تاتارىستان

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ug">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>ugwiki</dbname>
    <base>https://ug.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%B4_%D8%A8%DB%95%D8%AA</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ۋاسىتە</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ئالاھىدە</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">مۇنازىرە</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ئىشلەتكۈچى</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ئىشلەتكۈچى مۇنازىرىسى</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipediaمۇنازىرىسى</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ھۆججەت</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ھۆججەت مۇنازىرىسى</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki مۇنازىرىسى</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">قېلىپ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">قېلىپ مۇنازىرىسى</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ياردەم</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ياردەم مۇنازىرىسى</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">تۈر</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">تۈر مۇنازىرىسى</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>تاتارىستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8684</id>
    <revision>
      <id>175396</id>
      <parentid>165623</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T07:31:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BasilLeaf</username>
        <id>1525</id>
      </contributor>
      <origin>175396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10197" sha1="jv4482mq57ffmyp7pmz7sbm3vis8qpt" xml:space="preserve">[[ھۆججەت:Flag of Tatarstan.svg|thumb|تاتارىستان بايرىقى|200 px]]


[[ھۆججەت:Map of Russia - Republic of Tatarstan (2008-03).svg|250 px|thumb|زىمىنى]]
[[Image:Tatar03.png|250px|thumb|left]]

'''تاتارىستان جۇمھۇرىيىتى''' (رۇسچە: Республика Татарстан)([[تاتار تىلى|تاتارچە]]: Татарстан Республикасы، تاتارستان جۇمھورییەتىُ &lt;ref name=&quot;tt-Arab&quot;&gt;Этнографическая карта Татарской советской солиалистической республики, تاتارستان جۇمھورییەتىُنڭ میللەتلەر حەریتاسىُ, Татарстан Республикасының милләтләр картасы. (1925) ''image'' [https://tat-map.ru/Tematich/obsh-polit/etno.jpg https://tat-map.ru/Tematich/obsh-polit/etno.jpg] ([https://archive.org/details/tatarstan-ethnograpic-map-1925 Archive])&lt;/ref&gt;)

تاتارىستان 1991- يىلى 8 - ئاينىڭ 30 - كۈنى مۇستەقىللىقىنى جاكارلىغان ئىدى. [[موسكۋا]] رۇسىيە فىدىراتسىيىسى ئىچىدىكى جۇمھۇرىيەتلەرنىڭ مۇستەقىللىقىنى ئېتىراپ قىلمايدىغانلىقىنى ئېلان قىلدى. تاتارىستان ۋە [[چېچېنىيە]] مۇستەقىللىقىنى قەتئى قوغداش پرىنسىپىدا چىڭ تۇردى. بارلىق ئەسكەر ۋە خەلقنى، ۋەتەننى قوغداشقا سەپەرۋەر قىلدى. رۇسىيە تاتارىستان بىلەن كۆپ قېتىم سۆھبەت ئۆتكۈزۈش ئارقىلىق، تاشقى دىپلوماتىيەدىن باشقا بارلىق ھوقۇقلارنى تاتارىستانغا بېرىش شەرتى بىلەن تەكرار كېلىشىم ھاسىل قىلدى. تاتارىستان مۇستەقىللىقتىن ۋاز كەچتى.

تاتارىستاننىڭ يەر مەيدانى 68000 كۋادرات كىلومېتىر.(ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ 24 تىن بىرىگە توغرا كېلىدۇ) 

نوپۇسى (2005.يىلدىكى مەلۇمات) 3.642.000.


پايتەختى – [[قازان]] 

[[تاتارلار]] 13-ئەسىردە ئوتتۇرا ئاسىيادىن بۇ رايونغا كەلگەن تۈركى مىللەتلەرگە مەنسۇپ قىپچاقلارنىڭ بىر قولىدۇر. 922-يىلى ئىسلامىيەتنى قوبۇل قىلدى ۋە قېرىمدىن سىبىريىگىچە سوزۇلغان پايانسىز زېمىنلاردا [[ئالتۇن ئوردا خانلىقى]]نى قۇردى. 

15-ئەسىردە ئاقساق تۆمۈرنىڭ ھۇجۇمى ۋە ئىچكى ئىتتىپاقسىزلىقتىن خانلىق پارچىلاندى. [[قازان]]، [[قېرىم]]، [[قاسىم]]، [[ئاستىراخان]]، [[نوغاي خانلقلىرى]] ئورنىغا چىقتى. 

تاتار خانلىقلىرىنى بىر-بىرلەپ يۇتۇش ئارقىلىق كۈچەيگەن رۇس كىنەزلىكى 1552-يىلى 10-ئاينىڭ 15-كۈنى تۈركى مىللەتلەر مەدەنىيىتىنىڭ ئەڭ مۇھىم بۈشۈگىدىن بىرسى بولغان قازاننى ۋە تاتارسىتاننىڭ زېمىنىنى ئىشغال قىلدى. 

تاتارىستاندا رۇسلارغا بولغان قوراللىق قارشىلىق ھەرىكەتلىرى توختاپ قالمىدى. 1917-يىل، رۇسسىيەدە بولشىۋىك ئىنقىلابى باشلانغاندا، تاتارلار دەرھال ھەرىكەتكە ئۆتتى. 1917-يىلى 6-ئايدا رۇسىيە-سىبىرىيە تاتار قۇرۇلتىيى قازاندا ئېچىلدى. 120 كىشىلىك خەلق قۇرۇلتىيى ۋەكىللىرى سايلاندى. خەلق قۇرۇلتىيى “مۇسۇلمان تۈرك-تاتار مۇختارىيىتى”نى ئېلان قىلدى. 1917-يىلى 11-ئاينىڭ 29-كۈنى “ئىدىل-ئۇرال دۆلىتى”قۇرۇلغانلىقى جاكالاندى. بۇ دۆلەت 1918-يىلى بولشېۋىكلار تەرىپىدىن ئاغدۇرۇپ تاشلاندى. بولشېۋىكلار مەۋجۇت تاتارىستاننى ئىككى گە بۆلۈپ، بىرىنىڭ ئىسمىنى باشقۇرۇتسىتان(باشقۇرت-بۆرىنىڭ باشلۇغۇچىسى ياكى بۆرىنىڭ سەركىسى -دېمەكتۇر)ئاتىدى. باشقۇرتىستان سوۋىت سوتسىيالىستىك جۇمھۇرىيىتى 1919-يىلى 3-ئاينىڭ 23-كۈنى، تاتارىستان سوۋىت سوتسالىستىك جۇمھۇرىيىتى 1920-يىلى5-ئاينىڭ 20-كۈنى ئېلان قىلىندى. 

