 | ''[[:d:Q79595706|Omar Kantidze]]'' | 2017-09-01 | 2020-07-01 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2588 | ''[[:d:Q79863261|Konstantin Lyamzayev]]'' | 2002-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2589 | ''[[:d:Q79864770|Ilya Kovalenko]]'' | 2003-10-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2590 | ''[[:d:Q79864773|Dmitry Ustinin]]'' | 2004-11-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2591 | ''[[:d:Q79905804|Aleksandr Andreyev-Andriyevsky]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2592 | ''[[:d:Q79942301|Elena S Trofimchuk]]'' | 2001-06-06 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2593 | ''[[:d:Q79945455|Tatyana Belyaeva]]'' | 1978-02-01 | 1998-12-31 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2594 | ''[[:d:Q80054326|Alexandra M. Rozhkova]]'' | 1995-06-25 | 2020-12-31 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2595 | ''[[:d:Q80105577|Alexander V. Emelyanenko]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2596 | ''[[:d:Q80115630|Ekaterina Vasil'Eva]]'' | 1978-01-02 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2597 | ''[[:d:Q80182017|Alexei Balakin]]'' | 1998-05-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2598 | ''[[:d:Q80531562|Efim Gorodetsky]]'' | 1940 | | ''[[:d:Q4533069|MSU Faculty of Ethnology]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-01-16 | [[Винница]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-20 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2599 | ''[[:d:Q80535108|Anatolii N Rykov]]'' | 1968 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2600 | ''[[:d:Q80562843|Tamara Obergan]]'' | 1993-11-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2601 | ''[[:d:Q80637566|Anastasiya Krinitsyna]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2602 | ''[[:d:Q80800447|Sergey Pisarev]]'' | 2019-08-20 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2603 | ''[[:d:Q80836926|V. S. Lelchuk]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1929" | 1929 | | | |- | style='text-align:right'| 2604 | ''[[:d:Q80841611|Andrey V. Sybachin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2605 | ''[[:d:Q81032079|Irina Beloglazova]]'' | 2016-09-01 | 2018-12-31 | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2606 | ''[[:d:Q81037955|Alexander Boot]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[язучы]]<br/>[[Jurnalist|журналист]] | data-sort-value="1948" | 1948 | | | |- | style='text-align:right'| 2607 | ''[[:d:Q81267684|Semen N Klyamkin]]'' | 1981-07-01 | | [[МИСиС Илкүләм фән һәм технология университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2608 | ''[[:d:Q81420083|Sergey Vatsadze]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2609 | ''[[:d:Q81486909|Irina Grozdova]]'' | 1998-11 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2610 | ''[[:d:Q81496797|Vladimir A Korolev]]'' | 1994 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2611 | ''[[:d:Q82213840|Olga Sokolova]]'' | 2006 | | ''[[:d:Q4201795|Timiryazev Institute of Plant Physiology]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>[[инженер]] | data-sort-value="1985" | 1985 | [[Тула]] | | |- | style='text-align:right'| 2612 | ''[[:d:Q82268467|Alexander Voronin]]'' | 2008-01-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2613 | ''[[:d:Q82316819|D A Muzychenko]]'' | 2001-04-03 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2614 | ''[[:d:Q82411020|Konstantin Kravtsov]]'' | 2014 | | [[Prinston universitetı|Принстон университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2615 | ''[[:d:Q82469932|Nikolaj Stepanov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2616 | ''[[:d:Q82511016|Alexander A Ezhov]]'' | 2009-05-04<br/>2018-10-25 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2617 | ''[[:d:Q82603991|George Rupchev]]'' | 2004 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2618 | ''[[:d:Q82701071|Aleksandr Lanin]]'' | 2014 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2619 | ''[[:d:Q82859086|Marina A Yurovskaya]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2620 | ''[[:d:Q83259390|Andrey Khoroshutin]]'' | 1992 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2621 | ''[[:d:Q83346541|Artem Dyuba]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2622 | ''[[:d:Q83366786|Yaroslaw Ilyushin]]'' | 1996-04-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2623 | ''[[:d:Q83596722|Alexey Bogdanov]]'' | 2013-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2624 | ''[[:d:Q83653734|Ludmila A Sviridova]]'' | 1970-05-20 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2625 | ''[[:d:Q83829069|O V Maslova]]'' | 2002-09-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2626 | ''[[:d:Q83993473|Kitaeva GKh]]'' | 1976-02-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2627 | ''[[:d:Q84002341|Stanislovas Jankauskas]]'' | 2017-12-01 | 2019-01-31 | ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2628 | ''[[:d:Q84069793|Kristina Fedorchenko]]'' | 2010-09-01 | | ''[[:d:Q4201438|Emanuel Institute of Biochemical Physics]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2629 | ''[[:d:Q84211548|Алексей Смирнов]]'' | 2010-03 | 2018-11 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2630 | ''[[:d:Q84257796|Eugene Arifulin]]'' | 2008 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2631 | ''[[:d:Q84395132|Gulnara M Kuramshina]]'' | 1976-11-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2632 | ''[[:d:Q84412230|Marina Andreyeva]]'' | 1969-03-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2633 | ''[[:d:Q84415548|Alexander Yu Tolbin]]'' | 2017 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2634 | ''[[:d:Q84561009|Anton Belyakov]]'' | 2015-09-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q378134|UCLouvain]]'' | ''[[:d:Q188094|икътисадчы]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2635 | ''[[:d:Q84571130|Pavel Levashov]]'' | 1999-12-05 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2636 | ''[[:d:Q84587378|Stanislav V Kremnyov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2637 | ''[[:d:Q84587381|Victoria V Konduktorova]]'' | 2012 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2638 | ''[[:d:Q84717777|Mikhail A. Nikitin]]'' | | | ''[[:d:Q4086897|Мәскәү дәүләт университетының Биология факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q864503|биолог]]'' | data-sort-value="1982" | 1982-11-10 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2639 | ''[[:d:Q84720274|Victoria Rasulovna Bityukova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q901402|географ]]'' | data-sort-value="1965" | 1965-07-09 | | | |- | style='text-align:right'| 2640 | ''[[:d:Q84725304|Leonid Gladilin]]'' | | | | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | data-sort-value="1958" | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 2641 | ''[[:d:Q84725623|رافائل هاروتیونیان (فیزیکدان)]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | [[укытучы]] | data-sort-value="1930" | 1930-08-02 | [[Ереван]] | data-sort-value="2019" | 2019-12-09 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2642 | ''[[:d:Q84725835|Yury Yakovets]]'' | | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | [[галим]]<br/>''[[:d:Q188094|икътисадчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1929" | 1929-01-01 | ''[[:d:Q1999900|Chernivtsi]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2643 | ''[[:d:Q84852017|Ivan Semenkov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2644 | ''[[:d:Q84881729|Ekaterina Knyazhanskaya]]'' | 2011 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2645 | ''[[:d:Q84940620|Evgeny Chuvilin]]'' | 1993-04-01 | 2018-01-08 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2646 | ''[[:d:Q84978199|Svetlana Polevova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2647 | ''[[:d:Q85201432|Andrey Rybakov]]'' | 2002-03-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2648 | ''[[:d:Q85219019|Artemiy Dmitriev]]'' | 2014-06 | 2015-05 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2649 | ''[[:d:Q85219846|Valentin V Pryanishnikov]]'' | 2005-10-01 | 2010-09-01 | ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]''<br/>''[[:d:Q4314610|А. Н. Бакулев исемендәге Россия илкүләм йөрәк һәм тамырлары хирургиясе медицина тикшеренү үзәге]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2650 | ''[[:d:Q85233324|Yu G Kolyagin]]'' | 2007-07-14 | 2022-03-01 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2651 | ''[[:d:Q85266835|Ekaterina Petrova]]'' | 2014-12-01<br/>2014-03-05<br/>2013-01 | 2014-11-30<br/>2014-03 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2652 | ''[[:d:Q85277166|Svyatoslav Savin]]'' | 2014-03-01 | 2022-04-30 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2653 | ''[[:d:Q85329910|Galina V Kiriukhina]]'' | 2018-01-18 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2654 | ''[[:d:Q85344531|Olga V Zaborova]]'' | 2014-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2655 | ''[[:d:Q85360982|Aleksandr Kazakov]]'' | 2012-05-01 | 2012-12-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2656 | ''[[:d:Q85418651|Evgeny Skipetrov]]'' | 1996-10-01<br/>1989-02-01<br/>1973-02-01 | 1996-09-30<br/>1978-05-07 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2657 | ''[[:d:Q85487723|Ya V Malygin]]'' | 2020-09-01 | | [[Югары икътисад мәктәбе|"Югары икътисад мәктәбе" илкүләм тикшеренү университеты]]<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2658 | ''[[:d:Q85572376|Fyodor Syomin]]'' | 2012-02-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2659 | ''[[:d:Q85696258|Ulyana А Natashina]]'' | 2017-06 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2660 | ''[[:d:Q85717918|Nurshat Gaifullin]]'' | 2004-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2661 | ''[[:d:Q85775486|Anastasia Petrova]]'' | 2013-01-25 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2662 | ''[[:d:Q85822342|Timur Baygildiev]]'' | 2018-04-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2663 | ''[[:d:Q85861029|Andrey Kvakin]]'' | 1996<br/>2012 | 2012<br/>2014 | ''[[:d:Q4453265|Тверь дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q201788|тарихчы]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1953" | 1953-05-01 | [[Тверь]] | data-sort-value="2014" | 2014-11-01 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2664 | ''[[:d:Q85863240|Мулярчик, Александр Сергеевич]]'' | | | | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]'' | data-sort-value="1938" | 1938-11-12 | | data-sort-value="2021" | 2021-07-01 | |- | style='text-align:right'| 2665 | ''[[:d:Q85907295|Dean Fantazzini]]'' | 2020-09<br/>2014-10-01<br/>2008-10<br/>2007-10 | 2020-08<br/>2008-09 | ''[[:d:Q131262|Болонья университеты]]''<br/>''[[:d:Q835440|University of Konstanz]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q219317|Павия үнивирситите]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2666 | ''[[:d:Q85917521|Eduard E Levin]]'' | 2004 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2667 | ''[[:d:Q85920844|Andrey A Khomich]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2668 | ''[[:d:Q85956406|Maria Balatskaya]]'' | 2010 | 2022-12 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2669 | ''[[:d:Q85979705|Pavel P Nesmiyanov]]'' | 2019 | 2022-09-09 | ''[[:d:Q3533383|Волгоград дәүләт медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2670 | ''[[:d:Q85989952|Daria O Ignatyeva]]'' | 2007-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2671 | ''[[:d:Q86017566|Ilya Bryukhanov]]'' | 2012-02 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2672 | ''[[:d:Q86028335|Marina Faminskaya]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2673 | ''[[:d:Q86054847|Sergey Egorov]]'' | 2016-10-06 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2674 | ''[[:d:Q86204792|Anna Korobova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2675 | ''[[:d:Q86272060|Boris Afinogenov]]'' | 2011-09-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2676 | ''[[:d:Q86302094|Dina Gaynullina]]'' | 2012-11-25 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1986" | 1986 | | | |- | style='text-align:right'| 2677 | ''[[:d:Q86303990|Ilya I Marochkin]]'' | 2010 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2678 | ''[[:d:Q86480014|Alexander N Volov]]'' | 2018-01-11 | | ''[[:d:Q19908085|Frumkin Institute of Physical Chemistry and Electrochemistry]]''<br/>''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2679 | ''[[:d:Q86488796|Svetlana M Shmeleva]]'' | 2011-04 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2680 | ''[[:d:Q86491246|Vladimir Petrov]]'' | 2013-06 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2681 | ''[[:d:Q86501171|Alexandre Zakharov]]'' | 1979 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2682 | ''[[:d:Q86579163|Aleksandr N Vasiliev]]'' | 2019-09-02 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2683 | ''[[:d:Q86850802|Olga Rudko]]'' | 1999-09 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2684 | ''[[:d:Q86917342|Sergey V Krasnoshchekov]]'' | 2018-03-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2685 | ''[[:d:Q87026871|Ivan V Mikheev]]'' | 2015-02-05 | 2022-07-01 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2686 | ''[[:d:Q87033583|Alexander Palov]]'' | 2008-03-03 | | ''[[:d:Q958886|Павел Григорьевич Демидов исемендәге Ярославль дәүләт университеты]]''<br/>''[[:d:Q56837|«МИФИ» төш илкүләм тикшеренү университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2687 | ''[[:d:Q87091170|Andrey Oreshkin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2688 | ''[[:d:Q87105248|Alexander Finko]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2689 | ''[[:d:Q87121362|Alexei A Lazutin]]'' | 2004 | 2005 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2690 | ''[[:d:Q87142565|Vladimir Levashov]]'' | 2012-01-09 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2691 | ''[[:d:Q87168408|Sofia Rokhind]]'' | | | ''[[:d:Q87230397|Інстытут вышэйшых яўрэйскіх ведаў]]''<br/>''[[:d:Q4128093|Икенче Мәскәү дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q1231865|педагог]]'' | data-sort-value="1903" | 1903 | [[Талачын]] | data-sort-value="2000" | 2000-05-11 | [[Минск]] |- | style='text-align:right'| 2692 | ''[[:d:Q87187693|Irina Le-Deygen]]'' | 2010-10-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2693 | ''[[:d:Q87212062|Igor Mitrofanov]]'' | 2016 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2694 | ''[[:d:Q87269750|Sjarhej Vasilenak]]'' | 1946 | 1960 | ''[[:d:Q2418908|Беларус дәүләт университеты]]'' | ''[[:d:Q17167049|әдәбият белгече]]''<br/>''[[:d:Q13570226|әдәбият тарихчысы]]''<br/>''[[:d:Q3075052|фольклорчы]]'' | data-sort-value="1902" | 1902-09-23 | [[Запруддзе (Сенненский районы)|Запруддзе]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-15 | [[Мәскәү]] |- | style='text-align:right'| 2695 | ''[[:d:Q87271319|Mikhail Zykin]]'' | 2016-09 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2696 | ''[[:d:Q87312321|Alexey E Machulkin]]'' | 2021-01-18<br/>2018-07-02 | 2021-01-18 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2697 | ''[[:d:Q87358812|Olga Tikhonova]]'' | 2008-02-07 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2698 | ''[[:d:Q87381161|Anton V Ikonnikov]]'' | 2017-05-30 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2699 | ''[[:d:Q87415546|Roman Pishchalnikov]]'' | 2008-05-01 | 2011-02-01 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2700 | ''[[:d:Q87495941|Tatiana V Kornilova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2701 | ''[[:d:Q87560787|Oleg S Morozov]]'' | 2018-07-30 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2702 | ''[[:d:Q87630222|Elena Yu Kozhunova]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2703 | ''[[:d:Q87630228|Sergey Troyanov]]'' | 1961 | 2017 | ''[[:d:Q3151770|Д. И. Менделеев исемендәге Россия химия-технология университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2704 | ''[[:d:Q87630548|Alexey Baldin]]'' | 2020-10-26 | 2022-06-30 | ''[[:d:Q1962613|Беренче Мәскәү медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2705 | ''[[:d:Q87647588|Mihail Sokolov]]'' | | | ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q39631|табиб]]''<br/>[[хирург]]<br/>[[галим]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1959" | 1959-07-11 | [[Тула]] | | |- | style='text-align:right'| 2706 | ''[[:d:Q87654520|Pavel G Malkov]]'' | 2006-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2707 | ''[[:d:Q87686377|Yulia D Gordievskaya]]'' | 2016 | 2021 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2708 | ''[[:d:Q87702388|Konstantin Chumakov]]'' | 1973 | 1987 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q15634281|вирусолог]]''<br/>''[[:d:Q15839206|молекуляр биолог]]'' | data-sort-value="1951" | 1951 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2709 | ''[[:d:Q87734183|Maria Lagarkova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | | data-sort-value="1966" | 1966-11-26 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2710 | ''[[:d:Q87782550|Artem Trifonov]]'' | 1997-01-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2711 | ''[[:d:Q87782554|Ivan Bozhev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2712 | ''[[:d:Q87788559|Dmitrii Mazur]]'' | 2018 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2713 | ''[[:d:Q87836296|Olga V Maximova]]'' | 2017 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2714 | ''[[:d:Q87880146|Alexander Vasiliev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2715 | ''[[:d:Q87888938|Irina Tereshina]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2716 | ''[[:d:Q87898739|Denis Silachev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2717 | ''[[:d:Q87938430|Nikita S Shlapakov]]'' | 2013-09 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2718 | ''[[:d:Q87939698|Artem Mitrofanov]]'' | 2014-10 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2719 | ''[[:d:Q87970177|Alexander Gorbunov]]'' | 2014-10-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2720 | ''[[:d:Q87970184|Vladimir Kovalev]]'' | 1977-12-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2721 | ''[[:d:Q87993937|Nadezhda V Kryukova]]'' | 2011 | 2017 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2722 | ''[[:d:Q88003819|Marina Negasheva]]'' | 1988-09-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2723 | ''[[:d:Q88058562|Oleg I Titov]]'' | 2012-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2724 | ''[[:d:Q88088311|Andrey Manakhov]]'' | 2017-04-06 | 2024-04-19 | ''[[:d:Q4201632|Vavilov Institute of General Genetics]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2725 | ''[[:d:Q88089930|Lyubov V Amitonova]]'' | 2008-09-01 | 2013-05-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2726 | ''[[:d:Q88096037|Philipp Orekhov]]'' | 2018-01-22 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2727 | ''[[:d:Q88109876|Vyacheslav A Trofimov]]'' | 1983-01-04 | 2020-01-31 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2728 | ''[[:d:Q88122396|Olga Krasnovskaya]]'' | 2012-01-09 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2729 | ''[[:d:Q88148565|Natalia Klyachko]]'' | 1991-01-01 | 2022-11-30 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2730 | ''[[:d:Q88184816|Valentine G Nenajdenko]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2731 | ''[[:d:Q88201655|Viktor Anashkin]]'' | 2018-04-16<br/>2015-06-01 | 2018-04-15 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2732 | ''[[:d:Q88233633|Pavel B Rosnitskiy]]'' | 2016-03-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2733 | ''[[:d:Q88263811|Evgeniy G Evtushenko]]'' | 2018-04-02<br/>2009-04-07 | 2018-04-01 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2734 | ''[[:d:Q88296076|Vladimir V Kornienko]]'' | 2014-08-01 | 2020-10-31 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2735 | ''[[:d:Q88358719|Olga V Dorofeeva]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2736 | ''[[:d:Q88422859|M S Likhanov]]'' | 2017-09-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2737 | ''[[:d:Q88442181|Vitaly Markov]]'' | 1998-05 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2738 | ''[[:d:Q88467392|Alexey B Ryabov]]'' | 2001-01-01 | 2005-09-31 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2739 | ''[[:d:Q88491478|Vladimir V Poddubnyy]]'' | 2013-10-01 | 2017-10-01 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2740 | ''[[:d:Q88493752|Dmitriy L Porokhovnichenko]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2741 | ''[[:d:Q88498796|Alexander A Bulychev]]'' | 1998-12-24 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2742 | ''[[:d:Q88507402|Anastasiia Kharcheva]]'' | 2017-01-01<br/>2016-09-01<br/>2020-07-13 | 2023-12-31<br/>2020-07-12 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2743 | ''[[:d:Q88521402|Nataliya S Goulioukina]]'' | 1984-04-15 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2744 | ''[[:d:Q88542667|Sergey Korolev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2745 | ''[[:d:Q88571780|Dmitry V Vlasov]]'' | 2008 | 2019-11 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2746 | ''[[:d:Q88679150|Stepan A Romanov]]'' | 2014-10-01 | 2016-12-01 | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q4422083|Сколково фән һәм технологияләр институты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q169470|физик]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2747 | ''[[:d:Q88725743|Oleg G Deryagin]]'' | 2013-09-01 | 2017-07-25 | ''[[:d:Q4412318|Төньяк дәүләт медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2748 | ''[[:d:Q88757862|Marina Gorbunova]]'' | 2019 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2749 | ''[[:d:Q88765962|Elena Milaeva]]'' | 1980 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]''<br/>''[[:d:Q593644|химик]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2750 | ''[[:d:Q88817330|Fedor Potemkin]]'' | 2011-04-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2751 | ''[[:d:Q88823420|Dmitry Sorokin]]'' | 2015-12 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2752 | ''[[:d:Q88823422|Tatiana Smirnova]]'' | 2006 | 2016 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2753 | ''[[:d:Q88948634|Vladislav Shorokhov]]'' | 2003-05-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2754 | ''[[:d:Q88948949|Mikhail Gantsevich]]'' | 1993 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2755 | ''[[:d:Q88965320|Aleksandr Lokshin]]'' | | | ''[[:d:Q2367115|МДУ механика-математика факультеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | [[математик]]<br/>''[[:d:Q1622272|университет профессоры]]'' | data-sort-value="1951" | 1951 | [[Мәскәү]] | | |- | style='text-align:right'| 2756 | ''[[:d:Q88995121|Oxana Zhironkina]]'' | 2021-01-01<br/>2012-02-01 | 2022-02-28<br/>2020-12-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2757 | ''[[:d:Q89015085|Galina Kochetova]]'' | 2004 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2758 | ''[[:d:Q89018124|Leonid Gusev]]'' | | | ''[[:d:Q2367144|МДУның физика факультеты]]'' | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q2113250|проректор]]'' | data-sort-value="1979" | 1979 | [[Александров (шәһәр)|Александров]] | | |- | style='text-align:right'| 2759 | ''[[:d:Q89020619|Dina V Deyneko]]'' | 2013 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2760 | ''[[:d:Q89095310|Konstantin Drozdov]]'' | 2013 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2761 | ''[[:d:Q89167107|Alibek Abdrakhmanov]]'' | 2017-05-01 | 2018-05-01 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2762 | ''[[:d:Q89181380|Pavel A Andreev]]'' | 2007-02-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2763 | ''[[:d:Q89259708|Nikita E Golantsov]]'' | 2005-12-01 | 2014-08-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2764 | ''[[:d:Q89259728|Alexander Egorov]]'' | 2017-05-05<br/>2014-10-01 | 2018-03-30<br/>2016-12-30 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2765 | ''[[:d:Q89301144|Svetlana N Shevchenko]]'' | 2015-03-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]]<br/>''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2766 | ''[[:d:Q89348535|Ivan Senin]]'' | 2013<br/>2003<br/>1997 | 2013<br/>2002 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2767 | ''[[:d:Q89413074|Olga V. Boltalina]]'' | 1982 | 2005 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q593644|химик]]'' | data-sort-value="1960" | 1960-03-10 | [[Борыспиль|Борыспил]] | | |- | style='text-align:right'| 2768 | ''[[:d:Q89564006|Yuri N Antonenko]]'' | 1979-09-04 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2769 | ''[[:d:Q89565532|Vera Dugina]]'' | 1982-08 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2770 | ''[[:d:Q89592844|Karine Bechet-Golovko]]'' | | | | ''[[:d:Q2325224|constitutional lawyer]]''<br/>[[хокук белгече]] | data-sort-value="1975" | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 2771 | ''[[:d:Q89637661|Julia Otmakhova]]'' | 2019-01-09 | 2021-01-07 | ''[[:d:Q2004114|Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2772 | ''[[:d:Q89664301|Ilya Prokhorov]]'' | 2019-10 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2773 | ''[[:d:Q89679419|Aleksey Vishnyakov]]'' | 2023-03-30 | | [[Санкт-Петербург дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2774 | ''[[:d:Q89683880|Olga E Bogomolova]]'' | 2008-09-01<br/>2014-06-01 | 2019-03-01 | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2775 | ''[[:d:Q89683883|Vladimir G Sergeyev]]'' | 2015-04-30 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2776 | ''[[:d:Q89690740|Ekaterina S Kozlyakova]]'' | 2018-10-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2777 | ''[[:d:Q89698355|Ksenia R Briling]]'' | 2015-03 | 2018-02 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2778 | ''[[:d:Q89768037|Aleksandr Yu Frolov]]'' | 2014-03-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2779 | ''[[:d:Q89778048|Ekaterina Bormotova]]'' | 2022-04-01<br/>2020-10-01 | 2022-04 | ''[[:d:Q1367256|Мәскәү физика-техника институты]]''<br/>''[[:d:Q101013871|Moscow State University Department of General Chemistry]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2780 | ''[[:d:Q89778826|Evgenii Konorov]]'' | 2014-10-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2781 | ''[[:d:Q89859969|Sergey Matveev]]'' | 2021-02-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2782 | ''[[:d:Q89863240|Nikolai B Gusev]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2783 | ''[[:d:Q89891501|Anna Kulakova]]'' | 2018-06-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2784 | ''[[:d:Q89913827|Natalia N Udalova]]'' | 2017 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2785 | ''[[:d:Q89914828|Inna N Kolesnikova]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2786 | ''[[:d:Q89926169|Dmitry I Bugaenko]]'' | 2019-07-01 | 2021-12-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2787 | ''[[:d:Q89926173|Alexander V Karchava]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2788 | ''[[:d:Q89943707|Veronika V Nourkova]]'' | 1998-11-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2789 | ''[[:d:Q89948677|Sergey Buravkov]]'' | 2000-01-10 | | ''[[:d:Q2177111|Н. И. Пирогов исемендәге Россия илкүләм тикшеренү медицина университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2790 | ''[[:d:Q89976476|Vitaly A Roznyatovsky]]'' | 1977-12-15 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2791 | ''[[:d:Q89995448|Dmitri Tsybychev]]'' | | 1997 | ''[[:d:Q501758|Флорида университеты]]''<br/>[[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2792 | ''[[:d:Q90017367|Vladimir Lysikov]]'' | 2012-09-01 | 2014-11-30 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2793 | ''[[:d:Q90036300|Mikhail Soloviev]]'' | 1987-07-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]''<br/>''[[:d:Q350979|зоолог]]'' | data-sort-value="1960" | 1960s | | | |- | style='text-align:right'| 2794 | ''[[:d:Q90051392|Natalia Mast]]'' | 2000-06-19 | 2002-05-31 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2795 | ''[[:d:Q90161839|Elena Vortsepneva]]'' | 2009-12-18 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2796 | ''[[:d:Q90192606|Elena Beloglazkina]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1967" | 1967-11-03 | [[Совет Социалистик Республикалар Берлеге|ССРБ]] | | |- | style='text-align:right'| 2797 | ''[[:d:Q90212970|Ekaterina Shestakova]]'' | 2019-10-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2798 | ''[[:d:Q90234465|Ivan Ilin]]'' | 2017-10-02 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2799 | ''[[:d:Q90354588|Dimitri Roditchev]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q169470|физик]]''<br/>''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | data-sort-value="1963" | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 2800 | ''[[:d:Q90356948|Maria Semenova]]'' | 2007-11-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2801 | ''[[:d:Q90403114|Anna Shmakova]]'' | 2013-09-01 | 2019-06-30 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2802 | ''[[:d:Q90517123|Anna Gruzdeva]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2803 | ''[[:d:Q90543910|Evgeny V Antipov]]'' | 1997-10 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2804 | ''[[:d:Q90581633|Anna L. Mikhlina]]'' | 2016-02-26 | 2024-03-05 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2805 | ''[[:d:Q90586209|Petr V Sergiev]]'' | 1990-09 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2806 | ''[[:d:Q90664828|Nikita Sobolev]]'' | 2021-04-01 | | ''[[:d:Q4352907|Михаил Ломоносов исемендәге Төньяк (Арктик) федераль университеты]]'' | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2807 | ''[[:d:Q90690983|Kseniya Vlasova]]'' | 2011 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2808 | ''[[:d:Q90830835|Igor Mazheika]]'' | 2001-12-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2809 | ''[[:d:Q90830839|Olga Kudryavtseva]]'' | | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2810 | ''[[:d:Q90830843|Lev Pozdnyakov]]'' | 2010-04-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2811 | ''[[:d:Q90831501|Miron Bugakov]]'' | 2017-07-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2812 | ''[[:d:Q90831505|Natalia Boiko]]'' | 2002-09 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2813 | ''[[:d:Q90885028|Natalia I Chistyakova]]'' | 1984-04-01 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2814 | ''[[:d:Q90885030|Angelina V Antonova]]'' | 2017-10-01 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2815 | ''[[:d:Q90985290|Sergey E Farisenkov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2816 | ''[[:d:Q91124135|Natalia Burlakova]]'' | 1990-09 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2817 | ''[[:d:Q91144939|Irina Maksimova]]'' | 2003 | | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2818 | ''[[:d:Q91198315|Anton Chernikov]]'' | 2017-04-04 | | [[Себер дәүләт медицина университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2819 | ''[[:d:Q91209872|Abulkosim Nasriddinov]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2820 | ''[[:d:Q91212527|Ilya V. Artyushin]]'' | 2009-06-01 | 2022-09-01 | [[Мәскәү дәүләт университеты|Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты]] | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2821 | ''[[:d:Q91239812|Vyacheslav I. Klyukhin]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2822 | ''[[:d:Q91381534|Anastasia Efimenko]]'' | | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 2823 | ''[[:d:Q91381601|Ekaterina A Arkhipova]]'' | 2012-01-09 | | | ''[[:d:Q1650915|тикшеренүче]]'' | | | | |} {{Wikidata list end}} == Моны да карагыз == {{Портал|Шәхесләр|Мәгариф|Россия}} * [[Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар исемлеге]] * [[Санкт-Петербург дәүләт университеты укытучылары һәм хезмәткәрләре исемлеге]] * [[Казан университеты укытучылары һәм хезмәткәрләре исемлеге]] * [[Санкт-Петербург политехник университеты укытучылары һәм хезмәткәрләре исемлеге]] [[Төркем:Мәскәү дәүләт университеты|хезмәткәрләр]] [[Төркем:Исемлекләр:Югары уку йортлары буенча шәхесләр]] q3z9br1xb6zpyqiapgbymo56toh6j79 0 1488961 5963457 5963323 2026-06-17T07:12:30Z LiebSinger 60321 /* КАТАЛОНИЯ */ 5963457 wikitext text/x-wiki == '''Дөнья белән бергә җырлыйбыз!''' == '''Татар телендә дә җырланырлык дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br> Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br> === '''АБХАЗИЯ''' === Шәнеибац, шәнеибац,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br> О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br> Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br> Уара уда, Аԥсынра!<br> Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br> Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br> Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br> Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br> Рада, Раида, Рарира!<br> Рада, Рерама, Рерашьа!<br> Нарҭаа риира-зиироу<br> Афырхацәа Ран-Гәашьа<br> Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br> Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br> Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br> Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br> Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br> Аишьцәа, шәнеибац!<br> Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br> Ҳазшаз илаԥш<br> Ҳхыуп иаҳхымшәо<br> Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br> Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br> Игылеит ҳамра,<br> Иақәым ҭашәара!<br> Урылагәырӷьа,<br> Анра-ахшара,<br> Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br> https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/ https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg === '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' === (дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br> '''''English'''''<br> Australians all let us rejoice<br> For we are one and free;<br> We’ve golden soil and wealth for toil,<br> Our home is girt by sea;<br> Our land abounds in nature’s gifts,<br> Of beauty rich and rare;<br> In history’s page let every stage,<br> Advance Australia Fair!<br> In joyful strains then let us sing:<br> “Advance Australia Fair!”<br> Beneath our radiant southern Cross,<br> We’ll toil with hearts and hands;<br> To make this Commonwealth of ours<br> Renowned of all the lands;<br> For those who’ve come across the seas<br> We’ve boundless plains to share;<br> With courage let us all combine<br> To advance Australia fair.<br> In joyful strains then let us sing<br> «Advance Australia fair!»<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/ https://wikiway.com/australia/gimn/ '''''Татарча'''''<br> Австралиялеләр бәхетле,<br> Без яшь һәм ирекле,<br> Хезмәт куеп, алтын җирне<br> Иттек без күрекле.<br> Җир-суларың – затлы бүләк,<br> Табигатең – шифа,<br> Атла, тарихыңны әйдәп,<br> Австралия, алга!<br> Бездән сиңа изге теләк:<br> “Австралия, алга!”<br> Көньяк Хач балкышы астында<br> Берләште күп милләт.<br> Уңган Берлекне дөньяда<br> Таныды бар дәүләт.<br> Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br> Хасладык Ватанга,<br> Австралия ирешсен, дип,<br> Яңа уңышларга.<br> Бездән илгә изге теләк:<br> “Австралия, алга!”<br> === '''АВСТРИЯ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Land der Berge, Land am Strome'''<br> Land der Berge, Land am Strome,<br> Land der Äcker, Land der Dome,<br> Land der Hämmer, zukunftreich:<br> Heimat grosser Töchter und Söhne,<br> Volk, begnadet für das Schöne,<br> Vielgerühmtes Österreich,<br> Vielgerühmtes Österreich.<br> Heiss umfehdet, wild umstritten,<br> Liegst dem Erdteil du inmitten,<br> Einem starken Herzen gleich.<br> Hast seit frühen Ahnentagen<br> Hoher Sendung Last getragen,<br> Vielgeprüftes Österreich,<br> Vielgeprüftes Österreich.<br> Mutig in die neuen Zeiten,<br> Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br> Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br> Einig laß in Jubelchören,<br> Vaterland, dir Treue schwören,<br> Vielgeliebtes Österreich,<br> Vielgeliebtes Österreich!<br> https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg https://wikiway.com/austria/gimn/ '''''Татарча'''''<br> '''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br> Таулар һәм дәрьялар иле,<br> Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br> Килер көнгә мәдхия;<br> Олы шәхесләр Ватаны,<br> Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br> Дан-шөһрәтле Австрия,<br> Дан-шөһрәтле Австрия.<br> Дәгъва-яуларны күп күргән,<br> Урыны кыйтга түреннән –<br> Куәтле йөрәк гүя;<br> Ул борынгы заманнардан<br> Бөек максатка юлланган –<br> Күп сыналган Австрия,<br> Күп сыналган Австрия.<br> Яңа чорга кыю атлый,<br> Иреккә инабәт саклый<br> Һәм хезмәткә баш ия!<br> Туганнар бердәмлегендә,<br> Безнең тугрылык гаһдендә –<br> Сөекле ил Австрия,<br> Сөекле ил Австрия!<br> === '''АЗӘРБАЙҖАН''' === '''''Azərbaycan dilində'''''<br> Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br> Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br> Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br> Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br> Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br> Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br> Minlərlə can qurban oldu, <br> Sinən hərbə meydan oldu! <br> Hüququndan keçən əsgər! <br> Hərə bir qəhrəman oldu! <br> Sən olasan gülüstan, <br> Sənə hər an can qurban! <br> Sənə min bir məhəbbət <br> Sinəmdə tutmuş məkan!<br> Namusunu hifz etməyə, <br> Bayrağını yüksəltməyə, <br> Namusunu hifz etməyə, <br> Cümlə gənclər müştaqdır! <br> Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br> Azərbaycan! Azərbaycan!<br> Azərbaycan! Azərbaycan!<br> https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/ https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/ https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/ '''''Татар телендә'''''<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br> Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br> Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br> Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br> Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br> Җирең хәрби мәйдан булды,<br> Меңләгәннәр корбан булды!<br> Синең хаклыгыңны яклап,<br> Барчасы каһарман булды!<br> Син булсын дип гөлстан,<br> Сиңа һәрбер җан корбан!<br> Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br> Йөрәктә тотам мәкян!<br> Намусыңны керләмәскә,<br> Байрагыңны кимсетмәскә,<br> Намусыңны керләмәскә<br> Барча яшьләр җан аткан!<br> Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> === '''АЛБАНИЯ''' === (рәсми өлеше)<br> '''''Në shqip'''''<br> '''Himni i Flamurit'''<br> Rreth flamurit të përbashkuar<br> Me një dëshir’ e një qëllim,<br> Të gjith’ atje duke u betuar<br> Të lidhim besën për shpëtim.<br> Chorus (2):<br> Prej lufte veç ai largohet<br> Që është lindur tradhëtor,<br> Kush është burrë nuk frikësohet,<br> Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br> https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Байрак гимны'''<br> Байрак астында без берләштек<br> Уртак теләкләр-максатларда,<br> Ант иттек без, көрәшергә дип<br> Азатлыгыбызны якларга.<br> Кушымта (2):<br> Читләшер бу изге көрәштән<br> Сатлык булып туган гына,<br> Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br> Шәһит булыр ил хакына.<br> === '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Auferstanden aus Ruinen...'''<br> Auferstanden aus Ruinen<br> und der Zukunft zugewandt,<br> laßt uns Dir zum Guten dienen,<br> Deutschland, einig Vaterland.<br> Alte Not gilt es zu zwingen,<br> und wir zwingen sie vereint,<br> denn es muß uns doch gelingen,<br> daß die Sonne schön wie nie<br> über Deutschland scheint,<br> über Deutschland scheint.<br> Glück und Friede sei beschieden<br> Deutschland, unserm Vaterland,<br> alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br> reicht den Völkern eure Hand.<br> Wenn wir brüderlich uns einen,<br> schlagen wir des Volkes Feind,<br> laßt das Licht des Friedens scheinen,<br> daß nie eine Mutter mehr<br> ihren Sohn beweint,<br> ihren Sohn beweint.<br> Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br> lernt und schafft wie nie zuvor,<br> und der eig’nen Kraft vertrauend<br> steigt ein frei Geschlecht empor.<br> Deutsche Jugend, bestes Streben<br> unsres Volks in dir vereint,<br> wirst du Deutschlands neues Leben.<br> Und die Sonne schön wie nie<br> über Deutschland scheint,<br> über Deutschland scheint.<br> https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg '''''Татарча'''''<br> '''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br> Хәрабәдән күтәрелеп,<br> киләчәккә юл тоткан,<br> без Сиңа итик игелек,<br> Алмания, бердәм Ватан.<br> Бердәм булгач, барча киртә<br> юкка чыга бүген дә, –<br> һәм безнең кулдан бу килә;<br> кояш мулдан нур сибә<br> алман күгендә,<br> алман күгендә.<br> Ураз-бәхет насыйп булсын<br> алманнар Ватанына,<br> дуслык кулларын ул сузсын<br> дөнья халыкларына.<br> Туганнарча бердәмлектә<br> җиңеп халык дошманын,<br> яшик хөрлек-иминлектә, –<br> ана, улын югалтып,<br> һич еламасын,<br> һич еламасын.<br> Иҗат итеп, белем алып,<br> йортлар салыйк, җир сөрик,<br> үз көчебезгә таянып,<br> яңа буын үстерик.<br> Алман яшьләре, гавамның<br> омтылышлары – сездә,<br> сез – киләчәге Ватанның.<br> Кояш мулдан нур сибә<br> алман күгендә,<br> алман күгендә.<br> === '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br> Einigkeit und Recht und Freiheit<br> Für das deutsche Vaterland.<br> Danach laßt uns alle streben<br> Brüderlich mit Herz und Hand.<br> Einigkeit und Recht und Freiheit<br> Sind des Glückes Unterpfand.<br> Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br> Blühe, deutsches Vaterland!<br> Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br> Blühe, deutsches Vaterland!<br> https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/ https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br> Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br> Алман җирендә хаким.<br> Изге туганлык хисләрен<br> Йөртсен күңeлендә һәркем.<br> Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br> Безнең бәхет солтаны.<br> Шул бәхеттә чәчәк ат син<br> Мәңге, Алман Ватаны!<br> Шул бәхеттә чәчәк ат син<br> Мәңге, Алман Ватаны!<br> === '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Алтай тилиде'''''<br> Кӧк теҥери јылдыстар,<br> Улу, јайым Кан-Алтай.<br> Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br> Агару, јебрен Алтай.<br> Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br> Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br> Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br> Ӧчӱп калар учуры јок.<br> Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br> Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br> Элен чактарга корула,<br> Россияла бис јажына.<br> Алтай!<br> https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/ https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br> '''''Татар телендә'''''<br> Күк йөзендә йолдызлар,<br> Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br> Өчтүбә, урманлы таулар –<br> Борынгы, изге Алтай.<br> Өч түбәле Хан-Алтай,<br> Юк янтык булган чагы.<br> Мәңгелек ут янган җирнең<br> Юк сүрелер учагы.<br> Алтай – без үскән төбәк,<br> Алтай – мәңгелек терәк.<br> Гомерлек бу язмышыбыз,<br> Русиядә тормышыбыз.<br> ........................ Хан-Алтай!<br> === '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' === '''''English'''''<br> '''The Star-Spangled Banner'''<br> Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br> What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br> Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br> O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br> And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br> Gave proof through the night that our flag was still there. <br> Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave? <br> On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br> Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br> What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br> As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br> Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br> In fully glory reflected, now shines on the stream: <br> ‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave. <br> And where is that band who so vauntingly swore <br> That the havoc of war and the battle’s confusion <br> A home and a country should leave us no more! <br> Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br> No refuge could save the hireling and slave <br> From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br> And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave!<br> Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br> Between their loved home and the war’s desolation: <br> Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br> Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br> Then conquer we must, when our cause it is just. <br> And this be our motto: “In God is our trust”. <br> And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave.<br> https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br> Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br> Без аны данладык кич кояш батканда?<br> Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br> Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br> Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br> Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br> Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br> Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br> Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br> Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br> Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br> Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br> Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br> Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br> Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br> Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br> Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br> Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br> Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br> Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br> Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br> Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br> Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br> Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br> Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br> Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br> Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br> Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br> === '''АНГОЛА''' === === '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' === '''''En català'''''<br> '''El Gran Carlemany'''<br> El gran Carlemany, mon pare,<br> dels alarbs em deslliurà,<br> I del cel vida em donà,<br> de Meritxell, la gran Mare.<br> Princesa nasquí i Pubilla<br> entre dues nacions, neutral;<br> sols resto l'única filla,<br> de l'imperi Carlemany.<br> Creient i lliure onze segles,<br> creient i lliure vull ser.<br> Siguin els furs mos tutors<br> i mos Prínceps defensors!<br> I mos Prínceps defensors!<br> https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/ https://wikiway.com/andorra/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Бөек Карл'''<br> Гарәпләрдән азат иткән<br> Бөек Карл, газиз атам,<br> Һәм күктән бүләк иңдергән<br> Меричель, изге анам.<br> Кыйрал кызы булып тудым –<br> Ике халыкка бердән;<br> Ялгыз варис булып калдым<br> Бөек Карл дәүләтеннән.<br> Азат, диндар унбер гасыр,<br> Шул халәттә калсамчы.<br> Кануннар булсын яклаучым,<br> Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br> Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br> === '''АНТИГУА-БАРБУДА''' === '''Fair Antigua and Barbuda!'''<br> We thy sons and daughters stand<br> Strong and firm in<br> Peace or danger<br> To safe-guard our Native Land<br> We commit ourselves to building<br> A true nation brave and free;<br> Ever striving, ever seeking,<br> Dwell in love and unity<br> Raise the standard! Raise it boldly!<br> Answer now to duty’s call<br> To the service of thy country,<br> Sparing nothing, giving all;<br> Gird your loins and join the battle<br> ‘Gainst fear, hate and poverty,<br> Each endeavouring, all achieving,<br> Live in peace where man is free.<br> God of nations, let Thy blessings<br> Fall upon this land of ours;<br> Rain and sunshine ever sending,<br> Fill her fields with crops and flowers;<br> We her children do implore Thee,<br> Give us strength, faith, loyalty,<br> Never failing, all enduring<br> To defend her liberty.<br> https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/ === '''АРГЕНТИНА''' === '''''En español'''''<br> '''¡Oid mortales!'''<br> ¡Oid mortales! el grito sagrado:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> Oid el ruido de rotas cadenas:<br> Ved en trono a la noble Igualdad.<br> ¡Ya su trono dignísimo abrieron<br> Las provincias unidas del Sud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> '''''Refren''''':<br> Sean eternos los laureles<br> Que supimos conseguir,<br> Que supimos conseguir.<br> Coronados de gloria vivamos<br> O juremos con gloria morir,<br> O juremos con gloria morir,<br> O juremos con gloria morir!<br> https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg '''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br> '''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br> Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br> “Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br> Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br> Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br> Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br> Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> '''''Кушымтасы''''':<br> Уңышларга ирешәбез,<br> Булсын ил мәңгелектә,<br> Булсын ил мәңгелектә.<br> Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br> === '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' === '''QASAMAN'''<br> (гарәп тексты транскрипциясе)<br> I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br> Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br> Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br> Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br> Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br> Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br> Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br> Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br> Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br> Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br> Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br> Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br> ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br> Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br> Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br> Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br> Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br> Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br> Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br> Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br> Qad madadnā laka yā majdu yadā<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg https://wikiway.com/algeria/gimn/ '''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br> Барысын да юк итүче яшен белән,<br> Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br> Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br> Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br> Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br> Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br> Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br> Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br> Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br> Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br> Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br> Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br> Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br> Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Батырларыбыз төзер батальоннар,<br> Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br> Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br> Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br> “Азатлык фронты”на турылыклы<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br> Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br> Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br> Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br> Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> '''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br> === '''ӘРДЕЙ''' === '''ERDELY HIMNUSZ'''<br> 1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br> Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br> Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br> Csaba királyfi, csillagösvényen!<br> '''''Refrén (2):'''''<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br> Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br> 2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br> Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br> Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br> Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br> '''''Refrén:'''''<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br> Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br> https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg '''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br> Язмышлар безне йөртми кайда гына<br> Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br> Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br> Алып чык аны йолдызлы юлга.<br> '''''Кушымтасы (2):'''''<br> Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> Маҗар телле кавемнәр арасында<br> Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br> Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br> Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> '''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br> === '''ӘРМӘНСТАН''' === '''''Հայերենով'''''<br> '''Մեր Հայրենիք'''<br> Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br> Որ ապրել է դարեդար<br> Յուր որդիքը արդ կանչում են<br> Ազատ, անկախ Հայաստան։<br> Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br> Որ իմ ձեռքով գործեցի<br> Գիշերները ես քուն չեղայ,<br> Արտասուքով լվացի։<br> Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br> Նուիրական մեր նշան<br> Թող փողփողի թշնամու դեմ<br> Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br> Ամենայն տեղ մահը մի է<br> Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br> Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br> Ազատության կը զոհվի։<br> https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Безнең Ватаныбыз'''<br> Безнең азат Ватаныбыз –<br> Яшьтәш ул гасырларга,<br> Балаларын чакыра бүген<br> Ирекле Әрмәнстанга.<br> Менә сиңа байрак, абый,<br> Үз кулым белән тектем,<br> Төннәр буена йокламый,<br> Күз яшьләремне түктем.<br> Кара әле өч төс туга –<br> Безнең изге тамгабыз,<br> Балкып торсын бар дошманга<br> Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br> Юктыр узмыш язмышлардан,<br> Кеше үлә бер генә,<br> Халкына җан фида булган –<br> Изгелектә мәңгегә.<br> === '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' === '''ملی سرود‎'''<br> دا وطن افغانستان دى<br> دا عزت د هر افغان دى<br> كور د سولې، كور د تورې<br> هر بچى يې قهرمان دى<br> دا وطن د ټولو كور دى<br> د بلوڅو، د ازبكو<br> د پښتون او هزارهوو<br> د تركمنو، د تاجكو<br> ور سره عرب، ګوجر دي<br> پاميريان، نورستانيان<br> براهوي دي، قزلباش دي<br> هم ايماق، هم پشايان<br> دا هيواد به تل ځلېږي<br> لكه لمر پر شنه آسمان<br> په سينې كې د آسيا به<br> لكه زړه وي جاويدان<br> نوم د حق مو دى رهبر<br> وايو الله اكبر<br> وايو الله اكبر<br> وايو الله اكبر<br> Укылышы:<br> '''Milli surud'''<br> Dā watan Afgānistān dai,<br> dā izat də har Afgān dai<br> Kor də sor, kor də ture,<br> har bačai ye qahramān dai<br> Dā watan də ttolo kor dai,<br> də Baločo, də Uzbəko<br> də Pax̌tun aw Hazārawo,<br> də Turkməno, də Tāǰəko<br> Wər sara Arəb, Guǰər di,<br> Pāmiryān, Nuristānyān<br> Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br> ham Aymāq, ham Pašāyān<br> Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br> ləka lmar pər šnə āsmān<br> Pə sine ke də Āsyā ba,<br> ləka zrrə wi ǰāwidān<br> Num də haq mo dai rahbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar<br> https://wikiway.com/afganistan/gimn/ https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/ '''Милли суруд'''<br> Бу ил — безнең Әфганстан,<br> Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br> Солых җире, кылыч җире,<br> Һәр улы аның каһарман.<br> Күп кавем илгә ватандар:<br> Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br> Һәм пуштуннар, һазаралар,<br> Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br> Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br> Памирлылар, нурстанлылар,<br> Кызылбашлар, браһүиләр,<br> Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br> Балкыр ил дөнья күгендә<br> Галәмдәге Кояш кебек,<br> Азиянең иң түрендә<br> Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br> Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br> === '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' === '''دا د باتورانو کور'''<br> ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br> 𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس:<br> ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br> 𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> ۱<br> ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br> 𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br> وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br> 𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br> 𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۲<br> تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br> 𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br> ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br> 𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br> 𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۳<br> ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br> 𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br> ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br> 𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br> 𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۴<br> ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br> 𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br> شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br> 𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br> 𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> 𝄇 کورس 𝄆<br> 𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br> https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169 '''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br> Кушымтасы:<br> Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br> I<br> Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br> Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br> Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br> Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br> Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> II<br> Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br> Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br> Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br> Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br> Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> III<br> Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br> Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br> Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br> Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br> Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> IV<br> Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br> Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br> Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br> Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br> Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы:<br> Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны...<br> === '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' === '''''Deutsch'''''<br> 1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br> deutsche Erde, Vaterland!<br> Über deinen weiten Gauen<br> ruhe Seine Segenshand!<br> ||:Er behüte deine Fluren,<br> schirme deiner Städte Bau<br> Und erhalte dir die Farben<br> Seines Himmels, weiß und blau!:||<br> 2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br> dass wir, uns’rer Väter wert,<br> fest in Eintracht und in Frieden<br> bauen uns’res Glückes Herd!<br> ||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br> einig uns ein jeder schau<br> und den alten Ruhm bewähre<br> unser Banner, weiß und blau!:||<br> https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg '''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br> Ходай Байар илен яклый,<br> Алман нәселе Ватанын,<br> Киң җирләребез сагында –<br> Аның кодрәт калканы!<br> ||:Иминлектә ил-көнебез,<br> Шәһәрләр төзелеше,<br> Безнең ак-зәңгәр байракта –<br> Изге күкләрнең төсе.:||<br> Ходай Байар халкын саклый,<br> Без – бабалар мирасын,<br> Бердәмлектә, татулыкта<br> Корып бәхет оясын.<br> ||:Байар халкы, алман нәселе!<br> Ходай биргән байлыгың:<br> Борынгы даның сурәте – <br> Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br> === '''БАНГЛАДЕШ''' === === '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) === '''''Euskeraz'''''<br> '''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br> Gora ta Gora Euzkadi,<br> aintza ta aintza<br> bere goiko Jaun Onari.<br> Areitz bat Bizkaian da<br> Zar sendo sindo<br> bera ta bere lagia lakua.<br> Areitz gainean dogu<br> gurutza deuna<br> beti geure goi buru.<br> Abestu gora Euzkadi<br> aintza ta aintza<br> bere goiko Jaun Onari!<br> https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br> (икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br> '''''Баск телендә'''''<br> '''Баск халкы гимны'''<br> Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br> мактау-дан бөек<br> Кодрәт иясе Аллага!<br> Бискайяда, яр буенда,<br> изге Синдо күле янында<br> имән — борынгы, нык.<br> Бу имәндә нурлар сибеп<br> изге хач балкый —<br> өметебез символы.<br> Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br> мактау һәм дан<br> кодрәт иясе Аллага!”<br> === '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' === '''''Euskeraz'''''<br> '''Gernikako Arbola'''<br> 1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br> Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br> Eman ta zabal zazu munduan frutua<br> adoratzen zaitugu arbola santua.<br> Mila urte inguru da esaten dutela<br> Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br> Zaude bada zutikan orain da denbora<br> eroritzen bazera arras galdu gera.<br> 2. Ez zera eroriko arbola maitea<br> baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br> Laurok hartuko degu zurekin partea<br> pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br> Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br> jarri gaitezen danok laister belauniko.<br> Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br> arbola biziko da orain eta gero.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br> Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br> '''''Баск телендә'''''<br> '''Герника Агачы'''<br> ''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br> 1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br> Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br> Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br> халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br> Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br> Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br> Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br> син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br> 2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br> Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br> Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br> басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br> Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br> Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br> Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br> итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br> === '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' === Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br> March on to glory, your bright banners waving high.<br> See how the world marks the manner of your bearing!<br> Pledge to excel through love and unity.<br> Pressing onward, march together<br> to a common loftier goal;<br> Steady sunward, tho’ the weather<br> hide the wide and treachrous shoal.<br> Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br> ‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br> March on, Bahamaland.<br> https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga === '''БАШКОРТСТАН''' === '''''башкорт телендә'''<br> Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br> Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br> Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br> Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br> Еңеү яулап алға бараhың.<br> Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br> Һинең ғорур рухлы байрағың.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br> Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br> Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br> Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg '''''татар телендә'''''<br> Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br> Халкыбызның изге Ватаны,<br> Чал Уралдан калка бар тарафка<br> Туган илнең тыныч ал таңы.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>! Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br> Җиңү яулап алга барасың. <br> Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br> Синең горур рухлы байрагың.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br> Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> Республикам, йолдыз булып балкы син,<br> Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br> Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br> Туган телдә тынмас җырыбыз.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br> Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> === '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' === '''''Татар телендә'''''<br> <u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br> Илләтсу башланган урманнар,<br> Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br> Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br> Зур бүләк якташлар, туганнар!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br> Халыклар дуслыгы терәге,<br> Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br> Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br> Иделгә ашкына суларың.<br> Дөньяга танылган улларың.<br> Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br> Иң тәмле икмәкле районым.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Таң ата, уяна туган як.<br> Яңгырый иртәнге моң-азан.<br> Бу җирне яраткан изге зат.<br> Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''''Олыкмарий йылмеште'''''<br> <u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br> Чодыра дене ялым эртен,<br> Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br> Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br> Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br> '''''Припев:'''''<br> Ик еш семын келшен илена.<br> Ойго ден куаннам пайлена.<br> Куш, чаплане, шумбел мландына,<br> Чон шепка — Параньга кундымна!<br> Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br> Рвезе тукым шарналын ила.<br> Перкем налше киндетым акла,<br> Родо-влакшем эн порын сийла.<br> '''''Припев.'''''<br> Эр кынелын, пашаш каена,<br> Торшымаш ден лумет нолтена.<br> Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br> Шочмо мланде тудлан таушта.<br> '''''Припев.'''''<br> '''''На русском языке'''''<br> <u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br> Обнимая деревни, поля<br> Протекает Илеть и Ноля.<br> Край родной, в этих дивных местах<br> Развернул Сабантуй торжества.<br> '''''Припев:'''''<br> Братской дружбой единой сильна<br> Ты для славы великой дана.<br> Будь всех краше, богаче, мила,<br> Параньгинская наша земля!<br> Сыновей, дочерей имена<br> Помнит с гордостью, знает страна<br> С чудным вкусом ржаные хлеба -<br> Угощаешь соседей любя.<br> '''''Припев.'''''<br> Над землей встала зорька светла,<br> Ждут нас свершенья, дела.<br> Всем, кому мать-земля так мила,<br> Благодарность, почет и хвала.<br> '''''Припев.'''''<br> === '''БӘХРӘЙН''' === https://wikiway.com/bahrain/gimn/ === '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' === '''''На беларускай мове'''''<br> '''Мы, беларусы'''<br> Мы, беларусы – мірныя людзі,<br> Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br> Шчыра сябруем, сілы гартуем<br> Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br> Прыпеў:<br> Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br> Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br> Наша любімая маці-Радзіма,<br> Вечна жыві і квітней, Беларус!<br> Наша любімая маці-Радзіма,<br> Вечна жыві і квітней, Беларус!<br> Разам з братамі мужна вякамі<br> Мы баранілі родны парог,<br> У бітвах за волю, бітвах за долю<br> Свой здабывалі сцяг перамог!<br> Прыпеў.<br> Дружба народаў — сіла народаў,<br> Наш запаветны, сонечны шлях.<br> Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br> Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br> Прыпеў.<br> https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br> (оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Без, белоруслар'''<br> Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br> Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br> Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br> Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br> Кушымтасы:<br> Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br> Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br> Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br> Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br> Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br> Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br> Туганнар белән гасырлар буе<br> Ватаныбызны бергә сакладык,<br> Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br> Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br> Кушымтасы.<br> Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br> Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br> Горур җилфердә илебез күгендә,<br> Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br> Кушымтасы.<br> === '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' === '''''На беларускай мове'''''<br> '''Магутны Божа'''<br> Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br> Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br> Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br> Рассып праменьнi свае хвалы.<br> Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br> На хлеб штодзённы, на родны край.<br> Павагу, сiлу i велiч веры<br> Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br> Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br> Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br> Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br> Краiну нашу i наш народ!<br> https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/ https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026 '''''Татар телендә'''''<br> '''Кодрәтле Алла'''<br> Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br> Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br> Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br> Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br> Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br> Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br> Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br> Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br> Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br> Булсын балалар игелекле.<br> Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br> Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br> === '''БЕЛЬГИЯ''' === https://wikiway.com/belgium/gimn/ === '''БЕЛИЗ''' === === '''БЕНИН''' === === '''БОЛГАРИЯ''' === '''''на български'''''<br> '''Мила Родино'''<br> Горда Стара Планина,<br> до ней Дунава синей,<br> сълнце Тракия огрява,<br> над Пирина пламеней.<br> Припев (2):<br> О мило!<br> Мила Родино,<br> ти си земен рай,<br> твойта хубост, твойта прелест,<br> ах, те нямат край.<br> https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br> (биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br> '''''татар телендә'''''<br> '''Сөекле Ватаным'''<br> Горур Иске Планина,<br> Ага зәңгәрсу Дунай,<br> Кояш Фракияне нурлый,<br> Пирин өстендә балкый.<br> Кушымтасы (2):<br> Сөеклем!<br> Сөекле Ватан,<br> Син – җир җәннәте,<br> Күркәмлегең, гүзәллегең –<br> Бакый халәтең.<br> === '''БОЛИВИЯ''' === '''''Espaňol'''''<br> '''Himno Nacional de Bolivia'''<br> 1. Bolivianos: el hado propicio<br> coronó nuestros votos y anhelos.<br> Es ya libre, ya libre este suelo,<br> ya cesó su servil condición.<br> Al estruendo marcial que ayer fuera<br> y al clamor de la guerra horroroso,<br> siguen hoy, en contraste armonioso,<br> dulces himnos de paz y de unión.<br> Siguen hoy, en contraste armonioso,<br> dulces himnos de paz y de unión.<br> '''''Chorus:'''''<br> De la Patria, el alto nombre,<br> en glorioso esplendor conservemos.<br> Y en sus aras de nuevo juremos:<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> 2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br> cuyo heroico valor y firmeza,<br> conquistaron las glorias que empieza<br> hoy Bolivia feliz a gozar.<br> Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br> a remotas edades transmitan,<br> y en sonoros cantares repitan:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> Y en sonoros cantares repitan:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> '''''Chorus.'''''<br> 3. Aquí alzó la justicia su trono<br> que la vil opresión desconoce,<br> y en su timbre glorioso legose<br> Libertad, Libertad, Libertad.<br> Esta tierra inocente y hermosa<br> que ha debido a Bolívar su nombre<br> es la patria feliz donde el hombre<br> goza el bien de la dicha y la paz.<br> Es la patria feliz donde el hombre<br> goza el bien de la dicha y la paz.<br> '''''Chorus.'''''<br> 4. Si extranjero poder alqún día<br> sojuzgar a Bolivia intentare,<br> al destino fatal se prepare<br> que amenaza a soberbio invasor.<br> Que los hijos del grande Bolívar<br> hayan mil y mil veces jurado:<br> morir antes que ver humillado<br> de la Patria el augusto pendón.<br> Morir antes que ver humillado<br> de la Patria el augusto pendón.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/ https://wikiway.com/bolivia/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Боливия милли гимны'''<br> Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br> Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br> Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br> Көрәшеп коллыктан котылды.<br> Үткән көннәр быргы тавышын,<br> Сугышның коточкыч даулашын<br> Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br> Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br> Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br> Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Без исемен бөек тотканда,<br> Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br> Ант итәбез Аллаһ каршында:<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Мәңгелек дан батырларыбызга,<br> Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br> Ирек яулады Ватаныбызга,<br> Боливиягә — бәхет ләззәте.