Wikipedia tumwiki https://tum.wikipedia.org/wiki/Jani_likulu MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Ounkazi 0 48624 119553 119550 2026-08-17T17:12:58Z Tumbuka Arch 6863 Tumbuka Arch moved page [[Mkazi]] to [[Ounkazi]] without leaving a redirect 119550 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Grande Comore]] mu charu cha [[Comoros]]. Muli ŵanthu 5,558 (1991).<ref>http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-116</ref> ==Ukaboni== {{reflist}} [[Category:Comoros]] lyh1695b06n5txuqxknes1yft78k0a0 119572 119553 2026-08-18T02:20:35Z InternetArchiveBot 6449 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 119572 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Grande Comore]] mu charu cha [[Comoros]]. Muli ŵanthu 5,558 (1991).<ref>https://web.archive.org/web/20120218103057/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-116</ref> ==Ukaboni== {{reflist}} [[Category:Comoros]] pxlpavp35jlf2x7cfkqbma7rw0g7dqv Ntsaouéni 0 48625 119571 119551 2026-08-18T02:19:31Z InternetArchiveBot 6449 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 119571 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''{{PAGENAME}}''' ni muzi mu [[Grande Comore]] mu charu cha [[Comoros]]. Muli ŵanthu 2,620 (1991).<ref>https://web.archive.org/web/20120218103057/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-116</ref> ==Ukaboni== {{reflist}} [[Category:Comoros]] qbslrnq6mmg4k539i0a2uf769thys8g Category:Misumba yaboma yamu Kenya 14 48626 119554 2026-08-17T17:41:21Z Tumbuka Arch 6863 Created blank page 119554 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 Category:Comoros 14 48627 119555 2026-08-17T17:45:46Z Tumbuka Arch 6863 Created blank page 119555 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/17 4 48628 119556 2026-08-17T18:46:08Z Tumbuka Arch 6863 Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku New Z..." 119556 wikitext text/x-wiki {| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose. <br> Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]] |} <noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude> <noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude> 71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/18 4 48629 119557 2026-08-17T18:46:32Z Tumbuka Arch 6863 Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku New Z..." 119557 wikitext text/x-wiki {| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose. <br> Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]] |} <noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude> <noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude> 71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/19 4 48630 119558 2026-08-17T18:46:41Z Tumbuka Arch 6863 Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku New Z..." 119558 wikitext text/x-wiki {| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose. <br> Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]] |} <noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude> <noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude> 71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/20 4 48631 119559 2026-08-17T18:46:52Z Tumbuka Arch 6863 Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku New Z..." 119559 wikitext text/x-wiki {| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose. <br> Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]] |} <noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude> <noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude> 71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/21 4 48632 119560 2026-08-17T18:47:03Z Tumbuka Arch 6863 Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku New Z..." 119560 wikitext text/x-wiki {| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose. <br> Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]] |} <noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude> <noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude> 71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/22 4 48633 119561 2026-08-17T18:47:14Z Tumbuka Arch 6863 Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku New Z..." 119561 wikitext text/x-wiki {| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose. <br> Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]] |} <noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude> <noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude> 71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/23 4 48634 119562 2026-08-17T18:47:25Z Tumbuka Arch 6863 Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku New Z..." 119562 wikitext text/x-wiki {| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose. <br> Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]] |} <noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude> <noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude> 71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/24 4 48635 119563 2026-08-17T18:47:34Z Tumbuka Arch 6863 Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku New Z..." 119563 wikitext text/x-wiki {| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose. <br> Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]] |} <noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude> <noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude> 71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/25 4 48636 119564 2026-08-17T18:47:47Z Tumbuka Arch 6863 Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku New Z..." 119564 wikitext text/x-wiki {| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose. <br> Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]] |} <noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude> <noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude> 71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/26 4 48637 119565 2026-08-17T18:47:58Z Tumbuka Arch 6863 Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku New Z..." 119565 wikitext text/x-wiki {| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose. <br> Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]] |} <noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude> <noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude> 71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/27 4 48638 119566 2026-08-17T18:48:08Z Tumbuka Arch 6863 Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku New Z..." 119566 wikitext text/x-wiki {| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose. <br> Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]] |} <noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude> <noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude> 71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/28 4 48639 119567 2026-08-17T18:48:18Z Tumbuka Arch 6863 Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku New Z..." 119567 wikitext text/x-wiki {| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose. <br> Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]] |} <noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude> <noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude> 71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/29 4 48640 119568 2026-08-17T18:48:30Z Tumbuka Arch 6863 Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku New Z..." 119568 wikitext text/x-wiki {| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose. <br> Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]] |} <noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude> <noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude> 