Википедия tyvwiki https://tyv.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%BB_%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Медиа Тускай Чугаа Ажыглакчы Ажыглакчы чугаа Википедия Википедия дугайында сүмелел Файл Файл чугаа МедиаВики МедиаВики чугаа Майык Майык чугаа Дуза Дуза чугаа Аңгылал Аңгылал чугаа TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Варенье 0 2106 52001 23583 2026-04-24T16:18:05Z Amherst99 1425 52001 wikitext text/x-wiki [[File:Cherry muraba.jpg|thumb|Варенье]] [[Варенье]] (бирги е узадыр адаттынар) ({{lang-ru|варенье}}) - чигир холааш хайындырып каан кат азы чимис. == Дөс == #Тыва дылдың тайылбыр сөстүү (словарь). Том I, "Наука", [[Новосибирск]] 2003ч. # [[Аңгылал:Чем|В]] 8jeqqny9rintz3njw7n7g2x36bwy6gl Ушинский, Константин Дмитриевич 0 9825 52004 46010 2026-04-25T00:46:58Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 52004 wikitext text/x-wiki {{Чогаалчы}} '''Ушинский, Константин Дмитриевич''' (19.2(2.3) 1823, Ту­ла – 22.12.1870 (3.1.1871), Одес­са; Киевте хөөржүтүнген) – Россияның пе­да­гогу, Россияның эртем педагогиказының үндезилекчизи. == Намдар == Москваның күрүне университединиң юридиктиг факультедин дооскан (1844). 1846–49 ч. Ярославльдың Де­ми­дов­ аттыг ли­цейиниң профессору. 1850–54 ч. даштыкы херектер Департаментизинге ажылдап турган. 1854 ч. тура Гатчинсктиң өскүстер институдунга башкылап турган. 1859 ч. тура Смольный ин-туң инспектору болуп ажылдап турган; ол аңаа улуг чаартыышкыннарны кылган: чаа өөредилге планын киирген, чогумчалыг педагогиктиг өөредир аргаларны айыткан, аңгы-аңгы эртем кичээлдерин эртирерин организастаан болгаш эртем шинчилел ажылдарын кылырының дуржулгазын белеткээн. 1862 ч. меге хоп чугаалар дээш кызыгаар кежип, 1867ч. чедир Швей­ца­рияга чуртаар ужурга таварышкаш ооң школа херектерин база херээжен улустуң өөредилге билиин шингээдип ап турган. Ушинский педагогиктиг теориязында колдаан идея чоннуң кижизидиишкини – чоннуң чогаадыкчы күжүн төөгүнүң хөгжүлдезинден өөренип көрүп, хүлээп алыры база ону бүдүн-бүрүн өөредилгеже эргелиг кылдыр айтыры. Ооң чоннуң кижизидиишкини деп идеязының бодалы хөй ниитиниң үзел бодалын школаның организастыг херектеринге хөгжүдери. Ол-ла үзел бодалы-биле Ушинский бүгү ниитини ыяап боттарының төрээн дылының кырынга болгаш эр кыс дивейн дең эргелиг билиг ап өөренирин кыйгырып турган. Кижизидилгени Ушинский "төөгүнү чаяары" кылдыр көрүп турган. Кижизидилгениң шинчилээр чүүлү кижи, бир эвес педагогика кижини кижизидер деп бодаар болза ол бир дугаарында кижини шупту талазындан өөренип көөр ужурлуг. Педагогика кижизидилге ажылын чорудуп тура кижи дугайында эртемнерни ажыглап турар, оларны Ушинский "антропологтуг" деп адап турган – философия, политэкономия, төөгү, чогаал, психология, анатомия, физиология дээш оон-даа өске эртемнер болуп турар. Ол эртемнерниң педагогика-биле харылзаазының дугайында "Кижи кижизидилгениң шинчилээр чүүлү. Педагогтуг антропологияның дуржулгазы" (1868-69) деп ажылында тода шинчилеттинген. Кижиниң сайзыраарынга шиитпирлиг рольду салгалдан салгалче ук аймактарның дамчып келирин айыткан. Кижизидилгениң сорулгазы – идекпейжи база чогаадыкчы кижини өстүрери, а ол дээрге угаан-биле күш ажылынче кижини белеткээри болуп турар. У. бүдүн дидактиктиг системаны тургускан. Ында өөредилгениң тургузуунуң дугайында айтырыглар шинчилеттинген. Кичээнгейниң, сонуургалдың, угаанның, бодаашкынның, сеткил-сагыштың, тура-соруктуң, угаазылалдың механизминиң дугайында психологтуг анализти болгаш өөредилге үезинде сайзырадыр аргаларын айыткан. У. дидактиказы дээрге ажы-төлдүң билип алыышкынның ажыл чорудуушкунунуң теориязы болуп турар. У. педагог кижиниң мурнунга "өөредип өөредир" деп сорулганы салгаш база өөреникчиниң амыдыралда уязын тып алырынга дузалажыры кылдыр айыткан. == Дөзүглел == * {{ВТ-ЭСБЕ|}} * {{книга|автор= Волков В. А., Куликова М. В., Логинов В. С.