Википедия tyvwiki https://tyv.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%BB_%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Медиа Тускай Чугаа Ажыглакчы Ажыглакчы чугаа Википедия Википедия дугайында сүмелел Файл Файл чугаа МедиаВики МедиаВики чугаа Майык Майык чугаа Дуза Дуза чугаа Аңгылал Аңгылал чугаа TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Йонат, Ада 0 8831 52215 46782 2026-06-15T00:06:04Z InternetArchiveBot 7061 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 52215 wikitext text/x-wiki {{Эртемден | Имя = Ада Йонат | Оригинал имени = {{lang-he|עדה יונת}} | Изображение = Nobel Prize 2009-Press Conference KVA-15.jpg | Ширина = 250px | Описание изображения = | Место рождения = {{Место рождения|Иерусалим}}, [[Британский мандат в Палестине|подмандатная Палестина]] | Место смерти = | Научная сфера = [[Кристаллография]] | Место работы = [[Институт Вейцмана]] | Альма-матер = [[Еврейский университет в Иерусалиме]], Институт Вейцмана | Научный руководитель = | Знаменитые ученики = | Известен как = основоположник крио-[[Биокристаллография|биокристаллографии]] | Награды и премии = {{Премия Вольфа (химия)|2006-07}}<br />{{Нобелевская медаль|2009}} [[Нобелевская премия по химии]]&nbsp;([[2009 год в науке|2009]]) | Сайт = }} '''А́да Йона́т''' (төрүттүнгенде Лифшиц {{Lang-he|עדה יונת}}; 1939 чылда июнь 22, Иерусалим) — еврей кристаллограф-эртемден, 2009 чылда «рибосоманың тургузуун база ажыктыын шинчилээни дээш» химияда Нобель шаңналын алган. == Эртеми база башкы ажыл-ижи == Ада Йонат 1939 чылда Иерусалимге ядыы, чоокта чаа Польшадан көжүп келген өг-бүлеге төрүттүнген.<ref>{{Шаблон:Cite web|url=http://www.ekhoplanet.ru/society_print_1956_2198|title=«Голубка науки» из Реховота|author=Захар Гельман|work=Эхо планеты|date=2009-10-29|archiveurl=https://archive.today/20120729113359/http://www.ekhoplanet.ru/society_print_1956_2198|archivedate=2012-07-29|accessdate=2011-10-05|deadlink=yes}}</ref> Ооң ада-иези Гиллель база Эстер Лившиц Иерусалимге 1933 чылда көжүп келгеннер. 1962 чылда бакалавр эртем чедип алган, а 1964 чылда Иерусалимге Еврей университединге магистр ат база чедип алган. 1968 чылда рентген тургузуу шинчилээн ажылы дээш Реховотта Вейцман институдунга доктор чада чедип алган. 1988 чылдан Вейцман Институдунуң тургузуглуг биология салбырында башкылап турар. == Эртем ажылы == 1969-1970 чылдарда Ада Йонат АКШ ажылдап турган, ооң иштинде Массачусеттиң технологтуг институдунга ажылдаан. Ада Йонат рибосома шинчилээр ажылды эгелээн кижиделниң бирээзи. Ооң рибосомаже антибиотиктерниң салдарынга хамаарышкан база мага-боттуң антибиотиктерге удурланырынга хамаарышкан шинчилелдери эмнерниң ажыктыын тодарадырынга улуг салдарлыг болган. НАСА- биле кады ажылдап турган. Амгы үеде Ада Йонат Реховотта Вейцман институдунуң чанында Элен болгаш Милтон Киммельман аттыг Биомолекулярлыг тургузуг төвүн удуртуп турар. == Шаңналдары, алдар ады == * [[:ru:2002|2002]] — [[:ru:Государственная_премия_Израиля|Государственная премия Израиля]] в области химии за исследования рибосом.<ref>[http://gylp.ru/?p=16584 Названы лауреаты Премии Израиля в области химии и археологии]{{Чедимчок шөлүг|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Июль 2018|bot=InternetArchiveBot}}</ref> * 2002 — {{нп5|Медаль Ф. А. Коттона||de|F. A. Cotton Medal}} * 2002 — [[:ru:Премия_Харви|Премия Харви]], «за передовые кристаллографические исследования рибосомы, в частности, за открытия в структурной биологии, проливающие свет на строение и функционирование рибосомы, синтетического белкового механизма живых клеток, и приведшие к рациональному конструированию новых антибиотиков»<ref>[http://www.admin.technion.ac.il/harvey/2002-1.html Ada