71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/30 4 48641 119569 2026-08-17T18:48:40Z Tumbuka Arch 6863 Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku New Z..." 119569 wikitext text/x-wiki {| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose. <br> Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]] |} <noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude> <noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude> 71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/31 4 48642 119570 2026-08-17T18:48:50Z Tumbuka Arch 6863 Created page with "{| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku New Z..." 119570 wikitext text/x-wiki {| style="text-align:{{#ifexpr:250 >= 400|center|left}}; background-color:transparent; {{#ifexpr:250 >= 400|padding:0.9em|}}" cellspacing="0" cellpadding="0" |{{#ifexpr:250 < 400|style="padding-right:0.9em;"|}}|[[File:Anas platyrhynchos male female quadrat.jpg|400px|Mallard]] <br> <br> |[[Mallard]] (''Anas platyrhynchos''), uyo wakuchemekaso kuti ''wild duck'', ni bakha wa mu maji uyo wakusangika mu [[Americas]], [[Eurasia]] na [[North Africa]]. Wakunjizgikaso ku [[New Zealand]], [[Australia]], [[South Africa]] na vigaŵa vinyake vya ku [[South America]]. Wakukhala ku nyanja, visimi, mlonga na malo ghanyake gha maji agho ghali na vyakumera vinandi. Ŵanalume ŵali na mutu wa mtundu wa buluu wakuwala, khosi lifipa na mulomo wachikasu, apo ŵanakazi ŵali na minthontho ya bulauni iyo yikuŵawovwira kubisama para ŵakukhwira mazira. Wose ŵali na mapapindo gha mtundu wa buluu panji violeti agho ghakuwoneka makora para ŵakuwuluka. Bakha uyu wakurya vyakumera vya mu maji, mphapu, tunthukachoko, tizombe na viŵeto vinyake vya mu maji. Mwanakazi wakubaba mazira 8 mpaka 13, ndipo ŵana ŵake ŵakumanya kwenda na kusambira nyengo yichoko waka kufuma pakubabikira. Mallard ndiyo ni sekuru wa mitundu yinandi ya mabakha gha pa nyumba agho ghakuliskika na ŵanthu pa charu chose. <br> Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/16|Mauritius]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/15|Eswatini]] &mdash; [[Wikipedia:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka/Ogasiti/14|Zambia]] |} <noinclude>[[Category:Chithuzi cha mwahuno mu ChiTumbuka mu mwezi wa Ogasiti|17]]</noinclude> <noinclude>[[Category:Vyakulemba vya pa chikaya cha Chitumbuka]]</noinclude> 71ms5txfeti386xisjuqsof9tivx6pf ESO 3.6 m Telesikopu 0 48643 119573 2026-08-18T04:22:47Z Viyowoyero-vya-Malaŵi 11606 Created page with "{{Databox}}[[image:ESO3 6 Telescope.jpg|thumb|ESO 3.6 m Telescope]] '''ESO 3.6 m Telesikopu''' ni [[telesikopu]] yakuwoneska vinthu iyo yikulongozgeka na wupu wakuwonera vinthu vya ku [[Europe]] ku La Silla, [[Chile]] kufuma mu 1977, ndipo yikuwoneka makora pafupifupi mamita 3.6 (140 in) na malo ghakukwana 8.6 m2 (93 sq ft). Matelesikopu agha ghakugwiliskira ntchito chipangizo cha HARPS ndipo ghasanga mapulaneti ghakujumpha 130 ghakufuma ku vyaru vinyake. Mu 2012, likas..." 119573 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[image:ESO3 6 Telescope.jpg|thumb|ESO 3.6 m Telescope]] '''ESO 3.6 m Telesikopu''' ni [[telesikopu]] yakuwoneska vinthu iyo yikulongozgeka na wupu wakuwonera vinthu vya ku [[Europe]] ku La Silla, [[Chile]] kufuma mu 1977, ndipo yikuwoneka makora pafupifupi mamita 3.6 (140 in) na malo ghakukwana 8.6 m2 (93 sq ft). Matelesikopu agha ghakugwiliskira ntchito chipangizo cha HARPS ndipo ghasanga mapulaneti ghakujumpha 130 ghakufuma ku vyaru vinyake. Mu 2012, likasanga pulaneti ya Alpha Centauri Bb, iyo sono yikususkika kuti yingaŵapo mu dongosolo la Alpha Centauri ilo lili pa mtunda wa vyaka 4.4 pera vya ungweru.