تاتارىستان نوپۇسىنىڭ 53% تاتار.(1991-يىلى 46% 
ئىدى)، 40% رۇس. 3.5% چۇۋاش (تۈركى خەلقلەرنىڭ بىر تۈرى)، قالغان قىسمى باشقا ئېتنىك مىللەتلەردىن تەركىب تاپماقتا. 

تاتارىستان زېمىنى دېھقانچىلىق ۋە چارۋىچىلىققا مۇۋاپىق، ھۆل-يېغىن مول بولغان بىر مەملىكەت. سانائەت جەھەتتە، نېفىت ئايرىش، گاز، خمىيەۋى ئوغۇت، ئايروپىلان، ماشىناسازلىق، كومپيۇتېر، پاراخۇت، تۆمۈر-پولات، پىلاستىك ...سانائەت تەرەققىياتى دۇنيا بىلەن رىقابەت قىلىش كۇچىغا ئىگە. 

تاتارىستان 1994-يىلى [[موسكۋا]] بىلەن تۈزگەن كېلىشىم ئارقىلىق، يەر ئۈستى-يەر ئاستى بايلىقلىرىنى ئۆزى ئېچىش ۋە سېتىش ھوقۇقىنى تامامەن ئۆز كونترولىغا ئالغان ئىدى. يىللىق ئىشلەپچىقىرىۋاتقان نېفىت مىقدارى 100 مىليون توننادىن ئارتۇق. 

1995-يىلى تاتارىستان پارلامېنتى چەتئەللىك مەبلەخ سالغۇچىلارنى جەلپ قىلىلىدىغان يېڭى قانۇنلارنى چىقاردى. چەتەللىكلەرگە ئۆي، يەر-زىمىن سېتىۋېلىش، باجلارنى كەچۈرۈم قىلىش… قاتارلىق يېڭى ئىمكانىيەتلەر، چەتئەل مەبلىغىنى جەلپ قىلىشتا پەۋقۇلئاددە مۇۋاپپىقىيەتلىك بولدى. 

تاتارىستاننىڭ تاشقى تىجارىتىگە رۇسىيە ئارىلاشمايدۇ، ئارىلىشالمايدۇ. ھازىر رۇسىيە فىدىراتسىيەسى ئىچىدە ئەڭ كۆپ مەبلەغ كەلگەن ۋە ئەڭ كۆپ تاشقى پىرۋوتقا ئىگە بولغان ئاپتونوم جۇمھۇرىيەت تاتارىستاندۇر. 

تاتارىستاندا مائارىپ ئىنتايىن تەرەققىي قىلغان. نوپۇسىنىڭ 99% ساۋاتلىق. تاتارلار 1926-يىلى لاتىن يېزىقىغا ئۆتكەن بولۇپ، ئۇنىڭدىن كېيىنلا تۈركىيىمۇ لاتىن يىزىغىغا ئۆتكەنلىكى ئۈچۈن، خەتەرلىك ھېسابلىنىپ، ستالىن تاتارلارنىڭ لاتىن يىزىغىنى ئىشلىتىشىنى بۇيرۇق بىلەن ئەمەلدىن قالدۇردى. 1940-يىلدىن كېيىن تاتارىستاندا رۇس يىزىغى مەجبۇرى يولغا قويۇلدى. 

تاتارىستاندا 13 ئۇنىۋېسىتىت بار بولۇپ، بۇ ئۇنىۋېسىتىتلەردە 70.000 نەپەر ئوقۇغۇچى ئوقۇماقتا. [[قازان ئۇنىۋېرسىتېتى]] [[ياۋروپا]]نىڭ 3.قەدىمى ئۇنىۋېرسىتېتى ھېسابلىنىدۇ. لېنىنمۇ قازان ئۇنىۋېرسىتېتى قانۇن پاكولتىتىنى پۈتتۈرگەن. 

تاتارلار، دۇنيادا كىتاب ئوقۇش نىسبىتى ئەڭ يۇقىرى بولغان بىر مىللەت ھېسابلىنىدۇ. تاتارىستاندا 1800 كۇتۇپخانا بار. 135 خىل گېزىت-ژورنال نەشر قىلىنماقتا. 

قازان شەھىرىنىڭ قۇرۇلغانلىقىنىڭ 1000 يىللىغىنى خاتىرىلەش بايرىمى ئۆتكەن يىلى تاتارىستان جۇمھۇرىيىتى تەرىپىدىن داغدۇغىلىق تەبىرىكلەندى. 

تارىختا، داۋاملىق بېسىم ۋە ۋەتىنىدىن كۆچۈپ كېتىشكە مۇجبۇرلانغان تاتارلار دۇنيانىڭ ھەر تەرىپىگە تارقاپ كەتكەن بولۇپ، تاتارىستاندىكى تاتار نۇپۇسىدىن 3 ھەسسە ئارتۇق تاتار دۇنيانىڭ ھەر قايسى جايلىرىدا ياشىماقتا. تاتارلار ئەڭ كۆپ ياشاۋاتقان دۆلەتلەر شۇلاردۇر؛ [[تۈركىيە]]، [[فىنلاندىيە]]، [[ئامېرىكا]]، [[ئاۋستىرالىيە]]، [[رۇمىنىيە]]،[[لەھىستان]]. 

تاتارلار،20.ئەسىردە ئەڭ ئېغىر مىللىي پاجىئەگە ئۇچرىغان خەلق. 