<br> Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br> Уеп гасырларга озатыйк,<br> Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br> Явыз җәберләүне санга сукмады,<br> Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br> Боливарның исеме куелган.<br> Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br> Лаеклы язмышта хозурлан,<br> Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br> Лаеклы язмышта хозурлан.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br> Боливияне буйсындырырга,<br> Туры килер тәкәббер баскынга<br> Хурлыклы язмышын татырга:<br> Бөек Боливарның торыннары<br> Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br> Ләкин Ватанының затлы байрагы<br> Кимсетелүенә юл куймас,<br> Ләкин Ватанының затлы байрагы<br> Кимсетелүенә юл куймас.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' === https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/ https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg '''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br> === '''БОТСВАНА''' === Сетсвана телендә<br> '''Fatshe leno la rona'''<br> '''I.''' Fatshe leno la rona<br> Ke mpho ya Modimo,<br> Ke boswa jwa borraetsho;<br> a le nne ka kagiso.<br> '''''Chorus:'''''<br> Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br> Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br> Re kopanele go direla<br> Lefatshe la rona.<br> '''II.''' 'Ina lentle la tumo<br> la tšhaba ya Botswana,<br> Ka kutlwano le kagisano,<br> e bopagantswe mmogo.<br> 𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br> Инглиз телендә<br> '''This Land of Ours'''<br> '''I.''' Blessed be this noble land,<br> Gift to us from God's strong hand,<br> Heritage our fathers left to us.<br> May it always be at peace.<br> '''''Chorus:'''''<br> Awake, awake, O men, awake!<br> And women close beside them stand,<br> Together we'll work and serve<br> This land, this happy land!<br> '''II.''' Word of beauty and of fame,<br> The name Botswana to us came.<br> Through our unity and harmony,<br> We'll remain at peace as one.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/ https://wikiway.com/botsvana/gimn/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg '''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br> ........................... === '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' === '''''English'''''<br> '''God save the King''' *<br> God save our gracious King!<br> Long live our noble King!<br> God save the King!<br> Send him victorious,<br> Happy and glorious,<br> Long to reign over us:<br> God save the King!<br> https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Алла, сакла патшаны'''<br> Алла, сакла аны,<br> Күрекле патшаны,<br> Алла, сакла!<br> Җиңүләр бүләк ит,<br> Данлы, бәхетле ит,<br> Хакимебез дип хакла,<br> Алла, сакла!<br> * Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br> === '''БРАЗИЛИЯ''' === '''''Em português'''''<br> Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br> de um povo heroico o brado retumbante.<br> E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br> brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br> Se o penhor dessa igualdade,<br> conseguimos conquistar com braço forte!<br> Em teu seio, ó Liberdade,<br> desafia o nosso peito a própria morte!<br> Ó Pátria amada,<br> idolatrada,<br> salve, salve!<br> Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br> de amor e de esperança à terra desce.<br> Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br> a imagem do Cruzeiro resplandece.<br> Gigante pela própria natureza<br> És belo, és forte, impávido colosso<br> E o teu futuro espelha essa grandeza<br> Coro:<br> Terra adorada<br> Entre outras mil<br> és tu, Brasil,<br> ó Pátria amada<br> Dos filhos deste solo és mãe gentil<br> Pátria amada,<br> Brasil! Brasil! Brasil!<br> https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/ Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br> '''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.''''' '''''Татар телендә'''''<br> Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br> Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br> Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br> Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br> Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br> Бу куәтле куллар белән казандык,<br> Каршы алырбыз үлем сәгатен<br> Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br> Сөекле Ватан,<br> Кодрәт ал Хактан,<br> Имин бул син!<br> Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br> Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br> Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br> Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br> Табигать үзе тудырган гигантсың;<br> Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br> Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br> Кушымтасы:<br> Меңнәр арасыннан<br> Өзелеп яраткан ил,<br> Әй сөекле Ватан,<br> Син ул, Бразил!<br> Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br> Әй сөекле Бразил!<br> Бразил! Бразил!<br> === '''БРУНЕЙ''' === === '''БУРКИНА ФАСО''' === === '''БУРУНДИ''' === === '''БУРЯТИЯ''' === Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br> Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br> Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br> Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br> Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br> Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br> Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br> Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br> Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br> Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br> Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br> Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br> Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br> Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br> Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br> Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br> Эхэ нютаг!<br> https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg Тайгалы, күлләр белән, далалы,<br> Изге кояш нуры белән син тулы.<br> Чиктән чиге кадәр гөрләп торган,<br> Бәхетле бул, туган ягым!<br> ............................... === '''БУТАН''' === === '''ВЬЕТНАМ''' === '''''Bằng tiếng Việt'''''<br> '''Tiến quân ca'''<br> Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br> Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br> Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br> Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br> Đường vinh quang xây xác quân thù,<br> Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br> Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br> Tiến mau ra sa trường,<br> Tiến lên, cùng tiến lên.<br> Nước non Việt Nam ta vững bền.<br> Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br> Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br> Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br> Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br> Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br> Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br> Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br> Tiến mau ra sa trường,<br> Tiến lên, cùng tiến lên.<br> Nước non Việt Nam ta vững bền.<br> https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Алга баручы гаскәр җыры'''<br> Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br> Бара озын, тар сукмакларда.<br> Ил рухы – канлы байракта,<br> Туп гөрселдәве – җырларда.<br> Юл буйлап – дошман сөяге,<br> Күңелдә – җиңү теләге.<br> Халкыбыз дип сафка бастык.<br> Алга, яуларга,<br> Бергә – гел алга!<br> Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br> Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br> Карап ил чыга олы юлга,<br> Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br> Богауларны өзеп – уңышка.<br> Озак булдык михнәт-кайгыда,<br> Ватан өчен җаннар фида,<br> Халкыбыз дип сафка бастык.<br> Алга, яуларга,<br> Бергә – гел алга!<br> Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br> === '''ГАГАУЗИЯ''' === '''Tarafım'''<br> Tarafım, san tarafım,<br> Ne gözelsin, korafım:<br> Çok comerţin sän, topraam,<br> Gagauz Yerim, Bucaam!<br> Refren:<br> Gagauziya – hoşluum,<br> Çok sevin, koru dostluu,<br> Bayraanı üüsek kaldır,<br> Sän benim paalı halkım!<br> İIk adım sendi yaptık,<br> Hem ana da biz dedik,<br> Kaușu sevdik dinmäz,<br> «Oglanı» çaldık bitmäz.<br> Refren.<br> Gagauziya, mutlu yerim,<br> Vatanımsın sän benim,<br> Pek işçidir insanın,<br> Yelleri keser altın.<br> Refren.<br> Ne zorluk seni kırdı,<br> Ne zaman dolaştırdı.<br> Allahım, koru topraa:<br> Gagauz Yeri, Bucaa!<br> Refren.<br> https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg '''Тарафым'''<br> === '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' === '''''Латинча'''''<br> '''Gaudeamus igitur!'''<br> I. Gaudeamus igitur<br> Juvenes dum sumus,<br> Gaudeamus igitur<br> Juvenes dum sumus!<br> Post jucundam juventutem<br> Post molestam senectutem<br> Nos habebit humus,<br> Nos habebit humus.<br> II. Ubi sunt qui ante nos<br> In mundo fuere?<br> Ubi sunt qui ante nos<br> In mundo fuere?<br> Ade as a inferos<br> Transe as a superos<br> Hos si vis videre,<br> Hos si vis videre.<br> III. Vita nostra brevis est<br> Brevi finietur,<br> Vita nostra brevis est<br> Brevi finietur.<br> Venit mors velociter<br> Rapit nos atrociter<br> Nemini parcetur,<br> Nemini parcetur.<br> IV. Vivat academia,<br> Vivant professores,<br> Vivat academia,<br> Vivant professores!<br> Vivat membrum quodlibet,<br> Vivat membra quaelibet,<br> Semper sint in flore,<br> Semper sint in flore.<br> V. Vivant omnes virgines,<br> Faciles, formosae,<br> Vivant omnes virgines,<br> Faciles, formosae.<br> Vivant et mulieres,<br> Tenerae amabiles,<br> Bonae laboriosae,<br> Bonae laboriosae.<br> VI. Vivant et republica<br> et qui illam regit,<br> Vivant et republica<br> et qui illam regit.<br> Vivat nostra civitas,<br> Maecenatum caritas,<br> Quae nos hic protegit,<br> Quae nos hic protegit.<br> VII. Pereat tristitia,<br> Pereant osores,<br> Pereat tristitia,<br> Pereant osores.<br> Pereat diabolus,<br> Qui vis antiburschius,<br> Atque irrisores,<br> Atque irrisores.<br> https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3 https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/ '''Әйдәгез, күңелләник!'''<br> I. Әйдәгез, күңелләник –<br> Яшьлек шуңа форсат,<br> Әйдәгез, күңелләник –<br> Яшьлек шуңа форсат!<br> Яшь гомерләр үтеп китәр,<br> Тынгысыз картлык та җитәр –<br> Алыр безне туфрак,<br> Алыр безне туфрак.<br> II. Безнең гомер бик кыска<br> Фанилык иңендә,<br> Безнең гомер бик кыска<br> Фанилык иңендә.<br> Әҗәл тиз килеп җитә,<br> Дөньядан алып китә,<br> Аяу юк һичкемгә,<br> Аяу юк һичкемгә.<br> III. Моңарчы яшәгәннәр –<br> Кайда алар бүген?<br> Моңарчы яшәгәннәр –<br> Кайда алар бүген?<br> Күкләргә менеп эзлә,<br> Ахирәттә дә күзлә –<br> Очратырлык түгел,<br> Очратырлык түгел.<br> IV. Яшә, академия,<br> Яшәсен остазлар,<br> Яшә, академия,<br> Яшәсен остазлар!<br> Яшәсен һәркайсысы,<br> Яшәсен һәрбарчасы<br> Һәм чәчәк атсыннар,<br> Һәм чәчәк атсыннар!<br> V. Яшәсен безнең кызлар –<br> Сөйкемле, гүзәлләр,<br> Яшәсен безнең кызлар –<br> Сөйкемле, гүзәлләр!<br> Яшәсеннәр ханымнар –<br> Ягымлылар, назлылар,<br> Хезмәт сөючәннәр,<br> Хезмәт сөючәннәр!<br> VI. Яшәсен дәүләтебез,<br> Яшәсен хакимнәр,<br> Яшәсен дәүләтебез,<br> Яшәсен хакимнәр!<br> Яшәсен шәһәребез,<br> Иганәчеләребез –<br> Химая иткәннәр,<br> Химая иткәннәр.<br> VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br> Бетсен көнләшкәннәр,<br> Булмасын кайгы-хәсрәт,<br> Бетсен көнләшкәннәр!<br> Олаксын шайтаны да,<br> Шәкертләр дошманы да –<br> Гыйлемнән көлгәннәр,<br> Гыйлемнән көлгәннәр!<br> === '''ГВАТЕМАЛА''' === '''''Español'''''<br> '''¡Guatemala feliz...!'''<br> ¡Guatemala feliz...! que tus aras<br> no profane jamás el verdugo;<br> ni haya esclavos que laman el yugo<br> ni tiranos que escupan tu faz.<br> Si mañana tu suelo sagrado<br> lo amenaza invasión extranjera,<br> libre al viento tu hermosa bandera<br> a vencer o a morir llamará.<br> '''''Coro I'''''<br> Libre al viento tu hermosa bandera<br> a vencer o a morir llamará;<br> que tu pueblo con ánima fiera<br> antes muerto que esclavo será.<br> De tus viejas y duras cadenas<br> tú forjaste con mano iracunda,<br> el arado que el suelo fecunda<br> y la espada que salva el honor.<br> Nuestros padres lucharon un día<br> encendidos en patrio ardimiento,<br> y lograron sin choque sangriento<br> colocarte en un trono de amor.<br> '''''Coro II'''''<br> Y lograron sin choque sangriento<br> colocarte en un trono de amor,<br> que de patria en enérgico acento<br> dieron vida al ideal redentor. <br> https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga '''''Испан телендә'''''<br> '''Гватемала – бәхетле!..'''*<br> Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br> Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br> Юк коллар, ялаучы богавын,<br> Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br> Һәм әгәр бу изге туфрагың<br> Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br> Чакырыр азатлык байрагың –<br> Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br> '''''Беренче кушымта:'''''<br> Чакырыр азатлык байрагың<br> Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br> Кол булмас һич горур улларың,<br> Ителсә дә дучар үләргә.<br> Күптәнге һәм авыр богауны<br> Онытып, алырсың кулларга<br> Бәрәкәт бирүче суканы<br> Һәм кылыч – намусың сакларга.<br> Милли хис ялкынында янган<br> Бабалар тапкан үз бәхетен:<br> Кан коймый, азатлык яулаган<br> Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br> '''''Икенче кушымта:'''''<br> Кан коймый азатлык яулаган<br> Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br> Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br> Тергезгән идеал-өметен.<br> * Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br> === '''ГОМАН''' === '''''Гарәп телендә'''''<br> يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br> والشعب بالأوطان<br> بالعز والإيمان<br> وليدم مؤيدا<br> عاهلا ممجدا<br> بالنفوس يفتدى<br> وليدم مؤيدا<br> عاهلا ممجدا<br> بالنفوس يفتدى<br> يا عمان نحن من عهد النبي<br> أوفياء من كرام العرب<br> أبشري قابوس جاء<br> فلتباركه السماء<br> واسعدي والتقيه بالدعاء<br> https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br> халкын, Ватанын сакла,<br> гыйззәт-иманын хакла!<br> Яшә, солтаныбыз,<br> данлы юлбашчыбыз,<br> синең өчен җан фида.<br> Яшә, солтаныбыз,<br> данлы юлбашчыбыз,<br> синең өчен җан фида.<br> Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br> без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br> Кабуска догаң хаслап,<br> хатиб рухына баглап,<br> шатландыр аны, мөбарәкләп.<br> === '''ГӨРҖИСТАН''' === ქართულად<br> '''თავისუფლება'''<br> ჩემი ხატია სამშობლო,<br> სახატე მთელი ქვეყანა,<br> განათებული მთა-ბარი,<br> წილნაყარია ღმერთთანა.<br> თავისუფლება დღეს ჩვენი<br> მომავალს უმღერს დიდებას,<br> ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br> და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br> და დიდება თავისუფლებას,<br> თავისუფლებას დიდება.<br> https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg '''''Гөрҗи телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Ватаным – изге иконам,<br> Дөнья җирләре түрендә,<br> Тау-үзәннәре Алладан<br> Без туганнарга бирелгән.<br> Киләчәгебезне данлап<br> Азатлык-ирек яулыйбыз,<br> Ике диңгез арасында<br> Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br> Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br> Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br> === '''ГРЕНЛАНДИЯ''' === '''''Kalaallisut'''''<br> 1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br> niaqqut ulissimavoq qiinik.<br> Qitornatit kissumiaannarpatit<br> tunillugit sineriavit piinik.<br> 5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br> kalaallit siumut makigitsi.<br> Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br> saperasi isumaqaleritsi.<br> https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg '''''Гренланд телендә'''''<br> 1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br> Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br> Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br> Байлык-муллыкта океан ярларың.<br> 5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br> Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br> Уалучан булса да безнең тормыш,<br> Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br> '''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br> === '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' === '''''Στα ελληνικά'''''<br> '''Ἐλευθεριά'''<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br> Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br> Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br> Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br> τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga '''''Грек (юнан) телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Таныш миңа, газиз илем,<br> Иң үткен кылычларың,<br> Таныш үткен күз карашың —<br> Колачлый ул Җир шарын.<br> Затлы Юнан тамырыннан<br> Үсеп чыккан бер аклык, —<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык!<br> '''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br> === '''ГЫЙРАК''' === '''باللغة العربية'''<br> '''مَوْطِنِيْ'''<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br> فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br> وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br> فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br> هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br> سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br> سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br> هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br> تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br> مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br> أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br> نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br> كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br> لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br> ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br> لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br> مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br> رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br> مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br> يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br> عِزُّنَا عِزُّنَا<br> غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br> يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br> قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br> مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br> https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg '''''татарча'''''<br> '''Ватаным'''<br> Ватаным, Ватаным,<br> Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br> Тауларда, тауларда,<br> Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br> Һаваңда, һаваңда —<br> Насыйпмы бу миңа?<br> Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br> Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br> Насыйпмы? Бу намың<br> Тәблигъ булсын күктә,<br> Тәблигъ булсын күктә,<br> Ватаным, Ватаным!<br> Ватаным, Ватаным,<br> Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br> Йә шәһит булмакка,<br> Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br> Түнмәсләр коллыкка —<br> Мәңгелек хурлыкка.<br> Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br> Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br> Иҗтиһад кылганым —<br> Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br> Ватаным, Ватаным.<br> Ватаным, Ватаным,<br> Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br> Байрагым һәм туграм.<br> Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br> Гомерлек вазифам.<br> Безнең дан, безнең дан —<br> Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br> Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br> Куәтле рух-җаның,<br> Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br> Ватаным, Ватаным.<br> '''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.''' === '''ДАНИЯ''' === '''''På dansk'''''<br> '''''Дания телендә'''''<br> Der er et yndigt land<br> Der er et yndigt land,<br> det står med brede bøge<br> nær salten østerstrand,<br> nær salten østerstrand.<br> Det bugter sig i bakke dal,<br> det hedder gamle Danmark,<br> og det er Frejas sal,<br> og det er Frejas sal!<br> Vort gamle Danmark skal bestå<br> så længe bøgen spejler,<br> sin top i bølgen blå,<br> sin top i bølgen blå.<br> https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg '''Әй, сөекле Ватан!'''<br> Әй, сөекле Ватан!<br> Тозлы диңгез ярында<br> бүкләрең тезелеп баскан,<br> тезелеп баскан.<br> Борынгы Данмарк илен,<br> диңгездән искән җилен<br> Фрайя яраткан,<br> Фрайя яраткан!<br> Мәңге яшә, урманнар күк,<br> кодрәт алып, даннар иле,<br> зәңгәр дулкыннардан,<br> зәңгәр дулкыннардан.<br> '''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br> === '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Español'''''<br> '''Quisqueyanos valientes'''<br> I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br> Nuestro canto con viva emoción,<br> Y del mundo a la faz ostentemos<br> Nuestro invicto glorioso pendón. <br> ¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br> A la guerra a morir se lanzó <br> Cuando en bélico reto de muerte<br> Sus cadenas de esclavo rompió. <br> '''''(+acompañamiento)'''''<br> Ningun pueblo ser libre merece <br> Si es esclavo indolente y servil; <br> Si en su pecho la llama no crece<br> Que templó el heroismo viril.<br> Mas Quisqueya la indómita y brava <br> Siempre altiva la frente alzará: <br> Que si fuere mil veces esclava<br> Otras tantas ser libre sabrá.<br> https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br> (башта ике юллык кереш уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Кискейя кыюлары'''<br> 1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br> Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br> Соклансын күреп бар Җир шары<br> Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br> Дан батыр йөрәкле халыкка —<br> Аяусыз көрәшкә атлады,<br> Җан фида кылып һәр сугышта,<br> Богауларны ватып ташлады!<br> '''''(+аккомпанемент)'''''<br> Һичкайчан булалмас хөр-азат<br> Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br> Күкрәгендә ялкынланмаса<br> Гайрәте кабызган бер учак.<br> Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br> Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br> Горур тотар үзен, килешмәс,<br> Булыр ул яңадан хөр-азат.<br> === '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' === '''ODE AN DIE FREUDE'''<br> Freude, schöner Götterfunken,<br> Tochter aus Elysium,<br> Wir betreten feuertrunken,<br> Himmlische, dein Heiligtum!<br> Deine Zauber binden wieder<br> Was die Mode streng geteilt;<br> Alle Menschen werden Brüder,<br> Wo dein sanfter Flügel weilt.<br> Seid umschlungen, Millionen!<br> Diesen Kuß der ganzen Welt!<br> Brüder, über‘m Sternenzelt<br> Muß ein lieber Vater wohnen.<br> Wem der große Wurf gelungen,<br> eines Freundes Freund zu sein;<br> wer ein holdes Weib errungen,<br> mische seinen Jubel ein!<br> Ja, wer auch nur eine Seele<br> Sein nennt auf dem Erdenrund!<br> Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br> Weinend sich aus diesem Bund!<br> https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg '''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br> Күңелләргә иңә шатлык<br> Илаһият нурында,<br> Низагтан туеп сыендык<br> Тәңребез хозурына!<br> Берләшә рухи нигездә<br> Элек аерылганнар,<br> Ходай канат җәйгән җирдә<br> Без бәндәләр – туганнар.<br> Миллионнар, иң куеп иңгә,<br> Шатлыкка җирне күмсен!<br> Туганнар Галәм түрендә<br> Әл-Вәдүд барын белсен!<br> Тормышта туры юл тоткан,<br> Иңдәшен дус дип тойган,<br> Гомер юлдашын яраткан –<br> Булсын ул безнең туган!<br> Тәкәбберлеккә бирелгән,<br> Башканы күреп түбән,<br> Дуслык кадерен белмәгән –<br> Китсен безнең берлектән!<br> '''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br> '''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br> === '''ҖИБУТИ''' === '''''Сомали телендә'''''<br> Hinjinne u sara kaca,<br> Calankaan harraad iyo<br> Haydaar u mudateen!<br> Haydaar u mudateen!<br> Hir cagaarku qariyayiyo.<br> Habkay samadu tahayoo;<br> Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br> Caddaan lagu hadheeyaay.<br> ||: Maxaa haybad kugu yaal!<br> Maxaa haybad kugu yaal! :||<br> https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg '''''Афар телендә'''''<br> Doogehiik inkih solaa,<br> Simbiliiy kah ningicle<br> Bakaarat kah sugunne!<br> Bakaarat kah sugunne!<br> Bulci kaak qaran sido,<br> Gubi kak way anxar lusa;<br> Cutukti caxte caydu,<br> Qidi wagri silaalo.<br> ||: Maysooy heebati kumuu!<br> Maysooy heebati kumuu! :||<br> https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/ https://wikiway.com/djibouti/gimn/ Күтәрел, байрагыбыз,<br> Дәррәү торып басыгыз!<br> Алдык аны яу итеп,<br> Әрнүләр, сусау үтеп.<br> Безнең мәңгелек төсләр:<br> Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br> Ак төс — иминлек хасы,<br> Канлы йолдыз — уртасы.<br> ||: Байрак — безнең горурлык!<br> Байрак — безнең хозурлык! :||<br> === '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''به فارسی'''<br> سر زد از افق مهر خاوران<br> فروغ دیده‌ی حق‌باوران<br> بهمن فر ایمان ماست<br> پیامت ای امام، استقلال<br> آزادی، نقش جان ماست<br> شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br> پاینده مانی و جاودان<br> جمهوری اسلامی ایران<br> https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br> (башта кыска гына кереш уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br> Хак мөселман күңелен ул назлый,<br> Баһман – иман йөзек кашы.<br> Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br> Азатлык, ирек тоткасы.<br> Шәһитләр!<br> Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br> “Ул яши һәм мәңге булачак –<br> Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br> === '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' === '''''I nGaeilge'''''<br> '''Amhrán na bhFiann'''<br> Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br> Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br> Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br> ‘S an spéir go min réaltogach<br> Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br> ‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br> Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br> Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br> '''''Refrain:'''''<br> Sinne Fianna Fáil<br> Atá faoi gheall ag Éirinn,<br> Buíon dár slua<br> Thar toinn do ráinig chugainn,<br> Faoi mhóid bheith saor.<br> Seantír ár sinsir feasta<br> Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br> Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br> Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br> Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br> Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br> '''''English'''''<br> '''The soldier’s song'''<br> We’ll sing a song, a soldier’s song,<br> With cheering rousing chorus,<br> As round our blazing fires we throng,<br> The starry heavens o’er us;<br> Impatient for the coming fight,<br> And as we wait the morning’s light,<br> Here in the silence of the night,<br> We’ll chant a soldier’s song.<br> Chorus:<br> Soldiers are we<br> whose lives are pledged to Ireland;<br> Some have come from a land beyond the wave.<br> Sworn to be free,<br> No more our ancient sire land<br> Shall shelter the despot or the slave.<br> Tonight we man the gap of danger<br> In Erin’s cause, come woe or weal<br> ‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br> We’ll chant a soldier’s song.<br> https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br> (бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br> https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br> (вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Яугирләр җыры'''<br> Җырлыйк әле яугир җырын,<br> Басып байраклар астына.<br> Йолдызлар һәм учак уты<br> Төнлә күздә чагыла;<br> Безнең күңел ярсыр яуга,<br> Иртән кояш сипсә нурын,<br> Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br> Җырлыйк яугир җырын.<br> Кушымтасы:<br> Без яугирләр,<br> Ирландия рухы йөрәктә,<br> Без ант иттек,<br> кайда туып үссәк тә:<br> Булмас һич безнең изге утарлар<br> Залим белән кол сыеныр урын.<br> Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br> Сибәр кояш илгә нурын,<br> Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br> Җырларбыз яугир җырын.<br> '''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br> === '''ИСЛАНДИЯ''' === '''''Á íslensku'''''<br> Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br> vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br> úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br> þínir herskarar, tímanna safn.<br> Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br> og þúsund ár dagur, ei meir:<br> eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br> sem tilbiður guð sinn og deyr.<br> Íslands þúsund ár,<br> Íslands þúsund ár,<br> eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br> sem tilbiður guð sinn og deyr.<br> https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Ил Алласы! Аллалы ил!<br> Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br> Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br> Бакый гаскәрең тарафына.<br> Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br> Мең еллар бер көндәй уза:<br> Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br> Гыйбадәт кыла һәм сула.<br> Исландиягә мең ел,<br> Исландиягә мең ел,<br> Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br> Гыйбадәт кыла һәм сула.<br> === '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' === '''בעברית'''<br> '''הַתִּקְוָה'''<br> כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br> נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br> וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br> עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br> עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br> הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br> לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br> 𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br> '''''Укылышы''''':<br> Kol ‘od balevav p’nimah –<br> Nefesh Yehudi homiyah<br> Ulfa’ati mizrakh kadimah<br> ‘ayin LeTsion tsofiyah –<br> ‘od lo avdah tikvatenu<br> Hatikvah bat sh’not alpayim:<br> Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br> Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br> Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br> Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br> https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br> Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br> Төбәп күзләрне гел Сионга,<br> Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br> Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br> Ике мең ел аны сакладык,<br> Сион, Иерусалим илендә<br> Азатлыгыбызны хакладык,<br> Сион, Иерусалим илендә<br> Азатлыгыбызны хакладык.<br> === '''ИТАЛИЯ''' === '''''In italiano'''''<br> '''Fratelli d’Italia'''<br> Fratelli d’Italia,<br> L’Italia s’è desta,<br> Dell’elmo di Scipio<br> S’è cinta la testa.<br> Dove’è la Vittoria?<br> Le porga la chioma;<br> Chè schiava di Roma<br> Iddio la creò.<br> Fratelli d’Italia,<br> L’Italia s’è desta,<br> Dell’elmo di Scipio<br> S’è cinta la testa.<br> Dove’è la Vittoria?<br> Le porga la chioma;<br> Chè schiava di Roma<br> Iddio la creò.<br> '''''Coro''''':<br> Stringiamoci a coorte,<br> Siam pronti alla morte<br> Siam pronti alla morte:<br> Italia chiamò! Italia chiamò!<br> Si!!!<br> https://rutube.ru/video/068f53c26d70ee28ae1d6c1e3e82be76/ https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/ '''''Татар телендә'''''<br> '''Италия туганнары'''<br> Әй, туганнар, итальяннар,<br> Италия уянды,<br> Шипионың данлы очламын<br> Таҗ итеп ул киеп алды.<br> Олы җиңү – кайда соң ул?<br> Ул бит безгә баш иде:<br> Рум коллары торыннары<br> Ил хуҗасы булсын, диде.<br> Әй, итальяннар,<br> Италия уянды,<br> Шипио очламын<br> Таҗ итеп ул алды.<br> Олы җиңү – кайда?<br> Ул безгә баш иде:<br> Рум оныклары<br> Хуҗа булсын, дип.<br> '''''Кушымтасы''''':<br> “Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br> Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br> Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br> Италия дәшә! Италия дәшә!<br> Һәй!!!<br> '''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br> === '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Нохчийн маттахь'''''<br> '''Ӏожалла я маршо'''<br> Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br> ‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br> Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br> Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br> Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br> Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br> Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br> ‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br> Лаилаха иллАллах.<br> Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br> Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br> Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br> Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br> Лаилаха иллАллах.<br> https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br> (берничә куплеты яңадан кабатлана)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Йә үлем, йә азатлык'''<br> Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br> Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br> Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br> Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br> Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br> Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br> Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br> Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br> Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br> Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br> Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> === '''ЙӘМӘН''' === '''باللغة العربية'''<br> رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br> رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br> وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br> وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br> |: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br> وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br> يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br> أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br> رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br> يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br> أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br> أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br> اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br> وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br> عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br> وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br> وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br> لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br> https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br> Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br> Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br> Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br> |: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br> Берлегем, Берлегем,<br> Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br> Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br> Байрагым, байрагым,<br> Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br> Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br> Өммәтем, өммәтем,<br> Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br> Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br> Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br> Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br> Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br> Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br> === '''КАБО ВЕРДЕ''' === https://rutube.ru/video/c717f83a9e25b73b5b4d1a885116d12d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cântico_da_Liberdade_(instrumental).ogg === '''КАЗАКЪСТАН''' === '''''Қазақ тілінде'''''<br> '''Менің Қазақстаным'''<br> Алтын күн аспаны,<br> Алтын дән даласы,<br> Ерліктің дастаны —<br> Еліме қарашы!<br> Ежелден ер деген,<br> Даңқымыз шықты ғой,<br> Намысын бермеген,<br> Қазағым мықты ғой!<br> '''''Қайырмасы:'''''<br> Менің елім, менің елім,<br> Гүлің болып егілемін,<br> Жырың болып төгілемін, елім!<br> Туған жерім менің —<br> Қазақстаным!<br> Ұрпаққа жол ашқан,<br> Кең байтақ жерім бар.<br> Бірлігі жарасқан,<br> Тәуелсіз елім бар.<br> Қарсы алған уақытты,<br> Мәңгілік досындай.<br> Біздің ел бақытты,<br> Біздің ел осындай!<br> '''''Қайырмасы.'''''<br> https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Минем Казакъстаным'''<br> Алтын көн асманы,<br> Мул ашлык даласы,<br> Батырлык дастаны —<br> Илемә карачы!<br> Күптәннән ир дигән<br> Даныбыз кодрәте,<br> Намусын бирмәгән<br> Казагым куәте!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Минем илем, минем илем,<br> Гөлең булып сибеләмен,<br> Җырың булып түгеләмен, илем!<br> Туган җирем минем —<br> Казакъстаным!<br> Килергә юл ачкан<br> Чиксез киң җирем бар,<br> Берлеге ярашкан<br> Ирекле илем бар.<br> Каршылый вакытны<br> Мәңгелек дустыдай,<br> Безнең ил — бәхетле,<br> Безнең ил — шушындый!<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''КАЛМЫКСТАН''' === '''''Хальмг келн'''''<br> '''Хальмг Таңһчин Частр'''<br> Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br> Сансн тоотан күцәнә,<br> Авта җирһлин бат җолаг<br> Алдр һартан атхна.<br> '''''Давтвр:'''''<br> Улан залата хальмг улс,<br> Улата теегән кеерүлий!<br> Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br> Толһа менд җирһий!<br> Олн келн-әмтнлә хамдан<br> Уралан Таңһчин зүткнә<br> Иньгллтин залин өндр герлд<br> Иргч мана батрна.<br> '''''Давтвр.'''''<br> Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br> Буурл теемг өснә.<br> Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br> Сул нерән дуудулна.<br> '''''Давтвр.''''' https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br> Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Калмыкстан җыры'''<br> Гүзәл туган Калмык Иле<br> Бар даланы яктырта,<br> Төзек тормыш дилбегәсен<br> Көчле кулында тота.<br> '''''Кушымта''''':<br> Калмык халкы, алсу төскә<br> Иркен даланы бизә!<br> Туган йортка куәт өстәп,<br> Имин бул син мәңгегә!<br> Төрле телле кешеләре<br> Алга әйди Ватанны.<br> Дуслык нурында киләчәк<br> Ышанычлы һәм данлы.<br> '''''Кушымта'''''.<br> Батыр-чыдам балаларың<br> Чал даланы үстерә,<br> Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br> Азат исемен күтәрә.<br> '''''Кушымта'''''.<br> === '''КАМБОДЖА''' === '''ជាភាសាខ្មែរ'''<br> '''បទនគររាជ'''<br> សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br> អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br> យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br> នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br> គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br> ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br> គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br> ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br> យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br> មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br> គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br> សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br> ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br> គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br> ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br> '''''Françaıse'''''<br> '''Le Chant Royal'''<br> 1. Que le ciel protège notre Roi<br> Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br> Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br> Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br> Gouverne le fier et vieux Royaume.<br> 2. Les temples dorment dans la forêt,<br> Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br> Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br> Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br> L'Empire qui défie les années.<br> 3. Les chants montent dans les pagodes<br> A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br> Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br> Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br> Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br> https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Мәһабәт Кыйраллык'''<br> 1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br> Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br> Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br> Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br> Шәрәфле нәсел варисы.<br> 2. Пагодалар сыенган урманга,<br> Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br> Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br> Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br> Тиңдәш булсын ил заманга.<br> 3. Багышлаек догалар-җыруны,<br> Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br> Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br> Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br> Кһмер иле Моһа Ноконы.<br> === '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' === '''''Shikomori'''''<br> 1. Beramu isi pepeza,<br> I nadi ukombozi piya;<br> Ye daula ivenuha,<br> Tasibabu yahe dini voya<br> tsangaya hunu Komoriya.<br> Narikeni yamahaba ya<br> huvendza ya masiwa.<br> Yatru...<br> 2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br> Wasiwa Komori dini ndzima.<br> Ya masiwa razaliwa,<br> Ya masiwa yarileya,<br> Mola nde yari sayidiya;<br> Narike niya ndzima,<br> Rivendze uwatwaniya,<br> Mahaba ya dini na duniya.<br> 3. Beramu isi pepeza,<br> Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br> Ye daula ivenuha,<br> Zisiwa zatru zi katruha:<br> Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br> 4. Tasibabu yahe dini voya<br> Tsangaya hunu Komoriya.<br> Narikeni yamahaba ya,<br> Ya huvendza, ya masiwa.<br> https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br> (дүртенче куплеты уйналмаган)<br> '''''Татар телендә'''''<br> 1. Җилферди ил байрагыбыз,<br> Тулы бәйсезлек белгертеп;<br> Күтәрелә Ватаныбыз,<br> Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br> Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br> Яшик шушы ямьле урында<br> Туганлык, сөю хозурында.<br> Яшик...<br> 2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br> Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br> Бу утрауларда туганбыз,<br> Монда тәрбия алганбыз,<br> Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br> Кыю, тәвәккәл булыйк,<br> Ватан диеп җан атыйк,<br> Динне, дөньяны без яратыйк!<br> 3. Җилферди ил байрагыбыз<br> Алтынчы Июльдән башлап,<br> Күтәрелә Ватаныбыз,<br> Утраулары баскан тигез сафка:<br> Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br> 4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br> Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br> Яшик шушы ямьле урында,<br> Сөю, туганлык хозурында.<br> '''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.''' === '''КАМЕРУН''' === '''CHANT DE RALLIEMENT'''<br> I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br> Va debout et jaloux de ta liberté.<br> Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br> Un symbole ardent de foi et d'unité.<br> Que tous tes enfants du nord au sud,<br> de l'est à l'ouest soient tout amour,<br> Te servir que ce soit leur seul but,<br> Pour remplir leur devoir toujours.<br> '''''Refrain:'''''<br> Chère patrie, terre chérie,<br> Tu es notre seul et vrai bonheur,<br> notre joie et notre vie,<br> À toi l'amour et le grand honneur<br> II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br> Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br> Nous travaillons pour te rendre prospère,<br> Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br> De l'Afrique sois fidèle enfant<br> Et progresse toujours en paix,<br> Espérant que tes jeunes enfants<br> T'aimeront sans bornes à jamais.<br> '''''Refrain.'''''<br> '''RALLYING SONG'''<br> I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br> Holy Shrine where in our midst they now repose,<br> Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br> On thy hills and valleys once their tillage rose.<br> Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br> How can we ever pay thy due?<br> Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br> Will be to thy name ever true!<br> '''''Chorus:'''''<br> Land of Promise, land of Glory!<br> Thou, of life and joy, our only store!<br> Thine be honour, thine devotion,<br> And deep endearment, for evermore.<br> II. From Shari, from where the Mungo meanders<br> From along the banks of lowly Boumba Stream,<br> Muster thy sons in union close around thee,<br> Mighty as the Buea Mountain be their team;<br> Instil in them the love of gentle ways,<br> Regret for errors of the past;<br> Foster, for Mother Africa, a loyalty<br> That true shall remain to the last.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/ https://wikiway.com/cameroon/gimn/ '''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br> === '''КАНАДА''' === '''''Françaıse'''''<br> '''Ô Canada!'''<br> Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br> Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br> Car ton bras sait porter l’epée,<br> Il sait porter la croix!<br> Ton histoire est une epopée<br> Des plus brillants exploits,<br> Et ta valeur, de foi trempée,<br> Protégera nos foyers et nos droits,<br> Protégera nos foyers et nos droits.<br> https://wikiway.com/canada/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633 '''Татар телендә'''<br> '''Әй, Канада!'''<br> Әй, Канада! Ата-баба җире,<br> Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br> Кулларың кылыч тотарга оста,<br> Тота белер хачны!<br> Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br> Җиңүләреңне колачлый.<br> Кыю холкың, ныклы рухың, –<br> Саклар йортыбызны, хокукларны,<br> Саклар йортыбызны, хокукларны.<br> '''''English'''''<br> '''O Canada!'''<br> O Canada! Our home and native land!<br> True patriot-love in all thy sons command.<br> With glowing hearts we see thee rise,<br> The True North, strong and free,<br> And stand on guard, O Canada,<br> We stand on guard for thee.<br> O Canada, glorious and free!<br> We stand on guard, we stand on guard for thee.<br> O Canada, we stand on guard for thee!<br> https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, Канада!'''<br> Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br> Сине сөя бар ватандашыбыз.<br> Безнең бәхет – уңышларыңда,<br> Тугры Төньяк – нык, азат!<br> Без синең сагыңда, Канада,<br> Торырбыз сине хаклап.<br> Әй Канада, азат бул һәм данла!<br> Әй Канада! Без синең сагыңда!<br> Әй Канада! Без синең сагыңда!<br> '''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''КАРАКАЛПАКСТАН''' === '''''Қарақалпақ тилинде'''''<br> Жайхун жағасында өскен байтерек,<br> Түби бир шақасы мың болар демек,<br> Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br> Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br> '''''Нақораты:'''''<br> Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br> Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br> Қарақалпақстан,<br> “Қарақалпақстан” деген атыңды,<br> Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br> Айдын келешекке шақырар заман,<br> Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br> Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br> Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br> '''''Нақораты:'''''<br> Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br> Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br> Қарақалпақстан,<br> “Қарақалпақстан” деген атыңды,<br> Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br> https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg '''''Татар телендә'''''<br> 1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br> Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br> Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br> Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br> Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br> Каракалпакстан,<br> “Каракалпакстан” дигән атыңны<br> Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br> 2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br> Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br> Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br> Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br> Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br> Каракалпакстан,<br> “Каракалпакстан” дигән атыңны<br> Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br> === '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''На црногорском (вуковица)'''''<br> '''Ој свијетла мајска зоро'''<br> 1. Ој свијетла мајска зоро,<br> Ој свијетла мајска зоро,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Синови смо твог стијења,<br> Синови смо твог стијења,<br> И чувари твог поштења,<br> И чувари твог поштења,<br> Волимо вас, брда тврда,<br> И стравичне ваше кланце<br> Који никад не познаше<br> Срамотнога ропства ланце.<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо.<br> 2. Ој свијетла мајска зоро,<br> Ој свијетла мајска зоро,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Док ловћенској нашој мисли<br> Наша слога даје крила,<br> Биће горда, биће славна<br> Домовина наша мила.<br> Ријека ће наших вала<br> Ускачући у два мора,<br> Глас носити океану:<br> Да је вјечна Црна Гора.<br> Глас носити океану:<br> Да је вјечна Црна Гора,<br> Да је вјечна Црна Гора.<br> https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, якты май ае таңы'''<br> 1. Әй, якты май ае таңы,<br> Әй, якты май ае таңы,<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> Без тау-кыялар уллары,<br> Без тау-кыялар уллары,<br> Синең намусыңның сагы,<br> Синең намусыңның сагы.<br> Дәһшәтле тау-кыяларың<br> Халкым сөйгән, кадерләгән,<br> Хурлыклы коллык богавын<br> Илем һичкайчан кимәгән.<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> 2. Әй, якты май ае таңы,<br> Әй, якты май ае таңы,<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> Ловчен фикерләрен, эшен,<br> Дәвамлап канатланырбыз,<br> Горур, данлы булсын өчен,<br> Син сөекле Ватаныбыз.<br> Илнең дулкынлы елгасы —<br> Ике диңгезгә ул коя,<br> Шавын океан тыңласын:<br> “Каратау — мәңгелек кыя!”<br> Шавын океан тыңласын:<br> “Каратау — мәңгелек кыя!<br> Каратау — мәңгелек кыя!”<br> '''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br> '''Oj svijetla majska zoro'''<br> 1. Oj svijetla majska zoro,<br> Oj svijetla majska zoro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Sinovi smo tvog stijenja,<br> Sinovi smo tvog stijenja,<br> I čuvari tvog poštenja,<br> I čuvari tvog poštenja.<br> Volimo vas, brda tvrda,<br> I stravične vaše klance<br> Koji nikad ne poznaše<br> Sramotnoga ropstva lance.<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro.<br> 2. Oj svijetla majska zoro,<br> Oj svijetla majska zoro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Dok lovćenskoj našoj misli<br> Naša sloga daje krila,<br> Bit će gorda, bit će slavna<br> Domovina naša mila.<br> Rijeka će naših vala<br> Uskačući u dva mora<br> Glas nositi okeanu:<br> Da je vječna Crna Gora.<br> Glas nositi okeanu:<br> Da je vječna Crna Gora,<br> Da je vječna Crna Gora.<br> === '''КАРЕЛИЯ''' === '''''Karjalaksi'''''<br> '''Kodirandu – Karjalu!'''<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Igäine kaunis meijän mua.<br> Heimokanzat yhteh suat,<br> Karjalu!<br> Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br> Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br> Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br> Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Ozan kel elä igä kai.<br> ||: Ryndähis meijän yksi vai –<br> Karjalu! :||<br> Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br> Kai eletäh salolois, järvien ies.<br> Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br> Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Runot dai pajot elos piet.<br> Nägyy tiä päivännouzu vies,<br> Karjalu!<br> Päiväzen nouzu nägyy vies,<br> Karjalu!<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha kaunis maa.<br> Veljeskansat yhteen saa<br> Karjala!<br> '''''Suomeksi'''''<br> '''Kotimaamme Karjala!'''<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha laulumaa.<br> Työllään etsii kunniaa<br> Karjala!<br> Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br> ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br> Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br> ja suljin syliini mitä näin.<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha laulumaa.<br> ||: Työllään etsii kunniaa<br> Karjala! :||<br> Ne urhot ja sankarit laulujen –<br> ne asuvat täällä entiselleen.<br> Soita, soma kantele, jatku, työ!<br> Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br> Kotimaamme Karjala!<br> Rahvas rehti, ahkera<br> töin ja lauluin ikuistaa<br> Karjala!<br> Töin ja lauluin ylistää<br> Karjala!<br> https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/ '''''Tatar telendä'''''<br> '''Tuğan yağım – Karyala!'''<br> Tuğan yağım – Karyala!<br> Ğömerlek yazmış miña.<br> Yäşä, il, ğasırlarda,<br> Karyala!<br> Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br> Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br> Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br> Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br> Tuğan yağım – Karyala!<br> Ğömerlek yazmış miña.<br> ||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br> Karyala! :||<br> Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br> Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br> Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br> Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br> Karyala – tuğan yağım!<br> Run-riwayät moñnarım.<br> Cır häm xezmät uçağım,<br> Karyala!<br> Küräm nurlı tañnarıñ,<br> Karyala!<br> === '''КАТАЛОНИЯ''' === '''''Català'''''<br> '''Catalunya triomfant'''<br> 1. Catalunya triomfant,<br> tornarà a ser rica i plena.<br> Endarrera aquesta gent<br> tan ufana i tan superba.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra!<br> Bon colp de falç!<br> 2. Ara és hora, segadors.<br> Ara és hora d'estar alerta.<br> Per quan vingui un altre juny<br> esmolem ben bé les eines.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra,<br> Bon colp de falç!<br> 3. Que tremoli l'enemic<br> en veient la nostra ensenya.<br> Com fem caure espigues d'or,<br> quan convé seguem cadenes.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra!<br> Bon colp de falç!<br> https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Җиңүчән Каталония'''<br> 1. Каталония, җиңүчән,<br> Кайтырсың мул тормышыңа.<br> Таян батыр улларыңа,<br> Алар горур, тәвәккәл.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә,<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> 2. Сәгать сукты, уракчы,<br> Килде урыр, орыр көннәр,<br> Киләсе июньгә кадәр<br> Янә кайрап куйсаңчы.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә,<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> 3. Калтырансын дошманнар —<br> Горур җилфердәсен байрак.<br> Урылган күк алтын башак,<br> Коелып төшәр богаулар.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә,<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> === '''КВЕБЕК''' === '''''Françaıse'''''<br> '''Gens du pays'''<br> Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br> C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br> Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br> Chacun les récolte en soi-même<br> Aux beaux jardin du temps qui court.<br> '''''Chorus:'''''<br> Gens du pays, c’est votre tour<br> De vous laisser parler d’amour,<br> Gens du pays, c’est votre tour<br> De vous laisser parler d’amour.<br> Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br> Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br> Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br> Ces yeux où nos regards se mirent,<br> C’est demain que j’avais vingt ans.<br> '''''Chorus.'''''<br> Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br> Et forme un étang ou chacun peut voir<br> Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br> Pour ces coeurs à qui je souhaite<br> Le temps de vivre nos espoirs.<br> '''''Chorus (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/ Жиль Виньо башкаруында https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, ватандаш!'''<br> “Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br> Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br> Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br> Китерер лаеклы уңыш —<br> Гадел хөкемдар бу язмыш.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Әй, ватандаш, күңел назлап,<br> “Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br> Әй, ватандаш, күңел назлап,<br> “Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br> Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br> Язгы кар сыман, югала эреп;<br> Тәүге сагышның, назлы карашның<br> Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br> Унсигез яшьтәге кебек.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br> Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br> Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br> Саф мәхәббәтең чагылыр —<br> Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br> '''''Кушымта (2)'''''.<br> === '''КИПР (грек өлеше)''' === '''''Στα ελληνικά'''''<br> '''Ἐλευθεριά'''<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br> Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br> Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br> Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br> τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga '''''Грек (юнан) телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Таныш миңа, газиз илем,<br> Иң үткен кылычларың,<br> Таныш үткен күз карашың —<br> Колачлый ул Җир шарын.<br> Затлы Юнан тамырыннан<br> Үсеп чыккан бер аклык, —<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык!<br> '''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br> === '''КИРИБАТИ''' === '''''In Kiribati language'''''<br> '''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br> Teirake kaaini Kiribati,<br> Anene ma te kakatonga,<br> Tauraoi nakon te mwioko,<br> Ma ni buokia aomata.<br> ||: Tauaninne nte raoiroi,<br> Tangiria aomata nako. :||<br> Reken te kabaia ma te rau,<br> Ibuakoia kaain abara,<br> Bon reken te nano ae banin,<br> Ma te i-tangitangiri naba.<br> ||: Ma ni wakina te kabaia,<br> Ma n neboa i eta abara. :||<br> Ti butiko ngkoe Atuara,<br> Kawakinira ao kairira,<br> Nakon taai aika i maira,<br> Buokira ni baim ae akoi.<br> ||: Kakabaia ara Tautaeka,<br> Ma ake a makuri iai. :||<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga https://wikiway.com/kiribati/gimn/ '''''Татар телендә'''''<br> '''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br> Бас, Кирибати, аягүрә!<br> Кушыл рухланып безнең җырга,<br> Җаваплы бул, бурычың үтә<br> Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br> ||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br> Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br> Яшәү өчен канәгатьлектә,<br> Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br> Чынга ашыр барча теләк тә,<br> Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br> ||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br> Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br> Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br> Туры юлга юнәлт халкыңны,<br> Имин булсын киләчәгебез,<br> Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br> ||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br> Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br> '''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br> === '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Комиӧн'''''<br> '''Варыш поз'''<br> Ылын-ылын Войвылын<br> Джуджыд парма сулалö.<br> Парма шöрын варыш поз<br> Кыпыд горöн шыалö.<br> Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br> Вына бордъяс шеныштлöй,<br> Веськыд туйöд нуöдöй,<br> Коми мусö югдöдöй!<br> Веськыд туйöд нуöдöй,<br> Коми мусö югдöдöй!<br> https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga '''''Татар телендә'''''<br> '''Лачын оясы'''<br> Бик еракта Төньякта,<br> Тауда чыршылык тора,<br> Кыю лачын ояда<br> Яңгыратып кычкыра.<br> Как канатың, гаярем,<br> Көчле урман лачыны,<br> Нурландыр Коми җирен,<br> Сайла син туры юлны,<br> Нурландыр Коми җирен,<br> Сайла син туры юлны!<br> '''''Удмурт кылын'''''<br> '''Тылобурдо кар'''<br> Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br> Жужыд парма сылэ.<br> Парма шорын тылобурдо кар,<br> Шулдыр гур силё.<br> Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br> Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br> Выль сюресъёсти нуэ,<br> Коми муэз югдытэ!<br> Выль сюресъёсти нуэ,<br> Коми муэз югдытэ!<br> === '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''한국어로''' (Hangug-eolo)<br> '''애국가''' (Aegukga)<br> 1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br> 하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br> 바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br> 밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br> 괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav '''''Татар телендә'''''<br> '''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br> 1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br> Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br> Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br> Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br> Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> === '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''애국가''' (Aegukka)<br> 1. 아침은 빛나라 이 강산<br> 은금에 자원도 가득한<br> 이 세상 아름다운 내 조국<br> 반만년 오랜 력사에<br> ||: 찬란한 문화로 자라난<br> 슬기론 인민의 이 영광<br> 몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br> 길이 받드세 :||<br> 2. 백두산 기상을 다 안고<br> 근로의 정신은 깃들어<br> 진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br> 온 세계 앞서 나가리<br> ||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br> 인민의 뜻으로 선 나라<br> 한없이 부강하는 이 조선<br> 길이 빛내세 :||<br> https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav '''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br> 1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br> Алтын-көмеш таң нурларында,<br> Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br> Биш мең ел данлы тарихында<br> ||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br> Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br> Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br> Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br> 2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br> Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br> Пәкту тавы рухын колачлап,<br> Дөньялыкта алгарган чагы –<br> ||: Халык үзе тудырган илдә,<br> Шашкын давылларны йөгәнләп.<br> Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br> Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br> === '''КОСТА-РИКА''' === '''''Español'''''<br> '''Noble Patria'''<br> Noble Patria, tu hermosa bandera, <br> Expresión de tu vida nos da: <br> Bajo el límpido azul de tu cielo <br> Blanca y pura descansa la paz.<br> En la lucha tenaz de fecunda labor<br> Que enrojece del hombre la faz,<br> Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br> Eterno prestigio, estima y honor, <br> Eterno prestigio, estima y honor. <br> ¡Salve oh tierra gentil! <br> ¡Salve oh madre de amor!<br> Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br> Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br> La tosca herramienta en arma trocar.<br> ¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br> Dulce abrigo y sustento nos da.<br> Bajo el límpido azul de tu cielo<br> ¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br> https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/ https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br> (башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Затлы Ватан'''<br> Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br> Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br> Аяз, зәңгәр асманың астында —<br> Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br> Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br> Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br> Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br> Илебез абруе һәм даны,<br> Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br> Имин бул, затлы җир,<br> Мәхәббәт мәкяны!<br> Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br> Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br> Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br> Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br> Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br> Аяз, зәңгәр асманың астында<br> Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br> === '''КОТ Д’ИВУАР''' === '''''Françaıse'''''<br> '''L'Abidjanaise'''<br> '''''Premier couplet:'''''<br> 1. Salut ô terre d’espérance,<br> Pays de l’hospitalité!<br> Tes légions remplies de vaillance,<br> Ont relevé ta dignité.<br> Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br> Fiers artisans de ta grandeur,<br> Tous rassemblés et pour ta gloire,<br> Te bâtiront dans le bonheur.<br> '''''Premier refrain:'''''<br> Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br> Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br> Notre devoir sera d’être un modèle<br> De l’espérance promise à l’humanité<br> En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br> La patrie de la vraie fraternité.<br> '''''Deuxième couplet:'''''<br> 2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br> Ô grand pays des bonnes gens !<br> Nous apportons dans la victoire,<br> L’hommage de nos cœurs ardents.<br> Dans l’amitié des peuples frères,<br> Dieu guide nous vers l’idéal,<br> Soumise à la devise chère :<br> Union, discipline, travail.<br> '''''Deuxième Refrain:'''''<br> Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br> Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br> De cœurs unis, au cours de notre vie,<br> Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br> De cœurs unis au cours de notre vie,<br> À tes appels nous serons tous présents.<br> https://rutube.ru/video/228bcbb1b10e9daf1450ad66164c0dfd/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Абидҗан җыры'''<br> '''''Беренче куплет:'''''<br> Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br> Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br> Синең гайрәтле легионнарың<br> Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br> Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br> Горур бөеклегең сагында,<br> Үстерә үз Ватаны данын<br> Җиң сызганып алар тагын да.<br> '''''Беренче кушымта:'''''<br> Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br> Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br> Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br> Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br> Без берләштек яңа инануда<br> Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br> '''''Икенче куплет:'''''<br> Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br> Игелекле кешеләр иле!<br> Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br> Кайнар йөрәк кадерли сине.<br> Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br> Идеалга Алла бара әйдәп,<br> Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br> Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br> '''''Икенче кушымта:'''''<br> Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br> Ярат һәм инан, атла гел алга.<br> Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br> Таян намуска һәм кануннарга,<br> Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br> Без әзер иңне иңгә куярга.<br> === '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' === Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br> Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br> Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br> Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br> Vencemos o colonialismo, gritamos:<br> abaixo o imperialismo.<br> Terra livre, povo livre,<br> não, não, não à exploração.<br> Avante unidos firmes e decididos.<br> Na luta contra o imperialismo<br> o inimigo dos povos, até à vitória final.<br> Pelo caminho da revolução.<br> === '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' === Қуртулуш йолида судәк<br> ақти бизниң қанимиз,<br> Сән үчүн, әй юртимиз,<br> болсун пида бу җанимиз.<br> Қан кичип, һәм җан бирип,<br> ахир қутулдурдуқ сини,<br> Қәлбимиздә қутқулушқа<br> бар иди иманимиз.<br> Юртумиз биз йүз-көзүңни<br> қан билән пакизлидуқ<br> Өрлиген ялқун билән<br> пакланди белки намимиз.<br> Яр-и һәмдәм болди бизниң<br> һиммәтимиз сән үчүн.<br> Шавну шөһрәтлик иди<br> һиммәт билән әҗдадимиз.<br> Атиларниң җәңләри<br> өчмәйду тарих бетидин.<br> Нәсли қалди җәңгивар<br> биз униң әвлади биз.<br> Ақти қан һәм чиқти җан<br> дүшмәндин болсун әл аман.<br> Яшисун, миң яшисун,<br> парлансун истиқбалимиз!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm '''''Татар телендә'''''<br> '''Котылу юлында'''<br> Азатлык юлында су күк<br> акты безнең каныбыз,<br> Синең өчен, ил-йортыбыз,<br> булсын фида җаныбыз.<br> Без кан түгеп һәм җан биреп,<br> коткарып калдык сине,<br> Кальбебездә котылуга<br> иманыбыз бар иде.<br> Кан белән йөзең-күзеңне<br> сафландырдык, йортыбыз,<br> Үрләгән ут-ялкын белән<br> пакьләнгәндер намыбыз.<br> Һиммәтебез — синең өчен<br> сөю-кайгыртуыбыз.<br> Шанлы һәм шөһрәтле булды<br> һиммәт белән элгәрләр,<br> Тарихтан һич җуелмады<br> ирешелгән җинүләр.<br> Җиңүчән бер нәсел калды,<br> без – дәвам итүчеләр.<br> Акты кан һәм чыкты җан,<br> дошманнарга әл-әман.<br> Яшә син, мең яшә син,<br> Киләчәгебез, нурлан!<br> === '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''КАҖ телләрендә:'''''<br> ('''''коса һәм зулу''''')<br> Nkosi sikelel’ iAfrika<br> Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br> Yizwa imithandazo yethu,<br> Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br> ('''''сото-суто''''')<br> Morena Boloka setjhaba sa heso,<br> O fedise dintwa la matshwenyeho,<br> O se Boloke,<br> O se Boloke setjhaba sa heso,<br> Setjhaba sa South Afrika.<br> South Afrika!<br> ('''''африкаанс''''')<br> Uit die blou van onse hemel,<br> Uit die diepte van ons see,<br> Oor ons ewige gebergtes<br> Waar die kranse antwoord gee,<br> ('''''инглиз''''')<br> Sounds the call to come together,<br> And united we shall stand,<br> Let us live and strive for freedom,<br> In South Africa our land!<br> https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br> Арттыр аның данын, арттыр данын,<br> Кабул ит безнең догаларны,<br> Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br> Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br> Юкка чыгар Син барча низагларны.<br> Йа Илаһыбыз,<br> Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br> Ярлыка Көньяк Африканы.<br> Көньяк Африка!<br> Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br> Диңгез тирәнлегеннән,<br> Кыя-тау мәңгелегеннән<br> Илгә бер өндәү иңә:<br> “Бүген без иңгә-иң бастык,<br> Уртак җырларыбыз да,<br> Тату-тыныч тормыш корыйк<br> Көньяк Африкабызда!”<br> === '''КӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' === https://rutube.ru/video/60dc9fd8c46b6002629d1cb93b5e3c7b/ === '''КӨНЬЯК СУДАН''' === https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/ https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/ === '''КУБА''' === '''''Español'''''<br> '''La Bayamesa'''<br> Al combate corred bayameses<br> que la Patria os contempla orgullosa,<br> no temáis una muerte gloriosa<br> que morir por la Patria es vivir.<br> '''''Coro (2)''''':<br> En cadenas vivir es morir,<br> en afrenta y oprobio sumidos,<br> del clarín escuchad el sonido<br> a las armas valientes corred.<br> https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br> (ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Байамо җыры'''<br> Байамолылар, алга, көрәшкә –<br> Горур Ватаннан сезгә гозер.<br> Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br> Шәһит китү – тагын бер гомер.<br> '''''Кушымтасы (2)''''':<br> Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br> Хурлыклы бер җан асрау бары.<br> Быргы авазы сугышка әйдәр,<br> Алга, Ватан каһарманнары!<br> === '''КҮВӘЙТ''' === '''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br> جوقة:<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> ١<br> يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br> سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br> اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br> طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br> جوقة<br> ۲<br> بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br> سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br> يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br> صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br> جوقة<br> ٣<br> نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br> شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br> وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br> رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br> جوقة<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br> (оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br> https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e (вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты) '''Ватаным Күвәйт'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br> Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br> Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br> Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br> '''I'''<br> Иңдерелгән ата-баба чорында,<br> Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br> Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br> Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''II'''<br> Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br> Имин яшәтергә дип җан атасың,<br> Булдыруга ихлас итеп сакладың<br> Игелек кораллы тормыш бинасын.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''III'''<br> Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br> Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br> Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br> Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br> '''''Кушымта.'''''<br> === '''КҮРАСАО''' === '''''Папьяменто телендә'''''<br> '''Himno di Kòrsou'''<br> '''I.''' Lantá nos bos ban kanta<br> grandesa di Kòrsou;<br> Kòrsou, isla chikitu,<br> baranka den laman!<br> Kòrsou, nos ta stima bo<br> ariba tur nashon.<br> Bo gloria nos ta kanta<br> di henter nos kurason.<br> '''II.''' Nos pueblo tin su lucha,<br> ma semper nos tin fe<br> di logra den tur tempu<br> viktoria ku trabou!<br> Ban duna di nos parti<br> p'e isla prosperá.<br> Laga nos uni forsa<br> p'asina triumfá.<br> '''III.''' Nos patria nos ta demonstrá<br> onor i lealdat,<br> meskos na e bandera<br> union di nos nashon.<br> Nos bida lo ta poko<br> pa duna nos pais,<br> luchando uní pa libertat,<br> amor i komprenshon.<br> '''IV.''' I ora nos ta leu fo'i kas<br> nos tur ta rekordá<br> Kòrsou, su solo i playanan,<br> orguyo di nos tur.<br> Laga nos gloria Kreador<br> tur tempu i sin fin,<br> k'El a hasi nos digno<br> di ta yu di Kòrsou!