Wikipedia
tumwiki
https://tum.wikipedia.org/wiki/Jani_likulu
MediaWiki 1.46.0-wmf.22
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Dazi
0
4366
115680
22859
2026-04-05T03:29:31Z
Kwamikagami
6862
115680
wikitext
text/x-wiki
{{see also|Zuŵa}}
[[File:A day panorama - digital art.jpg|thumb|upright=2|Dazi (Muhanya uno, Mayiro, Namachero)]]
'''Dazi'''
* [[Sabata]]
* [[Mande]]
* [[Chibiri]]
* [[Chitatu]]
* [[Chinayi]]
* [[Chinkondi]]
* [[Chisulo]]
[[Category:Madazi]]
8v56wl1jjnuofmddgft3ps3oayttiqh
Mwezi
0
4368
115585
112590
2026-04-05T01:28:18Z
Kwamikagami
6862
115585
wikitext
text/x-wiki
'''Mwezi''' ndiyo satelayiti ya chilengiwa yimoza pera ya [[Tera (Charu cha pasi)|pa charu chapasi]]. Utali wake uli pafupifupi makilomita 3,470—kujumphapo pacoko waka pa kotala ya caru capasi. Pakutora nyengo yimoza kuti yizingilire pa axis yake nga umo vikuŵira pakuzingilizga caru capasi (mazuŵa 27.3), kung’anamura kuti cigaŵa cimoza (cigaŵa ca pafupi) nyengo zose cikutilaŵiska. Ndipouli, cigaŵa ca pa caru ico tikuwona—ico cikucemeka kuti cigaŵa ca Mwezi—cikuthemba pa unandi wa ungweru wa dazi uwo uli ku cigaŵa ca pafupi. Mwezi ngwakuwomira ndiposo wambura vipambi, pafupifupi palije mphepo panji maji, ndipo ukupangika chomene na malibwe ghakukhora, nangauli mukati mwake mungaŵa malibwe panji chisulo chakusungunuka. Pamwamba pake pali fuvu liwemi, na malo ghapachanya ghakukhotakhota chomene na malo ghakusalala apo mabeseni ghakuru ghakukhwaskika ghazura na lava wakukhora, kupanga vidika vyakufipirwa vyakuchemeka maria panji "nyanja." Maria agha ghakusangika mu chigaŵa cha pafupi, icho chili na chigaŵa chakuwonda chomene kuluska chigaŵa cha kutali. Mabowo ghanandi ghakuzingilizgika na mapiri ghatali agho ghapangika na viwangwa ivyo vikukhwaskika, ndipo ghakufika pa msinkhu wa masentimita masauzandi ghanandi.
[[Category:Chanya|*]]
ouw510ds3zy02lwbo1jmg7c4xbrm1xm
115587
115585
2026-04-05T01:31:08Z
Kwamikagami
6862
115587
wikitext
text/x-wiki
[[file:FullMoon2010.jpg|thumb|Mwezi wa [[Charu]].]]
[[file:Moon symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☾]]
'''Mwezi''' (chimanyikwiro: [[file:moon decrescent symbol (fixed width).svg|20px|☾]]) ndiyo satelayiti ya chilengiwa yimoza pera ya [[Tera (Charu cha pasi)|pa charu chapasi]]. Utali wake uli pafupifupi makilomita 3,470—kujumphapo pacoko waka pa kotala ya caru capasi. Pakutora nyengo yimoza kuti yizingilire pa axis yake nga umo vikuŵira pakuzingilizga caru capasi (mazuŵa 27.3), kung’anamura kuti cigaŵa cimoza (cigaŵa ca pafupi) nyengo zose cikutilaŵiska. Ndipouli, cigaŵa ca pa caru ico tikuwona—ico cikucemeka kuti cigaŵa ca Mwezi—cikuthemba pa unandi wa ungweru wa dazi uwo uli ku cigaŵa ca pafupi. Mwezi ngwakuwomira ndiposo wambura vipambi, pafupifupi palije mphepo panji maji, ndipo ukupangika chomene na malibwe ghakukhora, nangauli mukati mwake mungaŵa malibwe panji chisulo chakusungunuka. Pamwamba pake pali fuvu liwemi, na malo ghapachanya ghakukhotakhota chomene na malo ghakusalala apo mabeseni ghakuru ghakukhwaskika ghazura na lava wakukhora, kupanga vidika vyakufipirwa vyakuchemeka maria panji "nyanja." Maria agha ghakusangika mu chigaŵa cha pafupi, icho chili na chigaŵa chakuwonda chomene kuluska chigaŵa cha kutali. Mabowo ghanandi ghakuzingilizgika na mapiri ghatali agho ghapangika na viwangwa ivyo vikukhwaskika, ndipo ghakufika pa msinkhu wa masentimita masauzandi ghanandi.
[[Category:Chanya|*]]
ma54236qs13fixwdke5dihkst674bnp
115588
115587
2026-04-05T01:32:13Z
Kwamikagami
6862
115588
wikitext
text/x-wiki
[[file:FullMoon2010.jpg|thumb|Mwezi wa [[Charu]].]]
[[File:Jupiter and the Galilean Satellites.jpg|thumb|upright|Miyezi ya [[chanya la Themba]]: ''Io'', ''Europa'', ''Ganymede'', ''Callisto''.]]
[[file:Moon symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☾]]
'''Mwezi''' (chimanyikwiro: [[file:moon decrescent symbol (fixed width).svg|20px|☾]]) ndiyo satelayiti ya chilengiwa yimoza pera ya [[Tera (Charu cha pasi)|pa charu chapasi]]. Utali wake uli pafupifupi makilomita 3,470—kujumphapo pacoko waka pa kotala ya caru capasi. Pakutora nyengo yimoza kuti yizingilire pa axis yake nga umo vikuŵira pakuzingilizga caru capasi (mazuŵa 27.3), kung’anamura kuti cigaŵa cimoza (cigaŵa ca pafupi) nyengo zose cikutilaŵiska. Ndipouli, cigaŵa ca pa caru ico tikuwona—ico cikucemeka kuti cigaŵa ca Mwezi—cikuthemba pa unandi wa ungweru wa dazi uwo uli ku cigaŵa ca pafupi. Mwezi ngwakuwomira ndiposo wambura vipambi, pafupifupi palije mphepo panji maji, ndipo ukupangika chomene na malibwe ghakukhora, nangauli mukati mwake mungaŵa malibwe panji chisulo chakusungunuka. Pamwamba pake pali fuvu liwemi, na malo ghapachanya ghakukhotakhota chomene na malo ghakusalala apo mabeseni ghakuru ghakukhwaskika ghazura na lava wakukhora, kupanga vidika vyakufipirwa vyakuchemeka maria panji "nyanja." Maria agha ghakusangika mu chigaŵa cha pafupi, icho chili na chigaŵa chakuwonda chomene kuluska chigaŵa cha kutali. Mabowo ghanandi ghakuzingilizgika na mapiri ghatali agho ghapangika na viwangwa ivyo vikukhwaskika, ndipo ghakufika pa msinkhu wa masentimita masauzandi ghanandi.
[[Category:Chanya|*]]
7tr9btcn5mm9pm1pzjvlj414sn7dy9y
115593
115588
2026-04-05T01:45:05Z
Kwamikagami
6862
115593
wikitext
text/x-wiki
[[file:FullMoon2010.jpg|thumb|Mwezi wa [[Charu]].]]
[[File:Jupiter and the Galilean Satellites.jpg|thumb|upright|Myezi ya [[Jupita]]: ''Io'', ''Europa'', ''Ganymede'', ''Callisto''.]]
[[file:Moon symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☾]]
'''Mwezi''' (chimanyikwiro: [[file:moon decrescent symbol (fixed width).svg|20px|☾]]) ndiyo satelayiti ya chilengiwa yimoza pera ya [[Tera (Charu cha pasi)|pa charu chapasi]]. Utali wake uli pafupifupi makilomita 3,470—kujumphapo pacoko waka pa kotala ya caru capasi. Pakutora nyengo yimoza kuti yizingilire pa axis yake nga umo vikuŵira pakuzingilizga caru capasi (mazuŵa 27.3), kung’anamura kuti cigaŵa cimoza (cigaŵa ca pafupi) nyengo zose cikutilaŵiska. Ndipouli, cigaŵa ca pa caru ico tikuwona—ico cikucemeka kuti cigaŵa ca Mwezi—cikuthemba pa unandi wa ungweru wa dazi uwo uli ku cigaŵa ca pafupi. Mwezi ngwakuwomira ndiposo wambura vipambi, pafupifupi palije mphepo panji maji, ndipo ukupangika chomene na malibwe ghakukhora, nangauli mukati mwake mungaŵa malibwe panji chisulo chakusungunuka. Pamwamba pake pali fuvu liwemi, na malo ghapachanya ghakukhotakhota chomene na malo ghakusalala apo mabeseni ghakuru ghakukhwaskika ghazura na lava wakukhora, kupanga vidika vyakufipirwa vyakuchemeka maria panji "nyanja." Maria agha ghakusangika mu chigaŵa cha pafupi, icho chili na chigaŵa chakuwonda chomene kuluska chigaŵa cha kutali. Mabowo ghanandi ghakuzingilizgika na mapiri ghatali agho ghapangika na viwangwa ivyo vikukhwaskika, ndipo ghakufika pa msinkhu wa masentimita masauzandi ghanandi.
[[Category:Chanya|*]]
pbhqqn23be35v7ebnffvdg6kol5wi26
115600
115593
2026-04-05T01:52:11Z
Kwamikagami
6862
115600
wikitext
text/x-wiki
[[file:FullMoon2010.jpg|thumb|Mwezi wa [[Charu]].]]
[[File:Jupiter and the Galilean Satellites.jpg|thumb|upright|Myezi ya [[Jupita]]: ''Io'', ''Europa'', ''Ganymede'', ''Callisto''.]]
[[file:Moon symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☾]]
'''Mwezi''' (chimanyikwiro: [[file:moon decrescent symbol (fixed width).svg|20px|☾]]) ndiyo satelayiti ya chilengiwa yimoza pera ya [[Tera (Charu cha pasi)|pa charu chapasi]]. Utali wake uli pafupifupi makilomita 3,470—kujumphapo pacoko waka pa kotala ya caru capasi. Pakutora nyengo yimoza kuti yizingilire pa axis yake nga umo vikuŵira pakuzingilizga caru capasi (mazuŵa 27.3), kung’anamura kuti cigaŵa cimoza (cigaŵa ca pafupi) nyengo zose cikutilaŵiska. Ndipouli, cigaŵa ca pa caru ico tikuwona—ico cikucemeka kuti cigaŵa ca Mwezi—cikuthemba pa unandi wa ungweru wa dazi uwo uli ku cigaŵa ca pafupi. Mwezi ngwakuwomira ndiposo wambura vipambi, pafupifupi palije mphepo panji maji, ndipo ukupangika chomene na malibwe ghakukhora, nangauli mukati mwake mungaŵa malibwe panji chisulo chakusungunuka. Pamwamba pake pali fuvu liwemi, na malo ghapachanya ghakukhotakhota chomene na malo ghakusalala apo mabeseni ghakuru ghakukhwaskika ghazura na lava wakukhora, kupanga vidika vyakufipirwa vyakuchemeka maria panji "nyanja." Maria agha ghakusangika mu chigaŵa cha pafupi, icho chili na chigaŵa chakuwonda chomene kuluska chigaŵa cha kutali. Mabowo ghanandi ghakuzingilizgika na mapiri ghatali agho ghapangika na viwangwa ivyo vikukhwaskika, ndipo ghakufika pa msinkhu wa masentimita masauzandi ghanandi.
[[Category:Chibwe|*]]
mnym95jdsg57v104r70w5nvjuvhedxv
115611
115600
2026-04-05T01:55:51Z
Kwamikagami
6862
115611
wikitext
text/x-wiki
[[file:FullMoon2010.jpg|thumb|Mwezi wa [[Charu]].]]
[[File:Jupiter and the Galilean Satellites.jpg|thumb|upright|Myezi ya [[Jupita]]: ''Io'', ''Europa'', ''Ganymede'', ''Callisto''.]]
[[file:Moon symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☾]]
'''Mwezi''' (chimanyikwiro: [[file:moon decrescent symbol (fixed width).svg|20px|☾]] panji [[file:moon crescent symbol (fixed width).svg|20px|☽]]) ndiyo satelayiti ya chilengiwa yimoza pera ya [[Tera (Charu cha pasi)|pa charu chapasi]]. Utali wake uli pafupifupi makilomita 3,470—kujumphapo pacoko waka pa kotala ya caru capasi. Pakutora nyengo yimoza kuti yizingilire pa axis yake nga umo vikuŵira pakuzingilizga caru capasi (mazuŵa 27.3), kung’anamura kuti cigaŵa cimoza (cigaŵa ca pafupi) nyengo zose cikutilaŵiska. Ndipouli, cigaŵa ca pa caru ico tikuwona—ico cikucemeka kuti cigaŵa ca Mwezi—cikuthemba pa unandi wa ungweru wa dazi uwo uli ku cigaŵa ca pafupi. Mwezi ngwakuwomira ndiposo wambura vipambi, pafupifupi palije mphepo panji maji, ndipo ukupangika chomene na malibwe ghakukhora, nangauli mukati mwake mungaŵa malibwe panji chisulo chakusungunuka. Pamwamba pake pali fuvu liwemi, na malo ghapachanya ghakukhotakhota chomene na malo ghakusalala apo mabeseni ghakuru ghakukhwaskika ghazura na lava wakukhora, kupanga vidika vyakufipirwa vyakuchemeka maria panji "nyanja." Maria agha ghakusangika mu chigaŵa cha pafupi, icho chili na chigaŵa chakuwonda chomene kuluska chigaŵa cha kutali. Mabowo ghanandi ghakuzingilizgika na mapiri ghatali agho ghapangika na viwangwa ivyo vikukhwaskika, ndipo ghakufika pa msinkhu wa masentimita masauzandi ghanandi.
[[Category:Chibwe|*]]
nqme1uk4rrd7n4enhyuk1krn41p13bg
115681
115611
2026-04-05T03:31:38Z
Kwamikagami
6862
115681
wikitext
text/x-wiki
{{see also|Category:Miyezi{{!}}Miyezi}}
[[file:FullMoon2010.jpg|thumb|Mwezi wa [[Charu]].]]
[[File:Jupiter and the Galilean Satellites.jpg|thumb|upright|Myezi ya [[Jupita]]: ''Io'', ''Europa'', ''Ganymede'', ''Callisto''.]]
[[file:Moon symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☾]]
'''Mwezi''' (chimanyikwiro: [[file:moon decrescent symbol (fixed width).svg|20px|☾]] panji [[file:moon crescent symbol (fixed width).svg|20px|☽]]) ndiyo satelayiti ya chilengiwa yimoza pera ya [[Tera (Charu cha pasi)|pa charu chapasi]]. Utali wake uli pafupifupi makilomita 3,470—kujumphapo pacoko waka pa kotala ya caru capasi. Pakutora nyengo yimoza kuti yizingilire pa axis yake nga umo vikuŵira pakuzingilizga caru capasi (mazuŵa 27.3), kung’anamura kuti cigaŵa cimoza (cigaŵa ca pafupi) nyengo zose cikutilaŵiska. Ndipouli, cigaŵa ca pa caru ico tikuwona—ico cikucemeka kuti cigaŵa ca Mwezi—cikuthemba pa unandi wa ungweru wa dazi uwo uli ku cigaŵa ca pafupi. Mwezi ngwakuwomira ndiposo wambura vipambi, pafupifupi palije mphepo panji maji, ndipo ukupangika chomene na malibwe ghakukhora, nangauli mukati mwake mungaŵa malibwe panji chisulo chakusungunuka. Pamwamba pake pali fuvu liwemi, na malo ghapachanya ghakukhotakhota chomene na malo ghakusalala apo mabeseni ghakuru ghakukhwaskika ghazura na lava wakukhora, kupanga vidika vyakufipirwa vyakuchemeka maria panji "nyanja." Maria agha ghakusangika mu chigaŵa cha pafupi, icho chili na chigaŵa chakuwonda chomene kuluska chigaŵa cha kutali. Mabowo ghanandi ghakuzingilizgika na mapiri ghatali agho ghapangika na viwangwa ivyo vikukhwaskika, ndipo ghakufika pa msinkhu wa masentimita masauzandi ghanandi.
[[Category:Chibwe|*]]
r61lqd4bt3w9gke2yk4dj14vr8lxjlb
Charu cha pasi (Tera)
0
6213
115565
112971
2026-04-05T01:13:35Z
Kwamikagami
6862
115565
wikitext
text/x-wiki
'''Tera''' panji '''Charu cha pasi''' panjiso mwakufupikiska '''Charu''' (chimanyikwiro: [[file:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]) ni [[Chanya|chibwe]] cha chitatu kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]] ndipo ni chinthu cha mlengalenga chimoza pera icho chikumanyikwa kuti chili na umoyo . Ivi vikuchitika chifukwa chakuti Tera nchibwe cha nyanja, ndipo ndicho chekha mu dongosolo la dazi ilo likusunga maji gha maji gha pa mtunda . Pafupifupi maji ghose gha pa Tera ghali mu nyanja yake ya pa Tera yose, ndipo ghakubenekelera 70.8% ya chigaŵa cha Tera . 29.2% ya Tera iyo yakhalako ni charu chapasi, ndipo vinandi vya Tera [[Nthantha|ichi]] vili mu chigaŵa cha charu chapasi . Malo ghanandi gha pa charu chapasi ghali na cinyezi ndipo ghakuzura na vyakumera, apo aisi ukuru uwo uli mu mapopa ghakutali comene na Tera ukusunga maji ghanandi kuluska maji gha pasi pa Tera capasi, nyanja, milonga, na maji gha mu mlengalenga vyose pamoza. Pa Tera chapasi pali vigaŵa vya tectonic plates, ivyo vikwenda pachokopachoko, ndipo vikukolerana kuti vipangiske mapiri, mapiri ghakuphulika, na vindindindi. Tera chili na dongo la maji-maji ghanandi agho ghakupangiska kuti paŵe chivikililo cha magineti icho chikutondeska mphepo za zuŵa zakunanga na muhanya wa mu mlengalenga kufika pa Tera.
hup8msmxnfb1r5074lw2aenx6g81hw1
115566
115565
2026-04-05T01:14:22Z
Kwamikagami
6862
115566
wikitext
text/x-wiki
[[file:earth symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|🜨]]
'''Tera''' panji '''Charu cha pasi''' panjiso mwakufupikiska '''Charu''' (chimanyikwiro: [[file:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]) ni [[Chanya|chibwe]] cha chitatu kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]] ndipo ni chinthu cha mlengalenga chimoza pera icho chikumanyikwa kuti chili na umoyo . Ivi vikuchitika chifukwa chakuti Tera nchibwe cha nyanja, ndipo ndicho chekha mu dongosolo la dazi ilo likusunga maji gha maji gha pa mtunda . Pafupifupi maji ghose gha pa Tera ghali mu nyanja yake ya pa Tera yose, ndipo ghakubenekelera 70.8% ya chigaŵa cha Tera . 29.2% ya Tera iyo yakhalako ni charu chapasi, ndipo vinandi vya Tera [[Nthantha|ichi]] vili mu chigaŵa cha charu chapasi . Malo ghanandi gha pa charu chapasi ghali na cinyezi ndipo ghakuzura na vyakumera, apo aisi ukuru uwo uli mu mapopa ghakutali comene na Tera ukusunga maji ghanandi kuluska maji gha pasi pa Tera capasi, nyanja, milonga, na maji gha mu mlengalenga vyose pamoza. Pa Tera chapasi pali vigaŵa vya tectonic plates, ivyo vikwenda pachokopachoko, ndipo vikukolerana kuti vipangiske mapiri, mapiri ghakuphulika, na vindindindi. Tera chili na dongo la maji-maji ghanandi agho ghakupangiska kuti paŵe chivikililo cha magineti icho chikutondeska mphepo za zuŵa zakunanga na muhanya wa mu mlengalenga kufika pa Tera.
pvx87ok5onymry5494cmesytz8c3jnc
115567
115566
2026-04-05T01:14:56Z
Kwamikagami
6862
115567
wikitext
text/x-wiki
[[file:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|thumb|Charu cha pasi]]
[[file:earth symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|🜨]]
'''Tera''' panji '''Charu cha pasi''' panjiso mwakufupikiska '''Charu''' (chimanyikwiro: [[file:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]) ni [[Chanya|chibwe]] cha chitatu kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]] ndipo ni chinthu cha mlengalenga chimoza pera icho chikumanyikwa kuti chili na umoyo . Ivi vikuchitika chifukwa chakuti Tera nchibwe cha nyanja, ndipo ndicho chekha mu dongosolo la dazi ilo likusunga maji gha maji gha pa mtunda . Pafupifupi maji ghose gha pa Tera ghali mu nyanja yake ya pa Tera yose, ndipo ghakubenekelera 70.8% ya chigaŵa cha Tera . 29.2% ya Tera iyo yakhalako ni charu chapasi, ndipo vinandi vya Tera [[Nthantha|ichi]] vili mu chigaŵa cha charu chapasi . Malo ghanandi gha pa charu chapasi ghali na cinyezi ndipo ghakuzura na vyakumera, apo aisi ukuru uwo uli mu mapopa ghakutali comene na Tera ukusunga maji ghanandi kuluska maji gha pasi pa Tera capasi, nyanja, milonga, na maji gha mu mlengalenga vyose pamoza. Pa Tera chapasi pali vigaŵa vya tectonic plates, ivyo vikwenda pachokopachoko, ndipo vikukolerana kuti vipangiske mapiri, mapiri ghakuphulika, na vindindindi. Tera chili na dongo la maji-maji ghanandi agho ghakupangiska kuti paŵe chivikililo cha magineti icho chikutondeska mphepo za zuŵa zakunanga na muhanya wa mu mlengalenga kufika pa Tera.