ھەقىقى ئاپتونومىيىگە ئېرىشكەن تاتار خەلقى، ھەقىقى ئەركىنلىك ۋە باياشاتلىق، ھۇزۇر ئىچىدە ياشىماقتا. ئامما، تاتارىستاندا ۋە چەتئەلدىكى تاتار دىياسپورىسى ئىچىدە، تاتار خەلقىگە ھەقىقى ۋە ئەبىدىلىك بەخىت-سائادەت مۇستەقىل بولغاندىلا كىلىدىغانلىغىنى ئىلگىرى سۈرۈپ كېلىۋاتقان سىياسىي پارتىيە، تەشكىلات ۋە گۇرۇپپالار بار. زوراۋانلىق ئىشلەتمىگەن بۇ پىكىر-ئىقىملارنى موسكوۋا ئاڭلىق قوبۇل قىلىپ كەلمەكتە. 

ئەمگەك كۇچىغا بولغان ئېھتىياج كۈندىن-كۈنگە ئېشىپ بېرىۋاتقان تاتارىستان، ئوتتۇرا ئاسىيا جۇمھۇرىيەتلىرىدىكى ئىشسىز قېرىنداشلىرىغا كەڭ قۇچاق ئاچماقتا، ئۇلارنى باغرىغا باسماقتا.
== مەنبەلەر ==
{{Reflist}}

{{stub}}
{{رۇسىيە}}</text>
      <sha1>jv4482mq57ffmyp7pmz7sbm3vis8qpt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قاباردىيە-بالقارىستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9869</id>
    <revision>
      <id>175387</id>
      <parentid>168551</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T19:50:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BasilLeaf</username>
        <id>1525</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>BasilLeaf نى [[كاباردىنو-بالقارىستان]] بەتتىن [[قاباردىيە-بالقارىستان]] غا يۆتكىدى: update</comment>
      <origin>168551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="716" sha1="ke2a949he0197ol3bpz8zc4f8o4lyfy" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;direction:rtl; font-family:tahoma&quot;&gt; 
[[ھۆججەت:Map of Russia - Kabardino-Balkar Republic (2008-03).svg|left|thumb|350px|تاتارىستان]]
[[File:Kabardino Balkaria Republic map.png|thumb|left|250px]]
[[ھۆججەت:Flag of Kabardino-Balkaria.svg|left|thumb|]]
[[ھۆججەت:Coat of Arms of Kabardino-Balkaria.svg|left|thumb|]]
'''كاباردىنو-بالقارىستان''' بولسا [[رۇسىيە]] دىكىبىخاھار 2002 نوپۇس بار، كاباردىنو-بالقارىستاننىڭ 901،494 نوپۇسىبار، 12،500 كۇۋادىرات كىلومەتىر دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان.
== مەنبەلەر ==
{{Reflist}}

{{stub}}

{{رۇسىيە}}</text>
      <sha1>ke2a949he0197ol3bpz8zc4f8o4lyfy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175394</id>
      <parentid>175387</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T20:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BasilLeaf</username>
        <id>1525</id>
      </contributor>
      <origin>175394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8163" sha1="j60tob5cza5ghy892i9pmogglaziybu" xml:space="preserve">[[ھۆججەت:Map of Russia - Kabardino-Balkar Republic (2008-03).svg|left|thumb|350px|تاتارىستان]]
[[File:Kabardino Balkaria Republic map.png|thumb|left|250px]]
[[ھۆججەت:Flag of Kabardino-Balkaria.svg|left|thumb|]]
[[ھۆججەت:Coat of Arms of Kabardino-Balkaria.svg|left|thumb|]]

'''قاباردىيە-بالقارىستان''' (رۇسچە: Кабардино-Балкарская Республика)(قاباردې چەركەسچىسى: Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэ، &lt;small&gt;[قەبەردیەی-بالقەر رەسپوبلیكە]&lt;/small&gt;)(قاراچاي-بالقار تۈركچىسى: Къабарты-Малкъар، &lt;small&gt;[قابارتىٕ-مالقار رەسپوبلیكا]&lt;/small&gt;) بولسا [[رۇسىيە]] دىكىبىخاھار 2002 نوپۇس بار، كاباردىنو-بالقارىستاننىڭ 901،494 نوپۇسىبار، 12،500 كۇۋادىرات كىلومەتىر دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان.

==مەمۇرىي رايون==

قاباردىيە-بالقارىستان جۇمھۇرىيىتى قارمىقىدا 3 شەھەر ۋە 10 ناھىيە بار بولۇپ، ئۇلار تۆۋەندىكىچە:

[[File:Admin-map-Kab-Balkaria.gif|400x400px|thumb]]


{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! نومۇرى
! ئىسمى
!رۇسچە ئىسمى
!قاباردې چەركەسچىسى ئىسمى
!قاراچاي-بالقار تۈركچىسى ئىسمى
!يەر مەيدانى(km2)
!نوپۇسى&lt;br/&gt;(2021)&lt;ref&gt;{{cite web |author=Russian Federal State Statistics Service |publisher=[[Federal State Statistics Service (Russia)|Federal State Statistics Service]] |url=https://rosstat.gov.ru/vpn/2020/Tom1_Chislennost_i_razmeshchenie_naseleniya |script-title=ru:Всероссийская перепись населения 2020 года. Том 1 |trans-title=2020 All-Russian Population Census, vol. 1 |language=Russian
 |format=XLS |access-date={{{access-date|}}} |df={{{df|}}}}}&lt;/ref&gt;