<br> https://rutube.ru/video/63ed113a7bebeea9134a5d18fb8c5163/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Curacaoanthem.ogg === '''КЫРГЫЗСТАН''' === '''''Кыргыз тилинде'''''<br> Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br> Элибиздин жаны менен барабар.<br> Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br> Сактап келди биздин ата-бабалар.<br> '''''Кайырма:'''''<br> Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br> Азаттыктын жолунда.<br> Өркүндөй бер, өсө бер,<br> Өз тагдырың колуңда.<br> Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br> Желбиреди эркиндиктин желеги.<br> Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br> Ыйык сактап урпактарга берели.<br> '''''Кайырма.'''''<br> https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br> Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br> Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br> Саклап килгән сине ата-бабалар!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Алга атла, Кыргыз Иле,<br> Азат тормыш юлында,<br> Иркенәя, үсә бир син,<br> Тәкъдирең үз кулыңда!<br> Илебезнең изге өмет, теләге —<br> Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br> Ата-бабалардан җиткән мирасны<br> Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br> === '''КЫРЫМ (татар)''' === '''''Кырымтатар телендә'''''<br> '''Ant etkenmen'''<br> Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br> Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br> Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br> Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br> Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br> Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br> Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br> Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br> Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br> Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br> Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br> Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br> https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/ https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209 '''''Татар телендә'''''<br> '''Ант иттем мин'''<br> Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br> Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br> Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br> Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br> Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br> Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br> Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br> Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br> Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br> Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br> Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br> Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br> '''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.''' === '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Путуңһуа язылышы'''''<br> 三民主義，吾黨所宗，<br> 以建民國，以進大同。<br> 咨爾多士，為民前鋒；<br> 夙夜匪懈，主義是從。<br> 矢勤矢勇，必信必忠；<br> 一心一德，貫徹始終。<br> '''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br> Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br> Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br> Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br> Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br> Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br> Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br> https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg '''''Татар телендә'''''<br> “Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br> Ирекле илдә – хөррият;<br> Һәрбарчабыз – якын туган,<br> Каһарманнар иңен куйган;<br> Бер фикердә, бер терәктә,<br> Уртак максат – һәр йөрәктә.<br> * '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br> === '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Путуңһуа тексты'''''<br> 起来!不愿作奴隶的人们,<br> 把我们血肉筑成我们的新的长城<br> 中华民族到了危险的时候,<br> 每个人被迫着发出最后的吼声<br> 起来!起来!起来!<br> 我们万众一心冒着敌人的炮火<br> 前进!前进!前进!进!<br> '''''Пинйин транскрипциясе'''''<br> Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br> Bǎ wǒmen de xuèròu,<br> zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br> Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br> Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br> Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br> Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br> Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br> Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br> https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br> Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br> Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br> Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br> “Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br> Без бит миллионнар,<br> Җаннарыбыз бердәй,<br> Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br> Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br> '''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br> === '''ЛАТВИЯ''' === https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/ === '''ЛИТВА''' === '''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br> Lietuva, Tėvyne mūsų<br> Tu didvyrių žeme,<br> Iš praeities Tavo sūnūs<br> Te stiprybę semia.<br> Tegul Tavo vaikai eina<br> Vien takais dorybės,<br> Tegul dirba Tavo naudai<br> Ir žmonių gėrybei.<br> Tegul saulė Lietuvoj<br> Tamsumas prašalina,<br> Ir šviesa, ir tiesa<br> Mūs žingsnius telydi.<br> Tegul meilė Lietuvos<br> Dega mūsų širdyse,<br> Vardan tos Lietuvos<br> Vienybė težydi!<br> https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg '''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br> Литва, безнең Ватаныбыз,<br> Бөек угланнар җире,<br> Без илһам, кодрәт алабыз<br> Үткәннәреңнән синең.<br> Синең балаларың бассын<br> Гел әхлак юлларына,<br> Игелек кылсыннар сиңа,<br> Кешеләр файдасына.<br> Литва күгендәге кояш<br> Юк итсен бар золымны,<br> Гаделлеккә, нурга күмеп,<br> Яктыртсын безнең юлны.<br> Литваны сөю дөрләсен<br> Ялкын булып йөрәктә,<br> Литваның олы бәхете –<br> Ул безнең бердәмлектә!<br> === '''ЛИХТЕНШТАЙН''' === 1. Oben am jungen Rhein<br> Lehnet sich Liechtenstein<br> An Alpenhöh’n.<br> Dies liebe Heimatland,<br> Das teure Vaterland,<br> Hat Gottes weise Hand<br> Für uns erseh’n.<br> Dies liebe Heimatland,<br> Das teure Vaterland,<br> Hat Gottes weise Hand<br> Für uns erseh’n.<br> 5. Hoch lebe Liechtenstein,<br> Blühend am jungen Rhein,<br> Glücklich und treu.<br> Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br> Hoch unser Vaterland,<br> Durch Bruderliebe Band<br> Vereint und frei,<br> Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br> Hoch unser Vaterland,<br> Durch Bruderliebe Band<br> Vereint und frei.<br> https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/ 1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br> Рейн башланган җирдән,<br> Альп түреннән.<br> Ата-бабаларның<br> Кадерле Ватанын<br> Әл-Хәким безләргә<br> Насыйп иткән.<br> Ата-бабаларның<br> Сөекле Ватанын<br> Хак Тәгалә безгә<br> Насыйп иткән.<br> 5. Лихтенштейн, мең яшә,<br> Рейннан бәхет өстә,<br> Гел чәчәк ат.<br> Яшә ил Кенәзе,<br> Син дәүләт терәге —<br> Булсын туганлыкта<br> Бердәм, азат.<br> Яшә ил Кенәзе,<br> Син дәүләт терәге —<br> Булсын туганлыкта<br> Бердәм, азат.<br> === '''ЛӨБНАН''' === '''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br> سهلنا والجبل منبت للرجال<br> قولنا والعمل في سبيل الكمال<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> كلّنا للوطن<br> شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br> أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br> شرقنا قلبه أبداً لبنان<br> صانه ربه لمدى الأزمان<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> كلنا للوطن<br> بحره برّه درّة الشرقين<br> رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br> إسمه عزّه منذ كان الجدود<br> مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br> كلّنا للوطن للعلى للعلم<br> كلّنا للوطن<br> https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg '''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br> Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br> Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br> Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br> Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br> Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br> Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br> Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br> Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> === '''ЛЮКСЕМБУРГ''' === '''ONS HEMECHT'''<br> '''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br> Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br> Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br> Den Himmel Wäin ons mécht:<br> Dat as onst Land, fir dat mer géif<br> Heinidden alles won,<br> Ons Hemechtsland dat mir so déif<br> An onsen Hierzer dron.<br> Ons Hemechtsland dat mir so déif<br> An onsen Hierzer dron.<br> '''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br> Vum Fridde stëll bewaacht,<br> Sou ouni Pronk an deire Glanz<br> Gemittlech léif et laacht;<br> Säi Vollek frou sech soë kann,<br> An 't si keng eidel Dreem:<br> Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br> Wéi as 't sou gutt doheem!<br> '''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br> Der Äärd, déi äis gedron;<br> D’Léift huet en treie Widderhall<br> A jidder Broscht gedon;<br> Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br> All Wuert, dat vun er klénkt,<br> Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br> An d’A wéi Feier blénkt<br> '''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br> Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br> Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br> Vum frieme Joch a Leed;<br> Du hues ons all als Kanner schon<br> De fräie Geescht jo ginn,<br> Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br> Déi mir so laang gesinn!<br> Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br> Déi mir so laang gesinn!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919 https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br> '''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br> Зауэр – таулар иңләп,<br> Мозель йөземнәрен нурлап,<br> Күк иңдерә ширбәт.<br> Илемнең иминлегенә<br> Жәл түгел һич корбан,<br> Йөрәк түрендә хәзинә –<br> Син, тиңдәшсез Ватан.<br> Йөрәк түрендә хәзинә –<br> Син, тиңдәшсез Ватан.<br> '''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br> Яшеллектә урыны,<br> Купшылыктан йөз чөерә –<br> Илем шуңа нурлы.<br> Буш сүзле булмастыр халкы,<br> Без бәхетле, диеп.<br> Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br> Яшибез сөенеп.<br> '''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br> Тауга, үзәнлеккә,<br> Сөю, тугрылык шаңдавы,<br> Иңә һәр күкрәккә.<br> Артык булмас һич Ватанга<br> Мәдхия көй-сүзләр;<br> Күк авазы сеңә җанга,<br> Балкып тора күзләр.<br> '''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br> Кулың туры юлдан,<br> Саклагыл Люксембург җирен<br> Золым-газаплардан!<br> Азатлык бүләгең, Тәңре,<br> Улларың күңелендә,<br> Ирек кояшын Син мәңге<br> Балкыт ил күгендә!<br> Ирек кояшын Син мәңге<br> Балкыт ил күгендә!<br> '''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''МАҖАРСТАН''' === '''HIMNUSZ'''<br> 1. Isten, áldd meg a magyart<br> Jó kedvvel, bőséggel,<br> Nyújts feléje védő kart,<br> Ha küzd ellenséggel;<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> 2. Őseinket felhozád<br> Kárpát szent bércére,<br> Általad nyert szép hazát<br> Bendegúznak vére.<br> S merre zúgnak habjai<br> Tiszának, Dunának,<br> Árpád hős magzatjai<br> Felvirágozának.<br> 3. Értünk Kunság mezein<br> Ért kalászt lengettél,<br> Tokaj szőlővesszein<br> Nektárt csepegtettél.<br> Zászlónk gyakran plántálád<br> Vad török sáncára,<br> S nyögte Mátyás bús hadát<br> Bécsnek büszke vára.<br> 4. Hajh, de bűneink miatt<br> Gyúlt harag kebledben,<br> S elsújtád villámidat<br> Dörgő fellegedben,<br> Most rabló mongol nyilát<br> Zúgattad felettünk,<br> Majd töröktől rabigát<br> Vállainkra vettünk.<br> 5. Hányszor zengett ajkain<br> Ozman vad népének<br> Vert hadunk csonthalmain<br> Győzedelmi ének!<br> Hányszor támadt tenfiad<br> Szép hazám, kebledre,<br> S lettél magzatod miatt<br> Magzatod hamvvedre!<br> 6. Bújt az üldözött, s felé<br> Kard nyúlt barlangjában,<br> Szerte nézett s nem lelé<br> Honját e hazában,<br> Bércre hág és völgybe száll,<br> Bú s kétség mellette,<br> Vérözön lábainál,<br> S lángtenger fölette.<br> 7. Vár állott, most kőhalom,<br> Kedv s öröm röpkedtek,<br> Halálhörgés, siralom<br> Zajlik már helyettek.<br> S ah, szabadság nem virul<br> A holtnak véréből,<br> Kínzó rabság könnye hull<br> Árvák hő szeméből!<br> 8. Szánd meg Isten a magyart<br> Kit vészek hányának,<br> Nyújts feléje védő kart<br> Tengerén kínjának.<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/ https://wikiway.com/hungary/gimn/ (кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br> '''ГИМН'''<br> 1. Йа Ходаем, маҗарны<br> Саклагыл, ярлыкагыл,<br> Суз ярдәмчел кулыңны,<br> Дошманнарын гаҗиз кыл.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> 2. Юл сыздың Карпат аша<br> Маҗар бабаларына,<br> Бирдең Ватан-гөлбакча<br> Бәндәгуз улларына.<br> Тиса, Дунай сулары<br> Үтә тауларны урап, –<br> Батыр Арпад уллары<br> Анда мул тормыш кора.<br> 3. Кун иле җирләрендә<br> Чайкала тук башаклар,<br> Токай тәлгәшләреннән<br> Тама татлы шәраблар.<br> Безнең ту еш балкыган<br> Төрек кирмәннәрендә,<br> Матьяш явы сыкраткан<br> Вена түрәләрен дә.<br> 4. Гөнаһларыбыз үче<br> Кысты Синең күкрәкне:<br> Аттың болыттан яшен,<br> Күкрәттең безнең күкне.<br> Баскын монголлар угы<br> Очты баш өстебездә,<br> Аннан төрек коллыгы<br> Йөк булды җилкәбездә.<br> 5. Күпме торды яңгырап<br> Кыргый госман гаугасы,<br> Яугир җәсәден таптап<br> Җиңүләр тантанасы!<br> Күпме сине улларың,<br> Гүзәл ил, күкрәгеңә<br> Басып изде, кыйнады,<br> Әйләндереп кабергә!<br> 6. Эзәрләүдән капланып<br> Утырмасын кай өндә,<br> Сыеныр җир тапмады<br> Үз Ватанында бәндә.<br> Менсә тау түбәсенә –<br> Ут диңгезе өстендә,<br> Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br> Кан үзәне бар җирдә.<br> 7. Кирмән иде – таш өеме,<br> Хозур, бәхет югалган, <br> Афәт, үлем сөреме<br> Ватанны чолгап алган.<br> Аһ, мәетләр каныннан<br> Азатлык чәчәк атмый,<br> Илсезләр елавыннан<br> Шатлык күз яше акмый.<br> 8. Кызган, Ходай, маҗарны<br> Дөнья михнәтләрендә,<br> Суз ярдәмчел кулыңны<br> Газаплар диңгезендә.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> === '''МАЛАВИ''' === https://rutube.ru/video/ea94f879ee93c6040a66cafff88755d2/ === '''МАЛАЙЗИЯ''' === '''NEGARAKU'''<br> Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br> Rakiat hidup bersatu dan maju,<br> Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br> Raja kita selamat bertahta,<br> Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br> Raja kita selamat bertahta.<br> https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg '''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br> Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br> Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br> Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br> Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br> Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br> Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br> '''МОЯ СТРАНА'''<br> Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br> Единство и прогресс наградой дан;<br> Да одарит нас Бог благословением,<br> Во здравии пусть правит наш султан,<br> Да одарит нас Бог благословением,<br> Во здравии пусть правит наш султан.<br> === '''МАЛЬТА''' === Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br> Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br> Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br> Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br> Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br> Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br> https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br> Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br> Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br> Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br> Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br> Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br> === '''МАРИЙ ЭЛ''' === '''''Болын мари телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл тый улат<br> Авай гай кажнылан.<br> Шке сурт гай тый кÿлат<br> Чыла мÿндыр марийлан.<br> Ме таче, чон пуэн,<br> Марий мландым моктена.<br> Вийнам иктыш чумырен,<br> Пиалан илышым чоҥена.<br> '''2.''' Сакла чот кугешнен<br> Шке сынжым калыкна.<br> Йомартле улмыж ден<br> Эре тудо чаплана.<br> Ме таче, чон пуэн,<br> Марий мландым моктена.<br> Вийнам иктыш чумырен,<br> Пиалан илышым чоҥена.<br> '''''Тау мари телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br> Ылат каждойланок.<br> Келӓт шачмы пӧрт гань<br> Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br> Кымылын, ӹвӹртӓл,<br> Мары млӓндӹм мактенӓ.<br> Силам иктӹш цымырал,<br> Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br> '''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br> Мары халык соок.<br> Веселӓжӹ, сӹржӓт<br> Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br> Кымылын, ӹвӹртӓл,<br> Мары млӓндӹм мактенӓ.<br> Силам иктӹш цымырал,<br> Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br> '''''Урыс телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br> Для каждого в судьбе.<br> Где бы ни был – вспоминать<br> Твой сын будет о тебе.<br> Славься, наш край родной,<br> Цвети в счастье и в труде.<br> Гордимся всегда тобой <br> И поём, Марий Эл, о тебе!<br> '''2.''' Свою честь сохранит <br> Народ наш на века, <br> И дружба, как гранит, –<br> Всегда с братьями крепка.<br> Славься, наш край родной,<br> Цвети в счастье и в труде.<br> Гордимся всегда тобой <br> И поём, Марий Эл, о тебе!<br> https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/ https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161 '''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br> '''1.''' Мари Ил – ана күк,<br> Һәркем тәкъдирендә.<br> Кайларда йөрсәм дә,<br> Ул минем күңелемдә.<br> Мари Ил җырларда,<br> Мөкатдәс илебез,<br> Бәхетле тормышны<br> Бергәләп төзибез.<br> '''2.''' Намусын саклар ул –<br> Халкым үз җирендә.<br> Тугандаш халыклар<br> Дуслыгы мәңгегә.<br> Мари Ил җырларда,<br> Мөкатдәс илебез,<br> Бәхетле тормышны<br> Бергәләп төзибез.<br> === '''МАУРИТАНИЯ''' === '''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br> بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br> وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br> أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br> وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br> '''كورال:'''<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br> وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br> بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br> وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br> نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br> لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br> '''كورال'''<br> رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br> سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br> وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br> سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br> '''كورال'''<br> سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br> فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br> نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br> نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br> '''كورال'''<br> قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br> إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br> حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br> رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br> '''كورال'''<br> أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br> ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br> '''كورال النهائي:'''<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br> https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345 https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg '''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br> '''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br> Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br> Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br> Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br> Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br> '''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br> Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br> Гарәп бабаларың сине үстергән,<br> Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br> Ул биргән табигать уңыш китерде.<br> Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br> Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br> Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br> Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br> Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br> Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br> Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br> Галәмнең мәңгелек агачы безне<br> Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br> '''Кушымта.'''<br> '''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br> Киләчәк буынга сине бирәбез.<br> '''''Соңгы кушымта:'''''<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br> === '''МЕКСИКА''' === '''Himno Nacional Mexicano'''<br> '''''Coro:'''''<br> Mexicanos, al grito de guerra<br> El acero aprestad y el bridón; <br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón,<br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón.<br> I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br> De la Paz el arcangel divino,<br> Que en el cielo tu eterno destino<br> Por el dedo de Dios se escríbio. <br> Mas si osare un extrano enemigo <br> Profanar con su planta tu suelo, <br> Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br> Un soldado en cada hijo te dio,<br> Un soldado en cada hijo te dio.<br> '''''Coro:'''''<br> Mexicanos, al grito de guerra<br> El acero aprestad y el bridón; <br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón,<br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón.<br> https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg https://wikiway.com/mexico/gimn/ '''Мексика дәүләт гимны'''<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Мексикалы, сугыш аваз салса,<br> Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр,<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр.<br> 1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br> Җәбраил әмере бу, Ватан,<br> Синең тәкъдир Ходай хозурында<br> “Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br> Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br> Дошман аяк басса, яу җитеп,<br> Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br> Һәр улыңны сугышчы итеп,<br> Һәр улыңны сугышчы итеп.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Мексикалы, сугыш аваз салса,<br> Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр,<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр.<br> '''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br> === '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' === '''Patriots of Micronesia'''<br> Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br> Full measure of devotion to thee, our native land,<br> Full measure of devotion to thee, our native land.<br> Now all join the chorus, let union abide.<br> Across all Micronesia join hands on every side,<br> Across all Micronesia join hands on every side.<br> We all work together, with hearts, voice and hand,<br> Till we have made these islands another promised land,<br> Till we have made these islands another promised land.<br> https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/ https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/ '''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br> === '''МИСЫР''' === '''بلادي بلادي بلادي'''<br> بلادي بلادي بلادي<br> لكِ حبي و فؤادي<br> بلادي بلادي بلادي<br> لك حبي و فؤادي<br> مصر يا أم البلاد<br> انت غايتي والمراد<br> وعلى كل العباد<br> كم لنيلك من اياد<br> بلادي بلادي بلادي<br> لكِ حبي و فؤادي<br> https://rutube.ru/video/3c29e47cbe74831ddec94f6451f8c044/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg https://wikiway.com/egypt/gimn/ '''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br> Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br> Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br> Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br> Багышлап иң изге догамны, догамны.<br> Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br> Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br> Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br> Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br> Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br> Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br> Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br> Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br> '''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br> === '''МОЗАМБИК''' === '''Pátria Amada'''<br> Na memória de África e do Mundo<br> Pátria bela dos que ousaram lutar.<br> Moçambique, o teu nome é liberdade,<br> O Sol de Junho para sempre brilhará.<br> '''''Coro:'''''<br> ||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br> Pedra a pedra construindo um novo dia.<br> Milhões de braços, uma só força,<br> Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br> Povo unido do Rovuma ao Maputo<br> Colhe os frutos do combate pela paz,<br> Cresce o sonho ondulando na bandeira<br> E vai lavrando na certeza do amanhã.<br> '''''Coro (2)'''''.<br> Flores brotando do chão do teu suor,<br> Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br> Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br> Nenhum tirano nos irá escravizar!<br> '''''Coro (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/6e4d1a389256044d1d16b866ace91999/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav https://wikiway.com/mozambique/gimn/ '''Сөекле Ватан'''<br> Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br> Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br> Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br> Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br> Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br> Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br> Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br> Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br> Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br> Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br> Тергезә инабәтле киләчәген.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br> Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br> Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br> Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> === '''МОЛДОВА''' === '''Limba noastră'''<br> Limba noastră-i o comoară<br> În adîncuri înfundată<br> Un şirag de piatră rară<br> Pe moşie revărsată.<br> Limba noastră-i foc ce arde<br> Într-un neam, ce fără veste<br> S-a trezit din somn de moarte<br> Ca viteazul din poveste.<br> Limba noastră-i numai cîntec,<br> Doina dorurilor noastre,<br> Roi de fulgere, ce spintec<br> Nouri negri, zări albastre.<br> Limba noastră-i graiul pîinii,<br> Cînd de vînt se mişcă vara;<br> In rostirea ei bătrînii<br> Cu sudori sfinţit-au ţara.<br> Limba noastră-i frunză verde,<br> Zbuciumul din codrii veşnici,<br> Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br> Ai luceferilor sfeşnici.<br> Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br> Că vi-i limba prea săracă,<br> Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br> Graiul ţării noastre dragă.<br> Limba noastră-i vechi izvoade.<br> Povestiri din alte vremuri;<br> Şi citindu-le 'nşirate, –<br> Te-nfiori adînc şi tremuri.<br> Limba noastră îi aleasă<br> Să ridice slava-n ceruri,<br> Să ne spiue-n hram şi-acasă<br> Veşnicele adevăruri.<br> Limba noastra-i limbă sfîntă,<br> Limba vechilor cazanii,<br> Care o plîng şi care o cîntă<br> Pe la vatra lor ţăranii.<br> Înviaţi-vă dar graiul,<br> Ruginit de multă vreme,<br> Stergeţi slinul, mucegaiul<br> Al uitării 'n care geme.<br> Strîngeţi piatra lucitoare<br> Ce din soare se aprinde –<br> Şi-ţi avea în revărsare<br> Un potop nou de cuvinte.<br> Răsări-va o comoară<br> În adîncuri înfundată,<br> Un şirag de piatră rară<br> Pe moşie revărsată.<br> https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg https://wikiway.com/moldova/gimn/ '''Безнең телебез'''<br> Безнең тел – бакый хәзинә,<br> Бик тирәндә тамырлары,<br> Җиребез буйлап сибелгән<br> Энҗеләр, асылташлары.<br> Безнең тел – дөрләгән учак:<br> Халкым үлем йокысыннан<br> Уянсын тормышка сусап –<br> Әкияттәге батыр сыман.<br> Безнең телебез җырлары,<br> Дойналардагы сагышлар<br> Ача якты офыкларны,<br> Тарала кара болытлар.<br> Безнең тел – ул икмәк теле,<br> Җәен җилләр сызгырганы,<br> Бабалар, җиргә тир түгеп,<br> Мөбарәк иткәннәр аны.<br> Безнең тел – ул яшел яфрак,<br> Кодру урманнары шавы.<br> Нистру бормалары качыра<br> Йолдызлар яктысы явын.<br> Һич ачынып зарланмагыз,<br> Ярлы дип телегез бигрәк,<br> Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br> Тора илебезне бизәп.<br> Безнең тел – ул тарихи тел,<br> Борынгы хәлләр дастаны.<br> Өйрән аны һәм танып бел<br> Хакыйкатьнең ни булганын.<br> Безнең тел ул билгеләнгән<br> Күкләрне мактау йөзеннән –<br> Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br> Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br> Безнең тел – изгелек нуры,<br> Аңарда ата-бабалар<br> Елый-елый, җырлый-җырлый<br> Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br> Чыгарыйк телне хәяткә,<br> Коткарып заман явыннан,<br> Пакьлик пычрак-күгәректән,<br> Онытылу аһ-зарыннан.<br> Җыйыйк кояш нурларыннан<br> Очкын алган чакматашын, –<br> Ургылыр тел байлыгыннан<br> Яңа сүзләр булып ташкын.<br> Яшәячәк бу хәзинә,<br> Бик тирәндә тамырлары,<br> Җиребез буйлап сибелгән<br> Энҗеләр, асылташлары.<br> '''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br> === '''МОНГОЛИЯ''' === '''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br> '''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br> Даяар монголын ариун голомт<br> Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br> Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br> Хамаг дэлхийн шударга улстай<br> Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br> Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br> Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br> '''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br> Өргөн түмний минь заяа түшиж<br> Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br> Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br> Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br> Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br> Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br> Жавхлант манай орон мандтугай.<br> https://rutube.ru/video/d04aaa41b14155522b96a819f0131dd1/ https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/ https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389 '''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br> '''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br> Монголның саф учагы,<br> Һичкем аны җиңә алмас,<br> Мәңгегә үскән чагы.<br> Дөньяның гадел илләре<br> Белән бердәмлек өчен,<br> Үстерик Ватанны биреп<br> Йөрәк дәртен, кул көчен.<br> '''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br> Мирас итеп тапшырыйк,<br> Эшчән, кыю Монгол илен<br> Бәхет-уңышка юллыйк.<br> Хөрмәт итеп ил туграсын,<br> Ил язмышына таян.<br> Алгарышта чәчәк атсын,<br> Яшәсен бөек Ватан!<br> === '''МОРДОВИЯ''' === '''Ши валда, Мордовия!'''<br> '''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br> Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br> Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br> Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br> '''''Морзюлма-мороютко:'''''<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br> Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br> Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Морак! Морак, Мордовия!<br> Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br> Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br> Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br> '''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br> Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br> верьга кандыть прят.<br> Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br> Секс течис тон седейс ды оймес –<br> прок ванькс лисьмапрят.<br> '''''Мороютко-морзюлма:'''''<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br> Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br> Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Морак! Морак, Мордовия!<br> Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br> Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br> Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br> https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/ https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187 '''Имин бул, Мордовия!'''<br> '''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br> Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br> Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br> Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Исәнме, Мордовия!<br> Куанып яшә, Мордовия!<br> Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br> Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br> Имин бул син, Мордовия!<br> Җырла, җырла, Мордовия!<br> Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br> Мәңге яшә, мәңге яшә,<br> Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br> '''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br> Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br> Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br> Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br> России держалась и голову гордо несла.<br> Давали силы вольные Мокша, Сура,<br> Ты духом была и осталась сильна и добра.<br> '''''Припев.'''''<br> '''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br> === '''НЕПАЛ''' === '''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br> '''सयौं थुँगा फूलका'''<br> सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br> सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br> सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br> सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br> प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br> वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br> ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br> अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br> बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br> अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br> '''''Укылышы'''''<br> '''Sayaű thűgā phūlkā'''<br> Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br> Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br> Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br> Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br> Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br> Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br> Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br> Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br> Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br> Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br> https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br> Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br> Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br> Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br> Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br> Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br> Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br> Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br> Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br> Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br> Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br> === '''НИГЕР''' === '''L’honneur de la patrie'''<br> Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br> Frères et sœurs nous sommes<br> Enfants d’une même Patrie le Niger<br> Nourris de la sève des mêmes idéaux<br> Pour un Niger de paix libre fort et uni<br> Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br> Pour l’honneur de la Patrie<br> Incarnons la vaillance et la persévérance<br> Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br> Guerriers intrépides déterminés et fiers<br> Défendons la patrie au prix de notre sang<br> Faisons du Niger symbole de dignité<br> Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br> Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br> En avant pour le travail en avant pour le combat<br> Nous demeurons debout<br> Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br> Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br> Pour construire ensemble<br> Un monde de justice de paix et de progrès<br> Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br> '''Don darajar Uban'''<br> Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br> Yan’uwa mune<br> ‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br> Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br> Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br> Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br> Don darajar Uban<br> Haɗa ƙarfin hali da juriya<br> Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br> Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br> Kare kasar nan akan kudin jininmu<br> Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br> Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br> Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br> Gaba don aikin gaba don yaƙin<br> Mun tsaya a tsaye<br> Dauke tutar kasarmu mai daraja<br> A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br> Don gina tare<br> Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br> Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br> https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/ https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/ '''Ватан горурлыгы'''<br> Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br> Без туганнар, кардәшләр,<br> Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br> Уртак барчабыз идеаллары.<br> Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br> Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br> Ватан даны иңендә<br> Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br> Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br> Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br> Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br> Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br> Африка омтылышларының терәге.<br> Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br> Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br> Бердәм күтәреләбез.<br> Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br> Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br> Бергә үсә бездә<br> Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br> Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br> '''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br> === '''НИДЕРЛАНД''' === '''Het Wilhelmus'''<br> '''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br> ben ik, van Duitsen bloed,<br> den vaderland getrouwe<br> blijf ik tot in den dood.<br> Een Prinse van Oranje<br> ben ik, vrij onverveerd,<br> den Koning van Hispanje<br> heb ik altijd geёerd.<br> '''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br> zijt Gij, o God mijn Heer,<br> op U zo wil ik bouwen,<br> verlaat mij nimmermeer.<br> Dat ik doch vroom mag blijven,<br> uw dienaar t’aller stond,<br> de tirannie verdrijven<br> die mij mijn hart doorwondt.<br> https://rutube.ru/video/ce27930d766fd5fc69e8ebacc643ba26/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg Ясалма Интеллект "җырлый"<br> https://wikiway.com/netherlands/gimn/ '''Вилһелм җыры'''<br> '''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br> Халкым каны калебемдә,<br> Ватаныма биргән анттан<br> Ваз кичмәм гомеремдә.<br> Асыл зат Оран угланы,<br> Тугрымын намусыма,<br> Испан кыйралына бары<br> Хөрмәт кылам гына.<br> '''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br> Кодрәтле, газиз Аллам.<br> Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br> Сиңа гына таянам.<br> Хак тарафыңда булырмын<br> Мәңге Синең колың:<br> Бетсен йөрәгемне, халкымны<br> Телгәләгән золым.<br> '''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br> === '''НОРВЕГИЯ''' === '''Ja, vi elsker dette landet'''<br> '''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br> som det stiger frem,<br> furet, værbitt over vannet,<br> med de tusen hjem.<br> Elsker, elsker det og tenker<br> på vår far og mor<br> og den saganatt som senker<br> drømme på vår jord,<br> og den saganatt som senker,<br> senker drømme på vår jord.<br> '''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br> takk din store Gud!<br> Landet ville han beskytte,<br> skjønt det mørkt så ud.<br> Alt hvad fedrene har kjempet,<br> mødrene har grett,<br> har den Herre stille lempet,<br> så vi vant vår rett,<br> har den Herre stille lempet,<br> så vi vant, vi vant vår rett.<br> '''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br> som det stiger frem,<br> furet, værbitt over vannet,<br> med de tusen hjem.<br> Og som fedres kamp har hevet<br> det av nød til seir,<br> også vi, når det blir krevet,<br> for dets fred slår leir,<br> også vi, når det blir krevet,<br> for dets fred, dets fred slår leir!<br> https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg https://wikiway.com/norway/gimn/ '''Туган илне яратабыз'''<br> '''1.''' Туган илне яратабыз,<br> Урман-тауларын,<br> Чал диңгезен, туң җилләрен,<br> Мең-мең йортларын.<br> Туган учак – ул сөекле<br> Ата-анабыз:<br> Суыгында, кояшында<br> Хозурланабыз,<br> Суыгында, кояшында<br> Аның хозурланабыз.<br> '''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br> Шомлы көнеңдә<br> Тәңре сине ярлыкады<br> Җир итәгендә.<br> Канлы корбан биреп кенә,<br> Керми сугышка,<br> Ирештең үз ирегеңә,<br> Тыныч тормышка,<br> Ирештең үз ирегеңә,<br> Тыныч һәм мул тормышка.<br> '''8.''' Туган илне яратабыз,<br> урман-тауларын,<br> чал диңгезен, туң җилләрен,<br> ак болытларын.<br> Ата-баба көрәшкән күк,<br> без дә дауларбыз,<br> мәңге иминлек хакына<br> җиңү яуларбыз,<br> мәңге иминлек хакына<br> яңа җиңү яуларбыз!<br> '''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br> === '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''پاک سرزمین شاد باد'''<br> پاک سرزمین شاد باد<br> كشور حسين شاد باد <br> تو نشان عزم علیشان <br> ! ارض پاکستان <br> مرکز یقین شاد باد <br> پاک سرزمین کا نظام <br> قوت اخوت عوام <br> قوم ، ملک ، سلطنت <br> پائندہ تابندہ باد <br> شاد باد منزل مراد <br> پرچم ستارہ و ہلال <br> رہبر ترقی و کمال <br> ترجمان ماضی شان حال <br> ! جان استقبال <br> سایۂ خدائے ذوالجلال<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/ https://wikiway.com/pakistan/gimn/ '''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br> Саф-пакь җирем, шатлан,<br> Гүзәллек илем, шатлан,<br> Син бөек ихтыярга нишан,<br> Әйа, Пакистан!<br> Тугры мәркәзе, шатлан!<br> Саф-пакь җиреңдә низам,<br> Куәтле вә егәрле гавам,<br> Ил, милләт, дәүләт, –<br> Мәңге балкып чәчәк ат!<br> Шатлан изге морадыңа,<br> Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br> Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br> Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br> Җаның – истикъбаль!<br> Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br> '''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br> === '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' === '''O Arise, All You Sons'''<br> O arise all you sons of this land,<br> Let us sing of our joy to be free,<br> Praising God and rejoicing to be<br> Papua New Guinea.<br> Shout our name from the mountains to seas<br> Papua New Guinea;<br> Let us raise our voices and proclaim<br> Papua New Guinea.<br> Now give thanks to the good Lord above<br> For His kindness, His wisdom and love,<br> For this land of our fathers so free,<br> Papua New Guinea.<br> Shout again for the whole world to hear<br> Papua New Guinea;<br> We're independent and we're free<br> Papua New Guinea.<br> https://rutube.ru/video/4f6b7fca8fa42025dda6d46f86179af5/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/ '''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br> Күтәрелегез, ил уллары,<br> Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br> Рәхмәтле Алланы мактарга —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Исемең диңгездә-тауларда —<br> Папуа-Яңа Гвинея;<br> Рухланыйк без сине хакларга —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br> Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br> Бабалар Ватаны, син азат —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br> Папуа-Яңа Гвинея;<br> Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> '''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br> === '''ПАРАГВАЙ''' === '''Paraguayos, República o Muerte'''<br> I. A los pueblos de América, infausto<br> tres centurias un cetro oprimió,<br> mas un día soberbia surgiendo,<br> "¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br> Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br> ilustraron su gloria marcial;<br> 𝄆 y trozada la augusta diadema,<br> enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br> '''''Coro:'''''<br> ¡Paraguayos, República o muerte!<br> Nuestro brío nos dío libertad:<br> Ni opresores, ni siervos, alientan,<br> Donde reinan unión, e igualdad.<br> Ni opresores, ni siervos, alientan,<br> Donde reinan unión e igualdad,<br> unión e igualdad, unión e igualdad.<br> https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga '''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br> ...............................<br> Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br> === '''ПЕРУ''' === '''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br> '''''Coro:'''''<br> Somos libres, seámoslo<br> siempre, seámoslo siempre.<br> Y antes niegue sus luces,<br> sus luces, sus luces el sol,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó.<br> '''6.''' En su cima los Andes sostengan<br> la bandera o pendón bicolor,<br> Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br> que ser libre, que ser libre,<br> que ser libre, por siempre nos dió.<br> A su sombra vivamos tranquilos,<br> y al nacer por sus cumbres el sol,<br> Renovemos el gran juramento<br> que rendimos, que rendimos,<br> que rendimos al Dios de Jacob,<br> que rendimos al Dios de Jacob,<br> Al Dios de Jacob!<br> '''Coro:'''<br> Somos libres, seámoslo<br> siempre, seámoslo siempre.<br> Y antes niegue sus luces,<br> sus luces, sus luces el sol,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó.<br> '''Viva El Peru!'''<br> https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg '''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Без азатбыз, азатбыз,<br> мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br> Изге анттан дүнмәбез,<br> антыбыздан дүнмәбез:<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп.<br> '''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br> ике төс байрак беркетелгән,<br> Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br> Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br> Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br> Байрак белән имин тормышта без, —<br> Кояш менгәч күк капусына,<br> Яңартылсын илаһи догабыз,<br> һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br> буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br> буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br> Ягъкуб Раббысына!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Без азатбыз, азатбыз,<br> мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br> Изге анттан дүнмәбез,<br> антыбыздан дүнмәбез,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп.<br> '''Яшәсен Перу!''' '''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>''' === '''ПОЛЬША''' === '''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br> '''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br> Kiedy my żyjemy,<br> Co nam obca przemoc wzięła,<br> Szablą odbierzemy.<br> '''''Refren (2):'''''<br> Marsz, marsz Dąbrowski,<br> Z ziemi włoskiej do Polski,<br> Za Twoim przewodem<br> Złączym się z narodem.<br> '''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br> Będziem Polakami,<br> Dał nam przykład Bonaparte,<br> Jak zwyciężać mamy.<br> '''''Refren (2).'''''<br> '''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br> Po szwedzkim zaborze,<br> Dla Ojczyzny ratowania<br> Wrócim się przez morze.<br> '''''Refren (2).'''''<br> '''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br> Cały zapłakany:<br> “Słuchaj jeno, pono nasi<br> Biją w tarabany!”<br> '''''Refren (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg '''Польша әле җуелмас'''<br> '''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br> Без исән булганда,<br> Таланганны кайтарырбыз –<br> Кылычлар кулларда.<br> '''''Кушымта (2):'''''<br> Кайтчы, Домбровский,<br> Румнан – үз җиреңә:<br> Бердәмлек – халкыңа,<br> Азатлык – илеңә.<br> '''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br> Поляк булып калыйк,<br> Һәм җиңүчән Бонапарттан<br> Без дә үрнәк алыйк.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> '''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br> Швед богавын ташлап,<br> Ватаныбыз исән булыр,<br> Без әйләнеп кайтсак.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> '''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br> Әйтер ватандашлар:<br> “Безнекеләр өйгә кайта,<br> Кага барабаннар!”<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> === '''ПОРТУГАЛИЯ''' === '''Heróis do mar'''<br> '''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br> Nação valente e imortal,<br> Levantai hoje de novo<br> O esplendor de Portugal!<br> Entre as brumas da memória,<br> Ó Pátria, sente-se a voz<br> Dos teus egrégios avós,<br> Que há-de guiar-te à vitória!<br> '''''Corus:'''''<br> Às armas, às armas!<br> Sobre a terra, sobre o mar,<br> Às armas, às armas!<br> Pela Pátria lutar!<br> Contra os canhões marchar, marchar!<br> '''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br> À luz viva do teu céu!<br> Brade a Europa à terra inteira:<br> Portugal não pereceu!<br> Beija o solo teu jucundo<br> O Oceano, a rugir d’amor;<br> E teu braço vencedor<br> Deu mundos novos ao Mundo!<br> '''''Corus.'''''<br> '''3.''' Saudai o Sol que desponta<br> Sobre um ridente porvir;<br> Seja o eco de uma afronta<br> O sinal do ressurgir.<br> Raios dessa aurora forte<br> São como beijos de mãe,<br> Que nos guardam, nos sustêm,<br> Contra as injúrias da sorte.<br> '''''Corus.'''''<br> https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg '''Диңгезләрдә гаярь'''<br> '''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br> Затлы һәм үлемсез милләтем,<br> Кайтар үзең яулаганны,<br> Португалиянең зиннәтен!<br> Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br> Аерып хәтер томаннарын,<br> Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br> Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ал кулыңа коралыңны!<br> Суда, җирдә сынатма,<br> Ал кулыңа коралыңны!<br> Көрәш, Ватанны хакла!<br> Һәм тупларга каршы атла!<br> '''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br> Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br> Җиткер дөньяга: бирешмәс<br> Португалиябез үлемгә!<br> Ярсып давылланган океан<br> Изге туфрагыңны үбә;<br> Һәм кулларың итте бүләк<br> Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br> Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br> Һәм өндәсен яңарышка<br> Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br> Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br> Ватан-Ана гүя назлый,<br> Ул көч бирә безгә, саклый<br> Язмыш кагу-сугуларыннан.<br> '''''Кушымта.'''''<br> === '''ПУЭРТО-РИКО''' === '''La Borinquéna'''<br> La tierra de Borinquén<br> donde he nacido yo<br> es un jardín florido<br> de mágico primor.<br> Un cielo siempre nítido<br> le sirve de dosel<br> y dan arrullos plácidos<br> las olas a sus pies.<br> Cuando a sus playas llegó Colón<br> (𝄆) exclamó, lleno de admiración: (𝄇)<br> ¡Oh!, ¡oh!, ¡oh!,<br> Esta es la linda tierra<br> que busco yo;<br> Es Borinquén la hija,<br> la hija del mar y el sol,<br> 𝄆 Del mar y el sol,<br> del mar y el sol. 𝄇<br> https://rutube.ru/video/7cc8fb9da3dc2a654a8bf0bacd255d37/ === '''РУАНДА''' === '''''Kinyarwanda'''''<br> '''Rwanda nziza'''<br> Rwanda nziza Gihugu cyacu<br> Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br> Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br> Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br> Wowe utubumbiye hamwe twese<br> Abanyarwanda uko watubyaye<br> Berwa, sugira, singizwa iteka.<br> https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Гүзәл Руанда'''<br> Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br> Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br> Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br> Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br> Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br> Сыенып бергә синең итәгеңә;<br> Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br> '''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br> === '''РУМЫЙНИЯ''' === '''Deșteaptă-te, române!'''<br> Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br> În care te-adînciră barbarii de tirani,<br> barbarii de tirani!<br> Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br> La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br> şi cruzii tăi duşmani!<br> Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br> La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br> şi cruzii tăi duşmani!<br> https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg '''Уян, румын!'''<br> 1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br> Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br> богау салган тиран!<br> Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br> Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br> калтырансын дошман!<br> Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br> Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br> калтырансын дошман!<br> '''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br> === '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' === Россия — священная наша держава,<br> Россия — любимая наша страна.<br> Могучая воля, великая слава —<br> Твоё достоянье на все времена!<br> '''''Припев''''':<br> Славься, Отечество наше свободное,<br> Братских народов союз вековой,<br> Предками данная мудрость народная!<br> Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/ (Ясалма Интеллект "башкаруы")<br> Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br> Русия – безнең сөекле илебез,<br> Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br> Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br> Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br> Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br> Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br> === '''САЛЬВАДОР''' === === '''САМОА''' === === '''САХА-ЯКУТИЯ''' === '''''Сахалыы'''''<br> Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br> Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br> Илинтэн арҕаа ол кустуга<br> Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br> '''''Хос ырыата:'''''<br> Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br> Модун Россия киэн туттуута,<br> Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br> Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br> Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br> Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br> Элбэх омукка эрчим эбэр,<br> Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br> '''''Хос ырыата.'''''<br> Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br> Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br> Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br> Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br> '''''Хос ырыата.'''''<br> https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg '''''Татарча'''''<br> 1. Сахам җире, шәрык нурларында<br> иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br> җиңүләргә әйдәп баруыңда<br> мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br> Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br> Илебезнең күрке-горурлыгы,<br> Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла! 2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br> Терек суы, бәрәкәт тулы:<br> Гүя дуслык-куәт алкынында<br> Халыкларга тынычлык юлы.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> 3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br> Гасырлардан безгә юл сала.<br> Дәвам иттек ата-баба юлын,<br> Тугры булып калыйк без аңа.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''СЕНЕГАЛ''' === '''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br> Pincez tous vos koras,<br> Frappez les balafons !<br> Le lion rouge a rugi.<br> Le dompteur de la brousse<br> D'un bond s'est élancé,<br> Dissipant les ténèbres.<br> Soleil sur nos terreurs,<br> Soleil sur notre espoir.<br> Debout, frères,<br> Voici l'Afrique rassemblée.<br> '''''Refrain:'''''<br> Fibres de mon cœur vert.<br> Épaule contre épaule,<br> Mes plus que frères,<br> O Sénégalais, debout !<br> Unissons la mer et les sources,<br> Unissons la steppe et la forêt !<br> Salut Afrique mère !<br> https://wikiway.com/senegal/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg '''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br> Чиерт, дус, корага,<br> Сук балафонга!<br> Арыслан ырлады,<br> Тик килеп ул капты<br> Сунарчы кулына,<br> Һәм аучы чик куйды<br> Гасырлар золымына.<br> Язмышын ил кора.<br> Күтәрел, туганым, –<br> Африка чакыра!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Саф-пакь минем җаным.<br> Күтәрел, туганым,<br> Куеп иңгә иңне,<br> Үстерик без илне,<br> Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br> Урманнар-кырларны колачлап!<br> Сәлам, Африка-ана!<br> '''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br> Ущипни, друг, кора<br> И бей в балафон!<br> Красный лев зарычал,<br> Охотник из кустов <br> Прыжком его достал,<br> Рассеяв мрак веков.<br> Просторам нашим — свет,<br> Надеждам нашим — взлёт,<br> Вставайте, братья, все —<br> Нас Африка зовёт!<br> '''''Припев:'''''<br> Душа моя чиста.<br> Плечом ко плечу<br> Вставай, сердечный друг,<br> Ты больше мне, чем брат!<br> Объединим недра и моря,<br> Объединим леса и поля!<br> Привет, Африка-мать!<br> '''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br> '''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br> === '''СЕНТ-МАРТИН''' === Where over the world, say where,<br> You find an island there,<br> So lovely small with nations free<br> With people French and Dutch,<br> Though talking English much,<br> As the Saint Martin in the sea.<br> Chorus:<br> O sweet my Fatherland,<br> So bright by beach and strand,<br> With sailors on the sea and harbors free,<br> Where the chains of mountains green,<br> Variously in sunlight sheen.<br> ||: Oh, I love thy Paradise,<br> Nature beauty fairly nice. :||<br> How pretty between all green<br> Flamboyants beaming gleam<br> Of flowers red by sunlight set.<br> Thy cows and sheep and goats<br> In meadows or on the roads<br> Thy donkeys keen I can't forget<br> Chorus.<br> Saint Martin, I like thy name,<br> In which Columbus fame<br> And memories of old are closed.<br> For me a great delight<br> Thy Southern Cross the night<br> May God the Lord protect thy coast!<br> Chorus.<br> https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg Дөнья түренә син бак,<br> Бер утрауны шунда тап,<br> Тыңла азат французлар сүзен,<br> Нидерландча кыл син гәп,<br> Сөйләш инглизчә күбрәк –<br> Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br> '''Кушымта:'''<br> Минем гүзәл Ватаным,<br> Иркен комлы ярларың,<br> Яңгырый азат диңгезче җыры,<br> Яшел таулар чылбырын<br> Яктырта кояш нуры.<br> ||: Сөям бу җир җәннәтен<br> һәм ямьле табигатен. :||<br> Күңелле яшеллегең,<br> Балкышлы якты күгең,<br> Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br> Куй-кәҗә, сыерларың,<br> Болыннарың, юлларың,<br> Ишәкләрең күңелемә уңган.<br> Кушымта.<br> Сөям Сент-Мартин исемең –<br> Саклый ул Колумб җисемен,<br> Үткән заманнар фатихасын.<br> Күңелем шатлыкка тулгач,<br> Төнлә балкый Көньяк Хач;<br> Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br> Кушымта.<br> '''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br> === '''СЕРБИЯ''' === '''Боже правде (Bože pravde)'''<br> Боже правде, ти што спасе<br> од пропасти досад нас,<br> чуј и одсад наше гласе<br> и од сад нам буди спас.<br> Моћном руком води, брани<br> будућности српске брод!<br> ||: Боже спаси Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Сложи српску браћу драгу<br> на свак’ дичан славан рад,<br> слога биће пораз врагу<br> а најјачи српству град.<br> Нек’ на српској блиста грани<br> братске слоге златан плод,<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Нек’ на српско ведро чело<br> твог не падне гнева гром!<br> Благослови Србу село<br> поље, њиву, град и дом!<br> Кад наступе борбе дани<br> к’ победи ти води ход.<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Из мрачнога сину гроба<br> српске слоге нови сјај,<br> настало је ново доба,<br> нову срећу, Боже дај!<br> Отаџбину српску брани,<br> петвековне борбе плод!<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> моли ти се српски род! :||<br> https://rutube.ru/video/9c0e67870bb3eca677e0d1e97328cc59/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg https://wikiway.com/serbia/gimn/ '''Хак Тәгалә'''<br> Хак Тәгалә, Коткаручы<br> Афәтләрдән, үлемнән,<br> Догабызны кабул кылчы,<br> Йолып ал бәлаләрдән.<br> Кодрәтең белән тәкъдир ит<br> Киләчәген сербларның!<br> Сакла, Алла, һәм имин ит<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Туплачы серб оланнарын,<br> Данлы эштә һади бул,<br> Арала бар дошманнарын,<br> Күрсәт сербка туры юл.<br> Серб туганлыгын камил ит,<br> Бердәмлегебез алтын,<br> Сакла, Алла, һәм имин ит<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Серб башына яшен булып<br> Төшмәсен һич каһәрең.<br> Хакла серб шәһәр-авылын,<br> Кыр-басуын, өйләрен!<br> Чирү килсә сугыш җитеп,<br> Серблар җиңү яуласын.<br> Сакла, Алла, имин итеп<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Серблар даны каберләрдән<br> Калкып янә балкыр ул,<br> Ходай, яңа дәверләрдә<br> яңа бәхет насыйп кыл!<br> Без, серблар, Ватанны яклап<br> көрәштек биш гасырлар.<br> Имин итче, Алла, сакла,<br> Дип дога кыла серблар!<br> === '''СИНГАПУР''' === '''Majulah Singapura!'''<br> Mari kita rakyat Singapura,<br> Sama-sama menuju bahagia,<br> Cita-cita kita yang mulia.<br> Berjaya Singapura!<br> ||: Marilah kita bersatu,<br> Dengan semangat yang baru,<br> Semua kita berseru:<br> Majulah Singapura,<br> Majulah Singapura! :||<br> https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg '''Сингапур, алга атла!'''<br> Сингапурның ватандашлары без<br> Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br> Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br> Сингапур, уңышларга!<br> ||: Бердәмлектә без булыйк,<br> Бу халәттә рухланыйк.<br> Өндәмәбез шул хакта:<br> “Сингапур, алга атла,<br> Сингапур, алга атла!” :||<br> === '''СЛОВАКИЯ''' === '''Nad Tatrou sa blýska'''<br> Nad Tatrou sa blýska,<br> Hromy divo bijú,<br> Nad Tatrou sa blýska,<br> Hromy divo bijú.<br> Zastavme ich, bratia,<br> Ved’ sa ony stratia,<br> Slováci ožijú.<br> Zastavme ich, bratia,<br> Ved’ sa ony stratia,<br> Slováci ožijú.<br> To Slovensko naše<br> Posial' tvrdo spalo,<br> To Slovensko naše<br> Posial' tvrdo spalo.<br> Ale blesky hromu<br> Vzbudzujú ho k tomu,<br> Aby sa prebralo.<br> Ale blesky hromu<br> Vzbudzujú ho k tomu,<br> Aby sa prebralo.<br> https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg '''Татра өстендә яшен яшьни'''<br> Күк күкри Татрада,<br> Яшен каты суга.<br> Күк күкри Татрада,<br> Яшен каты суга.<br> Аларны туктатыйк,<br> Эзләрен югалтыйк —<br> Словаклар уянсынга.<br> Аларны туктатыйк,<br> Эзләрен югалтыйк —<br> Словаклар уянсынга.<br> Безнең Словак иле<br> Нык йоклаган иде,<br> Безнең Словак иле<br> Нык йоклаган иде.<br> Күкрәүләр, яшеннәр<br> Безне тетрәттеләр,<br> Аңга килсеннәр диеп,<br> Күкрәүләр, яшеннәр<br> Безне тетрәттеләр,<br> Аңга килсеннәр диеп.<br> '''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br> === '''СЛОВЕНИЯ''' === '''Zdravljica'''<br> Žive vsi narodi,<br> ki hrepéne dočakat’ dan:<br> Da, koder sonce hodi,<br> prepir iz sveta bo pregnan,<br> Da rojak prost bo vs’ak,<br> Ne vrag, le sosed bo mejak,<br> Da rojak prost bo vs’ak,<br> Ne vrag, le sosed bo,<br> Ne vrag, le sosed bo mejak.<br> https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''Исәнлек тосты'''<br> Имин булсын, дөнья көтеп<br> яши торган барча халык.<br> “Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br> куйган милләт кенә — алып!<br> Бетсен җирдә сугыш,<br> һәрбарчага булсын ирек,<br> яшик, күршеләрне,<br> дошман түгел, дус-иш күреп,<br> күршеләрне якын күреп!<br> '''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.''' === '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' === '''عاش الملك'''<br> سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br> مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br> وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br> يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br> رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br> مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br> عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br> https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''Яшәсен Мәлик!'''<br> Табигың юнәлт бөек Күккә,<br> Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br> Яшел байрак җилфердәсен,<br> Шәһадәткә юл әйләсен.<br> “Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br> Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br> Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br> === '''СОМАЛИ''' === '''''Госмания язуында'''''<br> '''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br> '''''Chorus:'''''<br> ||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br> 𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br> 𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br> 𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br> 𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br> 𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br> I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br> 𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br> 𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br> 𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br> 𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br> 𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br> '''''Chorus.'''''<br> II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br> 𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br> 𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br> 𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br> 𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br> 𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br> '''''Chorus.'''''<br> III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br> 𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br> 𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br> 𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br> 𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br> 𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br> '''''Chorus.'''''<br> '''''Латин язуында (укылышы)'''''<br> '''QOLOBAA CALANKEED'''<br> '''''Chorus:'''''<br> ||: Qolobaa calankeedu,<br> waa ceynoo, :||<br> Innaga keenu waa,<br> Cirkoo kala ee,<br> aan caadna lahayn,<br> Ee caashaqaye.<br> I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br> Naa ciidamisee, :||<br> Carradaa keligaa<br> adow curadee,<br> cadceedda sideeda,<br> caan noqo ee!<br> '''''Chorus.'''''<br> II. ||: Cashadaad dhalataa<br> caloosheennee, :||<br> Sidii culaygii<br> cidaad marisee,<br> Allow ha ku celin,<br> "Cawooy!" dhahe ee<br> '''''Chorus.'''''<br> III. ||: Shanteena cududood<br> Cadkii ka maqnaa :||<br> Adow celiyow<br> Nacaawimayee<br> Waa calaf cimrigu<br> Isku keen simayee<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br> Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br> Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br> ||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br> Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br> Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br> '''''Кушымта.'''''<br> II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br> Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br> Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br> '''''Кушымта.'''''<br> III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br> Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br> “Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br> === '''СОМАЛИЛЕНД''' === '''SAMO KU WAAR'''<br> ||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br> Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br> Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br> ||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br> ||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br> qarannimada Soomaaliland :||<br> ||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br> ||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br> Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br> Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br> ||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br> ||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br> ||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br> Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br> https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836 https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html '''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br> ||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br> Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br> Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br> ||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br> ||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br> тоталар сине туганлыкта. :||<br> ||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br> ||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br> Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br> Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br> ||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br> ||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br> ||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br> Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br> '''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br> === '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' === === '''СУДАН''' === https://rutube.ru/video/931e2beee72d9018b74970795f4eda8d/ === '''СУРИНАМ''' === '''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br> 1. '''OPO KONDREMAN'''<br> Opo kondreman oen opo <br> Sranan gron e kari oen <br> Wans ope tata komopo <br> Wi moes seti kondre boen <br> Stre de f'stre wi no sa freed <br> Gado de wi fesi man <br> Heri libi te na dede <br> Wi sa feti gi Sranan.<br> '''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br> 2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br> God zij met ons Suriname <br> Hij verheff’ons heerlijk land <br> Hoe wij hier ook samen kwamen <br> Aan zijn grond zijn wij verpand <br> Werkend houden w’in gedachten <br> Recht en waarheid maken vrij<br> Al wat goed is te betrachten <br> Dat geeft aan ons land waardij.<br> https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/ Ясалма Интеллект "башкаруы" https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg '''''Тәрҗемәләре:'''''<br> 1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br> Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br> Сранан чакыруына,<br> Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br> Гамең-кайгыртуыңа.<br> Без көрәштән курыкмыйбыз,<br> Рәһбәребез – бер Алла,<br> Гомеребезне багышлыйбыз<br> Ватаныбыз Срананга!<br> 2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br> Раббыбыз Суринам белән,<br> Күтәрә Ул дәүләтне.<br> Бу гүзәл илдә яшәгән –<br> Аллаһыга әҗәтле.<br> Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br> Ирекле була һәркем,<br> Һәр игелек гел үстерә<br> Безнең илнең кыйммәтен<br> '''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br> === '''СҮРИЯ''' === '''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br> حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br> ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br> عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br> وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br> ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br> تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br> ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br> تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br> فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br> سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br> رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br> عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br> أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br> ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br> نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br> وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br> نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br> وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br> فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br> فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br> https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg '''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br> Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br> Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br> Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br> Кояш тәхете — гел азат буласы.<br> Биек манаралар — Шам түбәләре,<br> Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br> Биек манаралар — Шам түбәләре,<br> Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br> Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br> Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br> Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br> Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br> Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br> Түгелме шәһит канының мидәде?<br> Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br> Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br> Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br> Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br> Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br> Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br> === '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' === '''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br> High we exalt thee, realm of the free;<br> Great is the love we have for thee;<br> Firmly united ever we stand,<br> Singing thy praise, O native land.<br> We raise up our hearts and our voices on high,<br> The hills and the valleys re-echo our cry;<br> Blessing and peace be ever thine own,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> One with a faith that wisdom inspires,<br> One with a zeal that never tires;<br> Ever we seek to honour thy name,<br> Ours is the labour, thine the fame.