<ref>http://www.planetary.org, Bruce Betts, [https://www.planetary.org/blogs/bruce-betts/20121017-Alpha-Centauri-first-planet-discovery.html B. Betts - First Planet Discovered in Alpha Centauri System - TPS], 18 October 2012</ref> ESO yikakolerana na CERN pakupanga telesikopu iyi.<ref>{{Cite book|last=Madsen|first=Claus|title=The jewel on the mountaintop : fifty years of the European Southern Observatory|date=2012|publisher=Wiley-VCH|isbn=978-3-527-41203-7|location=[Weinheim]|oclc=818323656}}</ref><ref>{{Cite book|last=Reiz|first=Anders|url=https://books.google.com/books?id=lFrvAAAAMAAJ|title=ESO/SRC/CERN Conference on Research Programmes for the New Large Telescopes, Geneva, 27-31 May 1974: Proceedings|date=1974|publisher=Organizing Committee of the Conference|language=en}}</ref> Wakawona ungweru wakwamba mu 1976 ndipo wakamba kugwira ntchito mu 1977.<ref name="eso.org">{{cite web|title=Telescopes and Instrumentation, the ESO 3.6-metre Telescope|url=https://www.eso.org/public/teles-instr/lasilla/36.html|access-date=2011-05-02|type=Table on the right of the page}}</ref> Apo ŵakamalizga kupanga, yikaŵa yimoza mwa matelesikopu ghakuru chomene pa charu chose. Iwo ukapokera kusintha mu 1999 na sekondare yiphya mu 2004. ESO 3.6-metre Telescope yakhozgera ivyo ŵasayansi ŵali kukwaniska vinandi ndipo yikalongora '''ADONIS''', yimoza mwa ndondomeko zakwamba zakusintha kwa optics izo zikaŵapo ku gulu la ŵasayansi ŵa vyakuthambo mu 1980s. == Ukaboni == <references />{{Authority control}} [[Category:Matelesikopu]] 6sl3s5irc0f9i02md1btr53r2563rjr 119574 119573 2026-08-18T04:31:34Z Viyowoyero-vya-Malaŵi 11606 119574 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[image:ESO3 6 Telescope.jpg|thumb|ESO 3.6 m Telescope]] '''ESO 3.6 m Telesikopu''' ni [[telesikopu]] yakuwoneska vinthu iyo yikulongozgeka na wupu wakuwonera vinthu vya ku [[Europe]] ku La Silla, [[Chile]] kufuma mu 1977, ndipo yikuwoneka makora pafupifupi mamita 3.6 (140 in) na malo ghakukwana 8.6 m2 (93 sq ft). Matelesikopu agha ghakugwiliskira ntchito chipangizo cha HARPS ndipo ghasanga mapulaneti ghakujumpha 130 ghakufuma ku vyaru vinyake. Mu 2012, likasanga pulaneti ya Alpha Centauri Bb, iyo sono yikususkika kuti yingaŵapo mu dongosolo la Alpha Centauri ilo lili pa mtunda wa vyaka 4.4 pera vya ungweru.<ref>http://www.planetary.org, Bruce Betts, [https://www.planetary.org/blogs/bruce-betts/20121017-Alpha-Centauri-first-planet-discovery.html B. Betts - First Planet Discovered in Alpha Centauri System - TPS], 18 October 2012</ref> ESO yikakolerana na CERN pakupanga telesikopu iyi.<ref>{{Cite book|last=Madsen|first=Claus|title=The jewel on the mountaintop : fifty years of the European Southern Observatory|date=2012|publisher=Wiley-VCH|isbn=978-3-527-41203-7|location=[Weinheim]|oclc=818323656}}</ref><ref>{{Cite book|last=Reiz|first=Anders|url=https://books.google.com/books?id=lFrvAAAAMAAJ|title=ESO/SRC/CERN Conference on Research Programmes for the New Large Telescopes, Geneva, 27-31 May 1974: Proceedings|date=1974|publisher=Organizing Committee of the Conference|language=en}}</ref> Wakawona ungweru wakwamba mu 1976 ndipo wakamba kugwira ntchito mu 1977.<ref name="eso.org">{{cite web|title=Telescopes and Instrumentation, the ESO 3.6-metre Telescope|url=https://www.eso.org/public/teles-instr/lasilla/36.html|access-date=2011-05-02|type=Table on the right of the page}}</ref> Apo ŵakamalizga kupanga, yikaŵa yimoza mwa matelesikopu ghakuru chomene pa charu chose. Iwo ukapokera kusintha mu 1999 na sekondare yiphya mu 2004. ESO 3.6-metre Telescope yakhozgera ivyo ŵasayansi ŵali kukwaniska vinandi ndipo yikalongora '''ADONIS''', yimoza mwa ndondomeko zakwamba zakusintha kwa optics izo zikaŵapo ku gulu la ŵasayansi ŵa vyakuthambo mu vyaka