|часть= |ссылка часть= |заглавие= Московские профессора XVIII — начала XX веков. Гуманитарные и общественные науки|оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место= М.|издательство= Янус-К; Московские учебники и картолитография|год= 2006|том= |страницы= 249—250|страниц= 300|серия= |isbn= 5—8037—0164—5|тираж= 2 000|ref= }} * {{книга |автор = [[Днепров, Эдуард Дмитриевич|Днепров Э. Д.]] |заглавие = Ушинский и современность |ответственный = Гос. ун-т — Высшая школа экономики |издание = |место = М. |издательство = Издательский дом ГУ ВШЭ |год = 2007 |том = |страницы = |страниц = 232 |серия = |isbn = 978-5-7598-0548-9 |тираж = 1 000}} * ''Фролова О.'' [http://ps.1september.ru/view_article.php?ID=201400410 «Удалить Ушинского из лицея…»] // Газета "Первое сентября". — 2014. — № 4 * «Дело о выдаче свидетельства о рождении и крещении надворной советницы Л.С. Ушинской сыну её Константину». 1832; Государственный архив Тульской области. — Ф. 3. — Оп. 4/4. — Д. 2149. — Л. 1—18. * ''Иванов А. Н.'' К. Д. Ушинский. Гимназист. Студент. Профессор. — Ярославль: Верх.-Волж.кн.изд, 1973. * ''Петухов А.'' Дело о рождении Ушинского // Учительская газета. — 1969. — 5 августа * ''Шаин Е. Г.'' Дата рождения К. Д. Ушинского // Журнал «Педагогика». — 2004. — № 4. 1 С. 63—64. * ''Ермолин Е. А.'' Константин Дмитриевич Ушинский. — Ярославль: Ярослав Мудрый, 2014. {{Навигация | Тема = Ушинский | Викицитатник = Константин Дмитриевич Ушинский }} == Шөлүглер == * [http://pedagogic.ru/books/item/f00/s00/z0000016/index.shtml К. Д. Ушинский в портретах, иллюстрациях, документах] * [http://hobbitaniya.ru/ushinskiy/ushinskiy.php Биография Ушинского Константина Дмитриевича] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201031043209/http://hobbitaniya.ru/ushinskiy/ushinskiy.php |date=2020-10-31 }} в проекте «Хранители сказок» * {{статья| автор = Серова А. А.| заглавие = К. Д. Ушинский о роли русского языка в воспитании человека | ссылка = http://www.zpu-journal.ru/e-zpu/2009/2/Serova/| автор издания = | издание = Электронный журнал «[[Знание. Понимание. Умение]]»|место = | год = 2009| том = | номер = 2 - [[Педагогика]]. [[Психология]]|страницы= }} * [http://vashabnp.info/publ/4-1-0-65 Учитель русских учителей] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200225210942/http://vashabnp.info/publ/4-1-0-65 |date=2020-02-25 }} * [http://www.btula.ru/fullbrend_164.html "Тульские бренды" - К.Д. Ушинский] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180608235252/http://btula.ru/fullbrend_164.html |date=2018-06-08 }} {{ВС}} == Демдеглелдер == {{Демдеглелдер}} [[Аңгылал: Чогаалчы]] bc67zyrieh9b3fh8av6ta7e4swl1rlk Майык:Potd/2026-04-25 10 15507 52002 2026-04-24T17:13:13Z Frhdkazan 1195 Чаа арын чаяатынган: «Pig heads in a market.jpg» 52002 wikitext text/x-wiki Pig heads in a market.jpg 2oc4hffk5i2xafcb35wlrhggtb5z193 Майык:Motd/2026-04-25 10 15508 52003 2026-04-24T17:16:56Z Frhdkazan 1195 Чаа арын чаяатынган: «Donald Trump Swears In Pam Bondi as the U.S. Attorney General.webm» 52003 wikitext text/x-wiki Donald Trump Swears In Pam Bondi as the U.S. Attorney General.webm lh8djlplst0n9dw2pe06ck2gr255wie Майык:Potd/2026-04-26 10 15509 52005 2026-04-25T04:16:27Z Frhdkazan 1195 Чаа арын чаяатынган: «Parco Regionale dei Colli Euganei 2.jpg» 52005 wikitext text/x-wiki Parco Regionale dei Colli Euganei 2.jpg rtmmlo9ydoywjhtey2eksdicqegnoua Майык:Motd/2026-04-26 10 15510 52006 2026-04-25T04:18:53Z Frhdkazan 1195 Чаа арын чаяатынган: «Observatory Comparison (Hubble-Spitzer-Webb) (SVS31363).webm» 52006 wikitext text/x-wiki Observatory Comparison (Hubble-Spitzer-Webb) (SVS31363).webm 088rg1m46u9t7oi7ysm0u8cw1a28ahv