<br> We pray that no harm on thy children may fall,<br> That blessing and peace may descend on us all;<br> So may we serve thee ever alone,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> Knowledge and truth our forefathers spread,<br> Mighty the nations whom they led;<br> Mighty they made thee, so too may we<br> Show forth the good that is ever in thee.<br> We pledge our devotion, our strength and our might,<br> Thy cause to defend and to stand for thy right;<br> All that we have be ever thine own,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg '''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br> Бөеклектә ирек чишмәбез,<br> Бердәмлектә гомер итәбез;<br> Сөюебез бөек һәм камил,<br> Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br> Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br> Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br> Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br> “Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br> Иман рухландырган зирәклек<br> Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br> Күңел түребездә синең нам,<br> Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br> Имин балалар, дип дога кылабыз,<br> Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br> Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br> Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br> Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br> Көчле аның өндәү-нидасы;<br> Без булганда син дә куәтле,<br> Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br> Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br> Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br> Бар булганны сиңа тиңлибез,<br> Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br> === '''ТАҖИКСТАН''' === '''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br> Диёри арҷманди мо,<br> Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br> Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br> Зи дурии замонаҳо расидаем,<br> Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br> Кашидаем.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> Барои ному нанги мо<br> Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br> Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br> Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br> Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br> Канори ту.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> Ту модари ягонаӣ,<br> Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br> Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br> Зи ту саодати абад насиби мост,<br> Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br> Ҳабиби мост.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg '''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br> Әй, кадерле туган җирем,<br> Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br> Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br> Яңа офык ачар заманга ирештек,<br> Синең байрагың астында тезелештек,<br> Тезелештек.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> Безнең борынгы намыбыз –<br> Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br> Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br> Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br> Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br> Тугрылыгы.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> Син – бердәнбер ил-анабыз,<br> Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br> Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br> Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br> Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br> Күркәм-хәбиб.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> === '''ТАИЛАНД''' === === '''ТАИТИ''' === '''TAHEITI NUI'''<br> ’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br> Hono no’ano’a o te motu rau,<br> Heihei i te pua ri’i au é,<br> E firi nape morohi ‘ore.<br> ’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br> ’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br> Hono no’ano’a o te motu rau,<br> Heihei i te pua ri’i au é,<br> E firi nape morohi ‘ore.<br> ’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br> Te Tuoro nei te reo here,<br> O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br> ’Ia ora o Taheiti Nui é.<br> Te Tuoro nei te reo here,<br> O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br> ’Ia ora o Taheiti Nui é.<br> '''TAHEITI NUI'''<br> Mon pays est né de Dieu,<br> Collier d’îles multiples<br> Aux délicates senteurs<br> Reliées d’une tresse immortelle.<br> Aujourd’hui je te loue.<br> Mon pays est né de Dieu,<br> Collier d’îles multiples<br> Aux délicates senteurs<br> Reliées d’une tresse immortelle.<br> Aujourd’hui je te loue.<br> Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br> “Répands ton amour<br> Pour que vive Taheiti Nui”.<br> Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br> “Répands ton amour<br> Pour que vive Taheiti Nui”.<br> https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599 '''БӨЕК ТАИТИ'''<br> Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br> Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br> Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br> Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br> Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br> Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br> Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br> Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br> Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br> Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br> Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br> “Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br> Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br> Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br> “Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br> Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br> === '''ТАНЗАНИЯ''' === === '''ТАТАРСТАН''' === https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/ https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/ === '''ТОГО''' === === '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' === '''A LONDONDERRY AIR'''<br> Would God, I were the tender apple blossom,<br> That floats and falls from off the twisted bough,<br> To lie and faint within your silken bosom,<br> Within your silken bosom as that does now.<br> Or would I were a little burnish'd apple<br> For you to pluck me, gliding by so cold,<br> While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br> Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br> Yea, would to God, I were among the roses,<br> That lean to kiss you as you float between<br> While on the lowest branch a bud uncloses<br> A bud uncloses, to touch you, my queen.<br> Nay, since you will not love, would I were growing<br> A happy daisy, in the garden path<br> That so your silver foot might press me going,<br> Might press me going even unto death,<br> Might press me going even unto death.<br> https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/ https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air '''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br> Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br> Үсәр идем агач итәгендә,<br> Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br> Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br> Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br> Төшәр идем аяк табаныңа,<br> Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br> Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br> Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br> Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br> Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br> Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br> Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br> Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br> Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br> Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br> Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br> '''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br> Будь воля Бога, яблоневым цветом<br> Я распустился б нежно на ветви,<br> К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br> Чтоб увядать на шёлковой груди.<br> Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br> К ногам твоим упал бы на заре,<br> Когда теплом лучей твой стан обласкан<br> И прядь волос твоих златая на траве.<br> Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br> Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br> И жажду безответных сладких грёз<br> Я утолю последний в жизни раз.<br> Счастливой маргариткой у дорожки<br> Взрасту и лягу на земную твердь,<br> И под её серебряною ножкой<br> Покорно обрету желанную мной смерть,<br> Покорно обрету желанную мной смерть...<br> '''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br> === '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' === https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/ === '''ТӨРКИЯ''' === '''İSTİKLÂL MARŞI'''<br> Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br> Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br> O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br> O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br> Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br> Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br> Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br> Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br> https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg '''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br> Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br> Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br> Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br> Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br> Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br> Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br> Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br> Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br> '''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br> === '''ТӨРКМӘНСТАН''' === '''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br> Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br> Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br> Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br> Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br> Gaýtalama:<br> Halkyň guran Baky beýik binasy,<br> Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br> Başlaryň täji sen, diller senasy,<br> Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br> Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br> Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br> Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br> Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br> Gaýtalama:<br> Halkyň guran Baky beýik binasy,<br> Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br> Başlaryň täji sen, diller senasy,<br> Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br> https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg '''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br> Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br> Бабалар рухы яши күңелемдә.<br> Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br> Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br> Кушымта:<br> Халык корган бөек һәм бакый бина –<br> Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br> Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br> Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br> Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br> Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br> Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br> Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br> Кушымта:<br> Халык корган бөек һәм бакый бина –<br> Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br> Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br> Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br> '''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br> Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br> Духом предков отважных славны сыны,<br> Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br> Символ великой нейтральной страны!<br> Припев:<br> Великая, навеки созданная народом<br> Держава родная, суверенный край,<br> Туркменистан – светоч и песня души,<br> Во веки веков ты живи, процветай!<br> Един мой народ, и по жилам племён<br> Течёт предков кровь – нетленная весть,<br> Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br> Сохраним и умножим славу и честь!<br> Припев:<br> Великая, навеки созданная народом<br> Держава родная, суверенный край,<br> Туркменистан – светоч и песня души,<br> Во веки веков ты живи, процветай!<br> Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br> === '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' === === '''ТУВАЛУ''' === === '''ТЫВА''' === '''Мен – тыва мен'''<br> Арт-арттың оваазынга<br> дажын салып чалбарган,<br> Таңды, Саян ыдыынга<br> Агын өргээн тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Өгбелерим чуртунда<br> Өлчей тарып иженген,<br> Өткүт хөөмей ырынга<br> Өөрүп талаан тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Аймак чоннар бүлези<br> Акы-дуңма найыралдыг,<br> Депшилгеже чүткүлдүг<br> Демниг чурттуг тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Мен – тыва мен!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/ '''Мин – тывалы'''<br> Изге үткел оваасына<br> Таш салганда догалы –<br> Таңды, Саян тауларына<br> Аклык өргән тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Ата-баба Ватанында<br> Үз бәхетенә юл салып,<br> Дәртле хөмәй җырларына<br> Сокланам мин – тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Хөр гаиләдә халыклар<br> Бер-берсенең туганы;<br> Алгарышка юл тоткан<br> Бердәм илле тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Мин – тывалы!<br> Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br> Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br> ''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br> === '''УГАНДА''' === === '''УДМУРТИЯ''' === Удмурт телендә (рәсми)<br> '''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br> 1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br> Юг ӟардон вуэ музъемам.<br> Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br> Дан тыныд, Доре мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> 2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br> Кужымед пыӵа ёзвиям.<br> Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br> Дан тыныд, Доре мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> 3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br> Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br> Россиен ӵош кайгуын но данын<br> Тон, Удмуртие мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> Рус телендә (рәсми)<br> '''Гимн Удмуртской Республики'''<br> 1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br> Новый день встречает земля,<br> Реет твой Флаг над простором равнин,<br> О Удмуртия моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> 2. Краше тебя нет на свете земли,<br> Широки леса и поля,<br> Весть о тебе вдаль несут журавли,<br> Славься, Родина моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> 3. Каму и Волгу питала века<br> Родников живая вода,<br> В горе и славе с Россией всегда<br> Ты, Удмуртия моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg Удмурт тексты тәрҗемәсе<br> '''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br> 1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br> Җир-суны назлый ил таңы,<br> Рух терәге — җилферди Байрагың,<br> Дан сиңа, дан, Ватаным!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> 2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br> Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br> Сине мактап каңгылдый торналар,<br> Дан сиңа, дан, Ватаным!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> 3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br> Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br> Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br> Ил белән, Удмуртиям!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> === '''УКРАИНА''' === '''''Українська мова'''''<br> Ще не вмерли України і слава, і воля,<br> Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br> Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br> Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br> Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br> І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br> Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br> І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br> https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/ '''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br> Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br> Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br> Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br> Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br> Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br> Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br> Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br> Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br> '''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br> И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br> Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br> Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br> Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br> Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br> Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br> Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br> Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br> === '''УРУГВАЙ''' === '''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br> '''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Libertad, libertad, Orientales!<br> Ese grito a la Patria salvó<br> Que a sus bravos en fieras batallas<br> De entusiasmo sublime inflamó.<br> Libertad, libertad, Orientales!<br> Ese grito a la Patria salvó<br> Que a sus bravos en fieras batallas<br> De entusiasmo sublime inflamó.<br> De este don sacrosanto la gloria<br> Merecimos tiranos temblad!<br> Tiranos temblad!<br> Tiranos temblad!<br> Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br> Y muriendo, también libertad!<br> Libertad en la lid clamaremos,<br> Y muriendo, también libertad!<br> Y muriendo, también libertad!<br> También libertad!<br> También libertad!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://wikiway.com/uruguay/gimn/ '''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br> Бу аваз Ватанны коткарды,<br> Аяусыз сугышларда батырлар<br> Аңардан көч-куәт, рух алды.<br> Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br> Бу аваз Ватанны коткарды,<br> Аяусыз сугышларда батырлар<br> Аңардан көч-куәт, рух алды.<br> Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br> Без лаеклы, залим, калтыран!<br> Залим, калтыран!<br> Залим, калтыран!<br> Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Мәңгегә азат!<br> Мәңгегә азат!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> '''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br> === '''УЭЛЬС''' === Вализ телендә<br> '''HEN WLAD FY NHADAU'''<br> 1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br> Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br> Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br> Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br> Cytgan:<br> Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br> Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br> O bydded i'r hen iaith barhau.<br> 2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br> Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br> Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br> Ei nentydd, afonydd, i mi.<br> Cytgan.<br> 3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br> Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br> Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br> Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br> Cytgan.<br> https://rutube.ru/video/a9af111fde0838d69793fb97fa700f69/ https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078 https://vk.com/video-38514064_456250360 '''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br> 1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br> Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br> Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br> Ирек өчен кан койганнар.<br> Кушымта:<br> Илем, турылыклы мин аңа;<br> Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br> Борынгы тел яшәр тагын да.<br> 2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br> Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br> Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br> Һәр җырда алар шаңдавы.<br> Кушымта.<br> 3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br> Ә борынгы Кымру телебез исән;<br> Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br> Илемнең арфасы тынмас.<br> Кушымта.<br> Инглиз телендә<br> '''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br> 1. The land of my fathers is dear unto me,<br> Old land where the minstrels are honored and free;<br> Its warring defenders so gallant and brave,<br> For freedom their life’s blood they gave.<br> Refrain:<br> Home, home, true am I to home,<br> While seas secure the land so pure,<br> O may the old language endure.<br> * '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br> === '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === Француз телендә<br> '''LA RENAISSANCE'''<br> O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br> Reprends ton droit au respect, à la vie!<br> Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br> Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br> Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br> Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br> Et pour franchir cette étape nouvelle,<br> De nos ancêtres la voix nous appelle.<br> Chorus:<br> Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br> Dans le respect du droit dans l'unité,<br> Brisant la misère et la tyrannie,<br> Brandissant l’étendard de la Patrie.<br> Санго телендә<br> '''E ZINGO'''<br> Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br> Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br> Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br> Me fadësô, mo ke na kürü gô<br> Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br> Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br> Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br> E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br> Chorus:<br> E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br> E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br> E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br> E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br> https://wikiway.com/car/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386 '''ЯҢАРЫШ'''<br> Үзәк Африка, банту бишеге!<br> Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br> Күптән көлкегә калган, изелеп,<br> Золым богавын ватып ташладың.<br> Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br> Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br> Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br> Ата-бабаның гозер-нидасы.<br> Кушымта:<br> Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br> Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br> Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br> Ватан байрагы, горур җилфердә!<br> === '''ҮЗБӘКСТАН''' === '''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br> 1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br> Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br> Меҳрибон!<br> Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br> Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br> Хор:<br> Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br> Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br> Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br> Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br> 2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br> Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br> Зўр қанот!<br> Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br> Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br> Хор.<br> https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg '''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br> 1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br> Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br> Миһербан!<br> Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br> Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br> Кушымта:<br> Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br> Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br> Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br> Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br> 2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br> Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br> Зур канат!<br> Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br> Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br> Кушымта. * '''Мәшгаль''' — факел.<br> '''Гимнның тарихы'''<br> Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br> Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br> === '''ҮРДҮН''' === ١<br> 𝄇 عَاشَ الْمَلِيكْ 𝄆<br> سَامِيًا مَقَامُهُ<br> خَافِقَاتٍ فِي الْمَعَالِي أَعْلَامُهُ<br> ٢<br> نَحْنُ أَحْرَزْنَا الْمُنَىٰ<br> يَوْمَ أَحْيَيْتَ لَنَا<br> نَهْضَةً تَحْفِزُنَا<br> تَتَسَامَىٰ فَوْقَ هَامِ الشُّهُبِ<br> جوقة:<br> يَا مَلِيكَ الْعَرَبِ<br> لَكَ مِنْ خَيْرِ نَبِي<br> شَرَفٌ فِي النَّسَبِ<br> حَدَّثَتْ عَنْهُ بُطُونُ الْكُتُبِ<br> ٣<br> اَلشَّبَابُ الْأَمْجَدُ<br> جُنْدُكَ الْمُجَنَّدُ<br> عَزْمُهُ لَا يَخْمَدُ<br> فِيهِ مِنْ مَعْنَاكَ رَمْزُ الدَّأَبِ<br> جوقة<br> ٤<br> دُمْتَ نُورًا وَهُدَىٰ<br> فِي الْبَرَايَا سَيِّدَا<br> هَانِئًا مُمَجَّدَا<br> تَحْتَ أَعْلَامِكَ مَجْدُ الْعَرَبِ<br> جوقة<br> https://rutube.ru/video/9247d99b01a53f46cf287c0d92817fb9/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Jordan_instrumental.ogg === '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' === '''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br> I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br> á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br> tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br> Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br> sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br> Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br> II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br> hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br> og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br> og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br> alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br> at eg verji Føroyar, mítt land.<br> III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br> Hin heilagi friður mær falli í lut!<br> Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br> So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br> at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br> ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br> https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg === '''ФИДЖИ''' === Инглиз телендә<br> '''God bless Fiji!'''<br> '''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br> As we stand united under noble banner blue.<br> And we honour and defend the cause of freedom ever,<br> Onward march together,<br> God bless Fiji!<br> '''''Chorus:'''''<br> For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br> For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br> A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br> May God bless Fiji, forevermore!<br> '''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br> Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br> Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br> Onward march together, God bless Fiji.<br> '''''Chorus.'''''<br> Фиджи телендә<br> '''Meda Dau Doka'''<br> '''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br> E ra sa dau tiko kina na savasava<br> Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br> Biu na i tovo tawa savasava<br> '''''Chorus:'''''<br> Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br> Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br> Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br> Me oti kina na i tovo ca<br> '''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br> Ni yavala me savasava na vanua<br> Ni kakua ni vosota na dukadukali<br> Ka me da sa qai biuta vakadua<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg === '''ФИЛИППИН''' === Пилипино телендә '''LUPANG HINIRANG'''<br> Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br> Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br> Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br> Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br> Sa dagat at bundok,<br> Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br> May dilag ang tula<br> At awit sa paglayang minamahal.<br> Ang kislap ng watawat moy<br> Tagumpay na nagniningning.<br> Ang bituin at araw niya<br> Kailan pa may di magdidilim<br> Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br> Buhay ay langit sa piling mo.<br> Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br> Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br> https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg '''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br> Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br> Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br> Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br> Илбасарларга бирелмәслек алып.<br> Диңгез дә, таулар да<br> Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br> Дан җырлыйлар сиңа,<br> Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br> Синең байрагыңның очкыннары —<br> Бөек җиңүләрдән,<br> Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br> Мәңгелек сүнмәс ямь.<br> Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br> Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br> Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br> Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br> === '''ФИНЛЯНДИЯ''' === '''MAAMME'''<br> Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br> soi, sana kultainen!<br> Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br> ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br> kuin kotimaa tää pohjoinen,<br> maa kallis isien.<br> Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br> ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br> kuin kotimaa tää pohjoinen,<br> maa kallis isien.<br> '''VÅRT LAND'''<br> Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br> ljud högt, o dyra ord!<br> Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br> ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br> mer älskad än vår bygd i nord,<br> än våra fäders jord!<br> Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br> ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br> mer älskad än vår bygd i nord,<br> än våra fäders jord!<br> https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg '''ТУГАН ЯГЫМ'''<br> Әй, Суоми, туган ягым,<br> Горур яңгырый атың!<br> Түбәләре күккә ашкан таулар,<br> Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br> Кайларда гына бар тагын,<br> Синдәгедәй якын!<br> Түбәләре күккә ашкан таулар,<br> Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br> Кайларда гына бар тагын,<br> Синдәгедәй якын!<br> '''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br> (''перевод Александра Блока'')<br> Наш край, наш край, наш край родной, —<br> О, звук, всех громче слов!<br> Чей кряж, растущий над землёй,<br> Чей брег, встающий над водой,<br> Любимей гор и берегов<br> Родной земли отцов?<br> Чей кряж, растущий над землёй,<br> Чей брег, встающий над водой,<br> Любимей гор и берегов<br> Родной земли отцов?<br> Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br> === '''ФРАНЦИЯ''' === '''LA MARSEILLAISE'''<br> Allons, enfants de la Patrie,<br> Le jour de gloire est arrivé,<br> Contre nous de la tyrannie<br> L’étendard sanglant est levé,<br> L’étendard sanglant est levé!<br> Entendez vous dans nos campagnes<br> Mugir ces féroces soldats?<br> Ils viennent jusque dans vos bras,<br> Égorger nos fils, nos compagnes!<br> Refrain:<br> ||: Aux armes citoyens!<br> Formez vos bataillons!<br> Marchons, marchons,<br> Qu’ un sang impur<br> Abreuve nos sillons. :||<br> https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg '''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br> Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br> Данлы көннәр якынлашты,<br> Безгә каршы явыз тирания<br> Канлы байракларын асты,<br> Канлы байракларын асты!<br> Күрәсезме, безнең авылларда<br> Тупас солдатлар ни кыра? —<br> Безнең кул җиткәнне көтеп,<br> Йорт-җирләребездә узына!<br> Кушымта:<br> ||: Корал тотып кулга,<br> Басыгыз сафларга!<br> Алга, яуга —<br> Дошман каны<br> Аксын басуларга! :||<br> Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br> === '''ХӘБӘШСТАН''' === Амһара теле язуындагы текст<br> '''የዜግነት ክብር'''<br> የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br> ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br> ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br> በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br> መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br> ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br> ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br> የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br> እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br> ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br> Латин транскрипциясе<br> '''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br> Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br> Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br> Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br> Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br> Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br> Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br> Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br> Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br> Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br> Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br> https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg Тәрҗемәсе<br> '''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br> Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br> Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br> Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br> Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br> Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br> Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br> Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br> Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br> Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br> Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br> '''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br> Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br> === '''ҺАИТИ''' === '''La Dessalinienne'''<br> Pour le Pays, pour les Ancêtres,<br> Marchons unis, marchons unis.<br> Dans nos rangs point de traîtres !<br> Du sol soyons seuls maîtres.<br> Marchons unis, marchons unis<br> Pour le Pays, pour les Ancêtres,<br> Marchons, marchons, marchons unis,<br> Pour le Pays, pour les Ancêtres…<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie<br> Bêchons joyeux, bêchons joyeux<br> Quand le champ fructifie<br> L'âme se fortifie<br> Bêchons joyeux, bêchons joyeux<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie<br> Bêchons, bêchons, bêchons joyeux<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie.<br> Pour le Pays et pour nos Pères<br> Formons des Fils, formons des Fils<br> Libres, forts et prospères<br> Toujours nous serons frères<br> Formons des Fils, formons des Fils<br> Pour le Pays et pour nos Pères<br> Formons, formons, formons des Fils<br> Pour le Pays et pour nos Pères.<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie<br> O Dieu des Preux, O Dieu des Preux !<br> Sous ta garde infinie<br> Prends nos droits, notre vie<br> O Dieu des Preux, O Dieu des Preux !<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie<br> O Dieu, O Dieu, O Dieu des Preux<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie.<br> Pour le Drapeau, pour la Patrie<br> Mourir est beau, mourir est beau !<br> Notre passé nous crie :<br> Ayez l'âme aguerrie!<br> Mourir est beau, mourir est beau<br> Pour le Drapeau, pour la Patrie<br> Mourir, mourir, mourir est beau<br> Pour le Drapeau, pour la Patrie.<br> https://rutube.ru/video/fff559d2b05c16dd95632728dfc6b0ad/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haiti_National_Anthem.ogg === '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' === https://rutube.ru/video/ef1c1738c4d30fba57d869754d9c58ba/ === '''ҺИНДСТАН''' === '''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br> जनगणमन-अधिनायक जय हे<br> भारतभाग्यविधाता!<br> पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br> द्राविड़ उत्कल बंग<br> विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br> उच्छलजलधितरंग<br> तव शुभ नामे जागे,<br> तव शुभ आशिष मागे<br> गाहे तव जयगाथा।<br> जनगणमंगलदायक जय हे<br> भारतभाग्यविधाता!<br> जय हे, जय हे, जय हे,<br> जय जय जय जय हे।।<br> '''''Укылышы:'''''<br> Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br> Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br> Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br> Drāviṛa-Utkala Baṅga<br> Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br> Ucchala jaladhi taraṅga<br> Tava śubha nāmē jāgē,<br> tava śubhāśīṣa māṅgē<br> gāhē tava jaya gāthā.<br> Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br> Bhārata bhāgya vidhātā.<br> Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br> jaya jaya jaya jaya hē.<br> https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br> Бһарат язмышын хәл итүче,<br> Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br> Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br> Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br> Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br> Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br> Дулкын кагып, Һинд океаны.<br> Син иминлек, өмет бирүче,<br> Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br> Бһарат язмышын хәл итүче.<br> Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br> Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br> '''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''ҺОРВАТИЯ''' === '''Lijepa naša domovino'''<br> Lijepa naša domovino,<br> Oj, junačka zemljo mila,<br> Stare slave djedovino,<br> Da bi vazda sretna bila!<br> Mila kano si nam slavna,<br> Mila si nam ti jedina,<br> Mila kuda si nam ravna,<br> Mila kuda si planina!<br> Teci, Dravo, Savo, teci,<br> Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br> Sinje more, svijetu reci<br> Da svoj narod Hrvat ljubi<br> Dok mu njive sunce grije,<br> Dok mu hrašće bura vije,<br> Dok mu mrtve grobak krije,<br> Dok mu živo srce bije!<br> https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg '''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br> Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br> Әй, каһарман, сөекле ил,<br> Ата-бабадан даныбыз,<br> Мәңгелеккә бул син имин.<br> Газиз синең данлы чагың,<br> Газиз синең бердәмлегең,<br> Газиз мәһабәт тауларың,<br> Газиз ямьле үзәнлегең.<br> Драва ага, Сава ага,<br> Дунай-елга көче арта,<br> Күк диңгез сөйли дөньяга:<br> Һорват Ватанын ярата —<br> Кояш җирне җылытканда,<br> Имәннәрне җил бөккәндә,<br> Адәм зат гүргә ашканда,<br> Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br> === '''ЧАД''' === '''''Француз телендә'''''<br> '''La Tchadienne'''<br> '''''Refrain:'''''<br> Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br> Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br> Ta liberté naîtra de ton courage.<br> Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br> Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br> Que tes voisins admirent tes enfants.<br> Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br> Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br> '''''Refrain.'''''<br> https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Чадлылар җыры'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br> Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br> Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br> Ач күзләрең киләчәгеңә.<br> Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br> Таң калдырсын Җирне балаларың.<br> Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br> Сиңа карап, сөенсен картларың.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Čeština'''''<br> '''Kde domov můj?'''<br> Kde domov můj? Kde domov můj? <br> Voda hučí po lučinách, <br> bory šumí po skalinách, <br> v sadě skví se jara květ, <br> zemský ráj to na pohled! <br> A to jest ta krásná země, <br> země česká, domov můj,<br> země česká, domov můj!<br> https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg '''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br> Кайда минем туган йортым?<br> Qayda minem tuğan yortım?<br> Sular ağa bolınnarda,<br> Urman şawlıy taw-qıyada,<br> Şaw çäçäktä ul yazın –<br> Ocmaxlar qayda tağın!<br> Güzällektä tuğan yortım,<br> Çex cirendä uçağım,<br> Çex cirendä uçağım. <br> '''''Deutsch'''''<br> '''Wo ist mein Heim?'''<br> Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br> Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br> Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br> Wo ein Eden uns entzückt, <br> Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br> Dieses Land, so schön vor allen, <br> Böhmen ist mein Heimatland, <br> Böhmen ist mein Heimatland!<br> '''''Русский перевод'''''<br> '''Где он, мой дом?'''<br> Где он, мой дом, где он, дом мой?<br> Вода журчит там на лугах, <br> Боры шумят там на скалах<br> И сады цветут весной –<br> На поверку, рай земной! <br> Вот прекрасная Отчизна –<br> Земля чешская, дом мой,<br> Земля чешская, дом мой.<br> === '''ЧИЛИ''' === '''Himno nacional de Chile'''<br> Puro, Chile, es tu cielo azulado<br> Puras brisas te cruzan también.<br> Y tu campo de flores bordado<br> Es la copia feliz del Edén.<br> Majestuosa es la blanca montaña<br> Que te dio por baluarte el Señor<br> Que te dio por baluarte el Señor,<br> Y ese mar que tranquilo te baña<br> Te promete un futuro esplendor<br> Y ese mar que tranquilo te baña<br> Te promete un futuro esplendor.<br> '''''Coro:'''''<br> Dulce Patria, recibe los votos<br> Con que Chile en tus aras juró:<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> O el asilo contra la opresión<br> O el asilo contra la opresión.<br> https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg '''Чили милли гимны'''<br> Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br> Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br> Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br> Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br> Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br> Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br> Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br> Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br> Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br> Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br> Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Изге Ватан, Чили дога-антын<br> Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br> “Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә золымнан сыеныр урын”.<br> '''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br> === '''ЧУАШСТАН''' === '''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br> Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br> Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br> Чун савӑнать: чӗре сикет,<br> Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br> Хушса юрламалли:<br> Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br> Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br> Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br> Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br> Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br> Атте–анне ӑс панӑ чух,<br> Чун савӑнать, чӗре сикет,<br> Татах та нумай пурнас килет.<br> Хушса юрламалли<br> Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br> Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br> Чун савӑнать: чӗре сикет,<br> Татах та хастар пулас килет.<br> Хушса юрламалли<br> https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg '''ТУГАН ҖИР'''<br> 1. Язгы дөнья уянган чак,<br> Һәвәс көннәр җылынган чак,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Ил турында җырлыйсы килә.<br> Кушымта:<br> Туган җирем, туган ягым,<br> Сөйгән илем, изге Анам.<br> Туган җирем, туган ягым,<br> Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br> 2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br> Ата-ана үгет бирә,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Әле озак яшисе килә.<br> Кушымта.<br> 3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br> Чуашлар күмәкләшкән чак,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Эшчән-уңган буласы килә.<br> Кушымта.<br> === '''ШВЕЙЦАРИЯ''' === '''Schweizerpsalm'''<br> Trittst im Morgenrot daher,<br> Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br> Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br> Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br> Betet, freie Schweizer betet.<br> Eure fromme Seele ahnt,<br> Eure fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Kommst im Abendglühn daher,<br> Find’ ich Dich im Sternenheer,<br> Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br> In des Himmels lichten Räumen<br> Kann ich froh und selig träumen;<br> Denn die fromme Seele ahnt,<br> Denn die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Ziehst im Nebelflor daher,<br> Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br> Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br> Aus dem grauen Luftgebilde<br> Bricht die Sonne klar und milde,<br> Und die fromme Seele ahnt,<br> Und die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Fährst im wilden Sturm daher,<br> Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br> Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br> In Gewitternacht und Grauen<br> Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br> Ja, die fromme Seele ahnt,<br> Ja, die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br> https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/ https://rutube.ru/video/ecab53f5f40024008ae29d95276eb8ba/ Алман тексты тәрҗемәсе<br> '''Швейцария догасы'''<br> Килсәң таң шәфәгындә,<br> Күрәм нур диңгезендә,<br> Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br> Альп карлары алсулана,<br> Азат бәндәләр догада,<br> Һәм тәкъва җан инана,<br> Һәм тәкъва җан инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Кичке эңгер-меңгердә<br> Табам күкләр түрендә<br> Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br> Хыялларда күккә ашып,<br> Шат күңелле уйга батып,<br> Тәкъва җаннар инана,<br> Тәкъва җаннар инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Күк өртелсә томанга,<br> Эзлим Сине болытта,<br> Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br> Соры пәрдәләрне ертып,<br> Ягымлы нур сипсә кояш,<br> Тәкъва җаннар инана,<br> Тәкъва җаннар инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Бураннар кар ураса,<br> Безгә терәк-ышаныч,<br> И Яралтучы, Коткаручы!<br> Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br> Сиңа гына сыгынабыз!<br> Һәм тәкъва җан инана,<br> Һәм тәкъва җан инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br> '''Cantique suisse'''<br> Sur nos monts, quand le soleil<br> Annonce un brillant réveil,<br> Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br> Les beautés de la Patrie<br> Parlent à l’âme attendrie:<br> Au ciel montent plus joyeux,<br> Au ciel montent plus joyeux<br> Les accents d’un cœur pieux,<br> Les accents émus d’un cœur pieux.<br> Lorsqu’un doux rayon du soir<br> Joue encore dans le bois noir,<br> Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br> Loin des vains bruits de la plaine<br> L’âme en paix est plus sereine;<br> Au ciel montent plus joyeux,<br> Au ciel montent plus joyeux<br> Les accents d’un cœur pieux,<br> Les accents émus d’un cœur pieux. <br> Lorsque dans la sombre nuit<br> La foudre éclate avec bruit,<br> Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br> Dans l’orage et la détresse, <br> Il est notre forteresse.<br> Offrons-Lui de cœurs pieux,<br> Offrons-Lui de cœurs pieux,<br> Dieu nous bénira des cieux,<br> Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br> Des grands monts vient le secours,<br> Suisse! espère en Dieu toujours!<br> Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br> Sur l’autel de la partrie<br> Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br> C’est le trésor précieux, <br> C’est le trésor précieux<br> Que Dieu nous bénira des cieux,<br> Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br> https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943 Француз тексты тәрҗемәсе<br> '''Кояш таулар өстендә'''<br> Уяныгыз! дигәндә,<br> Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br> Ватаныбыз күркәмлеге<br> Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br> Һәм кабат күккә аша,<br> Һәм кабат күккә аша<br> Ихлас күңел догабыз,<br> Ихлас күңел түре догабыз.<br> Кичен шәфәкъ нурлары<br> Урманнарны яктыртса,<br> Тәңре хозурында без бәхетле.<br> Ыгы-зыгысыз үзәндә<br> Тыныч җаннар да борчусыз;<br> Һәм кабат күккә аша,<br> Һәм кабат күккә аша<br> Ихлас күңел догасы,<br> Ихлас күңел түре догасы.<br> Яшен яшьнәсә төнлә,<br> Күк күкрәсә, җил купса,<br> Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br> Ул, авырлыклар килгәндә,<br> Ышанычлы терәгебез.<br> Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br> Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br> Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br> Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br> Безнең иминлек – Күктән,<br> Илһам алыйк Тәңредән!<br> Ата-баба күк сакла динне!<br> Ватанга багышла җаның,<br> Тапкан малың, хезмәтеңне!<br> Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br> Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br> Бәхет Алладан иңә,<br> Безнең бәхет Алладан иңә.<br> Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br> Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br> === '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' === '''Du Gamla Du Fria'''<br> Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br> Du tysta, du glädjerika sköna!<br> Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br> Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br> Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br> Du tronar på minnen från fornstora dar,<br> då ärat ditt namn flög över jorden.<br> Jag vet att du är och du blir vad du var.<br> Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br> Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br> https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/ https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg '''Борынгы азат илем'''<br> Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br> Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br> Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br> Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br> Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br> Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br> Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br> Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br> Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br> Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br> === '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' === '''Kungssången'''<br> 1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br> en samfälld och en enkel sång,<br> som går till konungen fram!<br> Var honom trofast och hans ätt,<br> gör kronan på hans hjässa lätt,<br> och all din tro till honom sätt,<br> du folk av frejdad stam!<br> 5. Du himlens Herre, med oss var,<br> som förr du med oss varit har,<br> och liva på vår strand<br> det gamla lynnets art igen<br> hos sveakungen och hans män.<br> Och låt din ande vila än<br> utöver nordanland!<br> https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945 '''Кыйрал җыры'''<br> 1. Шведлар йөрәге түреннән<br> гади генә бер җыр иңгән,<br> яд итеп кыйралын!<br> Бул син кыйралыңа тугры,<br> булсын аның таҗы нурлы,<br> аның нәселе данлыклы,<br> әй, ирекле кавем!<br> 5. Ашкач та күкләргә җаның,<br> газиз булсын сиңа халкың, —<br> һәм Свея җирендә<br> тормыш янә кабатлансын,<br> борынгы рух гел саклансын.<br> Синең җаның хозурлансын<br> Төньяк иле өстендә.<br> '''Королевская песня'''<br> ('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br> 1. В сердцах у шведов как-то раз<br> Родился гимн без пышных фраз,<br> Пусть к королю придёт.<br> Ему ты верностью плати,<br> Короны тяжесть сократи,<br> И с верою в него цвети,<br> Прославленный народ!<br> 5. И после смерти с нами будь,<br> Как прежде, укажи нам путь,<br> Едины мы с тобой.<br> Дух древний в нас с тобой сидит,<br> О свеях память он хранит…<br> Пускай душа твоя парит<br> Над северной землёй.<br> === '''ШОТЛАНДИЯ''' === Шотланд (гэль) телендә<br> '''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br> O Fhlùr na h-Albann,<br> cuin a chì sinn<br> an seòrsa laoich<br> a sheas gu bàs 'son<br> am bileag feòir is fraoich,<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaidh<br> air chaochladh smaoin?<br> Na cnuic tha lomnochd<br> ‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br> am fearann caillte<br> dan tug na seòid ud gràdh,<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaigh<br> air chaochladh smaoin.<br> Tha 'n eachdraidh dùinte<br> ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br> is faodaidh sinn èirigh<br> gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaidh<br> air chaochladh smaoin<br> Инглиз телендә<br> '''FLOWER OF SCOTLAND'''<br> O flower of Scotland<br> When will we see<br> Your like again<br> That fought and died for<br> Your wee bit hill and glen<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> The hills are bare now<br> And autumn leaves lie thick and still<br> O'er land that is lost now<br> Which those so dearly held<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> Those days are passed now<br> And in the past they must remain<br> But we can still rise now<br> And be the nation again<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> https://rutube.ru/video/bf509d6043c02ee4d023a7ad0ae554c0/ https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467 '''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br> Шотланд Чәчәге,<br> кайчан кабат<br> күрербез илнең,<br> җан фида кылып,<br> Эдвардны җиңгән<br> Һилл-Гленн кебек булганын?<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип.<br> Бу калкулыклар<br> шыр ялангач,<br> яфрак коела,<br> кайчандыр көзен<br> Эдвардны җиңеп,<br> югалган ил өстенә.<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип.<br> Ул көннәр – күптән<br> үткән заман,<br> без әле кабат<br> күтәрелә алабыз –<br> Эдвардны җиңгән<br> шул кыю милләт булып.<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип<br> '''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br> '''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br> === '''ШРИ ЛАНКА''' === Синһал телендә<br> ශ්‍රී ලංකා මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> සුන්දර සිරිබරිනී<br> සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br> ධාන්‍ය ධනය නෙක<br> මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්‍යා<br> අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br> ජීවනයේ මාතා<br> පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br> නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> ඔබ වේ අප විද්‍යා<br> ඔබ මය අප සත්‍යා<br> ඔබ වේ අප ශක්ති<br> අප හද තුළ භක්තී<br> ඔබ අප ආලෝකේ<br> අපගේ අනුප්‍රාණේ<br> ඔබ අප ජීවන වේ<br> අප මුක්තිය ඔබ වේ<br> නව ජීවන දෙමිනේ<br> නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br> ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br> යනු මැන ජය භූමී කරා<br> එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br> යමු යමු වී නොපමා<br> ප්‍රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br> නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> Укылышы:<br> Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> Sundara siribarinī<br> Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br> Dhānya dhanaya neka<br> Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br> Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br> Jīvanayē mātā<br> Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br> Namō namō mātā,<br> apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> Oba vē apa vidyā<br> Oba maya apa satyā<br> Oba vē apa shakti<br> Apa hada tuḷa bhaktī<br> Oba apa ālōkē<br> Apagē anuprāṇē<br> Oba apa jīvana vē<br> Apa muktiya oba vē<br> Nava jīvana demine<br> Nitina apa pubudu karan mātā<br> Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br> Yanu mæna jaya bhūmī karā<br> Eka mavakage daru kæla bævinā<br> Yamu yamu vī nopamā<br> Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br> Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/ https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br> Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br> ................................ === '''ЭКВАДОР''' === '''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br> Coro:<br> ¡Salve, oh Patria, mil veces!<br> ¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br> Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br> Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir,<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir.<br> 2. Los primeros los hijos del suelo<br> Que soberbio, el Pichincha decora<br> Te aclamaron por siempre señora<br> Y vertieron su sangre por ti.<br> Dios miró y a septó el holocausto<br> Y esa sangre fue germen fecundo<br> De otros héroes que atónito el mundo<br> Vió en tu torno a millares surgir,<br> a millares surgir, a millares surgir.<br> Coro:<br> ¡Salve, oh Patria, mil veces!<br> ¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br> Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br> Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir,<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir.<br> https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3 '''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br> '''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br> Кушымта:<br> Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br> Дан сиңа, сиңа дан!<br> Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br> Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br> Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br> Кояштан күбрәк нур сибелә,<br> Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br> Кояштан күбрәк нур сибелә.<br> 2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br> Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br> Синең өчен алар кан койган,<br> Сине хаким итеп таныткан.<br> Алла кабул иткән бу корбанны,<br> Кальбеңә яралгы булганны,<br> Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br> Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br> Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br> Кушымта.<br> * '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br> === '''ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ''' === https://rutube.ru/video/fd48ffa34dc6d0a2df7f9c0e6a249d94/ https://flag-gimn.ru/hymns/equatorial-guinea/ === '''ЭРИТРЕЯ''' === '''''Тигринья телендә'''''<br> ||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br> በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br> መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br> መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br> ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br> ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br> ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br> ኤርትራ ኤርትራ፡<br> ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br> ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br> ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br> ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br> ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br> ||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br> ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br> '''''Гарәп телендә'''''<br> ||: إرتريا إرتريا إرتريا<br> قد دحرت بغيظهم أعداءها<br> وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br> مع الأعداء قد مرت من عهود<br> غدا اسمها معجزة الصمود<br> فخر المكافحين في إرتريا<br> قد برهنت أن العلا لها<br> إرتريا إرتريا<br> تبوأت مكانها بين الأمم<br> بإصرارنا الذي جنى التحرير<br> سننجز البناء والتعمير<br> لتزدهر وتلبس الوقار<br> تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br> ||: إرتريا إرتريا<br> تبوات مكانها بين الأمم :||<br> https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg ||: Эритра, Эритра, Эритра,<br> Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br> Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br> Һәрдаим тугры теләгенә,<br> Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br> Горурлык терәге, Эритра<br> Хаклык өстенлеген раслап тора.<br> Эритра, Эритра,<br> Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br> Фидакарьлек илгә юл салды,<br> Ватан яңарышка юл алды,<br> Бурычы итеп алгарышын,<br> Уңган халык барысын булдыра.<br> ||: Эритра, Эритра,<br> Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br> === '''ЭСТОНИЯ''' === '''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br> Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br> kui kaunis oled sa!<br> Ei leia mina iial teal<br> see suure, laia ilma peal,<br> mis mul nii armas oleks ka,<br> kui sa, mu isamaa!<br> Sa oled mind ju sünnitand<br> ja üles kasvatand;<br> sind tänan mina alati<br> ja jään sull’ truuiks surmani,<br> mul kõige armsam oled sa,<br> mu kallis isamaa!<br> Su üle Jumal valvaku,<br> mu armas isamaa!<br> Ta olgu sinu kaitseja<br> ja võtku rohkest õnnista,<br> mis iial ette võtad sa,<br> mu kallis isamaa!<br> https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/ https://wikiway.com/estonia/gimn/ '''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br> Илем, бәхет-куанычым,<br> кадерлем, багалмам!<br> Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br> Кая барып тезләнсәм дә,<br> синдәй гүзәлне табалмам,<br> әй сөекле Ватан!<br> Син тудырдың, син үстердең<br> анам кебек мине;<br> сиңа мәңге мин бурычлы,<br> гүргә кадәр турылыклы,<br> рәхмәт укып сөям сине,<br> газиз туган илем!<br> Нигъмәтеннән аермасын<br> Ходай сине, илем!<br> Хак Тәгалә ярлыкасын,<br> бөтен дөньяда хуплансын<br> һәр ниятең, изге эшең,<br> газиз туган илем!<br> === '''ЯМАЙКА''' === JAMAICA, LAND WE LOVE<br> '''I.''' Eternal Father, bless our land<br> Guard us with Thy mighty hand<br> Keep us free from evil powers<br> Be our light through countless hours<br> To our leaders, Great Defender,<br> Grant true wisdom from above<br> Justice, truth be ours forever<br> Jamaica, land we love<br> Jamaica, Jamaica,<br> Jamaica, land we love.<br> '''II.''' Teach us true respect for all<br> Stir response to duty's call<br> Strengthen us the weak to cherish<br> Give us vision lest we perish<br> Knowledge send us, Heavenly Father,<br> Grant true wisdom from above<br> Justice, truth be ours forever<br> Jamaica, land we love<br> Jamaica, Jamaica,<br> Jamaica, land we love.<br> https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/ https://wikiway.com/jamaica/gimn/ https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga === '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' === '''''Маори телендә '''''<br> '''AOTEAROA'''<br> 1. E Ihoā Atua,<br> O ngā iwi mātou rā,<br> Āta whakarangona;<br> Me aroha noa.<br> Kia hua ko te pai;<br> Kia tau tō atawhai;<br> Manaakitia mai<br> Aotearoa.<br> '''''Инглиз телендә'''''<br> '''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br> 1. God of nations! at Thy feet<br> In the bonds of love we meet,<br> Hear our voices, we entreat,<br> God defend our Free Land.<br> Guard Pacific's triple star,<br> From the shafts of strife and war,<br> Make her praises heard afar,<br> God defend New Zealand!<br> https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav '''АОТЕАРОА'''<br> Әй Тәңребез, Аллабыз,<br> Тик Сиңа табынабыз,<br> Таң иле милләте без —<br> Сиңа мәхәббәтебез.<br> Илне муллыкта яшәт,<br> Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br> Сакла гел иминлектә<br> Аотеароаны.<br> '''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br> === '''ЯПОНИЯ''' === '''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br> '''君が代 (Kimi gayo)'''<br> きみがよは (Kimi gayo wa)<br> ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br> さざれいしの (Sazare iśi-no)<br> いわおとなりて (Iwao to narite)<br> こけのむすまで (Koke-no musu made)<br> https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/ https://my.mail.ru/music/search/君が代 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Галиҗәнап хакимлеге'''<br> Мең еллар без бәхетле;<br> Нәселең булсын тәхетле<br> Вак ташлар<br> Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br> Итәкләрендә мүк үскәнче.<br> e7sqf6yfldo92elnxtbz74ekyccqgx7 5963458 5963457 2026-06-17T07:21:39Z LiebSinger 60321 /* БУРЯТИЯ */ 5963458 wikitext text/x-wiki == '''Дөнья белән бергә җырлыйбыз!''' == '''Татар телендә дә җырланырлык дәүләт, милләт, төбәк һәм оешмалар гимннары, алфавит тәртибендә. Википедиядәге аудио-видео сылтамаларын АЕРЫМ БЕР БИТТӘ ачып уйнатырга кирәк, югыйсә, алар югалырга мөмкин. Сылтамалар татар теленә тәрҗемә алдыннан бирелә.'''<br> Мәгънәсез антиреклама https://rutube.ru/ сайтында бетерелгән.<br> === '''АБХАЗИЯ''' === Шәнеибац, шәнеибац,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> Аԥсны азыҳәан ашьа казҭәаз,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> Ахақәиҭраз ашьа казҭәаз,<br> Аԥсуаа рыҷкәынцәа!<br> О-ҳо-ҳо-о-ҳо-о-Рада<br> О-ҳо-ҳо-о-ҳо-Раида-ра!<br> Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп<br> Уара уда, Аԥсынра!<br> Еҵәа-бырлаш Аԥсынтәыла,<br> Улԥха згәаҵақәа ирҭыԥхо,<br> Геи-шьхеи рыԥшӡара зыԥшнылаз<br> Жәлар ламысла иҳаракхоит.<br> Рада, Раида, Рарира!<br> Рада, Рерама, Рерашьа!<br> Нарҭаа риира-зиироу<br> Афырхацәа Ран-Гәашьа<br> Аԥсынтәыла-иԥшьоу атәыла,<br> Ихы здиныҳәалаз Анцәа!<br> Зқьышықәсала имҩасхьо гылан,<br> Рыжәҩа еибырҭоиҭ уԥацәа!<br> Шәнеибац, Аԥсныжәлар!<br> Аишьцәа, шәнеибац!<br> Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!<br> Ҳазшаз илаԥш<br> Ҳхыуп иаҳхымшәо<br> Ԥеиԥш лаша ҳзыԥшуп!<br> Шәнеибац, Аԥсныжәлар,<br> Игылеит ҳамра,<br> Иақәым ҭашәара!<br> Урылагәырӷьа,<br> Анра-ахшара,<br> Шьардаамҭа, Аԥсынра!<br> https://rutube.ru/video/514d0fd95123fab433f1a6dc653aeeb9/ https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_instrumental_version).ogg https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Abkhazia_–_Aiaaira_(Аиааира)_(orchestral_vocal_version)_(short_version).ogg === '''АВСТРАЛИЯ БЕРЛЕГЕ''' === (дәүләт гимнының рәсми өлеше)<br> '''''English'''''<br> Australians all let us rejoice<br> For we are one and free;<br> We’ve golden soil and wealth for toil,<br> Our home is girt by sea;<br> Our land abounds in nature’s gifts,<br> Of beauty rich and rare;<br> In history’s page let every stage,<br> Advance Australia Fair!<br> In joyful strains then let us sing:<br> “Advance Australia Fair!”<br> Beneath our radiant southern Cross,<br> We’ll toil with hearts and hands;<br> To make this Commonwealth of ours<br> Renowned of all the lands;<br> For those who’ve come across the seas<br> We’ve boundless plains to share;<br> With courage let us all combine<br> To advance Australia fair.<br> In joyful strains then let us sing<br> «Advance Australia fair!»<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:U.S._Navy_Band,_Advance_Australia_Fair_(instrumental).ogg https://rutube.ru/video/e293433ffd307b26e83149f735b479d3/ https://wikiway.com/australia/gimn/ '''''Татарча'''''<br> Австралиялеләр бәхетле,<br> Без яшь һәм ирекле,<br> Хезмәт куеп, алтын җирне<br> Иттек без күрекле.<br> Җир-суларың – затлы бүләк,<br> Табигатең – шифа,<br> Атла, тарихыңны әйдәп,<br> Австралия, алга!<br> Бездән сиңа изге теләк:<br> “Австралия, алга!”<br> Көньяк Хач балкышы астында<br> Берләште күп милләт.<br> Уңган Берлекне дөньяда<br> Таныды бар дәүләт.<br> Йөрәк дәртен һәм кул көчен<br> Хасладык Ватанга,<br> Австралия ирешсен, дип,<br> Яңа уңышларга.<br> Бездән илгә изге теләк:<br> “Австралия, алга!”<br> === '''АВСТРИЯ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Land der Berge, Land am Strome'''<br> Land der Berge, Land am Strome,<br> Land der Äcker, Land der Dome,<br> Land der Hämmer, zukunftreich:<br> Heimat grosser Töchter und Söhne,<br> Volk, begnadet für das Schöne,<br> Vielgerühmtes Österreich,<br> Vielgerühmtes Österreich.<br> Heiss umfehdet, wild umstritten,<br> Liegst dem Erdteil du inmitten,<br> Einem starken Herzen gleich.<br> Hast seit frühen Ahnentagen<br> Hoher Sendung Last getragen,<br> Vielgeprüftes Österreich,<br> Vielgeprüftes Österreich.<br> Mutig in die neuen Zeiten,<br> Frei und gläubig sieh uns schreiten,<br> Arbeitsfroh und hoffnungsreich!<br> Einig laß in Jubelchören,<br> Vaterland, dir Treue schwören,<br> Vielgeliebtes Österreich,<br> Vielgeliebtes Österreich!<br> https://rutube.ru/video/1d4441afe16017ebf12b785f777569ed/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Land_der_Berge_Land_am_Strome_instrumental.ogg https://wikiway.com/austria/gimn/ '''''Татарча'''''<br> '''Таулар һәм дәрьялар иле'''<br> Таулар һәм дәрьялар иле,<br> Чиркәү, чүкеч, кырлар иле,<br> Килер көнгә мәдхия;<br> Олы шәхесләр Ватаны,<br> Гүзәлгә гашыйк гавамы,<br> Дан-шөһрәтле Австрия,<br> Дан-шөһрәтле Австрия.<br> Дәгъва-яуларны күп күргән,<br> Урыны кыйтга түреннән –<br> Куәтле йөрәк гүя;<br> Ул борынгы заманнардан<br> Бөек максатка юлланган –<br> Күп сыналган Австрия,<br> Күп сыналган Австрия.<br> Яңа чорга кыю атлый,<br> Иреккә инабәт саклый<br> Һәм хезмәткә баш ия!<br> Туганнар бердәмлегендә,<br> Безнең тугрылык гаһдендә –<br> Сөекле ил Австрия,<br> Сөекле ил Австрия!<br> === '''АЗӘРБАЙҖАН''' === '''''Azərbaycan dilində'''''<br> Azәrbaycan! Azәrbaycan! <br> Äy, qaharman ullarıña şanlı Watan! <br> Səndən ötrü can verməyə cümlə äzerbez! <br> Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadirbez! <br> Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br> Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa! <br> Minlərlə can qurban oldu, <br> Sinən hərbə meydan oldu! <br> Hüququndan keçən əsgər! <br> Hərə bir qəhrəman oldu! <br> Sən olasan gülüstan, <br> Sənə hər an can qurban! <br> Sənə min bir məhəbbət <br> Sinəmdə tutmuş məkan!<br> Namusunu hifz etməyə, <br> Bayrağını yüksəltməyə, <br> Namusunu hifz etməyə, <br> Cümlə gənclər müştaqdır! <br> Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! <br> Azərbaycan! Azərbaycan!<br> Azərbaycan! Azərbaycan!<br> https://rutube.ru/video/384c5483e25b917683bb51cf308cbb02/ https://wikiway.com/azerbaijan/gimn/ https://rutube.ru/video/037912880030760df1cd3b321641ab74/ '''''Татар телендә'''''<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> Әй, батыр улларыңа данлы Ватан!<br> Синең өчен җан бирергә җөмлә әзер без!<br> Синең өчен кан түгәргә җөмлә кадир без!<br> Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br> Өч төс байрак астында бәхетле яшә!<br> Җирең хәрби мәйдан булды,<br> Меңләгәннәр корбан булды!<br> Синең хаклыгыңны яклап,<br> Барчасы каһарман булды!<br> Син булсын дип гөлстан,<br> Сиңа һәрбер җан корбан!<br> Мең бер мәхәббәт, Ватан,<br> Йөрәктә тотам мәкян!<br> Намусыңны керләмәскә,<br> Байрагыңны кимсетмәскә,<br> Намусыңны керләмәскә<br> Барча яшьләр җан аткан!<br> Шанлы Ватан! Шанлы Ватан!<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> Азәрбайҗан! Азәрбайҗан!<br> === '''АЛБАНИЯ''' === (рәсми өлеше)<br> '''''Në shqip'''''<br> '''Himni i Flamurit'''<br> Rreth flamurit të përbashkuar<br> Me një dëshir’ e një qëllim,<br> Të gjith’ atje duke u betuar<br> Të lidhim besën për shpëtim.<br> Chorus (2):<br> Prej lufte veç ai largohet<br> Që është lindur tradhëtor,<br> Kush është burrë nuk frikësohet,<br> Po vdes, po vdes si një dëshmor!<br> https://rutube.ru/video/c9ce55b7b978d77a3f618dea331847ac/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymni_i_Flamurit_instrumental.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Байрак гимны'''<br> Байрак астында без берләштек<br> Уртак теләкләр-максатларда,<br> Ант иттек без, көрәшергә дип<br> Азатлыгыбызны якларга.<br> Кушымта (2):<br> Читләшер бу изге көрәштән<br> Сатлык булып туган гына,<br> Ир-егет бирешмәс ул куркуга,<br> Шәһит булыр ил хакына.<br> === '''АЛМАНИЯ ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Auferstanden aus Ruinen...'''<br> Auferstanden aus Ruinen<br> und der Zukunft zugewandt,<br> laßt uns Dir zum Guten dienen,<br> Deutschland, einig Vaterland.<br> Alte Not gilt es zu zwingen,<br> und wir zwingen sie vereint,<br> denn es muß uns doch gelingen,<br> daß die Sonne schön wie nie<br> über Deutschland scheint,<br> über Deutschland scheint.<br> Glück und Friede sei beschieden<br> Deutschland, unserm Vaterland,<br> alle Welt sehnt sich nach Frieden,<br> reicht den Völkern eure Hand.<br> Wenn wir brüderlich uns einen,<br> schlagen wir des Volkes Feind,<br> laßt das Licht des Friedens scheinen,<br> daß nie eine Mutter mehr<br> ihren Sohn beweint,<br> ihren Sohn beweint.<br> Laßt uns pflügen, laßt uns bauen,<br> lernt und schafft wie nie zuvor,<br> und der eig’nen Kraft vertrauend<br> steigt ein frei Geschlecht empor.<br> Deutsche Jugend, bestes Streben<br> unsres Volks in dir vereint,<br> wirst du Deutschlands neues Leben.<br> Und die Sonne schön wie nie<br> über Deutschland scheint,<br> über Deutschland scheint.<br> https://rutube.ru/video/954d694e9372f0bb9d20f431a7cfffda/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Auferstanden_Aus_Ruinen_(Instrumental).ogg '''''Татарча'''''<br> '''Хәрабәдән күтәрелгән...'''<br> Хәрабәдән күтәрелеп,<br> киләчәккә юл тоткан,<br> без Сиңа итик игелек,<br> Алмания, бердәм Ватан.<br> Бердәм булгач, барча киртә<br> юкка чыга бүген дә, –<br> һәм безнең кулдан бу килә;<br> кояш мулдан нур сибә<br> алман күгендә,<br> алман күгендә.<br> Ураз-бәхет насыйп булсын<br> алманнар Ватанына,<br> дуслык кулларын ул сузсын<br> дөнья халыкларына.<br> Туганнарча бердәмлектә<br> җиңеп халык дошманын,<br> яшик хөрлек-иминлектә, –<br> ана, улын югалтып,<br> һич еламасын,<br> һич еламасын.<br> Иҗат итеп, белем алып,<br> йортлар салыйк, җир сөрик,<br> үз көчебезгә таянып,<br> яңа буын үстерик.<br> Алман яшьләре, гавамның<br> омтылышлары – сездә,<br> сез – киләчәге Ватанның.<br> Кояш мулдан нур сибә<br> алман күгендә,<br> алман күгендә.<br> === '''АЛМАНИЯ ФЕДЕРАТИВ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Deutsch'''''<br> '''Einigkeit und Recht und Freiheit'''<br> Einigkeit und Recht und Freiheit<br> Für das deutsche Vaterland.<br> Danach laßt uns alle streben<br> Brüderlich mit Herz und Hand.<br> Einigkeit und Recht und Freiheit<br> Sind des Glückes Unterpfand.<br> Blüh‘ im Glanze dieses Glückes,<br> Blühe, deutsches Vaterland!<br> Blüh’ im Glanze dieses Glückes,<br> Blühe, deutsches Vaterland!