pafupifupi 1980. == Ukaboni == <references />{{Authority control}} [[Category:Matelesikopu]] atdrusv2q9vst5wuudqvzb0o6aa761h Seabird 0 48644 119575 2026-08-18T04:55:31Z Viyowoyero-vya-Malaŵi 11606 Created page with "{{Databox}}'''Seabird''' ni [[msumba]] yichoko ya mumphepete mwa nyanja kumpoto kwa [[Perth]], Western Australia, [[Australia]] mu [[boma la Gingin]], iyo yili pakati pa [[Two Rocks]] na [[Lancelin]] iyo yikulaŵiska ku Nyanja ya Indian. Seabird ni malo ghakumanyikwa chomene ghakukhalapo pa holide na kupumura, ghakuyana waka na misumba yakuzingilizga nga ni Guilderton na Ledge Point, kweni yazgokaso yakumanyikwa chomene chifukwa cha nkhondo zake na kusefukira kwa nyanja..." 119575 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Seabird''' ni [[msumba]] yichoko ya mumphepete mwa nyanja kumpoto kwa [[Perth]], Western Australia, [[Australia]] mu [[boma la Gingin]], iyo yili pakati pa [[Two Rocks]] na [[Lancelin]] iyo yikulaŵiska ku Nyanja ya Indian. Seabird ni malo ghakumanyikwa chomene ghakukhalapo pa holide na kupumura, ghakuyana waka na misumba yakuzingilizga nga ni Guilderton na Ledge Point, kweni yazgokaso yakumanyikwa chomene chifukwa cha nkhondo zake na kusefukira kwa nyanja. ==Mbiri== Malo agho ghazamuŵa Seabird ghakakhazikiska chomene pa mchenga nga ni mndandanda wa vinyumba vyakukhalamo ŵanthu awo ŵakagwiliskiranga ntchito ŵalovi ŵa rock lobster mu vilimika vya m’ma 1950. Mu 1965 chigamulo chikapangika kuti malo agha ghalembeke mu nyuzipepara nga ni malo gha tawuni ghakuchemeka "Chalon", agho ghakachemeka chifukwa cha tawuni yakwawo kwa nkhwantha ya vyakumera Jean-Baptiste Leschenault de La Tour. Zina ilo ŵakaghanaghana likatemwanga yayi ŵanthu ndipo apo likalembeka mu 1968 likasinthika zina lakuti "Seabird". Sea Bird (mazgu ghaŵiri) likaŵa zina la boti ilo likasweka mu chigaŵa ichi mu 1874 ndipo likabwereka zina lake ku lease ya ŵaliska iyo yikaŵa pafupi.<ref>{{cite web |title=Town names |url=https://www0.landgate.wa.gov.au/maps-and-imagery/wa-geographic-names/name-history/historical-town-names#S |website=Landgate |access-date=7 September 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=SEA BIRD |url=https://museum.wa.gov.au/maritime-archaeology-db/wrecks/sea-bird |website=SHIPWRECK DATABASES |publisher=WESTERN AUSTRALIAN MUSEUM |access-date=7 September 2022}}</ref> Malo gha Seabird ghambura kukhora pa maforedune agho ghakulaŵiska ku nyanja ghakapangiska kuti lipoti la 1970s la Komiti ya Coastal Townsites ya Dipatimenti Yakupanga Matawuni iyo sono yamara, likaphalira kuti paleke kuŵa chitukuko chinyake cha malo agha nyengo yichoko waka kufuma apo ghakalembekera mu nyuzipepara.<ref>{{cite web |title=Assessment of Coastal Erosion Hotspots in Western Australia Appendix D |url=https://www.transport.wa.gov.au/mediaFiles/marine/MAC_P_CoastalErosionHotspotsAppendixD135-191.pdf |publisher=Western Australia Government |access-date=7 September 2022}}</ref> Ici cikacitika pamanyuma pakuti mtunda ukuru uwo ukasefukira kwa mamita 40 (130 ft) ukapangiska kuti Turner Street, msewu uwo ukapangika kuti uteŵetere malo gha mumphepete mwa nyanja gha mu tawuni iyi, ugwe mu nyanja.<ref>{{cite web |last1=Faulkner |first1=Kerry |title=Saving Seabird as ocean consumes beaches and threatens houses |url=https://www.domain.com.au/news/saving-seabird-as-ocean-consumes-beaches-and-threatens-houses-20151122-gl1taa/ |website=Domain |access-date=7 September 2022}}</ref> Mu 2016 kukhozgera kwa ŵantu kukapangiska kuti mpanda wa nyanja wa A$2 miliyoni uzengeke kuti uvikilire malo agho ghali kuwonekera kwa vilimika vinyake 10–20. Ici cikasazgikiraso na kusazgirako mbuto za cikaya 2,400 kuti ziwovwire kukhazikika comene pa malo agho ghali kuseri kwa mpanda wa nyanja.