E. Yonath, Israel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120302072731/http://www.admin.technion.ac.il/harvey/2002-1.html |date=2012-03-02 }} {{Wayback|url=http://www.admin.technion.ac.il/harvey/2002-1.html|date=20120302072731}} на сайте [http://www.admin.technion.ac.il/harvey/ Премии Харви] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727092218/http://www.admin.technion.ac.il/harvey/ |date=2011-07-27 }}{{ref-en}}</ref> * 2004 — [[:ru:Премия_Мэссри|Премия Мэссри]] * 2004 — {{нп5|Золотая медаль Пауля Каррера|||Paul Karrer Gold Medal}} * 2005 — [[:ru:Премия_Луизы_Гросс_Хорвиц|Премия Луизы Гросс Хорвиц]] * 2006 — {{нп5|Ротшильдовская премия||de|Rothschild-Preis}} * [[:ru:2006|2006]] — [[:ru:Премия_Вольфа|Премия Вольфа]] по химии (совместно с {{нп5|Фехер, Джордж|Джорджем Фехером||George Feher}}) «за оригинальные структурные открытия в области механизма работы рибосом»<ref name="redhus">[http://rehdus.com/ Дом ученых и специалистов Реховота: Поздравляем Аду Йонат, которая работает в Реховоте в институте Вайцмана, с присуждением Нобелевской премии по химии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090331224540/http://rehdus.com/ |date=2009-03-31 }} {{Wayback|url=http://rehdus.com/|date=20090331224540}}</ref> * 2006 — {{нп5|Премия EMET|||EMET Prize}} * [[:ru:2007|2007]] — [[:ru:Премия_Л’Ореаль_—_ЮНЕСКО_«Для_женщин_в_науке»|Премия Л’Ореаль — ЮНЕСКО «Для женщин в науке»]] от Европы, «за изучения структуры синтеза [[:ru:Белки|белка]] и его подавления антибиотиками».<ref>[http://typo38.unesco.org/ru/unesco-home/services/pressservices/pressreleases-sing.html?tx_ttnews%5Btt_news%5D=1354&tx_ttnews%5BbackPid%5D=202&tx_ttnews%5Bpointer%5D=28&cHash=2dfa754a4e Пресс-релиз ЮНЕСКО: Десятой премией Л‘ОРЕАЛЬ-ЮНЕСКО «Женщины в науке» отмечены пять женщин-ученых]{{Чедимчок шөлүг|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Июль 2018|bot=InternetArchiveBot}}</ref> * 2007 — {{нп5|Премия Пауля Эрлиха и Людвига Дармштедтера||de|Paul-Ehrlich-und-Ludwig-Darmstaedter-Preis}} * 2008 — [[:ru:Премия_Альберта_Эйнштейна|Премия Альберта Эйнштейна]] * [[:ru:2009_год_в_науке|2009]] — [[:ru:Нобелевская_премия_по_химии|Нобелевская премия по химии]] * 2010 — [[:ru:Медаль_Вильгельма_Экснера|Медаль Вильгельма Экснера]] * 2012 — Юбилейная [[:ru:Медаль_«20_лет_независимости_Республики_Казахстан»|медаль «20 лет независимости Республики Казахстан»]]<ref>Указ Президента Республики Казахстан № 327 от 17 мая 2012 года «О награждении юбилейной медалью "Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл"».</ref> * [[:ru:Эрстедовские_лекции|Эрстедовская лекция]] (2014) <ref>[http://www.dtu.dk/english/Service/Calendar/2014/04/h-c--Oersted-lecture H.C. Ørsted lecture - DTU]{{Недоступная ссылка|date=Июль 2018|bot=InternetArchiveBot}}</ref> [[Файл:Ada_Yonath_Weizmann_Institute_of_Science.jpg|мини|251x251пкс|Ада Йонат лабораторияда]] == Политиктиг көрүштери == 2016 чылда бодундан өске чүс ажыг Нобель шаңналының эдилекчилери-биле Гринпис, ООН база бүгү делегейниң чазактарынче ГМО-биле дайылдажыр чорукту соксадыр кылдыр чагаага ат салган. == Кол бижээн чүүлдери == * {{Ном|автор=Ada Yonath.|часть=Can structures lead to better drugs? Lessons from ribosome research|заглавие=From molecules to medicines|ссылка=http://www.weizmann.ac.il/sb/faculty_pages/Yonath/Yonath-2009BOOK-FMM-OURS.pdf|ответственный=J. L. Sussman, and P. Spadon, eds|место=Dordrecht, The Netherlands|издательство=Springer|год=2009|pages=231—251|allpages=249|isbn=978-90-481-2338-4|тираж=}} * {{Ном|автор=Ada Yonath.