|-
!1
| [[باخسان|باخسان شەھىرى]]
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|городской округ Баксан}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''gorodskoy okrug Baksan′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Бахъсэн къалэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''باخسەن قالە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Бахсан шахар}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''باحۤسان شاھار''&lt;/small&gt;
|180.12
|60,445
|-
!2
| [[پروخلادنىي|پروخلادنىي شەھىرى]]
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|городской округ Прохладный}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''gorodskoy okrug Prokhladnij′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Прохладнэ къалэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''پرۆݗلادنە قالە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Прохладна шахар}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''پروٓ‎حۤلادنا شاھار''&lt;/small&gt;
|35.08
|59,938
|-
!3
| [[نالچىك|نالچىك شەھىرى]]
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|городской округ Нальчик}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''gorodskoy okrug Nal'chik′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Налшык къалэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''نالش‍ہ‍ک قالە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Нальчик шахар}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''نالچیك شاھار''&lt;/small&gt;
|133.31
|272,766
|-
!4
| ئېلبرۇس ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Эльбрусский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Elbrusskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Ӏуащхьэмахуэ къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''ؤاصحەماݗوە قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Эльбрус район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''ئەلبروس رایوٓن''&lt;/small&gt;
|1,850.40
|39,198
|-
!5
| ئۇرۋان ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Урванский айон}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Urvanskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Аруан къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''آروان قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Урван район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''وروان رایوٓن''&lt;/small&gt;
|458.10
|75,892
|-
!6
| باخسان ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Баксанский айон}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Baksanskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Бахъсэн къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''باخسەن قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Бахсан район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''باحۤسان رایوٓن''&lt;/small&gt;
|829.58
|64,892
|-
!7
| پروخلادنىي ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Прохладненский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Prokhladnenskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Прохладнэ къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''پرۆݗلادنە قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Прохладна район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''پروٓ‎حۤلادنا رایوٓن''&lt;/small&gt;
|1,324.02
|49,655
|-
!8
| تېرەك ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Терский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Terskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Тэрч къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''تەرچ قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Терк район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''تەرك رایوٓن''&lt;/small&gt;
|893.12
|53,091
|-
!9
| چېرەك ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Черекский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Cherekskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Шэрэдж къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''شەرەج قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Черек район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''چەرەك رایوٓن''&lt;/small&gt;
|2,215.50
|30,300
|-
!10
| چېگەم ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Чегемский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Chegemskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Шэджэм къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''شەجەم قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Чегем район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''چەگەم رایوٓن''&lt;/small&gt;
|1,503.32
|78,335
|-
!11
| زولسكىي ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Зольский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Zol'skij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Дзэлыкъуэ къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''ذەل‍ہ‍قوە قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Зольск район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''زوٓلسك رایوٓن''&lt;/small&gt;
|2,124.50
|50,628
|-
!12
| لېسكەن ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Лескенский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Leskenskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Лэскэн къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''لەسکەن قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Лескен район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''لەسكەن رایوٓن''&lt;/small&gt;
|523.10
|30,763
|-
!13
| مايسكىي ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Майский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Majskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Майскэ къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''مایسکە قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Майский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''مایسكیی رایوٓن''&lt;/small&gt;
|384.80
|38,297
|-
!
! قاباردىيە-بالقارىستان جۇمھۇرىيىتى
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Кабардино-Балкарская Республика}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Kabardino-Balkarskaja Respublika′''&lt;/small&gt;
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قەبەردیەی-بالقەر رەسپوبلیكە''&lt;/small&gt;
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Къабарты-Малкъар Республика}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قابارتىٕ-مالقار رەسپوبلیكا''&lt;/small&gt;
|12,472.95
|904,200
|}

== مەنبەلەر ==
{{Reflist}}

{{stub}}

{{رۇسىيە}}</text>
      <sha1>j60tob5cza5ghy892i9pmogglaziybu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قاراچاي-چەركەسىيە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9870</id>
    <revision>
      <id>175390</id>
      <parentid>175378</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T19:52:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BasilLeaf</username>
        <id>1525</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>BasilLeaf نى [[قاراچاي-چېركېسىيە]] بەتتىن [[قاراچاي-چەركەسىيە]] غا يۆتكىدى: update</comment>
      <origin>175378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8165" sha1="ocitou36r4iof3ye3jbkeofprhu26pa" xml:space="preserve"> 
[[ھۆججەت:Map of Russia - Karachay-Cherkess Republic (2008-03).svg|left|thumb|350px|قاراچاي-چېركېسىيە]]
[[Image:Karachay Cherkess03.png|thumb|250px|left]]
[[ھۆججەت:Flag of Karachay-Cherkessia.svg|left|thumb|]]
[[ھۆججەت:Karachay-Cherkessia, Western Caucasus, Mountain lake in clouds.jpg|left|thumb|]]

'''قاراچاي-چېركېسىيە جۇمھۇرىيىتى''' (رۇسچە: Карачаево-Черкесская Республика)(قاباردې چەركەسچىسى: Къэрэшей-Адыгэ Республикэ، &lt;small&gt;[قەرەشەیی-آد‍ہگە رەسپوبلیكە]&lt;/small&gt;)(قاراچاي-بالقار تۈركچىسى: Къарачай-Черкес Республика، &lt;small&gt;[قاراچای-چەركەس رەسپوبلیكا]&lt;/small&gt;) بولسا [[رۇسىيە]] دىكىبىخاھار 2002 نوپۇس بار، قاراچاي-چېركېسىيەنىڭ 439،470 نوپۇسىبار، 14،100 كۇۋادىرات كىلومەتىر دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان.

==مەمۇرىي رايون==

قاراچاي-چېركېسىيە جۇمھۇرىيىتى قارمىقىدا 2 شەھەر ۋە 10 ناھىيە بار بولۇپ، ئۇلار تۆۋەندىكىچە:

[[File:Административно-территориальное деление КЧР.png|400x400px|thumb]]