5zfs68rahjkkand83zylan41zy64pu5
115568
115567
2026-04-05T01:16:13Z
Kwamikagami
6862
115568
wikitext
text/x-wiki
[[file:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|thumb|Charu cha pasi (& [[Afilika]])]]
[[file:earth symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|🜨]]
'''Tera''' panji '''Charu cha pasi''' panjiso mwakufupikiska '''Charu''' (chimanyikwiro: [[file:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]) ni [[Chanya|chibwe]] cha chitatu kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]] ndipo ni chinthu cha mlengalenga chimoza pera icho chikumanyikwa kuti chili na umoyo . Ivi vikuchitika chifukwa chakuti Tera nchibwe cha nyanja, ndipo ndicho chekha mu dongosolo la dazi ilo likusunga maji gha maji gha pa mtunda . Pafupifupi maji ghose gha pa Tera ghali mu nyanja yake ya pa Tera yose, ndipo ghakubenekelera 70.8% ya chigaŵa cha Tera . 29.2% ya Tera iyo yakhalako ni charu chapasi, ndipo vinandi vya Tera [[Nthantha|ichi]] vili mu chigaŵa cha charu chapasi . Malo ghanandi gha pa charu chapasi ghali na cinyezi ndipo ghakuzura na vyakumera, apo aisi ukuru uwo uli mu mapopa ghakutali comene na Tera ukusunga maji ghanandi kuluska maji gha pasi pa Tera capasi, nyanja, milonga, na maji gha mu mlengalenga vyose pamoza. Pa Tera chapasi pali vigaŵa vya tectonic plates, ivyo vikwenda pachokopachoko, ndipo vikukolerana kuti vipangiske mapiri, mapiri ghakuphulika, na vindindindi. Tera chili na dongo la maji-maji ghanandi agho ghakupangiska kuti paŵe chivikililo cha magineti icho chikutondeska mphepo za zuŵa zakunanga na muhanya wa mu mlengalenga kufika pa Tera.
pnyomt6k74cpd2ri1gfdj7tc49cpwrs
115573
115568
2026-04-05T01:18:40Z
Kwamikagami
6862
115573
wikitext
text/x-wiki
[[file:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|thumb|Charu cha pasi (& [[Afilika]])]]
[[file:earth symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|🜨]]
'''Tera''' panji '''Charu cha pasi''' panjiso mwakufupikiska '''Charu''' (chimanyikwiro: [[file:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]) ni [[Chanya|chibwe]] cha chitatu kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]] ndipo ni chinthu cha mlengalenga chimoza pera icho chikumanyikwa kuti chili na umoyo . Ivi vikuchitika chifukwa chakuti Tera nchibwe cha nyanja, ndipo ndicho chekha mu dongosolo la dazi ilo likusunga maji gha maji gha pa mtunda . Pafupifupi maji ghose gha pa Tera ghali mu nyanja yake ya pa Tera yose, ndipo ghakubenekelera 70.8% ya chigaŵa cha Tera . 29.2% ya Tera iyo yakhalako ni charu chapasi, ndipo vinandi vya Tera [[Nthantha|ichi]] vili mu chigaŵa cha charu chapasi . Malo ghanandi gha pa charu chapasi ghali na cinyezi ndipo ghakuzura na vyakumera, apo aisi ukuru uwo uli mu mapopa ghakutali comene na Tera ukusunga maji ghanandi kuluska maji gha pasi pa Tera capasi, nyanja, milonga, na maji gha mu mlengalenga vyose pamoza. Pa Tera chapasi pali vigaŵa vya tectonic plates, ivyo vikwenda pachokopachoko, ndipo vikukolerana kuti vipangiske mapiri, mapiri ghakuphulika, na vindindindi. Tera chili na dongo la maji-maji ghanandi agho ghakupangiska kuti paŵe chivikililo cha magineti icho chikutondeska mphepo za zuŵa zakunanga na muhanya wa mu mlengalenga kufika pa Tera.
[[category:Chibwe]]
m17vd0j58jlu50chvepbb5sha14270c
115577
115573
2026-04-05T01:23:14Z
Kwamikagami
6862
115577
wikitext
text/x-wiki
[[file:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|thumb|Charu cha pasi (& [[Afilika]])]]
[[file:earth symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|🜨]]
'''Tera''' panji '''Charu cha pasi''' panjiso mwakufupikiska '''Charu''' (chimanyikwiro: [[file:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]) ni [[Chanya|chibwe]] cha chitatu kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]] ndipo ni chinthu cha mlengalenga chimoza pera icho chikumanyikwa kuti chili na umoyo . Ivi vikuchitika chifukwa chakuti Tera nchibwe cha nyanja, ndipo ndicho chekha mu dongosolo la dazi ilo likusunga maji gha maji gha pa mtunda . Pafupifupi maji ghose gha pa Tera ghali mu nyanja yake ya pa Tera yose, ndipo ghakubenekelera 70.8% ya chigaŵa cha Tera . 29.2% ya Tera iyo yakhalako ni charu chapasi, ndipo vinandi vya Tera [[Nthantha|ichi]] vili mu chigaŵa cha charu chapasi . Malo ghanandi gha pa charu chapasi ghali na cinyezi ndipo ghakuzura na vyakumera, apo aisi ukuru uwo uli mu mapopa ghakutali comene na Tera ukusunga maji ghanandi kuluska maji gha pasi pa Tera capasi, nyanja, milonga, na maji gha mu mlengalenga vyose pamoza. Pa Tera chapasi pali vigaŵa vya tectonic plates, ivyo vikwenda pachokopachoko, ndipo vikukolerana kuti vipangiske mapiri, mapiri ghakuphulika, na vindindindi. Tera chili na dongo la maji-maji ghanandi agho ghakupangiska kuti paŵe chivikililo cha magineti icho chikutondeska mphepo za zuŵa zakunanga na muhanya wa mu mlengalenga kufika pa Tera.
[[category:Chanya]]
6pp5r0t9devr2085nddkjkvbv92j3ey
115602
115577
2026-04-05T01:52:32Z
Kwamikagami
6862
115602
wikitext
text/x-wiki
[[file:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|thumb|Charu cha pasi (& [[Afilika]])]]
[[file:earth symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|🜨]]
'''Tera''' panji '''Charu cha pasi''' panjiso mwakufupikiska '''Charu''' (chimanyikwiro: [[file:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]) ni [[Chanya|chibwe]] cha chitatu kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]] ndipo ni chinthu cha mlengalenga chimoza pera icho chikumanyikwa kuti chili na umoyo . Ivi vikuchitika chifukwa chakuti Tera nchibwe cha nyanja, ndipo ndicho chekha mu dongosolo la dazi ilo likusunga maji gha maji gha pa mtunda . Pafupifupi maji ghose gha pa Tera ghali mu nyanja yake ya pa Tera yose, ndipo ghakubenekelera 70.8% ya chigaŵa cha Tera . 29.2% ya Tera iyo yakhalako ni charu chapasi, ndipo vinandi vya Tera [[Nthantha|ichi]] vili mu chigaŵa cha charu chapasi . Malo ghanandi gha pa charu chapasi ghali na cinyezi ndipo ghakuzura na vyakumera, apo aisi ukuru uwo uli mu mapopa ghakutali comene na Tera ukusunga maji ghanandi kuluska maji gha pasi pa Tera capasi, nyanja, milonga, na maji gha mu mlengalenga vyose pamoza. Pa Tera chapasi pali vigaŵa vya tectonic plates, ivyo vikwenda pachokopachoko, ndipo vikukolerana kuti vipangiske mapiri, mapiri ghakuphulika, na vindindindi. Tera chili na dongo la maji-maji ghanandi agho ghakupangiska kuti paŵe chivikililo cha magineti icho chikutondeska mphepo za zuŵa zakunanga na muhanya wa mu mlengalenga kufika pa Tera.
[[category:Chibwe]]
m17vd0j58jlu50chvepbb5sha14270c
Chibwe
0
7841
115569
112599
2026-04-05T01:17:23Z
Kwamikagami
6862
115569
wikitext
text/x-wiki
[[File:Planet_collage_to_scale.jpg|thumb|upright=1.5|Vibwe vinkhondi na vitatu vya mu [[kanozgero ka zuŵa]] na kukura kwa sikelo (kucanya mpaka pasi, kumazere kuya kumalyero): [[Satani]], [[Jupita]], [[Yurenasi]], [[Neputuni]] (vibwe vya kuwaro), [[Tera]], [[Vinasi]], [[Aresi]], na [[Mekyuri (chibwe)|Mekyuri]] (vibwe vya mkati)]]
'''Chibwe''' ni chinthu cha kuchanya icho chikuzingilizga nyenyezi (nga ni Zuŵa), chili na unandi wakukwana kuti nkhongono yake yakuguza yikokere ku kawonekero ka pafupifupi kakuzungulira (hydrostatic equilibrium), ndipo yawuskapo nthowa yake yakuzingilira ya vinyakhe vinyake, nga umo vikulongosolekera na wupu wa International Astronomical Union (IAU). Mapulaneti ghangaŵa gha malibwe (mwachiyelezgero, Charu chapasi, Mars), mapulaneti ghakurughakuru gha mphepo (mwachiyelezgero, Jupiter, Saturn), panji mapulaneti ghakurughakuru gha aisi (mwachiyelezgero, Uranus, Neptune), apo vinthu vichokovichoko nga ni Pluto ivyo vindafumepo pa mzere wake vikugaŵika nga ni mapulaneti ghachokoghachoko; mapulaneti agho ghali kuwaro kwa dongosolo lithu ghakuchemeka exoplanets.
[[category:Chibwe| ]]
fxlbrtfvi9d8ndu0158ln3i7a27jz26
115576
115569
2026-04-05T01:23:00Z
Kwamikagami
6862
115576
wikitext
text/x-wiki
[[File:Planet_collage_to_scale.jpg|thumb|upright=1.5|Vibwe vinkhondi na vitatu vya mu [[kanozgero ka zuŵa]] na kukura kwa sikelo (kucanya mpaka pasi, kumazere kuya kumalyero): [[Satani]], [[Jupita]], [[Yurenasi]], [[Neputuni]] (vibwe vya kuwaro), [[Tera]], [[Vinasi]], [[Aresi]], na [[Mekyuri (chibwe)|Mekyuri]] (vibwe vya mkati)]]
'''Chibwe''' ni chinthu cha kuchanya icho chikuzingilizga nyenyezi (nga ni Zuŵa), chili na unandi wakukwana kuti nkhongono yake yakuguza yikokere ku kawonekero ka pafupifupi kakuzungulira (hydrostatic equilibrium), ndipo yawuskapo nthowa yake yakuzingilira ya vinyakhe vinyake, nga umo vikulongosolekera na wupu wa International Astronomical Union (IAU). Mapulaneti ghangaŵa gha malibwe (mwachiyelezgero, Charu chapasi, Mars), mapulaneti ghakurughakuru gha mphepo (mwachiyelezgero, Jupiter, Saturn), panji mapulaneti ghakurughakuru gha aisi (mwachiyelezgero, Uranus, Neptune), apo vinthu vichokovichoko nga ni Pluto ivyo vindafumepo pa mzere wake vikugaŵika nga ni mapulaneti ghachokoghachoko; mapulaneti agho ghali kuwaro kwa dongosolo lithu ghakuchemeka exoplanets.
[[category:Chanya| ]]
bju00ksqplh445eb31mw6flxh17ol2n
115599
115576
2026-04-05T01:51:56Z
Kwamikagami
6862
115599
wikitext
text/x-wiki
[[File:Planet_collage_to_scale.jpg|thumb|upright=1.5|Vibwe vinkhondi na vitatu vya mu [[kanozgero ka zuŵa]] na kukura kwa sikelo (kucanya mpaka pasi, kumazere kuya kumalyero): [[Satani]], [[Jupita]], [[Yurenasi]], [[Neputuni]] (vibwe vya kuwaro), [[Tera]], [[Vinasi]], [[Aresi]], na [[Mekyuri (chibwe)|Mekyuri]] (vibwe vya mkati)]]
'''Chibwe''' ni chinthu cha kuchanya icho chikuzingilizga nyenyezi (nga ni Zuŵa), chili na unandi wakukwana kuti nkhongono yake yakuguza yikokere ku kawonekero ka pafupifupi kakuzungulira (hydrostatic equilibrium), ndipo yawuskapo nthowa yake yakuzingilira ya vinyakhe vinyake, nga umo vikulongosolekera na wupu wa International Astronomical Union (IAU). Mapulaneti ghangaŵa gha malibwe (mwachiyelezgero, Charu chapasi, Mars), mapulaneti ghakurughakuru gha mphepo (mwachiyelezgero, Jupiter, Saturn), panji mapulaneti ghakurughakuru gha aisi (mwachiyelezgero, Uranus, Neptune), apo vinthu vichokovichoko nga ni Pluto ivyo vindafumepo pa mzere wake vikugaŵika nga ni mapulaneti ghachokoghachoko; mapulaneti agho ghali kuwaro kwa dongosolo lithu ghakuchemeka exoplanets.
[[category:Chibwe| ]]
fxlbrtfvi9d8ndu0158ln3i7a27jz26
115613
115599
2026-04-05T02:01:28Z
Kwamikagami
6862
115613
wikitext
text/x-wiki
[[File:Planet_collage_to_scale.jpg|thumb|upright=1.5|Vibwe vinkhondi na vitatu vya mu [[kanozgero ka zuŵa]] na kukura kwa sikelo (kucanya mpaka pasi, kumazere kuya kumalyero): [[Satani]], [[Jupita]], [[Yurenasi]], [[Neputuni]] (vibwe vya kuwaro), [[Tera]], [[Vinasi]], [[Aresi]], na [[Mekyuri (chibwe)|Mekyuri]] (vibwe vya mkati)]]
'''Chibwe''' ni chinthu cha kuchanya icho chikuzingilizga nyenyezi (nga ni [[Zuŵa]]), chili na unandi wakukwana kuti nkhongono yake yakuguza yikokere ku kawonekero ka pafupifupi kakuzungulira (hydrostatic equilibrium), ndipo yawuskapo nthowa yake yakuzingilira ya vinyakhe vinyake, nga umo vikulongosolekera na wupu wa International Astronomical Union (IAU). Mapulaneti ghangaŵa gha malibwe (mwachiyelezgero, [[Charu chapasi]], [[Mars]]), mapulaneti ghakurughakuru gha mphepo (mwachiyelezgero, [[Jupiter]], [[Saturn]]), panji mapulaneti ghakurughakuru gha aisi (mwachiyelezgero, [[Uranus]], [[Neptune]]), apo vinthu vichokovichoko nga ni [[Pluto]] ivyo vindafumepo pa mzere wake vikugaŵika nga ni mapulaneti ghachokoghachoko; mapulaneti agho ghali kuwaro kwa dongosolo lithu ghakuchemeka exoplanets.
[[category:Chibwe| ]]
mn2ilxs695ux3lx8meu68on3cnq4t0m
115619
115613
2026-04-05T02:30:56Z
Kwamikagami
6862
115619
wikitext
text/x-wiki
[[File:Planet_collage_to_scale.jpg|thumb|upright=1.5|Vibwe vinkhondi na vitatu vya mu [[kanozgero ka zuŵa]] na kukura kwa sikelo (kucanya mpaka pasi, kumazere kuya kumalyero): [[Satani]], [[Jupita]], [[Yurenasi]], [[Neputuni]] (vibwe vya kuwaro), [[Tera]], [[Vinasi]], [[Aresi]], na [[Mekyuri (chibwe)|Mekyuri]] (vibwe vya mkati)]]
'''Chibwe''' panji '''chanya''' ni chinthu cha kuchanya icho chikuzingilizga nyenyezi (nga ni [[Zuŵa]]), chili na unandi wakukwana kuti nkhongono yake yakuguza yikokere ku kawonekero ka pafupifupi kakuzungulira (hydrostatic equilibrium), ndipo yawuskapo nthowa yake yakuzingilira ya vinyakhe vinyake, nga umo vikulongosolekera na wupu wa International Astronomical Union (IAU). Mapulaneti ghangaŵa gha malibwe (mwachiyelezgero, [[Charu chapasi]], [[Mars]]), mapulaneti ghakurughakuru gha mphepo (mwachiyelezgero, [[Jupiter]], [[Saturn]]), panji mapulaneti ghakurughakuru gha aisi (mwachiyelezgero, [[Uranus]], [[Neptune]]), apo vinthu vichokovichoko nga ni [[Pluto]] ivyo vindafumepo pa mzere wake vikugaŵika nga ni mapulaneti ghachokoghachoko; mapulaneti agho ghali kuwaro kwa dongosolo lithu ghakuchemeka exoplanets.