<br> https://rutube.ru/video/4e7ff3d5cd368e8f2855dc1268262d80/ https://rutube.ru/video/ebe574a376ae9359bf09803dc92df718/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:German_national_anthem_performed_by_the_US_Navy_Band.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Бердәмлек, хокук, хөррият'''<br> Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br> Алман җирендә хаким.<br> Изге туганлык хисләрен<br> Йөртсен күңeлендә һәркем.<br> Бердәмлек, Хокук, Хөррият –<br> Безнең бәхет солтаны.<br> Шул бәхеттә чәчәк ат син<br> Мәңге, Алман Ватаны!<br> Шул бәхеттә чәчәк ат син<br> Мәңге, Алман Ватаны!<br> === '''АЛТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Алтай тилиде'''''<br> Кӧк теҥери јылдыстар,<br> Улу, јайым Кан-Алтай.<br> Ӱч-сӱмер, ыйык тайгалар –<br> Агару, јебрен Алтай.<br> Ӱч толыкту Кан-Алтай,<br> Јыҥкыс эдер јаҥы јок.<br> Ӱргӱлји кӱйген одыбыс<br> Ӧчӱп калар учуры јок.<br> Алтай – ӧскӧн кабайыс,<br> Алтай – мӧҥкӱ кудайыс.<br> Элен чактарга корула,<br> Россияла бис јажына.<br> Алтай!<br> https://rutube.ru/video/339cb8c2835c89052f0ba8743b3706d9/ https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Республики%20Алтай https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Алтай_(2001).ogg Аудиода ике куплеты гына уйнатылган.<br> '''''Татар телендә'''''<br> Күк йөзендә йолдызлар,<br> Олы, бәйсез Хан-Алтай.<br> Өчтүбә, урманлы таулар –<br> Борынгы, изге Алтай.<br> Өч түбәле Хан-Алтай,<br> Юк янтык булган чагы.<br> Мәңгелек ут янган җирнең<br> Юк сүрелер учагы.<br> Алтай – без үскән төбәк,<br> Алтай – мәңгелек терәк.<br> Гомерлек бу язмышыбыз,<br> Русиядә тормышыбыз.<br> ........................ Хан-Алтай!<br> === '''АМЕРИКА КУШМА ШТАТЛАРЫ''' === '''''English'''''<br> '''The Star-Spangled Banner'''<br> Oh, say, can you see, the dawn’s early light<br> What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming?<br> Whose broad stripes and bright stars, thro’ the perilous fight,<br> O’er the ramparts we watched were so gallantly streaming. <br> And the rocket’s red glare, the bomb’s bursting in air, <br> Gave proof through the night that our flag was still there. <br> Oh, say, does that Star-spangled Banner yet wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave? <br> On the shore dimly seen, thro’ the mists of the deep, <br> Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, <br> What is that which the breeze, o’er the towering steep, <br> As it fitfully blows, half conceals, half discloses? <br> Now it catches the gleam of the morning’s first beam, <br> In fully glory reflected, now shines on the stream: <br> ‘This the star-spangled banner: oh, long may it wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave. <br> And where is that band who so vauntingly swore <br> That the havoc of war and the battle’s confusion <br> A home and a country should leave us no more! <br> Their blood has vanished out their foul footsteps’ pollution. <br> No refuge could save the hireling and slave <br> From the terror of flight, or the gloom of the grave: <br> And the Star-Spangled Banner in triumph doth wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave!<br> Oh, thus be it ever when freemen shall stand. <br> Between their loved home and the war’s desolation: <br> Blest with vict’ry and peace, may the heav’n-rescued land <br> Praise the Power that has made and preserved us a nation. <br> Then conquer we must, when our cause it is just. <br> And this be our motto: “In God is our trust”. <br> And the Star - Spangled Banner in triumph shall wave <br> O’er the land of the free and the home of the brave.<br> https://rutube.ru/video/27c1ab2898f2ac17900e3861b85b62fb/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Йолдызлы буй-буй байрак'''<br> Әйт әле, күрәмсең алсу таң атканда, –<br> Без аны данладык кич кояш батканда?<br> Зәңгәр күк, йолдызлар – ак-кызыл иңендә, –<br> Җилфердиме ул байрак кирмәннәр түрендә?<br> Ракеталар янды, бомбалар шартлады, –<br> Ә байрак төн буе безнең сафта калды.<br> Әйт әле, балкыймы ул байрак бүген дә –<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә?<br> Тәкәбберләр, посып куе томаннарга,<br> Дөм караңгылыкта яткан текә ярда –<br> Капыл җил байрактан куркуны басармы,<br> Әллә бер яшереп, яңадан ачармы?<br> Горур балкый анда, шәфәкъ нурларында,<br> Сурәте чагыла агымсу-алкында, –<br> Йолдызлы байрак ул, җилфердәсен көн дә <br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә.<br> Кайда соң киберле ант эчкән өерләр? –<br> Юкка чыкты алар, тар-мар ителделәр,<br> Канлы эзләрен дә каплый кара туфрак...<br> Һәм Ил-Ватан безгә гомерлеккә уртак!<br> Урын юк сыенырга ялчыга һәм колга –<br> Куркып качса качсын кабер шомлыгына.<br> Йолдызлы байрак ул – дан-шөһрәт иңендә,<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br> Азатлар барында мәңге шулай булсын.<br> Сөекле йортыбыз сугыштан арынсын:<br> Мәдхия – юнәлтеп җиңүле солыхка,<br> Милләт итеп безне, ярлыкаучы Хакка.<br> Уңышка омтылыш, гамәлдә ышаныч,<br> Безнең шигаребез: “Аллага таяныч”.<br> Буй-буй байрак балкыр – дан-шөһрәт иңендә,<br> Кыюлар җирендә, азатлар илендә!<br> === '''АНГОЛА''' === === '''АНДОРРА КЕНӘЗЛЕГЕ''' === '''''En català'''''<br> '''El Gran Carlemany'''<br> El gran Carlemany, mon pare,<br> dels alarbs em deslliurà,<br> I del cel vida em donà,<br> de Meritxell, la gran Mare.<br> Princesa nasquí i Pubilla<br> entre dues nacions, neutral;<br> sols resto l'única filla,<br> de l'imperi Carlemany.<br> Creient i lliure onze segles,<br> creient i lliure vull ser.<br> Siguin els furs mos tutors<br> i mos Prínceps defensors!<br> I mos Prínceps defensors!<br> https://rutube.ru/video/2bf7a136d89852ff06af65a8c860b9a4/ https://wikiway.com/andorra/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:El_Gran_Carlemany.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Бөек Карл'''<br> Гарәпләрдән азат иткән<br> Бөек Карл, газиз атам,<br> Һәм күктән бүләк иңдергән<br> Меричель, изге анам.<br> Кыйрал кызы булып тудым –<br> Ике халыкка бердән;<br> Ялгыз варис булып калдым<br> Бөек Карл дәүләтеннән.<br> Азат, диндар унбер гасыр,<br> Шул халәттә калсамчы.<br> Кануннар булсын яклаучым,<br> Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br> Һәм Кенәзләр – саклаучым!<br> === '''АНТИГУА-БАРБУДА''' === '''Fair Antigua and Barbuda!'''<br> We thy sons and daughters stand<br> Strong and firm in<br> Peace or danger<br> To safe-guard our Native Land<br> We commit ourselves to building<br> A true nation brave and free;<br> Ever striving, ever seeking,<br> Dwell in love and unity<br> Raise the standard! Raise it boldly!<br> Answer now to duty’s call<br> To the service of thy country,<br> Sparing nothing, giving all;<br> Gird your loins and join the battle<br> ‘Gainst fear, hate and poverty,<br> Each endeavouring, all achieving,<br> Live in peace where man is free.<br> God of nations, let Thy blessings<br> Fall upon this land of ours;<br> Rain and sunshine ever sending,<br> Fill her fields with crops and flowers;<br> We her children do implore Thee,<br> Give us strength, faith, loyalty,<br> Never failing, all enduring<br> To defend her liberty.<br> https://rutube.ru/video/dc46677134a3a1c85ae3a68c0ebb41d2/ === '''АРГЕНТИНА''' === '''''En español'''''<br> '''¡Oid mortales!'''<br> ¡Oid mortales! el grito sagrado:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> Oid el ruido de rotas cadenas:<br> Ved en trono a la noble Igualdad.<br> ¡Ya su trono dignísimo abrieron<br> Las provincias unidas del Sud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> Y los libres del mundo responden:<br> ¡Al Gran Pueblo Argentino Salud!<br> '''''Refren''''':<br> Sean eternos los laureles<br> Que supimos conseguir,<br> Que supimos conseguir.<br> Coronados de gloria vivamos<br> O juremos con gloria morir,<br> O juremos con gloria morir,<br> O juremos con gloria morir!<br> https://rutube.ru/video/0016b272cf56bccdf72421061a969577/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Argentino_instrumental.ogg '''''Татар телендә (рәсми җыелма куплет, башта 40 секундка якын оркестр гимнның увертюрасын уйный)'''''<br> '''Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз!'''<br> Әй, фани бәндәләр, тыңлагыз оранны:<br> “Азатлык! Азатлык! Һәм Ирек!”<br> Тыңлагыз богаулар гөрселдәп сынганны!<br> Күрегез: тәхеттә — Тигезлек,<br> Көньякта тәхеткә ирештерде аны<br> Берләшкән Төбәкләр, биреп ямь!<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> Һәм безне котлады ирекле Җир шары:<br> “Аргентина халкына сәлам!”<br> '''''Кушымтасы''''':<br> Уңышларга ирешәбез,<br> Булсын ил мәңгелектә,<br> Булсын ил мәңгелектә.<br> Дан-шөһрәткә тәкъдир ителгәнбез,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә,<br> Әҗәлебез булыр шөһрәттә!<br> === '''ӘЛ-ҖӘЗАИР''' === '''QASAMAN'''<br> (гарәп тексты транскрипциясе)<br> I. Qasaman bi-n-nāzilāti l-māḥiqāt<br> Wa-d-dimāʾi z-zākiyāti ṭ-ṭāhirāt<br> Wa-l-bunūdi l-lāmiʿāti l-khāfiqāt<br> Fi-l-jibāli sh-shāmikhāti sh-shāhiqāt<br> Naḥnu thurnā fa-ḥayātun ʾaw mamāt<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> II. Naḥnu jundun fi sabīli l-ḥaqqi thurnā<br> Wa ʾila stiqlālinā bi-l-ḥarbi qumnā<br> Lam yakun yuṣğā lanā lamā naṭaqnā<br> Fa-ttakhadhnā rannata l-bārūdi waznā.<br> Wa-ʿazafnā nağmata r-rashshāshi laḥnā<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> III. Yā Firansā, qad maḍā waqtu l-ʿitāb<br> Wa-ṭawaynāhu kamā yuṭwā l-kitāb<br> Yā Firansā ʾinna dhā yawmu l-ḥisāb<br> Fa-staʿiddī wa-khudhī minnā l-jawāb<br> ʾInna fī thawratinā faṣlu l-khiṭāb<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> IV. Naḥnu min ʾabṭālinā nadfaʿu jundā<br> Wa-ʿala ʾashlaʾinā naṣnaʿu majdā.<br> Wa-ʿala ʾarwāḥinā naṣʿadu khuldā.<br> Wa-ʿala hāmātinā narfaʿu bandā.<br> Jabhatu t-Taḥrīri ʾaʿṭaynāki ʿahdā.<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> V. Ṣarkhatu l-ʾawṭāni min sāḥi l-fidā<br> Ismaʿūhā wa-stajībū li-n-nidā<br> Wa-ktubūhā bi-dimāʾi sh-shuhadāʾ<br> Wa-qraʾūhā li-banī l-jayli ğadā.<br> Qad madadnā laka yā majdu yadā<br> Wa-ʿaqadnā al-ʿazma ʾan taḥyā l-Jazāʾir<br> Fa-shhadū! Fa-shhadū! Fa-shhadū!<br> https://rutube.ru/video/07971eb6358051f8de3bc6f501281297/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kassaman_instrumental.ogg https://wikiway.com/algeria/gimn/ '''АНТ ИТӘБЕЗ!'''<br> Барысын да юк итүче яшен белән,<br> Без түккән кан һәм керсез күз яше белән,<br> Таулар өстендәге байрак төсе белән –<br> Ант итәбез, Әлҗәзаир яшәр, дип,<br> Һәркем, кабат яшәү яки үлү өчен,<br> Каберләрдән торып, сафка басар, дип.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Үз хокукларыбыз өчен көрәшәбез,<br> Бәйсезлек өчен сугышка керешәбез.<br> Таләпләребезне һич ишетмәсәгез,<br> Алар туплар телендә әйтеләчәк,<br> Һәм пулемётлар аңлатып бирәчәк,<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Әй Франция! Сафсата сатулар үтте,<br> Коллык китабын яптык – укылып бетте.<br> Әй Франция! Хисап тотар вакыт җитте!<br> Инкыйлаб хөкем карарын әйтәчәк,<br> Әзер бул! – Менә безнең җавабыбыз!<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Батырларыбыз төзер батальоннар,<br> Җәсәдебез киләчәк данын хаклар,<br> Шәһит киткәннәр үлемсезлеккә атлар,<br> Исәннәр горур байрак күтәрәчәк,<br> “Азатлык фронты”на турылыклы<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> Яу кырлары Ватан өчен күтәрелә,<br> Тыңлагыз һәм буйсыныгыз өннәренә!<br> Язып куегыз шәһитләр каны белән!<br> Яңа буыннар да үзләштерәчәк!<br> Сиңа, дан, кулларыбызны сузабыз,<br> Ант иттек: Әл-Җәзаир яшәячәк.<br> Фәшһәдү! Фәшһәдү! Фәшһәдү!<br> '''Гадәттә беренче куплеты гына башкарыла һәм аның беренче ике юлы кабатлана. Оркестр гына уйнаганда ике юллык кереш өлеше була.'''<br> === '''ӘРДЕЙ''' === '''ERDELY HIMNUSZ'''<br> 1. Ki tudja merre, merre visz a végzet:<br> Göröngyös úton, sötét éjjelen.<br> Vezesd még egyszer, győzelemre néped,<br> Csaba királyfi, csillagösvényen!<br> '''''Refrén (2):'''''<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br> Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br> 2. Ameddig élünk, magyar ajkú népek,<br> Megtörni lelkünk nem lehet soha!<br> Szülessünk bárhol, földünk bármely pontján,<br> Lenne a sorsunk jó vagy mostoha.<br> '''''Refrén:'''''<br> Maroknyi székely porlik, mint a szikla,<br> Népek harcának zajló tengerén.<br> Fejünk az ár jaj, százszor elborítja,<br> Ne hagyd elveszni Erdélyt, Istenünk!<br> https://archive.org/details/youtube-TUAimioBMoQ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Székely_himnusz_Vocal.ogg '''ӘРДЕЙ ГИМНЫ'''<br> Язмышлар безне йөртми кайда гына<br> Караңгы төндә, сикәлтә-урда.<br> Чаба шаһзадә, кайт кабат халкыңа,<br> Алып чык аны йолдызлы юлга.<br> '''''Кушымтасы (2):'''''<br> Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Йөз кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> Маҗар телле кавемнәр арасында<br> Мәңге сынмас безнең көч-рухыбыз,<br> Тусак та дөньяның кайсы урынында,<br> Нинди булса да юл-язмышыбыз.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Ялгыз кыя күк, сикәй басып тора<br> Халыклар явы барган диңгездә,<br> Кат-кат калды ул дулкыннар астында;<br> Яшәү насыйп ит, Ходай, Әрдейгә.<br> '''Әрдей – бүгенге Румыйниянең уртасында калган маҗар телле Трансильвания төбәгенең маҗарча исеме. Гимнның рәсми статуста булмаган тагын өч куплеты бар.'''<br> === '''ӘРМӘНСТАН''' === '''''Հայերենով'''''<br> '''Մեր Հայրենիք'''<br> Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,<br> Որ ապրել է դարեդար<br> Յուր որդիքը արդ կանչում են<br> Ազատ, անկախ Հայաստան։<br> Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,<br> Որ իմ ձեռքով գործեցի<br> Գիշերները ես քուն չեղայ,<br> Արտասուքով լվացի։<br> Նայիր նրան՝ երեք գոյնով,<br> Նուիրական մեր նշան<br> Թող փողփողի թշնամու դեմ<br> Թող միշտ պանծայ Հայաստան։<br> Ամենայն տեղ մահը մի է<br> Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,<br> Բայց երանի՝ որ յուրր ազգի<br> Ազատության կը զոհվի։<br> https://rutube.ru/video/969d684fdc0f224fb32e80120e0bde6e/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mer_Hayrenik_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Безнең Ватаныбыз'''<br> Безнең азат Ватаныбыз –<br> Яшьтәш ул гасырларга,<br> Балаларын чакыра бүген<br> Ирекле Әрмәнстанга.<br> Менә сиңа байрак, абый,<br> Үз кулым белән тектем,<br> Төннәр буена йокламый,<br> Күз яшьләремне түктем.<br> Кара әле өч төс туга –<br> Безнең изге тамгабыз,<br> Балкып торсын бар дошманга<br> Мәңге Әрмәнстаныбыз!<br> Юктыр узмыш язмышлардан,<br> Кеше үлә бер генә,<br> Халкына җан фида булган –<br> Изгелектә мәңгегә.<br> === '''ӘФГАНСТАН (2006-2021)''' === '''ملی سرود‎'''<br> دا وطن افغانستان دى<br> دا عزت د هر افغان دى<br> كور د سولې، كور د تورې<br> هر بچى يې قهرمان دى<br> دا وطن د ټولو كور دى<br> د بلوڅو، د ازبكو<br> د پښتون او هزارهوو<br> د تركمنو، د تاجكو<br> ور سره عرب، ګوجر دي<br> پاميريان، نورستانيان<br> براهوي دي، قزلباش دي<br> هم ايماق، هم پشايان<br> دا هيواد به تل ځلېږي<br> لكه لمر پر شنه آسمان<br> په سينې كې د آسيا به<br> لكه زړه وي جاويدان<br> نوم د حق مو دى رهبر<br> وايو الله اكبر<br> وايو الله اكبر<br> وايو الله اكبر<br> Укылышы:<br> '''Milli surud'''<br> Dā watan Afgānistān dai,<br> dā izat də har Afgān dai<br> Kor də sor, kor də ture,<br> har bačai ye qahramān dai<br> Dā watan də ttolo kor dai,<br> də Baločo, də Uzbəko<br> də Pax̌tun aw Hazārawo,<br> də Turkməno, də Tāǰəko<br> Wər sara Arəb, Guǰər di,<br> Pāmiryān, Nuristānyān<br> Brāhuwi di, Qizilbāsh di,<br> ham Aymāq, ham Pašāyān<br> Dā hiwād ba təl dzaleγ̌i,<br> ləka lmar pər šnə āsmān<br> Pə sine ke də Āsyā ba,<br> ləka zrrə wi ǰāwidān<br> Num də haq mo dai rahbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar,<br> Wāyu Allāhu Akbar<br> https://wikiway.com/afganistan/gimn/ https://rutube.ru/video/f188db3867fbaf68e2d404a43f7ceb97/ '''Милли суруд'''<br> Бу ил — безнең Әфганстан,<br> Һәр илдәшкә гыйззәт вә шан;<br> Солых җире, кылыч җире,<br> Һәр улы аның каһарман.<br> Күп кавем илгә ватандар:<br> Һәм бәлүҗләр, һәм үзбәкләр,<br> Һәм пуштуннар, һазаралар,<br> Һәм таҗиклар, һәм төркмәннәр.<br> Бердәй гарәпләр, гүҗҗарлар,<br> Памирлылар, нурстанлылар,<br> Кызылбашлар, браһүиләр,<br> Дүрт аймак һәм пәшәиләр.<br> Балкыр ил дөнья күгендә<br> Галәмдәге Кояш кебек,<br> Азиянең иң түрендә<br> Ватаныбыз — ул мәңгелек!<br> Әйт: “Илаһым — Хак вә Рәһбәр;<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!<br> Тәкрарым: Аллаһы әкбәр!”<br> === '''ӘФГАНСТАН (2021-...)''' === '''دا د باتورانو کور'''<br> ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br> 𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس:<br> ساتو يې پۀ سرو وينو، دا د شهيدانو کور<br> 𝄇 دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> ۱<br> ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي<br> 𝄇 ستا کاڼي او بوټي ټول، مونږه ته لعلونه دي 𝄆<br> وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي<br> 𝄇 وينه پرې توی شوې ده، سرۀ لکه گلونه دي 𝄆<br> 𝄇 کله يې څوک نيولای شي؟ دا دی د زمريانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۲<br> تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br> 𝄇 تا به تل آزاد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br> ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ<br> 𝄇 ستا تاريخ به ياد ساتو، څوچې وي ژوندون زمونږ 𝄆<br> 𝄇 دې کښې به بازان اوسي، دا دی د بازانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۳<br> ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br> 𝄇 ای گرانه وطن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br> ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ<br> 𝄇 ای ښايسته چمن زما، ځار شمه لۀ تا نه زۀ 𝄆<br> 𝄇 خلاص که لۀ انگرېز نه وو، شو د اورسانو گور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> کورس<br> ۴<br> ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې<br> 𝄇 ډېرۍ ککرۍ گوره، پاتي د روسانو شوې 𝄆<br> شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې<br> 𝄇 شنډېدۀ هر يو دښمن، واړۀ ارزوگانې شوې 𝄆<br> 𝄇 هرچا ته معلوم شولو، دا د افغانانو کور<br> دا د باتورانو کور، دا د باتورانو کور 𝄆<br> 𝄇 کورس 𝄆<br> 𝄇 دا د باتورانو کور... 𝄆<br> https://yandex.ru/video/preview/16943774437745064169 '''БУ — КЫЮЛАР ВАТАНЫ'''<br> Кушымтасы:<br> Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br> I<br> Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br> Гүя кызыл якутлар — тау-ташлар һәм куаклар.<br> Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br> Чәчәкләргә тамган ул — Ватан уллары каны.<br> Арысланнар Ватаны — аны җиңеп буламы?<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> II<br> Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br> Гомеребез барында — без азатлык сагында!<br> Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br> Гомеребез барында — ил-тарих кочагында!<br> Бөркетләр тота аны, бу — бөркетләр Ватаны!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> III<br> Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br> Минем газиз Ватаным, аңарга фида җаным!<br> Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br> Гүзәл болын-кырларым, барысына фида җаным!<br> Инглиздән иттек азат, урыска кордык зират!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы.<br> IV<br> Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br> Урыс калдырган, күрче, — баш сөякләре күче!<br> Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br> Барча дошман җиңелгән, өметләре өзелгән!<br> Барысының хәтер-аңы: бу — әфганнар Ватаны!<br> Бу кыюлар Ватаны, бу батырлар Ватаны!<br> Кушымтасы:<br> Кан коеп саклыйк аны, бу — шәһитләр Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны, бу — батырлар Ватаны!<br> Бу — кыюлар Ватаны...<br> === '''БАЙАР ИЛЕ (БАВАРИЯ)''' === '''''Deutsch'''''<br> 1. Gott mit dir, du Land der Bayern,<br> deutsche Erde, Vaterland!<br> Über deinen weiten Gauen<br> ruhe Seine Segenshand!<br> ||:Er behüte deine Fluren,<br> schirme deiner Städte Bau<br> Und erhalte dir die Farben<br> Seines Himmels, weiß und blau!:||<br> 2. Gott mit dir, dem Bayernvolke,<br> dass wir, uns’rer Väter wert,<br> fest in Eintracht und in Frieden<br> bauen uns’res Glückes Herd!<br> ||:Dass mit Deutschlands Bruderstämmen<br> einig uns ein jeder schau<br> und den alten Ruhm bewähre<br> unser Banner, weiß und blau!:||<br> https://rutube.ru/video/3e4c1ca4a98b3e9517d2c396603775df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Für_Bayern_(Bayernhymne).ogg '''''Татарча (дүрт куплетның гадәттә башкарыла торганнары)'''''<br> Ходай Байар илен яклый,<br> Алман нәселе Ватанын,<br> Киң җирләребез сагында –<br> Аның кодрәт калканы!<br> ||:Иминлектә ил-көнебез,<br> Шәһәрләр төзелеше,<br> Безнең ак-зәңгәр байракта –<br> Изге күкләрнең төсе.:||<br> Ходай Байар халкын саклый,<br> Без – бабалар мирасын,<br> Бердәмлектә, татулыкта<br> Корып бәхет оясын.<br> ||:Байар халкы, алман нәселе!<br> Ходай биргән байлыгың:<br> Борынгы даның сурәте – <br> Ак-зәңгәр төс байрагың!:||<br> === '''БАНГЛАДЕШ''' === === '''БАСКЛАР ИЛЕ''' (рәсми) === '''''Euskeraz'''''<br> '''Euzko Abendaren Ereserikia'''<br> Gora ta Gora Euzkadi,<br> aintza ta aintza<br> bere goiko Jaun Onari.<br> Areitz bat Bizkaian da<br> Zar sendo sindo<br> bera ta bere lagia lakua.<br> Areitz gainean dogu<br> gurutza deuna<br> beti geure goi buru.<br> Abestu gora Euzkadi<br> aintza ta aintza<br> bere goiko Jaun Onari!<br> https://rutube.ru/video/bee4f9a485fffea6791fdd48ae94955c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Basque_Country_Vocal.ogg<br> (икесендә дә вокал, башта гимнның увертюрасы уйнала)<br> '''''Баск телендә'''''<br> '''Баск халкы гимны'''<br> Күтәрел, әй, Басклар Иле,<br> мактау-дан бөек<br> Кодрәт иясе Аллага!<br> Бискайяда, яр буенда,<br> изге Синдо күле янында<br> имән — борынгы, нык.<br> Бу имәндә нурлар сибеп<br> изге хач балкый —<br> өметебез символы.<br> Җырлыйк: “Күтәрел, Басклар Иле,<br> мактау һәм дан<br> кодрәт иясе Аллага!”<br> === '''БАСКЛАР ИЛЕ (милли)''' === '''''Euskeraz'''''<br> '''Gernikako Arbola'''<br> 1. Gernikako arbola da bedeinkatua,<br> Euskaldunen artean guztiz maitatua.<br> Eman ta zabal zazu munduan frutua<br> adoratzen zaitugu arbola santua.<br> Mila urte inguru da esaten dutela<br> Jainkoak jarri zuela Gernikako arbola.<br> Zaude bada zutikan orain da denbora<br> eroritzen bazera arras galdu gera.<br> 2. Ez zera eroriko arbola maitea<br> baldin portatzen bada Bizkaiko Juntia.<br> Laurok hartuko degu zurekin partea<br> pakian bizi dedin euskaldun jendia.<br> Betiko bizi dedin Jaunari eskatzeko<br> jarri gaitezen danok laister belauniko.<br> Eta bihotzetikan eskatu ezkero<br> arbola biziko da orain eta gero.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gernikako_Arbola._Iparragirre,_1853.ogg<br> Гимн текстының һәр ике юлы башкарганда икешәр тапкыр кабатлана)<br> '''''Баск телендә'''''<br> '''Герника Агачы'''<br> ''(гомуммилли баск гимнның гадәттә башкарыла торган куплетлары)''<br> 1. Әй, бәхет китерүче Герника агачы,<br> Баск Иле кешеләре сине бик ярата.<br> Җимешләреңне бөтен дөньяга таратчы,<br> халык сине кадерли, изге дип җан ата.<br> Хак Тәгалә сине, диләр, мең еллар элек<br> Герника туфрагында үсмәккә бар кылган.<br> Төз басып тор бүген дә, имән, үс кинәнеп,<br> син авып китсәң, халкың килер пыран-заран.<br> 2. Син аумассың, кадерле милләт имәнебез,<br> Бискайя хакимнәре үзен дөрес тотса.<br> Дүрт провинция – бер ил булып берләшербез,<br> басклар кавеме яшәр имин тынычлыкта.<br> Әйдәгез, барыбыз да сорыйк Тәңребездән:<br> Герника агачыбыз – ул яшәсен мәңге.<br> Сорыйк ихлас күңелдән, баш иеп йөзтүбән,<br> итәр Алла мәңгелек милләтне, имәнне.<br> === '''БАҺАМА УТРАУЛАРЫ''' === Lift up your head to the rising sun, Bahamaland;<br> March on to glory, your bright banners waving high.<br> See how the world marks the manner of your bearing!<br> Pledge to excel through love and unity.<br> Pressing onward, march together<br> to a common loftier goal;<br> Steady sunward, tho’ the weather<br> hide the wide and treachrous shoal.<br> Lift up your head to the rising sun, Bahamaland,<br> ‘Til the road you’ve trod lead unto your God,<br> March on, Bahamaland.<br> https://flag-gimn.ru/hymns/bahamas/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Bahamas.oga === '''БАШКОРТСТАН''' === '''''башкорт телендә'''<br> Башҡортостан, hин hөйөклө ғәзиз йер,<br> Халҡыбыҙҙың изге Ватаны,<br> Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа<br> Тыуған илдең тыныс ал таңы.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> Башҡортостан, hин хөрмәтле, данлы ил,<br> Еңеү яулап алға бараhың.<br> Киләсәккә яҡты нур-моң сәсә<br> Һинең ғорур рухлы байрағың.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> Республикам, йондоҙ булып балҡы hин,<br> Күҡрәп йәшә, гүзәл илебеҙ.<br> Тыуған йерҙә hүнмәҫ усағыбыҙ,<br> Туған телдә тынмаҫ йырыбыҙ.<br> Дан hиңә, Башҡортостан!<br> Илен hөйгән азат халҡыңа дан!<br> Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә<br> Сәскә ат, Башҡортостан!<br> https://rutube.ru/video/0f47f1cd4753aac6200911208bada1b8/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Bashkortostan.ogg '''''татар телендә'''''<br> Башкортстан, син сөекле газиз җир,<br> Халкыбызның изге Ватаны,<br> Чал Уралдан калка бар тарафка<br> Туган илнең тыныч ал таңы.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан<br>! Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> Башкортстан, син хөрмәтле, данлы ил,<br> Җиңү яулап алга барасың. <br> Киләчәккә якты нур-моң чәчә<br> Синең горур рухлы байрагың.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br> Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> Республикам, йолдыз булып балкы син,<br> Күкрәп яшә, гүзәл илебез.<br> Туган җирдә сүнмәс учагыбыз,<br> Туган телдә тынмас җырыбыз.<br> Дан сиңа, Башкортстан!<br> Илен сөйгән азат халкыңа дан!<br> Рәсәй белән бөек бердәмлектә<br> Чәчәк ат, Башкортстан!<br> === '''БӘРӘҢГЕ (район гимны)''' === '''''Татар телендә'''''<br> <u>'''Тәбрис Фәйзрахманов көе һәм шигыре'''</u><br> Илләтсу башланган урманнар,<br> Ир, Нәлә буйлары, тугайлар,<br> Сабан-туй гөрләгән мәйданнар —<br> Зур бүләк якташлар, туганнар!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Бердәмлек, тигезлек төбәге,<br> Халыклар дуслыгы терәге,<br> Чәчәк ат, ирекле бул мәңге<br> Кадерле, гүзәл җир — Бәрәңге!<br> Иделгә ашкына суларың.<br> Дөньяга танылган улларың.<br> Киң юллар, мул уңыш — байлыгың,<br> Иң тәмле икмәкле районым.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Таң ата, уяна туган як.<br> Яңгырый иртәнге моң-азан.<br> Бу җирне яраткан изге зат.<br> Мең шөкер сиңа! Дан сиңа! Дан!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''''Олыкмарий йылмеште'''''<br> <u>'''Татьяна Очееван кусарымыже'''</u><br> Чодыра дене ялым эртен,<br> Ший Элнет шыргыкта йывертен.<br> Сабантуй ден Пеледыш пайрем<br> Шергылтеш, калыкнам чумырен.<br> '''''Припев:'''''<br> Ик еш семын келшен илена.<br> Ойго ден куаннам пайлена.<br> Куш, чаплане, шумбел мландына,<br> Чон шепка — Параньга кундымна!<br> Шочмо Эл чын шочшетым пала,<br> Рвезе тукым шарналын ила.<br> Перкем налше киндетым акла,<br> Родо-влакшем эн порын сийла.<br> '''''Припев.'''''<br> Эр кынелын, пашаш каена,<br> Торшымаш ден лумет нолтена.<br> Ко вер-шӧржым сакла, йората —<br> Шочмо мланде тудлан таушта.<br> '''''Припев.'''''<br> '''''На русском языке'''''<br> <u>'''перевод Татьяны Очеевой'''</u><br> Обнимая деревни, поля<br> Протекает Илеть и Ноля.<br> Край родной, в этих дивных местах<br> Развернул Сабантуй торжества.<br> '''''Припев:'''''<br> Братской дружбой единой сильна<br> Ты для славы великой дана.<br> Будь всех краше, богаче, мила,<br> Параньгинская наша земля!<br> Сыновей, дочерей имена<br> Помнит с гордостью, знает страна<br> С чудным вкусом ржаные хлеба -<br> Угощаешь соседей любя.<br> '''''Припев.'''''<br> Над землей встала зорька светла,<br> Ждут нас свершенья, дела.<br> Всем, кому мать-земля так мила,<br> Благодарность, почет и хвала.<br> '''''Припев.'''''<br> === '''БӘХРӘЙН''' === https://wikiway.com/bahrain/gimn/ === '''БЕЛАРУСЬ (дәүләт гимны)''' === '''''На беларускай мове'''''<br> '''Мы, беларусы'''<br> Мы, беларусы – мірныя людзі,<br> Сэрцам адданыя роднай зямлі,<br> Шчыра сябруем, сілы гартуем<br> Мы ў працавітай, вольнай сям’і.<br> Прыпеў:<br> Слаўся, зямлі нашай светлае імя,<br> Слаўся, народаў братэрскі саюз!<br> Наша любімая маці-Радзіма,<br> Вечна жыві і квітней, Беларус!<br> Наша любімая маці-Радзіма,<br> Вечна жыві і квітней, Беларус!<br> Разам з братамі мужна вякамі<br> Мы баранілі родны парог,<br> У бітвах за волю, бітвах за долю<br> Свой здабывалі сцяг перамог!<br> Прыпеў.<br> Дружба народаў — сіла народаў,<br> Наш запаветны, сонечны шлях.<br> Горда ж узвіся ў ясныя высі,<br> Сцяг пераможны — радасці сцяг!<br> Прыпеў.<br> https://rutube.ru/video/60e9e151b19f50b4a12e6c221b9eb3b4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:My_Belarusy.ogg<br> (оркестр беренче ике куплетын кушымталары белән бергә башкара)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Без, белоруслар'''<br> Без, белоруслар, тыныч халыкбыз,<br> Туган җиргә күңелләр бирелгән,<br> Дустанә яшибез һәм көч туплыйбыз<br> Хезмәт сөючән, ирекле илдә.<br> Кушымтасы:<br> Саф-пакь җирне данлап танытабыз,<br> Халыклар бердәмлеген хаклыйбыз!<br> Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br> Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br> Безнең сөекле Ватан-Анабыз,<br> Мәңге яшә, чәчәк ат, Беларусь!<br> Туганнар белән гасырлар буе<br> Ватаныбызны бергә сакладык,<br> Азатлык, бәхет хакына кан коеп,<br> Уртак Җиңү байрагын яуладык!<br> Кушымтасы.<br> Халыклар дуслыгы — көч-куәт ил-көнгә,<br> Безнең кояшлы, изге юлыбыз.<br> Горур җилфердә илебез күгендә,<br> Җиңүләргә илткән байрагыбыз!<br> Кушымтасы.<br> === '''БЕЛАРУСЬ (халык гимны)''' === '''''На беларускай мове'''''<br> '''Магутны Божа'''<br> Магутны Божа! Ўладар сусветаў,<br> Вялiкiх сонцаў i сэрц малых,<br> Над Беларусяй, цiхай i ветлай,<br> Рассып праменьнi свае хвалы.<br> Дай спор у працы, будзённай, шэрай,<br> На хлеб штодзённы, на родны край.<br> Павагу, сiлу i велiч веры<br> Ў нашу праўду, у прышласць дай.<br> Дай урадлiвасць жытнёвым нiвам,<br> Учынкам нашым пашлi ўмалот.<br> Зрабi свабоднай, зрабi шчасьлiвай<br> Краiну нашу i наш народ!<br> https://rutube.ru/video/216fd7e02c17758b2d0b3875fb40e99c/ https://yandex.ru/video/preview/15966320363866296026 '''''Татар телендә'''''<br> '''Кодрәтле Алла'''<br> Кодрәтле Алла! Бар дөньябызның,<br> Күкләр, йөрәкләрнең Хакиме,<br> Тыныч һәм якты Беларусебызны —<br> Ярлыкагыл, Ходай, безнең илне.<br> Биргел хезмәттә көндәлек уңыш,<br> Икмәк насыйп ит һәр төбәккә,<br> Хөрмәт, кодрәт һәм бөек ышаныч<br> Безнең хаклыкка, киләчәккә.<br> Уңдырышлы кыл кырларыбызны,<br> Булсын балалар игелекле.<br> Әйлә Ватаныбызны, халкыбызны<br> Ирекле, куәтле һәм бәхетле!<br> === '''БЕЛЬГИЯ''' === https://wikiway.com/belgium/gimn/ === '''БЕЛИЗ''' === === '''БЕНИН''' === === '''БОЛГАРИЯ''' === '''''на български'''''<br> '''Мила Родино'''<br> Горда Стара Планина,<br> до ней Дунава синей,<br> сълнце Тракия огрява,<br> над Пирина пламеней.<br> Припев (2):<br> О мило!<br> Мила Родино,<br> ти си земен рай,<br> твойта хубост, твойта прелест,<br> ах, те нямат край.<br> https://rutube.ru/video/7016f65a3b7d3cc4203d783a2f3357aa/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mila_Rodino_instrumental.ogg<br> (биредә – элеккеге язмалар, икенче куплетлары гамәлдән чыгарылды инде)<br> '''''татар телендә'''''<br> '''Сөекле Ватаным'''<br> Горур Иске Планина,<br> Ага зәңгәрсу Дунай,<br> Кояш Фракияне нурлый,<br> Пирин өстендә балкый.<br> Кушымтасы (2):<br> Сөеклем!<br> Сөекле Ватан,<br> Син – җир җәннәте,<br> Күркәмлегең, гүзәллегең –<br> Бакый халәтең.<br> === '''БОЛИВИЯ''' === '''''Espaňol'''''<br> '''Himno Nacional de Bolivia'''<br> 1. Bolivianos: el hado propicio<br> coronó nuestros votos y anhelos.<br> Es ya libre, ya libre este suelo,<br> ya cesó su servil condición.<br> Al estruendo marcial que ayer fuera<br> y al clamor de la guerra horroroso,<br> siguen hoy, en contraste armonioso,<br> dulces himnos de paz y de unión.<br> Siguen hoy, en contraste armonioso,<br> dulces himnos de paz y de unión.<br> '''''Chorus:'''''<br> De la Patria, el alto nombre,<br> en glorioso esplendor conservemos.<br> Y en sus aras de nuevo juremos:<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> ¡Morir antes que esclavos vivir!<br> 2. Loor eterno a los bravos guerreros,<br> cuyo heroico valor y firmeza,<br> conquistaron las glorias que empieza<br> hoy Bolivia feliz a gozar.<br> Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br> a remotas edades transmitan,<br> y en sonoros cantares repitan:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> Y en sonoros cantares repitan:<br> ¡Libertad, Libertad, Libertad!<br> '''''Chorus.'''''<br> 3. Aquí alzó la justicia su trono<br> que la vil opresión desconoce,<br> y en su timbre glorioso legose<br> Libertad, Libertad, Libertad.<br> Esta tierra inocente y hermosa<br> que ha debido a Bolívar su nombre<br> es la patria feliz donde el hombre<br> goza el bien de la dicha y la paz.<br> Es la patria feliz donde el hombre<br> goza el bien de la dicha y la paz.<br> '''''Chorus.'''''<br> 4. Si extranjero poder alqún día<br> sojuzgar a Bolivia intentare,<br> al destino fatal se prepare<br> que amenaza a soberbio invasor.<br> Que los hijos del grande Bolívar<br> hayan mil y mil veces jurado:<br> morir antes que ver humillado<br> de la Patria el augusto pendón.<br> Morir antes que ver humillado<br> de la Patria el augusto pendón.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/12b662fa6800ab2e85504c86fe874d06/ https://wikiway.com/bolivia/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_de_Bolivia_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Боливия милли гимны'''<br> Боливарлар, хәерхаһлы тәкъдир<br> Безнең өмет-догаларга таҗ кылды:<br> Азат Ватаныбыз, ирекле җир,<br> Көрәшеп коллыктан котылды.<br> Үткән көннәр быргы тавышын,<br> Сугышның коточкыч даулашын<br> Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br> Тынычлык, бердәмлек гимннары,<br> Алмаштырсын көннең татлы моңнары —<br> Тынычлык, бердәмлек гимннары.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Без исемен бөек тотканда,<br> Дан һаләсендә хозурланыр Ватан.<br> Ант итәбез Аллаһ каршында:<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Үлем хәерлерәк коллыктан!<br> Мәңгелек дан батырларыбызга,<br> Каһарманнар кыюлыгы-дәһшәте<br> Ирек яулады Ватаныбызга,<br> Боливиягә — бәхет ләззәте.<br> Исемнәрен мәрмәр-бронзаларга<br> Уеп гасырларга озатыйк,<br> Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> Һәм куәтле җырларда без кабатлыйк:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> Гадәләтлек илдә тәхет корды,<br> Явыз җәберләүне санга сукмады,<br> Аның данлы мөһерендә — шатлык:<br> “Азатлык! Азатлык! Азатлык!”<br> Бу керсез һәм гүзәл илебезгә<br> Боливарның исеме куелган.<br> Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br> Лаеклы язмышта хозурлан,<br> Мәңгегә син бәхетле бул, әй Ватан,<br> Лаеклы язмышта хозурлан.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> Чит-ят беркөн әгәр дә талпынса<br> Боливияне буйсындырырга,<br> Туры килер тәкәббер баскынга<br> Хурлыклы язмышын татырга:<br> Бөек Боливарның торыннары<br> Шәһит китүдән һич тайчынмас,<br> Ләкин Ватанының затлы байрагы<br> Кимсетелүенә юл куймас,<br> Ләкин Ватанының затлы байрагы<br> Кимсетелүенә юл куймас.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''БОСНИЯ-ҺЕРЦЕГОВИНА''' === https://rutube.ru/video/d810ba34c9dca389c278389c216d2381/ https://wikiway.com/bosniya-i-gertsegovina/gimn/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosnia_and_Herzegovina%27s_national_anthem.ogg '''Intermezzo''' ('''Intermeco''') — Босния-Һерцеговинаның милли гимны. 1999 елның 25 июнендә, элеккеге "Jedna si jedina" исемлесе гамәлдән чыгарылгач, кабул ителде. Соңгысының текстын илнең серб һәм һорват җәмгыятьләре үткәрмәде. Шул сәбәпле "Интермеццо" да бүгенгә кадәр тексттан мәхрүм.<br> === '''БОТСВАНА''' === Сетсвана телендә<br> '''Fatshe leno la rona'''<br> '''I.''' Fatshe leno la rona<br> Ke mpho ya Modimo,<br> Ke boswa jwa borraetsho;<br> a le nne ka kagiso.<br> '''''Chorus:'''''<br> Tsogang, tsogang! Banna, tsogang!<br> Emang, basadi, emang, tlhagafalang!<br> Re kopanele go direla<br> Lefatshe la rona.<br> '''II.''' 'Ina lentle la tumo<br> la tšhaba ya Botswana,<br> Ka kutlwano le kagisano,<br> e bopagantswe mmogo.<br> 𝄆 '''''Chorus.''''' 𝄇<br> Инглиз телендә<br> '''This Land of Ours'''<br> '''I.''' Blessed be this noble land,<br> Gift to us from God's strong hand,<br> Heritage our fathers left to us.<br> May it always be at peace.<br> '''''Chorus:'''''<br> Awake, awake, O men, awake!<br> And women close beside them stand,<br> Together we'll work and serve<br> This land, this happy land!<br> '''II.''' Word of beauty and of fame,<br> The name Botswana to us came.<br> Through our unity and harmony,<br> We'll remain at peace as one.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/3a6ae0dd6eef98449ffe73a1fdd4980b/ https://wikiway.com/botsvana/gimn/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Fatshe_leno_la_rona.ogg '''БУ – БЕЗНЕҢ ИЛЕБЕЗ'''<br> ........................... === '''БӨЕКБРИТАНИЯ''' === '''''English'''''<br> '''God save the King''' *<br> God save our gracious King!<br> Long live our noble King!<br> God save the King!<br> Send him victorious,<br> Happy and glorious,<br> Long to reign over us:<br> God save the King!<br> https://rutube.ru/video/40ec7e8ded886c6056411cc591f3e590/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Алла, сакла патшаны'''<br> Алла, сакла аны,<br> Күрекле патшаны,<br> Алла, сакла!<br> Җиңүләр бүләк ит,<br> Данлы, бәхетле ит,<br> Хакимебез дип хакла,<br> Алла, сакла!<br> * Дәүләт башлыгы хатын-кыз булган очракта, '''King''' (кыйрал) урынына '''Queen''' (Кыйралбикә) дип җырлана. Рәсми чараларда гадәттә шушы беренче куплеты гына башкарыла. Тагын ике куплеты бар.<br> === '''БРАЗИЛИЯ''' === '''''Em português'''''<br> Ouviram do Ipiranga as margens plácidas,<br> de um povo heroico o brado retumbante.<br> E o sol da Liberdade em raios fúlgidos,<br> brilhou no céu da Pátria nesse instante.<br> Se o penhor dessa igualdade,<br> conseguimos conquistar com braço forte!<br> Em teu seio, ó Liberdade,<br> desafia o nosso peito a própria morte!<br> Ó Pátria amada,<br> idolatrada,<br> salve, salve!<br> Brasil, um sonho intenso, um raio vívido,<br> de amor e de esperança à terra desce.<br> Se em teu formoso céu, risonho e límpido,<br> a imagem do Cruzeiro resplandece.<br> Gigante pela própria natureza<br> És belo, és forte, impávido colosso<br> E o teu futuro espelha essa grandeza<br> Coro:<br> Terra adorada<br> Entre outras mil<br> és tu, Brasil,<br> ó Pátria amada<br> Dos filhos deste solo és mãe gentil<br> Pátria amada,<br> Brasil! Brasil! Brasil!<br> https://rutube.ru/video/ee7431706dc7629ac0421187af03b030/ Ике куплеты бергә. Һәр куплет алдыннан ярты минутлык увертюра уйнала.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hino_Nacional_Brasileiro_instrumental.ogg<br> '''''Рәсми беренче куплеты. Башта ярты минутлык увертюра уйнала.''''' '''''Татар телендә'''''<br> Ишеттеләр Ипиранга-елга ярлары<br> Батырларның күк күкрәүдәй өннәрен,<br> Һәм азатлык кояшы мул сипте нурларын,<br> Яктыртты ул Ватаныбыз күкләрен.<br> Без тигезлек дәлил-сәбәбен<br> Бу куәтле куллар белән казандык,<br> Каршы алырбыз үлем сәгатен<br> Синең кочагыңда, изге Азатлык!<br> Сөекле Ватан,<br> Кодрәт ал Хактан,<br> Имин бул син!<br> Бразил — бөек хыялыбыз, сибә нурлар<br> Күк такымы — Көньяк Хач җиребезгә,<br> Сөю, өмет таратып балкый йолдызлар<br> Гүзәл, аяз, шатлык тулы күгебездә.<br> Табигать үзе тудырган гигантсың;<br> Мәһабәт, көчле, кыю син, беләгеңдә<br> Алдагы бөеклегеңне туплагансың!<br> Кушымтасы:<br> Меңнәр арасыннан<br> Өзелеп яраткан ил,<br> Әй сөекле Ватан,<br> Син ул, Бразил!<br> Ул-кызыңа изге ана күк ил,<br> Әй сөекле Бразил!<br> Бразил! Бразил!<br> === '''БРУНЕЙ''' === === '''БУРКИНА ФАСО''' === === '''БУРУНДИ''' === === '''БУРЯТИЯ''' === Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ<br> Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.<br> Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни<br> Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы.<br> Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ<br> Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!<br> Эмтэй домтой мүнхын уһан аршаандаш<br> Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!<br> Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,<br> Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.<br> Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,<br> Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.<br> Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,<br> Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.<br> Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,<br> Энхэ Буряад — манай нангин үлгы.<br> Эхэ нютаг!<br> https://rutube.ru/video/28ab9b9219843a27baf44e5222ea81d6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Буряад_Уласай_түрын_дуулал.ogg ............................... === '''БУТАН''' === === '''ВЬЕТНАМ''' === '''''Bằng tiếng Việt'''''<br> '''Tiến quân ca'''<br> Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc<br> Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa<br> Cờ in máu chiến thắng vang hồn nước,<br> Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca.<br> Đường vinh quang xây xác quân thù,<br> Thắng gian lao cùng nhau lập chiến khu.<br> Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br> Tiến mau ra sa trường,<br> Tiến lên, cùng tiến lên.<br> Nước non Việt Nam ta vững bền.<br> Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới<br> Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than<br> Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới,<br> Đứng đều lên gông xích ta đập tan.<br> Từ bao lâu ta nuốt căm hờn,<br> Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn.<br> Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,<br> Tiến mau ra sa trường,<br> Tiến lên, cùng tiến lên.<br> Nước non Việt Nam ta vững bền.<br> https://rutube.ru/video/5e84a5392251a0bded2e865d403204ae/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Vietnam.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Алга баручы гаскәр җыры'''<br> Вьет гаскәре алга, илне сакларга,<br> Бара озын, тар сукмакларда.<br> Ил рухы – канлы байракта,<br> Туп гөрселдәве – җырларда.<br> Юл буйлап – дошман сөяге,<br> Күңелдә – җиңү теләге.<br> Халкыбыз дип сафка бастык.<br> Алга, яуларга,<br> Бергә – гел алга!<br> Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br> Вьет гаскәре, алга, алтын йолдызга<br> Карап ил чыга олы юлга,<br> Күмәкләшеп – яңа тормышка,<br> Богауларны өзеп – уңышка.<br> Озак булдык михнәт-кайгыда,<br> Ватан өчен җаннар фида,<br> Халкыбыз дип сафка бастык.<br> Алга, яуларга,<br> Бергә – гел алга!<br> Вьетнам мәңгелек һәм нык.<br> === '''ГАГАУЗИЯ''' === '''Tarafım'''<br> Tarafım, san tarafım,<br> Ne gözelsin, korafım:<br> Çok comerţin sän, topraam,<br> Gagauz Yerim, Bucaam!<br> Refren:<br> Gagauziya – hoşluum,<br> Çok sevin, koru dostluu,<br> Bayraanı üüsek kaldır,<br> Sän benim paalı halkım!<br> İIk adım sendi yaptık,<br> Hem ana da biz dedik,<br> Kaușu sevdik dinmäz,<br> «Oglanı» çaldık bitmäz.<br> Refren.<br> Gagauziya, mutlu yerim,<br> Vatanımsın sän benim,<br> Pek işçidir insanın,<br> Yelleri keser altın.<br> Refren.<br> Ne zorluk seni kırdı,<br> Ne zaman dolaştırdı.<br> Allahım, koru topraa:<br> Gagauz Yeri, Bucaa!<br> Refren.<br> https://rutube.ru/video/56e9481f5a49d01e2753681fd49d4c75/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Gagauz_Yerin_Gimnı.ogg '''Тарафым'''<br> === '''ГАУДЕАМУС (Шәкертләр гимны)''' === '''''Латинча'''''<br> '''Gaudeamus igitur!'''<br> I. Gaudeamus igitur<br> Juvenes dum sumus,<br> Gaudeamus igitur<br> Juvenes dum sumus!<br> Post jucundam juventutem<br> Post molestam senectutem<br> Nos habebit humus,<br> Nos habebit humus.<br> II. Ubi sunt qui ante nos<br> In mundo fuere?<br> Ubi sunt qui ante nos<br> In mundo fuere?<br> Ade as a inferos<br> Transe as a superos<br> Hos si vis videre,<br> Hos si vis videre.<br> III. Vita nostra brevis est<br> Brevi finietur,<br> Vita nostra brevis est<br> Brevi finietur.<br> Venit mors velociter<br> Rapit nos atrociter<br> Nemini parcetur,<br> Nemini parcetur.<br> IV. Vivat academia,<br> Vivant professores,<br> Vivat academia,<br> Vivant professores!<br> Vivat membrum quodlibet,<br> Vivat membra quaelibet,<br> Semper sint in flore,<br> Semper sint in flore.<br> V. Vivant omnes virgines,<br> Faciles, formosae,<br> Vivant omnes virgines,<br> Faciles, formosae.<br> Vivant et mulieres,<br> Tenerae amabiles,<br> Bonae laboriosae,<br> Bonae laboriosae.<br> VI. Vivant et republica<br> et qui illam regit,<br> Vivant et republica<br> et qui illam regit.<br> Vivat nostra civitas,<br> Maecenatum caritas,<br> Quae nos hic protegit,<br> Quae nos hic protegit.<br> VII. Pereat tristitia,<br> Pereant osores,<br> Pereat tristitia,<br> Pereant osores.<br> Pereat diabolus,<br> Qui vis antiburschius,<br> Atque irrisores,<br> Atque irrisores.<br> https://upload.wikimedia.org/score/0/m/0moe4h1ey0lo6b55p8ouwddb1e30elb/0moe4h1e.mp3 https://rutube.ru/video/cbf30cb993a91b0983f493a99577a999/ '''Әйдәгез, күңелләник!'''<br> I. Әйдәгез, күңелләник –<br> Яшьлек шуңа форсат,<br> Әйдәгез, күңелләник –<br> Яшьлек шуңа форсат!<br> Яшь гомерләр үтеп китәр,<br> Тынгысыз картлык та җитәр –<br> Алыр безне туфрак,<br> Алыр безне туфрак.<br> II. Безнең гомер бик кыска<br> Фанилык иңендә,<br> Безнең гомер бик кыска<br> Фанилык иңендә.<br> Әҗәл тиз килеп җитә,<br> Дөньядан алып китә,<br> Аяу юк һичкемгә,<br> Аяу юк һичкемгә.<br> III. Моңарчы яшәгәннәр –<br> Кайда алар бүген?<br> Моңарчы яшәгәннәр –<br> Кайда алар бүген?<br> Күкләргә менеп эзлә,<br> Ахирәттә дә күзлә –<br> Очратырлык түгел,<br> Очратырлык түгел.<br> IV. Яшә, академия,<br> Яшәсен остазлар,<br> Яшә, академия,<br> Яшәсен остазлар!<br> Яшәсен һәркайсысы,<br> Яшәсен һәрбарчасы<br> Һәм чәчәк атсыннар,<br> Һәм чәчәк атсыннар!<br> V. Яшәсен безнең кызлар –<br> Сөйкемле, гүзәлләр,<br> Яшәсен безнең кызлар –<br> Сөйкемле, гүзәлләр!<br> Яшәсеннәр ханымнар –<br> Ягымлылар, назлылар,<br> Хезмәт сөючәннәр,<br> Хезмәт сөючәннәр!<br> VI. Яшәсен дәүләтебез,<br> Яшәсен хакимнәр,<br> Яшәсен дәүләтебез,<br> Яшәсен хакимнәр!<br> Яшәсен шәһәребез,<br> Иганәчеләребез –<br> Химая иткәннәр,<br> Химая иткәннәр.<br> VII. Булмасын кайгы-хәсрәт,<br> Бетсен көнләшкәннәр,<br> Булмасын кайгы-хәсрәт,<br> Бетсен көнләшкәннәр!<br> Олаксын шайтаны да,<br> Шәкертләр дошманы да –<br> Гыйлемнән көлгәннәр,<br> Гыйлемнән көлгәннәр!<br> === '''ГВАТЕМАЛА''' === '''''Español'''''<br> '''¡Guatemala feliz...!'''<br> ¡Guatemala feliz...! que tus aras<br> no profane jamás el verdugo;<br> ni haya esclavos que laman el yugo<br> ni tiranos que escupan tu faz.<br> Si mañana tu suelo sagrado<br> lo amenaza invasión extranjera,<br> libre al viento tu hermosa bandera<br> a vencer o a morir llamará.<br> '''''Coro I'''''<br> Libre al viento tu hermosa bandera<br> a vencer o a morir llamará;<br> que tu pueblo con ánima fiera<br> antes muerto que esclavo será.<br> De tus viejas y duras cadenas<br> tú forjaste con mano iracunda,<br> el arado que el suelo fecunda<br> y la espada que salva el honor.<br> Nuestros padres lucharon un día<br> encendidos en patrio ardimiento,<br> y lograron sin choque sangriento<br> colocarte en un trono de amor.<br> '''''Coro II'''''<br> Y lograron sin choque sangriento<br> colocarte en un trono de amor,<br> que de patria en enérgico acento<br> dieron vida al ideal redentor. <br> https://rutube.ru/video/d6dc9d8a9ac02cce08f980af4ea733df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Guatemala,_by_the_U.S._Navy_Band.oga '''''Испан телендә'''''<br> '''Гватемала – бәхетле!..'''*<br> Гватемала – бәхетле!... Михрабың <br> Һичкайчан мәсхәрә ителмәс;<br> Юк коллар, ялаучы богавын,<br> Һәм залим йөзеңә төкермәс.<br> Һәм әгәр бу изге туфрагың<br> Нәҗесләп тапталса иртәгә,<br> Чакырыр азатлык байрагың –<br> Җиңәргә йә шәһит китәргә.<br> '''''Беренче кушымта:'''''<br> Чакырыр азатлык байрагың<br> Җиңүгә йә шәһит китәргә.<br> Кол булмас һич горур улларың,<br> Ителсә дә дучар үләргә.<br> Күптәнге һәм авыр богауны<br> Онытып, алырсың кулларга<br> Бәрәкәт бирүче суканы<br> Һәм кылыч – намусың сакларга.<br> Милли хис ялкынында янган<br> Бабалар тапкан үз бәхетен:<br> Кан коймый, азатлык яулаган<br> Һәм корган мәхәббәт тәхетен.<br> '''''Икенче кушымта:'''''<br> Кан коймый азатлык яулаган<br> Һәм корган мәхәббәт тәхетен,<br> Куәтле булсын дип Ил-Ватан,<br> Тергезгән идеал-өметен.<br> * Гимнның өченче-дүртенче куплетлары илнең җирле үзенчәлекләренә багышланган, рәсми чараларда алар гадәттә башкарылмый. Беренче рәсми куплеты гына башкарылганда, кушымтасы кабатлана.<br> === '''ГОМАН''' === '''''Гарәп телендә'''''<br> يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان<br> والشعب بالأوطان<br> بالعز والإيمان<br> وليدم مؤيدا<br> عاهلا ممجدا<br> بالنفوس يفتدى<br> وليدم مؤيدا<br> عاهلا ممجدا<br> بالنفوس يفتدى<br> يا عمان نحن من عهد النبي<br> أوفياء من كرام العرب<br> أبشري قابوس جاء<br> فلتباركه السماء<br> واسعدي والتقيه بالدعاء<br> https://rutube.ru/video/3b3791ac515cb88a7140c6765148ac1c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Peace_to_the_Sultan_(نشيد_السلام_السلطاني).ogg Йа Илаһ, солтан галиҗәнапне данла һәм ярлыка,<br> халкын, Ватанын сакла,<br> гыйззәт-иманын хакла!<br> Яшә, солтаныбыз,<br> данлы юлбашчыбыз,<br> синең өчен җан фида.<br> Яшә, солтаныбыз,<br> данлы юлбашчыбыз,<br> синең өчен җан фида.<br> Гоман, нәби гаһеденнән тәкъва,<br> без — тугры, кәрамәтле гарәп.<br> Кабуска догаң хаслап,<br> хатиб рухына баглап,<br> шатландыр аны, мөбарәкләп.<br> === '''ГӨРҖИСТАН''' === ქართულად<br> '''თავისუფლება'''<br> ჩემი ხატია სამშობლო,<br> სახატე მთელი ქვეყანა,<br> განათებული მთა-ბარი,<br> წილნაყარია ღმერთთანა.<br> თავისუფლება დღეს ჩვენი<br> მომავალს უმღერს დიდებას,<br> ცისკრის ვარსკვლავი ამოდის<br> და ორ ზღვას შუა ბრწყინდება,<br> და დიდება თავისუფლებას,<br> თავისუფლებას დიდება.<br> https://rutube.ru/video/3b6b3ac76bfb78a37b9a485da54c07e2/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tavisupleba_instrumental.ogg '''''Гөрҗи телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Ватаным – изге иконам,<br> Дөнья җирләре түрендә,<br> Тау-үзәннәре Алладан<br> Без туганнарга бирелгән.<br> Киләчәгебезне данлап<br> Азатлык-ирек яулыйбыз,<br> Ике диңгез арасында<br> Балкыр таңда Чулпан йолдызыбыз,<br> Җырлыйбыз ирекне без мактап,<br> Азатлыкка дан җырлыйбыз!<br> === '''ГРЕНЛАНДИЯ''' === '''''Kalaallisut'''''<br> 1. Nunarput, utoqqarsuanngoravit<br> niaqqut ulissimavoq qiinik.<br> Qitornatit kissumiaannarpatit<br> tunillugit sineriavit piinik.<br> 5. Taqilluni naami atunngiveqaaq,<br> kalaallit siumut makigitsi.<br> Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,<br> saperasi isumaqaleritsi.<br> https://rutube.ru/video/87d8e32fb75ee1335087ccdd3ba8ac91/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Nunarput.ogg '''''Гренланд телендә'''''<br> 1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,<br> Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.<br> Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,<br> Байлык-муллыкта океан ярларың.<br> 5. Кол басынкылыгы — түгел һич язмыш,<br> Алга, Калааллит, без синең сагыңда.<br> Уалучан булса да безнең тормыш,<br> Инаныгыз, булдырырбыз барын да!<br> '''Гимн текстындагы биш куплетның беренчесе һәм соңгысы гына рәсми рәвештә башкарыла.'''<br> === '''ГРЕЦИЯ (ЮНАНСТАН)''' === '''''Στα ελληνικά'''''<br> '''Ἐλευθεριά'''<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br> Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br> Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br> Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br> τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga '''''Грек (юнан) телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Таныш миңа, газиз илем,<br> Иң үткен кылычларың,<br> Таныш үткен күз карашың —<br> Колачлый ул Җир шарын.<br> Затлы Юнан тамырыннан<br> Үсеп чыккан бер аклык, —<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык!<br> '''Барлыгы 254 куплеты булган текстның бердәнбер рәсми башкарыла торганы.'''<br> === '''ГЫЙРАК''' === '''باللغة العربية'''<br> '''مَوْطِنِيْ'''<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلْجَلَالُ وَالْجَمَالُ وَالسَّنَاءُ وَالْبَهَاءُ<br> فِيْ رُبَاكْ فِيْ رُبَاكْ<br> وَالْحَيَاةُ وَالنَّجَاةُ وَالْهَنَاءُ وَالرَّجَاءُ<br> فِيْ هَوَاكْ فِيْ هَوَاكْ<br> هَلْ أَرَاكْ هَلْ أَرَاكْ<br> سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br> سَالِماً مُنَعَّماً وَ غَانِماً مُكَرَّماً<br> هَلْ أَرَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br> تَبْلُغُ السِّمَاكْ تَبْلُغُ السِّمَاكْ<br> مَوْطِنِي مَوْطِنِيْ<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلشَّبَابُ لَنْ يَّكِلَّ هَمُّهُ أنْ يَّسْتَقِلَّ<br> أَوْ يَبِيْد أَوْ يَبِيْد<br> نَسْتَقِيْ مِنَ الرَّدَى وَلَنْ نَّكُوْنَ لِلْعِدَى<br> كَالْعَبِيْد كَالْعَبِيْد<br> لَا نُرِيْد لَا نُرِيْد<br> ذُلَّنَا الْمُؤَبَّدَا وَعَيْشَنَا الْمُنَكَّدَا<br> لَا نُرِيْد بَلْ نُعِيْد<br> مَجْدَنَا التَّلِيْد مَجْدَنَا التَّلِيْد<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> مَوْطِنِيْ مَوْطِنِيْ<br> اَلْحُسَامُ وَ الْيَرَاعُ لَا الْكَلَامُ وَالنِّزَاعُ<br> رَمْزُنَا رَمْزُنَا<br> مَجْدُنَا وَ عَهْدُنَا وَوَاجِبٌ مِّنَ الْوَفَاء<br> يَهُزُّنَا يَهُزُّنَا<br> عِزُّنَا عِزُّنَا<br> غَايَةٌ تُشَرِّفُ وَ رَايَةٌ تُرَفْرِفُ<br> يَا هَنَاكْ فِيْ عُلَاكْ<br> قَاهِراً عِدَاكْ قَاهِراً عِدَاكْ<br> مَوْطِنِيْ مَوطِنِيْ<br> https://rutube.ru/video/36bfaa3e552fb97403063f05b18e40c1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Mawtini.ogg '''''татарча'''''<br> '''Ватаным'''<br> Ватаным, Ватаным,<br> Гүзәллегең, бөеклегең, дан-шөһрәтең һәм зиннәтең —<br> Тауларда, тауларда,<br> Тормыш-хәят һәм ирегең, куанычың һәм өметең<br> Һаваңда, һаваңда —<br> Насыйпмы бу миңа?<br> Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә,<br> Хозурың хәвефсезлектә, хөрмәтең иминлектә —<br> Насыйпмы? Бу намың<br> Тәблигъ булсын күктә,<br> Тәблигъ булсын күктә,<br> Ватаным, Ватаным!<br> Ватаным, Ватаным,<br> Армый-талмый әзер яшьләр азатлык дип җан атарга<br> Йә шәһит булмакка,<br> Үлем суын эчсәләр дә, буйсынмаслар дошманнарга,<br> Түнмәсләр коллыкка —<br> Мәңгелек хурлыкка.<br> Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә,<br> Рухсызланмам, риза булмам аяныч яшәмәккә.<br> Иҗтиһад кылганым —<br> Даның тергезмәккә, даның тергезмәккә,<br> Ватаным, Ватаным.<br> Ватаным, Ватаным,<br> Үткен кылыч, очлы каләм, сафсата һәм бәхәс түгел, —<br> Байрагым һәм туграм.<br> Намусым дип, иманым дип, бурыч дип атлыга күңел —<br> Гомерлек вазифам.<br> Безнең дан, безнең дан —<br> Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта,<br> Без кадерләгән максатта, күк бизәгән байракта.<br> Куәтле рух-җаның,<br> Дошманны җиңеп атла, дошманны җиңеп атла,<br> Ватаным, Ватаным.<br> '''Гыйракның "Маутыйни" (Ватаным) исемле дәүләт гимны гарәпләрнең гомуми максатларын һәм омтылышларын да чагылдыра. Шул сәбәпле ул берничә гарәп илендә халык гимны булып киткән.''' === '''ДАНИЯ''' === '''''På dansk'''''<br> '''''Дания телендә'''''<br> Der er et yndigt land<br> Der er et yndigt land,<br> det står med brede bøge<br> nær salten østerstrand,<br> nær salten østerstrand.<br> Det bugter sig i bakke dal,<br> det hedder gamle Danmark,<br> og det er Frejas sal,<br> og det er Frejas sal!<br> Vort gamle Danmark skal bestå<br> så længe bøgen spejler,<br> sin top i bølgen blå,<br> sin top i bølgen blå.<br> https://rutube.ru/video/a378796d75472ac903f75f9e630368b6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Der_er_et_yndigt_land.ogg '''Әй, сөекле Ватан!'''<br> Әй, сөекле Ватан!<br> Тозлы диңгез ярында<br> бүкләрең тезелеп баскан,<br> тезелеп баскан.<br> Борынгы Данмарк илен,<br> диңгездән искән җилен<br> Фрайя яраткан,<br> Фрайя яраткан!<br> Мәңге яшә, урманнар күк,<br> кодрәт алып, даннар иле,<br> зәңгәр дулкыннардан,<br> зәңгәр дулкыннардан.<br> '''Гимнның җыелма рәсми куплеты.'''<br> === '''ДОМИНИКАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Español'''''<br> '''Quisqueyanos valientes'''<br> I. Quisqueyanos valientes, alcemos<br> Nuestro canto con viva emoción,<br> Y del mundo a la faz ostentemos<br> Nuestro invicto glorioso pendón. <br> ¡Salve el pueblo que intrépido y fuerte, <br> A la guerra a morir se lanzó <br> Cuando en bélico reto de muerte<br> Sus cadenas de esclavo rompió. <br> '''''(+acompañamiento)'''''<br> Ningun pueblo ser libre merece <br> Si es esclavo indolente y servil; <br> Si en su pecho la llama no crece<br> Que templó el heroismo viril.<br> Mas Quisqueya la indómita y brava <br> Siempre altiva la frente alzará: <br> Que si fuere mil veces esclava<br> Otras tantas ser libre sabrá.<br> https://rutube.ru/video/a5fcaf7da09058288d46838b627c352c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Dominican_Republic_National_Anthem.ogg<br> (башта ике юллык кереш уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Кискейя кыюлары'''<br> 1. Җырлыйбыз, Кискейя кыюлары,<br> Дәртләнеп хисле җырыбызны,<br> Соклансын күреп бар Җир шары<br> Җиңелмәс данлыклы туыбызны.<br> Дан батыр йөрәкле халыкка —<br> Аяусыз көрәшкә атлады,<br> Җан фида кылып һәр сугышта,<br> Богауларны ватып ташлады!<br> '''''(+аккомпанемент)'''''<br> Һичкайчан булалмас хөр-азат<br> Ихтыярсыз бер кол, ярамсак,<br> Күкрәгендә ялкынланмаса<br> Гайрәте кабызган бер учак.<br> Ә Кискейя кыю, бирешмәс, —<br> Коллыкка төшсә дә мең кабат,<br> Горур тотар үзен, килешмәс,<br> Булыр ул яңадан хөр-азат.<br> === '''ЕВРОПА БЕРЛЕГЕ''' === '''ODE AN DIE FREUDE'''<br> Freude, schöner Götterfunken,<br> Tochter aus Elysium,<br> Wir betreten feuertrunken,<br> Himmlische, dein Heiligtum!<br> Deine Zauber binden wieder<br> Was die Mode streng geteilt;<br> Alle Menschen werden Brüder,<br> Wo dein sanfter Flügel weilt.<br> Seid umschlungen, Millionen!<br> Diesen Kuß der ganzen Welt!<br> Brüder, über‘m Sternenzelt<br> Muß ein lieber Vater wohnen.<br> Wem der große Wurf gelungen,<br> eines Freundes Freund zu sein;<br> wer ein holdes Weib errungen,<br> mische seinen Jubel ein!<br> Ja, wer auch nur eine Seele<br> Sein nennt auf dem Erdenrund!<br> Und wer’s nie gekonnt, der stehle<br> Weinend sich aus diesem Bund!<br> https://rutube.ru/video/287ed23850bb5fc1bd7c399bbb1fd99e/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anthem_of_Europe_(US_Navy_instrumental_long_version).ogg '''ШАТЛЫККА МӘДХИЯ'''<br> Күңелләргә иңә шатлык<br> Илаһият нурында,<br> Низагтан туеп сыендык<br> Тәңребез хозурына!<br> Берләшә рухи нигездә<br> Элек аерылганнар,<br> Ходай канат җәйгән җирдә<br> Без бәндәләр – туганнар.<br> Миллионнар, иң куеп иңгә,<br> Шатлыкка җирне күмсен!<br> Туганнар Галәм түрендә<br> Әл-Вәдүд барын белсен!<br> Тормышта туры юл тоткан,<br> Иңдәшен дус дип тойган,<br> Гомер юлдашын яраткан –<br> Булсын ул безнең туган!<br> Тәкәбберлеккә бирелгән,<br> Башканы күреп түбән,<br> Дуслык кадерен белмәгән –<br> Китсен безнең берлектән!<br> '''Гимн Европа Берлегенә кергән дәүләтләр телләренә тәрҗемә ителгән. Аерым илләрдәге чараларда ул җирле дәүләт телләрендә башкарылырга мөмкин. Гомумевропа күләмендә аны оркестр гына башкара, шул рәвешчә кыйтгадагы бер генә телгә дә өстенлек бирелми. Гимнга нигез итеп Фридрих Шиллерның 1785 елда язылган шигыре алынган. Соңрак аңа Лүдвиг ван Бетһовен көй иҗат иткән. Бу музыка көйязарның Тугызынчы симфониясенә кертелгән.'''<br> '''Биредә гимнның иң популяр варианты тәрҗемә ителгән. Соңгы дүрт юлы сирәк уйнала. Беренче куплеты гына даими башкарыла, кайвакыт аны азакта кабатлыйлар да.'''<br> === '''ҖИБУТИ''' === '''''Сомали телендә'''''<br> Hinjinne u sara kaca,<br> Calankaan harraad iyo<br> Haydaar u mudateen!<br> Haydaar u mudateen!<br> Hir cagaarku qariyayiyo.<br> Habkay samadu tahayoo;<br> Xiddig dhi igleh hoorshoo,<br> Caddaan lagu hadheeyaay.<br> ||: Maxaa haybad kugu yaal!<br> Maxaa haybad kugu yaal! :||<br> https://rutube.ru/video/c790a5f891ae816940c1c0a5d68eaae9/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:The_Djiboutian_anthem.ogg '''''Афар телендә'''''<br> Doogehiik inkih solaa,<br> Simbiliiy kah ningicle<br> Bakaarat kah sugunne!<br> Bakaarat kah sugunne!<br> Bulci kaak qaran sido,<br> Gubi kak way anxar lusa;<br> Cutukti caxte caydu,<br> Qidi wagri silaalo.<br> ||: Maysooy heebati kumuu!<br> Maysooy heebati kumuu! :||<br> https://rutube.ru/video/666957111ce1ef02b75475d6715b72ba/ https://wikiway.com/djibouti/gimn/ Күтәрел, байрагыбыз,<br> Дәррәү торып басыгыз!<br> Алдык аны яу итеп,<br> Әрнүләр, сусау үтеп.<br> Безнең мәңгелек төсләр:<br> Җирләр — яшел, күкләр — зәңгәр;<br> Ак төс — иминлек хасы,<br> Канлы йолдыз — уртасы.<br> ||: Байрак — безнең горурлык!<br> Байрак — безнең хозурлык! :||<br> === '''ИРАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''به فارسی'''<br> سر زد از افق مهر خاوران<br> فروغ دیده‌ی حق‌باوران<br> بهمن فر ایمان ماست<br> پیامت ای امام، استقلال<br> آزادی، نقش جان ماست<br> شهیدان، پیچیده در گوش زمان فریادتان<br> پاینده مانی و جاودان<br> جمهوری اسلامی ایران<br> https://rutube.ru/video/df5a1726583c76eec62736f2b1cebf71/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sorud-e_Mellí-e_Yomhurí-e_Eslamí-e_Irán_(instrumental).oga<br> (башта кыска гына кереш уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> Офыкта Шәрекъ Кояшы балкый,<br> Хак мөселман күңелен ул назлый,<br> Баһман – иман йөзек кашы.<br> Синең вәгазьләрең, әй, Имам,<br> Азатлык, ирек тоткасы.<br> Шәһитләр!<br> Сезнең ялвару – заман колагында чаң:<br> “Ул яши һәм мәңге булачак –<br> Ислам Җөмһүрияте Иран!”<br> === '''ИРЛАНДИЯ (дәүләт гимны)''' === '''''I nGaeilge'''''<br> '''Amhrán na bhFiann'''<br> Seo dhibh a chairde duan Óglaigh,<br> Cathréimeach briomhar ceolmhar,<br> Ár dtinte cnámh go buacach táid,<br> ‘S an spéir go min réaltogach<br> Is fonnmhar faobhrach sinn chun gleo<br> ‘S go tiúnmhar glé roimh thíocht don ló<br> Fé chiúnas chaomh na hoiche ar seol:<br> Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br> '''''Refrain:'''''<br> Sinne Fianna Fáil<br> Atá faoi gheall ag Éirinn,<br> Buíon dár slua<br> Thar toinn do ráinig chugainn,<br> Faoi mhóid bheith saor.<br> Seantír ár sinsir feasta<br> Ní fhagfar faoin tíorán ná faoin tráil<br> Anocht a théam sa bhearna bhaoil,<br> Le gean ar Ghaeil chun báis nó saoil<br> Le gunna scréach faoi lámhach na bpiléar<br> Seo libh canaídh Amhrán na bhFiann.<br> '''''English'''''<br> '''The soldier’s song'''<br> We’ll sing a song, a soldier’s song,<br> With cheering rousing chorus,<br> As round our blazing fires we throng,<br> The starry heavens o’er us;<br> Impatient for the coming fight,<br> And as we wait the morning’s light,<br> Here in the silence of the night,<br> We’ll chant a soldier’s song.<br> Chorus:<br> Soldiers are we<br> whose lives are pledged to Ireland;<br> Some have come from a land beyond the wave.<br> Sworn to be free,<br> No more our ancient sire land<br> Shall shelter the despot or the slave.<br> Tonight we man the gap of danger<br> In Erin’s cause, come woe or weal<br> ‘Mid cannons’ roar and rifles peal,<br> We’ll chant a soldier’s song.<br> https://rutube.ru/video/90b1d912555afa0dfb85c4f6b882017f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Amhrán_na_bhFiann.ogg<br> (бу аудиода гимнның "компакт варианты" – кушымтасы гына уйнала)<br> https://zvyki.com/song/78387993/Gimn_Irlandii_-_Amhr_n_na_bhFiann/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br> (вокал, биредә гимн тулысынча һәм ирланд телендә генә җырланган)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Яугирләр җыры'''<br> Җырлыйк әле яугир җырын,<br> Басып байраклар астына.<br> Йолдызлар һәм учак уты<br> Төнлә күздә чагыла;<br> Безнең күңел ярсыр яуга,<br> Иртән кояш сипсә нурын,<br> Ә хәзер бу төнге тынлыкта<br> Җырлыйк яугир җырын.<br> Кушымтасы:<br> Без яугирләр,<br> Ирландия рухы йөрәктә,<br> Без ант иттек,<br> кайда туып үссәк тә:<br> Булмас һич безнең изге утарлар<br> Залим белән кол сыеныр урын.<br> Чәлпәрәмә килер зынҗырлар,<br> Сибәр кояш илгә нурын,<br> Үкерсә дә үлем чәчеп туплар,<br> Җырларбыз яугир җырын.<br> '''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплетлары.'''<br> === '''ИСЛАНДИЯ''' === '''''Á íslensku'''''<br> Ó, guð vors lands! Ó, land vors guðs,<br> vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn,<br> úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans<br> þínir herskarar, tímanna safn.<br> Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár<br> og þúsund ár dagur, ei meir:<br> eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br> sem tilbiður guð sinn og deyr.<br> Íslands þúsund ár,<br> Íslands þúsund ár,<br> eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,<br> sem tilbiður guð sinn og deyr.<br> https://rutube.ru/video/0a1dc4ee853df3662c56563317923367/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lofsöngur.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Ил Алласы! Аллалы ил!<br> Мактаулар Синең мөкатдәс намыңа.<br> Кояш, Галәм – Синең чәчәк бәйләме<br> Бакый гаскәрең тарафына.<br> Хозурыңда бер көн — мең еллар тиңдәше,<br> Мең еллар бер көндәй уза:<br> Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br> Гыйбадәт кыла һәм сула.<br> Исландиягә мең ел,<br> Исландиягә мең ел,<br> Мәңгелек – чәчәктән тамган күз яше,<br> Гыйбадәт кыла һәм сула.<br> === '''ИСРАИЛ ДӘҮЛӘТЕ''' === '''בעברית'''<br> '''הַתִּקְוָה'''<br> כֹּל עוֹד בַּלֵּבָב פְּנִימָה<br> נֶפֶשׁ יְהוּדִי הוֹמִיָּה,<br> וּלְפַאֲתֵי מִזְרָח קָדִימָה,<br> עַיִן לְצִיּוֹן צוֹפִיָּה;<br> עוֹד לֹא אָבְדָה תִקְוָתֵנוּ,<br> הַתִּקְוָה בַּת שְׁנוֹת אַלְפַּיִם,<br> לִהְיוֹת עַם חָפְשִׁי בְּאַרְצֵנוּ, 𝄇<br> 𝄆 אֶרֶץ צִיּוֹן וִירוּשָׁלַיִם.<br> '''''Укылышы''''':<br> Kol ‘od balevav p’nimah –<br> Nefesh Yehudi homiyah<br> Ulfa’ati mizrakh kadimah<br> ‘ayin LeTsion tsofiyah –<br> ‘od lo avdah tikvatenu<br> Hatikvah bat sh’not alpayim:<br> Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br> Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br> Lihyot ‘am khofshi be’artzenu –<br> Erets Tsiyon vi’rushalayim.<br> https://rutube.ru/video/d5dc0d3980deb51088393013ef5c6bb6/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hatikvah_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Тынгысыз җаныбыз кушканга,<br> Хыял яши, йөрәктә ут яна,<br> Төбәп күзләрне гел Сионга,<br> Атларбыз алга, шәрыккә таба.<br> Сүнмәс өмет безнең күңелдә,<br> Ике мең ел аны сакладык,<br> Сион, Иерусалим илендә<br> Азатлыгыбызны хакладык,<br> Сион, Иерусалим илендә<br> Азатлыгыбызны хакладык.<br> === '''ИТАЛИЯ''' === '''''In italiano'''''<br> '''Fratelli d’Italia'''<br> Fratelli d’Italia,<br> L’Italia s’è desta,<br> Dell’elmo di Scipio<br> S’è cinta la testa.<br> Dove’è la Vittoria?<br> Le porga la chioma;<br> Chè schiava di Roma<br> Iddio la creò.<br> Fratelli d’Italia,<br> L’Italia s’è desta,<br> Dell’elmo di Scipio<br> S’è cinta la testa.<br> Dove’è la Vittoria?<br> Le porga la chioma;<br> Chè schiava di Roma<br> Iddio la creò.<br> '''''Coro''''':<br> Stringiamoci a coorte,<br> Siam pronti alla morte<br> Siam pronti alla morte:<br> Italia chiamò! Italia chiamò!<br> Si!!!<br> https://rutube.ru/video/068f53c26d70ee28ae1d6c1e3e82be76/ https://rutube.ru/video/95cb7a96b0e44bf7be5a182ff2fcccb4/ '''''Татар телендә'''''<br> '''Италия туганнары'''<br> Әй, туганнар, итальяннар,<br> Италия уянды,<br> Шипионың данлы очламын<br> Таҗ итеп ул киеп алды.<br> Олы җиңү – кайда соң ул?<br> Ул бит безгә баш иде:<br> Рум коллары торыннары<br> Ил хуҗасы булсын, диде.<br> Әй, итальяннар,<br> Италия уянды,<br> Шипио очламын<br> Таҗ итеп ул алды.<br> Олы җиңү – кайда?<br> Ул безгә баш иде:<br> Рум оныклары<br> Хуҗа булсын, дип.<br> '''''Кушымтасы''''':<br> “Бер тарафка, – дип, – әйдә, берләшик,<br> Җан фида кылып, бергә без көрәшик,<br> Җан фида кылып, бергә без көрәшик”, –<br> Италия дәшә! Италия дәшә!<br> Һәй!!!<br> '''Гимн текстының рәсми башкарыла торган беренче куплеты. Тагын ике "азатлык куплеты" һәм ике "тарихи куплеты" бар.'''<br> === '''ИЧКЕРИЯ ЧЕЧЕН ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Нохчийн маттахь'''''<br> '''Ӏожалла я маршо'''<br> Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла тхо,<br> ‘уьйранна лом уг’уш тхан ц’ераш техкина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Аьрзонийн баннашкахь наноша дакхийна,<br> Тархаш т’ехь дой хьийзо дайша ‘амийна.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Халкъана, махкана наноша кхоьллина,<br> Цаьршинна эшначохь, майра д’ах’иттина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Ламанан лечарчий маршонехь кхиийна,<br> Халонех, бохамех курра чекхдийлина.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Мокхаза ламанаш даш хилла лаларах,<br> Дахарехь, къийсамехь яхь оха д’алур яц.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Бос ‘аьржа ва латта молханах лелхарах,<br> Тхешан сий доьхкина, тхо лаьтта доьрзур дац.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Тхо цкъа а цхьанненна къарделла совцур дац,<br> ‘ожалла, я маршо — шиннех цхьаъ йоккхур ю?<br> Лаилаха иллАллах.<br> Йижараша тхан чевнаш эшаршца ерзайо,<br> Хьомсарчу б’аьргаша хьнаршна г’иттадо.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Мацалло хьовзадахь, орамаш дуур ду,<br> Хьогалло тхаш б’арздахь, бецан тхин мийра ду.<br> Лаилаха иллАллах.<br> Буьйсанна борз ехкаш дуьненчу девлла ду,<br> Халкъана, махкана, Далла а муьт’ахь ду.<br> Лаилаха иллАллах.<br> https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Гимн_Чеченской_Республики_Ичкерия.ogg<br> (берничә куплеты яңадан кабатлана)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Йә үлем, йә азатлык'''<br> Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br> Арыслан үкергәндә без исемнәр алганбыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Бөркет ояларында үстергәндер анабыз,<br> Ат йөгәнләтеп безне өйрәткәндер атабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Халык һәм Ватан өчен үстергәндер анабыз,<br> Әнкәйләр чакырганда, кабат сафка басабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Тау бөркетләре белән без бергә очып үстек,<br> Киртәләр-михнәтләрне горур атлап без кичтек.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Мәрмәр кыялар тизрәк, эрерләр гүя кургаш, —<br> Ләкин дошманнар безне һич тезләндерә алмас.'''<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Җир-туфрак әйләнсә дә ут кабып күмерләргә,<br> Намусыбыз югалтып, кермәбез каберләргә.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Безне буйсындыралмас һичберкайчан һәм һичкем,<br> Икесенең берседер — йә азатлык, йә үлем.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Дәваларлар сеңелләр җырлашып тән ярасын,<br> Өндәр каһарманлыкка сөйгән ярның карашы.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Тамырлар кимерербез, битәрли калса ачлык,<br> Сусавыбызны басар үләннәрдән тамган чык.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> Ана бүре баласын тапкан төндә туганбыз,<br> Алла, Халык һәм Ватан — мөкатдәстер кыйблабыз.<br> Лә илаһы иллә Аллаһ.<br> === '''ЙӘМӘН''' === '''باللغة العربية'''<br> رَدِّدِيْ أَيَّتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ<br> رَدِّدِيْهِ وَأَعِيْدِيْ وَأَعِيْدِيْ<br> وَاذْكُرِيْ فِيْ فَرْحَتِيْ كُلَّ شَهِيْدِ<br> وَامْنَحِيْهِ حُلَلاً مِّنْ ضَوْءِ عِيْدِيْ:|<br> |: رَدِّدِيْ أَيَتُهَا الدُّنْيَا نَشِيْدِيْ <br> وَحْدَتِيْ، وَحْدَتِيْ<br> يَا نَشِيْداً رَائِعاً يَمْلَاُ نَفْسِيْ<br> أَنْتِ عَهْدٌ عَالِقٌ فِيْ كُلِّ ذِمَّة<br> رَايَتِيْ، رَايَتِيْ<br> يَا نَسِيْجاً حِكْتُهُ مِنْ كُلِّ شَمْسِ<br> أُخْلُدِيْ خَافِقَةً فِيْ كُلِّ قِمَّة<br> أُمَّتِيْ، أُمَّتِيْ<br> اِمْنَحِيْنِي الْبَأسَ يَامَصْدَرَ بَأسِيْ<br> وَاذْخُرِيْنِيْ لَكِ يَا أَكْرَمَ أُمَّة<br> عِشْتُ إِيْمَانِيْ وَحُبِّيْ سَرْمَدِيَّا<br> وَمَسِيْرِيْ فَوْقَ دَرْبِيْ عَرَبِيَّا<br> وَسَيَبْقٰى نَبْضُ قَلْبِيْ يَمَنِيَّا<br> لَنْ تَرَى الدُّنْيَا عَلٰى أَرْضِيْ وَصِيَّا<br> https://rutube.ru/video/18fc6c8a7dc61cd3475944def2171c3b/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_United_Republic.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Кабатла, дөнья, кабатла бу көемне,<br> Кабатла син нәшидемне, гаһедемне.<br> Искә төшер исемнәрен шәһидләрнең.<br> Ки син затлы киемнәрен бәйрәмнәрнең.<br> |: Кабатла, дөнья, кабатла нәшидемне. :|<br> Берлегем, Берлегем,<br> Рухлана бу ягымлы җырдан күңелем,<br> Һәр халәткә бәйләнешле ул гаһедем.<br> Байрагым, байрагым,<br> Кояшның син үзеннән иңгән комачым,<br> Мәңге балкы һәм бизәп тор һәр тау башын.<br> Өммәтем, өммәтем,<br> Вакыйг ит син үз көчеңне, куәтеңне,<br> Затлылардан итәр өчен дәүләтеңне.<br> Иманлы һәм сөюле мин җир йөзендә,<br> Һәм гомерем үтәр гарәп кавемендә.<br> Йәмәнемне йөртермен йөрәк түрендә,<br> Һичбер чит-ят хаким булмас дәүләтемдә.<br> === '''КАБО ВЕРДЕ''' === https://rutube.ru/video/c717f83a9e25b73b5b4d1a885116d12d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cântico_da_Liberdade_(instrumental).ogg === '''КАЗАКЪСТАН''' === '''''Қазақ тілінде'''''<br> '''Менің Қазақстаным'''<br> Алтын күн аспаны,<br> Алтын дән даласы,<br> Ерліктің дастаны —<br> Еліме қарашы!<br> Ежелден ер деген,<br> Даңқымыз шықты ғой,<br> Намысын бермеген,<br> Қазағым мықты ғой!<br> '''''Қайырмасы:'''''<br> Менің елім, менің елім,<br> Гүлің болып егілемін,<br> Жырың болып төгілемін, елім!<br> Туған жерім менің —<br> Қазақстаным!<br> Ұрпаққа жол ашқан,<br> Кең байтақ жерім бар.<br> Бірлігі жарасқан,<br> Тәуелсіз елім бар.<br> Қарсы алған уақытты,<br> Мәңгілік досындай.<br> Біздің ел бақытты,<br> Біздің ел осындай!<br> '''''Қайырмасы.'''''<br> https://rutube.ru/video/d80fefc5ce5b1cda2113bdb39dcd92c1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kazakhstan_National_Anthem_2012.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Минем Казакъстаным'''<br> Алтын көн асманы,<br> Мул ашлык даласы,<br> Батырлык дастаны —<br> Илемә карачы!<br> Күптәннән ир дигән<br> Даныбыз кодрәте,<br> Намусын бирмәгән<br> Казагым куәте!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Минем илем, минем илем,<br> Гөлең булып сибеләмен,<br> Җырың булып түгеләмен, илем!<br> Туган җирем минем —<br> Казакъстаным!<br> Килергә юл ачкан<br> Чиксез киң җирем бар,<br> Берлеге ярашкан<br> Ирекле илем бар.<br> Каршылый вакытны<br> Мәңгелек дустыдай,<br> Безнең ил — бәхетле,<br> Безнең ил — шушындый!<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''КАЛМЫКСТАН''' === '''''Хальмг келн'''''<br> '''Хальмг Таңһчин Частр'''<br> Сарул сәәхн Хальмг Таңһч<br> Сансн тоотан күцәнә,<br> Авта җирһлин бат җолаг<br> Алдр һартан атхна.<br> '''''Давтвр:'''''<br> Улан залата хальмг улс,<br> Улата теегән кеерүлий!<br> Төрскн нутгтан күчән нерәдәд,<br> Толһа менд җирһий!<br> Олн келн-әмтнлә хамдан<br> Уралан Таңһчин зүткнә<br> Иньгллтин залин өндр герлд<br> Иргч мана батрна.<br> '''''Давтвр.'''''<br> Баатр-чиирг үрдәр туурад,<br> Буурл теемг өснә.<br> Сурһуль-номдан килмҗән өдәг,<br> Сул нерән дуудулна.<br> '''''Давтвр.''''' https://rutube.ru/video/4a0fb2e5bbd2bed3ad8dd41a232c2e4d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalmykia_anthem_(short_instrumental).ogg<br> Оркестр башкаруында гимнның компакт варианты. Бер куплеты; кушымтасының соңгы ике юлы кабатлана.<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Калмыкстан җыры'''<br> Гүзәл туган Калмык Иле<br> Бар даланы яктырта,<br> Төзек тормыш дилбегәсен<br> Көчле кулында тота.<br> '''''Кушымта''''':<br> Калмык халкы, алсу төскә<br> Иркен даланы бизә!<br> Туган йортка куәт өстәп,<br> Имин бул син мәңгегә!<br> Төрле телле кешеләре<br> Алга әйди Ватанны.<br> Дуслык нурында киләчәк<br> Ышанычлы һәм данлы.<br> '''''Кушымта'''''.<br> Батыр-чыдам балаларың<br> Чал даланы үстерә,<br> Тырышлыкта гыйлем эстәп,<br> Азат исемен күтәрә.<br> '''''Кушымта'''''.<br> === '''КАМБОДЖА''' === '''ជាភាសាខ្មែរ'''<br> '''បទនគររាជ'''<br> សូមពួកទេវត្តា រក្សាមហាក្សត្រយើង<br> អោយបានរុងរឿង ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី<br> យើងខ្ញុំព្រះអង្គ សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី<br> នៃព្រះនរបតី វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម<br> គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ បុរាណថ្កើងថ្កាន ។<br> ប្រាសាទសីលា កំបាំងកណ្តាលព្រៃ<br> គួរអោយស្រមៃ នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ<br> ជាតិខ្មែរដូចថ្ម គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ<br> យើងសង្ឃឹមពរ ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា<br> មហារដ្ឋកើតមាន យូរអង្វែងហើយ ។<br> គ្រប់វត្តអារាម ឮតែសូរស័ព្ទធម៌<br> សូត្រដោយអំណរ រំឮកគុណពុទ្ធសាសនា<br> ចូរយើងជាអ្នក ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា<br> គង់តែទេវត្តានឹង ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឱយ<br> ដល់ប្រទេសខ្មែរ ជាមហានគរ ។<br> '''''Françaıse'''''<br> '''Le Chant Royal'''<br> 1. Que le ciel protège notre Roi<br> Et lui dispense le bonheur et la gloire.