{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! نومۇرى
! ئىسمى
!رۇسچە ئىسمى
!قاباردې چەركەسچىسى ئىسمى
!قاراچاي-بالقار تۈركچىسى ئىسمى
!يەر مەيدانى(km2)
!نوپۇسى&lt;br/&gt;(2021)&lt;ref&gt;{{cite web |author=Russian Federal State Statistics Service |publisher=[[Federal State Statistics Service (Russia)|Federal State Statistics Service]] |url=https://rosstat.gov.ru/vpn/2020/Tom1_Chislennost_i_razmeshchenie_naseleniya |script-title=ru:Всероссийская перепись населения 2020 года. Том 1 |trans-title=2020 All-Russian Population Census, vol. 1 |language=Russian
 |format=XLS |access-date={{{access-date|}}} |df={{{df|}}}}}&lt;/ref&gt;
|-
!1
| [[چېركېسك|چېركېسك (چەركەس) شەھىرى]]
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|городской округ Черкесск}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''gorodskoy okrug Cherkessk′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Шэрджэс къалэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''شەرجەس قالە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Черкесск шахар}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''چەركەسسك شاھار''&lt;/small&gt;
|66.66
|113,226
|-
!2
| [[كاراچايېۋسك|كاراچايېۋسك (قاراچاي) شەھىرى]]
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|городской округ Карачаевск}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''gorodskoy okrug Karachajevsk′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|къалэ Къэрэшейкъалэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قەرەشەیقالە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Черкесск шахар}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قاراچای شاھار''&lt;/small&gt;
|۲۲٫۴۶
|۲۳٬۸۶۷
|-
!3
| ئابازا ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Абазинский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Abazinjskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Абазэ къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''آبازە قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Абаза район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''ابازا رایوٓن''&lt;/small&gt;
|300.19
|17,515
|-
!4
| ئادىگە-خابل ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Адыге-Хабльский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Adyge-Khabl'skij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Адыгэ-Хьэблэ къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''آد‍ہ‍گە-حەبلە قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Адыге-Хабль район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''ادىٕگە-حۤابل رایوٓن''&lt;/small&gt;
|323.37
|16,413
|-
!5
| ئۇرۇپ ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Урупский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Urupskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Уэрп къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''وەرپ قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Уруп район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''وروپ رایوٓن''&lt;/small&gt;
|2,782.00
|24,459
|-
!6
| ئۇست-جېگۇتا ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Усть-Джегутинский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Ust'-Dzhegutinskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Жэгуэтэныпэ къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''جەگوەتەن‍ہ‍پە قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Джёгетей Аягъы район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''جۆگەتەی ایاغىٕ رایوٓن''&lt;/small&gt;
|890.15
|50,736
|-
!7
| پرىكۇبان ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Прикубанский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Prikubanskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Прикубан къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''پریکوبان قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Къобан район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قوٓبان رایوٓن''&lt;/small&gt;
|946.29
|29,881
|-
!8
| خابېز ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Хабезский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Khabezskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Уэрп къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''وەرپ قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Хабез район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''حۤابەز رایوٓن''&lt;/small&gt;
|528.53
|30,976
|-
!9
| زېلېنچۇك ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Зеленчукский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Zelenchukskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Зеленчук къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''زەلەنچوک قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Зеленчук район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''زەلەنچوك رایوٓن''&lt;/small&gt;
|2,930.72
|54,309
|-
!10
| كاراچايېۋسك (قاراچاي) ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Карачаевский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Karachajevskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Къэрэшей къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قەرەشەی قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Къарачай район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قاراچای رایوٓن''&lt;/small&gt;
|3,917.24
|31,486
|-
!11
| مالوكاراچايېۋسك (كىچىك قاراچاي) ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Малокарачаевский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Maloarachajevskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Къэрэшей цӀыкӀу къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قەرەشەی ڗ‍ہ‍ࢰو قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Гитче Къарачай район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''گیتچە قاراچای رایوٓن''&lt;/small&gt;
|1,291.89
|43,244
|-
!۱۲
| نوغاي ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Ногайский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Nogajskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Нэгъуей къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''نەغوەی قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Ногъай район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''نوٓغای رایوٓن''&lt;/small&gt;
|209.59
|16,455
|-
!
! قاراچاي-چېركېسىيە جۇمھۇرىيىتى
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Карачаево-Черкесская Республика}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Karacahjevo-Cherkesskaja Respublika′''&lt;/small&gt;
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Къэрэшей-Адыгэ Республикэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قەرەشەیی-آد‍ہگە رەسپوبلیكە''&lt;/small&gt;
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Къарачай-Черкес Республика}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قاراچای-چەركەس رەسپوبلیكا''&lt;/small&gt;
|14,209.09
|452,605
|}

== مەنبەلەر ==
{{Reflist}}

{{stub}}

{{رۇسىيە}}</text>
      <sha1>ocitou36r4iof3ye3jbkeofprhu26pa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175392</id>
      <parentid>175390</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T19:53:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BasilLeaf</username>
        <id>1525</id>
      </contributor>
      <origin>175392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8166" sha1="k6f6ihywbx924ec4oq5oueo2h4xbzbv" xml:space="preserve"> 
[[ھۆججەت:Map of Russia - Karachay-Cherkess Republic (2008-03).svg|left|thumb|350px|قاراچاي-چەركەسىيە ]]
[[Image:Karachay Cherkess03.png|thumb|250px|left]]
[[ھۆججەت:Flag of Karachay-Cherkessia.svg|left|thumb|]]
[[ھۆججەت:Karachay-Cherkessia, Western Caucasus, Mountain lake in clouds.jpg|left|thumb|]]

'''قاراچاي-چەركەسىيە جۇمھۇرىيىتى''' (رۇسچە: Карачаево-Черкесская Республика)(قاباردې چەركەسچىسى: Къэрэшей-Адыгэ Республикэ، &lt;small&gt;[قەرەشەیی-آد‍ہگە رەسپوبلیكە]&lt;/small&gt;)(قاراچاي-بالقار تۈركچىسى: Къарачай-Черкес Республика، &lt;small&gt;[قاراچای-چەركەس رەسپوبلیكا]&lt;/small&gt;) بولسا [[رۇسىيە]] دىكىبىخاھار 2002 نوپۇس بار، قاراچاي-چەركەسىيەنىڭ 439،470 نوپۇسىبار، 14،100 كۇۋادىرات كىلومەتىر دائىرائىقىدا نوپۇس جايلاخكان.