[[category:Chibwe| ]]
6mrmdz1uvdel4p3ncen59lngnxuoa77
115671
115619
2026-04-05T03:16:42Z
Kwamikagami
6862
115671
wikitext
text/x-wiki
[[File:Planet_collage_to_scale.jpg|thumb|upright=1.5|Vibwe vinkhondi na vitatu vya mu [[kanozgero ka zuŵa]] na kukura kwa sikelo (kucanya mpaka pasi, kumazere kuya kumalyero): [[Satani]], [[Jupita]], [[Yurenasi]], [[Neputuni]] (vibwe vya kuwaro), [[Tera]], [[Vinasi]], [[Aresi]], na [[Mekyuri]] (vibwe vya mkati)]]
'''Chibwe''' panji '''chanya''' ni chinthu cha kuchanya icho chikuzingilizga nyenyezi (nga ni [[Zuŵa]]), chili na unandi wakukwana kuti nkhongono yake yakuguza yikokere ku kawonekero ka pafupifupi kakuzungulira (hydrostatic equilibrium), ndipo yawuskapo nthowa yake yakuzingilira ya vinyakhe vinyake, nga umo vikulongosolekera na wupu wa International Astronomical Union (IAU). Mapulaneti ghangaŵa gha malibwe (mwachiyelezgero, [[Charu chapasi]], [[Mars]]), mapulaneti ghakurughakuru gha mphepo (mwachiyelezgero, [[Jupiter]], [[Saturn]]), panji mapulaneti ghakurughakuru gha aisi (mwachiyelezgero, [[Uranus]], [[Neptune]]), apo vinthu vichokovichoko nga ni [[Pluto]] ivyo vindafumepo pa mzere wake vikugaŵika nga ni mapulaneti ghachokoghachoko; mapulaneti agho ghali kuwaro kwa dongosolo lithu ghakuchemeka exoplanets.
[[category:Chibwe| ]]
kv3jkxx06w0z5cd3lb9h730r0x822gs
Zuŵa
0
7903
115584
112442
2026-04-05T01:28:04Z
Kwamikagami
6862
115584
wikitext
text/x-wiki
[[File:Howl Bangladesh.jpg|thumb|Zuŵa]]
[[file:Sun symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☉]]
'''Zuŵa''' panji '''Dazi''' ni [[nyenyezi]] pakati pa [[Kanozgero ka Dazi]]. Ni chinthu chikuru chomene, pafupifupi chakufikapo cha [[Plasma (physics)|plasma]], icho chikutenthemeska kufika pa [[incandescence]] na [[kuphatikizgika kwa nyukiliya]] vyakuchitika mu mtima wake, chikufumiska nkhongono kufuma ku [[pamwamba]] chomenechomene nga ni [[ungweru wakuwoneka]] na radiation ya infra. Ni nthowa yakuzirwa comene iyo yikupereka nkhongono ku [[umoyo]] pa [[Caru capasi]]. Zuŵa laŵa [[Zuŵa mu chikhalidwe|chinthu chakuchindikika]] mu mitundu yinandi. Yaŵa nkhani yikuru chomene ya kafukufuku wa vyakuthambo kufuma mu [[Mdauko wakale|nyengo yakale]].
[[Category:Chanya|*]]
s6pichk2iqswdnrg1zefn1c4gw6tfch
115601
115584
2026-04-05T01:52:22Z
Kwamikagami
6862
115601
wikitext
text/x-wiki
[[File:Howl Bangladesh.jpg|thumb|Zuŵa]]
[[file:Sun symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☉]]
'''Zuŵa''' panji '''Dazi''' ni [[nyenyezi]] pakati pa [[Kanozgero ka Dazi]]. Ni chinthu chikuru chomene, pafupifupi chakufikapo cha [[Plasma (physics)|plasma]], icho chikutenthemeska kufika pa [[incandescence]] na [[kuphatikizgika kwa nyukiliya]] vyakuchitika mu mtima wake, chikufumiska nkhongono kufuma ku [[pamwamba]] chomenechomene nga ni [[ungweru wakuwoneka]] na radiation ya infra. Ni nthowa yakuzirwa comene iyo yikupereka nkhongono ku [[umoyo]] pa [[Caru capasi]]. Zuŵa laŵa [[Zuŵa mu chikhalidwe|chinthu chakuchindikika]] mu mitundu yinandi. Yaŵa nkhani yikuru chomene ya kafukufuku wa vyakuthambo kufuma mu [[Mdauko wakale|nyengo yakale]].
[[Category:Chibwe|*]]
acm2g2j5jbgxmldbrq5rrkd9rgjscty
115614
115601
2026-04-05T02:02:03Z
Kwamikagami
6862
115614
wikitext
text/x-wiki
[[File:Howl Bangladesh.jpg|thumb|Zuŵa]]
[[file:Sun symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☉]]
'''Zuŵa''' ('''Zuba''') panji '''Dazi''' ni [[nyenyezi]] pakati pa [[Kanozgero ka Dazi]]. Ni chinthu chikuru chomene, pafupifupi chakufikapo cha [[Plasma (physics)|plasma]], icho chikutenthemeska kufika pa [[incandescence]] na [[kuphatikizgika kwa nyukiliya]] vyakuchitika mu mtima wake, chikufumiska nkhongono kufuma ku [[pamwamba]] chomenechomene nga ni [[ungweru wakuwoneka]] na radiation ya infra. Ni nthowa yakuzirwa comene iyo yikupereka nkhongono ku [[umoyo]] pa [[Caru capasi]]. Zuŵa laŵa [[Zuŵa mu chikhalidwe|chinthu chakuchindikika]] mu mitundu yinandi. Yaŵa nkhani yikuru chomene ya kafukufuku wa vyakuthambo kufuma mu [[Mdauko wakale|nyengo yakale]].
[[Category:Chibwe|*]]
20cgvde5w35nz4g1unrcgavpi7xrnr0
115678
115614
2026-04-05T03:28:26Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Zuba]] to [[Zuŵa]] over redirect: preferred in articles
115614
wikitext
text/x-wiki
[[File:Howl Bangladesh.jpg|thumb|Zuŵa]]
[[file:Sun symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☉]]
'''Zuŵa''' ('''Zuba''') panji '''Dazi''' ni [[nyenyezi]] pakati pa [[Kanozgero ka Dazi]]. Ni chinthu chikuru chomene, pafupifupi chakufikapo cha [[Plasma (physics)|plasma]], icho chikutenthemeska kufika pa [[incandescence]] na [[kuphatikizgika kwa nyukiliya]] vyakuchitika mu mtima wake, chikufumiska nkhongono kufuma ku [[pamwamba]] chomenechomene nga ni [[ungweru wakuwoneka]] na radiation ya infra. Ni nthowa yakuzirwa comene iyo yikupereka nkhongono ku [[umoyo]] pa [[Caru capasi]]. Zuŵa laŵa [[Zuŵa mu chikhalidwe|chinthu chakuchindikika]] mu mitundu yinandi. Yaŵa nkhani yikuru chomene ya kafukufuku wa vyakuthambo kufuma mu [[Mdauko wakale|nyengo yakale]].
[[Category:Chibwe|*]]
20cgvde5w35nz4g1unrcgavpi7xrnr0
Satani
0
11432
115609
111009
2026-04-05T01:53:48Z
Kwamikagami
6862
115609
wikitext
text/x-wiki
[[File:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|thumb|upright=1.5|Chanya la Mlisko]]
[[file:Saturn symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♄]]
'''Chanya la Mlisko''' (''Saturn''; chimanyikwiro: [[file:Saturn symbol (fixed width).svg|16px|♄]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]].
[[File:PIA12797-Saturn&FiveMoons-20110729-FullColor-20180730.jpg|thumb|upright=1.5|5 [[mwezi|miyezi]] ya chanya.]]
[[Category:Chibwe|Mlisko]]
10opzffzkxljmh4kwk42z87gvvm14k6
115616
115609
2026-04-05T02:29:40Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Chanya la Mlisko]] to [[Satani]]
115609
wikitext
text/x-wiki
[[File:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|thumb|upright=1.5|Chanya la Mlisko]]
[[file:Saturn symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♄]]
'''Chanya la Mlisko''' (''Saturn''; chimanyikwiro: [[file:Saturn symbol (fixed width).svg|16px|♄]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]].
[[File:PIA12797-Saturn&FiveMoons-20110729-FullColor-20180730.jpg|thumb|upright=1.5|5 [[mwezi|miyezi]] ya chanya.]]
[[Category:Chibwe|Mlisko]]
10opzffzkxljmh4kwk42z87gvvm14k6
115618
115616
2026-04-05T02:30:27Z
Kwamikagami
6862
115618
wikitext
text/x-wiki
[[File:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|thumb|upright=1.5|Satani]]
[[file:Saturn symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♄]]
'''Satani''' (''Saturn'') panji '''Chanya la Mlisko''' (chimanyikwiro: [[file:Saturn symbol (fixed width).svg|16px|♄]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]].
[[File:PIA12797-Saturn&FiveMoons-20110729-FullColor-20180730.jpg|thumb|upright=1.5|5 [[mwezi|miyezi]] ya chanya.]]
[[Category:Chibwe]]
hqghhrrcv0q5t1w9lkyz21drzifaxen
115620
115618
2026-04-05T02:31:22Z
Kwamikagami
6862
115620
wikitext
text/x-wiki
[[File:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|thumb|upright=1.5|Satani]]
[[file:Saturn symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♄]]
'''Satani''' (''Saturn'') panji '''Chanya la Mlisko''' (chimanyikwiro: [[file:Saturn symbol (fixed width).svg|16px|♄]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]].
[[File:PIA12797-Saturn&FiveMoons-20110729-FullColor-20180730.jpg|thumb|upright=1.5|5 [[mwezi|myezi]] ya Satani.]]
[[Category:Chibwe]]
it48x33jho0jiyw1hgl9232p9uo03df
115621
115620
2026-04-05T02:31:47Z
Kwamikagami
6862
115621
wikitext
text/x-wiki
[[File:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|thumb|upright=1.5|Satani]]
[[file:Saturn symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♄]]
'''Satani''' (''Saturn'') panji '''Chanya la Mlisko''' (chimanyikwiro: [[file:Saturn symbol (fixed width).svg|16px|♄]]) ni [[chibwe]] la [[Zuŵa]].
[[File:PIA12797-Saturn&FiveMoons-20110729-FullColor-20180730.jpg|thumb|upright=1.5|5 [[mwezi|myezi]] ya Satani.]]
[[Category:Chibwe]]
3uia6rl4h9590ciyne0cc6cd3qvli6e
115622
115621
2026-04-05T02:32:16Z
Kwamikagami
6862
115622
wikitext
text/x-wiki
[[File:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|thumb|upright=1.5|Satani]]
[[file:Saturn symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♄]]
'''Satani''' (''Saturn'') panji '''Chanya la Mlisko''' (chimanyikwiro: [[file:Saturn symbol (fixed width).svg|16px|♄]]) ni [[chibwe]] la 6 la [[Zuŵa]].
[[File:PIA12797-Saturn&FiveMoons-20110729-FullColor-20180730.jpg|thumb|upright=1.5|5 [[mwezi|myezi]] ya Satani.]]
[[Category:Chibwe]]
k42q5gg13m69u3m8hpeid78wo2ych6z
115623
115622
2026-04-05T02:32:56Z
Kwamikagami
6862
115623
wikitext
text/x-wiki
[[File:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|thumb|upright=1.5|Satani]]
[[file:Saturn symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♄]]
'''Satani''' (''Saturn'') panji '''Chanya la Mlisko''' (chimanyikwiro: [[file:Saturn symbol (fixed width).svg|16px|♄]]) ni [[chibwe]] cha 6 cha [[Zuŵa]].
[[File:PIA12797-Saturn&FiveMoons-20110729-FullColor-20180730.jpg|thumb|upright=1.5|5 [[mwezi|myezi]] ya Satani.]]
[[Category:Chibwe]]
nb668qqkt0bffgfq99trtrsfd51a3ry
115646
115623
2026-04-05T02:47:45Z
Kwamikagami
6862
115646
wikitext
text/x-wiki
[[File:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|thumb|upright=1.5|Satani]]
[[file:Saturn symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♄]]
'''Satani''' (''Saturn'') panji '''Chanya la Mlisko''' (chimanyikwiro: [[file:Saturn symbol (fixed width).svg|16px|♄]]) ni [[chibwe]] cha 6 chachiŵiri kufuma pa [[Zuŵa]].
[[File:PIA12797-Saturn&FiveMoons-20110729-FullColor-20180730.jpg|thumb|upright=1.5|5 [[mwezi|myezi]] ya Satani.]]
[[Category:Chibwe]]
p3omabymzc3h0ly18jcay3hm13q7uan
Mekyuri
0
11436
115610
111007
2026-04-05T01:54:05Z
Kwamikagami
6862
115610
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mercury in true color.jpg|thumb|Chanya la Luskaka]]
[[file:Mercury symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☿]]
'''Chanya la Luskaka''' (''Mercury''; chimanyikwiro: [[file:Mercury symbol (fixed width).svg|16px|☿]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe|Luskaka]]
oib5dkex875lod24zsribpvrmnna71f
115639
115610
2026-04-05T02:42:19Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Chanya la Luskaka]] to [[Mekyuri]]
115610
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mercury in true color.jpg|thumb|Chanya la Luskaka]]
[[file:Mercury symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☿]]
'''Chanya la Luskaka''' (''Mercury''; chimanyikwiro: [[file:Mercury symbol (fixed width).svg|16px|☿]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe|Luskaka]]
oib5dkex875lod24zsribpvrmnna71f
115641
115639
2026-04-05T02:42:57Z
Kwamikagami
6862
115641
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mercury in true color.jpg|thumb|Chanya la Luskaka]]
[[file:Mercury symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☿]]
'''Mekyuri''' (''Mercury'') '''Chanya la Luskaka''' (chimanyikwiro: [[file:Mercury symbol (fixed width).svg|16px|☿]]) ni [[chibwe]] cha 1 cha [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe|Luskaka]]
iyl9bzowv77lh94mlh9noe1ay50vx7d
115642
115641
2026-04-05T02:43:13Z
Kwamikagami
6862
115642
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mercury in true color.jpg|thumb|Mekyuri]]
[[file:Mercury symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☿]]
'''Mekyuri''' (''Mercury'') '''Chanya la Luskaka''' (chimanyikwiro: [[file:Mercury symbol (fixed width).svg|16px|☿]]) ni [[chibwe]] cha 1 cha [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe|Luskaka]]
oyt0197wlx6ck806ug10n31mzups20e
115643
115642
2026-04-05T02:44:38Z
Kwamikagami
6862
115643
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mercury in true color.jpg|thumb|Mekyuri]]
[[file:Mercury symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☿]]
'''Mekyuri''' (''Mercury'') '''Chanya la Luskaka''' (chimanyikwiro: [[file:Mercury symbol (fixed width).svg|16px|☿]]) ni [[chibwe]] cha 1 kufuma pa [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe|Luskaka]]
rq87wl148p4mwjkxtugg95tsucow39j
115644
115643
2026-04-05T02:45:34Z
Kwamikagami
6862
115644
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mercury in true color.jpg|thumb|Mekyuri]]
[[file:Mercury symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☿]]
'''Mekyuri''' (''Mercury'') '''Chanya la Luskaka''' (chimanyikwiro: [[file:Mercury symbol (fixed width).svg|16px|☿]]) ni [[chibwe]] cha chimoza kufuma pa [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe|Luskaka]]
kulsqehld5k3kahd4jy90tvjor7twp7
115648
115644
2026-04-05T02:49:15Z
Kwamikagami
6862
merge duplicate
115648
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mercury in true color.jpg|thumb|Mekyuri]]
[[file:Mercury symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☿]]
'''Mekyuri''' (''Mercury'') '''Chanya la Luskaka''' (chimanyikwiro: [[file:Mercury symbol (fixed width).svg|16px|☿]]) ni [[chibwe]] cha chimoza yakwamba kufuma ku [[Zuba|Zuŵa]], ndipo yikuzungulira pa mtunda wa makilomita pafupifupi 58 miliyoni. Pakuti Mercury ni pulaneti iyo yili pafupi chomene na Zuŵa, yikwenda mwaluŵiro chomene kuluska mapulaneti ghanyake ghose, ndipo yikwenda pa liwiro la makilomita pafupifupi 48 pa sekondi ndipo yikumalizga kuzungulira zuŵa limoza mu mazuŵa ghambura kukwana 88. Mercury ni yichoko chomene (yikuru chomene kuluska Mwezi na 40 peresenti pera) ndipo yili na malibwe. Vigaŵa vinandi vya pa charu chapasi vyapangika na vibowo vinandi chifukwa cha kukhwaskika kwa malibwe ghakuchemeka meteorites, nangauli paliso vidika vyakusalala, ivyo vili na vibowo vichoko waka ivyo vikuzura na lava. Caloris Basin ndiyo ni chibowo chikuru chomene, icho chili na utali wa makilomita pafupifupi 1,300, ndipo ŵakughanaghana kuti chikapangika apo chinthu chinyake icho chikaŵa na msinkhu wa makilomita 60 chikatimba charu ichi, ndipo chikuzingilizgika na mphete za mapiri izo zikaponyeka pachanya chifukwa cha kukhuŵara kwake. Pa malo agha paliso vigongwe vinandi vyakuyana na mtunda (ivyo vikuchemeka rupes) ivyo vikuwoneka kuti vikapangika apo chigaŵa chakotcha cha charu ichi chikazizima na kucepa vyaka pafupifupi mabiliyoni ghanayi ivyo vyajumpha, ndipo ivi vikapangiska kuti charu ichi chiŵe chakukhora. Pulaneti iyi yikuzungulira pafupi na mzere wake pacoko comene, ndipo yikutora mazuŵa pafupifupi 59 pa caru capasi kuti yimalizge kuzungulira kamoza. Ntheura, zuŵa limoza la dazi (kufuma pa kufuma kwa dazi m’paka pa kufuma kwa dazi) pa Mercury likuŵa pafupifupi mazuŵa 176 gha pa caru capasi—ghakutali kaŵiri kuluska mazuŵa 88 gha cilimika ca Mercurian. Mercury yili na nyengo yakuzizima comene pa caru capasi, kufuma pa 800°F (430°C) ku cigaŵa ico dazi likuwonekera m’paka pa -270°F (-170°C) ku cigaŵa ca mdima. Para kwafika usiku, mphepo yikukhira mwaluŵiro comene cifukwa mlengalenga wa pa caru capasi ulipo yayi, ndipo uli na helium na haidrojeni vicokovicoko waka ivyo vikufuma ku mphepo ya zuŵa, ndiposo mphepo zinyake zicoko waka.