<br> Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,<br> Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,<br> Gouverne le fier et vieux Royaume.<br> 2. Les temples dorment dans la forêt,<br> Rappelant la grandeur du Moha Nokor.<br> Comme le roc, la race khmère est éternelle,<br> Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,<br> L'Empire qui défie les années.<br> 3. Les chants montent dans les pagodes<br> A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.<br> Soyons fidèles aux croyances de nos pères.<br> Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits<br> Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.<br> https://rutube.ru/video/4921e0ef4a1133b7c72e77aad1974a23/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Nokoreach.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Мәһабәт Кыйраллык'''<br> 1. Күкләр булсын Патшабыз сакчысы,<br> Насыйп булсын аңарга сәгадәт һәм дан.<br> Хаким ул халык йөрәгеннән, язмыштан, —<br> Борынгыдан горур мәмләкәтләр тоткан<br> Шәрәфле нәсел варисы.<br> 2. Пагодалар сыенган урманга,<br> Шаһит алар Моһа Ноко кодрәтенә.<br> Кһмер милләте яратылган ул мәңгегә,<br> Тормышыбыз хасланган Кампучиягә,<br> Тиңдәш булсын ил заманга.<br> 3. Багышлаек догалар-җыруны,<br> Мәдхия укып, изге Будда исеменә.<br> Тугры булсак бабалар әманәтенә,<br> Күкләр ирештерерләр бәрәкәтенә<br> Кһмер иле Моһа Ноконы.<br> === '''КАМӘР УТРАУЛАРЫ''' === '''''Shikomori'''''<br> 1. Beramu isi pepeza,<br> I nadi ukombozi piya;<br> Ye daula ivenuha,<br> Tasibabu yahe dini voya<br> tsangaya hunu Komoriya.<br> Narikeni yamahaba ya<br> huvendza ya masiwa.<br> Yatru...<br> 2. Wasiwa Komori damu ndzima,<br> Wasiwa Komori dini ndzima.<br> Ya masiwa razaliwa,<br> Ya masiwa yarileya,<br> Mola nde yari sayidiya;<br> Narike niya ndzima,<br> Rivendze uwatwaniya,<br> Mahaba ya dini na duniya.<br> 3. Beramu isi pepeza,<br> Rangu mwezi sita wa Zuiye,<br> Ye daula ivenuha,<br> Zisiwa zatru zi katruha:<br> Maoré na Ndzuani, Mwali na Ngazidja.<br> 4. Tasibabu yahe dini voya<br> Tsangaya hunu Komoriya.<br> Narikeni yamahaba ya,<br> Ya huvendza, ya masiwa.<br> https://rutube.ru/video/5c8b8c4b8562edb753664e292f5c6c35/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Comoros_by_US_Navy_Band.ogg<br> (дүртенче куплеты уйналмаган)<br> '''''Татар телендә'''''<br> 1. Җилферди ил байрагыбыз,<br> Тулы бәйсезлек белгертеп;<br> Күтәрелә Ватаныбыз,<br> Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br> Камәр илен бердәм дәүләт итеп.<br> Яшик шушы ямьле урында<br> Туганлык, сөю хозурында.<br> Яшик...<br> 2. Камәрлеләр, уртактыр каныбыз,<br> Камәрлеләр, камил иманыбыз.<br> Бу утрауларда туганбыз,<br> Монда тәрбия алганбыз,<br> Ярдәм насыйп итә, Аллабыз;<br> Кыю, тәвәккәл булыйк,<br> Ватан диеп җан атыйк,<br> Динне, дөньяны без яратыйк!<br> 3. Җилферди ил байрагыбыз<br> Алтынчы Июльдән башлап,<br> Күтәрелә Ватаныбыз,<br> Утраулары баскан тигез сафка:<br> Маоре һәм Ндзуани, Мвали һәм Ңазидҗа.<br> 4. Динебезне терәк, көч-куәт итеп,<br> Камәр илен бердәм дәүләт итеп, –<br> Яшик шушы ямьле урында,<br> Сөю, туганлык хозурында.<br> '''Гимн тексты, камәри теленнән тыш, Камәр утрауларындагы ике рәсми телгә – гарәп һәм француз телләренә дә тәрҗемә ителгән.''' === '''КАМЕРУН''' === '''CHANT DE RALLIEMENT'''<br> I. Ô Cameroun berceau de nos ancêtres,<br> Va debout et jaloux de ta liberté.<br> Comme un soleil ton drapeau fier doit être<br> Un symbole ardent de foi et d'unité.<br> Que tous tes enfants du nord au sud,<br> de l'est à l'ouest soient tout amour,<br> Te servir que ce soit leur seul but,<br> Pour remplir leur devoir toujours.<br> '''''Refrain:'''''<br> Chère patrie, terre chérie,<br> Tu es notre seul et vrai bonheur,<br> notre joie et notre vie,<br> À toi l'amour et le grand honneur<br> II. Tu es la tombe où dorment nos pères,<br> Le jardin que nos aïeux ont cultivé.<br> Nous travaillons pour te rendre prospère,<br> Un beau jour enfin nous serons arrivés.<br> De l'Afrique sois fidèle enfant<br> Et progresse toujours en paix,<br> Espérant que tes jeunes enfants<br> T'aimeront sans bornes à jamais.<br> '''''Refrain.'''''<br> '''RALLYING SONG'''<br> I. O Cameroon, Thou Cradle of our Fathers,<br> Holy Shrine where in our midst they now repose,<br> Their tears and blood and sweat thy soil did water,<br> On thy hills and valleys once their tillage rose.<br> Dear Fatherland, thy worth no tongue can tell!<br> How can we ever pay thy due?<br> Thy welfare we will win in toil and love and peace,<br> Will be to thy name ever true!<br> '''''Chorus:'''''<br> Land of Promise, land of Glory!<br> Thou, of life and joy, our only store!<br> Thine be honour, thine devotion,<br> And deep endearment, for evermore.<br> II. From Shari, from where the Mungo meanders<br> From along the banks of lowly Boumba Stream,<br> Muster thy sons in union close around thee,<br> Mighty as the Buea Mountain be their team;<br> Instil in them the love of gentle ways,<br> Regret for errors of the past;<br> Foster, for Mother Africa, a loyalty<br> That true shall remain to the last.<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/e795d0512496afa843219c7466762df4/ https://wikiway.com/cameroon/gimn/ '''КҮМӘКЛЕК ҖЫРЫ'''<br> === '''КАНАДА''' === '''''Françaıse'''''<br> '''Ô Canada!'''<br> Ô Canada! Terre de nos aïeux,<br> Ton front est ceint de fleurons glorieux!<br> Car ton bras sait porter l’epée,<br> Il sait porter la croix!<br> Ton histoire est une epopée<br> Des plus brillants exploits,<br> Et ta valeur, de foi trempée,<br> Protégera nos foyers et nos droits,<br> Protégera nos foyers et nos droits.<br> https://wikiway.com/canada/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/15109167227211971633 '''Татар телендә'''<br> '''Әй, Канада!'''<br> Әй, Канада! Ата-баба җире,<br> Дан чәчәкләре бизиләр сине!<br> Кулларың кылыч тотарга оста,<br> Тота белер хачны!<br> Синең тарихың – үзе бер дастан, –<br> Җиңүләреңне колачлый.<br> Кыю холкың, ныклы рухың, –<br> Саклар йортыбызны, хокукларны,<br> Саклар йортыбызны, хокукларны.<br> '''''English'''''<br> '''O Canada!'''<br> O Canada! Our home and native land!<br> True patriot-love in all thy sons command.<br> With glowing hearts we see thee rise,<br> The True North, strong and free,<br> And stand on guard, O Canada,<br> We stand on guard for thee.<br> O Canada, glorious and free!<br> We stand on guard, we stand on guard for thee.<br> O Canada, we stand on guard for thee!<br> https://rutube.ru/video/c27340fb75a88ef7ae7aaf59918a5126/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_O_Canada.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, Канада!'''<br> Әй, Канада! Туган ил-йортыбыз!<br> Сине сөя бар ватандашыбыз.<br> Безнең бәхет – уңышларыңда,<br> Тугры Төньяк – нык, азат!<br> Без синең сагыңда, Канада,<br> Торырбыз сине хаклап.<br> Әй Канада, азат бул һәм данла!<br> Әй Канада! Без синең сагыңда!<br> Әй Канада! Без синең сагыңда!<br> '''Гимн тексты башта француз телендә язылган булган. Инглиз теленә ул бераз үзгәртелеп тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''КАРАКАЛПАКСТАН''' === '''''Қарақалпақ тилинде'''''<br> Жайхун жағасында өскен байтерек,<br> Түби бир шақасы мың болар демек,<br> Сен сондай саялы қуяшлы елсең,<br> Тынышлық ҳәм ығбал сендеги тилек.<br> '''''Нақораты:'''''<br> Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br> Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br> Қарақалпақстан,<br> “Қарақалпақстан” деген атыңды,<br> Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br> Айдын келешекке шақырар заман,<br> Мәртлик мийнет, билим жетизер оған,<br> Халқың бар азамат, дос ҳәм мийирбан,<br> Еркин жайнап-жаснап, мәңги бол аман.<br> '''''Нақораты:'''''<br> Дийхан баба нәпеси бар жеринде,<br> Жуўсан аңқып, кийик қашар шөлинде,<br> Қарақалпақстан,<br> “Қарақалпақстан” деген атыңды,<br> Әўладлар әдиўлер жүрек төринде.<br> https://rutube.ru/video/a0b3cf0ae90052456ad9cb805887d924/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Karakalpakstan.ogg '''''Татар телендә'''''<br> 1. Җәйхун ярларында үскән байтирәк,<br> Тамырларыңа меңләп еллар, димәк, –<br> Син күләгәле, кояшлы төбәк,<br> Тынычлык һәм бәхет – синең ул теләк.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br> Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br> Каракалпакстан,<br> “Каракалпакстан” дигән атыңны<br> Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br> 2. Якты киләчәккә чакыра заман,<br> Батырлык, зирәклек ирешкән таман,<br> Дустанә халкыңа хастыр миһербан,<br> Иректә чәчәк ат, мәңге бул аман.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Диһкян баба тыны сеңгән җиреңә,<br> Сайгак йөгерә әрем исле чүлеңдә,<br> Каракалпакстан,<br> “Каракалпакстан” дигән атыңны<br> Яшь буын кадерли йөрәк түрендә.<br> === '''КАРАТАУ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''На црногорском (вуковица)'''''<br> '''Ој свијетла мајска зоро'''<br> 1. Ој свијетла мајска зоро,<br> Ој свијетла мајска зоро,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Синови смо твог стијења,<br> Синови смо твог стијења,<br> И чувари твог поштења,<br> И чувари твог поштења,<br> Волимо вас, брда тврда,<br> И стравичне ваше кланце<br> Који никад не познаше<br> Срамотнога ропства ланце.<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо.<br> 2. Ој свијетла мајска зоро,<br> Ој свијетла мајска зоро,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Мајко наша Црна Горо,<br> Док ловћенској нашој мисли<br> Наша слога даје крила,<br> Биће горда, биће славна<br> Домовина наша мила.<br> Ријека ће наших вала<br> Ускачући у два мора,<br> Глас носити океану:<br> Да је вјечна Црна Гора.<br> Глас носити океану:<br> Да је вјечна Црна Гора,<br> Да је вјечна Црна Гора.<br> https://rutube.ru/video/d224c8acdb22066ea75f87f58dbf739f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Montenegro.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, якты май ае таңы'''<br> 1. Әй, якты май ае таңы,<br> Әй, якты май ае таңы,<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> Без тау-кыялар уллары,<br> Без тау-кыялар уллары,<br> Синең намусыңның сагы,<br> Синең намусыңның сагы.<br> Дәһшәтле тау-кыяларың<br> Халкым сөйгән, кадерләгән,<br> Хурлыклы коллык богавын<br> Илем һичкайчан кимәгән.<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> 2. Әй, якты май ае таңы,<br> Әй, якты май ае таңы,<br> Ил-Анам Каратау ягы,<br> Ил-Анам Каратау ягы!<br> Ловчен фикерләрен, эшен,<br> Дәвамлап канатланырбыз,<br> Горур, данлы булсын өчен,<br> Син сөекле Ватаныбыз.<br> Илнең дулкынлы елгасы —<br> Ике диңгезгә ул коя,<br> Шавын океан тыңласын:<br> “Каратау — мәңгелек кыя!”<br> Шавын океан тыңласын:<br> “Каратау — мәңгелек кыя!<br> Каратау — мәңгелек кыя!”<br> '''''Na crnogorskom (gajevica)'''''<br> '''Oj svijetla majska zoro'''<br> 1. Oj svijetla majska zoro,<br> Oj svijetla majska zoro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Sinovi smo tvog stijenja,<br> Sinovi smo tvog stijenja,<br> I čuvari tvog poštenja,<br> I čuvari tvog poštenja.<br> Volimo vas, brda tvrda,<br> I stravične vaše klance<br> Koji nikad ne poznaše<br> Sramotnoga ropstva lance.<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro.<br> 2. Oj svijetla majska zoro,<br> Oj svijetla majska zoro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Majko naša Crna Goro,<br> Dok lovćenskoj našoj misli<br> Naša sloga daje krila,<br> Bit će gorda, bit će slavna<br> Domovina naša mila.<br> Rijeka će naših vala<br> Uskačući u dva mora<br> Glas nositi okeanu:<br> Da je vječna Crna Gora.<br> Glas nositi okeanu:<br> Da je vječna Crna Gora,<br> Da je vječna Crna Gora.<br> === '''КАРЕЛИЯ''' === '''''Karjalaksi'''''<br> '''Kodirandu – Karjalu!'''<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Igäine kaunis meijän mua.<br> Heimokanzat yhteh suat,<br> Karjalu!<br> Tuo kuunnelkua järvet dai mečät, suot<br> Kui sydämeh oma mua pajuo tuou.<br> Se mäin piälpäi selvembi nähtä voi –<br> Vie parembi kaikkii mua meijän roih.<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Ozan kel elä igä kai.<br> ||: Ryndähis meijän yksi vai –<br> Karjalu! :||<br> Tiä runoloin rohkiembat poijat vie<br> Kai eletäh salolois, järvien ies.<br> Pajo lennä, kandeleh helkieh lyö,<br> Kiitä Karjalua kaikkie muadu myö.<br> Kodirandu – Karjalu!<br> Runot dai pajot elos piet.<br> Nägyy tiä päivännouzu vies,<br> Karjalu!<br> Päiväzen nouzu nägyy vies,<br> Karjalu!<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha kaunis maa.<br> Veljeskansat yhteen saa<br> Karjala!<br> '''''Suomeksi'''''<br> '''Kotimaamme Karjala!'''<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha laulumaa.<br> Työllään etsii kunniaa<br> Karjala!<br> Nuo järvet ja vaarat ja hongikot –<br> ne huomisen kutsua kuunnelkoot!<br> Seisoin vaaran harjalla paljain päin<br> ja suljin syliini mitä näin.<br> Kotimaamme Karjala!<br> Ikivanha laulumaa.<br> ||: Työllään etsii kunniaa<br> Karjala! :||<br> Ne urhot ja sankarit laulujen –<br> ne asuvat täällä entiselleen.<br> Soita, soma kantele, jatku, työ!<br> Soi, laulu, sydämen liekki, lyö.<br> Kotimaamme Karjala!<br> Rahvas rehti, ahkera<br> töin ja lauluin ikuistaa<br> Karjala!<br> Töin ja lauluin ylistää<br> Karjala!<br> https://en.wikipedia.org/wiki/File:Гимн_Республики_Карелия.ogg https://rutube.ru/video/b71a6f0ee1404c05b6c8bd83df06f3b3/ '''''Tatar telendä'''''<br> '''Tuğan yağım – Karyala!'''<br> Tuğan yağım – Karyala!<br> Ğömerlek yazmış miña.<br> Yäşä, il, ğasırlarda,<br> Karyala!<br> Cırlasın tayğa, yañğırasın küllär!<br> Qäderle miña bu güzäl cirlär. <br> Menäm biekkä, taw-qıyalarğa –<br> Sine, tuğan yaq, cırda danlarğa.<br> Tuğan yağım – Karyala!<br> Ğömerlek yazmış miña.<br> ||: Yäşä, il, ğasırlarda,<br> Karyala! :||<br> Borınğılıqtan küçep zamanğa,<br> Yäşi batırlar taw-urmannarda.<br> Kantele qılı ğorur çıñlasın,<br> Möqätdäs karel ciren xaqlasın!<br> Karyala – tuğan yağım!<br> Run-riwayät moñnarım.<br> Cır häm xezmät uçağım,<br> Karyala!<br> Küräm nurlı tañnarıñ,<br> Karyala!<br> === '''КАТАЛОНИЯ''' === '''''Català'''''<br> '''Catalunya triomfant'''<br> 1. Catalunya triomfant,<br> tornarà a ser rica i plena.<br> Endarrera aquesta gent<br> tan ufana i tan superba.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra!<br> Bon colp de falç!<br> 2. Ara és hora, segadors.<br> Ara és hora d'estar alerta.<br> Per quan vingui un altre juny<br> esmolem ben bé les eines.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra,<br> Bon colp de falç!<br> 3. Que tremoli l'enemic<br> en veient la nostra ensenya.<br> Com fem caure espigues d'or,<br> quan convé seguem cadenes.<br> '''''Chorus:'''''<br> Bon colp de falç,<br> Bon colp de falç,<br> Defensors de la terra!<br> Bon colp de falç!<br> https://rutube.ru/video/594f1d3d8cb9aabccc417afac54a1288/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Els_Segadors.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Җиңүчән Каталония'''<br> 1. Каталония, җиңүчән,<br> Кайтырсың мул тормышыңа.<br> Таян батыр улларыңа,<br> Алар горур, тәвәккәл.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә,<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> 2. Сәгать сукты, уракчы,<br> Килде урыр, орыр көннәр,<br> Киләсе июньгә кадәр<br> Янә кайрап куйсаңчы.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә,<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> 3. Калтырансын дошманнар —<br> Горур җилфердәсен байрак.<br> Урылган күк алтын башак,<br> Коелып төшәр богаулар.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ипләп кенә,<br> Ипләп кенә<br> Урак белән ипләп,<br> Җир сакчылары!<br> Ипләп кенә!<br> === '''КВЕБЕК''' === '''''Françaıse'''''<br> '''Gens du pays'''<br> Le temps qu’ on a pris pour dire: je t’aime,<br> C’est le seul qui reste au bout de nos jours.<br> Les vœux que l’on fait, les fleurs que l’on sème<br> Chacun les récolte en soi-même<br> Aux beaux jardin du temps qui court.<br> '''''Chorus:'''''<br> Gens du pays, c’est votre tour<br> De vous laisser parler d’amour,<br> Gens du pays, c’est votre tour<br> De vous laisser parler d’amour.<br> Le temps de s’aimer, le jour de le dire<br> Fond comme la neige aux doigts du printemps.<br> Fêtons de nos joies, fêtons de nos rires<br> Ces yeux où nos regards se mirent,<br> C’est demain que j’avais vingt ans.<br> '''''Chorus.'''''<br> Le ruisseau des jours aujourd’hui s’arrête<br> Et forme un étang ou chacun peut voir<br> Comme en un miroir l’amour qu’il reflète.<br> Pour ces coeurs à qui je souhaite<br> Le temps de vivre nos espoirs.<br> '''''Chorus (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/bd5d0b06443f94eb0907368e2c77ee6c/ Жиль Виньо башкаруында https://my.mail.ru/music/songs/gilles-vigneault-gens-du-pays-27c4fb588ac2bf849573ef1c0dfc4d7d '''''Татар телендә'''''<br> '''Әй, ватандаш!'''<br> “Яратам!” — диеп, назла күңелемне,<br> Үтә дә китә бит безнең тормыш.<br> Үтәлгән вәгъдә, үстергән гөлләр<br> Китерер лаеклы уңыш —<br> Гадел хөкемдар бу язмыш.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Әй, ватандаш, күңел назлап,<br> “Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br> Әй, ватандаш, күңел назлап,<br> “Яратам!” — дип, әйтче кабат.<br> Яратыр көннәр, ялкынлы хисләр,<br> Язгы кар сыман, югала эреп;<br> Тәүге сагышның, назлы карашның<br> Яшик, дуслар, кадерен белеп — <br> Унсигез яшьтәге кебек.<br> '''''Кушымта.'''''<br> Гомер кизләве, юлын эзләр ул,<br> Туктап калыр да, җәелеп, күл булыр.<br> Күреп кал берүк: көзгедәге күк, <br> Саф мәхәббәтең чагылыр —<br> Кадер-хөрмәтең шул булыр.<br> '''''Кушымта (2)'''''.<br> === '''КИПР (грек өлеше)''' === '''''Στα ελληνικά'''''<br> '''Ἐλευθεριά'''<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι<br> Τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,<br> Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,<br> Ποὺ μὲ βία μετράει τὴν γῆ.<br> Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη<br> τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,<br> χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!<br> https://rutube.ru/video/8ad80831c39f5c43a56280dadc8ae903/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymn_to_liberty_instrumental.oga '''''Грек (юнан) телендә'''''<br> '''Азатлык'''<br> Таныш миңа, газиз илем,<br> Иң үткен кылычларың,<br> Таныш үткен күз карашың —<br> Колачлый ул Җир шарын.<br> Затлы Юнан тамырыннан<br> Үсеп чыккан бер аклык, —<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык,<br> Борынгыдай көчле рухлы,<br> Котлы булсын Азатлык!<br> '''Кипрның греклар яшәгән өлеше, мөстәкыйль дәүләт булса да, Греция (Юнанстан) гимнын куллана.'''<br> === '''КИРИБАТИ''' === '''''In Kiribati language'''''<br> '''Kunan Kiribati – Teirake Kaini Kiribati'''<br> Teirake kaaini Kiribati,<br> Anene ma te kakatonga,<br> Tauraoi nakon te mwioko,<br> Ma ni buokia aomata.<br> ||: Tauaninne nte raoiroi,<br> Tangiria aomata nako. :||<br> Reken te kabaia ma te rau,<br> Ibuakoia kaain abara,<br> Bon reken te nano ae banin,<br> Ma te i-tangitangiri naba.<br> ||: Ma ni wakina te kabaia,<br> Ma n neboa i eta abara. :||<br> Ti butiko ngkoe Atuara,<br> Kawakinira ao kairira,<br> Nakon taai aika i maira,<br> Buokira ni baim ae akoi.<br> ||: Kakabaia ara Tautaeka,<br> Ma ake a makuri iai. :||<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kiribati_Anthem_Performed_by_US_Navy_Band.oga https://wikiway.com/kiribati/gimn/ '''''Татар телендә'''''<br> '''Кирибати җыры – Бас, Кирибати, аягүрә!'''<br> Бас, Кирибати, аягүрә!<br> Кушыл рухланып безнең җырга,<br> Җаваплы бул, бурычың үтә<br> Һәм әзер тор ярдәм кылырга!<br> ||: Хаклыкта нык, бул игелекле,<br> Сөй милләтеңне, кешелекне! :||<br> Яшәү өчен канәгатьлектә,<br> Тынычлыкка өмет-ниятләр, —<br> Чынга ашыр барча теләк тә,<br> Бергә типсә безнең йөрәкләр.<br> ||: Хөрмәт итик бер-беребезне,<br> Бердәм үстерик бәх(е)тебезне! :||<br> Ялварабыз Сиңа, Тәңребез,<br> Туры юлга юнәлт халкыңны,<br> Имин булсын киләчәгебез,<br> Суз сөюле ярдәм кулыңны.<br> ||: Ярлыкагыл хакимиятне,<br> Бөтен кешене һәм милләтне! :||<br> '''Сүзлекләр һәм белешмәләр булмау сәбәпле, инглиз телендәге текст тәрҗемә ителде.'''<br> === '''КОМИ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Комиӧн'''''<br> '''Варыш поз'''<br> Ылын-ылын Войвылын<br> Джуджыд парма сулалö.<br> Парма шöрын варыш поз<br> Кыпыд горöн шыалö.<br> Лэбзьöй, повтöм варышъяс,<br> Вына бордъяс шеныштлöй,<br> Веськыд туйöд нуöдöй,<br> Коми мусö югдöдöй!<br> Веськыд туйöд нуöдöй,<br> Коми мусö югдöдöй!<br> https://rutube.ru/video/e59083eaad39efe6a1544a017b1fade4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Regional_anthem_of_Komi_vocal.oga '''''Татар телендә'''''<br> '''Лачын оясы'''<br> Бик еракта Төньякта,<br> Тауда чыршылык тора,<br> Кыю лачын ояда<br> Яңгыратып кычкыра.<br> Как канатың, гаярем,<br> Көчле урман лачыны,<br> Нурландыр Коми җирен,<br> Сайла син туры юлны,<br> Нурландыр Коми җирен,<br> Сайла син туры юлны!<br> '''''Удмурт кылын'''''<br> '''Тылобурдо кар'''<br> Кыдёкын-кыдёкын уйпалан<br> Жужыд парма сылэ.<br> Парма шорын тылобурдо кар,<br> Шулдыр гур силё.<br> Лобе, кышкасьтэм бурдоос,<br> Кужмо бурдъёсыныды шоналэ,<br> Выль сюресъёсти нуэ,<br> Коми муэз югдытэ!<br> Выль сюресъёсти нуэ,<br> Коми муэз югдытэ!<br> === '''КОРЕЯ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''한국어로''' (Hangug-eolo)<br> '''애국가''' (Aegukga)<br> 1. 동해 물과 백두산이 마르고 닳도록 –<br> 하느님이 보우하사 우리 나라 만세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 2. 남산 위에 저 소나무 철갑을 두른 듯 –<br> 바람 서리 불변함은 우리 기상일세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 3. 가을 하늘 공활한데 높고 구름 없이 –<br> 밝은 달은 우리 가슴, 일편 단심일세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> 4. 이 기상과 이 맘으로 충성을 다하여 –<br> 괴로우나 즐거우나 나라 사랑하세 – !<br> 무궁화 삼천리 화려 강산 –<br> 대한 사람 대한으로 길이 보전하세 – !<br> https://rutube.ru/video/0f336ec3e6762918174dba90c5b86d42/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Korean_national_anthem.wav '''''Татар телендә'''''<br> '''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br> 1. Шәрык диңгезе кибегеп, Пәктусан уалып<br> Беткәнче хакла, Тәңребез, безнең милләтне.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Йөзләп еллар Намсан-тауда җилләр-давылларга<br> Бирешмәгән наратлар күк, без дә куәтле.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Биек аяз көзге күкләр һәм ай сипкән нурлар<br> Һидаятькә өнди безнең чыдам йөрәкне.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> Рәхәттә дә, михнәттә дә тугрыбыз Ватанга,<br> Безнең халык көчле рухлы, батыр йөрәкле.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Өч мең ли гөлчәчәкле тау, гүзәл елгалар,<br> Туры юлдан һич тайпылма, Корө милләте!<br> === '''КОРЕЯ ХАЛЫК-ДЕМОКРАТИК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''애국가''' (Aegukka)<br> 1. 아침은 빛나라 이 강산<br> 은금에 자원도 가득한<br> 이 세상 아름다운 내 조국<br> 반만년 오랜 력사에<br> ||: 찬란한 문화로 자라난<br> 슬기론 인민의 이 영광<br> 몸과 맘 다 바쳐 이 조선<br> 길이 받드세 :||<br> 2. 백두산 기상을 다 안고<br> 근로의 정신은 깃들어<br> 진리로 뭉쳐진 억센 뜻<br> 온 세계 앞서 나가리<br> ||: 솟는 힘 노도도 내밀어<br> 인민의 뜻으로 선 나라<br> 한없이 부강하는 이 조선<br> 길이 빛내세 :||<br> https://rutube.ru/video/b5bedababbdb4f0cf7fa8facfd62b414/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aegukka_-_National_Anthem_of_North_Korea.wav '''Ватанпәрвәрлек җыры'''<br> 1. Өч мең ли җир табигый байлык,<br> Алтын-көмеш таң нурларында,<br> Гүзәл Ватаныбыз, зирәк халык,<br> Биш мең ел данлы тарихында<br> ||: Саф күңелен биреп һәрбер эшкә,<br> Бөек мәдәнияткә ирешкән.<br> Әйдәгез, җан-тән фида кылып,<br> Саклыйк шул изге Чосонны. :||<br> 2. Ихтыяр көчебез – хаклыкта,<br> Ватан – тырыш хезмәт учагы,<br> Пәкту тавы рухын колачлап,<br> Дөньялыкта алгарган чагы –<br> ||: Халык үзе тудырган илдә,<br> Шашкын давылларны йөгәнләп.<br> Әйдәгез, данлыйк илебезне,<br> Чиксез бай, куәтле җирне. :||<br> === '''КОСТА-РИКА''' === '''''Español'''''<br> '''Noble Patria'''<br> Noble Patria, tu hermosa bandera, <br> Expresión de tu vida nos da: <br> Bajo el límpido azul de tu cielo <br> Blanca y pura descansa la paz.<br> En la lucha tenaz de fecunda labor<br> Que enrojece del hombre la faz,<br> Conquistaron tus hijos, labriegos sencillos,<br> Eterno prestigio, estima y honor, <br> Eterno prestigio, estima y honor. <br> ¡Salve oh tierra gentil! <br> ¡Salve oh madre de amor!<br> Cuando alguno pretenda tu gloria manchar, <br> Verás a tu pueblo, valiente y viril, <br> La tosca herramienta en arma trocar.<br> ¡Salve Patria! tu pródigo suelo<br> Dulce abrigo y sustento nos da.<br> Bajo el límpido azul de tu cielo<br> ¡Vivan siempre el trabajo y la paz!<br> https://wikiway.com/kosta-rika/gimn/ https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Costa_Rica_National_Anthem.ogg<br> (башта дүрт юллык кереш өлеше уйнала)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Затлы Ватан'''<br> Затлы Ватан, гүзәл байрагыңда —<br> Тиңдәшсез сурәтең хаклыгы:<br> Аяз, зәңгәр асманың астында —<br> Тыныч тормыш аклык-сафлыгы.<br> Иҗтиһат һәм ныклык, көндәлек тырышлык —<br> Йөзләргә ямь бирә алсулык,<br> Игенче улларың, хезмәтчән кызларың —<br> Илебез абруе һәм даны,<br> Илебез абруе, хөрмәте һәм даны.<br> Имин бул, затлы җир,<br> Мәхәббәт мәкяны!<br> Кемнәрдер ымсынса даныңны тапларга,<br> Күрерсең гайрәтле халкыңны —<br> Алмашыр китмәнен ул хәрби коралга.<br> Сәлам, Ватан! Мул җир-туфрагыңда —<br> Нигъмәткә җитешлек, иркенлек.<br> Аяз, зәңгәр асманың астында<br> Мәңге булсын хезмәт, иминлек!<br> === '''КОТ Д’ИВУАР''' === '''''Françaıse'''''<br> '''L'Abidjanaise'''<br> '''''Premier couplet:'''''<br> 1. Salut ô terre d’espérance,<br> Pays de l’hospitalité!<br> Tes légions remplies de vaillance,<br> Ont relevé ta dignité.<br> Tes fils, chère Côte d’Ivoire, <br> Fiers artisans de ta grandeur,<br> Tous rassemblés et pour ta gloire,<br> Te bâtiront dans le bonheur.<br> '''''Premier refrain:'''''<br> Fiers ivoiriens, le pays nous appelle.<br> Si nous avons, dans la paix, ramené la liberté,<br> Notre devoir sera d’être un modèle<br> De l’espérance promise à l’humanité<br> En forgeant, unis dans la foi nouvelle,<br> La patrie de la vraie fraternité.<br> '''''Deuxième couplet:'''''<br> 2. À toi noble Côte d'Ivoire,<br> Ô grand pays des bonnes gens !<br> Nous apportons dans la victoire,<br> L’hommage de nos cœurs ardents.<br> Dans l’amitié des peuples frères,<br> Dieu guide nous vers l’idéal,<br> Soumise à la devise chère :<br> Union, discipline, travail.<br> '''''Deuxième Refrain:'''''<br> Pour ta grandeur, riche et noble patrie,<br> Nous marcherons de l’avant, pleins d’amour et pleins de foi.<br> De cœurs unis, au cours de notre vie,<br> Nous œuvrerons dans l’honneur pour le juste droit,<br> De cœurs unis au cours de notre vie,<br> À tes appels nous serons tous présents.<br> https://rutube.ru/video/228bcbb1b10e9daf1450ad66164c0dfd/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Côte_D%27Ivoire_%22L%27Abidjanaise%22.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Абидҗан җыры'''<br> '''''Беренче куплет:'''''<br> Сәлам, өмет-ышаныч яры,<br> Әй олы җанлы, кунакчыл ил!<br> Синең гайрәтле легионнарың<br> Мәртәбәңне иттеләр дәлил.<br> Синең, Кот д’Ивуар, улларың<br> Горур бөеклегең сагында,<br> Үстерә үз Ватаны данын<br> Җиң сызганып алар тагын да.<br> '''''Беренче кушымта:'''''<br> Кыю ивуарлылар, ил чакыра.<br> Бәйсезлекне тыныч юлда кабат кайтардык,<br> Һиммәтебез үрнәк булып тора —<br> Бар кешелек аңа өмет багларлык.<br> Без берләштек яңа инануда<br> Һәм чын кардәшлеккә нигез салдык.<br> '''''Икенче куплет:'''''<br> Сиңа, намуслы Кот д’Ивуар,<br> Игелекле кешеләр иле!<br> Бер гаилә, барыбыз туганнар,<br> Кайнар йөрәк кадерли сине.<br> Бер нәселдән тудык, дуслыкка,<br> Идеалга Алла бара әйдәп,<br> Юнәлгәнбез бер үк максатка:<br> Берлек, аңлы тәртип һәм хезмәт.<br> '''''Икенче кушымта:'''''<br> Бөек, бай, затлы Ватан хакына<br> Ярат һәм инан, атла гел алга.<br> Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br> Таян намуска һәм кануннарга,<br> Йөрәкләр бердәм тормыш уңында,<br> Без әзер иңне иңгә куярга.<br> === '''КӨНЧЫГЫШ ТИМОР''' === Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br> Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br> Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.<br> Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.<br> Vencemos o colonialismo, gritamos:<br> abaixo o imperialismo.<br> Terra livre, povo livre,<br> não, não, não à exploração.<br> Avante unidos firmes e decididos.<br> Na luta contra o imperialismo<br> o inimigo dos povos, até à vitória final.<br> Pelo caminho da revolução.<br> === '''КӨНЧЫГЫШ ТӨРКИСТАН''' === Қуртулуш йолида судәк<br> ақти бизниң қанимиз,<br> Сән үчүн, әй юртимиз,<br> болсун пида бу җанимиз.<br> Қан кичип, һәм җан бирип,<br> ахир қутулдурдуқ сини,<br> Қәлбимиздә қутқулушқа<br> бар иди иманимиз.<br> Юртумиз биз йүз-көзүңни<br> қан билән пакизлидуқ<br> Өрлиген ялқун билән<br> пакланди белки намимиз.<br> Яр-и һәмдәм болди бизниң<br> һиммәтимиз сән үчүн.<br> Шавну шөһрәтлик иди<br> һиммәт билән әҗдадимиз.<br> Атиларниң җәңләри<br> өчмәйду тарих бетидин.<br> Нәсли қалди җәңгивар<br> биз униң әвлади биз.<br> Ақти қан һәм чиқти җан<br> дүшмәндин болсун әл аман.<br> Яшисун, миң яшисун,<br> парлансун истиқбалимиз!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Qurtulush_Yolida.webm '''''Татар телендә'''''<br> '''Котылу юлында'''<br> Азатлык юлында су күк<br> акты безнең каныбыз,<br> Синең өчен, ил-йортыбыз,<br> булсын фида җаныбыз.<br> Без кан түгеп һәм җан биреп,<br> коткарып калдык сине,<br> Кальбебездә котылуга<br> иманыбыз бар иде.<br> Кан белән йөзең-күзеңне<br> сафландырдык, йортыбыз,<br> Үрләгән ут-ялкын белән<br> пакьләнгәндер намыбыз.<br> Һиммәтебез — синең өчен<br> сөю-кайгыртуыбыз.<br> Шанлы һәм шөһрәтле булды<br> һиммәт белән элгәрләр,<br> Тарихтан һич җуелмады<br> ирешелгән җинүләр.<br> Җиңүчән бер нәсел калды,<br> без – дәвам итүчеләр.<br> Акты кан һәм чыкты җан,<br> дошманнарга әл-әман.<br> Яшә син, мең яшә син,<br> Киләчәгебез, нурлан!<br> === '''КӨНЬЯК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''КАҖ телләрендә:'''''<br> ('''''коса һәм зулу''''')<br> Nkosi sikelel’ iAfrika<br> Maluphakanyisw’ uphondo lwayo,<br> Yizwa imithandazo yethu,<br> Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.<br> ('''''сото-суто''''')<br> Morena Boloka setjhaba sa heso,<br> O fedise dintwa la matshwenyeho,<br> O se Boloke,<br> O se Boloke setjhaba sa heso,<br> Setjhaba sa South Afrika.<br> South Afrika!<br> ('''''африкаанс''''')<br> Uit die blou van onse hemel,<br> Uit die diepte van ons see,<br> Oor ons ewige gebergtes<br> Waar die kranse antwoord gee,<br> ('''''инглиз''''')<br> Sounds the call to come together,<br> And united we shall stand,<br> Let us live and strive for freedom,<br> In South Africa our land!<br> https://rutube.ru/video/0154b968926bbd8a6189bc081e143677/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:South_Africa_National_Anthem.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Йа Илаһ, ярлыка Африканы,<br> Арттыр аның данын, арттыр данын,<br> Кабул ит безнең догаларны,<br> Ярлыкагыл, Илаһ, балаларыңны.<br> Тәңребез, саклагыл безнең халыкларны,<br> Юкка чыгар Син барча низагларны.<br> Йа Илаһыбыз,<br> Йа Илаһыбыз, ярлыкагыл безне,<br> Ярлыка Көньяк Африканы.<br> Көньяк Африка!<br> Күкләрнең зәңгәрлегеннән,<br> Диңгез тирәнлегеннән,<br> Кыя-тау мәңгелегеннән<br> Илгә бер өндәү иңә:<br> “Бүген без иңгә-иң бастык,<br> Уртак җырларыбыз да,<br> Тату-тыныч тормыш корыйк<br> Көньяк Африкабызда!”<br> === '''КӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' === https://rutube.ru/video/60dc9fd8c46b6002629d1cb93b5e3c7b/ === '''КӨНЬЯК СУДАН''' === https://rutube.ru/video/0fe430768e17dd0304c30e7a803f0090/ https://wikiway.com/yuzhnyy-sudan/gimn/ === '''КУБА''' === '''''Español'''''<br> '''La Bayamesa'''<br> Al combate corred bayameses<br> que la Patria os contempla orgullosa,<br> no temáis una muerte gloriosa<br> que morir por la Patria es vivir.<br> '''''Coro (2)''''':<br> En cadenas vivir es morir,<br> en afrenta y oprobio sumidos,<br> del clarín escuchad el sonido<br> a las armas valientes corred.<br> https://rutube.ru/video/80c33f661761d9496ec4c17cbfc60d9c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Cuban_national_anthem_(abridged_version),_performed_by_the_U.S._Navy_Band.oga<br> (ике тапкыр кабатлана торган кыска гына увертюрадан башлана)<br> '''''Татар телендә'''''<br> '''Байамо җыры'''<br> Байамолылар, алга, көрәшкә –<br> Горур Ватаннан сезгә гозер.<br> Данлы үлем – юл үлемсезлеккә,<br> Шәһит китү – тагын бер гомер.<br> '''''Кушымтасы (2)''''':<br> Богауда яшәү – үлемнән хәтәр,<br> Хурлыклы бер җан асрау бары.<br> Быргы авазы сугышка әйдәр,<br> Алга, Ватан каһарманнары!<br> === '''КҮВӘЙТ''' === '''وَطَنِي الْكُوَيْتَ'''<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br> جوقة:<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> وَعَلٰى جَبِيْنِكَ طَالِعُ السَّعْدِ<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ وَطَنِي الْكُوَيْتَ<br> وَطَنِي الْكُوَيْتَ سَلِمْتَ لِلْمَجْدِ<br> ١<br> يَا مَهْدَ آبَاءِ الْأُوْلٰى كَتَبُوْا<br> سِفْرَ الْخُلُوْدِ فَنَادَتِ الشُّهُبُ<br> اَللّٰهُ أَكْبَرُ إِنَّهُمْ عَرَبُ<br> طَلَعَتْ كَوَاكِبُ جَنَّةِ الْخُلْدِ<br> جوقة<br> ۲<br> بُوْرِكْتَ يَا وَطَنِي الْكُوَيْتَ لَنَا<br> سَكَنًا وَعِشْتَ عَلِى الْمَدٰى وَطَنَا<br> يَفْدِيْكَ حُرٌّ فِيْ حِمَاكَ بَنٰى<br> صَرْحَ الْحَيَاةِ بِأَكْرَمِ الْأَيْدِيْ<br> جوقة<br> ٣<br> نَحْمِيْكَ يَا وَطَنِيْ وَشَاهِدُنَا<br> شَرْعُ الْهُدٰى وَالْحَقُّ رَائِدُنَا<br> وَأَمِيْرُنَا لِلْعِزِّ قَائِدُنَا<br> رَبُّ الْحَمِيَّةِ صَادِقُ الْوَعْدِ<br> جوقة<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Kuwait_(instrumental).ogg<br> (оркестр башкаруында гына уйнала торган компакт варианты)<br> https://my.mail.ru/music/songs/гимн-государства-кувейт-с-1978-г-национальный-гимн-a45cb98d745fb1d63d6ac9aafea90f0e (вокал һәм хор башкаруында, тулы тексты) '''Ватаным Күвәйт'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан,<br> Имин язмышыңнан мәңге хозурлан.<br> Ватаным Күвәйт, Ватаным Күвәйт,<br> Ватаным Күвәйт, насыйбың – шөһрәт-дан.<br> '''I'''<br> Иңдерелгән ата-баба чорында,<br> Мәңгелек Китабы дип Галәм атый, –<br> Аллаһ әкбәр, Коръән гарәп халкында<br> Сүнмәс оҗмах йолдызы кебек балкый.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''II'''<br> Мөбарәк бул, Күвәйт, безне, Ватаным,<br> Имин яшәтергә дип җан атасың,<br> Булдыруга ихлас итеп сакладың<br> Игелек кораллы тормыш бинасын.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''III'''<br> Без Ватанны сакларга шәһадәтле,<br> Өстен тотып кануннарны, хаклыкны.<br> Һәм юлбашчы Әмиребез – куәтле,<br> Максат-вәгъдәсенә ул турылыклы.<br> '''''Кушымта.'''''<br> === '''КҮРАСАО''' === '''''Папьяменто телендә'''''<br> '''Himno di Kòrsou'''<br> '''I.''' Lantá nos bos ban kanta<br> grandesa di Kòrsou;<br> Kòrsou, isla chikitu,<br> baranka den laman!<br> Kòrsou, nos ta stima bo<br> ariba tur nashon.<br> Bo gloria nos ta kanta<br> di henter nos kurason.<br> '''II.''' Nos pueblo tin su lucha,<br> ma semper nos tin fe<br> di logra den tur tempu<br> viktoria ku trabou!<br> Ban duna di nos parti<br> p'e isla prosperá.<br> Laga nos uni forsa<br> p'asina triumfá.<br> '''III.''' Nos patria nos ta demonstrá<br> onor i lealdat,<br> meskos na e bandera<br> union di nos nashon.<br> Nos bida lo ta poko<br> pa duna nos pais,<br> luchando uní pa libertat,<br> amor i komprenshon.<br> '''IV.''' I ora nos ta leu fo'i kas<br> nos tur ta rekordá<br> Kòrsou, su solo i playanan,<br> orguyo di nos tur.<br> Laga nos gloria Kreador<br> tur tempu i sin fin,<br> k'El a hasi nos digno<br> di ta yu di Kòrsou!<br> https://rutube.ru/video/63ed113a7bebeea9134a5d18fb8c5163/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Curacaoanthem.ogg === '''КЫРГЫЗСТАН''' === '''''Кыргыз тилинде'''''<br> Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,<br> Элибиздин жаны менен барабар.<br> Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,<br> Сактап келди биздин ата-бабалар.<br> '''''Кайырма:'''''<br> Алгалай бер, Кыргыз Эл,<br> Азаттыктын жолунда.<br> Өркүндөй бер, өсө бер,<br> Өз тагдырың колуңда.<br> Аткарылып элдин үмүт, тилеги,<br> Желбиреди эркиндиктин желеги.<br> Бизге жеткен ата салтын, мурасын,<br> Ыйык сактап урпактарга берели.<br> '''''Кайырма.'''''<br> https://rutube.ru/video/3e27177bf200635dc7870680008a63e5/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Ак түбәле таулар, үзән-далалар<br> Ватаныбыз җаны белән бәрабәр,<br> Ала-Тауның итәгендә ил тотып,<br> Саклап килгән сине ата-бабалар!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Алга атла, Кыргыз Иле,<br> Азат тормыш юлында,<br> Иркенәя, үсә бир син,<br> Тәкъдирең үз кулыңда!<br> Илебезнең изге өмет, теләге —<br> Җилфердәсен иркенлекнең байрагы;<br> Ата-бабалардан җиткән мирасны<br> Саклап калып яшь буынга бирәсе!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Кыргызстан гимны 1992 елның декабрендә өч куплетлы буларак кыргыз һәм урыс телләрендә кабул ителгән иде. Егерме ел үткәч, халыклар дуслыгына багышланган икенче куплеты гамәлдән чыгарылды.'''<br> === '''КЫРЫМ (татар)''' === '''''Кырымтатар телендә'''''<br> '''Ant etkenmen'''<br> Ant etkenmen, milletimniñ yarasını sarmağa,<br> Nasıl olsun bu zavallı qardaşlarım çürüsin?<br> Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam,<br> Yüregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.<br> Ant etkenmen, şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,<br> Nasıl olsun eki qardaş bir-birini körmesin?<br> Bunı körip usanmasam, muğaymasam, yanmasam,<br> Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan olsun.<br> Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege,<br> Bilip, körip milletimniñ köz yaşını silmege.<br> Bilmey, körmey biñ yaşasam, Qurultayğa han olsam,<br> Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.<br> https://rutube.ru/video/4b625b2e9cb444bfcfd8ef568a59467f/ https://yandex.ru/video/preview/7042695736743048209 '''''Татар телендә'''''<br> '''Ант иттем мин'''<br> Ант иттем мин, милләтемнең ярасын дәваларга,<br> Күпме тиеш тере килеш череп яту аңарга?<br> Милләт өчен җан атмасам, күрми-сизми аһ-зарын,<br> Йөрәгем укмашып бетсен, коеп кара каннарын.<br> Ант иттем, якты йортыма кара шәүлә һич төшмәс.<br> Ике кардәш бер-бересен нилектән якын итмәс?<br> Кардәшемә юл ачмасам, аның өчен янмасам,<br> Күзләремнән аккан яшьләр булсын дәрья-диңгез кан.<br> Ант иттем мин, сүз бирдем мин милләт өчен үләргә,<br> Аның күз яшьләрен сөртми, ни хаҗәт соң яшәргә?<br> Белми-күрми мең яшәп тә Корылтайда хан булып –<br> Кыямәт көн җавап тотмак, милләткә дошман булып.<br> '''Куплетларның һәр юлы икешәр тапкыр кабатлана.''' === '''КЫТАЙ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Путуңһуа язылышы'''''<br> 三民主義，吾黨所宗，<br> 以建民國，以進大同。<br> 咨爾多士，為民前鋒；<br> 夙夜匪懈，主義是從。<br> 矢勤矢勇，必信必忠；<br> 一心一德，貫徹始終。<br> '''''Җирле кытай сөйләшендә укылышы'''''<br> Sānmín zhǔyì, wú dǎng suǒ zōng,<br> Yǐ jiàn mínguó, yǐ jìn dàtóng.<br> Zī ěr duō shì, wèimín qiánfēng;<br> Sùyè fěi xiè, zhǔyì shì cóng.<br> Shǐ qín shǐ yǒng, bì xìn bì zhōng;<br> Yīxīn yī dé, guànchè shǐzhōng.<br> https://rutube.ru/video/da3176508ee030a09664fc0f8ae93b9b/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_the_Republic_of_China_(Taiwan)_中華民國國歌(演奏版).ogg '''''Татар телендә'''''<br> “Сәнмин чуи”* – безнең терәк:<br> Ирекле илдә – хөррият;<br> Һәрбарчабыз – якын туган,<br> Каһарманнар иңен куйган;<br> Бер фикердә, бер терәктә,<br> Уртак максат – һәр йөрәктә.<br> * '''“Сәнмин чуи” – халыкның өч рухи тоткасы.'''<br> === '''КЫТАЙ ХАЛЫК ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Путуңһуа тексты'''''<br> 起来!不愿作奴隶的人们,<br> 把我们血肉筑成我们的新的长城<br> 中华民族到了危险的时候,<br> 每个人被迫着发出最后的吼声<br> 起来!起来!起来!<br> 我们万众一心冒着敌人的炮火<br> 前进!前进!前进!进!<br> '''''Пинйин транскрипциясе'''''<br> Qǐlái! Búyuàn zuò núlì de rénmen!<br> Bǎ wǒmen de xuèròu,<br> zhùchéng wǒmen xīnde chángchéng!<br> Zhōnghuá Mínzú dào le zùi wēixiǎnde shíhòu,<br> Měige rén bèipòzhe fāchū zùihòude hǒushēng.<br> Qǐlái! Qǐlái! Qǐlái! Wǒmen wànzhòngyīxīn,<br> Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br> Màozhe dírén de pàohuǒ, Qiánjìn!<br> Qiánjìn! Qiánjìn! Jìn!<br> https://rutube.ru/video/c0940cd5f5cf10c7743bbaa7be1e915c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:March_of_the_Volunteers_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> Күтәрел, кол булмаска теләсәң!<br> Үз гәүдәләребездән Бөек Дивар төзербез.<br> Халык язмышының дәһшәтле чагы,<br> Күкрәкләребездән сугышчан аваз ыргыла:<br> “Күтәрел! Күтәрел! Күтәрел!”<br> Без бит миллионнар,<br> Җаннарыбыз бердәй,<br> Алга! Җаннарыбыз бердәй,<br> Алга! Алга! Алга! Цзин!*<br> '''* Цзин (进) — ике иҗекле “алга атлау” мәгънәсендәге “цән цзин” төшенчәсенең юнәлеш күрсәтүче өлеше; беренчесе (“цән”) – гомумән хәрәкәт итү күрсәткече.'''<br> === '''ЛАТВИЯ''' === https://en.wikipedia.org/wiki/File:Latvian_National_Anthem.ogg https://rutube.ru/video/efc1f20db91c703f0cb786896c837682/ === '''ЛИТВА''' === '''TAUTIŠKA GIESMĖ'''<br> Lietuva, Tėvyne mūsų<br> Tu didvyrių žeme,<br> Iš praeities Tavo sūnūs<br> Te stiprybę semia.<br> Tegul Tavo vaikai eina<br> Vien takais dorybės,<br> Tegul dirba Tavo naudai<br> Ir žmonių gėrybei.<br> Tegul saulė Lietuvoj<br> Tamsumas prašalina,<br> Ir šviesa, ir tiesa<br> Mūs žingsnius telydi.<br> Tegul meilė Lietuvos<br> Dega mūsų širdyse,<br> Vardan tos Lietuvos<br> Vienybė težydi!<br> https://rutube.ru/video/812a7c445aeea675ab54cd4b883f7fe1/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tautiška_giesme_instumental.ogg '''МИЛЛӘТ ҖЫРЫ'''<br> Литва, безнең Ватаныбыз,<br> Бөек угланнар җире,<br> Без илһам, кодрәт алабыз<br> Үткәннәреңнән синең.<br> Синең балаларың бассын<br> Гел әхлак юлларына,<br> Игелек кылсыннар сиңа,<br> Кешеләр файдасына.<br> Литва күгендәге кояш<br> Юк итсен бар золымны,<br> Гаделлеккә, нурга күмеп,<br> Яктыртсын безнең юлны.<br> Литваны сөю дөрләсен<br> Ялкын булып йөрәктә,<br> Литваның олы бәхете –<br> Ул безнең бердәмлектә!<br> === '''ЛИХТЕНШТАЙН''' === 1. Oben am jungen Rhein<br> Lehnet sich Liechtenstein<br> An Alpenhöh’n.<br> Dies liebe Heimatland,<br> Das teure Vaterland,<br> Hat Gottes weise Hand<br> Für uns erseh’n.<br> Dies liebe Heimatland,<br> Das teure Vaterland,<br> Hat Gottes weise Hand<br> Für uns erseh’n.<br> 5. Hoch lebe Liechtenstein,<br> Blühend am jungen Rhein,<br> Glücklich und treu.<br> Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br> Hoch unser Vaterland,<br> Durch Bruderliebe Band<br> Vereint und frei,<br> Hoch leb’ der Fürst vom Land,<br> Hoch unser Vaterland,<br> Durch Bruderliebe Band<br> Vereint und frei.<br> https://rutube.ru/video/8298618f71b18727c46f2f9e4203fffa/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Oben_am_jungen_Rhein,_by_the_U.S._Navy_Band.ogg https://wikiway.com/liechtenstein/gimn/ 1. Ур(ы)н алган Лихтенштейн<br> Рейн башланган җирдән,<br> Альп түреннән.<br> Ата-бабаларның<br> Кадерле Ватанын<br> Әл-Хәким безләргә<br> Насыйп иткән.<br> Ата-бабаларның<br> Сөекле Ватанын<br> Хак Тәгалә безгә<br> Насыйп иткән.<br> 5. Лихтенштейн, мең яшә,<br> Рейннан бәхет өстә,<br> Гел чәчәк ат.<br> Яшә ил Кенәзе,<br> Син дәүләт терәге —<br> Булсын туганлыкта<br> Бердәм, азат.<br> Яшә ил Кенәзе,<br> Син дәүләт терәге —<br> Булсын туганлыкта<br> Бердәм, азат.<br> === '''ЛӨБНАН''' === '''كلنا للوطن للعلى للعلم'''<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> ملء عين الزّمن سيفنا والقلم<br> سهلنا والجبل منبت للرجال<br> قولنا والعمل في سبيل الكمال<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> كلّنا للوطن<br> شيخنا والفتى عند صوت الوطن<br> أسد غاب متى ساورتنا الفتن<br> شرقنا قلبه أبداً لبنان<br> صانه ربه لمدى الأزمان<br> كلنا للوطن للعلى للعلم<br> كلنا للوطن<br> بحره برّه درّة الشرقين<br> رِفدُهّ برّهُ مالئ القطبين<br> إسمه عزّه منذ كان الجدود<br> مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود<br> كلّنا للوطن للعلى للعلم<br> كلّنا للوطن<br> https://rutube.ru/video/7ce85ac7a29f1db9fcac458363b71871/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Lebanon.ogg '''Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга'''<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Кылычлар уйганга, каләмнәр язганга.<br> Батырлар үстерә таулар һәм үзәннәр,<br> Камиллек юлында сүзләр һәм гамәлләр.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> Яше-карты бергә, чакырса Ил-Ватан,<br> Яу-фетнә килгәндә һәрберсе – арыслан.<br> Шәрекънең йөрәге береккән Лөбнанга,<br> Имин кыл, Раббыбыз, беткәнче замана.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> Җирләре, диңгезе – Шәрекъләр энҗесе,<br> Бар дөнья мирасы – гамәлләр өлгесе.<br> Исеме гыйззәтле, замана башыннан,<br> Һәм эрбет агачы – мәңге тамгасыннан.<br> Тугрыбыз Ватанга, байрагына, данга,<br> Тугрыбыз Ватанга.<br> === '''ЛЮКСЕМБУРГ''' === '''ONS HEMECHT'''<br> '''1.''' Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,<br> Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,<br> Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,<br> Den Himmel Wäin ons mécht:<br> Dat as onst Land, fir dat mer géif<br> Heinidden alles won,<br> Ons Hemechtsland dat mir so déif<br> An onsen Hierzer dron.<br> Ons Hemechtsland dat mir so déif<br> An onsen Hierzer dron.<br> '''2.''' An sengem donkle Bëscherkranz,<br> Vum Fridde stëll bewaacht,<br> Sou ouni Pronk an deire Glanz<br> Gemittlech léif et laacht;<br> Säi Vollek frou sech soë kann,<br> An 't si keng eidel Dreem:<br> Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,<br> Wéi as 't sou gutt doheem!<br> '''3.''' Gesank, Gesank vu Bierg an Dall<br> Der Äärd, déi äis gedron;<br> D’Léift huet en treie Widderhall<br> A jidder Broscht gedon;<br> Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;<br> All Wuert, dat vun er klénkt,<br> Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin<br> An d’A wéi Feier blénkt<br> '''4.''' O Du do uewen, deem séng Hand<br> Duurch d’Welt d’Natioune leet,<br> Behitt du d’Lëtzebuerger Land<br> Vum frieme Joch a Leed;<br> Du hues ons all als Kanner schon<br> De fräie Geescht jo ginn,<br> Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br> Déi mir so laang gesinn!<br> Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,<br> Déi mir so laang gesinn!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Luxembourg_National_Anthem.ogg https://alexbruni.ru/afx/noise/cl_muzyka-v-ispolnenii--919 https://zvyki.com/song/93201095/Jean-Antoine_Zinnen_-_Ons_H_m_cht_Gimn_Lyuksemburga/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''БЕЗНЕҢ ВАТАНЫБЫЗ'''<br> '''1.''' Альзет ага болын буйлап,<br> Зауэр – таулар иңләп,<br> Мозель йөземнәрен нурлап,<br> Күк иңдерә ширбәт.<br> Илемнең иминлегенә<br> Жәл түгел һич корбан,<br> Йөрәк түрендә хәзинә –<br> Син, тиңдәшсез Ватан.<br> Йөрәк түрендә хәзинә –<br> Син, тиңдәшсез Ватан.<br> '''2.''' Иминлекне өстен күрә,<br> Яшеллектә урыны,<br> Купшылыктан йөз чөерә –<br> Илем шуңа нурлы.<br> Буш сүзле булмастыр халкы,<br> Без бәхетле, диеп.<br> Илдә тормыш бигрәк җайлы, –<br> Яшибез сөенеп.<br> '''3.''' Тарала җыр яңгыравы<br> Тауга, үзәнлеккә,<br> Сөю, тугрылык шаңдавы,<br> Иңә һәр күкрәккә.<br> Артык булмас һич Ватанга<br> Мәдхия көй-сүзләр;<br> Күк авазы сеңә җанга,<br> Балкып тора күзләр.<br> '''4.''' Ходай, йөртә безне Синең<br> Кулың туры юлдан,<br> Саклагыл Люксембург җирен<br> Золым-газаплардан!<br> Азатлык бүләгең, Тәңре,<br> Улларың күңелендә,<br> Ирек кояшын Син мәңге<br> Балкыт ил күгендә!<br> Ирек кояшын Син мәңге<br> Балкыт ил күгендә!<br> '''Альзет, Зауэр, Мозель – Люксембургтагы елгалар. Гимнның беренче һәм дүртенче куплетларын рәсми рәвештә башкаралар. Тексты Люксембургта дәүләт телләре булган алман һәм француз телләренә дә тулысынча тәңгәл китереп тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''МАҖАРСТАН''' === '''HIMNUSZ'''<br> 1. Isten, áldd meg a magyart<br> Jó kedvvel, bőséggel,<br> Nyújts feléje védő kart,<br> Ha küzd ellenséggel;<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> 2. Őseinket felhozád<br> Kárpát szent bércére,<br> Általad nyert szép hazát<br> Bendegúznak vére.<br> S merre zúgnak habjai<br> Tiszának, Dunának,<br> Árpád hős magzatjai<br> Felvirágozának.<br> 3. Értünk Kunság mezein<br> Ért kalászt lengettél,<br> Tokaj szőlővesszein<br> Nektárt csepegtettél.<br> Zászlónk gyakran plántálád<br> Vad török sáncára,<br> S nyögte Mátyás bús hadát<br> Bécsnek büszke vára.<br> 4. Hajh, de bűneink miatt<br> Gyúlt harag kebledben,<br> S elsújtád villámidat<br> Dörgő fellegedben,<br> Most rabló mongol nyilát<br> Zúgattad felettünk,<br> Majd töröktől rabigát<br> Vállainkra vettünk.<br> 5. Hányszor zengett ajkain<br> Ozman vad népének<br> Vert hadunk csonthalmain<br> Győzedelmi ének!<br> Hányszor támadt tenfiad<br> Szép hazám, kebledre,<br> S lettél magzatod miatt<br> Magzatod hamvvedre!<br> 6. Bújt az üldözött, s felé<br> Kard nyúlt barlangjában,<br> Szerte nézett s nem lelé<br> Honját e hazában,<br> Bércre hág és völgybe száll,<br> Bú s kétség mellette,<br> Vérözön lábainál,<br> S lángtenger fölette.<br> 7. Vár állott, most kőhalom,<br> Kedv s öröm röpkedtek,<br> Halálhörgés, siralom<br> Zajlik már helyettek.<br> S ah, szabadság nem virul<br> A holtnak véréből,<br> Kínzó rabság könnye hull<br> Árvák hő szeméből!<br> 8. Szánd meg Isten a magyart<br> Kit vészek hányának,<br> Nyújts feléje védő kart<br> Tengerén kínjának.<br> Bal sors akit régen tép,<br> Hozz rá víg esztendőt,<br> Megbűnhődte már e nép<br> A múltat s jövendőt!<br> https://rutube.ru/video/2a83856f036109764567c00c17807b1a/ https://wikiway.com/hungary/gimn/ (кереш өлеше бар, бер куплетлы җыйнак вариант)<br> '''ГИМН'''<br> 1. Йа Ходаем, маҗарны<br> Саклагыл, ярлыкагыл,<br> Суз ярдәмчел кулыңны,<br> Дошманнарын гаҗиз кыл.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> 2. Юл сыздың Карпат аша<br> Маҗар бабаларына,<br> Бирдең Ватан-гөлбакча<br> Бәндәгуз улларына.<br> Тиса, Дунай сулары<br> Үтә тауларны урап, –<br> Батыр Арпад уллары<br> Анда мул тормыш кора.<br> 3. Кун иле җирләрендә<br> Чайкала тук башаклар,<br> Токай тәлгәшләреннән<br> Тама татлы шәраблар.<br> Безнең ту еш балкыган<br> Төрек кирмәннәрендә,<br> Матьяш явы сыкраткан<br> Вена түрәләрен дә.<br> 4. Гөнаһларыбыз үче<br> Кысты Синең күкрәкне:<br> Аттың болыттан яшен,<br> Күкрәттең безнең күкне.<br> Баскын монголлар угы<br> Очты баш өстебездә,<br> Аннан төрек коллыгы<br> Йөк булды җилкәбездә.<br> 5. Күпме торды яңгырап<br> Кыргый госман гаугасы,<br> Яугир җәсәден таптап<br> Җиңүләр тантанасы!<br> Күпме сине улларың,<br> Гүзәл ил, күкрәгеңә<br> Басып изде, кыйнады,<br> Әйләндереп кабергә!<br> 6. Эзәрләүдән капланып<br> Утырмасын кай өндә,<br> Сыеныр җир тапмады<br> Үз Ватанында бәндә.<br> Менсә тау түбәсенә –<br> Ут диңгезе өстендә,<br> Һәркайда кайгы-хәсрәт,<br> Кан үзәне бар җирдә.<br> 7. Кирмән иде – таш өеме,<br> Хозур, бәхет югалган, <br> Афәт, үлем сөреме<br> Ватанны чолгап алган.<br> Аһ, мәетләр каныннан<br> Азатлык чәчәк атмый,<br> Илсезләр елавыннан<br> Шатлык күз яше акмый.<br> 8. Кызган, Ходай, маҗарны<br> Дөнья михнәтләрендә,<br> Суз ярдәмчел кулыңны<br> Газаплар диңгезендә.<br> Язмыш, өз золым көчен,<br> Бәхетле ит барчасын,<br> Үткән һәм алдагы өчен<br> Күрде халык казасын.<br> === '''МАЛАВИ''' === https://rutube.ru/video/ea94f879ee93c6040a66cafff88755d2/ === '''МАЛАЙЗИЯ''' === '''NEGARAKU'''<br> Negaraku tanah tumpahnia darahku,<br> Rakiat hidup bersatu dan maju,<br> Rahmat bahagia tuhan kurniahkan,<br> Raja kita selamat bertahta,<br> Rahmat bahagia tuhan kurniakan,<br> Raja kita selamat bertahta.<br> https://rutube.ru/video/0d77dc75e571a9ee9ccb61c0c26ab3ed/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Negaraku_instrumental.ogg '''МИНЕМ ИЛЕМ'''<br> Илем минем, җиреңә каным түгелгән,<br> Бердәмлектә алгарыш — Аллаһтан;<br> Аның рәхмәт-мәрхәмәте белән<br> Сау-сәламәт, хаким булсын солтан,<br> Аллаһ рәхмәт-мәрхәмәте белән<br> Сау-сәламәт, хаким булсын солтан.<br> '''МОЯ СТРАНА'''<br> Страна моя, судьбы твоей знамéние:<br> Единство и прогресс наградой дан;<br> Да одарит нас Бог благословением,<br> Во здравии пусть правит наш султан,<br> Да одарит нас Бог благословением,<br> Во здравии пусть правит наш султан.<br> === '''МАЛЬТА''' === Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha,<br> Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist:<br> Ftakar li lilha bil-oħla dawl libbist.<br> Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha,<br> Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem:<br> Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.<br> https://yandex.ru/video/preview/12756916363707776647 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Malta_National_Anthem.ogg Элек саклагандай сакла, Аллаһ, аны –<br> Безнең исемдәге бу Ватан-Ананы!<br> Күз уңыңда тот – һәрвакыт тоткан кебек!<br> Зирәк булсын – Үзең бар иткән күк элек.<br> Аллаһыбыз, ярлыкауларың кодрәтле,<br> Арттыр безнең бердәм һәм тату куәтне.<br> === '''МАРИЙ ЭЛ''' === '''''Болын мари телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл тый улат<br> Авай гай кажнылан.<br> Шке сурт гай тый кÿлат<br> Чыла мÿндыр марийлан.<br> Ме таче, чон пуэн,<br> Марий мландым моктена.<br> Вийнам иктыш чумырен,<br> Пиалан илышым чоҥена.<br> '''2.''' Сакла чот кугешнен<br> Шке сынжым калыкна.<br> Йомартле улмыж ден<br> Эре тудо чаплана.<br> Ме таче, чон пуэн,<br> Марий мландым моктена.<br> Вийнам иктыш чумырен,<br> Пиалан илышым чоҥена.<br> '''''Тау мари телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл, ӓвӓ гань<br> Ылат каждойланок.<br> Келӓт шачмы пӧрт гань<br> Цилӓ мӹндӹр йыхланок.<br> Кымылын, ӹвӹртӓл,<br> Мары млӓндӹм мактенӓ.<br> Силам иктӹш цымырал,<br> Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br> '''2.''' Лӱктӓ кӱш лӹмжӹмӓт<br> Мары халык соок.<br> Веселӓжӹ, сӹржӓт<br> Лӹмлештӓлтеш йӹрвӓшок.<br> Кымылын, ӹвӹртӓл,<br> Мары млӓндӹм мактенӓ.<br> Силам иктӹш цымырал,<br> Соты цӓшнӓм ӹшкеок чангенӓ.<br> '''''Урыс телендә'''''<br> '''1.''' Марий Эл, ты – как мать<br> Для каждого в судьбе.<br> Где бы ни был – вспоминать<br> Твой сын будет о тебе.<br> Славься, наш край родной,<br> Цвети в счастье и в труде.<br> Гордимся всегда тобой <br> И поём, Марий Эл, о тебе!<br> '''2.''' Свою честь сохранит <br> Народ наш на века, <br> И дружба, как гранит, –<br> Всегда с братьями крепка.<br> Славься, наш край родной,<br> Цвети в счастье и в труде.<br> Гордимся всегда тобой <br> И поём, Марий Эл, о тебе!<br> https://rutube.ru/video/ac86d65747a884390c5c6beccc359b7b/ https://yandex.ru/video/preview/9653579334705561161 '''''Татар теленә тәрҗемә'''''<br> '''1.''' Мари Ил – ана күк,<br> Һәркем тәкъдирендә.<br> Кайларда йөрсәм дә,<br> Ул минем күңелемдә.<br> Мари Ил җырларда,<br> Мөкатдәс илебез,<br> Бәхетле тормышны<br> Бергәләп төзибез.<br> '''2.''' Намусын саклар ул –<br> Халкым үз җирендә.<br> Тугандаш халыклар<br> Дуслыгы мәңгегә.<br> Мари Ил җырларда,<br> Мөкатдәс илебез,<br> Бәхетле тормышны<br> Бергәләп төзибез.<br> === '''МАУРИТАНИЯ''' === '''<u>بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ</u>'''<br> بِلَادَ الْأُبَاةِ الْهُدَاةِ الْكِرَامْ<br> وَحِصْنَ الْكِتَابِ الَّذِيْ لَا يُضَامْ<br> أَيَا مُوْرِيْتَانِ رَبِيْعَ الْوُئامْ<br> وَرُكْنَ السَّمَاحَةِ ثَغْرَ السَّلَامْ<br> '''كورال:'''<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br> وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّيْ أَجَلْ<br> بُدُوْرُ سَمَائِكِ لَمْ تُحْجَبِ<br> وَشَمْسُ جَبِيْنِكِ لَمْ تَغْرُبِ<br> نَمَاكِ الْأَمَاجِدُ مِن يَّعْرُبِ<br> لِإِفْرِيْقِيَّا الْمَنْبَعِ الأَعْذَبِ<br> '''كورال'''<br> رَضَعْنَا لِبَانَ النَّدَى وَالْإِبَا<br> سَجَايَا حَمَلْنَ جَنًى طَيِّبَا<br> وَمَرْعًى خَصِيْباً، وَإنْ أجْدَبَا<br> سَمَوْنَا، فَكَانَ لَنَا أَرْحَبَا<br> '''كورال'''<br> سَقَيْنَا عَدُوَّكِ صَاباً وَمُرًّا<br> فَمَا نالَ نُزْلًا وَلَا مُسْتَقَرَّا<br> نُقَاوِمُهُ حَيْثُ جَاسَ وَمُرَّا<br> نُرَتِّلُ إِنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرَا<br> '''كورال'''<br> قَفَوْنَا الرَّسُوْلَ بِنَهْجٍ سَمَا<br> إلى سِدْرَةِ الْمَجْدِ فَوْقَ السَّمَا<br> حَجَزْنَا الثُّرَيَّا لَنَا سُلَّمَا<br> رَسَمْنَا هُنَالِكَ حَدَّ الْحِمٰى<br> '''كورال'''<br> أَخَذْنَاكِ عَهْدًا حَمَلْنَاكِ وَعْدًا<br> ونُهْدِيْكِ سَعْداً لِجِيْلٍ أطَلْ<br> '''كورال النهائي:'''<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَنَكْسُوْ رُبَاكِ بِلَوْنِ الْأَمَلْ<br> سَنَحْمِيْ حِمَاكِ وَنَحْنُ فِدَاكِ<br> وَعِنْدَ نِدَاكِ نُلَبِّي أجَلْ<br> https://yandex.ru/video/preview/3129444462381017345 https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Bilāda_l-ʾubāti_l-hudāti_l-kirām.ogg '''Кәрамлылар җитәкләгән мәгърур ил'''<br> '''I.''' Горур кәрамлылар җитәкләгән ил,<br> Һәм Изге Китаптан ныклык иңгән ил,<br> Әйа Мауритания, аһәң учагы,<br> Хуш-имин күңелнең хозур почмагы.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка;<br> Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br> '''II.''' Күгеңдә ярымай мәңге сүрелмәс,<br> Йөзеңдә балкыган кояшың сүнмәс,<br> Гарәп бабаларың сине үстергән,<br> Африка җирендә – синең саф чишмәң.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''III.''' Горурлык үз сөтен безгә эчерде,<br> Ул биргән табигать уңыш китерде.<br> Уңдырышлы туфрак, корып кипсә дә,<br> Көч өсти ул безгә, алга этәрә.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''IV.''' Дошманга эчердек ачы яңгырсу,<br> Тынычлана алмас һәм ял итмәс ул,<br> Кая тайпылса да, каршылык күрер.<br> Авырлыклардан соң җиңеллек килер.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''V. (ил бәйсезлеге көнендә генә башкарыла)'''<br> Рәсүлгә ияреп һәм туры юлдан<br> Атларбыз – йолдызлар баскычлар корган.<br> Галәмнең мәңгелек агачы безне<br> Рухландырып торыр, күрсәтеп эзне.<br> '''Кушымта.'''<br> '''VI.''' Ант итәбез сиңа, безнең вәгъдәбез:<br> Киләчәк буынга сине бирәбез.<br> '''''Соңгы кушымта:'''''<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Ком тауларың буйыйк өмет-аклыкка.<br> Фида җаннарыбыз гел синең сакта,<br> Кайчан чакырсаң да, басарбыз сафка.<br> === '''МЕКСИКА''' === '''Himno Nacional Mexicano'''<br> '''''Coro:'''''<br> Mexicanos, al grito de guerra<br> El acero aprestad y el bridón; <br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón,<br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón.<br> I. Ciña oh Patria! tus sienes de olivo<br> De la Paz el arcangel divino,<br> Que en el cielo tu eterno destino<br> Por el dedo de Dios se escríbio. <br> Mas si osare un extrano enemigo <br> Profanar con su planta tu suelo, <br> Piensa-oh Patria querida! que el cielo<br> Un soldado en cada hijo te dio,<br> Un soldado en cada hijo te dio.<br> '''''Coro:'''''<br> Mexicanos, al grito de guerra<br> El acero aprestad y el bridón; <br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón,<br> Y retiemble en sus centros la tierra<br> Al sonoro rugir del canón.<br> https://rutube.ru/video/5ee9453116eb849cc6f275528d0ba01f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Himno_Nacional_Mexicano_instrumental.ogg https://wikiway.com/mexico/gimn/ '''Мексика дәүләт гимны'''<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Мексикалы, сугыш аваз салса,<br> Әзерлә ат, кылыч һәм ияр.<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр,<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр.<br> 1. Зәйтүн чәчәгеннән таҗ үреп ки –<br> Җәбраил әмере бу, Ватан,<br> Синең тәкъдир Ходай хозурында<br> “Мәңгелеккә!” диеп язылган.<br> Керсез бу туфрагың нәҗесләнсә,<br> Дошман аяк басса, яу җитеп,<br> Исеңдә тот, Ватан, Күк иңдерә<br> Һәр улыңны сугышчы итеп,<br> Һәр улыңны сугышчы итеп.<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Мексикалы, сугыш аваз салса,<br> Әзерләп куй кылыч һәм ияр.<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр,<br> Туплар атуыннан калтырансын<br> Җир шары – үзәгенә кадәр.<br> '''Хәзерге заман гимнының рәсми башкарыла торган өлеше. Барлыгы 10 куплеттан тора.'''<br> === '''МИКРОНЕЗИЯ ФЕДЕРАТИВ ШТАТЛАРЫ''' === '''Patriots of Micronesia'''<br> Tis here we are pledging, with heart and with hand,<br> Full measure of devotion to thee, our native land,<br> Full measure of devotion to thee, our native land.<br> Now all join the chorus, let union abide.<br> Across all Micronesia join hands on every side,<br> Across all Micronesia join hands on every side.<br> We all work together, with hearts, voice and hand,<br> Till we have made these islands another promised land,<br> Till we have made these islands another promised land.<br> https://rutube.ru/video/993737fecd02d1c93f5d0805644ee063/ https://wikiway.com/federativnye-shtaty-mikronezii/gimn/ '''Микронезия ватанпәрвәрләре'''<br> === '''МИСЫР''' === '''بلادي بلادي بلادي'''<br> بلادي بلادي بلادي<br> لكِ حبي و فؤادي<br> بلادي بلادي بلادي<br> لك حبي و فؤادي<br> مصر يا أم البلاد<br> انت غايتي والمراد<br> وعلى كل العباد<br> كم لنيلك من اياد<br> بلادي بلادي بلادي<br> لكِ حبي و فؤادي<br> https://rutube.ru/video/3c29e47cbe74831ddec94f6451f8c044/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Bilady,_Bilady,_Bilady.ogg https://wikiway.com/egypt/gimn/ '''Ватаным, Ватаным, Ватаным!'''<br> Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br> Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br> Олылыйм Аллаһны, Ватанны,<br> Багышлап иң изге догамны, догамны.<br> Морадым, гамәлем багышлыйм тик сиңа,<br> Көч куеп, тир түгеп тапканым – тик сиңа,<br> Илләрнең борынгы анасы, Ватаным,<br> Кадерли сине ил баласы, Ватаным.<br> Нил кебек куәтле һәм ямьле,<br> Әй, Мисыр, имин бул син мәңге, бул мәңге.<br> Ватаным, Ватаным, Ватаным,<br> Мәхәббәтем сиңа һәм җаным, Ватаным!<br> '''Рәсми башкарыла торган беренче куплет. Тагын икесе бар.'''<br> === '''МОЗАМБИК''' === '''Pátria Amada'''<br> Na memória de África e do Mundo<br> Pátria bela dos que ousaram lutar.<br> Moçambique, o teu nome é liberdade,<br> O Sol de Junho para sempre brilhará.<br> '''''Coro:'''''<br> ||: Moçambique nossa terra gloriosa,<br> Pedra a pedra construindo um novo dia.<br> Milhões de braços, uma só força,<br> Oh pátria amada, vamos vencer. :||<br> Povo unido do Rovuma ao Maputo<br> Colhe os frutos do combate pela paz,<br> Cresce o sonho ondulando na bandeira<br> E vai lavrando na certeza do amanhã.<br> '''''Coro (2)'''''.<br> Flores brotando do chão do teu suor,<br> Pelos montes, pelos rios, pelo mar,<br> Nós juramos por ti, oh Moçambique,<br> Nenhum tirano nos irá escravizar!<br> '''''Coro (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/6e4d1a389256044d1d16b866ace91999/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mozambican_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav https://wikiway.com/mozambique/gimn/ '''Сөекле Ватан'''<br> Африканың, бар дөньяның хәтерендә<br> Көрәшкә басканнар гүзәл Ватаны.<br> Мозамбикның азатлыгы – исемендә,<br> Июнь кояшының мәңге балкыр даны.<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Мозамбик, син безнең шөһрәтле җиребез,<br> Ташка таш куеп, яңа көнне төзибез.<br> Миллионлаган кул – бердәм көч-куәт,<br> Сөекле Ватан, җиңүгә юнәлт! :||<br> Рувумадан Мапутуга кадәр күрә<br> Бердәм халык көрәшнең җимешләрен,<br> Байрагындагы хыялын ул үстерә,<br> Тергезә инабәтле киләчәген.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> Тир сугарган җиреңдә үскән гөлләр,<br> Тауларың, елгаларың, диңгез белән –<br> Ант итәбез, әй Мозамбик, залимнәр<br> Төшералмас безне коллыкка бүтән!<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> === '''МОЛДОВА''' === '''Limba noastră'''<br> Limba noastră-i o comoară<br> În adîncuri înfundată<br> Un şirag de piatră rară<br> Pe moşie revărsată.<br> Limba noastră-i foc ce arde<br> Într-un neam, ce fără veste<br> S-a trezit din somn de moarte<br> Ca viteazul din poveste.<br> Limba noastră-i numai cîntec,<br> Doina dorurilor noastre,<br> Roi de fulgere, ce spintec<br> Nouri negri, zări albastre.<br> Limba noastră-i graiul pîinii,<br> Cînd de vînt se mişcă vara;<br> In rostirea ei bătrînii<br> Cu sudori sfinţit-au ţara.<br> Limba noastră-i frunză verde,<br> Zbuciumul din codrii veşnici,<br> Nistrul lin, ce-n valuri pierde<br> Ai luceferilor sfeşnici.<br> Nu veţi plînge-atunci amarnic,<br> Că vi-i limba prea săracă,<br> Şi-ţi vedea, cît îi de darnic<br> Graiul ţării noastre dragă.<br> Limba noastră-i vechi izvoade.<br> Povestiri din alte vremuri;<br> Şi citindu-le 'nşirate, –<br> Te-nfiori adînc şi tremuri.<br> Limba noastră îi aleasă<br> Să ridice slava-n ceruri,<br> Să ne spiue-n hram şi-acasă<br> Veşnicele adevăruri.<br> Limba noastra-i limbă sfîntă,<br> Limba vechilor cazanii,<br> Care o plîng şi care o cîntă<br> Pe la vatra lor ţăranii.<br> Înviaţi-vă dar graiul,<br> Ruginit de multă vreme,<br> Stergeţi slinul, mucegaiul<br> Al uitării 'n care geme.<br> Strîngeţi piatra lucitoare<br> Ce din soare se aprinde –<br> Şi-ţi avea în revărsare<br> Un potop nou de cuvinte.<br> Răsări-va o comoară<br> În adîncuri înfundată,<br> Un şirag de piatră rară<br> Pe moşie revărsată.<br> https://rutube.ru/video/fe2188973e8de93e105e0e8622b6440d/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Imnul_Republicii_Moldova_US_NAVY.ogg https://wikiway.com/moldova/gimn/ '''Безнең телебез'''<br> Безнең тел – бакый хәзинә,<br> Бик тирәндә тамырлары,<br> Җиребез буйлап сибелгән<br> Энҗеләр, асылташлары.<br> Безнең тел – дөрләгән учак:<br> Халкым үлем йокысыннан<br> Уянсын тормышка сусап –<br> Әкияттәге батыр сыман.<br> Безнең телебез җырлары,<br> Дойналардагы сагышлар<br> Ача якты офыкларны,<br> Тарала кара болытлар.<br> Безнең тел – ул икмәк теле,<br> Җәен җилләр сызгырганы,<br> Бабалар, җиргә тир түгеп,<br> Мөбарәк иткәннәр аны.<br> Безнең тел – ул яшел яфрак,<br> Кодру урманнары шавы.<br> Нистру бормалары качыра<br> Йолдызлар яктысы явын.<br> Һич ачынып зарланмагыз,<br> Ярлы дип телегез бигрәк,<br> Сайланган тел ул, аңлагыз, –<br> Тора илебезне бизәп.<br> Безнең тел – ул тарихи тел,<br> Борынгы хәлләр дастаны.<br> Өйрән аны һәм танып бел<br> Хакыйкатьнең ни булганын.<br> Безнең тел ул билгеләнгән<br> Күкләрне мактау йөзеннән –<br> Өйдә, чиркәүдә бәндәләр<br> Тайпылмас дип Хак сүзеннән.<br> Безнең тел – изгелек нуры,<br> Аңарда ата-бабалар<br> Елый-елый, җырлый-җырлый<br> Өйдә гыйбадәт кылганнар.<br> Чыгарыйк телне хәяткә,<br> Коткарып заман явыннан,<br> Пакьлик пычрак-күгәректән,<br> Онытылу аһ-зарыннан.<br> Җыйыйк кояш нурларыннан<br> Очкын алган чакматашын, –<br> Ургылыр тел байлыгыннан<br> Яңа сүзләр булып ташкын.<br> Яшәячәк бу хәзинә,<br> Бик тирәндә тамырлары,<br> Җиребез буйлап сибелгән<br> Энҗеләр, асылташлары.<br> '''Рәсми чараларда гимнның беренче, икенче, бишенче, тугызынчы һәм уникенче куплетлары кулланыла.'''<br> === '''МОНГОЛИЯ''' === '''Монгол Улсын Төрийн дуулал'''<br> '''1.''' Дархан манай тусгаар улс<br> Даяар монголын ариун голомт<br> Далай их дээдсийн гэгээн үйлс<br> Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.<br> Хамаг дэлхийн шударга улстай<br> Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж<br> Хатан зориг, бүхий л чадлаараа<br> Хайртай Монгол орноо мандуулъя.<br> '''2.''' Өндөр төрийн минь сүлд ивээж<br> Өргөн түмний минь заяа түшиж<br> Үндэс язгуур, хэл соёлоо<br> Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.<br> Эрэлхэг Монголын золтой ардууд<br> Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв<br> Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур<br> Жавхлант манай орон мандтугай.<br> https://rutube.ru/video/d04aaa41b14155522b96a819f0131dd1/ https://zvukitop.com/skachat-gimn-mongolii/ https://yandex.ru/video/preview/15086678055865714389 '''Монгол Иленең дәүләт җыры'''<br> '''1.''' Инкыйлаби Ватаныбыз —<br> Монголның саф учагы,<br> Һичкем аны җиңә алмас,<br> Мәңгегә үскән чагы.<br> Дөньяның гадел илләре<br> Белән бердәмлек өчен,<br> Үстерик Ватанны биреп<br> Йөрәк дәртен, кул көчен.<br> '''2.''' Милли тел, мәдәниятне<br> Мирас итеп тапшырыйк,<br> Эшчән, кыю Монгол илен<br> Бәхет-уңышка юллыйк.<br> Хөрмәт итеп ил туграсын,<br> Ил язмышына таян.<br> Алгарышта чәчәк атсын,<br> Яшәсен бөек Ватан!<br> === '''МОРДОВИЯ''' === '''Ши валда, Мордовия!'''<br> '''1.''' Ши валда, Мордовия, седистот сай,<br> Ши валда, Мордовия, сельмосот палы, юрнай,<br> Россиять мяшться мокшень сияста сюлгам,<br> Россиять карксэземса эрзянь зырняста пулай.<br> '''''Морзюлма-мороютко:'''''<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br> Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br> Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Морак! Морак, Мордовия!<br> Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br> Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br> Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br> '''2.''' Тон ютыть, Мордовия, стака кить-янт,<br> Тон молить, Мордовия, витьстэ,<br> верьга кандыть прят.<br> Вий макснесть келей Мокшась ды бойка Сурась,<br> Секс течис тон седейс ды оймес –<br> прок ванькс лисьмапрят.<br> '''''Мороютко-морзюлма:'''''<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Гайняк! Гайняк, Мордовия!<br> Кельгома краеньке – най панжи маеньке,<br> Мокшэрзянь шачема-касома крае!<br> Шумбрат! Шумбрат, Мордовия!<br> Морак! Морак, Мордовия!<br> Павазу эряфсь катк тонь эрь кудозт сувай!<br> Ульхть шумбра, ульхть шумбра,<br> Кода сонць Сияжарсь, ульхть шумбра!<br> https://rutube.ru/video/1bf85fe270665f092a358c3bf6d3ec9e/ https://yandex.ru/video/preview/10948984705911750187 '''Имин бул, Мордовия!'''<br> '''1.''' Хәерле көн, Мордовия, ихлас күңелдән,<br> Хәерле көн, Мордовия, нур сибелә күзләреңнән,<br> Балкый ил күгендә мокша йолдызлары,<br> Яктырта туган илебезне эрзя таңнары.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Исәнме, Мордовия!<br> Куанып яшә, Мордовия!<br> Туган-үскән җирем, чәчәкле язларың,<br> Мокша-эрзя халкының сөекле Ватаны!<br> Имин бул син, Мордовия!<br> Җырла, җырла, Мордовия!<br> Бәхетле тормыш килсен өйләреңә!<br> Мәңге яшә, мәңге яшә,<br> Кояш үзе кебек мәңге яшә!<br> '''2.''' Авыр юллар үттең син, Мордовия,<br> Башыңны югары, горур тоттың, Мордовия,<br> Көч бирде сиңа киң Мокша, җитез Сура,<br> Шуңа бүген җаның керсез, чишмәдәй саф, чиста.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''3.''' Ты трудной дорогой, Мордовия, шла,<br> России держалась и голову гордо несла.<br> Давали силы вольные Мокша, Сура,<br> Ты духом была и осталась сильна и добра.<br> '''''Припев.'''''<br> '''Гимнның беренче дүртьюллык куплеты мокша телендә язылган, икенчесе – эрзя телендә, өченчесе – урыс телендә. Өч куплетның да кушымталары – катнаш мокша-эрзя телендә.'''<br> === '''НЕПАЛ''' === '''''नेपालीमा (nepālima – непал телендә)'''''<br> '''सयौं थुँगा फूलका'''<br> सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br> सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br> सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली<br> सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।<br> प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल<br> वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।<br> ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल<br> अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।<br> बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल<br> अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।<br> '''''Укылышы'''''<br> '''Sayaű thűgā phūlkā'''<br> Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā Nepālī <br> Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br> Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī <br> Sārwabhaum bhai phailiekā, Mechi-Mahākālī <br> Prakritikā kotī-kotī sampadāko ā̃chal(a), <br> Vīrharūkā ragata le, swatantra ra aṭala) <br> Gyānabhūmi, śhāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl(a) <br> Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛibhūmi Nepāl(a) <br> Bahul jāti, bhāṣhā, dharma, sãnskṛti chan biśhāl(a) <br> Agragāmī rāṣhṭra hāmro, jaya jaya Nepāl(a)<br> https://rutube.ru/video/ff3ab41ca38da63019f580c0eb3d06f4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sayaun_Thunga_Phool_Ka_(instrumental).ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Без – меңләгән гөл-чәчәк'''<br> Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br> Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br> Без – меңләгән гөл-чәчәк бу Непал дигән бәйләмдә,<br> Мечидән Маһакалигә сузылган бәйсез илдә.<br> Мул табигать байлыклары – гүзәл илебез даны, <br> Кан түгеп, батырларыбыз какшамас итте аны.<br> Гыйлем, тынлык хөкем сөрә Тераида, тауларда,<br> Уртак, бүленмәс, сөекле Ватаныбыз Непалда.<br> Төрле раса, телләр, диннәр мирасын саклап калдың, <br> Алгарышлы ил-дәүләтем, мәңге яшә, Непалым!<br> === '''НИГЕР''' === '''L’honneur de la patrie'''<br> Des rives du Niger aux confins du Ténéré<br> Frères et sœurs nous sommes<br> Enfants d’une même Patrie le Niger<br> Nourris de la sève des mêmes idéaux<br> Pour un Niger de paix libre fort et uni<br> Pour un Niger prospère le Pays de nos rêves<br> Pour l’honneur de la Patrie<br> Incarnons la vaillance et la persévérance<br> Et toutes les vertus de nos dignes aïeux<br> Guerriers intrépides déterminés et fiers<br> Défendons la patrie au prix de notre sang<br> Faisons du Niger symbole de dignité<br> Emblème et flambeau de l’Afrique qui avance<br> Pour ces nobles idéaux debout et en avant<br> En avant pour le travail en avant pour le combat<br> Nous demeurons debout<br> Portant haut le drapeau de notre cher Pays<br> Dans le ciel d’Afrique et dans tout l’Univers<br> Pour construire ensemble<br> Un monde de justice de paix et de progrès<br> Et pour faire du Niger la fierté de l’Afrique.<br> '''Don darajar Uban'''<br> Daga Bankunan Nijar zuwa kan iyakokin Ténéré<br> Yan’uwa mune<br> ‘Ya’yan kasar uba daya Nijar<br> Rarraba da ruwan ‘ya’yan itace iri ɗaya<br> Domin kasar Nijar mai karfi da hadin kai mai zaman lafiya<br> Ga kasar Nijar mai albarka kasar burinmu<br> Don darajar Uban<br> Haɗa ƙarfin hali da juriya<br> Da dukkan kyawawan halaye na magabata na kwarai<br> Jarumai marasa tsoro sun ƙudura da girman kai<br> Kare kasar nan akan kudin jininmu<br> Mu sanya Nijar ta zama alamar mutunci<br> Tambari da fitilar ciyar da Afirka gaba<br> Don waɗannan maɗaukakin maɗaukaki tsaya ku tafi<br> Gaba don aikin gaba don yaƙin<br> Mun tsaya a tsaye<br> Dauke tutar kasarmu mai daraja<br> A cikin sararin samaniyar Afirka da ko’ina cikin Duniya<br> Don gina tare<br> Duniyar adalci, zaman lafiya da ci gaba<br> Da kuma sanya Nijar ta zama abin alfaharin Afirka.<br> https://zvukitop.com/gimn-nigera-skachat/ https://rutube.ru/video/dabaf9794d7ebacc7d4ad84c14447496/ '''Ватан горурлыгы'''<br> Нигер ярларыннан Тенерега кадәр<br> Без туганнар, кардәшләр,<br> Бер үк Ватан – Нигер балалары,<br> Уртак барчабыз идеаллары.<br> Булсын бердәм, тыныч, куәтле, ирекле,<br> Чәчәк атсын Нигер, хыялыбыз иле.<br> Ватан даны иңендә<br> Гәүдәләнсен илдә батырлык, сабырлык,<br> Лаеклы бабалар мирасы – тырышлык.<br> Куркусыз, тәвәккәл һәм горур яугирләр,<br> Аямый һич үзен, илне имин итәр,<br> Булыр Нигерыбыз мәртәбә үрнәге,<br> Африка омтылышларының терәге.<br> Бу күркәм идеаллар – барчабыз теләге.<br> Алга – тырыш хезмәткә, алга – кыю көрәшкә<br> Бердәм күтәреләбез.<br> Җилфердәсен байрак мәһабәт бу илдә,<br> Африка күгендә, дөнья киңлегендә.<br> Бергә үсә бездә<br> Гаделлек, тынычлык, алгарыш орлыгы –<br> Булсын диеп Нигер кыйтга горурлыгы.<br> '''Күпмилләтле һәм күптелле Нигер дәүләтенең француз телендә язылган яңа гимны 2023 елда расланды. Аның тексты шулай ук җирле һауса теленә дә тәрҗемә ителгән. Гимнның халыкчан рухлы көен шартлы рәвештә “дини булмаган нәшид” жанрына кертеп булыр иде.'''<br> === '''НИДЕРЛАНД''' === '''Het Wilhelmus'''<br> '''1.''' Wilhelmus van Nassouwe<br> ben ik, van Duitsen bloed,<br> den vaderland getrouwe<br> blijf ik tot in den dood.<br> Een Prinse van Oranje<br> ben ik, vrij onverveerd,<br> den Koning van Hispanje<br> heb ik altijd geёerd.<br> '''6.''' Mijn schild ende betrouwen<br> zijt Gij, o God mijn Heer,<br> op U zo wil ik bouwen,<br> verlaat mij nimmermeer.<br> Dat ik doch vroom mag blijven,<br> uw dienaar t’aller stond,<br> de tirannie verdrijven<br> die mij mijn hart doorwondt.<br> https://rutube.ru/video/ce27930d766fd5fc69e8ebacc643ba26/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:United_States_Navy_Band_-_Het_Wilhelmus_(tempo_corrected).ogg Ясалма Интеллект "җырлый"<br> https://wikiway.com/netherlands/gimn/ '''Вилһелм җыры'''<br> '''1.''' Вилһелмус ван Нассаумын,<br> Халкым каны калебемдә,<br> Ватаныма биргән анттан<br> Ваз кичмәм гомеремдә.<br> Асыл зат Оран угланы,<br> Тугрымын намусыма,<br> Испан кыйралына бары<br> Хөрмәт кылам гына.