==مەمۇرىي رايون==

قاراچاي-چەركەسىيە جۇمھۇرىيىتى قارمىقىدا 2 شەھەر ۋە 10 ناھىيە بار بولۇپ، ئۇلار تۆۋەندىكىچە:

[[File:Административно-территориальное деление КЧР.png|400x400px|thumb]]


{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! نومۇرى
! ئىسمى
!رۇسچە ئىسمى
!قاباردې چەركەسچىسى ئىسمى
!قاراچاي-بالقار تۈركچىسى ئىسمى
!يەر مەيدانى(km2)
!نوپۇسى&lt;br/&gt;(2021)&lt;ref&gt;{{cite web |author=Russian Federal State Statistics Service |publisher=[[Federal State Statistics Service (Russia)|Federal State Statistics Service]] |url=https://rosstat.gov.ru/vpn/2020/Tom1_Chislennost_i_razmeshchenie_naseleniya |script-title=ru:Всероссийская перепись населения 2020 года. Том 1 |trans-title=2020 All-Russian Population Census, vol. 1 |language=Russian
 |format=XLS |access-date={{{access-date|}}} |df={{{df|}}}}}&lt;/ref&gt;
|-
!1
| [[چېركېسك|چېركېسك (چەركەس) شەھىرى]]
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|городской округ Черкесск}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''gorodskoy okrug Cherkessk′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Шэрджэс къалэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''شەرجەس قالە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Черкесск шахар}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''چەركەسسك شاھار''&lt;/small&gt;
|66.66
|113,226
|-
!2
| [[كاراچايېۋسك|كاراچايېۋسك (قاراچاي) شەھىرى]]
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|городской округ Карачаевск}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''gorodskoy okrug Karachajevsk′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|къалэ Къэрэшейкъалэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قەرەشەیقالە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Черкесск шахар}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قاراچای شاھار''&lt;/small&gt;
|۲۲٫۴۶
|۲۳٬۸۶۷
|-
!3
| ئابازا ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Абазинский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Abazinjskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Абазэ къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''آبازە قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Абаза район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''ابازا رایوٓن''&lt;/small&gt;
|300.19
|17,515
|-
!4
| ئادىگە-خابل ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Адыге-Хабльский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Adyge-Khabl'skij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Адыгэ-Хьэблэ къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''آد‍ہ‍گە-حەبلە قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Адыге-Хабль район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''ادىٕگە-حۤابل رایوٓن''&lt;/small&gt;
|323.37
|16,413
|-
!5
| ئۇرۇپ ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Урупский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Urupskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Уэрп къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''وەرپ قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Уруп район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''وروپ رایوٓن''&lt;/small&gt;
|2,782.00
|24,459
|-
!6
| ئۇست-جېگۇتا ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Усть-Джегутинский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Ust'-Dzhegutinskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Жэгуэтэныпэ къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''جەگوەتەن‍ہ‍پە قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Джёгетей Аягъы район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''جۆگەتەی ایاغىٕ رایوٓن''&lt;/small&gt;
|890.15
|50,736
|-
!7
| پرىكۇبان ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Прикубанский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Prikubanskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Прикубан къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''پریکوبان قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Къобан район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قوٓبان رایوٓن''&lt;/small&gt;
|946.29
|29,881
|-
!8
| خابېز ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Хабезский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Khabezskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Уэрп къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''وەرپ قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Хабез район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''حۤابەز رایوٓن''&lt;/small&gt;
|528.53
|30,976
|-
!9
| زېلېنچۇك ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Зеленчукский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Zelenchukskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Зеленчук къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''زەلەنچوک قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Зеленчук район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''زەلەنچوك رایوٓن''&lt;/small&gt;
|2,930.72
|54,309
|-
!10
| كاراچايېۋسك (قاراچاي) ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Карачаевский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Karachajevskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Къэрэшей къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قەرەشەی قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Къарачай район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قاراچای رایوٓن''&lt;/small&gt;
|3,917.24
|31,486
|-
!11
| مالوكاراچايېۋسك (كىچىك قاراچاي) ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Малокарачаевский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Maloarachajevskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Къэрэшей цӀыкӀу къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قەرەشەی ڗ‍ہ‍ࢰو قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Гитче Къарачай район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''گیتچە قاراچای رایوٓن''&lt;/small&gt;
|1,291.89
|43,244
|-
!۱۲
| نوغاي ناھىيىسى
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Ногайский район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Nogajskij rajon′''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Нэгъуей къедзыгъуэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''نەغوەی قەذ‍ہ‍غوە''&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Ногъай район}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''نوٓغای رایوٓن''&lt;/small&gt;
|209.59
|16,455
|-
!
! قاراچاي-چەركەسىيە جۇمھۇرىيىتى
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|ru|Карачаево-Черкесская Республика}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Karacahjevo-Cherkesskaja Respublika′''&lt;/small&gt;
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|kbd|Къэрэшей-Адыгэ Республикэ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قەرەشەیی-آد‍ہگە رەسپوبلیكە''&lt;/small&gt;
! style=&quot;text-align:left;&quot; | {{lang|krc|Къарачай-Черкес Республика}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''قاراچای-چەركەس رەسپوبلیكا''&lt;/small&gt;
|14,209.09
|452,605
|}