[[Category:Chibwe]]
03zytgmsqwwvijaxadd2ziosv7s8d9h
115667
115648
2026-04-05T03:12:22Z
Kwamikagami
6862
115667
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mercury in true color.jpg|thumb|Mekyuri]]
[[file:Mercury symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|☿]]
'''Mekyuri''' (''Mercury'') '''Chanya la Luskaka''' (chimanyikwiro: [[file:Mercury symbol (fixed width).svg|16px|☿]]) ni [[chibwe]] yakwamba kufuma ku [[Zuba|Zuŵa]], ndipo yikuzungulira pa mtunda wa makilomita pafupifupi 58 miliyoni. Pakuti Mercury ni pulaneti iyo yili pafupi chomene na Zuŵa, yikwenda mwaluŵiro chomene kuluska mapulaneti ghanyake ghose, ndipo yikwenda pa liwiro la makilomita pafupifupi 48 pa sekondi ndipo yikumalizga kuzungulira zuŵa limoza mu mazuŵa ghambura kukwana 88. Mercury ni yichoko chomene (yikuru chomene kuluska Mwezi na 40 peresenti pera) ndipo yili na malibwe. Vigaŵa vinandi vya pa charu chapasi vyapangika na vibowo vinandi chifukwa cha kukhwaskika kwa malibwe ghakuchemeka meteorites, nangauli paliso vidika vyakusalala, ivyo vili na vibowo vichoko waka ivyo vikuzura na lava. Caloris Basin ndiyo ni chibowo chikuru chomene, icho chili na utali wa makilomita pafupifupi 1,300, ndipo ŵakughanaghana kuti chikapangika apo chinthu chinyake icho chikaŵa na msinkhu wa makilomita 60 chikatimba charu ichi, ndipo chikuzingilizgika na mphete za mapiri izo zikaponyeka pachanya chifukwa cha kukhuŵara kwake. Pa malo agha paliso vigongwe vinandi vyakuyana na mtunda (ivyo vikuchemeka rupes) ivyo vikuwoneka kuti vikapangika apo chigaŵa chakotcha cha charu ichi chikazizima na kucepa vyaka pafupifupi mabiliyoni ghanayi ivyo vyajumpha, ndipo ivi vikapangiska kuti charu ichi chiŵe chakukhora. Pulaneti iyi yikuzungulira pafupi na mzere wake pacoko comene, ndipo yikutora mazuŵa pafupifupi 59 pa caru capasi kuti yimalizge kuzungulira kamoza. Ntheura, zuŵa limoza la dazi (kufuma pa kufuma kwa dazi m’paka pa kufuma kwa dazi) pa Mercury likuŵa pafupifupi mazuŵa 176 gha pa caru capasi—ghakutali kaŵiri kuluska mazuŵa 88 gha cilimika ca Mercurian. Mercury yili na nyengo yakuzizima comene pa caru capasi, kufuma pa 800°F (430°C) ku cigaŵa ico dazi likuwonekera m’paka pa -270°F (-170°C) ku cigaŵa ca mdima. Para kwafika usiku, mphepo yikukhira mwaluŵiro comene cifukwa mlengalenga wa pa caru capasi ulipo yayi, ndipo uli na helium na haidrojeni vicokovicoko waka ivyo vikufuma ku mphepo ya zuŵa, ndiposo mphepo zinyake zicoko waka.
[[Category:Chibwe]]
amfhatvo6vrzhjd268ml88x1ebgldts
Venasi
0
11437
115582
111011
2026-04-05T01:26:41Z
Kwamikagami
6862
merge
115582
wikitext
text/x-wiki
[[File:Venus from Mariner 10.jpg|thumb|Chanya la Mphesko]]
[[file:Venus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♀]]
'''Chanya la Mphesko''' (''Venus''; chimanyikwiro: [[file:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]) ni [[chibwe]] chachiŵiri kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Venus yikuzingulira payekha pachokopachoko zamnyuma aposo wakuzingilizga Zuŵa, ndipo ivi vikupangiska kuti nyengo yake yakuzungulira yiŵe yitali chomene mu dongosolo la zuŵa, pafupifupi mazuŵa 243 gha pa charu chapasi. Lichoko chomene kuluska charu chapasi ndipo likwenera kuti lili na chigaŵa cha mukati chakuyana waka, ndipo lili na chisulo cha semisolid icho chikuzingilizgika na chakuvwara cha malibwe na chigaŵa chapasi. Venus ndiyo yikuŵala chomene mu mlengalenga pamanyuma pa Zuŵa na Mwezi chifukwa mitambo yake yikuwoneska chomene ungweru wa dazi. Chinthu chikuru icho chili mu mlengalenga ni carbon dioxide, iyo yikukolera kutentha mu greenhouse effect iyo njakukhora chomene kuluska iyo yili pa charu chapasi, ndipo ivi vikupangiska kuti Venus yiŵe pulaneti yakutentha chomene, ndipo kutentha kwake kukufika pafupifupi 900°F (480°C). Mu mitambo yakukhora iyi muli madontho gha sulfuric acid ndipo ghakuzungulira charu na mphepo iyo yikuchimbira pa liwiro la makilomita 360 pa ora. Nangauli charu ichi chikutora mazuŵa 243 kuti chizingilire kamoza, kweni mphepo iyo yikuchimbira chomene yikupangiska kuti mitambo yizingilire charu ichi mu mazuŵa ghanayi pera gha charu chapasi. Kutentha kwakukwana, mitambo ya asidi, na mphepo yikuru comene (iyo yikukura pafupifupi ka 90 pa caru capasi kuluska iyo yili pa caru capasi) vikupangiska kuti malo ghaŵe ghaheni comene. Ndipouli, vipangizo vyakufufuza vinthu vya mu mlengalenga vyakwaniska kufika pa Venus na kujambura malo ghake ghakuwomira ndiposo gha fuvu. Malo gha Venus ghapangikaso mapu na vyakufufuza ivyo vili na vipangizo vya radar ivyo vinga "wona" kwizira mu vigaŵa vya mitambo, kuvumbura malo agho ghali na vibowo, mapiri, mapiri ghakuphulika, na malo agho vibowo vyabenekelereka na vidika vya lava wakukhora wa mapiri ghakuphulika, kusazgapo vigaŵa viŵiri vikuru vya pachanya vyakuchemeka Terratarsh Terra na Aphrodite.
[[Category:Chanya|Mphesko]]
belj0iijid0slkj8234t48wwuo1cgtd
115583
115582
2026-04-05T01:27:11Z
Kwamikagami
6862
115583
wikitext
text/x-wiki
[[File:Venus from Mariner 10.jpg|thumb|Chanya la Mphesko (Venus)]]
[[file:Venus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♀]]
'''Chanya la Mphesko''' ('''''Venus'''''; chimanyikwiro: [[file:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]) ni [[chibwe]] chachiŵiri kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Venus yikuzingulira payekha pachokopachoko zamnyuma aposo wakuzingilizga Zuŵa, ndipo ivi vikupangiska kuti nyengo yake yakuzungulira yiŵe yitali chomene mu dongosolo la zuŵa, pafupifupi mazuŵa 243 gha pa charu chapasi. Lichoko chomene kuluska charu chapasi ndipo likwenera kuti lili na chigaŵa cha mukati chakuyana waka, ndipo lili na chisulo cha semisolid icho chikuzingilizgika na chakuvwara cha malibwe na chigaŵa chapasi. Venus ndiyo yikuŵala chomene mu mlengalenga pamanyuma pa Zuŵa na Mwezi chifukwa mitambo yake yikuwoneska chomene ungweru wa dazi. Chinthu chikuru icho chili mu mlengalenga ni carbon dioxide, iyo yikukolera kutentha mu greenhouse effect iyo njakukhora chomene kuluska iyo yili pa charu chapasi, ndipo ivi vikupangiska kuti Venus yiŵe pulaneti yakutentha chomene, ndipo kutentha kwake kukufika pafupifupi 900°F (480°C). Mu mitambo yakukhora iyi muli madontho gha sulfuric acid ndipo ghakuzungulira charu na mphepo iyo yikuchimbira pa liwiro la makilomita 360 pa ora. Nangauli charu ichi chikutora mazuŵa 243 kuti chizingilire kamoza, kweni mphepo iyo yikuchimbira chomene yikupangiska kuti mitambo yizingilire charu ichi mu mazuŵa ghanayi pera gha charu chapasi. Kutentha kwakukwana, mitambo ya asidi, na mphepo yikuru comene (iyo yikukura pafupifupi ka 90 pa caru capasi kuluska iyo yili pa caru capasi) vikupangiska kuti malo ghaŵe ghaheni comene. Ndipouli, vipangizo vyakufufuza vinthu vya mu mlengalenga vyakwaniska kufika pa Venus na kujambura malo ghake ghakuwomira ndiposo gha fuvu. Malo gha Venus ghapangikaso mapu na vyakufufuza ivyo vili na vipangizo vya radar ivyo vinga "wona" kwizira mu vigaŵa vya mitambo, kuvumbura malo agho ghali na vibowo, mapiri, mapiri ghakuphulika, na malo agho vibowo vyabenekelereka na vidika vya lava wakukhora wa mapiri ghakuphulika, kusazgapo vigaŵa viŵiri vikuru vya pachanya vyakuchemeka Terratarsh Terra na Aphrodite.
[[Category:Chanya|Mphesko]]
dwp97rka5c2lqtj95d7n589foluhnd7
115594
115583
2026-04-05T01:46:35Z
Kwamikagami
6862
115594
wikitext
text/x-wiki
[[File:Venus from Mariner 10.jpg|thumb|Venus]]
[[file:Venus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♀]]
'''Venus''' panji '''Chanya la Mphesko''' (chimanyikwiro: [[file:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]) ni [[chibwe]] chachiŵiri kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Venus yikuzingulira payekha pachokopachoko zamnyuma aposo wakuzingilizga Zuŵa, ndipo ivi vikupangiska kuti nyengo yake yakuzungulira yiŵe yitali chomene mu dongosolo la zuŵa, pafupifupi mazuŵa 243 gha pa charu chapasi. Lichoko chomene kuluska charu chapasi ndipo likwenera kuti lili na chigaŵa cha mukati chakuyana waka, ndipo lili na chisulo cha semisolid icho chikuzingilizgika na chakuvwara cha malibwe na chigaŵa chapasi. Venus ndiyo yikuŵala chomene mu mlengalenga pamanyuma pa Zuŵa na Mwezi chifukwa mitambo yake yikuwoneska chomene ungweru wa dazi. Chinthu chikuru icho chili mu mlengalenga ni carbon dioxide, iyo yikukolera kutentha mu greenhouse effect iyo njakukhora chomene kuluska iyo yili pa charu chapasi, ndipo ivi vikupangiska kuti Venus yiŵe pulaneti yakutentha chomene, ndipo kutentha kwake kukufika pafupifupi 900°F (480°C). Mu mitambo yakukhora iyi muli madontho gha sulfuric acid ndipo ghakuzungulira charu na mphepo iyo yikuchimbira pa liwiro la makilomita 360 pa ora. Nangauli charu ichi chikutora mazuŵa 243 kuti chizingilire kamoza, kweni mphepo iyo yikuchimbira chomene yikupangiska kuti mitambo yizingilire charu ichi mu mazuŵa ghanayi pera gha charu chapasi. Kutentha kwakukwana, mitambo ya asidi, na mphepo yikuru comene (iyo yikukura pafupifupi ka 90 pa caru capasi kuluska iyo yili pa caru capasi) vikupangiska kuti malo ghaŵe ghaheni comene. Ndipouli, vipangizo vyakufufuza vinthu vya mu mlengalenga vyakwaniska kufika pa Venus na kujambura malo ghake ghakuwomira ndiposo gha fuvu. Malo gha Venus ghapangikaso mapu na vyakufufuza ivyo vili na vipangizo vya radar ivyo vinga "wona" kwizira mu vigaŵa vya mitambo, kuvumbura malo agho ghali na vibowo, mapiri, mapiri ghakuphulika, na malo agho vibowo vyabenekelereka na vidika vya lava wakukhora wa mapiri ghakuphulika, kusazgapo vigaŵa viŵiri vikuru vya pachanya vyakuchemeka Terratarsh Terra na Aphrodite.
[[Category:Chanya|Mphesko]]
rhak5dnirbz77cqmw1fsi3s6vw4o40a
115607
115594
2026-04-05T01:53:22Z
Kwamikagami
6862
115607
wikitext
text/x-wiki
[[File:Venus from Mariner 10.jpg|thumb|Venus]]
[[file:Venus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♀]]
'''Venus''' panji '''Chanya la Mphesko''' (chimanyikwiro: [[file:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]) ni [[chibwe]] chachiŵiri kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Venus yikuzingulira payekha pachokopachoko zamnyuma aposo wakuzingilizga Zuŵa, ndipo ivi vikupangiska kuti nyengo yake yakuzungulira yiŵe yitali chomene mu dongosolo la zuŵa, pafupifupi mazuŵa 243 gha pa charu chapasi. Lichoko chomene kuluska charu chapasi ndipo likwenera kuti lili na chigaŵa cha mukati chakuyana waka, ndipo lili na chisulo cha semisolid icho chikuzingilizgika na chakuvwara cha malibwe na chigaŵa chapasi. Venus ndiyo yikuŵala chomene mu mlengalenga pamanyuma pa Zuŵa na Mwezi chifukwa mitambo yake yikuwoneska chomene ungweru wa dazi. Chinthu chikuru icho chili mu mlengalenga ni carbon dioxide, iyo yikukolera kutentha mu greenhouse effect iyo njakukhora chomene kuluska iyo yili pa charu chapasi, ndipo ivi vikupangiska kuti Venus yiŵe pulaneti yakutentha chomene, ndipo kutentha kwake kukufika pafupifupi 900°F (480°C). Mu mitambo yakukhora iyi muli madontho gha sulfuric acid ndipo ghakuzungulira charu na mphepo iyo yikuchimbira pa liwiro la makilomita 360 pa ora. Nangauli charu ichi chikutora mazuŵa 243 kuti chizingilire kamoza, kweni mphepo iyo yikuchimbira chomene yikupangiska kuti mitambo yizingilire charu ichi mu mazuŵa ghanayi pera gha charu chapasi. Kutentha kwakukwana, mitambo ya asidi, na mphepo yikuru comene (iyo yikukura pafupifupi ka 90 pa caru capasi kuluska iyo yili pa caru capasi) vikupangiska kuti malo ghaŵe ghaheni comene. Ndipouli, vipangizo vyakufufuza vinthu vya mu mlengalenga vyakwaniska kufika pa Venus na kujambura malo ghake ghakuwomira ndiposo gha fuvu. Malo gha Venus ghapangikaso mapu na vyakufufuza ivyo vili na vipangizo vya radar ivyo vinga "wona" kwizira mu vigaŵa vya mitambo, kuvumbura malo agho ghali na vibowo, mapiri, mapiri ghakuphulika, na malo agho vibowo vyabenekelereka na vidika vya lava wakukhora wa mapiri ghakuphulika, kusazgapo vigaŵa viŵiri vikuru vya pachanya vyakuchemeka Terratarsh Terra na Aphrodite.
[[Category:Chibwe|Mphesko]]
re6gevk2wjujp4ff1hlvs6qfiaxtb4b
115627
115607
2026-04-05T02:35:08Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Chanya la Mphesko]] to [[Yurenasi]]
115607
wikitext
text/x-wiki
[[File:Venus from Mariner 10.jpg|thumb|Venus]]
[[file:Venus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♀]]
'''Venus''' panji '''Chanya la Mphesko''' (chimanyikwiro: [[file:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]) ni [[chibwe]] chachiŵiri kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Venus yikuzingulira payekha pachokopachoko zamnyuma aposo wakuzingilizga Zuŵa, ndipo ivi vikupangiska kuti nyengo yake yakuzungulira yiŵe yitali chomene mu dongosolo la zuŵa, pafupifupi mazuŵa 243 gha pa charu chapasi. Lichoko chomene kuluska charu chapasi ndipo likwenera kuti lili na chigaŵa cha mukati chakuyana waka, ndipo lili na chisulo cha semisolid icho chikuzingilizgika na chakuvwara cha malibwe na chigaŵa chapasi. Venus ndiyo yikuŵala chomene mu mlengalenga pamanyuma pa Zuŵa na Mwezi chifukwa mitambo yake yikuwoneska chomene ungweru wa dazi. Chinthu chikuru icho chili mu mlengalenga ni carbon dioxide, iyo yikukolera kutentha mu greenhouse effect iyo njakukhora chomene kuluska iyo yili pa charu chapasi, ndipo ivi vikupangiska kuti Venus yiŵe pulaneti yakutentha chomene, ndipo kutentha kwake kukufika pafupifupi 900°F (480°C). Mu mitambo yakukhora iyi muli madontho gha sulfuric acid ndipo ghakuzungulira charu na mphepo iyo yikuchimbira pa liwiro la makilomita 360 pa ora. Nangauli charu ichi chikutora mazuŵa 243 kuti chizingilire kamoza, kweni mphepo iyo yikuchimbira chomene yikupangiska kuti mitambo yizingilire charu ichi mu mazuŵa ghanayi pera gha charu chapasi. Kutentha kwakukwana, mitambo ya asidi, na mphepo yikuru comene (iyo yikukura pafupifupi ka 90 pa caru capasi kuluska iyo yili pa caru capasi) vikupangiska kuti malo ghaŵe ghaheni comene. Ndipouli, vipangizo vyakufufuza vinthu vya mu mlengalenga vyakwaniska kufika pa Venus na kujambura malo ghake ghakuwomira ndiposo gha fuvu. Malo gha Venus ghapangikaso mapu na vyakufufuza ivyo vili na vipangizo vya radar ivyo vinga "wona" kwizira mu vigaŵa vya mitambo, kuvumbura malo agho ghali na vibowo, mapiri, mapiri ghakuphulika, na malo agho vibowo vyabenekelereka na vidika vya lava wakukhora wa mapiri ghakuphulika, kusazgapo vigaŵa viŵiri vikuru vya pachanya vyakuchemeka Terratarsh Terra na Aphrodite.