|часть=Ribosome: an ancient cellular nano-machine for genetic code translation|заглавие=Biophysics and the challenges of emerging threats|ссылка=http://www.weizmann.ac.il/sb/faculty_pages/Yonath/Yonath-2009PuglisiBOOK-BCET-OURS.pdf|ответственный=J. D. Puglisi, ed|место=Dordrecht, The Netherlands|издательство=Springer|год=2009|pages=121—155|allpages=180|isbn=978-90-481-2367-4|тираж=}} * {{Ном|автор=Ada Yonath.|часть=Ribosomal crystallography: peptide bond formation, chaperone assistance, and antibiotics inactivation|заглавие=New Technologies for Current Challenges in Biology and Beyond|ссылка=http://www.weizmann.ac.il/sb/faculty_pages/Yonath/Yonath-2009PuglisiBOOK-BCET-OURS.pdf|ответственный=J. D. Puglisi, ed|место=Dordrecht, The Netherlands|издательство=Springer|год=2007|pages=121—147|allpages=155|isbn=978-1402058998|тираж=}} * {{Чүүл|автор=Ada Yonath.|заглавие=Ribosomal crystallography: peptide bond formation, chaperone assistance and antibiotics activity|ссылка=http://www.weizmann.ac.il/sb/faculty_pages/Yonath/Yonath-2005MCRev.pdf|язык=en|издание=Molecules and Cells|тип=Ж|год=2005|том=20|номер=1|страницы=1—16}} * {{Чүүл|автор=Ada Yonath.|заглавие=Antibiotics targeting ribosomes: resistance, selectivity, synergism, and cellular regulation|ссылка=http://arjournals.annualreviews.org/doi/full/10.1146/annurev.biochem.74.082803.133130|язык=en|издание=Annual Review of Biochemistry|тип=Ж|год=2005|том=74|номер=|страницы=649—679}} * {{Чүүл|автор=Ada Yonath, Anat Bashan.|заглавие=Initiation, peptide bond formation and amino acid polymerization are hampered by antibiotics|ссылка=http://arjournals.annualreviews.org/doi/full/10.1146/annurev.micro.58.030603.123822|язык=en|издание=Annual Review of Microbiology|тип=Ж|год=2004|том=58|номер=|страницы=233—251}} * {{Ном|автор=Ada Yonath.|часть=Ribosomal crystallography: dynamics, flexibility and peptide bond formation|заглавие=Conformational Proteomics of Macromolecular Architecture|ссылка=|ответственный=R.H. Cheng and L. Hammar, eds|место=New Jersey|издательство=World Scientific Publishing|год=2004|pages=245—290|allpages=420|isbn=981-238-615-1|тираж=}} * {{Ном|автор=Ada Yonath.|часть=Ribosomes, the machines of life|заглавие=Life science for the 21st century|ссылка=|ответственный=E. Keinan, I. Schechter and M. Sela, eds|место=Weinheim, Germany|издательство=Wiley—VCV Press|год=2004|pages=1—47|allpages=372|isbn=978-3-527-30588-9|тираж=}} * {{Чүүл|автор=Ada Yonath.|заглавие=Ribosomal Tolerance and Peptide Bond Formation|ссылка=http://www.weizmann.ac.il/sb/faculty_pages/Yonath/YonathBC2003.pdf|язык=en|издание=Biological Chemistry|тип=Ж|год=2003|том=384|номер=|страницы=1411—1419}} * {{Чүүл|автор=Ada Yonath.|заглавие=The search and its outcome: high-resolution structures of ribosomal particles from mesophilic, thermophilic and halophilic bacteria at various functional states|ссылка=http://www.weizmann.ac.il/sb/faculty_pages/Yonath/annu-02.pdf|язык=en|издание=Annual Review of Biophysics and Biomolecular Structure|тип=Ж|год=2002|том=31|номер=|страницы=257—273}} * {{Чүүл|автор=Ada Yonath.|заглавие=High-resolution structures of large ribosomal subunits from mesophilic eubacteria and halophilic archaea at various functional states|ссылка=http://www.weizmann.ac.il/Structural_Biology/faculty_pages/Yonath/Yonath-2002CPP.pdf|язык=en|издание=Current Protein and Peptide Science|тип=Ж|год=2002|том=3|номер=1|страницы=67—78}} * {{Ном|автор=Ada Yonath and Francois Franceschi.|часть=Ribosomes|заглавие=Encyclopedia of Molecular Biology|ссылка=|ответственный=T. E. Creighton, ed|место=|издательство=A. Wiley-Interscience Publication, J. Wiely and Sons|год=1999|pages=2197—2202|allpages=2878|isbn=978-0-471-15302-3|тираж=}} * {{Чүүл|автор=Ada Yonath.