== مەنبەلەر ==
{{Reflist}}

{{stub}}

{{رۇسىيە}}</text>
      <sha1>k6f6ihywbx924ec4oq5oueo2h4xbzbv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قېلىپ:رۇسىيە</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9880</id>
    <revision>
      <id>175389</id>
      <parentid>159900</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T19:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BasilLeaf</username>
        <id>1525</id>
      </contributor>
      <origin>175389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1513" sha1="ozd1hsv7oyg4jxpuga2lfcnvqjcceio" xml:space="preserve">{{Navbox
|name=رۇسىيە
|state={{{state|}}}
|title= [[رۇسىيە]]
|image = [[File:Flag of Russia.svg|border|76px|Flag of Russia]]
|liststyle=padding:0.25em 0; line-height:1.4em; &lt;!--otherwise lists can appear to form continuous whole--&gt;
|above = '''[[رۇسىيە فېدېراتسىيىسى]]'''
|group1 = جۇمھۇرىيەتلەر
|list1  = [[ئادىگېيە]] · [[ئالتاي]] · [[باشقۇرتىستان]] · [[بۇرياتىيە]] · [[چېچېنىيە]] · [[چۇۋاشىيە]] · [[داغىستان]] · [[ئىنگۇشىيە]] · [[قاباردىيە-بالقارىستان]] · [[قالماقىستان]] · [[قاراچاي-چېركېسىيە]] · [[كارېلىيە]] · [[خاكاسىيە]] · [[كومى]] · [[موردوۋىيە]] · [[شىمالىي ئوسېتىيە]] ·  [[ياكۇتىيە]] · [[تاتارىستان]] · [[تۇۋا]] · [[ئۇدمۇرتىيە]] 
|group2 = ئۆلكىلەر
|list2  = [[پرىمورسكىي ئۆلكىسى]]
|group3 = ۋىلايەتلەر (ئوبلاستلار)
|list3  =
|group4 = فېدېراتسىيە ئەھمىيەتكە ئىگە شەھەرلەر
|list4  = [[موسكۋا]] · [[سانكت پېتېربۇرگ]] · [[سېۋاستوپول]]
|group5 = ئاپتونوم ۋىلايەتلەر
|list5  = [[يەھۇدىي ئاپتونوم ۋىلايىتى]]
|group6 = ئاپتونوم رايونلار (ئوكرۇگلار)
|list6  = 
}}&lt;noinclude&gt;
&lt;br/&gt;

[[Category:Russia subdivision templates]]

[[tr:Şablon:Rusyanın İdari Bölgeleri]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ozd1hsv7oyg4jxpuga2lfcnvqjcceio</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175393</id>
      <parentid>175389</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T19:53:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BasilLeaf</username>
        <id>1525</id>
      </contributor>
      <origin>175393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1513" sha1="cjwe76s5pcx3huyu35nep5njnmb1h04" xml:space="preserve">{{Navbox
|name=رۇسىيە
|state={{{state|}}}
|title= [[رۇسىيە]]
|image = [[File:Flag of Russia.svg|border|76px|Flag of Russia]]
|liststyle=padding:0.25em 0; line-height:1.4em; &lt;!--otherwise lists can appear to form continuous whole--&gt;
|above = '''[[رۇسىيە فېدېراتسىيىسى]]'''
|group1 = جۇمھۇرىيەتلەر
|list1  = [[ئادىگېيە]] · [[ئالتاي]] · [[باشقۇرتىستان]] · [[بۇرياتىيە]] · [[چېچېنىيە]] · [[چۇۋاشىيە]] · [[داغىستان]] · [[ئىنگۇشىيە]] · [[قاباردىيە-بالقارىستان]] · [[قالماقىستان]] · [[قاراچاي-چەركەسىيە]] · [[كارېلىيە]] · [[خاكاسىيە]] · [[كومى]] · [[موردوۋىيە]] · [[شىمالىي ئوسېتىيە]] ·  [[ياكۇتىيە]] · [[تاتارىستان]] · [[تۇۋا]] · [[ئۇدمۇرتىيە]] 
|group2 = ئۆلكىلەر
|list2  = [[پرىمورسكىي ئۆلكىسى]]
|group3 = ۋىلايەتلەر (ئوبلاستلار)
|list3  =
|group4 = فېدېراتسىيە ئەھمىيەتكە ئىگە شەھەرلەر
|list4  = [[موسكۋا]] · [[سانكت پېتېربۇرگ]] · [[سېۋاستوپول]]
|group5 = ئاپتونوم ۋىلايەتلەر
|list5  = [[يەھۇدىي ئاپتونوم ۋىلايىتى]]
|group6 = ئاپتونوم رايونلار (ئوكرۇگلار)
|list6  = 
}}&lt;noinclude&gt;
&lt;br/&gt;

[[Category:Russia subdivision templates]]

[[tr:Şablon:Rusyanın İdari Bölgeleri]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cjwe76s5pcx3huyu35nep5njnmb1h04</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>29- نەۋرۇز</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16605</id>
    <revision>
      <id>175386</id>
      <parentid>143126</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T15:48:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bapkar</username>
        <id>1429</id>
      </contributor>
      <origin>175386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4796" sha1="6j45tybqg7i71r46a76fbu5hoqdl2pr" xml:space="preserve">{{نەۋرۇز تەقۋىمى}}
'''29- نەۋرۇز''' ياكى '''[[29- مارت]]''' ۋە ياكى '''[[3- ئاينىڭ 29- كۈنى]]'''، [[مىلادى تەقۋىم]] بويىچە يىلنىڭ 88. ([[كەبىسە يىلى|كەبىسە يىللاردا]] 89.) كۈنىدۇر. يىل سوڭىغا يەنە 277 كۈن باردۇر.