[[Category:Chibwe|Mphesko]]
re6gevk2wjujp4ff1hlvs6qfiaxtb4b
115630
115627
2026-04-05T02:37:02Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Yurenasi]] to [[Chanya la Mphesko]] over redirect
115607
wikitext
text/x-wiki
[[File:Venus from Mariner 10.jpg|thumb|Venus]]
[[file:Venus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♀]]
'''Venus''' panji '''Chanya la Mphesko''' (chimanyikwiro: [[file:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]) ni [[chibwe]] chachiŵiri kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Venus yikuzingulira payekha pachokopachoko zamnyuma aposo wakuzingilizga Zuŵa, ndipo ivi vikupangiska kuti nyengo yake yakuzungulira yiŵe yitali chomene mu dongosolo la zuŵa, pafupifupi mazuŵa 243 gha pa charu chapasi. Lichoko chomene kuluska charu chapasi ndipo likwenera kuti lili na chigaŵa cha mukati chakuyana waka, ndipo lili na chisulo cha semisolid icho chikuzingilizgika na chakuvwara cha malibwe na chigaŵa chapasi. Venus ndiyo yikuŵala chomene mu mlengalenga pamanyuma pa Zuŵa na Mwezi chifukwa mitambo yake yikuwoneska chomene ungweru wa dazi. Chinthu chikuru icho chili mu mlengalenga ni carbon dioxide, iyo yikukolera kutentha mu greenhouse effect iyo njakukhora chomene kuluska iyo yili pa charu chapasi, ndipo ivi vikupangiska kuti Venus yiŵe pulaneti yakutentha chomene, ndipo kutentha kwake kukufika pafupifupi 900°F (480°C). Mu mitambo yakukhora iyi muli madontho gha sulfuric acid ndipo ghakuzungulira charu na mphepo iyo yikuchimbira pa liwiro la makilomita 360 pa ora. Nangauli charu ichi chikutora mazuŵa 243 kuti chizingilire kamoza, kweni mphepo iyo yikuchimbira chomene yikupangiska kuti mitambo yizingilire charu ichi mu mazuŵa ghanayi pera gha charu chapasi. Kutentha kwakukwana, mitambo ya asidi, na mphepo yikuru comene (iyo yikukura pafupifupi ka 90 pa caru capasi kuluska iyo yili pa caru capasi) vikupangiska kuti malo ghaŵe ghaheni comene. Ndipouli, vipangizo vyakufufuza vinthu vya mu mlengalenga vyakwaniska kufika pa Venus na kujambura malo ghake ghakuwomira ndiposo gha fuvu. Malo gha Venus ghapangikaso mapu na vyakufufuza ivyo vili na vipangizo vya radar ivyo vinga "wona" kwizira mu vigaŵa vya mitambo, kuvumbura malo agho ghali na vibowo, mapiri, mapiri ghakuphulika, na malo agho vibowo vyabenekelereka na vidika vya lava wakukhora wa mapiri ghakuphulika, kusazgapo vigaŵa viŵiri vikuru vya pachanya vyakuchemeka Terratarsh Terra na Aphrodite.
[[Category:Chibwe|Mphesko]]
re6gevk2wjujp4ff1hlvs6qfiaxtb4b
115645
115630
2026-04-05T02:46:00Z
Kwamikagami
6862
115645
wikitext
text/x-wiki
[[File:Venus from Mariner 10.jpg|thumb|Venus]]
[[file:Venus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♀]]
'''Venus''' panji '''Chanya la Mphesko''' (chimanyikwiro: [[file:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]) ni [[chibwe]] chibili chachiŵiri kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Venus yikuzingulira payekha pachokopachoko zamnyuma aposo wakuzingilizga Zuŵa, ndipo ivi vikupangiska kuti nyengo yake yakuzungulira yiŵe yitali chomene mu dongosolo la zuŵa, pafupifupi mazuŵa 243 gha pa charu chapasi. Lichoko chomene kuluska charu chapasi ndipo likwenera kuti lili na chigaŵa cha mukati chakuyana waka, ndipo lili na chisulo cha semisolid icho chikuzingilizgika na chakuvwara cha malibwe na chigaŵa chapasi. Venus ndiyo yikuŵala chomene mu mlengalenga pamanyuma pa Zuŵa na Mwezi chifukwa mitambo yake yikuwoneska chomene ungweru wa dazi. Chinthu chikuru icho chili mu mlengalenga ni carbon dioxide, iyo yikukolera kutentha mu greenhouse effect iyo njakukhora chomene kuluska iyo yili pa charu chapasi, ndipo ivi vikupangiska kuti Venus yiŵe pulaneti yakutentha chomene, ndipo kutentha kwake kukufika pafupifupi 900°F (480°C). Mu mitambo yakukhora iyi muli madontho gha sulfuric acid ndipo ghakuzungulira charu na mphepo iyo yikuchimbira pa liwiro la makilomita 360 pa ora. Nangauli charu ichi chikutora mazuŵa 243 kuti chizingilire kamoza, kweni mphepo iyo yikuchimbira chomene yikupangiska kuti mitambo yizingilire charu ichi mu mazuŵa ghanayi pera gha charu chapasi. Kutentha kwakukwana, mitambo ya asidi, na mphepo yikuru comene (iyo yikukura pafupifupi ka 90 pa caru capasi kuluska iyo yili pa caru capasi) vikupangiska kuti malo ghaŵe ghaheni comene. Ndipouli, vipangizo vyakufufuza vinthu vya mu mlengalenga vyakwaniska kufika pa Venus na kujambura malo ghake ghakuwomira ndiposo gha fuvu. Malo gha Venus ghapangikaso mapu na vyakufufuza ivyo vili na vipangizo vya radar ivyo vinga "wona" kwizira mu vigaŵa vya mitambo, kuvumbura malo agho ghali na vibowo, mapiri, mapiri ghakuphulika, na malo agho vibowo vyabenekelereka na vidika vya lava wakukhora wa mapiri ghakuphulika, kusazgapo vigaŵa viŵiri vikuru vya pachanya vyakuchemeka Terratarsh Terra na Aphrodite.
[[Category:Chibwe|Mphesko]]
l3zrmrnd281xzobzlpavxcswffp1a3o
115650
115645
2026-04-05T02:51:59Z
Kwamikagami
6862
115650
wikitext
text/x-wiki
[[File:Venus from Mariner 10.jpg|thumb|Venus]]
[[file:Venus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♀]]
'''Vinasi''' (''Venus'') panji '''Chanya la Mphesko''' (chimanyikwiro: [[file:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]) ni [[chibwe]] chibili chachiŵiri kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Venus yikuzingulira payekha pachokopachoko zamnyuma aposo wakuzingilizga Zuŵa, ndipo ivi vikupangiska kuti nyengo yake yakuzungulira yiŵe yitali chomene mu dongosolo la zuŵa, pafupifupi mazuŵa 243 gha pa charu chapasi. Lichoko chomene kuluska charu chapasi ndipo likwenera kuti lili na chigaŵa cha mukati chakuyana waka, ndipo lili na chisulo cha semisolid icho chikuzingilizgika na chakuvwara cha malibwe na chigaŵa chapasi. Venus ndiyo yikuŵala chomene mu mlengalenga pamanyuma pa Zuŵa na Mwezi chifukwa mitambo yake yikuwoneska chomene ungweru wa dazi. Chinthu chikuru icho chili mu mlengalenga ni carbon dioxide, iyo yikukolera kutentha mu greenhouse effect iyo njakukhora chomene kuluska iyo yili pa charu chapasi, ndipo ivi vikupangiska kuti Venus yiŵe pulaneti yakutentha chomene, ndipo kutentha kwake kukufika pafupifupi 900°F (480°C). Mu mitambo yakukhora iyi muli madontho gha sulfuric acid ndipo ghakuzungulira charu na mphepo iyo yikuchimbira pa liwiro la makilomita 360 pa ora. Nangauli charu ichi chikutora mazuŵa 243 kuti chizingilire kamoza, kweni mphepo iyo yikuchimbira chomene yikupangiska kuti mitambo yizingilire charu ichi mu mazuŵa ghanayi pera gha charu chapasi. Kutentha kwakukwana, mitambo ya asidi, na mphepo yikuru comene (iyo yikukura pafupifupi ka 90 pa caru capasi kuluska iyo yili pa caru capasi) vikupangiska kuti malo ghaŵe ghaheni comene. Ndipouli, vipangizo vyakufufuza vinthu vya mu mlengalenga vyakwaniska kufika pa Venus na kujambura malo ghake ghakuwomira ndiposo gha fuvu. Malo gha Venus ghapangikaso mapu na vyakufufuza ivyo vili na vipangizo vya radar ivyo vinga "wona" kwizira mu vigaŵa vya mitambo, kuvumbura malo agho ghali na vibowo, mapiri, mapiri ghakuphulika, na malo agho vibowo vyabenekelereka na vidika vya lava wakukhora wa mapiri ghakuphulika, kusazgapo vigaŵa viŵiri vikuru vya pachanya vyakuchemeka Terratarsh Terra na Aphrodite.
[[Category:Chibwe|Mphesko]]
fuhy5izicis5lgfpllcy0qi47lpgkl0
115651
115650
2026-04-05T02:52:34Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Chanya la Mphesko]] to [[Venus]]
115650
wikitext
text/x-wiki
[[File:Venus from Mariner 10.jpg|thumb|Venus]]
[[file:Venus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♀]]
'''Vinasi''' (''Venus'') panji '''Chanya la Mphesko''' (chimanyikwiro: [[file:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]) ni [[chibwe]] chibili chachiŵiri kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Venus yikuzingulira payekha pachokopachoko zamnyuma aposo wakuzingilizga Zuŵa, ndipo ivi vikupangiska kuti nyengo yake yakuzungulira yiŵe yitali chomene mu dongosolo la zuŵa, pafupifupi mazuŵa 243 gha pa charu chapasi. Lichoko chomene kuluska charu chapasi ndipo likwenera kuti lili na chigaŵa cha mukati chakuyana waka, ndipo lili na chisulo cha semisolid icho chikuzingilizgika na chakuvwara cha malibwe na chigaŵa chapasi. Venus ndiyo yikuŵala chomene mu mlengalenga pamanyuma pa Zuŵa na Mwezi chifukwa mitambo yake yikuwoneska chomene ungweru wa dazi. Chinthu chikuru icho chili mu mlengalenga ni carbon dioxide, iyo yikukolera kutentha mu greenhouse effect iyo njakukhora chomene kuluska iyo yili pa charu chapasi, ndipo ivi vikupangiska kuti Venus yiŵe pulaneti yakutentha chomene, ndipo kutentha kwake kukufika pafupifupi 900°F (480°C). Mu mitambo yakukhora iyi muli madontho gha sulfuric acid ndipo ghakuzungulira charu na mphepo iyo yikuchimbira pa liwiro la makilomita 360 pa ora. Nangauli charu ichi chikutora mazuŵa 243 kuti chizingilire kamoza, kweni mphepo iyo yikuchimbira chomene yikupangiska kuti mitambo yizingilire charu ichi mu mazuŵa ghanayi pera gha charu chapasi. Kutentha kwakukwana, mitambo ya asidi, na mphepo yikuru comene (iyo yikukura pafupifupi ka 90 pa caru capasi kuluska iyo yili pa caru capasi) vikupangiska kuti malo ghaŵe ghaheni comene. Ndipouli, vipangizo vyakufufuza vinthu vya mu mlengalenga vyakwaniska kufika pa Venus na kujambura malo ghake ghakuwomira ndiposo gha fuvu. Malo gha Venus ghapangikaso mapu na vyakufufuza ivyo vili na vipangizo vya radar ivyo vinga "wona" kwizira mu vigaŵa vya mitambo, kuvumbura malo agho ghali na vibowo, mapiri, mapiri ghakuphulika, na malo agho vibowo vyabenekelereka na vidika vya lava wakukhora wa mapiri ghakuphulika, kusazgapo vigaŵa viŵiri vikuru vya pachanya vyakuchemeka Terratarsh Terra na Aphrodite.
[[Category:Chibwe|Mphesko]]
fuhy5izicis5lgfpllcy0qi47lpgkl0
115665
115651
2026-04-05T03:11:52Z
Kwamikagami
6862
115665
wikitext
text/x-wiki
[[File:Venus from Mariner 10.jpg|thumb|Venus]]
[[file:Venus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♀]]
'''Vinasi''' (''Venus'') panji '''Chanya la Mphesko''' (chimanyikwiro: [[file:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]) ni [[chibwe]] chachiŵiri kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Venus yikuzingulira payekha pachokopachoko zamnyuma aposo wakuzingilizga Zuŵa, ndipo ivi vikupangiska kuti nyengo yake yakuzungulira yiŵe yitali chomene mu dongosolo la zuŵa, pafupifupi mazuŵa 243 gha pa charu chapasi. Lichoko chomene kuluska charu chapasi ndipo likwenera kuti lili na chigaŵa cha mukati chakuyana waka, ndipo lili na chisulo cha semisolid icho chikuzingilizgika na chakuvwara cha malibwe na chigaŵa chapasi. Venus ndiyo yikuŵala chomene mu mlengalenga pamanyuma pa Zuŵa na Mwezi chifukwa mitambo yake yikuwoneska chomene ungweru wa dazi. Chinthu chikuru icho chili mu mlengalenga ni carbon dioxide, iyo yikukolera kutentha mu greenhouse effect iyo njakukhora chomene kuluska iyo yili pa charu chapasi, ndipo ivi vikupangiska kuti Venus yiŵe pulaneti yakutentha chomene, ndipo kutentha kwake kukufika pafupifupi 900°F (480°C). Mu mitambo yakukhora iyi muli madontho gha sulfuric acid ndipo ghakuzungulira charu na mphepo iyo yikuchimbira pa liwiro la makilomita 360 pa ora. Nangauli charu ichi chikutora mazuŵa 243 kuti chizingilire kamoza, kweni mphepo iyo yikuchimbira chomene yikupangiska kuti mitambo yizingilire charu ichi mu mazuŵa ghanayi pera gha charu chapasi. Kutentha kwakukwana, mitambo ya asidi, na mphepo yikuru comene (iyo yikukura pafupifupi ka 90 pa caru capasi kuluska iyo yili pa caru capasi) vikupangiska kuti malo ghaŵe ghaheni comene. Ndipouli, vipangizo vyakufufuza vinthu vya mu mlengalenga vyakwaniska kufika pa Venus na kujambura malo ghake ghakuwomira ndiposo gha fuvu. Malo gha Venus ghapangikaso mapu na vyakufufuza ivyo vili na vipangizo vya radar ivyo vinga "wona" kwizira mu vigaŵa vya mitambo, kuvumbura malo agho ghali na vibowo, mapiri, mapiri ghakuphulika, na malo agho vibowo vyabenekelereka na vidika vya lava wakukhora wa mapiri ghakuphulika, kusazgapo vigaŵa viŵiri vikuru vya pachanya vyakuchemeka Terratarsh Terra na Aphrodite.
[[Category:Chibwe|Mphesko]]
6whxxncb2woi8tfgtwkisqxvwg82l3c
115674
115665
2026-04-05T03:22:03Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Venus]] to [[Venasi]]: another name used in an article
115665
wikitext
text/x-wiki
[[File:Venus from Mariner 10.jpg|thumb|Venus]]
[[file:Venus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♀]]
'''Vinasi''' (''Venus'') panji '''Chanya la Mphesko''' (chimanyikwiro: [[file:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]) ni [[chibwe]] chachiŵiri kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Venus yikuzingulira payekha pachokopachoko zamnyuma aposo wakuzingilizga Zuŵa, ndipo ivi vikupangiska kuti nyengo yake yakuzungulira yiŵe yitali chomene mu dongosolo la zuŵa, pafupifupi mazuŵa 243 gha pa charu chapasi. Lichoko chomene kuluska charu chapasi ndipo likwenera kuti lili na chigaŵa cha mukati chakuyana waka, ndipo lili na chisulo cha semisolid icho chikuzingilizgika na chakuvwara cha malibwe na chigaŵa chapasi. Venus ndiyo yikuŵala chomene mu mlengalenga pamanyuma pa Zuŵa na Mwezi chifukwa mitambo yake yikuwoneska chomene ungweru wa dazi. Chinthu chikuru icho chili mu mlengalenga ni carbon dioxide, iyo yikukolera kutentha mu greenhouse effect iyo njakukhora chomene kuluska iyo yili pa charu chapasi, ndipo ivi vikupangiska kuti Venus yiŵe pulaneti yakutentha chomene, ndipo kutentha kwake kukufika pafupifupi 900°F (480°C). Mu mitambo yakukhora iyi muli madontho gha sulfuric acid ndipo ghakuzungulira charu na mphepo iyo yikuchimbira pa liwiro la makilomita 360 pa ora. Nangauli charu ichi chikutora mazuŵa 243 kuti chizingilire kamoza, kweni mphepo iyo yikuchimbira chomene yikupangiska kuti mitambo yizingilire charu ichi mu mazuŵa ghanayi pera gha charu chapasi. Kutentha kwakukwana, mitambo ya asidi, na mphepo yikuru comene (iyo yikukura pafupifupi ka 90 pa caru capasi kuluska iyo yili pa caru capasi) vikupangiska kuti malo ghaŵe ghaheni comene. Ndipouli, vipangizo vyakufufuza vinthu vya mu mlengalenga vyakwaniska kufika pa Venus na kujambura malo ghake ghakuwomira ndiposo gha fuvu. Malo gha Venus ghapangikaso mapu na vyakufufuza ivyo vili na vipangizo vya radar ivyo vinga "wona" kwizira mu vigaŵa vya mitambo, kuvumbura malo agho ghali na vibowo, mapiri, mapiri ghakuphulika, na malo agho vibowo vyabenekelereka na vidika vya lava wakukhora wa mapiri ghakuphulika, kusazgapo vigaŵa viŵiri vikuru vya pachanya vyakuchemeka Terratarsh Terra na Aphrodite.
[[Category:Chibwe|Mphesko]]
6whxxncb2woi8tfgtwkisqxvwg82l3c
Aresi
0
11438
115592
112593
2026-04-05T01:44:33Z
Kwamikagami
6862
115592
wikitext
text/x-wiki
[[File:OSIRIS Mars true color.jpg|thumb|Aresi]]
[[file:Mars symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♂]]
'''Aresi''', '''Mazi''' panji '''Chanya la Chivuvuzi''' (chimanyikwiro: [[file:Mars symbol (fixed width).svg|16px|♂]]) ni [[Chanya|chibwe]] chachinayi kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Mu vilimika vya m’ma 1800, ŵasayansi ŵakusanda vyakuthambo ŵakagomezganga kuti ŵasanga vimanyikwiro vya umoyo pa Mars, kusazgapo ivyo vikawonekanga nga ni mizere ya ngalaŵa na malo ghafipa agho ŵakaghanaghananga kuti ni vyakumera. Kweni sono tikumanya kuti "migelo" iyi yikaŵa ya vithuzithuzi vyakuwoneka, ndipo malo gha mdima ni malo agho fuvu liswesi ilo likuthandazgika pa charu chapasi lawuskika na mphepo. Kanandi fuvu liwemi likuzungulira na kuŵa chimphepo chikuru icho chingafipiska pafupifupi charu chose, apo fuvu ilo likukhala mu mlengalenga likupangiska kuti mlengalenga wa Mars uŵe na mtundu wapadera wa pinki. Chigaŵa cha kumpoto kwa charu chapasi chili na vidika vikuruvikuru vya lava wakukhora wa mapiri ghakugolera moto, apo chigaŵa cha kumwera kwa charu chili na vibowo vinandi ndipo pali mabeseni ghakuru ghakukhwaskika. Pa Mars pali mapiri ghakurughakuru agho ghali kumara, kusazgapo Olympus Mons—mapiri ghakuru chomene agho ghakumanyikwa mu dongosolo la zuŵa, ghali na mtunda wa makilomita 600 ndipo ghakutalika makilomita 25. Pa malo agha paliso milonga yakunyang’amira iyo yikupangika na kusunkhunyika kwa dongo ndiposo nthowa za nthambi izo ŵakugomezga kuti zikaseŵeka na maji ghakale ghakuchimbira, agho sono ghali kumara kale. Pakuti mlengalenga wa pa Mars ngwakuwonda comene kuluska wa pa caru capasi, pali waka mitambo yichoko waka ndiposo nyengo zinyake pakuŵa ciwuvi ca mulenji.
[[File:PIA17352-MarsMoons-PhobosPassesDeimos-RealTime.gif|thumb|right|[[mwezi|Myezi]] ya Aresi.]]