|заглавие=Approaching atomic resolution in crystallography of ribosomes|ссылка=http://arjournals.annualreviews.org/doi/pdf/10.1146/annurev.bb.21.060192.000453|язык=en|издание=Annual Review of Biophysics and Biomolecular Structure|тип=Ж|год=1992|том=21|номер=|страницы=77—93}} * {{Чүүл|автор=Ada Yonath, Heinz-Günter Wittman.|заглавие=Approaching the molecular structure of ribosomes|ссылка=http://www.weizmann.ac.il/sb/faculty_pages/Yonath/Yonath-1988BC.pdf|язык=en|издание=Biophysical Chemistry|тип=Ж|год=1988|том=29|номер=1—2|страницы=17—29}} * {{Ном|автор=Ada Yonath, Heinz-Günter Wittman.|часть=New aspects in 3-dimensional structure determination of ribosomal particles|заглавие=Structure and Expression|ссылка=|ответственный=M. H. Sarma, R. H. Sarma, eds|место=Schenectady, NY|издательство=Adenine Press|год=1988|pages=191—207|allpages=342|isbn=978-0940030213|тираж=}} * {{Чүүл|автор=Ada Yonath, Heinz-Günter Wittman.|заглавие=Crystallographic and image reconstruction studies on ribosomal particles from bacterial sources|ссылка=|язык=en|издание=[[Methods in Enzymology]]|тип=Ж|год=1988|том=164|номер=|страницы=95—117}} * {{Чүүл|автор=Ada Yonath.|заглавие=Crystallographic and image reconstruction studies on ribosomal particles from bacterial sources|ссылка=|язык=en|издание=Trends in Biochemical Sciences|тип=Ж|год=1984|том=9|номер=5|страницы=227—230}} * {{Чүүл|автор=A. Yonath, J. Müssig, H. G. Wittman.|заглавие=Parameters for crystal growth of ribosomal subunits|ссылка=|язык=en|издание=Journal of Cellular Biochemistry|тип=Ж|год=1982|том=19|номер=2|страницы=145—155}} * {{Чүүл|автор=A. Podjarny, A. Yonath, W. Traub.|заглавие=Application of multivariate distribution theory to phase extension for crystalline proteins|ссылка=|язык=en|издание=Acta Crystallographica Section A|тип=Ж|год=1976|том=32|номер=2|страницы=281—292}} * {{Чүүл|автор=A. Yonath, W. Traub.|заглавие=Polymers of tripeptides as collagen models. IV. Structure analysis of poly(L-proly-glycyl-L-proline)|ссылка=|язык=en|издание=Journal of Molecular Biology|тип=Ж|год=1969|том=43|номер=3|страницы=461—477}} * {{Чүүл|автор=W. Traub, A. Yonath, S. M. Segal.|заглавие=On the molecular structure of collagen|ссылка=|язык=en|издание=Nature|тип=Ж|год=1969|том=221|номер=5184|страницы=914—917}} == Демдеглелдер == {{Примечания}} == Шөлүглер == * [https://web.archive.org/web/20091010012052/http://www3.weizmann.ac.il/Yonath/home.html Страница Ады Йонат на сайте института Вейцмана] {{ref-en}} * [http://www.weizmann.ac.il/sb/faculty_pages/Yonath/00Publications.html Список публикаций Ады Йонат на сайте Института Вейцмана] {{ref-en}} * Ионат Ада — статья из Электронной еврейской энциклопедии * Борисова, Александра, Подорванюк, Николай. Химия осталась без Нобеля, Газета.ру (7 октября 2009). Дата обращения 14 октября 2009. * ''П. Петров.'' [http://elementy.ru/news/431166 Нобелевская премия по химии — 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100414132940/http://elementy.ru/news/431166 |date=2010-04-14 }} // «Элементы», 14.10.2009 [[Аңгылал:Алфавиттээн кижилер]] [[Аңгылал:Июньнуң 22 төрүттүнген]] red6h5ttpk8a49g6gllu3m9re39agd0 Майык:Potd/2026-06-15 10 15618 52214 2026-06-14T19:45:14Z Frhdkazan 1195 Чаа арын чаяатынган: «Gorila de montaña (Gorilla beringei beringei), parque nacional de la Selva Impenetrable de Bwindi, Uganda, 2024-02-02, DD 80.jpg» 52214 wikitext text/x-wiki Gorila de montaña (Gorilla beringei beringei), parque nacional de la Selva Impenetrable de Bwindi, Uganda, 2024-02-02, DD 80.jpg 3pgihnfj6uejcw9e9wluk7czczwhqgz Майык:Motd/2026-06-15 10 15619 52216 2026-06-15T05:58:56Z Frhdkazan 1195 Чаа арын чаяатынган: «Wind farms Tattendorf and Pottendorf in Lower Austria, Austria-hover VNr°0012.webm» 52216 wikitext text/x-wiki Wind farms Tattendorf and Pottendorf in Lower Austria, Austria-hover VNr°0012.webm r33h5a4dvunloe13cq5zwykbyte3sy8