<ref>{{cite web |title=Revegetation at Seabird a Soaring Success |url=https://www.nacc.com.au/revegetation-at-seabird-a-soaring-success/ |website=Northern Agricultural Catchments Council |access-date=7 September 2022}}</ref> == Ukaboni == {{reflist}} {{authority control}}{{Australia}} [[Category:Australia]] ntrp9xl3xz9v6iitbui7p4e04yfuzqp 119576 119575 2026-08-18T04:57:04Z Viyowoyero-vya-Malaŵi 11606 119576 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Seabird''' ni [[msumba]] yichoko ya mumphepete mwa nyanja kumpoto kwa [[Perth]], Western Australia, [[Australia]] mu [[boma la Gingin]], iyo yili pakati pa [[Two Rocks]] na [[Lancelin]] iyo yikulaŵiska ku Nyanja ya India. Seabird ni malo ghakumanyikwa chomene ghakukhalapo pa holide na kupumura, ghakuyana waka na misumba yakuzingilizga nga ni Guilderton na Ledge Point, kweni yazgokaso yakumanyikwa chomene chifukwa cha nkhondo zake na kusefukira kwa nyanja. ==Mbiri== Malo agho ghazamuŵa Seabird ghakakhazikiska chomene pa mchenga nga ni mndandanda wa vinyumba vyakukhalamo ŵanthu awo ŵakagwiliskiranga ntchito ŵalovi ŵa rock lobster mu vilimika vya m’ma 1950. Mu 1965 chigamulo chikapangika kuti malo agha ghalembeke mu nyuzipepara nga ni malo gha msumba ghakuchemeka "Chalon", agho ghakachemeka chifukwa cha msumba yakwawo kwa nkhwantha ya vyakumera Jean-Baptiste Leschenault de La Tour. Zina ilo ŵakaghanaghana likatemwanga yayi ŵanthu ndipo apo likalembeka mu 1968 likasinthika zina lakuti "Seabird". Sea Bird (mazgu ghaŵiri) likaŵa zina la boti ilo likasweka mu chigaŵa ichi mu 1874 ndipo likabwereka zina lake ku lease ya ŵaliska iyo yikaŵa pafupi.<ref>{{cite web |title=Town names |url=https://www0.landgate.wa.gov.au/maps-and-imagery/wa-geographic-names/name-history/historical-town-names#S |website=Landgate |access-date=7 September 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=SEA BIRD |url=https://museum.wa.gov.au/maritime-archaeology-db/wrecks/sea-bird |website=SHIPWRECK DATABASES |publisher=WESTERN AUSTRALIAN MUSEUM |access-date=7 September 2022}}</ref> Malo gha Seabird ghambura kukhora pa maforedune agho ghakulaŵiska ku nyanja ghakapangiska kuti lipoti la 1970s la Komiti ya Coastal Townsites ya Dipatimenti Yakupanga Mamsumba iyo sono yamara, likaphalira kuti paleke kuŵa chitukuko chinyake cha malo agha nyengo yichoko waka kufuma apo ghakalembekera mu nyuzipepara.<ref>{{cite web |title=Assessment of Coastal Erosion Hotspots in Western Australia Appendix D |url=https://www.transport.wa.gov.au/mediaFiles/marine/MAC_P_CoastalErosionHotspotsAppendixD135-191.pdf |publisher=Western Australia Government |access-date=7 September 2022}}</ref> Ici cikacitika pamanyuma pakuti mtunda ukuru uwo ukasefukira kwa mamita 40 (130 ft) ukapangiska kuti Turner Street, msewu uwo ukapangika kuti uteŵetere malo gha mumphepete mwa nyanja gha mu msumba iyi, ugwe mu nyanja.<ref>{{cite web |last1=Faulkner |first1=Kerry |title=Saving Seabird as ocean consumes beaches and threatens houses |url=https://www.domain.com.au/news/saving-seabird-as-ocean-consumes-beaches-and-threatens-houses-20151122-gl1taa/ |website=Domain |access-date=7 September 2022}}</ref> Mu 2016 kukhozgera kwa ŵantu kukapangiska kuti mpanda wa nyanja wa A$2 miliyoni uzengeke kuti uvikilire malo agho ghali kuwonekera kwa vilimika vinyake 10–20. Ici cikasazgikiraso na kusazgirako mbuto za cikaya 2,400 kuti ziwovwire kukhazikika comene pa malo agho ghali kuseri kwa mpanda wa nyanja.<ref>{{cite web |title=Revegetation at Seabird a Soaring Success |url=https://www.nacc.com.au/revegetation-at-seabird-a-soaring-success/ |website=Northern Agricultural Catchments Council |access-date=7 September 2022}}</ref> == Ukaboni == {{reflist}} {{authority control}}{{Australia}} [[Category:Australia]] k1xge1vw7b3zmqmz9357b6e1iqo5ny6