Kuzingilizga pulaneti iyi kuli myezi yiŵiri yichokoyichoko, yakuwoneka mwakupambanapambana, Phobos na Deimos, iyo yingaŵa kuti yikukoleka na ma asteroid agho ghakusungika na nkhongono yakuguza ya Mars.
c5xevrxu8hmd91s7ks9m8rnw4x4lnxg
115657
115592
2026-04-05T03:00:29Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Aresi (Mazi)]] to [[Aresi]]
115592
wikitext
text/x-wiki
[[File:OSIRIS Mars true color.jpg|thumb|Aresi]]
[[file:Mars symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♂]]
'''Aresi''', '''Mazi''' panji '''Chanya la Chivuvuzi''' (chimanyikwiro: [[file:Mars symbol (fixed width).svg|16px|♂]]) ni [[Chanya|chibwe]] chachinayi kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Mu vilimika vya m’ma 1800, ŵasayansi ŵakusanda vyakuthambo ŵakagomezganga kuti ŵasanga vimanyikwiro vya umoyo pa Mars, kusazgapo ivyo vikawonekanga nga ni mizere ya ngalaŵa na malo ghafipa agho ŵakaghanaghananga kuti ni vyakumera. Kweni sono tikumanya kuti "migelo" iyi yikaŵa ya vithuzithuzi vyakuwoneka, ndipo malo gha mdima ni malo agho fuvu liswesi ilo likuthandazgika pa charu chapasi lawuskika na mphepo. Kanandi fuvu liwemi likuzungulira na kuŵa chimphepo chikuru icho chingafipiska pafupifupi charu chose, apo fuvu ilo likukhala mu mlengalenga likupangiska kuti mlengalenga wa Mars uŵe na mtundu wapadera wa pinki. Chigaŵa cha kumpoto kwa charu chapasi chili na vidika vikuruvikuru vya lava wakukhora wa mapiri ghakugolera moto, apo chigaŵa cha kumwera kwa charu chili na vibowo vinandi ndipo pali mabeseni ghakuru ghakukhwaskika. Pa Mars pali mapiri ghakurughakuru agho ghali kumara, kusazgapo Olympus Mons—mapiri ghakuru chomene agho ghakumanyikwa mu dongosolo la zuŵa, ghali na mtunda wa makilomita 600 ndipo ghakutalika makilomita 25. Pa malo agha paliso milonga yakunyang’amira iyo yikupangika na kusunkhunyika kwa dongo ndiposo nthowa za nthambi izo ŵakugomezga kuti zikaseŵeka na maji ghakale ghakuchimbira, agho sono ghali kumara kale. Pakuti mlengalenga wa pa Mars ngwakuwonda comene kuluska wa pa caru capasi, pali waka mitambo yichoko waka ndiposo nyengo zinyake pakuŵa ciwuvi ca mulenji.
[[File:PIA17352-MarsMoons-PhobosPassesDeimos-RealTime.gif|thumb|right|[[mwezi|Myezi]] ya Aresi.]]
Kuzingilizga pulaneti iyi kuli myezi yiŵiri yichokoyichoko, yakuwoneka mwakupambanapambana, Phobos na Deimos, iyo yingaŵa kuti yikukoleka na ma asteroid agho ghakusungika na nkhongono yakuguza ya Mars.
c5xevrxu8hmd91s7ks9m8rnw4x4lnxg
115659
115657
2026-04-05T03:00:59Z
Kwamikagami
6862
115659
wikitext
text/x-wiki
[[File:OSIRIS Mars true color.jpg|thumb|Aresi]]
[[file:Mars symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♂]]
'''Aresi''' (''Ares''), '''Mazi''' (''Mars'') panji '''Chanya la Chivuvuzi''' (chimanyikwiro: [[file:Mars symbol (fixed width).svg|16px|♂]]) ni [[Chanya|chibwe]] chachinayi kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Mu vilimika vya m’ma 1800, ŵasayansi ŵakusanda vyakuthambo ŵakagomezganga kuti ŵasanga vimanyikwiro vya umoyo pa Mars, kusazgapo ivyo vikawonekanga nga ni mizere ya ngalaŵa na malo ghafipa agho ŵakaghanaghananga kuti ni vyakumera. Kweni sono tikumanya kuti "migelo" iyi yikaŵa ya vithuzithuzi vyakuwoneka, ndipo malo gha mdima ni malo agho fuvu liswesi ilo likuthandazgika pa charu chapasi lawuskika na mphepo. Kanandi fuvu liwemi likuzungulira na kuŵa chimphepo chikuru icho chingafipiska pafupifupi charu chose, apo fuvu ilo likukhala mu mlengalenga likupangiska kuti mlengalenga wa Mars uŵe na mtundu wapadera wa pinki. Chigaŵa cha kumpoto kwa charu chapasi chili na vidika vikuruvikuru vya lava wakukhora wa mapiri ghakugolera moto, apo chigaŵa cha kumwera kwa charu chili na vibowo vinandi ndipo pali mabeseni ghakuru ghakukhwaskika. Pa Mars pali mapiri ghakurughakuru agho ghali kumara, kusazgapo Olympus Mons—mapiri ghakuru chomene agho ghakumanyikwa mu dongosolo la zuŵa, ghali na mtunda wa makilomita 600 ndipo ghakutalika makilomita 25. Pa malo agha paliso milonga yakunyang’amira iyo yikupangika na kusunkhunyika kwa dongo ndiposo nthowa za nthambi izo ŵakugomezga kuti zikaseŵeka na maji ghakale ghakuchimbira, agho sono ghali kumara kale. Pakuti mlengalenga wa pa Mars ngwakuwonda comene kuluska wa pa caru capasi, pali waka mitambo yichoko waka ndiposo nyengo zinyake pakuŵa ciwuvi ca mulenji.
[[File:PIA17352-MarsMoons-PhobosPassesDeimos-RealTime.gif|thumb|right|[[mwezi|Myezi]] ya Aresi.]]
Kuzingilizga pulaneti iyi kuli myezi yiŵiri yichokoyichoko, yakuwoneka mwakupambanapambana, Phobos na Deimos, iyo yingaŵa kuti yikukoleka na ma asteroid agho ghakusungika na nkhongono yakuguza ya Mars.
sttfi0e44ytmtr3uuhhe52vlh5lk8tu
Category:Chanya
14
11439
115597
30837
2026-04-05T01:51:10Z
Kwamikagami
6862
Redirected page to [[Category:Chibwe]]
115597
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Category:Chibwe]]
q8dtpyx279bijvil0houtbj501bmhpr
Jupita
0
11440
115570
112596
2026-04-05T01:17:47Z
Kwamikagami
6862
115570
wikitext
text/x-wiki
'''Jupita''' ni [[chibwe]] yachinkhondi kufuma pa [[Zuba|zuŵa]] ndipo njikuru comene mu dongosolo la zuŵa. Ni chimphona cha mphepo icho chili na unandi wakujumpha 2.5 wa mapulaneti ghanyake ghose agho ghali mu [[Kanozgero ka nyenyezi|dongosolo la Zuŵa]] para ghasazgika pamoza ndipo chili pasi pachoko waka pa chigaŵa chimoza pa vigaŵa chikwi vya Zuŵa. Diamita yake njakukwana khumi na yimoza kuluska ya [[Tera (Charu cha pasi)|Charu chapasi]] ndiposo chigaŵa chimoza mwa vigaŵa khumi vya Zuŵa. Jupiter wakuzingilizga Zuŵa pa mtunda wa {{Convert|778.479|Gm|AU}} , na nyengo yakuzungulira ya 11.86 vyaka . Ni nyenyezi yacitatu yakuŵala comene pa caru capasi, yikulondezga Mwezi na Venus, ndipo yindawonekepo kufuma kale comene. Zina lake likufuma ku zina la Jupiter, ciuta mukuru wa cisopa ca Ŵaroma.
[[category:Chibwe]]
hwf7v8okbfmtfobdepjk9zmqq3j9mo5
115574
115570
2026-04-05T01:19:44Z
Kwamikagami
6862
115574
wikitext
text/x-wiki
[[file:jupiter symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♃]]
'''Jupita''' ni [[chibwe]] yachinkhondi kufuma pa [[Zuba|zuŵa]] ndipo njikuru comene mu dongosolo la zuŵa. Ni chimphona cha mphepo icho chili na unandi wakujumpha 2.5 wa mapulaneti ghanyake ghose agho ghali mu [[Kanozgero ka nyenyezi|dongosolo la Zuŵa]] para ghasazgika pamoza ndipo chili pasi pachoko waka pa chigaŵa chimoza pa vigaŵa chikwi vya Zuŵa. Diamita yake njakukwana khumi na yimoza kuluska ya [[Tera (Charu cha pasi)|Charu chapasi]] ndiposo chigaŵa chimoza mwa vigaŵa khumi vya Zuŵa. Jupiter wakuzingilizga Zuŵa pa mtunda wa {{Convert|778.479|Gm|AU}} , na nyengo yakuzungulira ya 11.86 vyaka . Ni nyenyezi yacitatu yakuŵala comene pa caru capasi, yikulondezga Mwezi na Venus, ndipo yindawonekepo kufuma kale comene. Zina lake likufuma ku zina la Jupiter, ciuta mukuru wa cisopa ca Ŵaroma.
[[category:Chibwe]]
7scyd2yto50f9umuk69yqhotthw2b2q
115579
115574
2026-04-05T01:23:48Z
Kwamikagami
6862
115579
wikitext
text/x-wiki
[[file:jupiter symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♃]]
'''Jupita''' ni [[chibwe]] yachinkhondi kufuma pa [[Zuba|zuŵa]] ndipo njikuru comene mu dongosolo la zuŵa. Ni chimphona cha mphepo icho chili na unandi wakujumpha 2.5 wa mapulaneti ghanyake ghose agho ghali mu [[Kanozgero ka nyenyezi|dongosolo la Zuŵa]] para ghasazgika pamoza ndipo chili pasi pachoko waka pa chigaŵa chimoza pa vigaŵa chikwi vya Zuŵa. Diamita yake njakukwana khumi na yimoza kuluska ya [[Tera (Charu cha pasi)|Charu chapasi]] ndiposo chigaŵa chimoza mwa vigaŵa khumi vya Zuŵa. Jupiter wakuzingilizga Zuŵa pa mtunda wa {{Convert|778.479|Gm|AU}} , na nyengo yakuzungulira ya 11.86 vyaka . Ni nyenyezi yacitatu yakuŵala comene pa caru capasi, yikulondezga Mwezi na Venus, ndipo yindawonekepo kufuma kale comene. Zina lake likufuma ku zina la Jupiter, ciuta mukuru wa cisopa ca Ŵaroma.
[[category:Chanya]]
3e9s2sbzfwcy1r9cjxnfsnkftjkspek
115586
115579
2026-04-05T01:29:52Z
Kwamikagami
6862
115586
wikitext
text/x-wiki
[[file:jupiter symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♃]]
'''Jupita''' / '''Chanya la Themba''' ni [[chibwe]] yachinkhondi kufuma pa [[Zuba|zuŵa]] ndipo njikuru comene mu dongosolo la zuŵa. Ni chimphona cha mphepo icho chili na unandi wakujumpha 2.5 wa mapulaneti ghanyake ghose agho ghali mu [[Kanozgero ka nyenyezi|dongosolo la Zuŵa]] para ghasazgika pamoza ndipo chili pasi pachoko waka pa chigaŵa chimoza pa vigaŵa chikwi vya Zuŵa. Diamita yake njakukwana khumi na yimoza kuluska ya [[Tera (Charu cha pasi)|Charu chapasi]] ndiposo chigaŵa chimoza mwa vigaŵa khumi vya Zuŵa. Jupiter wakuzingilizga Zuŵa pa mtunda wa {{Convert|778.479|Gm|AU}} , na nyengo yakuzungulira ya 11.86 vyaka . Ni nyenyezi yacitatu yakuŵala comene pa caru capasi, yikulondezga Mwezi na Venus, ndipo yindawonekepo kufuma kale comene. Zina lake likufuma ku zina la Jupiter, ciuta mukuru wa cisopa ca Ŵaroma.
[[category:Chanya]]
t4pepykst18xl2ejosae3ms7583m2uc
115590
115586
2026-04-05T01:37:57Z
Kwamikagami
6862
115590
wikitext
text/x-wiki
[[File:Hubble captures crisp new image of Jupiter and Europa (50354436493).jpg|thumb|upright=1.25|Chanya la Themba na [[mwezi]] wa chanya ''Europa'']]
[[file:Jupiter symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♃]]
'''Jupita '''/''' Chanya la Themba''' (chimanyikwiro: [[file:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]) ni [[chibwe]] yachinkhondi kufuma pa [[Zuba|zuŵa]] ndipo njikuru comene mu dongosolo la zuŵa. Ni chimphona cha mphepo icho chili na unandi wakujumpha 2.5 wa mapulaneti ghanyake ghose agho ghali mu [[Kanozgero ka nyenyezi|dongosolo la Zuŵa]] para ghasazgika pamoza ndipo chili pasi pachoko waka pa chigaŵa chimoza pa vigaŵa chikwi vya Zuŵa. Diamita yake njakukwana khumi na yimoza kuluska ya [[Tera (Charu cha pasi)|Charu chapasi]] ndiposo chigaŵa chimoza mwa vigaŵa khumi vya Zuŵa. Jupiter wakuzingilizga Zuŵa pa mtunda wa {{Convert|778.479|Gm|AU}} , na nyengo yakuzungulira ya 11.86 vyaka . Ni nyenyezi yacitatu yakuŵala comene pa caru capasi, yikulondezga Mwezi na Venus, ndipo yindawonekepo kufuma kale comene. Zina lake likufuma ku zina la Jupiter, ciuta mukuru wa cisopa ca Ŵaroma.
[[category:Chanya]]
qok7wz0zw4ex7hh3nrknir0hehn6etj
115591
115590
2026-04-05T01:39:26Z
Kwamikagami
6862
115591
wikitext
text/x-wiki
[[File:Hubble captures crisp new image of Jupiter and Europa (50354436493).jpg|thumb|upright=1.25|Chanya la Themba na [[mwezi]] wa chanya ''Europa'']]
[[file:Jupiter symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♃]]
'''Jupita''' panji '''Chanya la Themba''' (chimanyikwiro: [[file:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]) ni [[chibwe]] yachinkhondi kufuma pa [[Zuba|zuŵa]] ndipo njikuru comene mu dongosolo la zuŵa. Ni chimphona cha mphepo icho chili na unandi wakujumpha 2.5 wa mapulaneti ghanyake ghose agho ghali mu [[Kanozgero ka nyenyezi|dongosolo la Zuŵa]] para ghasazgika pamoza ndipo chili pasi pachoko waka pa chigaŵa chimoza pa vigaŵa chikwi vya Zuŵa. Diamita yake njakukwana khumi na yimoza kuluska ya [[Tera (Charu cha pasi)|Charu chapasi]] ndiposo chigaŵa chimoza mwa vigaŵa khumi vya Zuŵa. Jupiter wakuzingilizga Zuŵa pa mtunda wa {{Convert|778.479|Gm|AU}} , na nyengo yakuzungulira ya 11.86 vyaka . Ni nyenyezi yacitatu yakuŵala comene pa caru capasi, yikulondezga Mwezi na Venus, ndipo yindawonekepo kufuma kale comene. Zina lake likufuma ku zina la Jupiter, ciuta mukuru wa cisopa ca Ŵaroma.
[[category:Chanya]]
ilagwuin8nye6oczko2u6ar8g4ujkop
115596
115591
2026-04-05T01:50:32Z
Kwamikagami
6862
115596
wikitext
text/x-wiki
[[File:Hubble captures crisp new image of Jupiter and Europa (50354436493).jpg|thumb|upright=1.25|Chanya la Themba na [[mwezi]] wa chanya ''Europa'']]
[[file:Jupiter symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♃]]
'''Jupita''' panji '''Chanya la Themba''' (chimanyikwiro: [[file:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]) ni [[chibwe]] yachinkhondi kufuma pa [[Zuba|zuŵa]] ndipo njikuru comene mu dongosolo la zuŵa. Ni chimphona cha mphepo icho chili na unandi wakujumpha 2.5 wa mapulaneti ghanyake ghose agho ghali mu [[Kanozgero ka nyenyezi|dongosolo la Zuŵa]] para ghasazgika pamoza ndipo chili pasi pachoko waka pa chigaŵa chimoza pa vigaŵa chikwi vya Zuŵa. Diamita yake njakukwana khumi na yimoza kuluska ya [[Tera (Charu cha pasi)|Charu chapasi]] ndiposo chigaŵa chimoza mwa vigaŵa khumi vya Zuŵa. Jupiter wakuzingilizga Zuŵa pa mtunda wa {{Convert|778.479|Gm|AU}} , na nyengo yakuzungulira ya 11.86 vyaka . Ni nyenyezi yacitatu yakuŵala comene pa caru capasi, yikulondezga Mwezi na Venus, ndipo yindawonekepo kufuma kale comene. Zina lake likufuma ku zina la Jupiter, ciuta mukuru wa cisopa ca Ŵaroma.
[[category:Chibwe]]
ko3aq80iwkmde0bmt661s2xuxfpny42
115624
115596
2026-04-05T02:33:31Z
Kwamikagami
6862
115624
wikitext
text/x-wiki
[[File:Hubble captures crisp new image of Jupiter and Europa (50354436493).jpg|thumb|upright=1.25|Chanya la Themba na [[mwezi]] wa chanya ''Europa'']]
[[file:Jupiter symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♃]]
'''Jupita''' panji '''Chanya la Themba''' (chimanyikwiro: [[file:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]) ni [[chibwe]] cha 5 yachinkhondi kufuma pa [[Zuba|zuŵa]] ndipo njikuru comene mu dongosolo la zuŵa. Ni chimphona cha mphepo icho chili na unandi wakujumpha 2.5 wa mapulaneti ghanyake ghose agho ghali mu [[Kanozgero ka nyenyezi|dongosolo la Zuŵa]] para ghasazgika pamoza ndipo chili pasi pachoko waka pa chigaŵa chimoza pa vigaŵa chikwi vya Zuŵa. Diamita yake njakukwana khumi na yimoza kuluska ya [[Tera (Charu cha pasi)|Charu chapasi]] ndiposo chigaŵa chimoza mwa vigaŵa khumi vya Zuŵa. Jupiter wakuzingilizga Zuŵa pa mtunda wa {{Convert|778.479|Gm|AU}} , na nyengo yakuzungulira ya 11.86 vyaka . Ni nyenyezi yacitatu yakuŵala comene pa caru capasi, yikulondezga Mwezi na Venus, ndipo yindawonekepo kufuma kale comene. Zina lake likufuma ku zina la Jupiter, ciuta mukuru wa cisopa ca Ŵaroma.