<br> '''6.''' Калканым, рухи терәгем,<br> Кодрәтле, газиз Аллам.<br> Гаҗиз итмә мине, Тәңрем,<br> Сиңа гына таянам.<br> Хак тарафыңда булырмын<br> Мәңге Синең колың:<br> Бетсен йөрәгемне, халкымны<br> Телгәләгән золым.<br> '''Гимнның рәсми башкарыла торган бер варианты. Алтынчы куплет урынына кайвакыт икенчесен куялар. Акрошигырь рәвешендә язылган текст 15 куплеттан тора: сигезьюллык куплетларның беренче хәрефләрен бергә кушсаң, “Willem van Nassov” (хәзерге замандагы язылышы – Wilhelmus van Nassauwe) сүзләре барлыкка килә. Вилһелм ван Нассау – XVII гасырда Нидерландта Испаниядән азатлыкка ирешү хәрәкәтен җитәкләгән шәхес. Ул Оран провинциясенең кенәзе булган. Гимн тексты аның исеменнән язылган.'''<br> === '''НОРВЕГИЯ''' === '''Ja, vi elsker dette landet'''<br> '''1.''' Ja, vi elsker dette landet,<br> som det stiger frem,<br> furet, værbitt over vannet,<br> med de tusen hjem.<br> Elsker, elsker det og tenker<br> på vår far og mor<br> og den saganatt som senker<br> drømme på vår jord,<br> og den saganatt som senker,<br> senker drømme på vår jord.<br> '''7.''' Norske mann i hus og hytte,<br> takk din store Gud!<br> Landet ville han beskytte,<br> skjønt det mørkt så ud.<br> Alt hvad fedrene har kjempet,<br> mødrene har grett,<br> har den Herre stille lempet,<br> så vi vant vår rett,<br> har den Herre stille lempet,<br> så vi vant, vi vant vår rett.<br> '''8.''' Ja, vi elsker dette landet,<br> som det stiger frem,<br> furet, værbitt over vannet,<br> med de tusen hjem.<br> Og som fedres kamp har hevet<br> det av nød til seir,<br> også vi, når det blir krevet,<br> for dets fred slår leir,<br> også vi, når det blir krevet,<br> for dets fred, dets fred slår leir!<br> https://rutube.ru/video/760024b2c9af3e8b0cc792391ef8023d/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Norway_(National_Anthem).ogg https://wikiway.com/norway/gimn/ '''Туган илне яратабыз'''<br> '''1.''' Туган илне яратабыз,<br> Урман-тауларын,<br> Чал диңгезен, туң җилләрен,<br> Мең-мең йортларын.<br> Туган учак – ул сөекле<br> Ата-анабыз:<br> Суыгында, кояшында<br> Хозурланабыз,<br> Суыгында, кояшында<br> Аның хозурланабыз.<br> '''7.''' Данла, илем, язмышыңны:<br> Шомлы көнеңдә<br> Тәңре сине ярлыкады<br> Җир итәгендә.<br> Канлы корбан биреп кенә,<br> Керми сугышка,<br> Ирештең үз ирегеңә,<br> Тыныч тормышка,<br> Ирештең үз ирегеңә,<br> Тыныч һәм мул тормышка.<br> '''8.''' Туган илне яратабыз,<br> урман-тауларын,<br> чал диңгезен, туң җилләрен,<br> ак болытларын.<br> Ата-баба көрәшкән күк,<br> без дә дауларбыз,<br> мәңге иминлек хакына<br> җиңү яуларбыз,<br> мәңге иминлек хакына<br> яңа җиңү яуларбыз!<br> '''Гимнның рәсми башкарыла торган куплетлары.'''<br> === '''ПАКИСТАН ИСЛАМ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''پاک سرزمین شاد باد'''<br> پاک سرزمین شاد باد<br> كشور حسين شاد باد <br> تو نشان عزم علیشان <br> ! ارض پاکستان <br> مرکز یقین شاد باد <br> پاک سرزمین کا نظام <br> قوت اخوت عوام <br> قوم ، ملک ، سلطنت <br> پائندہ تابندہ باد <br> شاد باد منزل مراد <br> پرچم ستارہ و ہلال <br> رہبر ترقی و کمال <br> ترجمان ماضی شان حال <br> ! جان استقبال <br> سایۂ خدائے ذوالجلال<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Pakistan.OGG https://rutube.ru/video/3217e83b06c201b894ee8d9280e79f42/ https://wikiway.com/pakistan/gimn/ '''Саф-пакь җирем, шатлан'''<br> Саф-пакь җирем, шатлан,<br> Гүзәллек илем, шатлан,<br> Син бөек ихтыярга нишан,<br> Әйа, Пакистан!<br> Тугры мәркәзе, шатлан!<br> Саф-пакь җиреңдә низам,<br> Куәтле вә егәрле гавам,<br> Ил, милләт, дәүләт, –<br> Мәңге балкып чәчәк ат!<br> Шатлан изге морадыңа,<br> Айлы-йолдызлы байрагыңа.<br> Барган юлың – тәрәккый-кәмаль,<br> Үткәнең – бөек, бүгенгең – хәләл,<br> Җаның – истикъбаль!<br> Күләгә иңдергән Зүл-Җәләл.<br> '''Зүл-Җәләли үәл-Икрам – “Бөеклек һәм Юмартлык хуҗасы”, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br> === '''ПАПУА-ЯҢА ГВИНЕЯ''' === '''O Arise, All You Sons'''<br> O arise all you sons of this land,<br> Let us sing of our joy to be free,<br> Praising God and rejoicing to be<br> Papua New Guinea.<br> Shout our name from the mountains to seas<br> Papua New Guinea;<br> Let us raise our voices and proclaim<br> Papua New Guinea.<br> Now give thanks to the good Lord above<br> For His kindness, His wisdom and love,<br> For this land of our fathers so free,<br> Papua New Guinea.<br> Shout again for the whole world to hear<br> Papua New Guinea;<br> We're independent and we're free<br> Papua New Guinea.<br> https://rutube.ru/video/4f6b7fca8fa42025dda6d46f86179af5/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:O_Arise,_All_You_Sons_(instrumental).ogg https://wikiway.com/papua-novaya-gvineya/gimn/ '''Күтәрелегез, ил уллары!'''<br> Күтәрелегез, ил уллары,<br> Яңгыратыйк азатлык җырларын,<br> Рәхмәтле Алланы мактарга —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Исемең диңгездә-тауларда —<br> Папуа-Яңа Гвинея;<br> Рухланыйк без сине хакларга —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Кодрәтле Алладан бәрәкәт —<br> Игелек, зирәклек, мәхәббәт,<br> Бабалар Ватаны, син азат —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> Бар дөнья тыңласын, җыр яңгырат —<br> Папуа-Яңа Гвинея;<br> Без бәйсез, ирекле, күңел шат —<br> Папуа-Яңа Гвинея.<br> '''Элек Бөекбритания колониясе булган Папуа-Яңа Гвинея 1906-1975 елларда Австралия протектораты астында яшәде. Күптелле илдә инглиз теленә рәсми һәм милләтара аралашу статусы бирелгән.'''<br> === '''ПАРАГВАЙ''' === '''Paraguayos, República o Muerte'''<br> I. A los pueblos de América, infausto<br> tres centurias un cetro oprimió,<br> mas un día soberbia surgiendo,<br> "¡Basta!" — dijo, y el cetro rompió.<br> Nuestros padres, lidiando grandiosos,<br> ilustraron su gloria marcial;<br> 𝄆 y trozada la augusta diadema,<br> enalzaron el gorro triunfal. 𝄇<br> '''''Coro:'''''<br> ¡Paraguayos, República o muerte!<br> Nuestro brío nos dío libertad:<br> Ni opresores, ni siervos, alientan,<br> Donde reinan unión, e igualdad.<br> Ni opresores, ni siervos, alientan,<br> Donde reinan unión e igualdad,<br> unión e igualdad, unión e igualdad.<br> https://rutube.ru/video/999170ec6148ad079ee12c1cabf3cfb8/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraguayan_National_Anthem.oga '''Парагвайлылар, йә җөмһүрият, йә үлем'''<br> ...............................<br> Гимнның икенче исеме — '''Himno Nacional Paraguayo''' (Парагвай милли гимны). Кушымталы җиде куплеттан тора, беренчесе рәсми рәвештә башкарыла.<br> === '''ПЕРУ''' === '''¡Somos libres, seámoslo siempre!'''<br> '''''Coro:'''''<br> Somos libres, seámoslo<br> siempre, seámoslo siempre.<br> Y antes niegue sus luces,<br> sus luces, sus luces el sol,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó.<br> '''6.''' En su cima los Andes sostengan<br> la bandera o pendón bicolor,<br> Que a los siglos anuncie el esfuerzo<br> que ser libre, que ser libre,<br> que ser libre, por siempre nos dió.<br> A su sombra vivamos tranquilos,<br> y al nacer por sus cumbres el sol,<br> Renovemos el gran juramento<br> que rendimos, que rendimos,<br> que rendimos al Dios de Jacob,<br> que rendimos al Dios de Jacob,<br> Al Dios de Jacob!<br> '''Coro:'''<br> Somos libres, seámoslo<br> siempre, seámoslo siempre.<br> Y antes niegue sus luces,<br> sus luces, sus luces el sol,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó,<br> Que faltemos al voto solemne<br> Que la Patria al Eterno elevó.<br> '''Viva El Peru!'''<br> https://rutube.ru/video/6d14fa9682160d8c64ca5e1291b747f2/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Marcha_Nacional_del_Perú.ogg '''Без азат, мәңге азат булырбыз!'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Без азатбыз, азатбыз,<br> мәңгелек кыйблабыз ул ирек.<br> Изге анттан дүнмәбез,<br> антыбыздан дүнмәбез:<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче<br> үстерербез Ватанны сөеп.<br> '''6.''' Андның иң түренә, югарыга<br> ике төс байрак беркетелгән,<br> Безгә — әйтсен иҗтиһат дөньяга —<br> Мәңгелеккә, мәңгелеккә<br> Мәңгелеккә ирек бирелгән.<br> Байрак белән имин тормышта без, —<br> Кояш менгәч күк капусына,<br> Яңартылсын илаһи догабыз,<br> һәм буйсыныйк, һәм буйсыныйк,<br> буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br> буйсыныйк Ягъкуб Раббысына,<br> Ягъкуб Раббысына!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Без азатбыз, азатбыз,<br> мәңгелек кыйблабыз ул ирек<br> Изге анттан дүнмәбез,<br> антыбыздан дүнмәбез,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп,<br> Кояш нурлары сүрелгәнче,<br> үстерербез Ватанны сөеп.<br> '''Яшәсен Перу!''' '''Гимн тексты алты куплеттан тора. 2010 елга кадәр аның беренчесе рәсми дип санала иде, хәзер – алтынчысы. Кушымтасы башында да, азагында да башкарыла. Дәүләт кануннары буенча башлап җырлаучы гимнны Viva El Peru! (Яшәсен Перу!) дип тәмамларга тиеш.<br>''' === '''ПОЛЬША''' === '''Jeszcze Polska nie zginęła'''<br> '''1.''' Jeszcze Polska nie zginęła,<br> Kiedy my żyjemy,<br> Co nam obca przemoc wzięła,<br> Szablą odbierzemy.<br> '''''Refren (2):'''''<br> Marsz, marsz Dąbrowski,<br> Z ziemi włoskiej do Polski,<br> Za Twoim przewodem<br> Złączym się z narodem.<br> '''2.''' Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,<br> Będziem Polakami,<br> Dał nam przykład Bonaparte,<br> Jak zwyciężać mamy.<br> '''''Refren (2).'''''<br> '''3.''' Jak Czarniecki do Poznania<br> Po szwedzkim zaborze,<br> Dla Ojczyzny ratowania<br> Wrócim się przez morze.<br> '''''Refren (2).'''''<br> '''4.''' Mówił ojciec do swej Basi,<br> Cały zapłakany:<br> “Słuchaj jeno, pono nasi<br> Biją w tarabany!”<br> '''''Refren (2).'''''<br> https://rutube.ru/video/c19252133d99c78374cc5a5c83b6c1cc/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mazurek_Dabrowskiego.ogg '''Польша әле җуелмас'''<br> '''1.''' Польша әле ул җуелмас,<br> Без исән булганда,<br> Таланганны кайтарырбыз –<br> Кылычлар кулларда.<br> '''''Кушымта (2):'''''<br> Кайтчы, Домбровский,<br> Румнан – үз җиреңә:<br> Бердәмлек – халкыңа,<br> Азатлык – илеңә.<br> '''2.''' Үтик Висланы, Вартаны,<br> Поляк булып калыйк,<br> Һәм җиңүчән Бонапарттан<br> Без дә үрнәк алыйк.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> '''3.''' Чернецкий Познаньга кайткан,<br> Швед богавын ташлап,<br> Ватаныбыз исән булыр,<br> Без әйләнеп кайтсак.<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> '''4.''' Күз яшьләре аша безгә<br> Әйтер ватандашлар:<br> “Безнекеләр өйгә кайта,<br> Кага барабаннар!”<br> '''''Кушымта (2).'''''<br> === '''ПОРТУГАЛИЯ''' === '''Heróis do mar'''<br> '''1.''' Heróis do mar, nobre povo,<br> Nação valente e imortal,<br> Levantai hoje de novo<br> O esplendor de Portugal!<br> Entre as brumas da memória,<br> Ó Pátria, sente-se a voz<br> Dos teus egrégios avós,<br> Que há-de guiar-te à vitória!<br> '''''Corus:'''''<br> Às armas, às armas!<br> Sobre a terra, sobre o mar,<br> Às armas, às armas!<br> Pela Pátria lutar!<br> Contra os canhões marchar, marchar!<br> '''2.''' Desfralda a invicta Bandeira,<br> À luz viva do teu céu!<br> Brade a Europa à terra inteira:<br> Portugal não pereceu!<br> Beija o solo teu jucundo<br> O Oceano, a rugir d’amor;<br> E teu braço vencedor<br> Deu mundos novos ao Mundo!<br> '''''Corus.'''''<br> '''3.''' Saudai o Sol que desponta<br> Sobre um ridente porvir;<br> Seja o eco de uma afronta<br> O sinal do ressurgir.<br> Raios dessa aurora forte<br> São como beijos de mãe,<br> Que nos guardam, nos sustêm,<br> Contra as injúrias da sorte.<br> '''''Corus.'''''<br> https://rutube.ru/video/1509b7571d4fbd431c719065bed17a41/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:A_Portuguesa.ogg '''Диңгезләрдә гаярь'''<br> '''1.''' Диңгезләрдә гаярь, шанлы,<br> Затлы һәм үлемсез милләтем,<br> Кайтар үзең яулаганны,<br> Португалиянең зиннәтен!<br> Горур тавышын, Ватан, шәйлә,<br> Аерып хәтер томаннарын,<br> Мөхтәрәм ата-бабаңның –<br> Илтсен ул яңа җиңүләргә!<br> '''''Кушымта:'''''<br> Ал кулыңа коралыңны!<br> Суда, җирдә сынатма,<br> Ал кулыңа коралыңны!<br> Көрәш, Ватанны хакла!<br> Һәм тупларга каршы атла!<br> '''2.''' Күтәр байрагың – җиңелмәс,<br> Җилфердәр ул якты күгеңдә!<br> Җиткер дөньяга: бирешмәс<br> Португалиябез үлемгә!<br> Ярсып давылланган океан<br> Изге туфрагыңны үбә;<br> Һәм кулларың итте бүләк<br> Кешелеккә яңа бер мәйдан!<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''3.''' Сәлам бирегез кояшка –<br> Киләчәкнең көлемсәр шавы;<br> Һәм өндәсен яңарышка<br> Кимсетелүләрнең шаңдавы.<br> Көч-кодрәтле таң нурларыннан<br> Ватан-Ана гүя назлый,<br> Ул көч бирә безгә, саклый<br> Язмыш кагу-сугуларыннан.<br> '''''Кушымта.'''''<br> === '''ПУЭРТО-РИКО''' === '''La Borinquéna'''<br> La tierra de Borinquén<br> donde he nacido yo<br> es un jardín florido<br> de mágico primor.<br> Un cielo siempre nítido<br> le sirve de dosel<br> y dan arrullos plácidos<br> las olas a sus pies.<br> Cuando a sus playas llegó Colón<br> (𝄆) exclamó, lleno de admiración: (𝄇)<br> ¡Oh!, ¡oh!, ¡oh!,<br> Esta es la linda tierra<br> que busco yo;<br> Es Borinquén la hija,<br> la hija del mar y el sol,<br> 𝄆 Del mar y el sol,<br> del mar y el sol. 𝄇<br> https://rutube.ru/video/7cc8fb9da3dc2a654a8bf0bacd255d37/ === '''РУАНДА''' === '''''Kinyarwanda'''''<br> '''Rwanda nziza'''<br> Rwanda nziza Gihugu cyacu<br> Wuje imisozi, ibiyaga n’ibirunga<br> Ngobyi iduhetse gahorane ishya<br> Reka tukurate tukuvuge ibigwi<br> Wowe utubumbiye hamwe twese<br> Abanyarwanda uko watubyaye<br> Berwa, sugira, singizwa iteka.<br> https://rutube.ru/video/9dc8e9395cc71eec9e15968e7a325230/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Hymne_National_du_Rwanda.ogg '''''Татарча'''''<br> '''Гүзәл Руанда'''<br> Гүзәл Руанда, сөекле илебез,<br> Бизи сине таулар, күлләр, вулканнарың,<br> Ватаныбыз, бул бәхет бишеге;<br> Куансыннар, әйдә, синең балаларың,<br> Дан җырлыйк күркәм гамәлләреңә,<br> Сыенып бергә синең итәгеңә;<br> Чәчәк атсын мәңге тарафларың.<br> '''Гимн текстындагы дүрт куплетның рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе.'''<br> === '''РУМЫЙНИЯ''' === '''Deșteaptă-te, române!'''<br> Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,<br> În care te-adînciră barbarii de tirani,<br> barbarii de tirani!<br> Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br> La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br> şi cruzii tăi duşmani!<br> Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soartă,<br> La care să se-nchine şi cruzii tăi dusmani,<br> şi cruzii tăi duşmani!<br> https://rutube.ru/video/2b40abbe8bc4476d9129df230d2c0edf/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Desteapta-te,_romane!.ogg '''Уян, румын!'''<br> 1. Уян, румыйн, уян инде гомерлек бу йокыңнан,<br> Коллык богавы салган сиңа кыргый тиран,<br> богау салган тиран!<br> Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br> Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br> калтырансын дошман!<br> Бүген булмаса – кайчан үзгәртерсең язмышыңны?<br> Хөрмәт итсен сине дөнья, калтырансын дошман,<br> калтырансын дошман!<br> '''Тексттагы 11 куплетның тышкы рәсми чараларда башкарыла торган беренчесе. Эчке тантаналарда тагын бер-ике куплеты өстәлергә мөмкин.'''<br> === '''РУСИЯ ФЕДЕРАЦИЯСЕ''' === Россия — священная наша держава,<br> Россия — любимая наша страна.<br> Могучая воля, великая слава —<br> Твоё достоянье на все времена!<br> '''''Припев''''':<br> Славься, Отечество наше свободное,<br> Братских народов союз вековой,<br> Предками данная мудрость народная!<br> Славься, страна! Мы гордимся тобой!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Russian_Anthem_chorus.ogg https://rutube.ru/video/3f955dce00bf642a856b22a4f8289e58/ (Ясалма Интеллект "башкаруы")<br> Русия – безнең изге мәмләкәтебез,<br> Русия – безнең сөекле илебез,<br> Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны<br> Мәңгелек мирас-әманәт иттек без!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз,<br> Тугандаш халыкларның бердәмлеге,<br> Ата-бабаларның акыл-зирәклеге,<br> Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге!<br> === '''САЛЬВАДОР''' === === '''САМОА''' === === '''САХА-ЯКУТИЯ''' === '''''Сахалыы'''''<br> Сахам сирэ дьоллоох тускуга<br> Саһарҕалыы ыҥыра ыллыыр,<br> Илинтэн арҕаа ол кустуга<br> Алмаас таас курдук сандаара сырдыыр.<br> '''''Хос ырыата:'''''<br> Барҕа быйаҥнаах Сахам дойдута<br> Модун Россия киэн туттуута,<br> Өркөн-өрөгөй тойугун туойдун,<br> Үүнэр үйэҕэ үрдүү туруохтун!<br> Үллэр үөстээх Өлүөнэ Эбэ<br> Өлбөт-мэҥэ угуттуур уулаах.<br> Элбэх омукка эрчим эбэр,<br> Или-эйэни олохтуур уохтаах.<br> '''''Хос ырыата.'''''<br> Ааспыт кэммит айхаллаах суола<br> Арчылыыр аар алгыһын биэрдэ,<br> Сахабыт сирэ дьоһун дуолан<br> Сайдыы аартыгар түөрэҕэ түстэ.<br> '''''Хос ырыата.'''''<br> https://rutube.ru/video/12228cfeac3f623bb23c54d0756e655f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_the_Sakha_Republic.ogg '''''Татарча'''''<br> 1. Сахам җире, шәрык нурларында<br> иминлек һәм бәхет яулыйсың,<br> җиңүләргә әйдәп баруыңда<br> мәгъриб алмазы күк балкыйсың...<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Көч җый һәм үс, Сахам җире, ныгы,<br> Изге Ватан, дан-шөһрәтләр тупла.<br> Илебезнең күрке-горурлыгы,<br> Синдәй иркен, юмарт Җирдә юк ла! 2. Күп тармаклы Лена ярларында –<br> Терек суы, бәрәкәт тулы:<br> Гүя дуслык-куәт алкынында<br> Халыкларга тынычлык юлы.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> 3. Саха җире, кодрәт иңгән нурың<br> Гасырлардан безгә юл сала.<br> Дәвам иттек ата-баба юлын,<br> Тугры булып калыйк без аңа.<br> '''''Кушымтасы.'''''<br> === '''СЕНЕГАЛ''' === '''Pincez tous vos koras, frappez les balafons !'''<br> Pincez tous vos koras,<br> Frappez les balafons !<br> Le lion rouge a rugi.<br> Le dompteur de la brousse<br> D'un bond s'est élancé,<br> Dissipant les ténèbres.<br> Soleil sur nos terreurs,<br> Soleil sur notre espoir.<br> Debout, frères,<br> Voici l'Afrique rassemblée.<br> '''''Refrain:'''''<br> Fibres de mon cœur vert.<br> Épaule contre épaule,<br> Mes plus que frères,<br> O Sénégalais, debout !<br> Unissons la mer et les sources,<br> Unissons la steppe et la forêt !<br> Salut Afrique mère !<br> https://wikiway.com/senegal/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Senegal.ogg '''Чиерт, дус, корага, сук балафонга!'''<br> Чиерт, дус, корага,<br> Сук балафонга!<br> Арыслан ырлады,<br> Тик килеп ул капты<br> Сунарчы кулына,<br> Һәм аучы чик куйды<br> Гасырлар золымына.<br> Язмышын ил кора.<br> Күтәрел, туганым, –<br> Африка чакыра!<br> '''''Кушымтасы:'''''<br> Саф-пакь минем җаным.<br> Күтәрел, туганым,<br> Куеп иңгә иңне,<br> Үстерик без илне,<br> Җир-диңгез байлыкларын туплап,<br> Урманнар-кырларны колачлап!<br> Сәлам, Африка-ана!<br> '''Ущипни, друг, кора и бей в балафон!'''<br> Ущипни, друг, кора<br> И бей в балафон!<br> Красный лев зарычал,<br> Охотник из кустов <br> Прыжком его достал,<br> Рассеяв мрак веков.<br> Просторам нашим — свет,<br> Надеждам нашим — взлёт,<br> Вставайте, братья, все —<br> Нас Африка зовёт!<br> '''''Припев:'''''<br> Душа моя чиста.<br> Плечом ко плечу<br> Вставай, сердечный друг,<br> Ты больше мне, чем брат!<br> Объединим недра и моря,<br> Объединим леса и поля!<br> Привет, Африка-мать!<br> '''Сенегал милли гимны “Кызыл арыслан” (Le lion rouge) дип тә атала. Аның чын Африка халыклары рухындагы көен этнолог һәм шагыйрь Һерберт Пеппер (Herbert Pepper) 1960 нчы “Африка бәйсезлеге еллары”нда француз телендә язып калдырган. Биш куплетлы текстын бәйсез илнең беренче президенты Леопольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor) иҗат иткән. Француз теле – Сенегалның рәсми дәүләт һәм милләтара аралашу теле. Кора һәм балафон – милли музыка кораллары.'''<br> '''Беренче рәсми куплеты татар һәм урыс телләренә берьюлы тәрҗемә ителде.'''<br> === '''СЕНТ-МАРТИН''' === Where over the world, say where,<br> You find an island there,<br> So lovely small with nations free<br> With people French and Dutch,<br> Though talking English much,<br> As the Saint Martin in the sea.<br> Chorus:<br> O sweet my Fatherland,<br> So bright by beach and strand,<br> With sailors on the sea and harbors free,<br> Where the chains of mountains green,<br> Variously in sunlight sheen.<br> ||: Oh, I love thy Paradise,<br> Nature beauty fairly nice. :||<br> How pretty between all green<br> Flamboyants beaming gleam<br> Of flowers red by sunlight set.<br> Thy cows and sheep and goats<br> In meadows or on the roads<br> Thy donkeys keen I can't forget<br> Chorus.<br> Saint Martin, I like thy name,<br> In which Columbus fame<br> And memories of old are closed.<br> For me a great delight<br> Thy Southern Cross the night<br> May God the Lord protect thy coast!<br> Chorus.<br> https://yandex.ru/video/preview/11512207198392480916 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sint_Maarten_National_Anthem_(Instrumental)_Oh_Sweet_Sint_Maarten_Land.ogg Дөнья түренә син бак,<br> Бер утрауны шунда тап,<br> Тыңла азат французлар сүзен,<br> Нидерландча кыл син гәп,<br> Сөйләш инглизчә күбрәк –<br> Һәм күрерсең Сент-Мартин йөзен.<br> '''Кушымта:'''<br> Минем гүзәл Ватаным,<br> Иркен комлы ярларың,<br> Яңгырый азат диңгезче җыры,<br> Яшел таулар чылбырын<br> Яктырта кояш нуры.<br> ||: Сөям бу җир җәннәтен<br> һәм ямьле табигатен. :||<br> Күңелле яшеллегең,<br> Балкышлы якты күгең,<br> Кызыл гөлләрең нурга чумган.<br> Куй-кәҗә, сыерларың,<br> Болыннарың, юлларың,<br> Ишәкләрең күңелемә уңган.<br> Кушымта.<br> Сөям Сент-Мартин исемең –<br> Саклый ул Колумб җисемен,<br> Үткән заманнар фатихасын.<br> Күңелем шатлыкка тулгач,<br> Төнлә балкый Көньяк Хач;<br> Ярларыңны Хак ярлыкасын!<br> Кушымта.<br> '''Атлантик океандагы Сент-Мартин (французча Сен-Мартен, нидерландча Синт-Мартин) Христофор Колумб XVI гасырда Американы “ачканда” очраткан беренче утрау дип санала. Соңрак аның көньяк өлешен французлар, төньягын нидерландлылар басып алган. Баскынчыларның телләре бүген дә сакланып калган әле, ләкин ике диаспораның бер-берсе белән аралашу лөгате – инглиз теле. Утрауның уртак гимны булып киткән күңелле җыр да шул телдә язылган.'''<br> === '''СЕРБИЯ''' === '''Боже правде (Bože pravde)'''<br> Боже правде, ти што спасе<br> од пропасти досад нас,<br> чуј и одсад наше гласе<br> и од сад нам буди спас.<br> Моћном руком води, брани<br> будућности српске брод!<br> ||: Боже спаси Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Сложи српску браћу драгу<br> на свак’ дичан славан рад,<br> слога биће пораз врагу<br> а најјачи српству град.<br> Нек’ на српској блиста грани<br> братске слоге златан плод,<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Нек’ на српско ведро чело<br> твог не падне гнева гром!<br> Благослови Србу село<br> поље, њиву, град и дом!<br> Кад наступе борбе дани<br> к’ победи ти води ход.<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> српске земље, српски род! :||<br> Из мрачнога сину гроба<br> српске слоге нови сјај,<br> настало је ново доба,<br> нову срећу, Боже дај!<br> Отаџбину српску брани,<br> петвековне борбе плод!<br> ||: Боже спаси, Боже храни,<br> моли ти се српски род! :||<br> https://rutube.ru/video/9c0e67870bb3eca677e0d1e97328cc59/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Serbian_National_Anthem_instrumental.ogg https://wikiway.com/serbia/gimn/ '''Хак Тәгалә'''<br> Хак Тәгалә, Коткаручы<br> Афәтләрдән, үлемнән,<br> Догабызны кабул кылчы,<br> Йолып ал бәлаләрдән.<br> Кодрәтең белән тәкъдир ит<br> Киләчәген сербларның!<br> Сакла, Алла, һәм имин ит<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Туплачы серб оланнарын,<br> Данлы эштә һади бул,<br> Арала бар дошманнарын,<br> Күрсәт сербка туры юл.<br> Серб туганлыгын камил ит,<br> Бердәмлегебез алтын,<br> Сакла, Алла, һәм имин ит<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Серб башына яшен булып<br> Төшмәсен һич каһәрең.<br> Хакла серб шәһәр-авылын,<br> Кыр-басуын, өйләрен!<br> Чирү килсә сугыш җитеп,<br> Серблар җиңү яуласын.<br> Сакла, Алла, имин итеп<br> Серб җирләрен, серб халкын!<br> Серблар даны каберләрдән<br> Калкып янә балкыр ул,<br> Ходай, яңа дәверләрдә<br> яңа бәхет насыйп кыл!<br> Без, серблар, Ватанны яклап<br> көрәштек биш гасырлар.<br> Имин итче, Алла, сакла,<br> Дип дога кыла серблар!<br> === '''СИНГАПУР''' === '''Majulah Singapura!'''<br> Mari kita rakyat Singapura,<br> Sama-sama menuju bahagia,<br> Cita-cita kita yang mulia.<br> Berjaya Singapura!<br> ||: Marilah kita bersatu,<br> Dengan semangat yang baru,<br> Semua kita berseru:<br> Majulah Singapura,<br> Majulah Singapura! :||<br> https://rutube.ru/video/65d5f06c60ef4fa5b1aab4cb01f8fc9f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Majulah_Singapura.ogg '''Сингапур, алга атла!'''<br> Сингапурның ватандашлары без<br> Һәм бәхетле тормышка атлыйбыз,<br> Шәрәфәтле омтылышларыбыз.<br> Сингапур, уңышларга!<br> ||: Бердәмлектә без булыйк,<br> Бу халәттә рухланыйк.<br> Өндәмәбез шул хакта:<br> “Сингапур, алга атла,<br> Сингапур, алга атла!” :||<br> === '''СЛОВАКИЯ''' === '''Nad Tatrou sa blýska'''<br> Nad Tatrou sa blýska,<br> Hromy divo bijú,<br> Nad Tatrou sa blýska,<br> Hromy divo bijú.<br> Zastavme ich, bratia,<br> Ved’ sa ony stratia,<br> Slováci ožijú.<br> Zastavme ich, bratia,<br> Ved’ sa ony stratia,<br> Slováci ožijú.<br> To Slovensko naše<br> Posial' tvrdo spalo,<br> To Slovensko naše<br> Posial' tvrdo spalo.<br> Ale blesky hromu<br> Vzbudzujú ho k tomu,<br> Aby sa prebralo.<br> Ale blesky hromu<br> Vzbudzujú ho k tomu,<br> Aby sa prebralo.<br> https://rutube.ru/video/f64ebcc735f5b3d55a8df6a6bd994ca9/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Slovakia,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.ogg '''Татра өстендә яшен яшьни'''<br> Күк күкри Татрада,<br> Яшен каты суга.<br> Күк күкри Татрада,<br> Яшен каты суга.<br> Аларны туктатыйк,<br> Эзләрен югалтыйк —<br> Словаклар уянсынга.<br> Аларны туктатыйк,<br> Эзләрен югалтыйк —<br> Словаклар уянсынга.<br> Безнең Словак иле<br> Нык йоклаган иде,<br> Безнең Словак иле<br> Нык йоклаган иде.<br> Күкрәүләр, яшеннәр<br> Безне тетрәттеләр,<br> Аңга килсеннәр диеп,<br> Күкрәүләр, яшеннәр<br> Безне тетрәттеләр,<br> Аңга килсеннәр диеп.<br> '''Словакия гимнына нигез булып киткән бу җыр 1844 елда, словак шагыйре һәм җәмәгать эшлеклесе Людовит Штур (Ľudovít Štúr) Австрия-Маҗарстан империясе жандармнары тарафыннан кулга алынгач, яшьләрнең моңа ризасызлыгы йөзеннән барлыкка килгән. Сүзләрен словак шагыйре Янко Матушка (Janko Matúška) язган. Беренче тапкыр җырны Братиславаның евангелист лютеран лицее шәкертләре Словакиянең көнчыгышындагы Левоча (Levoča) шәһәрчегенә барганда җырлаганнар.'''<br> === '''СЛОВЕНИЯ''' === '''Zdravljica'''<br> Žive vsi narodi,<br> ki hrepéne dočakat’ dan:<br> Da, koder sonce hodi,<br> prepir iz sveta bo pregnan,<br> Da rojak prost bo vs’ak,<br> Ne vrag, le sosed bo mejak,<br> Da rojak prost bo vs’ak,<br> Ne vrag, le sosed bo,<br> Ne vrag, le sosed bo mejak.<br> https://rutube.ru/video/a4c442aa9d70d596d2d4f49af96d50be/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Slovenia's_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''Исәнлек тосты'''<br> Имин булсын, дөнья көтеп<br> яши торган барча халык.<br> “Булсын!” диеп, тырыш хезмәт<br> куйган милләт кенә — алып!<br> Бетсен җирдә сугыш,<br> һәрбарчага булсын ирек,<br> яшик, күршеләрне,<br> дошман түгел, дус-иш күреп,<br> күршеләрне якын күреп!<br> '''Тугыз куплетлык гимн тектының җиденче, бердәнбер рәсми куплеты.''' === '''СОГУД ГАРӘБСТАНЫ''' === '''عاش الملك'''<br> سَارِعِي لِلْمَجْدِ وَٱلْعَلْيَاءِ<br> مَجِّدِي لِخَالِقِ ٱلسَّمَاءِ<br> وَٱرْفَعِي ٱلْخَفَّاقَ أَخْضَرَ<br> يَحْمِلُ ٱلنُّورَ ٱلْمُسَطَّرِ<br> رَدِّدِ ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ يَامَوطِنِي<br> مَوطِنِي عِشْتَ فَخْرَ ٱلْمُسْلِمِينَ<br> عِاشَ ٱلْمَلِكِ لِلْعَلَمِ وِٱلْوَطَنِ<br> https://rutube.ru/video/647c1b264906bedff043d375d5825e0a/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Saudi_Arabian_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''Яшәсен Мәлик!'''<br> Табигың юнәлт бөек Күккә,<br> Мәдхия кылгыл Әл-Мәҗидкә.<br> Яшел байрак җилфердәсен,<br> Шәһадәткә юл әйләсен.<br> “Аллаһы әкбәр! — дип кабатла, йә, илем!<br> Ватаным! Яшәдең мөэминне хаклап.<br> Яшә, Мәлик, — ил байрагын данлап!”<br> === '''СОМАЛИ''' === '''''Госмания язуында'''''<br> '''𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛'''<br> '''''Chorus:'''''<br> ||: 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚,<br> 𐒓𐒛 𐒋𐒗𐒕𐒒𐒝, :||<br> 𐒘𐒒𐒒𐒖𐒌𐒖 𐒏𐒜𐒒𐒚 𐒓𐒛,<br> 𐒋𐒘𐒇𐒏𐒝 𐒏𐒖𐒐𐒗 𐒜,<br> 𐒛𐒒 𐒋𐒛𐒆𐒒𐒖 𐒐𐒖𐒔𐒖𐒕𐒒𐒝,<br> 𐒜 𐒋𐒛𐒉𐒖𐒎𐒖 𐒜.<br> I. ||: 𐒄𐒘𐒆𐒘𐒌𐒕𐒖𐒔𐒖𐒌 𐒋𐒖𐒆𐒆𐒘 𐒓𐒛𐒆,<br> 𐒒𐒛 𐒋𐒕𐒆𐒖𐒑𐒘𐒈𐒜, :||<br> 𐒋𐒖𐒇𐒇𐒖𐒆𐒛 𐒏𐒖𐒐𐒌𐒛<br> 𐒛𐒆𐒘𐒌𐒖 𐒚 𐒋𐒚𐒇𐒖𐒆 𐒜<br> 𐒋𐒖𐒆𐒋𐒜𐒆𐒖 𐒈𐒘𐒆𐒜𐒆𐒖<br> 𐒐𐒖 𐒋𐒛𐒒 𐒒𐒙𐒎𐒙 𐒜𐒕<br> '''''Chorus.'''''<br> II. ||: 𐒋𐒘𐒉𐒖𐒆𐒛𐒆 𐒊𐒖𐒐𐒖𐒂𐒛𐒆<br> 𐒋𐒖𐒐𐒝𐒉𐒖𐒕𐒆𐒕 :||<br> 𐒈𐒘𐒆𐒕 𐒋𐒚𐒐𐒖𐒕𐒌𐒕<br> 𐒋𐒘𐒆𐒛𐒆 𐒑𐒖𐒇𐒘𐒈𐒜<br> 𐒔𐒖 𐒏𐒚 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒒<br> 𐒋𐒖𐒓𐒙𐒕 𐒊𐒖𐒔𐒗 𐒜<br> '''''Chorus.'''''<br> III. ||: 𐒉𐒔𐒖𐒒𐒂𐒜𐒒𐒖 𐒋𐒚𐒆𐒚𐒆𐒝𐒆<br> 𐒋𐒖𐒆𐒏𐒕 𐒏𐒖 𐒑𐒖𐒎𐒒𐒛 :||<br> 𐒛𐒆𐒙𐒓 𐒋𐒗𐒐𐒘𐒕𐒙𐒓<br> 𐒒𐒖𐒋𐒛𐒓𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br> 𐒓𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒍 𐒋𐒘𐒑𐒇𐒘𐒌𐒚<br> 𐒙𐒈𐒏𐒚 𐒏𐒜𐒒 𐒈𐒘𐒑𐒖𐒕𐒜<br> '''''Chorus.'''''<br> '''''Латин язуында (укылышы)'''''<br> '''QOLOBAA CALANKEED'''<br> '''''Chorus:'''''<br> ||: Qolobaa calankeedu,<br> waa ceynoo, :||<br> Innaga keenu waa,<br> Cirkoo kala ee,<br> aan caadna lahayn,<br> Ee caashaqaye.<br> I. ||: Xiddigyahay caddi waad,<br> Naa ciidamisee, :||<br> Carradaa keligaa<br> adow curadee,<br> cadceedda sideeda,<br> caan noqo ee!<br> '''''Chorus.'''''<br> II. ||: Cashadaad dhalataa<br> caloosheennee, :||<br> Sidii culaygii<br> cidaad marisee,<br> Allow ha ku celin,<br> "Cawooy!" dhahe ee<br> '''''Chorus.'''''<br> III. ||: Shanteena cududood<br> Cadkii ka maqnaa :||<br> Adow celiyow<br> Nacaawimayee<br> Waa calaf cimrigu<br> Isku keen simayee<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/509fd97d8bc9d5e1f064abb13855728e/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Somali_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga '''ҺӘР ИЛНЕҢ ҮЗ ӘЛӘМЕ'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> ||: Һәр илнең, һәр милләтнең — үз әләме, төсләре. :||<br> Безнең байрак — зәңгәр күк, юк бер болыт әсәре<br> Аңарда, сөя аны картлары һәм яшьләре.<br> ||: Гүзәл ак йолдызыбыз, без синең һиммәтеңдә, :||<br> Югарыда урының илнең һәр төбәгендә;<br> Нурлан, йолдыз, кояштай һәрбарчабыз күңелендә!<br> '''''Кушымта.'''''<br> II. ||: Йолдыз күккә менгәндә без дә илһамланабыз, :||<br> Пакьләнә йөрәгебез! Хакка, әләм-туграбыз<br> Керләнмичә саклансын, диеп дога кылабыз.<br> '''''Кушымта.'''''<br> III. ||: Биш очыннан йолдызның биш көч-куәт алабыз; :||<br> Язмышлардан узмыш юк, Аллага ялварабыз:<br> “Синнән иңгәнбез, Синең хозурыңа кайтабыз”.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Сомали гимны кушымтадан башлана һәм тәмамлана, гадәттә аның беренче ике куплеты башкарыла.'''<br> === '''СОМАЛИЛЕНД''' === '''SAMO KU WAAR'''<br> ||: Samo ku waar, samo ku waar :||<br> Sarreeye calanka sudhan bilay dhulkiisa<br> Samo ku waariyoo, iyo bogaadin sugan<br> ||: Hanbalyo suuban kugu salaannee, samo ku waar :||<br> ||: Geesiyaashii naftooda u sadqeeyay,<br> qarannimada Soomaaliland :||<br> ||: Xuskooda dhowrsan kugu salaannee, samo ku waar :||<br> ||: Guulside xanbaarsan, Soo noqoshadiisa :||<br> Kalsooniduu mutaystayee dastuurka<br> Dastuurka kugu salaan, kugu salaannee<br> ||: Midnimo walaalnimo Goobanimo :||<br> ||: Islaanimo kugu salaanee samow samidiyo :||<br> ||: Samo ku waar, samo ku waar, Soomaaliland,<br> Samo ku waar samo ku waar Soomaaliland. :||<br> https://yandex.ru/video/preview/13692513805179601836 https://zvukion.com/413-gimn-somalilenda.html '''МӘҢГЕ ЯШӘ ТЫНЫЧЛЫКТА'''<br> ||: Мәңге яшә тынычлыкта :||<br> Җилфердәгән байрак астында, матурлыкта<br> Куанып яшә, ил, мәңге тынычлыкта, <br> ||: Сәлам сиңа, мәңге яшә тынычлыкта. :||<br> ||: Кадерлибез фидаи батырларың —<br> тоталар сине туганлыкта. :||<br> ||: Сәлам ихлас күңелдән, яшә тынычлыкта :||<br> ||: Ачылсын юл яңа казанышларыңа, :||<br> Гәүдәләнеш булсын яңарышыңа,<br> Ышанычлы дәүләт кануннарыңа.<br> ||: Сәлам синең бердәмлегең-туганлыгыңа. :||<br> ||: Яшәсен бәйсезлегең һәм Ислам динебез. :||<br> ||: Мәңге яшә, Сомалиленд, бердәмлектә,<br> Мәңге яшә, Сомалиленд, иминлектә :||<br> '''Сомалиленд – сомали телле зур илнең элек Бөекбритания колониясе булган өлеше. Ул 1991 елда элек Италия колониясе булган һәм хәзер Сомали Федераль Җөмһүрияте дип аталган таркаулыктан, тәртипсезлектән һәм хокуксызлыктан бәйсез дәүләт буларак аерылып чыкты.'''<br> === '''СӨЛӘЙМАН УТРАУЛАРЫ''' === === '''СУДАН''' === https://rutube.ru/video/931e2beee72d9018b74970795f4eda8d/ === '''СУРИНАМ''' === '''''Сранан-тонго телендәге өлеше'''''<br> 1. '''OPO KONDREMAN'''<br> Opo kondreman oen opo <br> Sranan gron e kari oen <br> Wans ope tata komopo <br> Wi moes seti kondre boen <br> Stre de f'stre wi no sa freed <br> Gado de wi fesi man <br> Heri libi te na dede <br> Wi sa feti gi Sranan.<br> '''''Нидерланд телендәге өлеше'''''<br> 2. '''GOD ZIJ MET ONS SURINAME'''<br> God zij met ons Suriname <br> Hij verheff’ons heerlijk land <br> Hoe wij hier ook samen kwamen <br> Aan zijn grond zijn wij verpand <br> Werkend houden w’in gedachten <br> Recht en waarheid maken vrij<br> Al wat goed is te betrachten <br> Dat geeft aan ons land waardij.<br> https://rutube.ru/video/4b9af74edd08873e6304ca520fbcecbd/ Ясалма Интеллект "башкаруы" https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Surinamese_national_anthem,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.ogg '''''Тәрҗемәләре:'''''<br> 1. '''Күтәрел, ил кешесе!'''<br> Күтәрел, әйдә, ватандаш,<br> Сранан чакыруына,<br> Ил мохтаҗ, син кем булсаң да,<br> Гамең-кайгыртуыңа.<br> Без көрәштән курыкмыйбыз,<br> Рәһбәребез – бер Алла,<br> Гомеребезне багышлыйбыз<br> Ватаныбыз Срананга!<br> 2. '''Раббыбыз Суринам белән'''<br> Раббыбыз Суринам белән,<br> Күтәрә Ул дәүләтне.<br> Бу гүзәл илдә яшәгән –<br> Аллаһыга әҗәтле.<br> Хокук, Хаклык хөкем сөрсә,<br> Ирекле була һәркем,<br> Һәр игелек гел үстерә<br> Безнең илнең кыйммәтен<br> '''Рәһбәр – юл күрсәтүче, Аллаһы Тәгалә исемнәренең берсе.'''<br> === '''СҮРИЯ''' === '''حُـماةَ الـدِّيارِ'''<br> حُـماةَ الـدِّيارِ عليكمْ سـلامْ<br> ّأبَتْ أنْ تـذِلَّ النفـوسُ الكرامّ<br> عـرينُ العروبةِ بيتٌ حَـرام<br> وعرشُ الشّموسِ حِمَىً لا يُضَامْ<br> ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br> تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br> ربوعُ الشّـآمِ بـروجُ العَـلا<br> تُحاكي السّـماءَ بعـالي السَّـنا<br> فأرضٌ زهتْ بالشّموسِ الوِضَا<br> سَـماءٌ لَعَمـرُكَ أو كالسَّـما<br> رفيـفُ الأماني وخَفـقُ الفؤادْ<br> عـلى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ البلادْ<br> أما فيهِ منْ كُـلِّ عـينٍ سَـوادْ<br> ومِـن دمِ كـلِّ شَـهيدٍ مِـدادْ؟<br> نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br> وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ <br> نفـوسٌ أبـاةٌ ومـاضٍ مجيـدْ<br> وروحُ الأضاحي رقيبٌ عَـتيدْ<br> فمِـنّا الوليـدُ و مِـنّا الرّشـيدْ<br> فلـمْ لا نَسُـودُ ولِمْ لا نشيد؟<br> https://rutube.ru/video/0813fe298f15848d22056b72b16563ae/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Syria.ogg '''ВАТАН САКЧЫЛАРЫ'''<br> Ватан сакчылары, сәлам сезләргә!<br> Горур җан юл куймас кимсетүләргә.<br> Гарәпчелекнең бу изге оясы,<br> Кояш тәхете — гел азат буласы.<br> Биек манаралар — Шам түбәләре,<br> Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br> Биек манаралар — Шам түбәләре,<br> Җиде кат күк белән әңгәмәләре.<br> Юнәлткән гүзәл йөзен ул кояшка,<br> Безнең ил охшаш күктәге оҗмахка.<br> Байрагыбыз — илне бердәм итүче,<br> Өметләр бишеге, йөрәк тибеше,<br> Түгелме аңарда күзләрнең бәбәге,<br> Түгелме шәһит канының мидәде?<br> Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br> Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br> Бабалар мирасы — шанлы юлыбыз,<br> Дәһшәтле сакчыбыз — кодрәт-рухыбыз.<br> Бездән — Әл-Вәлид, һәм бездән — Әр-Рәшид.<br> Нигә хөр яшәүгә илтмәсен бу нәшид?<br> === '''СЬЕРРА-ЛЕОНЕ ''' === '''HIGH WE EXALT THEE, REALM OF THE FREE'''<br> High we exalt thee, realm of the free;<br> Great is the love we have for thee;<br> Firmly united ever we stand,<br> Singing thy praise, O native land.<br> We raise up our hearts and our voices on high,<br> The hills and the valleys re-echo our cry;<br> Blessing and peace be ever thine own,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> One with a faith that wisdom inspires,<br> One with a zeal that never tires;<br> Ever we seek to honour thy name,<br> Ours is the labour, thine the fame.<br> We pray that no harm on thy children may fall,<br> That blessing and peace may descend on us all;<br> So may we serve thee ever alone,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> Knowledge and truth our forefathers spread,<br> Mighty the nations whom they led;<br> Mighty they made thee, so too may we<br> Show forth the good that is ever in thee.<br> We pledge our devotion, our strength and our might,<br> Thy cause to defend and to stand for thy right;<br> All that we have be ever thine own,<br> Land that we love, our Sierra Leone.<br> https://wikiway.com/sierra-leone/gimn/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Sierra_Leone's_national_anthem.ogg '''БӨЕКЛЕКТӘ ИРЕК ЧИШМӘБЕЗ'''<br> Бөеклектә ирек чишмәбез,<br> Бердәмлектә гомер итәбез;<br> Сөюебез бөек һәм камил,<br> Мактау җырлыйк сиңа, туган ил.<br> Күтәренке рухлы тавышларыбыз,<br> Ярлыкаулы, имин бул, Ватаныбыз!<br> Тау-үзәндә яңгырый өнебез:<br> “Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!”<br> Иман рухландырган зирәклек<br> Һәм иҗтиһад – мәңге сүнмәслек;<br> Күңел түребездә синең нам,<br> Бездән хезмәт – сиңа шөһрәт-дан.<br> Имин балалар, дип дога кылабыз,<br> Фатихалы булсын, дип, һәрбарчабыз;<br> Тырышлыкта бар ил-көнебез,<br> Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br> Гыйлем-хаклык – баба мирасы,<br> Көчле аның өндәү-нидасы;<br> Без булганда син дә куәтле,<br> Күрсәт үзеңдәге гыйззәтне.<br> Без булырбыз иҗтиһадта алымлы,<br> Саклап хокукларың, хаклап юлыңны;<br> Бар булганны сиңа тиңлибез,<br> Сьерра-Леоне – сөйгән илебез!<br> === '''ТАҖИКСТАН''' === '''СУРУДИ МИЛЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН'''<br> Диёри арҷманди мо,<br> Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод,<br> Саодати ту, давлати ту бегазанд бод.<br> Зи дурии замонаҳо расидаем,<br> Ба зери парчами ту саф кашидаем,<br> Кашидаем.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> Барои ному нанги мо<br> Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ,<br> Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ,<br> Ҳазон намерасад ба навбаҳори ту,<br> Ки мазраи вафо бувад канори ту,<br> Канори ту.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> Ту модари ягонаӣ,<br> Бақои ту бувад бақои хонадони мо,<br> Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо,<br> Зи ту саодати абад насиби мост,<br> Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост,<br> Ҳабиби мост.<br> Зинда бош, эй Ватан,<br> Тоҷикистони озоди ман!<br> https://rutube.ru/video/f5c41bbb64174d40d3c06a1aee710407/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Tajikistan_anthem.ogg '''ТАҖИКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ МИЛЛИ ГИМНЫ'''<br> Әй, кадерле туган җирем,<br> Синең югары дәрәҗәң куандырсын,<br> Сәгадәтең һәм дәүләтең мәңге булсын.<br> Яңа офык ачар заманга ирештек,<br> Синең байрагың астында тезелештек,<br> Тезелештек.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> Безнең борынгы намыбыз –<br> Горурлыгы син халыкның һәм нишаны,<br> Варисларыңның гомерлек бер җиһаны,<br> Мең язларыңның булалмас һич ахыры,<br> Камил булса улларыңның тугрылыгы,<br> Тугрылыгы.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> Син – бердәнбер ил-анабыз,<br> Бакыйлыгың – бакыйлыгыбыз форсаты,<br> Синең максат – җан-тәннәребез максаты,<br> Сәгадәтең – барчабызга әбәд насыйп,<br> Син булганга җиһан безгә күркәм-хәбиб,<br> Күркәм-хәбиб.<br> Имин бул, Ватаным,<br> Минем азат Таҗикстаным!<br> === '''ТАИЛАНД''' === === '''ТАИТИ''' === '''TAHEITI NUI'''<br> ’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br> Hono no’ano’a o te motu rau,<br> Heihei i te pua ri’i au é,<br> E firi nape morohi ‘ore.<br> ’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br> ’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,<br> Hono no’ano’a o te motu rau,<br> Heihei i te pua ri’i au é,<br> E firi nape morohi ‘ore.<br> ’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.<br> Te Tuoro nei te reo here,<br> O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br> ’Ia ora o Taheiti Nui é.<br> Te Tuoro nei te reo here,<br> O te hui’a ’a hi’i to aroha,<br> ’Ia ora o Taheiti Nui é.<br> '''TAHEITI NUI'''<br> Mon pays est né de Dieu,<br> Collier d’îles multiples<br> Aux délicates senteurs<br> Reliées d’une tresse immortelle.<br> Aujourd’hui je te loue.<br> Mon pays est né de Dieu,<br> Collier d’îles multiples<br> Aux délicates senteurs<br> Reliées d’une tresse immortelle.<br> Aujourd’hui je te loue.<br> Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br> “Répands ton amour<br> Pour que vive Taheiti Nui”.<br> Voici que s’élève la voix de tes enfants:<br> “Répands ton amour<br> Pour que vive Taheiti Nui”.<br> https://wikiway.com/frantsuzskaya-polineziya/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/2124185597209512599 '''БӨЕК ТАИТИ'''<br> Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br> Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br> Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br> Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br> Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br> Тәңрем минем илемне барлыкка китергән,<br> Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,<br> Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,<br> Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.<br> Илкәемне мин бүген данлыйм һәм мактыйм.<br> Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br> “Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br> Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br> Һәм балаларның гозерен тыңлыйм:<br> “Мәхәббәтең синең җирләргә сеңсен,<br> Бөек Таити мәңге яшәсен өчен!”<br> === '''ТАНЗАНИЯ''' === === '''ТАТАРСТАН''' === https://rutube.ru/video/0559ece20cdd2df4ce6236e6571a7b31/ https://rutube.ru/video/a9a16cf1bd1fb701c535db8f0dc710d5/ === '''ТОГО''' === === '''ТӨНЬЯК ИРЛАНДИЯ ''' === '''A LONDONDERRY AIR'''<br> Would God, I were the tender apple blossom,<br> That floats and falls from off the twisted bough,<br> To lie and faint within your silken bosom,<br> Within your silken bosom as that does now.<br> Or would I were a little burnish'd apple<br> For you to pluck me, gliding by so cold,<br> While sun and shade your robe of lawn will dapple,<br> Your robe of lawn, and your hair's spun gold.<br> Yea, would to God, I were among the roses,<br> That lean to kiss you as you float between<br> While on the lowest branch a bud uncloses<br> A bud uncloses, to touch you, my queen.<br> Nay, since you will not love, would I were growing<br> A happy daisy, in the garden path<br> That so your silver foot might press me going,<br> Might press me going even unto death,<br> Might press me going even unto death.<br> https://rutube.ru/video/53aff0cdf0617a82d2fd995a1691c55d/ https://box.hitplayer.ru/?s=londonderry%20air '''ЛОНДОНДЕРРИ ХЫЯЛАРЫ'''<br> Ходай кушса, мин алма чәчәге булып<br> Үсәр идем агач итәгендә,<br> Синең, мәхәббәтем, иңбашыңа кунып,<br> Шиңәр өчен ефәк күкрәгеңдә.<br> Җимеш булып кызарып таңнар атканда,<br> Төшәр идем аяк табаныңа,<br> Кояш нуры бәдәнеңне назлаганда,<br> Алтын чәчең төшкәч үлән кочагына. <br> Бастыр, Ходам, гөлчәчәкләр арасына,<br> Салыйм, күз карашы сөйкемендә,<br> Бу җавапсыз татлы сөю сусавыма<br> Соң кат бәлзәм салыйм гомеремдә.<br> Акбаш чәчәгедәй үсеп юл буенда,<br> Бәхет сукмагыма бер ятыймчы,<br> Сөеклемнең көмеш үкчәсе астында<br> Әҗәлемне бер карусыз каршылыймчы.<br> Зарыгып көткән әҗәлемне каршылыймчы…<br> '''ГРЁЗЫ ЛОНДОНДЕРРИ'''<br> Будь воля Бога, яблоневым цветом<br> Я распустился б нежно на ветви,<br> К тебе, любовь моя, прильнул бы летом,<br> Чтоб увядать на шёлковой груди.<br> Быть может, плодом стал бы я безгласым,<br> К ногам твоим упал бы на заре,<br> Когда теплом лучей твой стан обласкан<br> И прядь волос твоих златая на траве.<br> Позволь, Господь, смиренно встану я средь роз,<br> Чтоб наслаждаться взором милых глаз,<br> И жажду безответных сладких грёз<br> Я утолю последний в жизни раз.<br> Счастливой маргариткой у дорожки<br> Взрасту и лягу на земную твердь,<br> И под её серебряною ножкой<br> Покорно обрету желанную мной смерть,<br> Покорно обрету желанную мной смерть...<br> '''Төньяк Ирландиянең популяр халык көенә берничә мәхәббәт шигыре язылган. Бөекбританиядә “Danny boy” (Бәләкәч Денни) тексты күбрәк кулланыла, ә мөһаҗирлектә яшәүче ирландиялеләр, туган илләрен сагынып җырлаганда, “A Londonderry Air” (Лондондерри хыяллары) исемле шигырьне үз итәләр икән. Читтә үткәрелгән сораштырулар шуны күрсәткән. Соңгысы берьюлы татар һәм урыс телләренә тәрҗемә ителде (Википедиядә дә безнең тәрҗемә урнаштырылган).'''<br> === '''ТӨНЬЯК ОСЕТИЯ''' === https://rutube.ru/video/53870924b9abf80967cd0890fe3b813f/ === '''ТӨРКИЯ''' === '''İSTİKLÂL MARŞI'''<br> Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,<br> Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.<br> O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;<br> O benimdir, o benim milletimindir ancak.<br> Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!<br> Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?<br> Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…<br> Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal.<br> https://rutube.ru/video/be308eaf6560b205eb5c75e811df3530/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Istiklâl_Marsi_instrumetal.ogg '''БӘЙСЕЗЛЕК МАРШЫ'''<br> Курыкма, сүнмәс бу шәфәкъ нурларында ал байрак,<br> Исән-имин илем өстендә янган иң соңгы учак,<br> Ул минем милләтемнең йолдызыдыр — балкыячак,<br> Ул минем милләтемә, милләтемә анчак.<br> Чытма йөзеңне, зинһар өчен, әй, назлы һилал,<br> Каһарман халкыма гөл сыман бу шиддәт һәм бу җәләл.<br> Юкса, синең өчен түккән каныбыз булмас хәләл;<br> Хактыр, Хакка табынган милләтемә истикълал!<br> '''Гадәттә Төркия гимнының беренче ике куплеты гына уйнала. Биредә тәрҗемә ителгәннәрдән кала, тагын 8 куплеты бар. Төркия гимны Кипр утравының төрекләр яшәгән өлешендә дә гамәлдә.'''<br> === '''ТӨРКМӘНСТАН''' === '''TÜRKMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ DÖWLET GIMNI'''<br> Janym gurban saňa, erkana ýurdum,<br> Mert pederleň ruhy bardyr köňülde.<br> Bitarap, garaşsyz topragyň nurdur,<br> Baýdagyň belentdir dünýäň öňünde.<br> Gaýtalama:<br> Halkyň guran Baky beýik binasy,<br> Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br> Başlaryň täji sen, diller senasy,<br> Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br> Gardaşdyr tireler, amandyr iller,<br> Owal-ahyr birdir biziň ganymyz.<br> Harasatlar almaz, syndyrmaz siller,<br> Nesiller döş gerip gorar şanymyz.<br> Gaýtalama:<br> Halkyň guran Baky beýik binasy,<br> Berkarar döwletim, jigerim-janym.<br> Başlaryň täji sen, diller senasy,<br> Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!<br> https://rutube.ru/video/2c38158019d95a1154c5413ebdf40744/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:US_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Turkmenistan.ogg '''ТӨРКМӘНСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕНЕҢ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br> Җаным корбан сиңа, әй, туган йортым,<br> Бабалар рухы яши күңелемдә.<br> Бәйсез, тарафсыз, туфрагың нурлыдыр,<br> Горур байрагың – дөньяның түрендә.<br> Кушымта:<br> Халык корган бөек һәм бакый бина –<br> Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br> Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br> Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br> Бердәм минем халкым, иминдер илем,<br> Бабалар каны – безнең ул каныбыз.<br> Давыллар имәс һәм сындырмас җилләр,<br> Күмсен илебезне шөһрәт-даныбыз.<br> Кушымта:<br> Халык корган бөек һәм бакый бина –<br> Егәрем-җаным, кадерле Ватаным.<br> Күңелемнең нуры син, рухым җыры,<br> Дөнья белән яшә, Төрекмәнстаным!<br> '''ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГИМН РЕСПУБЛИКИ ТУРКМЕНИСТАН'''<br> Жизнь отдать я готов за родимый очаг, –<br> Духом предков отважных славны сыны,<br> Земля моя свята. В мире реет мой флаг –<br> Символ великой нейтральной страны!<br> Припев:<br> Великая, навеки созданная народом<br> Держава родная, суверенный край,<br> Туркменистан – светоч и песня души,<br> Во веки веков ты живи, процветай!<br> Един мой народ, и по жилам племён<br> Течёт предков кровь – нетленная весть,<br> Не страшны нам бури, невзгоды времён,<br> Сохраним и умножим славу и честь!<br> Припев:<br> Великая, навеки созданная народом<br> Держава родная, суверенный край,<br> Туркменистан – светоч и песня души,<br> Во веки веков ты живи, процветай!<br> Төркмәнстан Җөмһүриятенең дәүләт гимнының беренчел тексты 1996 елда төркмән һәм урыс телләрендә кабул ителде. Ул вакытта гимн кушымтадан башлана иде. Гимнның тагын бер атамасы – “Бәйсез һәм тарафсыз Төрекмәнстанның дәүләт гимны” (төрекмәнчә – '''Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni''').<br> === '''ТРИНИДАД-ТОБАГО''' === === '''ТУВАЛУ''' === === '''ТЫВА''' === '''Мен – тыва мен'''<br> Арт-арттың оваазынга<br> дажын салып чалбарган,<br> Таңды, Саян ыдыынга<br> Агын өргээн тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Өгбелерим чуртунда<br> Өлчей тарып иженген,<br> Өткүт хөөмей ырынга<br> Өөрүп талаан тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Аймак чоннар бүлези<br> Акы-дуңма найыралдыг,<br> Депшилгеже чүткүлдүг<br> Демниг чурттуг тыва мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңге харлыг дагның оглу мен.<br> Мен – тыва мен,<br> Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.<br> Мен – тыва мен!<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Mentyvamenvocal.ogg https://rutube.ru/video/d1c6d8f5730ee157308bb2bd2cc7577e/ '''Мин – тывалы'''<br> Изге үткел оваасына<br> Таш салганда догалы –<br> Таңды, Саян тауларына<br> Аклык өргән тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Ата-баба Ватанында<br> Үз бәхетенә юл салып,<br> Дәртле хөмәй җырларына<br> Сокланам мин – тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Хөр гаиләдә халыклар<br> Бер-берсенең туганы;<br> Алгарышка юл тоткан<br> Бердәм илле тывалы.<br> Мин – тывалы,<br> Мәңгелек кар яткан тау улы,<br> Мин – тывалы,<br> Көмеш сулар аккан ил кызы.<br> Мин – тывалы!<br> Бу куәтле, җырлаучының һәм тыңлаучының аңына һәм бөтен күзәнәкләренә үтеп керә торган гимн 2011 елның 11 августында рәсми рәвештә кабул ителде. 2011 елның 13 августында кичкырын Тыва Җөмһүриятенең яңа гимны төбәк хөкүмәтенең тынлы оркестры һәм хоры башкаруында киң җәмәгатьчелеккә дә тәкъдим ителде. Тыва Җөмһүриятенең атказанган сәнгать эшлеклесе '''Аяна Монгуш''' дирижёрлык итте. Төн уртасына таба гимнның видеоязмасы Интернетта пәйда булды. Сүзлекләр актара-актара төн утырып чыккач, аның тексты иртә белән татар теленә дә тәрҗемә ителгән иде инде.<br> Моңа кадәр рәсми чараларда '''“Тооруктуг долгай таңдым”''' (“Урманнарымда йөргәндә”) дип аталган тыва халык җырының көе генә уйнала иде. Ул җыр текстының эчтәлеге... чит кешегә гимн буларак җырлап күрсәтерлек түгел иде. Аның юлга-юл тәрҗемәсе:<br> ''“Мин һәрвакыт канәгатьмен урманнарымда йөргәндә: урманнарым бай бит минем – һәрнәрсәгә, җәнлекләргә. Тау-кыялар һәм урманнар арасында туып үстем, шуңа күрә мин куәтле, һәм мин баеп та китәрмен. Тугыз төрле терлек-туар – көтү көтеп тукландырсам, үзем кебек тәрбия кылсам, һичшиксез, баеп китәрмен”.''<br> === '''УГАНДА''' === === '''УДМУРТИЯ''' === Удмурт телендә (рәсми)<br> '''Удмурт Элькунлэн Кункрезез'''<br> 1. Шунды сиос ӝуато палэзез,<br> Юг ӟардон вуэ музъемам.<br> Оскон тӧлпо — милемлы Куншетэд,<br> Дан тыныд, Доре мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> 2. Тон кадь мусо вань меда дуннеос,<br> Кужымед пыӵа ёзвиям.<br> Ӟеч ивордэ гурлало туриос,<br> Дан тыныд, Доре мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> 3. Дун ошмес ву жильыртэ шуръёсын,<br> Волга-Кам — пачыл вирсэрам.<br> Россиен ӵош кайгуын но данын<br> Тон, Удмуртие мынам!<br> Югдыты, Быдӟым Инмаре,<br> Кыдёкысь инвисъёсмес,<br> Кыдаты выль шудбурмес,<br> Эрико, йӧн бурдъёсмес!<br> Рус телендә (рәсми)<br> '''Гимн Удмуртской Республики'''<br> 1. Солнце горит в алых гроздьях рябин,<br> Новый день встречает земля,<br> Реет твой Флаг над простором равнин,<br> О Удмуртия моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> 2. Краше тебя нет на свете земли,<br> Широки леса и поля,<br> Весть о тебе вдаль несут журавли,<br> Славься, Родина моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> 3. Каму и Волгу питала века<br> Родников живая вода,<br> В горе и славе с Россией всегда<br> Ты, Удмуртия моя!<br> Воссияй, Отчизна моя,<br> Счастьем путь нам озаряй!<br> Да хранит Господь тебя,<br> Расцветай, любимый край!<br> https://rutube.ru/video/a4bb07bb9070a7523d4f1cc996e86813/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Шунды_сиос_ӝуато_палэзез~.ogg Удмурт тексты тәрҗемәсе<br> '''Удмурт җɵмһүрᴎяте гимны'''<br> 1. Кояш нурлый миләш тәлгәшләрен,<br> Җир-суны назлый ил таңы,<br> Рух терәге — җилферди Байрагың,<br> Дан сиңа, дан, Ватаным!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> 2. Юк синең күк сөйкемле дөньяда,<br> Төкәнмәс егәр-дәрманың,<br> Сине мактап каңгылдый торналар,<br> Дан сиңа, дан, Ватаным!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> 3. Туендыра Чулман-Иделләрен<br> Саф сулы елгаң һәм чишмәң.<br> Уртак синең шатлык-кайгы, гамең<br> Ил белән, Удмуртиям!<br> Ярлыка, Бөек Аллабыз,<br> Нурга күм офыкларны!<br> Насыйп ит бәхет, азатлык,<br> Куәтлә канатларны!<br> === '''УКРАИНА''' === '''''Українська мова'''''<br> Ще не вмерли України і слава, і воля,<br> Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br> Згинуть наші воріженькi, як роса на сонці,<br> Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br> Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br> І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br> Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br> І покажем, що ми, браття, козацького роду.<br> https://rutube.ru/video/3ce5095cedeaa7e6839563167f33cdf7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_anthem_of_Ukraine,_instrumental.oga https://rutube.ru/video/64685dd80af36b9a5a0936ab015720a6/ '''''Үзебезнең тәрҗемә'''''<br> Бар әле Украинаның ихтыяры һәм даны,<br> Язмыш ярлыкар әле без украин туганнарны.<br> Кояш нуры төшкән чыктай, юк булырлар дошманнар,<br> Туган ягыбызда без дә булырбыз әле паннар.<br> Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br> Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br> Азатлыгыбыз хакына булсын җан һәм тән фида,<br> Көч-куәтне күрсәтербез казак нәселе рухында.<br> '''''Украина татарлары тәрҗемәсе'''''<br> И данлыклы, и ирекле Украина илебез,<br> Елмаеп карап торабыз, язмышларыбыз тигез.<br> Дошманнарыбыз кояшта чык сыман югалырлар,<br> Туганнар кебек яшәрләр илебездә халыклар.<br> Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br> Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br> Җаныбыз-тәнебез кебек кадерле ирегебез,<br> Казак нәселе куәтен дөньяга күрсәтербез.<br> === '''УРУГВАЙ''' === '''ORIENTALES, LA PATRIA O LA TUMBA!'''<br> '''''Мурга (эчке бәйрәм тантанасы) версиясе'''''<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Sabremos cumplir!<br> Libertad, libertad, Orientales!<br> Ese grito a la Patria salvó<br> Que a sus bravos en fieras batallas<br> De entusiasmo sublime inflamó.<br> Libertad, libertad, Orientales!<br> Ese grito a la Patria salvó<br> Que a sus bravos en fieras batallas<br> De entusiasmo sublime inflamó.<br> De este don sacrosanto la gloria<br> Merecimos tiranos temblad!<br> Tiranos temblad!<br> Tiranos temblad!<br> Oh! Libertad en la lid clamaremos,<br> Y muriendo, también libertad!<br> Libertad en la lid clamaremos,<br> Y muriendo, también libertad!<br> Y muriendo, también libertad!<br> También libertad!<br> También libertad!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Orientales, la Patria o la Tumba!<br> Libertad o con gloria morir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Es el voto que el alma pronuncia,<br> Y que heroicos sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> Que sabremos cumplir!<br> https://zvyki.com/song/97399165/Gimn_-_Urugvaya/{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://wikiway.com/uruguay/gimn/ '''ВАТАНДАШЛАР, ТУГАН ИЛ ЙӘ ҮЛЕМ'''<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Яулыйк бергәләп!<br> Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br> Бу аваз Ватанны коткарды,<br> Аяусыз сугышларда батырлар<br> Аңардан көч-куәт, рух алды.<br> Азатлык, азатлык, ватандашлар! ─<br> Бу аваз Ватанны коткарды,<br> Аяусыз сугышларда батырлар<br> Аңардан көч-куәт, рух алды.<br> Бу олы җиңүгә без лаеклы,<br> Без лаеклы, залим, калтыран!<br> Залим, калтыран!<br> Залим, калтыран!<br> Һәй! Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Җаннарыбыз азатлык дип ярсый,<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Гомерлеккә азат булыйк без!<br> Мәңгегә азат!<br> Мәңгегә азат!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт!<br> Ватандашлар, туган ил йә үлем,<br> Йә азатлык өчен шәһадәт! ─<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Антлар эчә безнең җаннарыбыз,<br> Азатлык яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> Яуларбыз бергәләп!<br> '''Халыкара мәйданда 11 куплетлы Уругвай дәүләт гимнының иң кыска, җыйнак варианты гына кулланыла. Ә илнең үзендә гимнның “Мурга версиясе” дип аталган 4 минутлык башкарылышы гамәлдә. Биредә ил халкының XIX гасырдагы азатлык көрәше чагылыш тапкан.'''<br> === '''УЭЛЬС''' === Вализ телендә<br> '''HEN WLAD FY NHADAU'''<br> 1. Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,<br> Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;<br> Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,<br> Tros ryddid gollasant eu gwaed.<br> Cytgan:<br> Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.<br> Tra mor yn fur i'r bur hoff bau,<br> O bydded i'r hen iaith barhau.<br> 2. Hen Cymru fynyddig, paradwys y bardd,<br> Pob dyffryn, pob clogwyn, i'm golwg sydd hardd;<br> Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si<br> Ei nentydd, afonydd, i mi.<br> Cytgan.<br> 3. Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,<br> Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed,<br> Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,<br> Na thelyn berseiniol fy ngwlad.<br> Cytgan.<br> https://rutube.ru/video/a9af111fde0838d69793fb97fa700f69/ https://yandex.ru/video/preview/8950171051893717078 https://vk.com/video-38514064_456250360 '''АТА-БАБАМ ИЛЕ'''<br> 1. Ата-бабам иле миңа кадерле.<br> Бардлар, җырчылар данлыклы иле;<br> Кыю көрәшче, затлы ватандарлар<br> Ирек өчен кан койганнар.<br> Кушымта:<br> Илем, турылыклы мин аңа;<br> Саф-пакь диңгез Ватан сагында –<br> Борынгы тел яшәр тагын да.<br> 2. Бу үзән-таулар – оҗмах бардларына,<br> Күмелгән ил халкымның моңнарына,<br> Чишмә чылтыравы, дулкыннар шавы –<br> Һәр җырда алар шаңдавы.<br> Кушымта.<br> 3. Күпме дошман җиреңне таптап изгән,<br> Ә борынгы Кымру телебез исән;<br> Сатлык җан аңа һич комачау булмас,<br> Илемнең арфасы тынмас.<br> Кушымта.<br> Инглиз телендә<br> '''THE LAND OF MY FATHERS'''*<br> 1. The land of my fathers is dear unto me,<br> Old land where the minstrels are honored and free;<br> Its warring defenders so gallant and brave,<br> For freedom their life’s blood they gave.<br> Refrain:<br> Home, home, true am I to home,<br> While seas secure the land so pure,<br> O may the old language endure.<br> * '''Инглиз телендә гадәттә гимнның беренче куплеты гына башкарыла.'''<br> === '''ҮЗӘК АФРИКА ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === Француз телендә<br> '''LA RENAISSANCE'''<br> O Central Afrique, ô berceau des Bantous!<br> Reprends ton droit au respect, à la vie!<br> Longtemps soumis, longtemps brimé partous,<br> Mais de ce jour brisant la tyrannie.<br> Dans le travail, l'ordre et la dignité,<br> Tu reconquiers ton droit, ton unité,<br> Et pour franchir cette étape nouvelle,<br> De nos ancêtres la voix nous appelle.<br> Chorus:<br> Au travail! dans l'ordre et la dignité,<br> Dans le respect du droit dans l'unité,<br> Brisant la misère et la tyrannie,<br> Brandissant l’étendard de la Patrie.<br> Санго телендә<br> '''E ZINGO'''<br> Bêafrîka, mbeso tî âBantu<br> Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî<br> Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê<br> Me fadësô, mo ke na kürü gô<br> Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko<br> Na kusâra ngâ na nëngö-terê<br> Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô<br> E mä gbegô tî-âkötarä tî ë<br> Chorus:<br> E gbû kua nzönî na nëngö-terê<br> E kpë ndiä nzönî na mängö-terê<br> E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi<br> E yâa bandêra tî ködrö tî ë!<br> https://wikiway.com/car/gimn/ https://yandex.ru/video/preview/5774219819091910386 '''ЯҢАРЫШ'''<br> Үзәк Африка, банту бишеге!<br> Шәрәфле тормыш – бу ихтыярың!<br> Күптән көлкегә калган, изелеп,<br> Золым богавын ватып ташладың.<br> Хезмәт һәм тәртип аша – мәртәбә,<br> Хокуклар яулап, бердәм буласы.<br> Бу яңа авыр юлны үтәргә! –<br> Ата-бабаның гозер-нидасы.<br> Кушымта:<br> Бердәмлек белән тырыш хезмәттә<br> Яула хокуклар, иреш хөрмәткә;<br> Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә,<br> Ватан байрагы, горур җилфердә!<br> === '''ҮЗБӘКСТАН''' === '''ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МАДҲИЯСИ'''<br> 1. Серқуёш ҳур улкам, элга бахт, нажот,<br> Сен ўзинг дўстларга йўлдош, меҳрибон,<br> Меҳрибон!<br> Яшнагай то абад илму фан, ижод,<br> Шуҳратинг порласин токи бор жаҳон!<br> Хор:<br> Олтин бу водийлар — жон Ўзбекистон,<br> Аждодлар мардона руҳи сенга ёр!<br> Улуғ халқ қудрати жўш урган замон,<br> Оламни маҳлиё айлаган диёр!<br> 2. Бағри кенг ўзбекнинг ўчмас иймони,<br> Эркин, ёш авлодлар сенга зўр қанот,<br> Зўр қанот!<br> Истиқлол машъали, тинчлик посбони,<br> Ҳақсевар, она юрт, мангу бўл обод!<br> Хор.<br> https://rutube.ru/video/82b2bb82acaa431a44b77acb249903df/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Uzbekistan_anthem.ogg '''ҮЗБӘКСТАН ҖӨМҺҮРИЯТЕ ДӘҮЛӘТ ГИМНЫ'''<br> 1. Кояшлы хөр илем, сиңа бәхет, нәҗат,<br> Син үзең дусларга юлдаш, миһербан,<br> Миһербан!<br> Гөрләп үссен мәңге гыйлем, фән, иҗат,<br> Шөһрәтең нурлансын, яктырсын бар җиһан!<br> Кушымта:<br> Алтын бу үзәннәр — җан Үзбәкстан,<br> Мирасың, рухың — бабалар мәрданы!<br> Бөеклек кодрәте ирешкән заман,<br> Бар галәм соклангыч сиңа, Ватаным!<br> 2. Ихласлы үзбәкнең үлемсез иманы,<br> Ирекле яшь буын — сиңа зур канат,<br> Зур канат!<br> Бәйсезлек мәшгале* саклар дөньяны,<br> Намуслы ана йорт, мәңге бул, чәчәк ат!<br> Кушымта. * '''Мәшгаль''' — факел.<br> '''Гимнның тарихы'''<br> Советлар Берлеге таркалгач, Үзбәкстан (Беларусь һәм Таҗикстан белән беррәттән) союздаш республика чорындагы гимнның көен саклап калды. Ә '''иске гимн''' “Сәлам сиңа, рус халкы, өлкән туганыбыз” дигән сүзләр белән башлана һәм аңарда шул замандагы рәсми идеология тулысынча чагыла иде.<br> Гимнга үзбәк телендәге яңа сүзләрнең ахыргы варианты 2006 елда расланды. Урыс теле Үзбәкстанда рәсми тел булып саналмаса да, 2019 елда гимнның әдәби тәрҗемәсе дә пәйда булды. Дәүләт җырының дүрт варианты яздырылган, алар шартлы рәвештә '''“Катгый”''', '''“Гадәти”''', '''“Яшьләр өчен”''' һәм '''“Сүзсез”''' дип атала. Гимнның икенче атамасы — '''Серқуёш ҳур улкам''' (Кояшлы хөр илем).<br> === '''ҮРДҮН''' === ١<br> 𝄇 عَاشَ الْمَلِيكْ 𝄆<br> سَامِيًا مَقَامُهُ<br> خَافِقَاتٍ فِي الْمَعَالِي أَعْلَامُهُ<br> ٢<br> نَحْنُ أَحْرَزْنَا الْمُنَىٰ<br> يَوْمَ أَحْيَيْتَ لَنَا<br> نَهْضَةً تَحْفِزُنَا<br> تَتَسَامَىٰ فَوْقَ هَامِ الشُّهُبِ<br> جوقة:<br> يَا مَلِيكَ الْعَرَبِ<br> لَكَ مِنْ خَيْرِ نَبِي<br> شَرَفٌ فِي النَّسَبِ<br> حَدَّثَتْ عَنْهُ بُطُونُ الْكُتُبِ<br> ٣<br> اَلشَّبَابُ الْأَمْجَدُ<br> جُنْدُكَ الْمُجَنَّدُ<br> عَزْمُهُ لَا يَخْمَدُ<br> فِيهِ مِنْ مَعْنَاكَ رَمْزُ الدَّأَبِ<br> جوقة<br> ٤<br> دُمْتَ نُورًا وَهُدَىٰ<br> فِي الْبَرَايَا سَيِّدَا<br> هَانِئًا مُمَجَّدَا<br> تَحْتَ أَعْلَامِكَ مَجْدُ الْعَرَبِ<br> جوقة<br> https://rutube.ru/video/9247d99b01a53f46cf287c0d92817fb9/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Jordan_instrumental.ogg === '''ФАРЕР УТРАУЛАРЫ''' === '''TÚ ALFAGRA LAND MÍTT'''<br> I. Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!<br> á vetri so randhvítt, á sumri við logn,<br> tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.<br> Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,<br> sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.<br> Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!<br> II. Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,<br> hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,<br> og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,<br> og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:<br> alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,<br> at eg verji Føroyar, mítt land.<br> III. Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:<br> Hin heilagi friður mær falli í lut!<br> Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!<br> So torir hon vága - av Gudi væl skírd -<br> at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,<br> ið varðveitir Føroyar, mítt land!<br> https://rutube.ru/video/c2e2119508c9749d50bbbd93d4aa4ba9/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tú_alfagra_land_mítt.ogg === '''ФИДЖИ''' === Инглиз телендә<br> '''God bless Fiji!'''<br> '''I.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br> As we stand united under noble banner blue.<br> And we honour and defend the cause of freedom ever,<br> Onward march together,<br> God bless Fiji!<br> '''''Chorus:'''''<br> For Fiji, ever Fiji, let our voices ring with pride,<br> For Fiji, ever Fiji, her name hail far and wide,<br> A land of freedom, hope and glory to endure what ever befall.<br> May God bless Fiji, forevermore!<br> '''II.''' Blessing grant, oh God of nations, on the isles of Fiji,<br> Shores of golden sand and sunshine, happiness and song.<br> Stand united, we of Fiji, fame and glory ever<br> Onward march together, God bless Fiji.<br> '''''Chorus.'''''<br> Фиджи телендә<br> '''Meda Dau Doka'''<br> '''I.''' Meda dau doka ka vinakata na vanua<br> E ra sa dau tiko kina na savasava<br> Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani<br> Biu na i tovo tawa savasava<br> '''''Chorus:'''''<br> Me bula ga ko Viti ka me toro ga ki liu<br> Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu<br> Me ra liutaki na tamata e na veika vinaka<br> Me oti kina na i tovo ca<br> '''II.''' Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti<br> Ni yavala me savasava na vanua<br> Ni kakua ni vosota na dukadukali<br> Ka me da sa qai biuta vakadua<br> '''''Chorus.'''''<br> https://rutube.ru/video/ab42f472f1c7483b1e759836c4c36b3d/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_National_Anthem.ogg === '''ФИЛИППИН''' === Пилипино телендә '''LUPANG HINIRANG'''<br> Bayang magiliw, perlas ng silanganan,<br> Alab ng puso, sa dibdib moy buhay<br> Lupang hinirang, duyan ka ng magiting<br> Sa manlulupig, di ka pasisiil.<br> Sa dagat at bundok,<br> Sa simoy at sa langit mong bughaw,<br> May dilag ang tula<br> At awit sa paglayang minamahal.<br> Ang kislap ng watawat moy<br> Tagumpay na nagniningning.<br> Ang bituin at araw niya<br> Kailan pa may di magdidilim<br> Lupa ng araw, ng luwalhatit pagsinta,<br> Buhay ay langit sa piling mo.<br> Aming ligaya na pag may mang-aapi,<br> Ang mamatay nang dahil sa iyo.<br> https://rutube.ru/video/0f4b8fb19219d148d3cabdc72dda113c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lupang_Hinirang_instrumental.ogg '''КҮҢЕЛ ТАРТКАН ИЛ'''<br> Сөекле Ватан, Шәрык энҗе бөртеге,<br> Дөрләп янучы йөрәгең бакыйлык.<br> Күңел тарткан ил, син кыюлар бишеге,<br> Илбасарларга бирелмәслек алып.<br> Диңгез дә, таулар да<br> Һәм һава да, һәм биек күкләр дә<br> Дан җырлыйлар сиңа,<br> Азатлыкка мәдхия-шигырьләрдә.<br> Синең байрагыңның очкыннары —<br> Бөек җиңүләрдән,<br> Ай-кояшы аның, йолдызлары —<br> Мәңгелек сүнмәс ямь.<br> Күмелгәнсең, Ватан, шәфәкъ нурларына,<br> Синең куеныңда тормыш — җәннәт;<br> Дошман аяк басса әгәр туфрагыңа,<br> Синең өчен үлем — мең ләззәт.<br> === '''ФИНЛЯНДИЯ''' === '''MAAMME'''<br> Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,<br> soi, sana kultainen!<br> Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br> ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br> kuin kotimaa tää pohjoinen,<br> maa kallis isien.<br> Ei laaksoa, ei kukkulaa,<br> ei vettä, rantaa rakkaampaa,<br> kuin kotimaa tää pohjoinen,<br> maa kallis isien.<br> '''VÅRT LAND'''<br> Vårt land, vårt land, vårt fosterland,<br> ljud högt, o dyra ord!<br> Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br> ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br> mer älskad än vår bygd i nord,<br> än våra fäders jord!<br> Ej lyfts en höjd mot himlens rand,<br> ej sänks en dal, ej sköljs en strand,<br> mer älskad än vår bygd i nord,<br> än våra fäders jord!<br> https://rutube.ru/video/35ad5057d3cae595e07af2de5532dd5c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Maamme.ogg '''ТУГАН ЯГЫМ'''<br> Әй, Суоми, туган ягым,<br> Горур яңгырый атың!<br> Түбәләре күккә ашкан таулар,<br> Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br> Кайларда гына бар тагын,<br> Синдәгедәй якын!<br> Түбәләре күккә ашкан таулар,<br> Диңгез дулкыннары каккан ярлар –<br> Кайларда гына бар тагын,<br> Синдәгедәй якын!<br> '''НАШ КРАЙ РОДНОЙ'''<br> (''перевод Александра Блока'')<br> Наш край, наш край, наш край родной, —<br> О, звук, всех громче слов!<br> Чей кряж, растущий над землёй,<br> Чей брег, встающий над водой,<br> Любимей гор и берегов<br> Родной земли отцов?<br> Чей кряж, растущий над землёй,<br> Чей брег, встающий над водой,<br> Любимей гор и берегов<br> Родной земли отцов?<br> Финляндиянең һәрдаим кулланышта булган гимны башта швед телендә язылган булган. Аның тагын 10 куплеты бар. Шведлар халык санының биш процентын гына тәшкил итсәләр дә, швед теле Финляндиядә икенче дәүләт теле булып санала. Гимн бүгенгә кадәр дәүләт парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган.<br> === '''ФРАНЦИЯ''' === '''LA MARSEILLAISE'''<br> Allons, enfants de la Patrie,<br> Le jour de gloire est arrivé,<br> Contre nous de la tyrannie<br> L’étendard sanglant est levé,<br> L’étendard sanglant est levé!<br> Entendez vous dans nos campagnes<br> Mugir ces féroces soldats?<br> Ils viennent jusque dans vos bras,<br> Égorger nos fils, nos compagnes!<br> Refrain:<br> ||: Aux armes citoyens!<br> Formez vos bataillons!<br> Marchons, marchons,<br> Qu’ un sang impur<br> Abreuve nos sillons. :||<br> https://rutube.ru/video/e1b71c870b43347417729879853978e4/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:La_Marseillaise.ogg '''МАРСЕЛЬЕЗА'''<br> Әйдәгез, Ил-Ватан уллары,<br> Данлы көннәр якынлашты,<br> Безгә каршы явыз тирания<br> Канлы байракларын асты,<br> Канлы байракларын асты!<br> Күрәсезме, безнең авылларда<br> Тупас солдатлар ни кыра? —<br> Безнең кул җиткәнне көтеп,<br> Йорт-җирләребездә узына!<br> Кушымта:<br> ||: Корал тотып кулга,<br> Басыгыз сафларга!<br> Алга, яуга —<br> Дошман каны<br> Аксын басуларга! :||<br> Гимнның тагын алты куплеты бар. Тәрҗемә иткәндә шигырьдәге бер гыйбарәне “йомшартырга” туры килде. Чынбарлыкта исә “...йорт-җирләребездә узына” дигән юлны “...җәмәгатебезне бугазлый” дип күчерәсе иде безнең телгә. Шигырьнең җиденче куплеты “балаларныкы” дип атала.<br> === '''ХӘБӘШСТАН''' === Амһара теле язуындагы текст<br> '''የዜግነት ክብር'''<br> የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ<br> ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ<br> ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት<br> በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት<br> መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን<br> ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን<br> ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት<br> የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br> እንጠብቅሻለን አለብን አደራ<br> ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።<br> Латин транскрипциясе<br> '''YÄZÊGENNÄT KEBER'''<br> Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto<br> Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto.<br> Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat;<br> Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat.<br> Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen;<br> Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren.<br> Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet;<br> Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet;<br> Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära;<br> Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura!<br> https://rutube.ru/video/443a1bc4465352f1c409e7cab1112285/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Wedefit_Gesgeshi_Widd_Innat_Ittyoppya.ogg Тәрҗемәсе<br> '''ВАТАНДАШЛЫКНЫ ХАКЛАУ'''<br> Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын,<br> Милли горурлык балкыта ил тарафларын. <br> Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек,<br> Тигезлектә, туганлыкта – безнең бердәмлек.<br> Бездә җәмгыять нигезе – кеше кадере,<br> Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере;<br> Буыннан буынга күчә баба мирасы.<br> Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы,<br> Күз карасы күк саклау сине – бурычыбыз,<br> Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз!<br> '''Хәбәшстан (Эфиопия) – узган гасырлардагы колониализм чорында да үз бәйсезлеген саклап кала алган бердәнбер Африка иле.'''<br> Гимнның икенче исеме – '''Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз''' (амһара телендә – '''ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ''', транскрипциясе – '''Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya'''.<br> === '''ҺАИТИ''' === '''La Dessalinienne'''<br> Pour le Pays, pour les Ancêtres,<br> Marchons unis, marchons unis.<br> Dans nos rangs point de traîtres !<br> Du sol soyons seuls maîtres.<br> Marchons unis, marchons unis<br> Pour le Pays, pour les Ancêtres,<br> Marchons, marchons, marchons unis,<br> Pour le Pays, pour les Ancêtres…<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie<br> Bêchons joyeux, bêchons joyeux<br> Quand le champ fructifie<br> L'âme se fortifie<br> Bêchons joyeux, bêchons joyeux<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie<br> Bêchons, bêchons, bêchons joyeux<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie.<br> Pour le Pays et pour nos Pères<br> Formons des Fils, formons des Fils<br> Libres, forts et prospères<br> Toujours nous serons frères<br> Formons des Fils, formons des Fils<br> Pour le Pays et pour nos Pères<br> Formons, formons, formons des Fils<br> Pour le Pays et pour nos Pères.<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie<br> O Dieu des Preux, O Dieu des Preux !<br> Sous ta garde infinie<br> Prends nos droits, notre vie<br> O Dieu des Preux, O Dieu des Preux !<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie<br> O Dieu, O Dieu, O Dieu des Preux<br> Pour les Aïeux, pour la Patrie.<br> Pour le Drapeau, pour la Patrie<br> Mourir est beau, mourir est beau !<br> Notre passé nous crie :<br> Ayez l'âme aguerrie!<br> Mourir est beau, mourir est beau<br> Pour le Drapeau, pour la Patrie<br> Mourir, mourir, mourir est beau<br> Pour le Drapeau, pour la Patrie.<br> https://rutube.ru/video/fff559d2b05c16dd95632728dfc6b0ad/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haiti_National_Anthem.ogg === '''ҺИНДОНЕЗИЯ''' === https://rutube.ru/video/ef1c1738c4d30fba57d869754d9c58ba/ === '''ҺИНДСТАН''' === '''जनगणमन-अधिनायक (Jana-gaṇa-mana adhināyaka)'''<br> जनगणमन-अधिनायक जय हे<br> भारतभाग्यविधाता!<br> पंजाब सिन्ध गुजरात मराठा<br> द्राविड़ उत्कल बंग<br> विन्ध्य हिमाचल यमुना गंगा<br> उच्छलजलधितरंग<br> तव शुभ नामे जागे,<br> तव शुभ आशिष मागे<br> गाहे तव जयगाथा।<br> जनगणमंगलदायक जय हे<br> भारतभाग्यविधाता!<br> जय हे, जय हे, जय हे,<br> जय जय जय जय हे।।<br> '''''Укылышы:'''''<br> Jana-gaṇa-mana adhināyaka jaya hē<br> Bhārata-bhāgya-vidhātā.