Википедия
tyvwiki
https://tyv.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%BB_%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Медиа
Тускай
Чугаа
Ажыглакчы
Ажыглакчы чугаа
Википедия
Википедия дугайында сүмелел
Файл
Файл чугаа
МедиаВики
МедиаВики чугаа
Майык
Майык чугаа
Дуза
Дуза чугаа
Аңгылал
Аңгылал чугаа
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обсуждение модуля
Event
Event talk
Театр
0
12297
51986
48228
2026-04-20T08:37:32Z
CommonsDelinker
1768
Replacing Panorámica_interior_del_Teatro_Colón_(cropped).jpg with [[File:Panorámica_interior_del_Teatro_Colón.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::File:Panorám
51986
wikitext
text/x-wiki
{{Театр}}
[[Файл:Panorámica interior del Teatro Colón.jpg|мини|304x304пкс|Опера театры]]
[[Файл:Bloktheatre.jpg|мини|266x266пкс| К. Сомованын А. Блоктун номунга «Театр» деп иллюстрациязы]]
'''Теа́тр''' ({{Lang-el|θέατρον}} — кол утказы — бир-ле солун чуве коор чер, оон — коргузуг, от {{Lang-el2|θεάομαι}} — коор) — солун коргузуг искусства, ангы-ангы уран-чуулду коргузуп турар уткалыг (литературы, музыки, хореографии, вокала, изобразительного искусства и других) бодунун тускай шынарын илередип чоруур: шынын коргузери, маргыжары, кижинин аажы-чаннарын, болгаш демдек салыры-биле ниити туннелин ундурери, драма таварыштыр кылдыныгны коргузери, эн кол киржикчи актёр<ref name="te" /> болур.
"Театр" деп состун торел болуктеринче ангы-ангы билиглерни болгаш видтерни киирип болур: драматический театр, оперный, балетный, кукольный, театр пантомимы болгаш оскелери.
уе-шагдан тура театр бот хуузунда коллективтиг уран-чуул кылдыр санатынып турар; амгы уенин театрынын спектакля хевирин тургузарында, актерлар биле режиссёра (дирижёра, балетмейстера) болгаш оске киржикчилернин аразында чурукчу-сценограф, композитор, хореограф, болгаш бутафоры, костюмеры, [[Гримёр|гримёры]], ажылчын сцена, чырык-биле ажылдаар улус киржип турар<ref name="encycl">{{УСЭ3|автор=Родина М. Т.|том=25}}</ref>.
Театрнын хогжуделгизинде болгаш ниитилелдин хогжудулгези-биле культуры байдалы сырый холбаалыг .
== Театрнын тоогузу ==
Театрнын торуттунгени шаандагы ангчыларынын, кодээ ажыл-агыйнын болгашритуальных байырлалдаран тывылган, аллегорической хевиринде бойдустун болуушкуннарындан азы ажыл-агыйдан тургустунган кылдыр санаар. Ынчалза обрядовые ажыл-чорудулгазы боттары театр кылдыр илереттинбейн: искусство шинчилеп турар эртемдээнерин бодалында болза, театрнын эгези коржукчулернин тыптырындан хамааржыр.<ref name="te" />.
тетарнын эгеки уе-чадазынын сайзыралында — улусчу байырлалда — пение, танец, ыры болгаш драма таварыштыр ажыл-чорудулгазы чарылбас чангыс аай турган; ажылдын чорудулгазында болгаш профессионалдыг ажылында театр синкретизм доктаал кужун чидирген, уш кол хевири тургустунган: драма театры, опера болгаш балет, оон ынай холушкак хевирлери.
=== Антиктиг театр ===
бурунгу грек театр мистерий торуттунген, чер ажылынын бурган-камгалакчыга тургусттунган, бир дугаар оочурда Дионису: тургусутнган хор байырлалынга «сатиров», ошку хевин кеткеш, ырыларын ырлап турган (дифирамбы), тургузуунда мифы хевири кирип турган дионисийстиг болуунге. Хордан «трагедия» (буквально — «песнь козлов») деп сос тургусттунган. б.э. 534 ч. тетарнын торуттунген чылы деп санап турар, афинский поэт Феспид Улуг Дионисий уезинде хор-биле денге ажыглап турган актёра-декламатор<ref name="trag" />. Декламатор, б.э. VI векке дээр «гипокритом» деп адаттынып турган , хор-биле диалогче кирер кижи кылдыр санаар турган, мифтин оске киржикчилерин коргузуп болгаш хор-биле диалогче кире бээр турган. Соннай Эсхил хорче ийи дугаар актёра-декламаторну киирген, а Софокл уш дугаарын, — б.э. V векте «гипокриты» чугле хор-биле харылзааны тудар эвес, а боттарынынаразынга база диалогту чортур турган, туннелинде чугле драма ажылын хордан сырый харылзаалыг болбас кылдыр кылган<ref name="trag" />.
[[Файл:Taormina_BW_2012-10-05_16-05-05.jpg|солагай|мини|320x320пкс|Грек театр Таормина, Сицилия]]
== Демдеглелдер ==
{{Примечания|2}}
== Литература ==
* Мищенко Ф. Г. Театр // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1901. — Т. XXXIIa. — С. 731—747.
* Театр // Театральная энциклопедия / гл. ред. П. А. Марков. — М. : Советская энциклопедия, 1967. — Т. 5. Табакова — Яшугин. — 1136 стб. — 38 000 экз.