[[category:Chibwe]]
9uvlxbbtupqavdimbu0hkg3z5m6dk3n
115663
115624
2026-04-05T03:10:55Z
Kwamikagami
6862
115663
wikitext
text/x-wiki
[[File:Hubble captures crisp new image of Jupiter and Europa (50354436493).jpg|thumb|upright=1.25|Chanya la Themba na [[mwezi]] wa chanya ''Europa'']]
[[file:Jupiter symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♃]]
'''Jupita''' panji '''Chanya la Themba''' (chimanyikwiro: [[file:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]) ni [[chibwe]] yachinkhondi kufuma pa [[Zuba|zuŵa]] ndipo njikuru comene mu dongosolo la zuŵa. Ni chimphona cha mphepo icho chili na unandi wakujumpha 2.5 wa mapulaneti ghanyake ghose agho ghali mu [[Kanozgero ka nyenyezi|dongosolo la Zuŵa]] para ghasazgika pamoza ndipo chili pasi pachoko waka pa chigaŵa chimoza pa vigaŵa chikwi vya Zuŵa. Diamita yake njakukwana khumi na yimoza kuluska ya [[Tera (Charu cha pasi)|Charu chapasi]] ndiposo chigaŵa chimoza mwa vigaŵa khumi vya Zuŵa. Jupiter wakuzingilizga Zuŵa pa mtunda wa {{Convert|778.479|Gm|AU}} , na nyengo yakuzungulira ya 11.86 vyaka . Ni nyenyezi yacitatu yakuŵala comene pa caru capasi, yikulondezga Mwezi na Venus, ndipo yindawonekepo kufuma kale comene. Zina lake likufuma ku zina la Jupiter, ciuta mukuru wa cisopa ca Ŵaroma.
[[category:Chibwe]]
ko3aq80iwkmde0bmt661s2xuxfpny42
115676
115663
2026-04-05T03:25:19Z
Kwamikagami
6862
115676
wikitext
text/x-wiki
[[File:Hubble captures crisp new image of Jupiter and Europa (50354436493).jpg|thumb|upright=1.25|Chanya la Themba na [[mwezi]] wa chanya ''Europa'']]
[[file:Jupiter symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♃]]
'''Jupita''' panji '''Chanya la Themba''' (chimanyikwiro: [[file:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]) ni [[chibwe]] yachinkhondi kufuma pa [[Zuŵa]] ndipo njikuru comene mu dongosolo la zuŵa. Ni chimphona cha mphepo icho chili na unandi wakujumpha 2.5 wa mapulaneti ghanyake ghose agho ghali mu [[Kanozgero ka nyenyezi|dongosolo la Zuŵa]] para ghasazgika pamoza ndipo chili pasi pachoko waka pa chigaŵa chimoza pa vigaŵa chikwi vya Zuŵa. Diamita yake njakukwana khumi na yimoza kuluska ya [[Tera (Charu cha pasi)|Charu chapasi]] ndiposo chigaŵa chimoza mwa vigaŵa khumi vya Zuŵa. Jupita wakuzingilizga Zuŵa pa mtunda wa {{Convert|778.479|Gm|AU}}, na nyengo yakuzungulira ya 11.86 vyaka . Ni nyenyezi yacitatu yakuŵala comene pa caru capasi, yikulondezga [[Mwezi]] na [[Vinasi]], ndipo yindawonekepo kufuma kale comene. Zina lake likufuma ku zina la Jupita, ciuta mukuru wa cisopa ca Ŵaroma.
[[category:Chibwe]]
q2706ur5pwif0rayaff3dljy2uzyb3x
Yuranasi
0
11441
115608
111010
2026-04-05T01:53:39Z
Kwamikagami
6862
115608
wikitext
text/x-wiki
[[File:Uranus as seen by NASA's Voyager 2 (remastered) - JPEG converted.jpg|thumb|Chanya la Movwili]]
[[file:Uranus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♅]]
'''Chanya la Movwili''' (''Uranus''; vimanyikwiro: [[file:Uranus symbol (fixed width).svg|16px|⛢]] na [[file:Uranus monogram (fixed width).svg|16px|♅]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe|Movwili]]
1ihytxud75ux8o10bu2t7o01bzjs7li
115638
115608
2026-04-05T02:41:32Z
Kwamikagami
6862
115638
wikitext
text/x-wiki
[[File:Uranus as seen by NASA's Voyager 2 (remastered) - JPEG converted.jpg|thumb|Chanya la Movwili]]
[[file:Uranus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♅]]
'''Yurenasi''' (''Uranus'') panji '''Chanya la Movwili''' (vimanyikwiro: [[file:Uranus symbol (fixed width).svg|16px|⛢]] na [[file:Uranus monogram (fixed width).svg|16px|♅]]) ni [[chibwe]] cha 7 cha [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe|Movwili]]
5v3t7zi94842blk5d837a6cz13rm584
115666
115638
2026-04-05T03:12:06Z
Kwamikagami
6862
115666
wikitext
text/x-wiki
[[File:Uranus as seen by NASA's Voyager 2 (remastered) - JPEG converted.jpg|thumb|Chanya la Movwili]]
[[file:Uranus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♅]]
'''Yurenasi''' (''Uranus'') panji '''Chanya la Movwili''' (vimanyikwiro: [[file:Uranus symbol (fixed width).svg|16px|⛢]] na [[file:Uranus monogram (fixed width).svg|16px|♅]]) ni [[chibwe]] cha 7 kufuma pa [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe|Movwili]]
8twqx66pli65w5rluu2ky0yln4d30un
115668
115666
2026-04-05T03:14:54Z
Kwamikagami
6862
115668
wikitext
text/x-wiki
[[File:Uranus as seen by NASA's Voyager 2 (remastered) - JPEG converted.jpg|thumb|Yurenasi]]
[[file:Uranus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♅]]
'''Yurenasi''' (''Uranus'') panji '''Chanya la Movwili''' (vimanyikwiro: [[file:Uranus symbol (fixed width).svg|16px|⛢]] na [[file:Uranus monogram (fixed width).svg|16px|♅]]) ni [[chibwe]] cha 7 kufuma pa [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe]]
004u7yorysd724t1cm3whxk2zxg4wx3
115669
115668
2026-04-05T03:15:11Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Chanya la Movwili]] to [[Yuranasi]]
115668
wikitext
text/x-wiki
[[File:Uranus as seen by NASA's Voyager 2 (remastered) - JPEG converted.jpg|thumb|Yurenasi]]
[[file:Uranus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♅]]
'''Yurenasi''' (''Uranus'') panji '''Chanya la Movwili''' (vimanyikwiro: [[file:Uranus symbol (fixed width).svg|16px|⛢]] na [[file:Uranus monogram (fixed width).svg|16px|♅]]) ni [[chibwe]] cha 7 kufuma pa [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe]]
004u7yorysd724t1cm3whxk2zxg4wx3
Puluto
0
11442
115606
111012
2026-04-05T01:53:04Z
Kwamikagami
6862
115606
wikitext
text/x-wiki
[[file:Pluto in True Color - High-Res.jpg|thumb|Chanya la Nthuzi]]
[[File:Pluto charon 150709 color final.png|thumb|Chanya la Nthuzi na [[mwezi]] wa chanya ''Charon'']]
[[file:Pluto symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|⯓]]
'''Chanya la Nthuzi''' (''Pluto''; vimanyikwiro: [[file:Pluto symbol (large orb, fixed width).svg|16px|⯓]] na [[file:Pluto monogram (fixed width).svg|16px|♇]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]]. Ni muchoko chomene pakuyaniska na machanya ghanyake ndipo ghakucemeka "chanya chachoko".
[[Category:Chibwe|Nthuzi]]
newhdkz7yh1lzozcrmfje8h35bd3a4d
115653
115606
2026-04-05T02:53:49Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Chanya la Nthuzi]] to [[Puluto]]
115606
wikitext
text/x-wiki
[[file:Pluto in True Color - High-Res.jpg|thumb|Chanya la Nthuzi]]
[[File:Pluto charon 150709 color final.png|thumb|Chanya la Nthuzi na [[mwezi]] wa chanya ''Charon'']]
[[file:Pluto symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|⯓]]
'''Chanya la Nthuzi''' (''Pluto''; vimanyikwiro: [[file:Pluto symbol (large orb, fixed width).svg|16px|⯓]] na [[file:Pluto monogram (fixed width).svg|16px|♇]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]]. Ni muchoko chomene pakuyaniska na machanya ghanyake ndipo ghakucemeka "chanya chachoko".
[[Category:Chibwe|Nthuzi]]
newhdkz7yh1lzozcrmfje8h35bd3a4d
115655
115653
2026-04-05T02:55:18Z
Kwamikagami
6862
115655
wikitext
text/x-wiki
[[file:Pluto in True Color - High-Res.jpg|thumb|Puluto]]
[[File:Pluto charon 150709 color final.png|thumb|Puluto na [[mwezi]] wa chanya ''Charon'']]
[[file:Pluto symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|⯓]]
'''Puluto''' (''Pluto'') panji '''Chanya la Nthuzi''' (vimanyikwiro: [[file:Pluto symbol (large orb, fixed width).svg|16px|⯓]] na [[file:Pluto monogram (fixed width).svg|16px|♇]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]]. Ni muchoko chomene pakuyaniska na machanya ghanyake ndipo ghakucemeka "chanya chachoko".
[[Category:Chibwe|Nthuzi]]
91hblvod9vw04dtzaosojs1cm30au64
Neputuni
0
11443
115605
111014
2026-04-05T01:52:56Z
Kwamikagami
6862
115605
wikitext
text/x-wiki
[[File:Neptune Voyager2 color calibrated.png|thumb|Chanya la Vidinda]]
[[file:Neptune symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♆]]
'''Chanya la Vidinda''' (''Neptune''; chimanyikwiro: [[file:Neptune symbol (fixed width).svg|16px|♆]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe|Vidinda]]
ccqt5visoykispv04qvzozi8lxqfimd
115634
115605
2026-04-05T02:39:22Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Chanya la Vidinda]] to [[Neputuni]]
115605
wikitext
text/x-wiki
[[File:Neptune Voyager2 color calibrated.png|thumb|Chanya la Vidinda]]
[[file:Neptune symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♆]]
'''Chanya la Vidinda''' (''Neptune''; chimanyikwiro: [[file:Neptune symbol (fixed width).svg|16px|♆]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe|Vidinda]]
ccqt5visoykispv04qvzozi8lxqfimd
115636
115634
2026-04-05T02:40:04Z
Kwamikagami
6862
115636
wikitext
text/x-wiki
[[File:Neptune Voyager2 color calibrated.png|thumb|Chanya la Vidinda]]
[[file:Neptune symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♆]]
'''Neputuni''' (''Neptune'') panji '''Chanya la Vidinda''' (chimanyikwiro: [[file:Neptune symbol (fixed width).svg|16px|♆]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe|Vidinda]]
iob5sa02e40fhysfjus3e3jzoukuaqd
115637
115636
2026-04-05T02:40:29Z
Kwamikagami
6862
115637
wikitext
text/x-wiki
[[File:Neptune Voyager2 color calibrated.png|thumb|Chanya la Vidinda]]
[[file:Neptune symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♆]]
'''Neputuni''' (''Neptune'') panji '''Chanya la Vidinda''' (chimanyikwiro: [[file:Neptune symbol (fixed width).svg|16px|♆]]) ni [[chibwe]] cha 8 cha [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe|Vidinda]]
04dmicxz329fy05chdnj7zwstye13pq
115649
115637
2026-04-05T02:50:42Z
Kwamikagami
6862
115649
wikitext
text/x-wiki
[[File:Neptune Voyager2 color calibrated.png|thumb|Chanya la Vidinda]]
[[file:Neptune symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♆]]
'''Neputuni''' (''Neptune'') panji '''Chanya la Vidinda''' (chimanyikwiro: [[file:Neptune symbol (fixed width).svg|16px|♆]]) ni [[chibwe]] cha 8 cha [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe]]
lrfvjvenhqtblynbuw1hly8ep9mq8sx
115664
115649
2026-04-05T03:11:39Z
Kwamikagami
6862
115664
wikitext
text/x-wiki
[[File:Neptune Voyager2 color calibrated.png|thumb|Chanya la Vidinda]]
[[file:Neptune symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♆]]
'''Neputuni''' (''Neptune'') panji '''Chanya la Vidinda''' (chimanyikwiro: [[file:Neptune symbol (fixed width).svg|16px|♆]]) ni [[chibwe]] cha 8 kufuma pa [[Zuŵa]].
[[Category:Chibwe]]
7795kdkbx65x8tlzn2btex5bow97z4h
Hiliyamu
0
11574
115677
112454
2026-04-05T03:27:48Z
Kwamikagami
6862
115677
wikitext
text/x-wiki
'''Hiliyamu''' ni chisungunu ; chili na chimanyikwiro '''He''' na nambara ya atomu 2. Ni mphepo yambura mtundu, yambura sungu, yambura poizoni, yambura nkhongono, mphepo ya monotomiki ndipo nzakwamba mu gulu la mpweya wakuzirwa mu [[gome la nyengo na nyengo]]. Malo ghake ghakutenthemera ghali pasi chomene pa vinthu vyose, ndipo ghalije malo ghakusungunuka pa nkhongono zakumanyikwa. Ni chinthu chachiŵiri chakupepuka chomene ndiposo chachiŵiri chomene mu chilengiwa chose, pamanyuma pa [[haidrojeni]] . Lilipo pafupifupi 24% ya unandi wa vinthu vyose, ivyo vikujumpha 12 unandi wa vinthu vyose vyakuzirwa vyakusazgapo. Kuchuluka kwake kukuyana waka na uku mu [[Zuŵa]] na [[Jupita]], chifukwa cha nkhongono yikuru chomene yakukolerana ya nyukiliya (pa nyukiliya ) ya hiliyamu-4 pakukhwaskana na vinthu vitatu ivyo vikulondezgapo pamanyuma pa helium. Nkhongono iyi ya hiliyamu-4 yikupangiskaso kuti yiŵe yakupangika na kuphatikizgika kwa nyukiliya na kuvunda kwa radioactive. Isotope yakumanyikwa comene ya hiliyamu mu chilengiwa chose ni helium-4, iyo yinandi yikapangika mu nyengo ya Big Bang. hiliyamu yiphya yinandi yikupangika na kuphatikizgika kwa nyukiliya kwa haidrojeni mu nyenyezi .
8701a4pcu9i9blo6oeod9n41zfjyt30
Chanya la Eris
0
24669
115595
111006
2026-04-05T01:47:41Z
Kwamikagami
6862
115595
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Chanya la ''Eris''}}
[[File:Eris and dysnomia2.jpg|thumb|Chanya la ''Eris'' na [[mwezi]] wa chanya ''Dysnomia'']]
[[file:Eris symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|⯰]]
'''Chanya la ''Eris''''' (chimanyikwiro: [[file:Eris symbol (fixed width).svg|16px|⯰]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]]. Ni muchoko chomene pakuyaniska na machanya ghanyake ndipo ghakucemeka "chanya chachoko".
[[Category:Chanya|Eris]]
toeru5pmk0uccur05ebiytpibx40pfo
115604
115595
2026-04-05T01:52:49Z
Kwamikagami
6862
115604
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Chanya la ''Eris''}}
[[File:Eris and dysnomia2.jpg|thumb|Chanya la ''Eris'' na [[mwezi]] wa chanya ''Dysnomia'']]
[[file:Eris symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|⯰]]
'''Chanya la ''Eris''''' (chimanyikwiro: [[file:Eris symbol (fixed width).svg|16px|⯰]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]]. Ni muchoko chomene pakuyaniska na machanya ghanyake ndipo ghakucemeka "chanya chachoko".
[[Category:Chibwe|Eris]]
5mjl90u2vjt3vqkrz8ry3shqytg0471
Chanya la Ceres
0
24670
115589
111004
2026-04-05T01:35:10Z
Kwamikagami
6862
115589
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Chanya la ''Ceres''}}
[[File:Ceres - RC3 - Haulani Crater (22381131691) (cropped).jpg|thumb|Chanya la ''Ceres'']]
[[file:Ceres symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|⚳]]
'''Chanya la ''Ceres''''' (chimanyikwiro: [[file:Ceres symbol (fixed width).svg|16px|⚳]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]]. Ni muchoko chomene pakuyaniska na machanya ghanyake ndipo ghakucemeka "chanya chachoko".
[[Category:Chanya|Cheres]]
51nrr2ovetk5rppwt55zuhrf2htupyw
115603
115589
2026-04-05T01:52:41Z
Kwamikagami
6862
115603
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Chanya la ''Ceres''}}
[[File:Ceres - RC3 - Haulani Crater (22381131691) (cropped).jpg|thumb|Chanya la ''Ceres'']]
[[file:Ceres symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|⚳]]
'''Chanya la ''Ceres''''' (chimanyikwiro: [[file:Ceres symbol (fixed width).svg|16px|⚳]]) ni [[chanya]] la [[Zuŵa]]. Ni muchoko chomene pakuyaniska na machanya ghanyake ndipo ghakucemeka "chanya chachoko".
[[Category:Chibwe|Cheres]]
mq6o2p5o4fj5opfdqdmmqdpkodh65d1
Sabata
0
40391
115672
99965
2026-04-05T03:20:49Z
Kwamikagami
6862
115672
wikitext
text/x-wiki
'''Sabata''' ni mpimo wa nyengo wakuyana na [[Dazi|mazuŵa]] gha nkhonde na ŵili. Ni mpimo wa nyengo iwo ukugwiriskirika ntchito mu vigaŵa vinandi vya charu kupima nyengo zidokoko. Kanandi mazuŵa agha ghakung'anamura mazuŵa gha ntchito na mazuŵa gha chipumulo, kweniso mazuŵa gha kusopa. Kanandi masabata ghakusangika pa ma kalendara ya pa chaka, kweni yakutolela chilichose cha mu Ulengiwa yayi chifukwa masabata ghakukolerana na [[kusanthura kwa vyamchanya]] yayi.