<br> Pañjāba-Sindha-Gujarāta-Marāṭhā,<br> Drāviṛa-Utkala Baṅga<br> Vindhya Himācala Yamunā Gaṅgā,<br> Ucchala jaladhi taraṅga<br> Tava śubha nāmē jāgē,<br> tava śubhāśīṣa māṅgē<br> gāhē tava jaya gāthā.<br> Jana gaṇa maṅgala-dāyaka jaya hē,<br> Bhārata bhāgya vidhātā.<br> Jaya hē, jaya hē, jaya hē,<br> jaya jaya jaya jaya hē.<br> https://rutube.ru/video/c14cec680a4f3167a2e0dd49fee0c304/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Jana_Gana_Mana_instrumental.ogg Дан сиңа, дан, халык уй-хыялын беркетүче,<br> Бһарат язмышын хәл итүче,<br> Пәнҗаб, Синдһа, Гөҗарат, Маратһа илһамы,<br> Дравид, Одиша, Бенгал җаны.<br> Исемең Виндһья, Һималай тауларында,<br> Ямуна һәм Ганг моңнарында,<br> Һәм тәкрарлый рухланып аны,<br> Дулкын кагып, Һинд океаны.<br> Син иминлек, өмет бирүче,<br> Дан сиңа, дан, халыкны бәхеткә илтүче,<br> Бһарат язмышын хәл итүче.<br> Дан сиңа, дан сиңа, шөһрәт-дан,<br> Дан сиңа, дан сиңа, Һиндстан!<br> '''“Халык уй-хыялын беркетүче”: мәгънәсе шулай аңлатыла торган “Jana gaṇa mana adhināẏaka” (जनगणमन-अधिनायक ) җыры — олы һәм күпхалыклы, күпмилләтле Һиндстанның дәүләт гимны. Аның көен һәм сүзләрен 1861-1941 елларда яшәгән язучы, шагыйрь, көйязар, рәссам һәм җырчы Рабиндранат Тагор һинди һәм бенгал телләрендә иҗат итеп калдырган (биредә текст – һинди телендә). Автор гимн текстын үзе үк инглиз теленә дә күчергән. Хәзерге заманда шигырь аңарда аталган төбәкләр һәм башка халыклар телләренә дә тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''ҺОРВАТИЯ''' === '''Lijepa naša domovino'''<br> Lijepa naša domovino,<br> Oj, junačka zemljo mila,<br> Stare slave djedovino,<br> Da bi vazda sretna bila!<br> Mila kano si nam slavna,<br> Mila si nam ti jedina,<br> Mila kuda si nam ravna,<br> Mila kuda si planina!<br> Teci, Dravo, Savo, teci,<br> Nit' ti, Dunav, silu gubi,<br> Sinje more, svijetu reci<br> Da svoj narod Hrvat ljubi<br> Dok mu njive sunce grije,<br> Dok mu hrašće bura vije,<br> Dok mu mrtve grobak krije,<br> Dok mu živo srce bije!<br> https://rutube.ru/video/85c26af6f75f3e7abf217fd527511767/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Lijepa_nasa_domovino_instrumental.ogg '''Безнең гүзәл Ватаныбыз'''<br> Безнең гүзәл Ватаныбыз,<br> Әй, каһарман, сөекле ил,<br> Ата-бабадан даныбыз,<br> Мәңгелеккә бул син имин.<br> Газиз синең данлы чагың,<br> Газиз синең бердәмлегең,<br> Газиз мәһабәт тауларың,<br> Газиз ямьле үзәнлегең.<br> Драва ага, Сава ага,<br> Дунай-елга көче арта,<br> Күк диңгез сөйли дөньяга:<br> Һорват Ватанын ярата —<br> Кояш җирне җылытканда,<br> Имәннәрне җил бөккәндә,<br> Адәм зат гүргә ашканда,<br> Йөрәк күкрәктә типкәндә.<br> === '''ЧАД''' === '''''Француз телендә'''''<br> '''La Tchadienne'''<br> '''''Refrain:'''''<br> Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !<br> Tu as conquis ta terre et ton droit ;<br> Ta liberté naîtra de ton courage.<br> Lève les yeux, l'avenir est à Toi.<br> Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,<br> Que tes voisins admirent tes enfants.<br> Joyeux, pacifique, avance en chantant,<br> Fidèle à tes anciens qui te regardent.<br> '''''Refrain.'''''<br> https://rutube.ru/video/185958eca0cca0bace02ba9e7dc5f890/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Tchadienne_(instrumental).ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Чадлылар җыры'''<br> '''''Кушымта:'''''<br> Әй, Чад халкы, кузгал, кереш хезмәткә!<br> Хаклы хуҗа син үз җиреңә;<br> Азатлыгың туа синең җөрьәттән.<br> Ач күзләрең киләчәгеңә.<br> Илем, Аллаһ үзе синең сагыңда,<br> Таң калдырсын Җирне балаларың.<br> Күңелең күтәр, җырлап атла алга,<br> Сиңа карап, сөенсен картларың.<br> '''''Кушымта.'''''<br> '''Рәсми башкарыла торган беренче куплет, гимнның идеологик-рухландыргыч өлеше. Кушымтадан башлана, кушымта белән тәмамлана. Тагын өчесе бар. Болары илнең табигый һәм кеше хезмәте аша барлыкка килә торган байлыкларына, уңган кешеләренә, оста һөнәр ияләренә багышланган. Илнең төньягында утлап йөргән көтүләр, көньягындагы уңдырышлы кырлар-басулар, көтүчеләр, балыкчылар, сәүдәгәрләр, мөһәндисләр, галимнәр, шәкертләр һәм хәтта тауменәрләр дә телгә алына. Французча текст гарәп теленә тәрҗемә ителгән.'''<br> === '''ЧЕХ ҖӨМҺҮРИЯТЕ''' === '''''Čeština'''''<br> '''Kde domov můj?'''<br> Kde domov můj? Kde domov můj? <br> Voda hučí po lučinách, <br> bory šumí po skalinách, <br> v sadě skví se jara květ, <br> zemský ráj to na pohled! <br> A to jest ta krásná země, <br> země česká, domov můj,<br> země česká, domov můj!<br> https://rutube.ru/video/2eada0ff6675f34e1f45ce520cafbfd7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Czech_anthem.ogg '''''Tatarça-Zamanälif 2012'''''<br> Кайда минем туган йортым?<br> Qayda minem tuğan yortım?<br> Sular ağa bolınnarda,<br> Urman şawlıy taw-qıyada,<br> Şaw çäçäktä ul yazın –<br> Ocmaxlar qayda tağın!<br> Güzällektä tuğan yortım,<br> Çex cirendä uçağım,<br> Çex cirendä uçağım. <br> '''''Deutsch'''''<br> '''Wo ist mein Heim?'''<br> Wo ist mein Heim, mein Vaterland? <br> Wo durch Wiesen Bäche brausen, <br> Wo auf Felsen Wälder rauschen, <br> Wo ein Eden uns entzückt, <br> Wenn der Lenz die Fluren schmückt, <br> Dieses Land, so schön vor allen, <br> Böhmen ist mein Heimatland, <br> Böhmen ist mein Heimatland!<br> '''''Русский перевод'''''<br> '''Где он, мой дом?'''<br> Где он, мой дом, где он, дом мой?<br> Вода журчит там на лугах, <br> Боры шумят там на скалах<br> И сады цветут весной –<br> На поверку, рай земной! <br> Вот прекрасная Отчизна –<br> Земля чешская, дом мой,<br> Земля чешская, дом мой.<br> === '''ЧИЛИ''' === '''Himno nacional de Chile'''<br> Puro, Chile, es tu cielo azulado<br> Puras brisas te cruzan también.<br> Y tu campo de flores bordado<br> Es la copia feliz del Edén.<br> Majestuosa es la blanca montaña<br> Que te dio por baluarte el Señor<br> Que te dio por baluarte el Señor,<br> Y ese mar que tranquilo te baña<br> Te promete un futuro esplendor<br> Y ese mar que tranquilo te baña<br> Te promete un futuro esplendor.<br> '''''Coro:'''''<br> Dulce Patria, recibe los votos<br> Con que Chile en tus aras juró:<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> Que o la tumba serás de los libres<br> O el asilo contra la opresión<br> O el asilo contra la opresión<br> O el asilo contra la opresión.<br> https://rutube.ru/video/05d37ea9b6326509a72686eb83d5a08f/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_National_Anthem_of_Chile.ogg '''Чили милли гимны'''<br> Саф-пакь Чили, синең күгең якты, зәңгәр,<br> Болыннарың чәчәк-чәчәк каймада,<br> Бөтерелә диңгездән искән җилләр —<br> Бар соң мондый оҗмах өлгесе кайда!<br> Ак түбәле бу мәһабәт тауларны —<br> Сагың итеп Хак иңдергән аларны,<br> Сак итеп Ходай иңдергән аларны.<br> Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br> Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар,<br> Ярларыңа каккан тыныч дулкыннар<br> Вәгъдә итә мәңгелек гүзәл еллар.<br> '''''Кушымта:'''''<br> Изге Ватан, Чили дога-антын<br> Кабул ит, багышлый кыз-улың:<br> “Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә булырсың азатлар зираты,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә золымнан сыеныр урын,<br> Йә золымнан сыеныр урын”.<br> '''Рәсми башкарыла торган рәвештәге җыелма өлеше. Гимн текстында җәмгысы алты куплет бар.'''<br> === '''ЧУАШСТАН''' === '''ТӐВAН ҪӖРШЫВ'''<br> Ҫурхи тӗнче вӑраннӑ чух,<br> Хаваслӑ кун шӑраннӑ чух,<br> Чун савӑнать: чӗре сикет,<br> Ҫӗршывӑм ҫинчен юрлас килет.<br> Хушса юрламалли:<br> Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br> Асран кайми юратнӑ ҫӗршыв.<br> Тӑван ҫӗршыв, тӑван ҫӗршыв,<br> Мухтав сана ҫуралнӑ ҫӗршыв.<br> Яшсем–херсем вылянӑ чух,<br> Атте–анне ӑс панӑ чух,<br> Чун савӑнать, чӗре сикет,<br> Татах та нумай пурнас килет.<br> Хушса юрламалли<br> Тӑвансемпе пӗрлешнӗ чух,<br> Чӑваш тӗнчи ҫӗкленнӗ чух,<br> Чун савӑнать: чӗре сикет,<br> Татах та хастар пулас килет.<br> Хушса юрламалли<br> https://rutube.ru/video/7d03d506bb9c8a2849c97b4f56f90fc7/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Chuvashia.ogg '''ТУГАН ҖИР'''<br> 1. Язгы дөнья уянган чак,<br> Һәвәс көннәр җылынган чак,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Ил турында җырлыйсы килә.<br> Кушымта:<br> Туган җирем, туган ягым,<br> Сөйгән илем, изге Анам.<br> Туган җирем, туган ягым,<br> Мактау сиңа, дан сиңа, дан!<br> 2. Яшь-җилкенчәк уйный-көлә,<br> Ата-ана үгет бирә,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Әле озак яшисе килә.<br> Кушымта.<br> 3. Туган-кардәш берләшкән чак,<br> Чуашлар күмәкләшкән чак,<br> Җан сөенә, йөрәк җилкенә,<br> Эшчән-уңган буласы килә.<br> Кушымта.<br> === '''ШВЕЙЦАРИЯ''' === '''Schweizerpsalm'''<br> Trittst im Morgenrot daher,<br> Seh’ ich dich im Strahlenmeer, <br> Dich, du Hocherhabener, Herrlicher! <br> Wenn der Alpen Firn sich rötet,<br> Betet, freie Schweizer betet.<br> Eure fromme Seele ahnt,<br> Eure fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Kommst im Abendglühn daher,<br> Find’ ich Dich im Sternenheer,<br> Dich, du Menschenfreundlicher, Liebender!<br> In des Himmels lichten Räumen<br> Kann ich froh und selig träumen;<br> Denn die fromme Seele ahnt,<br> Denn die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Ziehst im Nebelflor daher,<br> Such’ ich Dich im Wolkenmeer,<br> Dich, du Unergründlicher, Ewiger!<br> Aus dem grauen Luftgebilde<br> Bricht die Sonne klar und milde,<br> Und die fromme Seele ahnt,<br> Und die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland! <br> Fährst im wilden Sturm daher,<br> Bist Du selbst uns Hort und Wehr,<br> Du, allmächtig Waltender, Rettender!<br> In Gewitternacht und Grauen<br> Laßt uns kindlich Ihm vertrauen! <br> Ja, die fromme Seele ahnt,<br> Ja, die fromme Seele ahnt –<br> Gott im hehren Vaterland!<br> Gott, den Herrn, im hehren Vaterland!<br> https://rutube.ru/video/8d215123ab75bce82a03a5ff144fa9b4/ https://rutube.ru/video/ecab53f5f40024008ae29d95276eb8ba/ Алман тексты тәрҗемәсе<br> '''Швейцария догасы'''<br> Килсәң таң шәфәгындә,<br> Күрәм нур диңгезендә,<br> Тәңрем, Сине – Кодрәт иясен! <br> Альп карлары алсулана,<br> Азат бәндәләр догада,<br> Һәм тәкъва җан инана,<br> Һәм тәкъва җан инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Кичке эңгер-меңгердә<br> Табам күкләр түрендә<br> Сине, Ярлыкаучы, Сөюче!<br> Хыялларда күккә ашып,<br> Шат күңелле уйга батып,<br> Тәкъва җаннар инана,<br> Тәкъва җаннар инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Күк өртелсә томанга,<br> Эзлим Сине болытта,<br> Акыл ирешмәслек, Бакый зат!<br> Соры пәрдәләрне ертып,<br> Ягымлы нур сипсә кояш,<br> Тәкъва җаннар инана,<br> Тәкъва җаннар инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда! <br> Бураннар кар ураса,<br> Безгә терәк-ышаныч,<br> И Яралтучы, Коткаручы!<br> Яшен яшьнәп күк күкрәсә, <br> Сиңа гына сыгынабыз!<br> Һәм тәкъва җан инана,<br> Һәм тәкъва җан инана:<br> Ходай – изге Ватанда!<br> Хак Тәгалә – изге Ватанда!<br> '''Cantique suisse'''<br> Sur nos monts, quand le soleil<br> Annonce un brillant réveil,<br> Et prédit d’un plus beau jour Le retour,<br> Les beautés de la Patrie<br> Parlent à l’âme attendrie:<br> Au ciel montent plus joyeux,<br> Au ciel montent plus joyeux<br> Les accents d’un cœur pieux,<br> Les accents émus d’un cœur pieux.<br> Lorsqu’un doux rayon du soir<br> Joue encore dans le bois noir,<br> Le cœur se sent plus heureux près de Dieu.<br> Loin des vains bruits de la plaine<br> L’âme en paix est plus sereine;<br> Au ciel montent plus joyeux,<br> Au ciel montent plus joyeux<br> Les accents d’un cœur pieux,<br> Les accents émus d’un cœur pieux. <br> Lorsque dans la sombre nuit<br> La foudre éclate avec bruit,<br> Notre cœur pressent encore le Dieu fort.<br> Dans l’orage et la détresse, <br> Il est notre forteresse.<br> Offrons-Lui de cœurs pieux,<br> Offrons-Lui de cœurs pieux,<br> Dieu nous bénira des cieux,<br> Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br> Des grands monts vient le secours,<br> Suisse! espère en Dieu toujours!<br> Garde la foi des aïeux, vis comme eux! <br> Sur l’autel de la partrie<br> Met tes biens, ton cœurs, ta vie! <br> C’est le trésor précieux, <br> C’est le trésor précieux<br> Que Dieu nous bénira des cieux,<br> Que Dieu nous bénira du hauts des cieux.<br> https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Swiss_Psalm.ogg<br> https://yandex.ru/video/preview/5091516978263507943 Француз тексты тәрҗемәсе<br> '''Кояш таулар өстендә'''<br> Уяныгыз! дигәндә,<br> Мәсих кабат җиргә иңәр диеп,<br> Ватаныбыз күркәмлеге<br> Тәкъва җанга бирә хәбәр.<br> Һәм кабат күккә аша,<br> Һәм кабат күккә аша<br> Ихлас күңел догабыз,<br> Ихлас күңел түре догабыз.<br> Кичен шәфәкъ нурлары<br> Урманнарны яктыртса,<br> Тәңре хозурында без бәхетле.<br> Ыгы-зыгысыз үзәндә<br> Тыныч җаннар да борчусыз;<br> Һәм кабат күккә аша,<br> Һәм кабат күккә аша<br> Ихлас күңел догасы,<br> Ихлас күңел түре догасы.<br> Яшен яшьнәсә төнлә,<br> Күк күкрәсә, җил купса,<br> Йөрәк тоя Тәңре кодрәтен.<br> Ул, авырлыклар килгәндә,<br> Ышанычлы терәгебез.<br> Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br> Ачыйк тәкъва җанны Аңа,<br> Ярлыкагыл, диеп, Алла,<br> Ярлыкагыл, диеп, безне Алла.<br> Безнең иминлек – Күктән,<br> Илһам алыйк Тәңредән!<br> Ата-баба күк сакла динне!<br> Ватанга багышла җаның,<br> Тапкан малың, хезмәтеңне!<br> Бу – тиңдәшсез хәзинә,<br> Бу – тиңдәшсез хәзинә:<br> Бәхет Алладан иңә,<br> Безнең бәхет Алладан иңә.<br> Итальян телендәге текст '''Salmo svizzero''' дип атала.<br> Романш телендәге текст '''Psalm svizzer''' дип атала.<br> === '''ШВЕЦИЯ (дәүләт гимны)''' === '''Du Gamla Du Fria'''<br> Du gamla, du fria, du fjällhöga nord<br> Du tysta, du glädjerika sköna!<br> Jag hälsar dig, vänaste land uppå jord,<br> Din sol, din himmel, dina ängder gröna,<br> Din sol, din himmel, dina ängder gröna.<br> Du tronar på minnen från fornstora dar,<br> då ärat ditt namn flög över jorden.<br> Jag vet att du är och du blir vad du var.<br> Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden,<br> Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden.<br> https://rutube.ru/video/f2e644afbb38c128d45914c910fca2cf/ https://my.mail.ru/music/search/Гимн%20Швеции%20 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:United_States_Navy_Band_-_Sweden.ogg '''Борынгы азат илем'''<br> Котып түрендә – борынгы үрләрең,<br> Тыныч иркенлектә җиһан гүзәле!<br> Сәлам, Ватаным, урман-күлләреңә,<br> Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә,<br> Күгең, кояшың һәм үзәннәреңә.<br> Хәтер түрендә – ил булып үскәнең,<br> Даның танытып, җир гизеп үткәнең.<br> Изге теләгем: кодрәтле бул, илем!<br> Котып түрендә – яшәвем, үлемем,<br> Котып түрендә – яшәвем, үлемем.<br> === '''ШВЕЦИЯ (кыйрал гимны)''' === '''Kungssången'''<br> 1. Ur svenska hjärtans djup en gång<br> en samfälld och en enkel sång,<br> som går till konungen fram!<br> Var honom trofast och hans ätt,<br> gör kronan på hans hjässa lätt,<br> och all din tro till honom sätt,<br> du folk av frejdad stam!<br> 5. Du himlens Herre, med oss var,<br> som förr du med oss varit har,<br> och liva på vår strand<br> det gamla lynnets art igen<br> hos sveakungen och hans män.<br> Och låt din ande vila än<br> utöver nordanland!<br> https://yandex.ru/video/preview/5773466526456716945 '''Кыйрал җыры'''<br> 1. Шведлар йөрәге түреннән<br> гади генә бер җыр иңгән,<br> яд итеп кыйралын!<br> Бул син кыйралыңа тугры,<br> булсын аның таҗы нурлы,<br> аның нәселе данлыклы,<br> әй, ирекле кавем!<br> 5. Ашкач та күкләргә җаның,<br> газиз булсын сиңа халкың, —<br> һәм Свея җирендә<br> тормыш янә кабатлансын,<br> борынгы рух гел саклансын.<br> Синең җаның хозурлансын<br> Төньяк иле өстендә.<br> '''Королевская песня'''<br> ('''''Игорь Крайнюков тәрҗемәсе''''')<br> 1. В сердцах у шведов как-то раз<br> Родился гимн без пышных фраз,<br> Пусть к королю придёт.<br> Ему ты верностью плати,<br> Короны тяжесть сократи,<br> И с верою в него цвети,<br> Прославленный народ!<br> 5. И после смерти с нами будь,<br> Как прежде, укажи нам путь,<br> Едины мы с тобой.<br> Дух древний в нас с тобой сидит,<br> О свеях память он хранит…<br> Пускай душа твоя парит<br> Над северной землёй.<br> === '''ШОТЛАНДИЯ''' === Шотланд (гэль) телендә<br> '''FHLÙR NA H-ALBANN'''<br> O Fhlùr na h-Albann,<br> cuin a chì sinn<br> an seòrsa laoich<br> a sheas gu bàs 'son<br> am bileag feòir is fraoich,<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaidh<br> air chaochladh smaoin?<br> Na cnuic tha lomnochd<br> ‘s tha duilleach Foghair mar bhrat air làr,<br> am fearann caillte<br> dan tug na seòid ud gràdh,<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaigh<br> air chaochladh smaoin.<br> Tha 'n eachdraidh dùinte<br> ach air dìochuimhne chan fheum i bhith,<br> is faodaidh sinn èirigh<br> gu bhith nar Rìoghachd a-rìs<br> a sheas an aghaidh<br> feachd uailleil Iomhair<br> 's a ruaig e dhachaidh<br> air chaochladh smaoin<br> Инглиз телендә<br> '''FLOWER OF SCOTLAND'''<br> O flower of Scotland<br> When will we see<br> Your like again<br> That fought and died for<br> Your wee bit hill and glen<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> The hills are bare now<br> And autumn leaves lie thick and still<br> O'er land that is lost now<br> Which those so dearly held<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> Those days are passed now<br> And in the past they must remain<br> But we can still rise now<br> And be the nation again<br> And stood against him<br> Proud Edward's army<br> And sent him homeward<br> Tae think again<br> https://rutube.ru/video/bf509d6043c02ee4d023a7ad0ae554c0/ https://muz.zvukofon.com/track/1325741351-navan-o-fhluir-na-h-albann-o-flower-of-scotland{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://yandex.ru/video/preview/17505676802856677467 '''ШОТЛАНД ЧӘЧӘГЕ'''<br> Шотланд Чәчәге,<br> кайчан кабат<br> күрербез илнең,<br> җан фида кылып,<br> Эдвардны җиңгән<br> Һилл-Гленн кебек булганын?<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип.<br> Бу калкулыклар<br> шыр ялангач,<br> яфрак коела,<br> кайчандыр көзен<br> Эдвардны җиңеп,<br> югалган ил өстенә.<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип.<br> Ул көннәр – күптән<br> үткән заман,<br> без әле кабат<br> күтәрелә алабыз –<br> Эдвардны җиңгән<br> шул кыю милләт булып.<br> Баскынны ул куып<br> кире кайтарган, –<br> уйлансын дип<br> '''ЭДВАРД II''' – XIV гасыр башында Шотландияне басып алырга дип сугыш башлаган һәм хәлиткеч яуда тар-мар ителгән инглиз кыйралы.<br> '''ҺИЛЛ-ГЛЕНН''' – Шотландиянең таулы һәм тигезлекле өлешләренең гомуми атамасы, халыкта Шотландия синонимы буларак та кулланыла.<br> === '''ШРИ ЛАНКА''' === Синһал телендә<br> ශ්‍රී ලංකා මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> සුන්දර සිරිබරිනී<br> සුරැඳි අති ශෝභමාන ලංකා<br> ධාන්‍ය ධනය නෙක<br> මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්‍යා<br> අප හට සැප සිරි සෙත සදනා<br> ජීවනයේ මාතා<br> පිළිගනු මැන අප භක්තී පූජා<br> නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> ඔබ වේ අප විද්‍යා<br> ඔබ මය අප සත්‍යා<br> ඔබ වේ අප ශක්ති<br> අප හද තුළ භක්තී<br> ඔබ අප ආලෝකේ<br> අපගේ අනුප්‍රාණේ<br> ඔබ අප ජීවන වේ<br> අප මුක්තිය ඔබ වේ<br> නව ජීවන දෙමිනේ<br> නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා<br> ඥාන වීර්ය වඩවමින රැගෙන<br> යනු මැන ජය භූමී කරා<br> එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා<br> යමු යමු වී නොපමා<br> ප්‍රේම වඩා සැම භේද දුරැර දා<br> නමෝ නමෝ මාතා අප ශ්‍රී ලංකා<br> නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා<br> Укылышы:<br> Śrī laṁkā mātā, apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> Sundara siribarinī<br> Suræn̆di ati shōbhamāna laṁkā<br> Dhānya dhanaya neka<br> Mal palaturu piri jaya bhumiya ramyā<br> Apa haṭa sæpa siri seta sadanā<br> Jīvanayē mātā<br> Piḷiganu mæna apa bhaktī pūjā<br> Namō namō mātā,<br> apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> Oba vē apa vidyā<br> Oba maya apa satyā<br> Oba vē apa shakti<br> Apa hada tuḷa bhaktī<br> Oba apa ālōkē<br> Apagē anuprāṇē<br> Oba apa jīvana vē<br> Apa muktiya oba vē<br> Nava jīvana demine<br> Nitina apa pubudu karan mātā<br> Gnāna vīrya vaḍavamina rægena<br> Yanu mæna jaya bhūmī karā<br> Eka mavakage daru kæla bævinā<br> Yamu yamu vī nopamā<br> Prēma vaḍā sæma bhēda duræra dā<br> Namō namō mātā, Apa Śrī laṁkā<br> Namō namō namō namō mātā<br> https://wikiway.com/sri-lanka/gimn/ https://rutube.ru/video/827057bc2f76af2803257956805de8e6/ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sri_Lankan_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band_(2003).oga Дан-шөһрәт яула, Шри Ланка ана!<br> Сәлам сиңа, Анам, сәлам сиңа!<br> ................................ === '''ЭКВАДОР''' === '''¡SALVE, OH PATRIA!'''<br> Coro:<br> ¡Salve, oh Patria, mil veces!<br> ¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br> Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br> Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir,<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir.<br> 2. Los primeros los hijos del suelo<br> Que soberbio, el Pichincha decora<br> Te aclamaron por siempre señora<br> Y vertieron su sangre por ti.<br> Dios miró y a septó el holocausto<br> Y esa sangre fue germen fecundo<br> De otros héroes que atónito el mundo<br> Vió en tu torno a millares surgir,<br> a millares surgir, a millares surgir.<br> Coro:<br> ¡Salve, oh Patria, mil veces!<br> ¡Oh Patria! ¡gloria a ti, gloria a ti!<br> Ya tu pecho, tu pecho, reboza<br> Gozo y paz ya tu pecho reboza;<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir,<br> Y tu frente, tu frente radiosa<br> Más que el sol contemplamos lucir.<br> https://rutube.ru/video/ca28070b4983f2f40cf3090e3d08cc5c/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Anthem_of_Ecuador.ogg https://my.mail.ru/music/songs/гимн-республики-эквадор-с-1948-г-salve-oh-patria-3cef9729f8c79858a78d43bccaa03ba3 '''''Алты куплетлы гимнның халыкара шартларда башкару өчен рәсмиләштерелгән өлеше. Кушымтадан башлана һәм кушымта белән тәмамлана. Ярты минутлык увертюрасы бар.'''''<br> '''МЕҢ ЯШӘ, ВАТАН!'''<br> Кушымта:<br> Әй Ватан, мең яшә, әй Ватан!<br> Дан сиңа, сиңа дан!<br> Синең күкрәгеңдә, күкрәгеңдә —<br> Тынычлык һәм шатлык ил-көнгә;<br> Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br> Кояштан күбрәк нур сибелә,<br> Һәм синең балкышлы йөзеңнән<br> Кояштан күбрәк нур сибелә.<br> 2. Җиребезнең тәүге азатлары,<br> Пичинчаның* мәшһүр уллары —<br> Синең өчен алар кан койган,<br> Сине хаким итеп таныткан.<br> Алла кабул иткән бу корбанны,<br> Кальбеңә яралгы булганны,<br> Дөньяны алар гаҗәпләндергән,<br> Көрәшкә меңнәрне күтәргән,<br> Меңнәрне күтәргән, меңнәрне күтәргән.<br> Кушымта.<br> * '''Пичинча''' — Эквадорда азатлык өчен күтәрелеш башланган провинция.<br> === '''ЭКВАТОР ГВИНЕЯСЫ''' === https://rutube.ru/video/fd48ffa34dc6d0a2df7f9c0e6a249d94/ https://flag-gimn.ru/hymns/equatorial-guinea/ === '''ЭРИТРЕЯ''' === '''''Тигринья телендә'''''<br> ||: ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡<br> በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡<br> መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ። :||<br> መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡<br> ትእምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡<br> ኤርትራ'ዛ ሓበን ውጹዓት፡<br> ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕወት።<br> ኤርትራ ኤርትራ፡<br> ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።<br> ናጽነት ዘምጽኣ ልዑል ኒሕ፡<br> ንህንጻ ንልምዓት ክሰርሕ፡<br> ስልጣነ ከነልብሳ ግርማ፡<br> ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።<br> ||: ኤርትራ ኤርትራ፡<br> ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ። :||<br> '''''Гарәп телендә'''''<br> ||: إرتريا إرتريا إرتريا<br> قد دحرت بغيظهم أعداءها<br> وتوجت بالنصر تضحياتها :||<br> مع الأعداء قد مرت من عهود<br> غدا اسمها معجزة الصمود<br> فخر المكافحين في إرتريا<br> قد برهنت أن العلا لها<br> إرتريا إرتريا<br> تبوأت مكانها بين الأمم<br> بإصرارنا الذي جنى التحرير<br> سننجز البناء والتعمير<br> لتزدهر وتلبس الوقار<br> تعاهدنا أن تسمو إرتريا<br> ||: إرتريا إرتريا<br> تبوات مكانها بين الأمم :||<br> https://rutube.ru/video/02590c3f2d781252aaa4b5058918e486/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:National_Anthem_of_Eritrea_by_US_Navy_Band.ogg ||: Эритра, Эритра, Эритра,<br> Мәрхәмәтсез дошман тар-мар ителгән,<br> Һәм шәһадәт хөррият булып иңгән. :||<br> Һәрдаим тугры теләгенә,<br> Әйләнде ныклык үрнәгенә,<br> Горурлык терәге, Эритра<br> Хаклык өстенлеген раслап тора.<br> Эритра, Эритра,<br> Хак урынын Җир йөзендә ул кора.<br> Фидакарьлек илгә юл салды,<br> Ватан яңарышка юл алды,<br> Бурычы итеп алгарышын,<br> Уңган халык барысын булдыра.<br> ||: Эритра, Эритра,<br> Хак урынын Җир йөзендә ул кора. :||<br> === '''ЭСТОНИЯ''' === '''MU ISAMAA, MU ÕNN JA RÕÕM'''<br> Mu isamaa, mu õnn ja rõõm,<br> kui kaunis oled sa!<br> Ei leia mina iial teal<br> see suure, laia ilma peal,<br> mis mul nii armas oleks ka,<br> kui sa, mu isamaa!<br> Sa oled mind ju sünnitand<br> ja üles kasvatand;<br> sind tänan mina alati<br> ja jään sull’ truuiks surmani,<br> mul kõige armsam oled sa,<br> mu kallis isamaa!<br> Su üle Jumal valvaku,<br> mu armas isamaa!<br> Ta olgu sinu kaitseja<br> ja võtku rohkest õnnista,<br> mis iial ette võtad sa,<br> mu kallis isamaa!<br> https://rutube.ru/video/d1e3c09f9103115dae6e51b29b72dceb/ https://wikiway.com/estonia/gimn/ '''ИЛЕМ, БӘХЕТ-КУАНЫЧЫМ'''<br> Илем, бәхет-куанычым,<br> кадерлем, багалмам!<br> Дөнья гизеп эзләсәм дә,<br> Кая барып тезләнсәм дә,<br> синдәй гүзәлне табалмам,<br> әй сөекле Ватан!<br> Син тудырдың, син үстердең<br> анам кебек мине;<br> сиңа мәңге мин бурычлы,<br> гүргә кадәр турылыклы,<br> рәхмәт укып сөям сине,<br> газиз туган илем!<br> Нигъмәтеннән аермасын<br> Ходай сине, илем!<br> Хак Тәгалә ярлыкасын,<br> бөтен дөньяда хуплансын<br> һәр ниятең, изге эшең,<br> газиз туган илем!<br> === '''ЯМАЙКА''' === JAMAICA, LAND WE LOVE<br> '''I.''' Eternal Father, bless our land<br> Guard us with Thy mighty hand<br> Keep us free from evil powers<br> Be our light through countless hours<br> To our leaders, Great Defender,<br> Grant true wisdom from above<br> Justice, truth be ours forever<br> Jamaica, land we love<br> Jamaica, Jamaica,<br> Jamaica, land we love.<br> '''II.''' Teach us true respect for all<br> Stir response to duty's call<br> Strengthen us the weak to cherish<br> Give us vision lest we perish<br> Knowledge send us, Heavenly Father,<br> Grant true wisdom from above<br> Justice, truth be ours forever<br> Jamaica, land we love<br> Jamaica, Jamaica,<br> Jamaica, land we love.<br> https://rutube.ru/video/42ecb4f460c891d5e3cef506788d3114/ https://wikiway.com/jamaica/gimn/ https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:%22Jamaica,_Land_We_Love%22,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.oga === '''ЯҢА ЗЕЛАНДИЯ''' === '''''Маори телендә '''''<br> '''AOTEAROA'''<br> 1. E Ihoā Atua,<br> O ngā iwi mātou rā,<br> Āta whakarangona;<br> Me aroha noa.<br> Kia hua ko te pai;<br> Kia tau tō atawhai;<br> Manaakitia mai<br> Aotearoa.<br> '''''Инглиз телендә'''''<br> '''GOD DEFEND NEW ZEALAND'''<br> 1. God of nations! at Thy feet<br> In the bonds of love we meet,<br> Hear our voices, we entreat,<br> God defend our Free Land.<br> Guard Pacific's triple star,<br> From the shafts of strife and war,<br> Make her praises heard afar,<br> God defend New Zealand!<br> https://rutube.ru/video/5559eb22df9b7b79051fdcb238bcf146/ https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:New_Zealand_national_anthem,_performed_by_the_United_States_Navy_Band.wav '''АОТЕАРОА'''<br> Әй Тәңребез, Аллабыз,<br> Тик Сиңа табынабыз,<br> Таң иле милләте без —<br> Сиңа мәхәббәтебез.<br> Илне муллыкта яшәт,<br> Кайгырт һәм ярдәм күрсәт,<br> Сакла гел иминлектә<br> Аотеароаны.<br> '''Беренче куплеты, рәсми башкарыла торганы. Тагын дүрт куплеты бар.'''<br> === '''ЯПОНИЯ''' === '''日本語で ''(Nihongo de)'''''<br> '''君が代 (Kimi gayo)'''<br> きみがよは (Kimi gayo wa)<br> ちよにやちよに (Čiyoni, yačiyoni)<br> さざれいしの (Sazare iśi-no)<br> いわおとなりて (Iwao to narite)<br> こけのむすまで (Koke-no musu made)<br> https://rutube.ru/video/caf89205dab6b7616c57e46f1915db75/ https://my.mail.ru/music/search/君が代 https://tt.wikipedia.org/wiki/Файл:Kimi_ga_Yo_instrumental.ogg '''''Татар телендә'''''<br> '''Галиҗәнап хакимлеге'''<br> Мең еллар без бәхетле;<br> Нәселең булсын тәхетле<br> Вак ташлар<br> Кодрәтле тау-кыя булып киткәнче,<br> Итәкләрендә мүк үскәнче.<br> 69fi38agw56u8clevlb8lon07oy7luc 0 1489060 5963464 5936279 2026-06-17T10:06:33Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963464 wikitext text/x-wiki {{MyriadTatar|чыгарылыш=II}} {{УК}} [[Файл:M101_hires_STScI-PRC2006-10a.jpg|мини|Бормалы галактика мисалы, [[:ru:Вертушка_(галактика)|Вертушка]] галактикасы (M 101)]] '''Бормалы галактика''' (''S'' дип билгеләнә) — Хаббл эзлеклелегендәге төп [[галактика]] төрләренең берсе, ул аны 1936 елда тасвирлаган<ref name="Hubble-1936">{{книга|ссылка=https://archive.org/details/TheRealmOfTheNebulae|заглавие=The realm of the nebulae|издательство=[[Издательство Йельского университета|Yale University Press]]|год=1936|isbn=9780300025002|серия=Mrs. Hepsa Ely Silliman memorial lectures, 25|место=New Haven|oclc=611263346|дата ссылки=2012-09-29|ref=Hubble|автор=[[Хаббл, Эдвин|Hubble, E.P.]]}}(pp.&nbsp;124–151)</ref>. Мондый галактикаларның зур диск компоненты һәм кечкенә кабарынкылыгы бар, һәм [[Линзасыман галактика|линзасыман галактикалардан]] аермалы буларак, аларның ачык бормалы тармаклары бар, шуңа күрә алар үз атамаларын алганнар. Бормалы галактикалар барлык галактикаларның якынча яртысын тәшкил итә дип санала<ref name=":02">{{Книга|автор=Кононович Э.В., Мороз В.И.|заглавие=Общий курс астрономии|ответственный=|год=2004|издание=2-е, исправленное|место=|издательство=УРСС|страницы=468—486|страниц=544|isbn=5-354-00866-2}}</ref>. Astrophysical Journal Letters журналында бастырылган тикшеренүгә ярашлы, «Джеймс Уэбб» (JWST) космик телескопы тарафыннан алынган 873 галактиканың сурәтләрен анализлау бормалы галактикаларның 6-7 миллиард ел элек барлыкка килгән дигән элек кабул ителгән гипотезаны кире какты. 12 миллиард ел элек, Галәм хәзерге яшенең алтыдан бер өлешенә җиткәндә, бормалы галактикаларның чын өлеше 35 % ка җиткәнлеге ачыкланды. Шул ук чор өчен Хаббл күзәтүләре белән чагыштырганда, спиральләрнең дүрт тапкыр артып китүен күрсәткән бу мәгълүматлар, галактик газның тизрәк тотрыклануын күрсәтә һәм галактика эволюциясенең гамәлдәге теорияләрен һәм спираль тармакларның формалашу механизмнарын яңадан карауны таләп итә<ref>FROMMER, ARIELLE. Sky & Telescope. Oct2024, Vol. 148 Issue 4, p8-8. 2/3p.</ref>. == Өйрәнү тарихы == Беренче тапкыр «бормалы томанлыклар»ны объектлар классы буларак Уильям Парсонс 1845 елда тасвирлай<ref>{{Cite web|lang=|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1219743|title=Парсонс Уильям (лорд Росс)|author=|website=Астронет|date=|publisher=[[Астронет]]|access-date=2020-05-11|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224235541/http://www.astronet.ru/db/msg/1219743|url-status=live}}</ref>. Ләкин ул вакытта әле бу томанлыклар [[Киек Каз юлы]]нда урнашкан һәм газ һәм тузан болытлары дип саналган, ә Эдвин Хаббл мондый объектларның чынлыкта Киек Каз Юлыннан читтә урнашканлыгын бары тик 1926 елда гына исбатлаган<ref>{{статья|заглавие=Extragalactic nebulae|издание=[[The Astrophysical Journal]]|номер=64|страницы=321—369|doi=10.1086/143018|bibcode=1926ApJ....64..321H|том=64|ref=Hubble|автор=Hubble, Edwin|месяц=12|год=1926|язык=en|тип=journal|издательство=[[IOP Publishing]]}}</ref>. 1846 елда Уильям Парсонс зур масштаблы, ике тармаклы структураны билдәләп, M 51 «томанлыгы» (Су әйләнеше галактикасы) эскизларын ясый. Бу күзәтү спираль структураларны өйрәнүнең башлангычын билгеләй, гәрчә Киек Каз Юлы белән чагыштырырлык зурлыктагы мондый объектларны галактикалар дип идентификацияләү күпкә соңрак була<ref name=":1">{{Статья |ссылка=https://link.springer.com/10.1134/S1063773724700312 |автор=M. N. Skryabina, A. D. Panasyuk, A. V. Mosenkov, P. I. Smirnova, A. A. Marchuk, I. V. Chugunov, V. P. Reshetnikov |заглавие=Investigation of the Spiral Structure of Galaxies in Compact Groups and in Isolation |год=2024-07 |язык=en |издание=Astronomy Letters |том=50 |выпуск=7 |страницы=440–450 |issn=1063-7737 |doi=10.1134/S1063773724700312}}</ref>. 1926 елда Эдвин Хаббл галактикаларны аларның морфологик төрләренә нигезләнеп классификацияләүне тәкъдим итә. Бу система объектларны төрләргә бүлә, ләкин Галәмдә булган спираль структураларның тулы төрлелеген сурәтләми<ref name=":1" />. 1964 елда К. Линь һәм Ф. Шу квазистационар тыгызлык дулкын теориясен эшләйләр. Концепция тәртипкә салынган структураның барлыкка килүен дискта тыгызлык дулкыннарын барлыкка китерүче, йолдызлар һәм газ концентрациясен башлап җибәрүче, шулай ук актив йолдыз ясалышын стимуллаштыручы механик тирбәнүләр белән аңлата<ref name=":1" />. 1966 елда В. Джулиан һәм А. Тумре тирбәнешләрне көчәйтү теориясен (swing amplification) тәкъдим итәләр. Бу модель эчендә спираль тармаклар, стационар тыгызлык дулкыннарыннан аермалы буларак, җирле тотрыксызлыклардан барлыкка килгән вакытлыча, ләкин даими рәвештә кабатланучы структуралар буларак аңлатыла<ref name=":1" />. 1979 елда Дж. Корменди һәм К. Норман, модельләштерү ярдәмендә, тышкы факторлар аркасында ике тармаклы бормалы структура барлыкка килү мөмкинлеген күрсәтәләр. Алынган мәгълүматларга караганда, мондый структуралар галактиканың тирә-юнь мохит белән приливлы үзара тәэсир итешүләре барышында барлыкка килергә мөмкин<ref name=":1" />. 1987 елда Д. Элмгрин һәм Б. Элмгрин спиральләрнең формасын характерлый торган җентекле классификация тәкъдим итәләр. Бу система спираль структураларның үзенчәлекләрен җентекләп тасвирлау өчен кулланыла һәм Хаббл классификациясен тулыландыра<ref name=":1" />. 1990 елда Б. Элмгрин бормалы структураларның тәртиплелеге нигезендә аларның төп типларын аерып чыгара һәм тасвирлый. Классификация тәртипле структуралы галактикаларны (grand design, мәсәлән M 81), күпсанлы кыска фрагментлы флокулент спиральләрне (мәсәлән M 63) һәм күп тармаклы галактикаларның арадаш классын (мәсәлән, M 33) үз эченә ала<ref name=":1" />. 1996 елда Д. Кауфман һәм Г. Контопулос чикләнгән галактикалардагы тармакларның табигатен аңлату өчен күптөрлелек теориясын тәкъдим итәләр. Теория буенча, чикнең гравитация йогынтысы хаотик, эксцентрик орбиталарда хәрәкәт итүче йолдызларны тәртипкә китерә, Ббормалы тармаклар барлыкка китерә<ref name=":1" />. 2006 елда К. Конселис локаль Галәмдә бормалы галактикаларның микъдар өлешен билгели. Тикшеренүче мондый объектларның MB=-2 абсолют йолдыз зурлыгыннан яктырак булган барлык галактикаларның 75%-ын тәшкил итүен ачыклый. 2011 елда К. Линтотт һәм автордашлары Galaxy Zoo проекты кысаларында миллионнан артык объектны классификацияләйләр. Бу киң каталог белән эшләү нәтиҗәләре күзәтелә торган объектлар арасында бормалы галактикаларның өстенлекле урынын раслай<ref name=":1" />. 2020 елда С. Савченко һәм хезмәттәшләре, структураны җайлаштыруның оригиналь ысулын кулланып 155 галактиканың бормалы рәсем параметрларын анализлайлар. Тикшерүчеләр аерым галактикалар һәм төркемнәрдәге һәм тупланмалардагы галактикалар арасында бөтерелү почмакларында һәм тармакларның киңлегендә әһәмиятле аерма тапмайлар<ref name=":1" />. 2022 елда Смит һәм аның автордашлары якындагы 4000 нән артык дискылы галактикаларның үзенчәлекләрен тикшерәләр. Галимнәр мондый нәтиҗәгә килгәннәр: тупланмалардагы галактикаларның спиральләре көчсезрәк, урта борылыш почмагы кечерәк һәм алар ешрак ике тармаклы структураны күрсәтәләр, бу исә киңлек мохите спираль рәсеменең формалашуына йогынты ясавын күрсәтә<ref name=":1" />. == Физик үзенчәлекләр == [[Файл:OffsetTF.png|уңда|мини|249x249пкс|Спираль һәм [[Линзасыман галактика|линзасыман]] галактикалар өчен Талли-Фишер бәйлелеге]] Төрле галактикаларның, шул исәптән спираль галактикаларның, параметрлары киң диапазонда үзгәрә<ref name=":02" />. Бормалы галактикаларның диаметрлары еш кына 20-40 кпc тәшкил итә, гәрчә кайвакыт зурраклары да очрый: мәсәлән, билгеле булган иң зур спираль галактика, [[NGC 6872]]ның диаметры якынча 160 кпк тәшкил итә, бу [[Киек Каз юлы]] диаметрыннан биш тапкыр зуррак<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2013/01/11/largestspiral/|title=Астрономы определили крупнейшую спиральную галактику|publisher=[[Lenta.ru]]|access-date=2020-05-11|lang=ru|archive-date=2017-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170212022105/https://lenta.ru/news/2013/01/11/largestspiral/|url-status=live}}</ref>. Күпчелек галактикаларның [[Абсолют йолдызча зурлык|абсолют йолдыз зурлыгы]] −21^m дан −23^mга кадәр, ләкин яктыртыучанлык дәрәҗәсе түбәнрәк булган кәрлә галактикалар да очрый. Ниһаять, күпчелек галактикаларның, шул исәптән кәрлә галактикаларның, массалары 10⁹ дан 10¹² {{Mo}} гә кадәр диапазонда була, һәм массасы зуррак булган галактикалар массасы түбәнрәк булган галактикаларга караганда сирәгрәк очрый<ref name=":02" />. Әйләнү тизлекләре гадәттә 100 дән 300 км/с га кадәр була. Әйләнү характеры төрле галактикаларда һәм галактикаларның төрле өлешләрендә аерыла: эллиптик галактикаларда һәм диск галактикаларының кабарынкы урыннарында йолдызлар һәм башка галактик элементлар төрле яссылыкларда урнашкан озын орбиталарда әйләнәләр. Линзасыман һәм бормалы галактикаларның диск компонентларында хәрәкәт якынча бер үк яссылыкта түгәрәк орбиталарда бара<ref name=":02" />. Бормалы галактикалар өчен Талли-Фишер бәйлелеге үтәлә, ул галактиканың гомуми яктыртыучанлыгын һәм әйләнү тизлеген бәйли. Бу бәйлелек линзасыман галактикаларга да кагыла, ләкин коэффициентлары бераз аерыла<ref>Tully, R. B., Fisher, J. R., «A new method of determining distances to galaxies». [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-data_query?bibcode=1977A%26A....54..661T&link_type=ARTICLE (pdf)] [[Astronomy and Astrophysics]], vol. 54, no. 3, Feb. 1977, pp. 661—673. [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1977A%26A....54..661T (abs)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160913063405/http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1977A%26A....54..661T |date=2016-09-13 }}.</ref>. == Структурасы == Спираль галактикалар түбәндәге компонентлардан тора: * Галактика дискы * Кабарчык * [[Галактик һало|Галактик гало]] * Галактика үзәгендәге [[кара тишек]] [[Файл:SpiralGalaxySchemeSideView_ru.svg|уңда|мини|249x249пкс|Спираль галактика схемасы, профиль күренеше]] Барлык типтагы галактикалар арасында (нинди дә булса структурасы булмаган дөрес булмаган галактикалардан тыш), уртача алганда, бормалы галактикаларда диск өлеше аеруча ачык күренә, һәм иң аз ачыкланган кабарынкылыкка ия<ref name="bmbook">{{книга|ref=Binney & Merrifield|автор=Binney & Merrifield|заглавие=Galactic Astronomy|год=1998|isbn=0-691-02565-7}}</ref><ref name="Shapes">{{статья|ref=Lambas|автор=Lambas, D.G.; S.J.Maddox and J. Loveday|заглавие=On the true shapes of galaxies|ссылка=https://archive.org/details/sim_monthly-notices-of-the-royal-astronomical-society_1992-09-15_258_2/page/404|год=1992|язык=en|издание=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|MNRAS]]|тип=journal|том=258|номер=2|страницы=404—414|doi=10.1093/mnras/258.2.404|bibcode=1992MNRAS.258..404L}}</ref>. Спираль галактикалар дискыларында галактик тармаклар күзәтелә, ә диск үзе гадәттә галактик гало белән уратып алынган. Гало галактика массасының кечкенә өлешен, нигездә, иске II буын йолдызларын һәм [[Йолдызлар йомры тупланышы|шарсыман тупланмаларны]] үз эченә ала. Кабарынкы шул ук эчтәлеккә ия, ә диск, киресенчә, яшь I буын йолдызларына, [[Йолдызлар сибелгән тупланышы|таралган йолдызлар тупланмаларына]] һәм йолдызара газ һәм тузанга, шулай ук томанлыкларга бай<ref>{{Cite web|lang=|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1180523|title=Галактика|author=|website=Астронет|date=|publisher=[[Астронет]]|access-date=2020-05-11|archive-date=2011-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706205847/http://www.astronet.ru/db/msg/1180523|url-status=live}}</ref>. === Бар === Кайбер бормалы галактикаларда үзәктә бар дип аталган һәм спираль тармаклар арасыннан уза торган перемычка (үзәк тактасы) бар. Ул Киек Каз Юлында да бар, моны 2005 елда Спитцер исемле космик телескопы белән үткәрелгән күзәтүләр күрсәткән, һәм хәзерге вакытта барлык бормалы галактикаларның өчтән икесендә шундый бар бар. Ләкин бу сан вакыт узу белән үзгәрә: 8 миллиард ел элек бормалы галактикаларның нибары 11 % ында гына булган, ә 2,5 миллиард ел элек бу процент икеләтә арткан<ref>{{cite web|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2014/01/140116085103.htm|title=Hubble and Galaxy Zoo Find Bars and Baby Galaxies Don't Mix|website=[[Science Daily]]|date=2014-01-16|access-date=2020-05-11|archive-date=2020-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508132949/https://www.sciencedaily.com/releases/2014/01/140116085103.htm|url-status=live}}</ref>. === Бормалы структура === Бормалы галактикалар дискыларында гына күзәтелгән галактика тармаклары үзләренең зур яктыртыучанлыгы һәм диск фонында зәңгәр төсе белән аерылып тора һәм логарифмик спираль формасына ия. Барлык бормалы галактикаларда ла тармаклар күзәтелә, ләкин бормалы галактикаларның нибары 10 % ы гына тәртипкә салынган структура күрсәтә. Галактикаларның 60 % ының спираль структурасы регуляр түгел, әмма, гомумән алганда, яхшы күзәтелә, ә калган 30 % ы флоккулент галактикаларга керә: аларның спираль бизәкләре аерым кисәкчекләрдән тора һәм өзлексез спиральләр хасил итми<ref name=":0">{{Cite web|lang=|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1245721/lec.17.1.html|title=Лекция 17. Спиральная структура Галактики|author=|website=Астронет|date=|publisher=[[Астронет]]|access-date=2020-05-11|archive-date=2020-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200107015246/http://www.astronet.ru/db/msg/1245721/lec.17.1.html|url-status=live}}</ref>. Тармаклар арасында шулай ук йолдызлар һәм йолдызара матдә бар, ләкин галактикаларның тармаклары галактикада йолдыз формалашуның иң актив өлкәләре булганга аерылып торалар. Йолдызлар нәкъ менә аларда барлыкка килә, ләкин аларның иң якты һәм кайнарлары озак яшәми һәм дискның башка өлкәләренә күчеп өлгерми. Шуңа күрә алар галактика тармакларында гына күзәтелә, һәм бу аларга югары яктылык һәм зәңгәрсу төс бирә. Ләкин бормалы структура инфракызыл нурларда да күзәтелә, бу тармакларның йолдыз тыгызлыгы арткан өлкәләр булуын күрсәтә<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|lang=|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1161797|title=Галерея спиральных галактик|author=|website=Астронет|date=|publisher=[[Астронет]]|access-date=2020-05-11|archive-date=2020-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200105080735/http://www.astronet.ru/db/msg/1161797|url-status=live}}</ref><ref name="surdin">{{книга|автор=|заглавие=Астрономия: век XXI|ответственный=Ред.-сост. [[Сурдин, Владимир Георгиевич|В. Г. Сурдин]]|год=2008|издание=2-е изд|место=Фрязино|издательство=«Век 2»|страницы=349|isbn=978-5-85099-181-4}} </ref>. Озак вакыт дәвамында спиральләрнең "эчкә"ме яки "тышка"мы, ягъни, галактика тармагының тышкы очы белән артка яки алга әйләнәме, дигән сорауга җавап билгесез иде: кабыргадан күзәтелгән галактикаларда бормалы структураны күрү мөмкин түгел, ә яссылыктан күзәтелгән галактикаларның әйләнү тизлеген үлчәү авыр. Хәзерге вакытта күпчелек галактикаларда спиральләр эчкә караган дип санала, ләкин кайбер үзара тәэсир итешүче галактикаларда моңа капма-каршы күренешләр дә очрай<ref name=":0" />. Бормалы тармакларның килеп чыгышы да озак вакытлар сер булып тора: иң гади күзаллауда, спираль ботакларда бер үк матдә даими рәвештә булганда, алар галактиканың берничә әйләнеше эчендә сузылырлар һәм таркалырлар иде. Шуңа күрә хәзерге вакытта ике гипотеза өстенлек итә: я бормалы тармаклар кыска гомерле һәм даими рәвештә юкка чыга һәм яңадан барлыкка килә, яисә алар галактика үзәге тирәсендә галактика әйләнеш тизлегеннән аерылып торган үз тизлектәрендә әйләнәләр — шулай итеп, йолдызлар формалашуы төрле өлкәләрдә өзлексез бара<ref name=":02" /><ref name=":0" /><ref name="surdin" />. == Бормалы галактикаларга мисаллар == * [[Киек Каз Юлы]] * [[Андромеда Томанлыгы]] * [[NGC 598|Өчпочмак галактикасы]] * [[NGC 5194|Whirlpool Galaxy]] * [[:ru:Вертушка_(галактика)|Вертушка галактикасы]] == Искәрмәләр == {{Искәрмәләр}} == Сылтамалар == {{Навигация}} {{Родственные проекты}} * {{статья |заглавие=Can EROS/MACHO be detecting the galactic spheroid instead of the galactic halo? |издание=[[Physical Review|Physical Review D]] |том=50 |номер=4 |страницы=2406—2413 |arxiv=astro-ph/9312047 |doi=10.1103/PhysRevD.50.2406 |pmid=10017873 |bibcode=1994PhRvD..50.2406G |язык=en |тип=journal |автор=Giudice, G.F.; Mollerach, S.; Roulet, E. |год=1994 |nodot=1}} * {{cite news | last=Stephens | first=Tim | title=AEGIS survey reveals new principle governing galaxy formation and evolution | publisher=UC Santa Cruz | date=2007-03-06 | url=http://www.ucsc.edu/news_events/press_releases/text.asp?pid=1080 | access-date=24 May 200 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070311210954/http://www.ucsc.edu/news_events/press_releases/text.asp?pid=1080 | archive-date=2007-03-11 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311210954/http://www.ucsc.edu/news_events/press_releases/text.asp?pid=1080 |date=2007-03-11 }} * {{cite web|last=Merrifield|first=M. R.|title=Spiral Galaxies and Pattern Speed|url=http://www.sixtysymbols.com/videos/spiral_galaxies.htm|work=Sixty Symbols|publisher=[[Brady Haran]] for the [[University of Nottingham]]|accessdate=2026-05-31|archivedate=2021-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210226075136/http://www.sixtysymbols.com/videos/spiral_galaxies.htm}} [[Төркем:Бормалы галактикалар]] fhj3khwmiaq6689zg54j9vpzehy3j8s 0 1491751 5963441 5963312 2026-06-16T22:35:10Z InternetArchiveBot 35870 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5963441 wikitext text/x-wiki {{Шәхес | исем = [[Файл:Wrestling pictogram.svg|20px|link=]] Азат Габдрәшитов | рәсем = А.Д.Габдрашитов.png | рәсем_зурлыгы = 175px | alt = <!--рәсемгә курсорны куйганда чыга торган язу--> | рәсем язуы = | тулы исем = Азат Дилфас улы Габдрәшитов | һөнәр = спортчы (''[[көрәш]], [[билбау көрәше]]'') | туу датасы = 1993 | туу җире = [[Россия Федерациясе]], [[Татарстан Республикасы]], {{туу җире|Актаныш районы|Актаныш районында}}, [[Татар Суыксуы авыл җирлеге]], [[Мари-Суыксу]] | гражданлык = {{байрак|Россия}} [[Россия Федерациясе]] | милләт = татар | үлем датасы = | үлем җире = | әти = Дилфас | әни = Илгизә | ир = | хатын =Фирүзә | балалар = улы Билал | бүләк һәм премияләр =[[Файл:Знак мс России.jpg|20px|Көрәш буенча Россиянең спорт мастеры (2020)]] [[Файл:Знак мс России.jpg|20px|Билбаулы көрәш буенча Россиянең спорт мастеры (2022)]] [[Файл:Знак мсмк России.jpg|20px|Россиянең халыкара класслы спорт мастеры (2025)]] | сайт = [https://vk.com/id73253877 Азат Габдрашитов] | башка мәгълүмат = }} {{фш|Габдрәшитов}} '''Азат Габдрәшитов''', Азат Дилфас улы Габдрәшитов (''Азат Дильфасович Габдрашитов; [[1993 ел]], [[РФ]], [[ТР]], [[Актаныш районы]], [[Мари-Суыксу]]'') — спортчы-көрәшче, дөнья, Россия һәм Татарстан чемпионы, БРИКС илләре уеннарында билбау көрәше буенча чемпион, көрәш буенча халыкара класслы спорт мастеры<ref>[https://chelny-biz.ru/news/650031/ Азат Габдрашитов стал абсолютным батыром Сабантуя Челнов (фото)]. chelny-biz.ru,13.06.2026</ref>. == Тәрҗемәи хәле == 1993 елда Татарстанның Актаныш районы [[Татар Суыксуы авыл җирлеге]]нә керүче [[Мари-Суыксу]] авылында туган<ref>[https://msu.tatarstan.ru/index.htm/news/128920.htm 27-28 марта в спортивном комплексе «Иман» села Актаныш состоялся турнир по национальной борьбе среди учащихся 1994 г.р. и моложе.] Портал муниципальных образований РТ, 28.03.2012</ref>. Әти-бабалары Сабан туйларында көрәшкәннәр. Башлангыч сыйныфларда [[Татар Суыксуы (Актаныш районы)|Татар Суыксуы]] мәктәбендә укыган<ref>''Ләйсән Газизова''. [https://aktanysh-rt.ru/news/bu-mim/news-1763367513 Азат Габдрәшитов: 2026 елдан яңа үлчәү авырлыгында көрәшә башлыйм.] Актаныш яңалыклары, 17.11.2025</ref>. Мари-Суыксу мәктәбен тәмамлаган. Спорттагы беренче адымнарын туган районында тренер Раил Сираев кул астында башлаган<ref>''Сәрия Гарипова''. [https://shahrichalli.ru/news/kich-bgen-irtg/korasce-azat-gabdrasitov-uzgan-el-ber-da-inelmademясаган Көрәшче Азат Габдрәшитов: «Узган ел бер дә җиңелмәдем».] [[Шәһри Чаллы]], 8.03.2025</ref>, соңрак уку һәм спорт карьерасын дәвам иттерү өчен [[Яр Чаллы]] шәһәренә күченгән. 2012 елдан Чаллыда яши, [[Түбән Кама]]да машина йөртүче булып эшли. [[Казан федераль университеты]]ның Яр Чаллы институтында (филиал) укыган. 19 яшьлек студент чагында, ул Бөтенроссия мөселман яшьләре көрәш турнирында (Яр Чаллыдагы «Витязь» спорт комплексында узган) 80 кг авырлык категориясендә өченче урынны алган<ref>[https://aktanysh.tatarstan.ru/index.htm/news/131831.htm Азат Габдрашитов занял III место на всероссийском турнире мусульманской молодежи по борьбе куреш.] Актанышский муниципальный район, 16.04.2012</ref>. 2013 елдан спорт белән профессиональ рәвештә шөгыльләнә. Күнегүләрне [[Марат Бибишев]] исемендәге «Витязь» спорт мәктәбенең көрәш залында ясый<ref>''Руслан Асанов''. [https://chelny-izvest.ru/news/obschestvo/xocu-pobedit-vsex-i-vyigrat-vse-poka-vozrast-i-sily-pozvoliaiut « Хочу победить всех и выиграть все, пока возраст и силы позволяют».] Челнинские известия, 18.06.2025{{ref-ru}}</ref>. Чаллы көрәш федерациясе ачылгач, Чаллы командасы өчен көрәшә башлаган. Тренеры — билбау көрәше буенча югары категорияле тренер, Россиянең атказанган тренеры профессор Рәкыйп Нәҗип улы Фәйзуллин<ref>[https://vk.com/wall-47384302_9631 Файзуллин Ракип Назипович.] GONGTV</ref> <ref>[http://wrestrus42.ru/шахтерский-сабантуй-кузбасские-спор/ Шахтерский Сабантуй: кузбасские спортсмены проявили себя в борьбе корэш.] Федерация спортивной борьбы Кемеровской области, 28.06.2021{{ref-ru}}</ref>. == Спорттагы уңышлары == * 2021 — Халыкара шахтерлар Сабан туе ([[Кемерово]])<ref>''Максим Серков.'' [https://ngs42.ru/text/gorod/2021/06/28/69994388/ В Кемерово на новой площади прошел шахтерский Сабантуй: фоторепортаж с международного шахтерского Сабантуя в Кузбассе, 27 июня 2021 года - 28 июня 2021.] НГС42.ру, 28.06.2021{{ref-ru}}</ref> — 90 кг авырлыкта 3нче урын * 2024 — V Бөтендөнья күчмәннәр уеннары ([[Астана]]) — көрәштә 90 кг авырлыкта 2нче урын<ref>''Святослав Арутюнов''. [https://profile.ru/society/stepnaya-olimpiada-v-astane-zavershilis-vsemirnye-igry-kochevnikov-1593169/ Степная Олимпиада. В Астане завершились Всемирные игры кочевников.] profile.ru, 17.09.2024{{ref-ru}}</ref> * 2024 – БРИКС уеннары (Казанның [[«Ак Барс» көрәш сарае]]нда) чемпионы. 90 кг авырлык категориясендә [[Иран]]лы көндәше Юнес Пахлаванзадехны җиңгән <ref>[https://milliard.tatar/news/eta-pobeda-za-otca-tatarskie-borcy-cempiony-briks-5719 «Эта победа – за отца»: Татарские борцы – чемпионы БРИКС.] [[Миллиард.татар]], 26.06.2024</ref><ref>[https://aktanysh.tatarstan.ru/index.htm/news/2322021.htm лава района Ленар Зарипов встретился сегодня с борцом из Актанышского района Азатом Габдрашитовым, который стал чемпионом по борьбе на поясах в Играх стран БРИКС.] Актанышский муниципальный район, 3.07.2024</ref> * 2025 — Көрәш буенча Татарстан чемпионаты (Казан)<ref>[https://nabchelny.ru/news/57853 Победы 2025: чемпионами Татарстана по борьбе корэш стала сборная Набережных Челнов.] nabchelny.ru, 21.01.2025</ref> — 90 кг авырлыкта җиңүче <ref>[https://gongtv.ru/premiya-manzara-2025/ Победители Премии «Манзара» — 2025 и Чемпионата РТ по Корэш.] GongTV</ref> * 2025 — Муса Җәлил истәлегенә үткәрелгән көрәш турнирында 90 кг авырлык категориясендә беренче урынны алган<ref>[https://www.tatar-inform.ru/news/stali-izvestny-pobediteli-turnira-po-borbe-kores-pamyati-musy-dzalilya-spisok-5973857 Стали известны победители турнира по борьбе корэш памяти Мусы Джалиля.] [[Татар-информ]], 16.02.2025</ref> * 2025 — Чаллы Сабан туе баш батыры (баш батырга 3 миллион сумлык «комфорт» комплектациясендәге 7 урынлы «Soueast S07» Кытай кроссоверы тапшырылган). Финалда ул икенче ел рәттән [[Ранис Гыйләҗетдинов]] белән очрашкан<ref>[https://vestikamaza.ru/posts/chelninskie_borczy_sobrali_glavnye_prizy_rajonnyh_sabantuev/ Челнинские борцы собрали главные призы районных Сабантуев.] [[Вести КАМАЗа (газета) |«Вести КАМАЗа»]], 8.06.2026{{ref-ru}}</ref> * 2026 — Чаллы Сабан туе баш батыры (көрәш ярышларының финалында [[Эльдар Хәмитов]]ны 3:2 исәбе белән җиңеп чыккан) — «Лада Веста» автомобиле тапшырылган<ref>''Зөлфия Шәвәлиева''. [https://intertat.tatar/news/cally-saban-tuenyn-bas-batyryna-lada-vesta-avtomobile-tapsyrdylar-5879717 Чаллы Сабан туеның баш батырына «Лада Веста» автомобиле тапшырдылар.] [[Интертат]], 13.06.2026</ref> * 2026 — Кайбыч районы Сабан туе баш батыры (үз авырлыгында җиңгән өчен телевизор һәм баш батырга төп бүләк — мини-трактор тапшырылган)<ref>[https://kaybici.tatarstan.ru/index.htm/news/2528961.htm#:~:text=Главным%20батыром%20Сабантуя%202026%20года,приз%20—%20ключи%20от%20мини-трактора Батыр Сабантуя 2026 года Азат Габдрашитов.] Кайбицкий муниципальный район, 8.06.2026</ref> == Бүләкләре, мактаулы исемнәре == * 2020 — Көрәш буенча Россиянең спорт мастеры<ref>{{Cite web |url=https://msrfinfo.ru/awards/995 |title=Приказ Министерства спорта РФ от 30.03.2020 г. № 26-нг |accessdate=2026-06-15 |archivedate=2023-03-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230307144657/https://msrfinfo.ru/awards/995 }}</ref> * 2022 — Билбаулы көрәш буенча Россиянең спорт мастеры<ref>{{Cite web |url=https://msrfinfo.ru/awards/1127 |title=Приказ Министерства спорта РФ от 29.06.2022 г. № 76-нг |accessdate=2026-06-15 |archivedate=2023-06-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230603052131/https://msrfinfo.ru/awards/1127 }}</ref> * 2025 — Көрәш буенча Россиянең халыкара класслы спорт мастеры<ref>[https://msrfinfo.ru/awards/1342 Приказ Министерства спорта РФ от 30.06.2025 г. № 136-нг]</ref> == Шәхси тормышы == Гаиләле. Хатыны Фирүзә, улы Билал (2022)<ref>[https://vk.com/clip-34096775_456243881 Абсолютный батыр Сабантуя: как Азат Габдрашитов завоевал главный приз!] Клип сообщества Челнинские известия Вконтакте, 17.06.2025</ref>. Эшкуарлык белән шөгыльләнә<ref>''Ляля Гайфутдинова''. [https://chelny-izvest.ru/news/sport/batyr-sabantuia-celnov-azat-gabdrasitov-perenes-operaciiu-na-ruke Батыр Сабантуя Челнов Азат Габдрашитов перенес операцию на руке.] [[Челнинские известия (газета)|«Челнинские известия»]], 2.08.2025</ref>. == Искәрмәләр == {{искәрмәләр}} == Сылтамалар == * [https://vk.com/clip-34096775_456243881 Абсолютный батыр Сабантуя: как Азат Габдрашитов завоевал главный приз!] Клип сообщества Челнинские известия Вконтакте, 17.06.2025 {{Тышкы сылтамалар}} {{DEFAULTSORT:Габдрәшитов, Азат}} [[Төркем:Көрәшчеләр]] [[Төркем:Көрәш буенча Татарстан чемпионнары]] [[Төркем:Көрәш буенча Русия чемпионнары]] [[Төркем:Көрәш буенча дөнья чемпионнары]] [[Төркем:Казан химия-технология институтын тәмамлаучылар]] [[Төркем:Россиянең халыкара класслы спорт мастерлары]] [[Төркем:Казан федераль университетының Яр Чаллы институтын тәмамлаучылар]] 9nin8rx1bai2kxerdwxw0fsdf8b9wmv 0 1491758 5963424 2026-06-16T15:04:03Z T1nn27 56384 T1nn27 [[Исраэль Йеуда Моргенштерн]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Моргенштерн (музыкант)]] 5963424 wikitext text/x-wiki #ЮНӘЛТҮ [[Моргенштерн (музыкант)]] mmesp7b2zeedutoyxwd6da951llyibh 1 1491759 5963426 2026-06-16T15:04:04Z T1nn27 56384 T1nn27 [[Бәхәс:Исраэль Йеуда Моргенштерн]] битенең исемен үзгәртте. Яңа исеме: [[Бәхәс:Моргенштерн (музыкант)]] 5963426 wikitext text/x-wiki #ЮНӘЛТҮ [[Бәхәс:Моргенштерн (музыкант)]] 255la90ug3mv2nmf5zx17p14uwssvaj 0 1491760 5963427 2026-06-16T15:29:59Z ~2026-20951-15 60255 Яңа бит: «{{УК}} Әхмәт Урманчиев ({{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — журналист, [[Ялт-йолт]] әдәби, җәмгыяви-сәяси,сатирик журналның мөхәрире. == Тәрҗемәи хәл == Урманчиев Әхмәт Шәрәфетдин улы 1880 елда туа. «[[Әдәби сүзлек]]»тә аның тумышы белән Касыйм төбәгеннән булуы күрсәтелә, башка...» 5963427 wikitext text/x-wiki {{УК}} Әхмәт Урманчиев ({{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — журналист, [[Ялт-йолт]] әдәби, җәмгыяви-сәяси,сатирик журналның мөхәрире. == Тәрҗемәи хәл == Урманчиев Әхмәт Шәрәфетдин улы 1880 елда туа. «[[Әдәби сүзлек]]»тә аның тумышы белән Касыйм төбәгеннән булуы күрсәтелә, башка биографик мәгълүматлар бирелми. Җаек шәһәрендә гомер иткән Наҗия Мәхмүт кызы Төхвәтуллина истәлекләре буенча аның туу җирен ачыкларга мөмкин була. Наҗия ханымның әтисе – Әхмәт Урманчиевның бертуган энесе. Аларның чыгышлары белән Рязань губернасы Касыйм өязе Яубаш (хәзерге Рязань өлкәсе Касыйм районы) авылыннан булуы билгеле була. Ә. Урманчиевның Казандагы тормышы 1907 елда «Юл» китап нәшриятын оештырып җибәрүдән билгеле. Нәшрият китап бастыру һәм сату белән шөгыльләнә. 1910 елның 15 мартыннан Казанда Ә. Урманчиев наширлегендә һәм мөхәррирлегендә әдәби-фәнни, иҗтимагый-сәяси «Ялт-йолт» журналы чыга башлый. Айга ике тапкыр чыга торган журналның җаваплы секретаре итеп Г. Тукай билгеләнә. Ул Тукайның соңгы көннәренә кадәр аның якын дусты һәм фикердәше булып кала. Г. Тукай Клячкин хастаханәсендә дәваланганда Ә. Урманчиев аның янына бик еш килеп йөри. Шагыйрьнең соңгы төнендә дә аны Ә. Урманчиев белән Ш. Әхмәров саклап чыгалар. Милли музей фондында «Ялт-йолт» журналының 1910 – 1911, 1911 – 1912, 1912 – 1913 еллардагы тупланмалары саклана. Аларны музейга 2010 елда Әхмәт Урманчиевның оныгы Гүзәл Урманчиева тапшыра. Гүзәл Тимур кызы сүзләренә кара- ганда, Ә. Урманчиев гаиләсе хәзерге Г. Тукай урамында, 138 йортта тора. Ә. Урманчиев 1922 елда вафат була. Башка мәгълүмат юк. == Гаиләсе == 1910 елда Әхмәт Урманчиев Мәхмүдә исемле укымышлы кызга өйләнә. Мәхмүдә 1893 елда Казанда мулла гаиләсендә туа. Соңрак үзе дә Ф. Аитованың кызлар мәктәбендә балалар укыта. Мәхмүдә Ә. Урманчиевның китап кибетеннән төрле китаплар сатып ала торган була. Шулай танышып китәләр һәм гаилә коралар. == Чыганак == [[Төркем:Баш редакторлар]] kkkiri9tbn5bhgfx1txddy3vgtqlnn0 5963428 5963427 2026-06-16T15:41:13Z ~2026-20951-15 60255 5963428 wikitext text/x-wiki {{УК}} Әхмәт Урманчиев ({{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — журналист, [[Ялт-Йолт (журнал)|Ялт-йолт]] әдәби, җәмгыяви-сәяси, сатирик журналның мөхәрире. == Тәрҗемәи хәл == Урманчиев Әхмәт Шәрәфетдин улы 1880 елда туа. «[[Әдәби сүзлек (2001)|Әдәби сүзлек]]»тә аның тумышы белән Касыйм төбәгеннән булуы күрсәтелә, башка биографик мәгълүматлар бирелми. [[Җаек (шәһәр)|Җаек]] шәһәрендә гомер иткән Наҗия Мәхмүт кызы Төхвәтуллина истәлекләре буенча аның туу җирен ачыкларга мөмкин була. Наҗия ханымның әтисе – Әхмәт Урманчиевның бертуган энесе. Аларның чыгышлары белән Рязань губернасы Касыйм өязе [[Яубаш]] (хәзерге [[Рязань өлкәсе]] Касыйм районы) авылыннан булуы билгеле була. Ә. Урманчиевның Казандагы тормышы 1907 елда «Юл» китап нәшриятын оештырып җибәрүдән билгеле. Нәшрият китап бастыру һәм сату белән шөгыльләнә. 1910 елның 15 мартыннан Казанда Ә. Урманчиев наширлегендә һәм мөхәррирлегендә әдәби-фәнни, иҗтимагый-сәяси «[[Ялт-Йолт (журнал)|Ялт-йолт]]» журналы чыга башлый. Айга ике тапкыр чыга торган журналның җаваплы секретаре итеп Г. Тукай билгеләнә. Урманчиев Тукайның соңгы көннәренә кадәр аның якын дусты һәм фикердәше булып кала. Г. Тукай [[Клячкин шифаханәсе|Клячкин хастаханәсе]]<nowiki/>ндә дәваланганда Ә. Урманчиев аның янына бик еш килеп йөри. Шагыйрьнең соңгы төнендә дә аны Ә. Урманчиев белән [[Шиһаб Әхмәров|Ш. Әхмәров]] саклап чыгалар. [[Татарстан Республикасының милли музее|Милли музей]] фондында «Ялт-йолт» журналының 1910 – 1911, 1911 – 1912, 1912 – 1913 еллардагы тупланмалары саклана. Аларны музейга 2010 елда Әхмәт Урманчиевның оныгы Гүзәл Урманчиева тапшыра. Гүзәл Тимур кызы сүзләренә караганда, Ә. Урманчиев гаиләсе хәзерге Г. Тукай урамында, 138 йортта тора. Ә. Урманчиев 1922 елда вафат була. Башка мәгълүмат юк. == Ә.Урманчиев һәм Тукай == Урманчиев Тукайның соңгы көннәренә кадәр аның якын дусты һәм фикердәше булып кала. Г. Тукай [[Клячкин шифаханәсе|Клячкин хастаханәсе]]<nowiki/>ндә дәваланганда Ә. Урманчиев аның янына бик еш килеп йөри. Шагыйрьнең соңгы төнендә дә аны Ә. Урманчиев белән [[Шиһаб Әхмәров|Ш. Әхмәров]] саклап чыгалар. == Гаиләсе == 1910 елда Әхмәт Урманчиев Мәхмүдә исемле укымышлы кызга өйләнә. Мәхмүдә 1893 елда Казанда мулла гаиләсендә туа. Соңрак үзе дә [[Фатиха Аитова мәктәбе|Ф. Аитованың кызлар мәктәбендә]] балалар укыта. Мәхмүдә Ә. Урманчиевның китап кибетеннән төрле китаплар сатып ала торган була. Шулай танышып китәләр һәм гаилә коралар. == Чыганак == Л.Ә. Медведева. [http://www.ft.antat.ru/uploads/549486138769d18d21-%D0%A4%D0%A2-2021-1(3)_compressed.pdf Ә. УРМАНЧИЕВ ҺӘМ Г. ТУКАЙ]. [[Фәнни Татарстан (журнал)|Фәнни Татарстан]]. 2021. № 1. {{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Урманчиев, Әхмәт }} [[Төркем:Баш редакторлар]] <references /> [[Төркем:Татар журналистлары]] [[Төркем:Татар наширләре]] g77fg5bdxk4xevhim3bhqcc9hpqroxr 5963429 5963428 2026-06-16T15:42:24Z ~2026-20951-15 60255 5963429 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''Әхмәт Урманчиев''' ({{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — журналист, [[Ялт-Йолт (журнал)|Ялт-йолт]] әдәби, җәмгыяви-сәяси, сатирик журналның мөхәрире. == Тәрҗемәи хәл == Урманчиев Әхмәт Шәрәфетдин улы 1880 елда туа. «[[Әдәби сүзлек (2001)|Әдәби сүзлек]]»тә аның тумышы белән Касыйм төбәгеннән булуы күрсәтелә, башка биографик мәгълүматлар бирелми. [[Җаек (шәһәр)|Җаек]] шәһәрендә гомер иткән Наҗия Мәхмүт кызы Төхвәтуллина истәлекләре буенча аның туу җирен ачыкларга мөмкин була. Наҗия ханымның әтисе – Әхмәт Урманчиевның бертуган энесе. Аларның чыгышлары белән Рязань губернасы Касыйм өязе [[Яубаш]] (хәзерге [[Рязань өлкәсе]] Касыйм районы) авылыннан булуы билгеле була. Ә. Урманчиевның Казандагы тормышы 1907 елда «Юл» китап нәшриятын оештырып җибәрүдән билгеле. Нәшрият китап бастыру һәм сату белән шөгыльләнә. 1910 елның 15 мартыннан Казанда Ә. Урманчиев наширлегендә һәм мөхәррирлегендә әдәби-фәнни, иҗтимагый-сәяси «[[Ялт-Йолт (журнал)|Ялт-йолт]]» журналы чыга башлый. Айга ике тапкыр чыга торган журналның җаваплы секретаре итеп Г. Тукай билгеләнә. Урманчиев Тукайның соңгы көннәренә кадәр аның якын дусты һәм фикердәше булып кала. Г. Тукай [[Клячкин шифаханәсе|Клячкин хастаханәсе]]<nowiki/>ндә дәваланганда Ә. Урманчиев аның янына бик еш килеп йөри. Шагыйрьнең соңгы төнендә дә аны Ә. Урманчиев белән [[Шиһаб Әхмәров|Ш. Әхмәров]] саклап чыгалар. [[Татарстан Республикасының милли музее|Милли музей]] фондында «Ялт-йолт» журналының 1910 – 1911, 1911 – 1912, 1912 – 1913 еллардагы тупланмалары саклана. Аларны музейга 2010 елда Әхмәт Урманчиевның оныгы Гүзәл Урманчиева тапшыра. Гүзәл Тимур кызы сүзләренә караганда, Ә. Урманчиев гаиләсе хәзерге Г. Тукай урамында, 138 йортта тора. Ә. Урманчиев 1922 елда вафат була. Башка мәгълүмат юк. == Ә.Урманчиев һәм Тукай == Урманчиев Тукайның соңгы көннәренә кадәр аның якын дусты һәм фикердәше булып кала. Г. Тукай [[Клячкин шифаханәсе|Клячкин хастаханәсе]]<nowiki/>ндә дәваланганда Ә. Урманчиев аның янына бик еш килеп йөри. Шагыйрьнең соңгы төнендә дә аны Ә. Урманчиев белән [[Шиһаб Әхмәров|Ш. Әхмәров]] саклап чыгалар. == Гаиләсе == 1910 елда Әхмәт Урманчиев Мәхмүдә исемле укымышлы кызга өйләнә. Мәхмүдә 1893 елда Казанда мулла гаиләсендә туа. Соңрак үзе дә [[Фатиха Аитова мәктәбе|Ф. Аитованың кызлар мәктәбендә]] балалар укыта. Мәхмүдә Ә. Урманчиевның китап кибетеннән төрле китаплар сатып ала торган була. Шулай танышып китәләр һәм гаилә коралар. == Чыганак == Л.Ә. Медведева. [http://www.ft.antat.ru/uploads/549486138769d18d21-%D0%A4%D0%A2-2021-1(3)_compressed.pdf Ә. УРМАНЧИЕВ ҺӘМ Г. ТУКАЙ]. [[Фәнни Татарстан (журнал)|Фәнни Татарстан]]. 2021. № 1. {{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Урманчиев, Әхмәт }} [[Төркем:Баш редакторлар]] <references /> [[Төркем:Татар журналистлары]] [[Төркем:Татар наширләре]] quqnc24ozmpfr6g3f4m0cgt2l226fh5 5963430 5963429 2026-06-16T15:45:04Z ~2026-20951-15 60255 5963430 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''Әхмәт Урманчиев''' ({{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — журналист, [[Ялт-Йолт (журнал)|Ялт-йолт]] әдәби, җәмгыяви-сәяси, сатирик журналның мөхәрире. == Тәрҗемәи хәл == Урманчиев Әхмәт Шәрәфетдин улы 1880 елда туа. «[[Әдәби сүзлек (2001)|Әдәби сүзлек]]»тә аның тумышы белән Касыйм төбәгеннән булуы күрсәтелә, башка биографик мәгълүматлар бирелми. [[Җаек (шәһәр)|Җаек]] шәһәрендә гомер иткән Наҗия Мәхмүт кызы Төхвәтуллина истәлекләре буенча аның туу җирен ачыкларга мөмкин була. Наҗия ханымның әтисе – Әхмәт Урманчиевның бертуган энесе. Аларның чыгышлары белән Рязань губернасы Касыйм өязе [[Яубаш]] (хәзерге [[Рязань өлкәсе]] Касыйм районы) авылыннан булуы билгеле була. Ә. Урманчиевның Казандагы тормышы 1907 елда «Юл» китап нәшриятын оештырып җибәрүдән билгеле. Нәшрият китап бастыру һәм сату белән шөгыльләнә. 1910 елның 15 мартыннан Казанда Ә. Урманчиев наширлегендә һәм мөхәррирлегендә әдәби-фәнни, иҗтимагый-сәяси «[[Ялт-Йолт (журнал)|Ялт-йолт]]» журналы чыга башлый. Айга ике тапкыр чыга торган журналның җаваплы секретаре итеп Г. Тукай билгеләнә. Урманчиев Тукайның соңгы көннәренә кадәр аның якын дусты һәм фикердәше булып кала. Г. Тукай [[Клячкин шифаханәсе|Клячкин хастаханәсе]]<nowiki/>ндә дәваланганда Ә. Урманчиев аның янына бик еш килеп йөри. Шагыйрьнең соңгы төнендә дә аны Ә. Урманчиев белән [[Шиһаб Әхмәров|Ш. Әхмәров]] саклап чыгалар. [[Татарстан Республикасының милли музее|Милли музей]] фондында «Ялт-йолт» журналының 1910 – 1911, 1911 – 1912, 1912 – 1913 еллардагы тупланмалары саклана. Аларны музейга 2010 елда Әхмәт Урманчиевның оныгы Гүзәл Урманчиева тапшыра. Гүзәл Тимур кызы сүзләренә караганда, Ә. Урманчиев гаиләсе хәзерге Г. Тукай урамында, 138 йортта тора. Ә. Урманчиев 1922 елда вафат була. Башка мәгълүмат юк. == Ә.Урманчиев һәм Тукай == Урманчиев Тукайның соңгы көннәренә кадәр аның якын дусты һәм фикердәше булып кала. Г. Тукай [[Клячкин шифаханәсе|Клячкин хастаханәсе]]<nowiki/>ндә дәваланганда Ә. Урманчиев аның янына бик еш килеп йөри. Шагыйрьнең соңгы төнендә дә аны Ә. Урманчиев белән [[Шиһаб Әхмәров|Ш. Әхмәров]] саклап чыгалар. == Гаиләсе == 1910 елда Әхмәт Урманчиев Мәхмүдә исемле укымышлы кызга өйләнә. Мәхмүдә 1893 елда Казанда мулла гаиләсендә туа. Соңрак үзе дә [[Фатиха Аитова мәктәбе|Ф. Аитованың кызлар мәктәбендә]] балалар укыта. Мәхмүдә Ә. Урманчиевның китап кибетеннән төрле китаплар сатып ала торган була. Шулай танышып китәләр һәм гаилә коралар. == Чыганак == Л.Ә. Медведева. [http://www.ft.antat.ru/uploads/549486138769d18d21-%D0%A4%D0%A2-2021-1(3)_compressed.pdf Ә. УРМАНЧИЕВ ҺӘМ Г. ТУКАЙ]. [[Фәнни Татарстан (журнал)|Фәнни Татарстан]]. 2021. № 1. {{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Урманчиев, Әхмәт }} [[Төркем:Баш редакторлар]] <references /> [[Төркем:Татар журналистлары]] [[Төркем:Татар наширләре]] [[Төркем:Касыйм өязендә туганнар]] oh1e44ocrdc4gxsnegqstab9t8t5q6w 5963431 5963430 2026-06-16T15:51:59Z ~2026-20951-15 60255 5963431 wikitext text/x-wiki {{Шәхес}} '''Әхмәт Урманчиев''' ({{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — журналист, [[Ялт-Йолт (журнал)|Ялт-йолт]] әдәби, җәмгыяви-сәяси, сатирик журналның мөхәрире. == Тәрҗемәи хәл == Урманчиев Әхмәт Шәрәфетдин улы 1880 елда туа. «[[Әдәби сүзлек (2001)|Әдәби сүзлек]]»тә аның тумышы белән Касыйм төбәгеннән булуы күрсәтелә, башка биографик мәгълүматлар бирелми. [[Җаек (шәһәр)|Җаек]] шәһәрендә гомер иткән Наҗия Мәхмүт кызы Төхвәтуллина истәлекләре буенча аның туу җирен ачыкларга мөмкин була. Наҗия ханымның әтисе – Әхмәт Урманчиевның бертуган энесе. Аларның чыгышлары белән Рязань губернасы Касыйм өязе [[Яубаш]] (хәзерге [[Рязань өлкәсе]] Касыйм районы) авылыннан булуы билгеле була. Ә. Урманчиевның Казандагы тормышы 1907 елда «Юл» китап нәшриятын оештырып җибәрүдән билгеле. Нәшрият китап бастыру һәм сату белән шөгыльләнә. 1910 елның 15 мартыннан Казанда Ә. Урманчиев наширлегендә һәм мөхәррирлегендә әдәби-фәнни, иҗтимагый-сәяси «[[Ялт-Йолт (журнал)|Ялт-йолт]]» журналы чыга башлый. Айга ике тапкыр чыга торган журналның җаваплы секретаре итеп Г. Тукай билгеләнә. [[Татарстан Республикасының милли музее|Милли музей]] фондында «Ялт-йолт» журналының 1910 – 1911, 1911 – 1912, 1912 – 1913 еллардагы тупланмалары саклана. Аларны музейга 2010 елда Әхмәт Урманчиевның оныгы Гүзәл Урманчиева тапшыра. Гүзәл Тимур кызы сүзләренә караганда, Ә. Урманчиев гаиләсе хәзерге Г. Тукай урамында, 138 йортта тора. Ә. Урманчиев 1922 елда вафат була. Башка мәгълүмат юк. == Ә.Урманчиев һәм Тукай == Урманчиев Тукайның соңгы көннәренә кадәр аның якын дусты һәм фикердәше булып кала. Г. Тукай [[Клячкин шифаханәсе]]ндә дәваланганда Ә. Урманчиев аның янына бик еш килеп йөри. Шагыйрьнең соңгы төнендә дә аны Ә. Урманчиев белән [[Шиһаб Әхмәров|Ш. Әхмәров]] саклап чыгалар. == Гаиләсе == 1910 елда Әхмәт Урманчиев Мәхмүдә исемле укымышлы кызга өйләнә. Мәхмүдә 1893 елда Казанда мулла гаиләсендә туа. Соңрак үзе дә [[Фатиха Аитова мәктәбе|Ф. Аитованың кызлар мәктәбендә]] балалар укыта. Мәхмүдә Ә. Урманчиевның китап кибетеннән төрле китаплар сатып ала торган була. Шулай танышып китәләр һәм гаилә коралар. == Чыганак == Л.Ә. Медведева. [http://www.ft.antat.ru/uploads/549486138769d18d21-%D0%A4%D0%A2-2021-1(3)_compressed.pdf Ә. УРМАНЧИЕВ ҺӘМ Г. ТУКАЙ]. [[Фәнни Татарстан (журнал)|Фәнни Татарстан]]. 2021. № 1. {{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Урманчиев, Әхмәт }} [[Төркем:Баш редакторлар]] <references /> [[Төркем:Татар журналистлары]] [[Төркем:Татар наширләре]] [[Төркем:Касыйм өязендә туганнар]] tv2kbw323uvwdgcw92ie6dmftajud97 5963432 5963431 2026-06-16T15:57:05Z ~2026-20951-15 60255 5963432 wikitext text/x-wiki {{Шәхес}} '''Әхмәт Урманчиев''' ({{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — журналист, [[Ялт-Йолт (журнал)|Ялт-йолт]] әдәби, җәмгыяви-сәяси, сатирик журналның мөхәрире. == Тәрҗемәи хәл == Урманчиев Әхмәт Шәрәфетдин улы 1880 елда туа. «[[Әдәби сүзлек (2001)|Әдәби сүзлек]]»тә аның тумышы белән Касыйм төбәгеннән булуы күрсәтелә, башка биографик мәгълүматлар бирелми. [[Җаек (шәһәр)|Җаек]] шәһәрендә гомер иткән Наҗия Мәхмүт кызы Төхвәтуллина истәлекләре буенча аның туу җирен ачыкларга мөмкин була. Наҗия ханымның әтисе – Әхмәт Урманчиевның бертуган энесе. Аларның чыгышлары белән Рязань губернасы Касыйм өязе [[Яубаш]] (хәзерге [[Рязань өлкәсе]] Касыйм районы) авылыннан булуы билгеле була. Ә. Урманчиевның Казандагы тормышы 1907 елда «Юл» китап нәшриятын оештырып җибәрүдән билгеле. Нәшрият китап бастыру һәм сату белән шөгыльләнә. 1910 елның 15 мартыннан Казанда Ә. Урманчиев наширлегендә һәм мөхәррирлегендә әдәби-фәнни, иҗтимагый-сәяси «[[Ялт-Йолт (журнал)|Ялт-йолт]]» журналы чыга башлый. Айга ике тапкыр чыга торган журналның җаваплы секретаре итеп Г. Тукай билгеләнә. [[Татарстан Республикасының милли музее|Милли музей]] фондында «Ялт-йолт» журналының 1910 – 1911, 1911 – 1912, 1912 – 1913 еллардагы тупланмалары саклана. Аларны музейга 2010 елда Әхмәт Урманчиевның оныгы Гүзәл Урманчиева тапшыра. Гүзәл Тимур кызы сүзләренә караганда, Ә. Урманчиев гаиләсе хәзерге Г. Тукай урамында, 138 йортта тора. Ә. Урманчиев 1922 елда вафат була. Башка мәгълүмат юк. == Ә.Урманчиев һәм Тукай == Ә. Урманчиев «Ялт-йолт» журналын чыгарырга уйлагач та, бу турыда Тукай белән уртаклаша. Ул стәлекләрендә: «Милләт өчен бер көлке журналы кирәклегенә ышанып җиткәч тә, бу турыда башлап киңәшләшкән кешеләремнең берсе Тукай иде. Урманчиев Тукайның соңгы көннәренә кадәр аның якын дусты һәм фикердәше булып кала. Г. Тукай [[Клячкин шифаханәсе]]ндә дәваланганда Ә. Урманчиев аның янына бик еш килеп йөри. Шагыйрьнең соңгы төнендә дә аны Ә. Урманчиев белән [[Шиһаб Әхмәров|Ш. Әхмәров]] саклап чыгалар. == Гаиләсе == 1910 елда Әхмәт Урманчиев Мәхмүдә исемле укымышлы кызга өйләнә. Мәхмүдә 1893 елда Казанда мулла гаиләсендә туа. Соңрак үзе дә [[Фатиха Аитова мәктәбе|Ф. Аитованың кызлар мәктәбендә]] балалар укыта. Мәхмүдә Ә. Урманчиевның китап кибетеннән төрле китаплар сатып ала торган була. Шулай танышып китәләр һәм гаилә коралар. == Чыганак == Л.Ә. Медведева. [http://www.ft.antat.ru/uploads/549486138769d18d21-%D0%A4%D0%A2-2021-1(3)_compressed.pdf Ә. УРМАНЧИЕВ ҺӘМ Г. ТУКАЙ]. [[Фәнни Татарстан (журнал)|Фәнни Татарстан]]. 2021. № 1. {{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Урманчиев, Әхмәт }} [[Төркем:Баш редакторлар]] <references /> [[Төркем:Татар журналистлары]] [[Төркем:Татар наширләре]] [[Төркем:Касыйм өязендә туганнар]] qapynl5qqxa7z3b32ms2rcm6v9qb9jl 5963437 5963432 2026-06-16T17:49:58Z ~2026-20951-15 60255 /* Ә.Урманчиев һәм Тукай */ 5963437 wikitext text/x-wiki {{Шәхес}} '''Әхмәт Урманчиев''' ({{ТД}}, {{ТУ}} — {{ҮД}}, {{ҮУ}}) — журналист, [[Ялт-Йолт (журнал)|Ялт-йолт]] әдәби, җәмгыяви-сәяси, сатирик журналның мөхәрире. == Тәрҗемәи хәл == Урманчиев Әхмәт Шәрәфетдин улы 1880 елда туа. «[[Әдәби сүзлек (2001)|Әдәби сүзлек]]»тә аның тумышы белән Касыйм төбәгеннән булуы күрсәтелә, башка биографик мәгълүматлар бирелми. [[Җаек (шәһәр)|Җаек]] шәһәрендә гомер иткән Наҗия Мәхмүт кызы Төхвәтуллина истәлекләре буенча аның туу җирен ачыкларга мөмкин була. Наҗия ханымның әтисе – Әхмәт Урманчиевның бертуган энесе. Аларның чыгышлары белән Рязань губернасы Касыйм өязе [[Яубаш]] (хәзерге [[Рязань өлкәсе]] Касыйм районы) авылыннан булуы билгеле була. Ә. Урманчиевның Казандагы тормышы 1907 елда «Юл» китап нәшриятын оештырып җибәрүдән билгеле. Нәшрият китап бастыру һәм сату белән шөгыльләнә. 1910 елның 15 мартыннан Казанда Ә. Урманчиев наширлегендә һәм мөхәррирлегендә әдәби-фәнни, иҗтимагый-сәяси «[[Ялт-Йолт (журнал)|Ялт-йолт]]» журналы чыга башлый. Айга ике тапкыр чыга торган журналның җаваплы секретаре итеп Г. Тукай билгеләнә. [[Татарстан Республикасының милли музее|Милли музей]] фондында «Ялт-йолт» журналының 1910 – 1911, 1911 – 1912, 1912 – 1913 еллардагы тупланмалары саклана. Аларны музейга 2010 елда Әхмәт Урманчиевның оныгы Гүзәл Урманчиева тапшыра. Гүзәл Тимур кызы сүзләренә караганда, Ә. Урманчиев гаиләсе хәзерге Г. Тукай урамында, 138 йортта тора. Ә. Урманчиев 1922 елда вафат була. Башка мәгълүмат юк. == Ә.Урманчиев һәм Тукай == Ә. Урманчиев «Ялт-йолт» журналын чыгарырга уйлагач та, бу турыда Тукай белән уртаклаша. Ул истәлекләрендә: «Милләт өчен бер көлке журналы кирәклегенә ышанып җиткәч тә, бу турыда башлап киңәшләшкән кешеләремнең берсе Тукай иде». Урманчиев Тукайның соңгы көннәренә кадәр аның якын дусты һәм фикердәше булып кала. Г. Тукай [[Клячкин шифаханәсе]]ндә дәваланганда Ә. Урманчиев аның янына бик еш килеп йөри. Шагыйрьнең соңгы төнендә дә аны Ә. Урманчиев белән [[Шиһаб Әхмәров|Ш. Әхмәров]] саклап чыгалар. == Гаиләсе == 1910 елда Әхмәт Урманчиев Мәхмүдә исемле укымышлы кызга өйләнә. Мәхмүдә 1893 елда Казанда мулла гаиләсендә туа. Соңрак үзе дә [[Фатиха Аитова мәктәбе|Ф. Аитованың кызлар мәктәбендә]] балалар укыта. Мәхмүдә Ә. Урманчиевның китап кибетеннән төрле китаплар сатып ала торган була. Шулай танышып китәләр һәм гаилә коралар. == Чыганак == Л.Ә. Медведева. [http://www.ft.antat.ru/uploads/549486138769d18d21-%D0%A4%D0%A2-2021-1(3)_compressed.pdf Ә. УРМАНЧИЕВ ҺӘМ Г. ТУКАЙ]. [[Фәнни Татарстан (журнал)|Фәнни Татарстан]]. 2021. № 1. {{СОРТИРОВКА_ПО_УМОЛЧАНИЮ:Урманчиев, Әхмәт }} [[Төркем:Баш редакторлар]] <references /> [[Төркем:Татар журналистлары]] [[Төркем:Татар наширләре]] [[Төркем:Касыйм өязендә туганнар]] [[Төркем:Мөхәррирләр]] rzvlauwwsmgnzbf6msjtc0ojp69wy4c 10 1491761 5963439 2026-06-16T20:45:19Z Frhdkazan 3171 Яңа бит: «Weapons Instructor Course.jpg» 5963439 wikitext text/x-wiki Weapons Instructor Course.jpg rei8oxxfovc4g4eplutpadh7wipfwuo 10 1491762 5963459 2026-06-17T08:28:35Z Frhdkazan 3171 Яңа бит: «Kamrupi Lokgeet.webm» 5963459 wikitext text/x-wiki Kamrupi Lokgeet.webm skfzsdh8ch56f7ck48m9oykopfwfwhu 10 1491763 5963461 2026-06-17T09:11:08Z Frhdkazan 3171 Яңа бит: «Red-headed weaver (Anaplectes rubriceps leuconotus) male.jpg» 5963461 wikitext text/x-wiki Red-headed weaver (Anaplectes rubriceps leuconotus) male.jpg qkdi2kodla1hefr2okd5661og4mi4wv 10 1491764 5963462 2026-06-17T09:18:50Z Frhdkazan 3171 Яңа бит: «003 Starlink satellites passing over the Swiss night sky as seen from Mürren Video by Giles Laurent.webm» 5963462 wikitext text/x-wiki 003 Starlink satellites passing over the Swiss night sky as seen from Mürren Video by Giles Laurent.webm rc0zcwf318zfkmuyw5q0j9dm012xp2c 1 1491765 5963468 2026-06-17T10:56:58Z Баныу 35185 Яңа бит: «{{ТИМ|ru|Карабашское водохранилище}}» 5963468 wikitext text/x-wiki {{ТИМ|ru|Карабашское водохранилище}} lsx94n59yma2kwgka5xh9yv23piwt78