* {{Ном|автор=[[Дживелегов, Алексей Карпович|Дживелегов А.]], [[Бояджиев, Григорий Нерсесович|Бояджиев Г.]]|часть=|заглавие=История западноевропейского театра от возникновения до 1789 года|ссылка=|место=Москва ; Ленинград|издательство=Искусство|год=1941|страниц=616|ref=Дживелегов, Бояджиев}}
* {{Ном|автор=|заглавие=Взаимосвязи: театр в контексте культуры. Сб. науч. тр|ссылка=http://teatr-lib.ru/Library/Vzaimosvyazi/Vzaimosvyazi/|ответственный=Редколл. С. К. Бушуева, Л. С. Овэс, Н. А. Таршис, предисл. С. К. Бушуевой|издание=|место={{Л}}|издательство=Всерос. НИИ искусствознания|год=1991|страницы=|страниц=154|isbn=5-7196-0116-3|ref=Бушуева}}
* {{Ном|автор=[[Барбой, Юрий Михайлович|Барбой Ю. М.]]|заглавие=К теории театра|ссылка=http://teatr-lib.ru/Library/Barboy/theory/|место=СПб.|издательство=СПбГАТИ|год=2008|страниц=238|isbn=978-5-88689-048-8}}
* {{Ном|автор=[[Барбой, Юрий Михайлович|Барбой Ю. М.]]|заглавие=Структура действия и современный спектакль|ссылка=http://teatr-lib.ru/Library/Barboy/Stricture/|место=Л.|издательство=ЛГИТМИК|год=1988|страницы=26—27|страниц=201|ref=Барбой}}
* {{Ном|автор=[[Ионеско, Эжен]]|часть=Есть ли будущее у театра абсурда?|ссылка часть=http://ec-dejavu.ru/a/Absurd_b.html|заглавие=Театр абсурда : сб. ст. и публ.|издание=Изд. 2-е, испр. и доп|место=СПб.|издательство=Дмитрий Буланин|год=2005|страницы=191—195|страниц=211|isbn=5-86007-466-2}}
* {{Чүүл|автор=[[Эпштейн, Михаил Наумович|Эпштейн М.]]|заглавие=Игра в жизни и искусстве|издание=Советская драматургия|место=М.|год=1982|номер=2|страницы=244—253}}
* {{Ном|автор=[[Зингерман, Борис Исаакович|Зингерман Б. И.]]|заглавие=Театр Чехова и его мировое значение|ответственный=Отв. ред. А. А. Аникст; АН СССР, ВНИИ искусствознания М-ва культуры СССР|место=М.|издательство=Наука|год=1988|страниц=382|isbn=5-02-012691-8}}
* {{Ном|автор=[[Берковский, Наум Яковлевич|Берковский Н. Я.]]|заглавие=Литература и театр: Статьи разных лет|место=М.|издательство=Искусство|год=1969|страниц=639}}
* {{Ном|заглавие=International Encyclopedia of Dance: A Project of Dance Perspectives Foundation, Inc.|ссылка=https://archive.org/details/internationalenc0000unse_r8u1|ответственный=ed. by Selma Jeanne Cohen|место=New York|издательство=Oxford University Press|год=1998|isbn=9780195173697}}
* {{БРЭ|Театроведение}}
== Шолулгелер ==
* [http://vk.com/protheatre Крупнейшее театральное сообщество — Современный Театр]
* [https://web.archive.org/web/20150122081124/http://vdance.ru/story.php?title=KAK-VOZNIK-I-KOGDA-POYAVILSYA-PERVYI-TEATR Как возник и когда появился первый театр]
* [http://biblioteka.teatr-obraz.ru/text Театральная библиотека] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230512062648/http://biblioteka.teatr-obraz.ru/text |date=2023-05-12 }}
* [http://mir-teatra.com/ Мировой театр] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121029014241/http://mir-teatra.com/ |date=2012-10-29 }}
8ygxtbr4h68fd7ukewvjo540gytkkv2
Ынакшыл чокта чуртталга чок
0
15464
51987
51914
2026-04-20T10:40:04Z
Narik173
10993
51987
wikitext
text/x-wiki
«Ынакшыл чокта чурталга чок» – ынакшылдың амыдыралды канчаар өскертип турарын көргүскен тыва мелодрама. Валерий Сарыг-оол тырттырган. Кол рольдарны Чаян Чамзырын, Ай-Херел Ооржак, Аялга Түлүш ойнап турар.
<nowiki>{{Сюжет}}</nowiki>
opybivnezavhpio8qlpirylabguzyao
Майык:Potd/2026-04-20
10
15497
51984
2026-04-19T19:13:52Z
Frhdkazan
1195
Чаа арын чаяатынган: «Shepherd from Rajasthan 03.jpg»
51984
wikitext
text/x-wiki
Shepherd from Rajasthan 03.jpg
95gfhqptetvtfv1d13o74ov74ct104f
Майык:Motd/2026-04-20
10
15498
51985
2026-04-19T19:20:17Z
Frhdkazan
1195
Чаа арын чаяатынган: «Enescu - Cantibile and Presto - Murray.ogg»
51985
wikitext
text/x-wiki
Enescu - Cantibile and Presto - Murray.ogg
hqdb4hd82f8qjlh5g5x8emncn2pjjri