{| class="wikitable"
|
|Sabata
|Chidanga
|Chiŵiri
|Chitatu
|Chinayi
|Chinkhonde
|Saturday
|-
|Chamlenga
|[[Dazi]]
|[[Mwezi]]
|[[Mazi]
|[[Mekyure]]]
|[[[Jupita]]
|[Venasi]]
|[[Satani]]
|-
|Chiuta wa chi Greko-Roma
|Helios-Sol
|Selene-Luna
|Ares-Mars
|Hermes-Mercury
|Zeus-Jupiter
|Aphrodite-Venus
|Cronus-Saturn
|-
|Chigriki:{{dubious|date=April 2021}}
|{{Lang|grc|ἡμέρα Ἡλίου}}{{dubious|date=April 2021}}
|{{Lang|grc|ἡμέρα Σελήνης}}
|{{Lang|grc|ἡμέρα Ἄρεως}}
|{{Lang|grc|ἡμέρα Ἑρμοῦ}}
|{{Lang|grc|ἡμέρα Διός}}
|{{Lang|grc|ἡμέρα Ἀφροδίτης}}
|{{Lang|grc|ἡμέρα Κρόνου}}
|-
|Latini:
|{{Lang|la|[[:la:Dies Solis|dies Sōlis]]|cat=0}}
|{{Lang|la|[[:la:Dies Lunae|dies Lūnae]]|cat=0}}
|{{Lang|la|[[:la:Dies Martis|dies Martis]]|cat=0}}
|{{Lang|la|[[:la:Dies Mercurii|dies Mercuriī]]|cat=0}}
|{{Lang|la|[[:la:Dies Iovis|dies Iovis]]|cat=0}}
|{{Lang|la|[[:la:Dies Veneris|dies Veneris]]|cat=0}}
|{{Lang|la|[[:la:Dies Saturni|dies Saturnī]]|cat=0}}
|-
|{{Lang|la|[[interpretatio germanica]]|cat=0}}
|Sun
|Moon
|Tiwaz
|Wodanaz
|Þunraz
|Frige
|—
|-
|Chingelezi chakale
|{{Lang|ang|sunnandæg}}
|{{Lang|ang|mōnandæg}}
|{{Lang|ang|tiwesdæg}}
|{{Lang|ang|wōdnesdæg}}
|{{Lang|ang|þunresdæg}}
|{{Lang|ang|frīgedæg}}
|{{Lang|ang|sæterndæg}}
|-
|cha chi India Chi Navagraha
|Suryavāra/
Ravivāra/
Bhānuvāsara
|Chandravāra/
Somavāra/
Induvāsara
|Mangalavāra/ Bhaumavāsara
|Budhavāra/
Saumyavāsara
|Guruvāra/Bṛhaspativāsara
|Shukravāra/ Bhṛguvāsara
|Shanivāra/
Sthiravāsara
|}
091jhamcbaxzu5rnl2p1lt6bk8z9c6w
115673
115672
2026-04-05T03:21:14Z
Kwamikagami
6862
115673
wikitext
text/x-wiki
'''Sabata''' ni mpimo wa nyengo wakuyana na [[Dazi|mazuŵa]] gha nkhonde na ŵili. Ni mpimo wa nyengo iwo ukugwiriskirika ntchito mu vigaŵa vinandi vya charu kupima nyengo zidokoko. Kanandi mazuŵa agha ghakung'anamura mazuŵa gha ntchito na mazuŵa gha chipumulo, kweniso mazuŵa gha kusopa. Kanandi masabata ghakusangika pa ma kalendara ya pa chaka, kweni yakutolela chilichose cha mu Ulengiwa yayi chifukwa masabata ghakukolerana na [[kusanthura kwa vyamchanya]] yayi.
{| class="wikitable"
|
|Sabata
|Chidanga
|Chiŵiri
|Chitatu
|Chinayi
|Chinkhonde
|Saturday
|-
|Chamlenga
|[[Dazi]]
|[[Mwezi]]
|[[Mazi]]
|[[Mekyure]]
|[[Jupita]]
|[[Venasi]]
|[[Satani]]
|-
|Chiuta wa chi Greko-Roma
|Helios-Sol
|Selene-Luna
|Ares-Mars
|Hermes-Mercury
|Zeus-Jupiter
|Aphrodite-Venus
|Cronus-Saturn
|-
|Chigriki:{{dubious|date=April 2021}}
|{{Lang|grc|ἡμέρα Ἡλίου}}{{dubious|date=April 2021}}
|{{Lang|grc|ἡμέρα Σελήνης}}
|{{Lang|grc|ἡμέρα Ἄρεως}}
|{{Lang|grc|ἡμέρα Ἑρμοῦ}}
|{{Lang|grc|ἡμέρα Διός}}
|{{Lang|grc|ἡμέρα Ἀφροδίτης}}
|{{Lang|grc|ἡμέρα Κρόνου}}
|-
|Latini:
|{{Lang|la|[[:la:Dies Solis|dies Sōlis]]|cat=0}}
|{{Lang|la|[[:la:Dies Lunae|dies Lūnae]]|cat=0}}
|{{Lang|la|[[:la:Dies Martis|dies Martis]]|cat=0}}
|{{Lang|la|[[:la:Dies Mercurii|dies Mercuriī]]|cat=0}}
|{{Lang|la|[[:la:Dies Iovis|dies Iovis]]|cat=0}}
|{{Lang|la|[[:la:Dies Veneris|dies Veneris]]|cat=0}}
|{{Lang|la|[[:la:Dies Saturni|dies Saturnī]]|cat=0}}
|-
|{{Lang|la|[[interpretatio germanica]]|cat=0}}
|Sun
|Moon
|Tiwaz
|Wodanaz
|Þunraz
|Frige
|—
|-
|Chingelezi chakale
|{{Lang|ang|sunnandæg}}
|{{Lang|ang|mōnandæg}}
|{{Lang|ang|tiwesdæg}}
|{{Lang|ang|wōdnesdæg}}
|{{Lang|ang|þunresdæg}}
|{{Lang|ang|frīgedæg}}
|{{Lang|ang|sæterndæg}}
|-
|cha chi India Chi Navagraha
|Suryavāra/
Ravivāra/
Bhānuvāsara
|Chandravāra/
Somavāra/
Induvāsara
|Mangalavāra/ Bhaumavāsara
|Budhavāra/
Saumyavāsara
|Guruvāra/Bṛhaspativāsara
|Shukravāra/ Bhṛguvāsara
|Shanivāra/
Sthiravāsara
|}
kindu6p52655b4k1l8v0goyvuflecco
Mekyure
0
46886
115647
112587
2026-04-05T02:48:15Z
Kwamikagami
6862
merge into older article
115647
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Mekyuri]]
21dew1i9v9yhqvy4392r2jq7fcw8cv2
Vinasi
0
46887
115571
112588
2026-04-05T01:18:04Z
Kwamikagami
6862
115571
wikitext
text/x-wiki
'''Venus''' ni [[chibwe]] chachiŵiri kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Venus yikuzingulira payekha pachokopachoko zamnyuma aposo wakuzingilizga Zuŵa, ndipo ivi vikupangiska kuti nyengo yake yakuzungulira yiŵe yitali chomene mu dongosolo la zuŵa, pafupifupi mazuŵa 243 gha pa charu chapasi. Lichoko chomene kuluska charu chapasi ndipo likwenera kuti lili na chigaŵa cha mukati chakuyana waka, ndipo lili na chisulo cha semisolid icho chikuzingilizgika na chakuvwara cha malibwe na chigaŵa chapasi. Venus ndiyo yikuŵala chomene mu mlengalenga pamanyuma pa Zuŵa na Mwezi chifukwa mitambo yake yikuwoneska chomene ungweru wa dazi. Chinthu chikuru icho chili mu mlengalenga ni carbon dioxide, iyo yikukolera kutentha mu greenhouse effect iyo njakukhora chomene kuluska iyo yili pa charu chapasi, ndipo ivi vikupangiska kuti Venus yiŵe pulaneti yakutentha chomene, ndipo kutentha kwake kukufika pafupifupi 900°F (480°C). Mu mitambo yakukhora iyi muli madontho gha sulfuric acid ndipo ghakuzungulira charu na mphepo iyo yikuchimbira pa liwiro la makilomita 360 pa ora. Nangauli charu ichi chikutora mazuŵa 243 kuti chizingilire kamoza, kweni mphepo iyo yikuchimbira chomene yikupangiska kuti mitambo yizingilire charu ichi mu mazuŵa ghanayi pera gha charu chapasi. Kutentha kwakukwana, mitambo ya asidi, na mphepo yikuru comene (iyo yikukura pafupifupi ka 90 pa caru capasi kuluska iyo yili pa caru capasi) vikupangiska kuti malo ghaŵe ghaheni comene. Ndipouli, vipangizo vyakufufuza vinthu vya mu mlengalenga vyakwaniska kufika pa Venus na kujambura malo ghake ghakuwomira ndiposo gha fuvu. Malo gha Venus ghapangikaso mapu na vyakufufuza ivyo vili na vipangizo vya radar ivyo vinga "wona" kwizira mu vigaŵa vya mitambo, kuvumbura malo agho ghali na vibowo, mapiri, mapiri ghakuphulika, na malo agho vibowo vyabenekelereka na vidika vya lava wakukhora wa mapiri ghakuphulika, kusazgapo vigaŵa viŵiri vikuru vya pachanya vyakuchemeka Terratarsh Terra na Aphrodite.
[[category:Chibwe]]
dzznoulor7jfuvcoxlz54esks3sczwf
115575
115571
2026-04-05T01:19:53Z
Kwamikagami
6862
115575
wikitext
text/x-wiki
[[file:venus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♀]]
'''Venus''' ni [[chibwe]] chachiŵiri kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Venus yikuzingulira payekha pachokopachoko zamnyuma aposo wakuzingilizga Zuŵa, ndipo ivi vikupangiska kuti nyengo yake yakuzungulira yiŵe yitali chomene mu dongosolo la zuŵa, pafupifupi mazuŵa 243 gha pa charu chapasi. Lichoko chomene kuluska charu chapasi ndipo likwenera kuti lili na chigaŵa cha mukati chakuyana waka, ndipo lili na chisulo cha semisolid icho chikuzingilizgika na chakuvwara cha malibwe na chigaŵa chapasi. Venus ndiyo yikuŵala chomene mu mlengalenga pamanyuma pa Zuŵa na Mwezi chifukwa mitambo yake yikuwoneska chomene ungweru wa dazi. Chinthu chikuru icho chili mu mlengalenga ni carbon dioxide, iyo yikukolera kutentha mu greenhouse effect iyo njakukhora chomene kuluska iyo yili pa charu chapasi, ndipo ivi vikupangiska kuti Venus yiŵe pulaneti yakutentha chomene, ndipo kutentha kwake kukufika pafupifupi 900°F (480°C). Mu mitambo yakukhora iyi muli madontho gha sulfuric acid ndipo ghakuzungulira charu na mphepo iyo yikuchimbira pa liwiro la makilomita 360 pa ora. Nangauli charu ichi chikutora mazuŵa 243 kuti chizingilire kamoza, kweni mphepo iyo yikuchimbira chomene yikupangiska kuti mitambo yizingilire charu ichi mu mazuŵa ghanayi pera gha charu chapasi. Kutentha kwakukwana, mitambo ya asidi, na mphepo yikuru comene (iyo yikukura pafupifupi ka 90 pa caru capasi kuluska iyo yili pa caru capasi) vikupangiska kuti malo ghaŵe ghaheni comene. Ndipouli, vipangizo vyakufufuza vinthu vya mu mlengalenga vyakwaniska kufika pa Venus na kujambura malo ghake ghakuwomira ndiposo gha fuvu. Malo gha Venus ghapangikaso mapu na vyakufufuza ivyo vili na vipangizo vya radar ivyo vinga "wona" kwizira mu vigaŵa vya mitambo, kuvumbura malo agho ghali na vibowo, mapiri, mapiri ghakuphulika, na malo agho vibowo vyabenekelereka na vidika vya lava wakukhora wa mapiri ghakuphulika, kusazgapo vigaŵa viŵiri vikuru vya pachanya vyakuchemeka Terratarsh Terra na Aphrodite.
[[category:Chibwe]]
tu9m8c7egrp64rl31xaatk260pka9ck
115580
115575
2026-04-05T01:23:58Z
Kwamikagami
6862
115580
wikitext
text/x-wiki
[[file:venus symbol (planetary color).svg|frameless|upright=0.35|♀]]
'''Venus''' ni [[chibwe]] chachiŵiri kufuma pa [[Zuba|Zuŵa]]. Venus yikuzingulira payekha pachokopachoko zamnyuma aposo wakuzingilizga Zuŵa, ndipo ivi vikupangiska kuti nyengo yake yakuzungulira yiŵe yitali chomene mu dongosolo la zuŵa, pafupifupi mazuŵa 243 gha pa charu chapasi. Lichoko chomene kuluska charu chapasi ndipo likwenera kuti lili na chigaŵa cha mukati chakuyana waka, ndipo lili na chisulo cha semisolid icho chikuzingilizgika na chakuvwara cha malibwe na chigaŵa chapasi. Venus ndiyo yikuŵala chomene mu mlengalenga pamanyuma pa Zuŵa na Mwezi chifukwa mitambo yake yikuwoneska chomene ungweru wa dazi. Chinthu chikuru icho chili mu mlengalenga ni carbon dioxide, iyo yikukolera kutentha mu greenhouse effect iyo njakukhora chomene kuluska iyo yili pa charu chapasi, ndipo ivi vikupangiska kuti Venus yiŵe pulaneti yakutentha chomene, ndipo kutentha kwake kukufika pafupifupi 900°F (480°C). Mu mitambo yakukhora iyi muli madontho gha sulfuric acid ndipo ghakuzungulira charu na mphepo iyo yikuchimbira pa liwiro la makilomita 360 pa ora. Nangauli charu ichi chikutora mazuŵa 243 kuti chizingilire kamoza, kweni mphepo iyo yikuchimbira chomene yikupangiska kuti mitambo yizingilire charu ichi mu mazuŵa ghanayi pera gha charu chapasi. Kutentha kwakukwana, mitambo ya asidi, na mphepo yikuru comene (iyo yikukura pafupifupi ka 90 pa caru capasi kuluska iyo yili pa caru capasi) vikupangiska kuti malo ghaŵe ghaheni comene. Ndipouli, vipangizo vyakufufuza vinthu vya mu mlengalenga vyakwaniska kufika pa Venus na kujambura malo ghake ghakuwomira ndiposo gha fuvu. Malo gha Venus ghapangikaso mapu na vyakufufuza ivyo vili na vipangizo vya radar ivyo vinga "wona" kwizira mu vigaŵa vya mitambo, kuvumbura malo agho ghali na vibowo, mapiri, mapiri ghakuphulika, na malo agho vibowo vyabenekelereka na vidika vya lava wakukhora wa mapiri ghakuphulika, kusazgapo vigaŵa viŵiri vikuru vya pachanya vyakuchemeka Terratarsh Terra na Aphrodite.
[[category:Chanya]]
dmcf1bmt406lzgvqme6rw8i5z7p9tia
115581
115580
2026-04-05T01:26:09Z
Kwamikagami
6862
merge into older article
115581
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Chanya la Mphesko]]
1om7bwnx6r3ky6ofgx5jqv8nfgqnm1d
Category:Chibwe
14
47272
115572
2026-04-05T01:18:17Z
Kwamikagami
6862
Created blank page
115572
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
115578
115572
2026-04-05T01:23:36Z
Kwamikagami
6862
Redirected page to [[Category:Chanya]]
115578
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Category:Chanya]]
enussfmq3098wgmisy0p4dqoteb4d7t
115598
115578
2026-04-05T01:51:22Z
Kwamikagami
6862
Removed redirect to [[Category:Chanya]]
115598
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Mlengalenga]]
g8b0w6kohygfaw45yx7oftvtkb2wewr
Tera
0
47273
115612
2026-04-05T01:59:52Z
Kwamikagami
6862
Redirected page to [[Charu cha pasi (Tera)]]
115612
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Charu cha pasi (Tera)]]
19e6nh3tsocf4pl4yf7ms6t4qzl25cf
Charu chapasi
0
47274
115615
2026-04-05T02:02:35Z
Kwamikagami
6862
Redirected page to [[Charu cha pasi (Tera)]]
115615
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Charu cha pasi (Tera)]]
19e6nh3tsocf4pl4yf7ms6t4qzl25cf
Chanya la Mlisko
0
47275
115617
2026-04-05T02:29:40Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Chanya la Mlisko]] to [[Satani]]
115617
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Satani]]
bzgtt4bbn960a1spjkgdvf1a6eqyv15
Jupiter
0
47276
115625
2026-04-05T02:34:12Z
Kwamikagami
6862
Redirected page to [[Jupita]]
115625
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Jupita]]
c8ghh2a0vdrz840bzas2krsax5ztaij
Saturn
0
47277
115626
2026-04-05T02:34:24Z
Kwamikagami
6862
Redirected page to [[Satani]]
115626
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Satani]]
bzgtt4bbn960a1spjkgdvf1a6eqyv15
Uranus
0
47279
115629
2026-04-05T02:35:23Z
Kwamikagami
6862
Redirected page to [[Yurenasi]]
115629
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Yurenasi]]
b9yaotmewev0b6qfd5ajlqqn364i2pz
Yurenasi
0
47280
115631
2026-04-05T02:37:02Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Yurenasi]] to [[Chanya la Mphesko]] over redirect
115631
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Chanya la Mphesko]]
1om7bwnx6r3ky6ofgx5jqv8nfgqnm1d
115632
115631
2026-04-05T02:38:21Z
Kwamikagami
6862
Changed redirect target from [[Chanya la Mphesko]] to [[Chanya la Movwili]]
115632
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Chanya la Movwili]]
o35x4znxsg38kcy8gbde13dqbn3kfz1
Neptune
0
47281
115633
2026-04-05T02:38:57Z
Kwamikagami
6862
Redirected page to [[Neputuni]]
115633
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Neputuni]]
jd71hqog7yoyxd3g9pr7vv0f676f2rv
Chanya la Vidinda
0
47282
115635
2026-04-05T02:39:23Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Chanya la Vidinda]] to [[Neputuni]]
115635
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Neputuni]]
jd71hqog7yoyxd3g9pr7vv0f676f2rv
Chanya la Luskaka
0
47283
115640
2026-04-05T02:42:19Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Chanya la Luskaka]] to [[Mekyuri]]
115640
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Mekyuri]]
21dew1i9v9yhqvy4392r2jq7fcw8cv2
Chanya la Mphesko
0
47284
115652
2026-04-05T02:52:34Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Chanya la Mphesko]] to [[Venus]]
115652
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Venus]]
aehb3hmyn2f5sm02q0dwero0w9jqeku
Chanya la Nthuzi
0
47285
115654
2026-04-05T02:53:49Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Chanya la Nthuzi]] to [[Puluto]]
115654
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Puluto]]
85zx3dtc2tyl905gsnfa4ncw16098li
Pluto
0
47286
115656
2026-04-05T02:56:22Z
Kwamikagami
6862
Redirected page to [[Puluto]]
115656
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Puluto]]
85zx3dtc2tyl905gsnfa4ncw16098li
Aresi (Mazi)
0
47287
115658
2026-04-05T03:00:29Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Aresi (Mazi)]] to [[Aresi]]
115658
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Aresi]]
03cwnwmfhhm7hip2gcu25ihibni6fv1
Mars
0
47288
115660
2026-04-05T03:02:50Z
Kwamikagami
6862
Redirected page to [[Aresi]]
115660
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Aresi]]
03cwnwmfhhm7hip2gcu25ihibni6fv1
Mazi
0
47289
115661
2026-04-05T03:08:22Z
Kwamikagami
6862
Redirected page to [[Aresi]]
115661
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Aresi]]
03cwnwmfhhm7hip2gcu25ihibni6fv1
Mercury
0
47290
115662
2026-04-05T03:08:58Z
Kwamikagami
6862
Redirected page to [[Mekyuri]]
115662
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Mekyuri]]
21dew1i9v9yhqvy4392r2jq7fcw8cv2
Chanya la Movwili
0
47291
115670
2026-04-05T03:15:12Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Chanya la Movwili]] to [[Yuranasi]]
115670
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Yuranasi]]
ejw7g1vg99we3de1g1sg9nxlduyn32r
Venus
0
47292
115675
2026-04-05T03:22:03Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Venus]] to [[Venasi]]: another name used in an article
115675
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Venasi]]
1votpx6gfxh1da8bdweoov2evfxm47z
Zuba
0
47293
115679
2026-04-05T03:28:26Z
Kwamikagami
6862
Kwamikagami moved page [[Zuba]] to [[Zuŵa]] over redirect: preferred in articles
115679
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Zuŵa]]
h4w1gn9lhciy8rmt75in3ghy8zq75g3