== چوڭ ئىشلار ==
* 1933-يىلى 26-مارت ئابدۇجىلىل داموللام گۇما خەلقىنى قوزغاپ، شۇ كۈنىلا گۇمىنى قولغا ئېلىپ، قاغىلىق بىلەن خوتەننىڭ ئالاقىسىنى ئۈزۈۋەتكەن.
* [[1830 - يىلى|1830-يىلى]] ئىسپانىيە پادىشاھى 7-فېردىناند قانۇن چىقىرىپ، ئاياللارنىڭ تەختكە ۋارىسلىق قىلسا بولىدىغانلىقىنى جاكارلىغان.
* 1945-يىلى ئامېرىكا ئارمىيىسى شەرققە يۈرۈش قىلىش يولىدا فرانكفۇرت شەھىرىنى ئىشغال قىلغان.
* 1964-يىلى سەئۇدى دىنىي ئۆلىمالىرى پەتىۋا چىقىرىپ، ۋەلىئەھدى فايسالنى دۆلەتنىڭ بارلىق ئىشلىرىنى ئىدارە قىلىپ تۇرۇشىنى ھاۋالە قىلغان.«لېكىن ئاكىسى سەئۇدنىڭ كېسىلى بارغانسىرى يامانلاشقاچقا، ئۇ شۇ يىلى 2-نويابىر رەسمىي تەختكە چىققانىدى».
* [[1973 - يىلى|1973-يىلى]] ئامېرىكا ئارمىيەسى 50 مىڭدىن كۆپرەك قوشۇنىدىن ئايرىلىپ قالغاندىن كېيىن، ئاخىرى ۋىيېتنامدىن ئەسكەر چېكىندۈرگەن.
* 1980-يىلى ئىئوردانىيە ۋەلىئەھدىسى ھەمزە تۇغۇلغان.«كېيىنچە ئۇنىڭ ئانا بۆلەك ئاكىسى، يەنى ھازىرقى ئابدۇللا ئۆزى پادىشاھ بولۇپ، ئىنىسىنى نەزەربەنت قىلغان.».
* [[1989 - يىلى|1989-يىلى]] خەلقئارا ئىسلام ئىتتىپاقى تەشكىلاتىنىڭ باش كاتىپى ئابدۇللا مۇھەممەد بېريۇسسېلدا نامەلۇم كىشىلەر تەرىپىدىن قەستلەپ ئۆلتۈرۈلگەن.
* [[2010 - يىلى|2010-يىلى]] موسكۋا مېتروسىدا ۋەقە يۈزبىرىپ 38 كىشىنىڭ بېشىغا چىققان. كېيىنچە ۋەقەگە كاۋكازلىق دوكۇ ئۆمەروف مەسئۇل ئىكەنلىكىنى جاكارلىغان.
«ئەسلىدە 1999-يىلى سېنتەبىردە باشلانغان 2-قېتىملىق چېچېن ئۇرۇشى 2009-يىلى ئاخىرلاشتى. بىراق شىمالى كاۋكاز جۇمھۇرىيەتلىرىدىكى ۋەزىيەت يەنىلا كەسكىن بولۇپ كەلدى. 
== توغۇلغانلار ==
* [[1896 - يىلى|1896-يىلى]] داڭلىق ئۆلىما ئابدۇجېلىل داموللام گۇما مۇپتىسى ئابدۇللا مۇپتى ھاجىم ئائىلىسىدە دۇنياغا كەلگەن.«مۇپتى ھاجىم بۇ ئوغلىنى 1909-يىلى ئۆيىگە مېھمان بولۇپ كەلگەن قۇتبىدىنشاھ ھۈسەيىنخان تەجەللى ھەزرەتكە شاگىرتلىققا بەرگەن. تەجەللىىي ھەزرەت 1912-يىلى ئۇنى قەشقەردە يېڭى مەكتەپ ئاچقان داڭلىق دىنىي ئىسلاھاتچى ئابدۇقادىر داموللامغا ئەۋەتىپ بەرگەن. ئۇ ئۇستازىنى ھەيران قالدۇرۇپ، 1915-يىلى ئالىي ئۇنۋان بىلەن ئوقۇش پۈتتۈرۈپ، گۇمىغا قايتىپ كەلگەن. [[1928 - يىلى|1928-يىلى]] يۇرت كېزىشكە چىققان م. بۇغرا گۇمىدا توختاپ «قاراقاش مۇپتى ئاخۇن» ناملىق بىر ئالىمنى بۇ يەردە قالدۇرۇپ، چۆچەكتىكى مۇراد ئەپەندى يېنىغا كەتكەن.
* [[1898 - يىلى|1898-يىلى]] داڭلىق ئىسلام دىنى ئالىمى، مۇتەپەككۇر ۋە فىقھىشۇناس مۇھەممەد ئەبۇ زۆھرە تۇغۇلغان.
* 1899-يىلى سوۋېت KGB رەئىسى لاۋرېنتىي بېرىيا تۇغۇلغان.«دېيىلىشىچە سىتالىننى زەھەرلەپ ئۆلتۈرگەن كىشى مۇشۇ بولۇشى مۇمكىن دەپ قارىلىدىكەن».
* [[1929 - يىلى|1929-يىلى]] سەئۇدى دىنىي ئالىمى مۇھەممەد سالىھ ئۇسەيمىن تۇغۇلغان.

== ئۆلگەنلەر ==
* [[1790 - يىلى|1790-يىلى]] ئامېرىكا پىرىزدېنتى تايلېر ئۆلگەن.
* [[1891 - يىلى|1891-يىلى]] گېرمانىيە شائىرى ئىۋان جۇل ۋاپات بولغان.

== مەنبە ==
{{نەقىل}}</text>
      <sha1>6j45tybqg7i71r46a76fbu5hoqdl2pr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تۈركىستان ئىسلام پارتىيىسى</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22942</id>
    <revision>
      <id>175395</id>
      <parentid>166269</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T06:26:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20350-08</username>
        <id>25592</id>
      </contributor>
      <origin>175395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2025" sha1="2j9qftftqdpkh7kdyni9vnbp8u5v437" xml:space="preserve">[[ھۆججەت:Flag of Turkistan Islamic Party.svg|alt=تۈركىستان ئىسلام پارتىيىسىنىڭ بايرىقى|thumb|تۈركىستان ئىسلام پارتىيىسىنىڭ بايرىقى]]
'''تۈركىستان ئىسلام پارتىيىسى''' ھەسەن مەخسۇم تەرىپىدىن پاكىستاندا 1997-يىلى قۇرۇلغان ئۇيغۇر ئىسلام  تەشكىلاتى. شەرقىي تۈركىستاننىڭ خىتايدىن  مۇستەقىللىقىنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن قۇرۇلغان. ئۇنىڭ ئوتتۇرىغا قويغان نىشانى شەرقىي تۈركىستاننى ئازات قىلىش  ۋە ئىسلام  دۆلىتى قۇرۇش. 

بۇ تەشكىلات ھازىر سۈرىيە ئىچكى ئۇرۇشىدا ھۆكۈمەتكە قارشى ئىتتىپاققا قاتناشقان. ئۇ ئىدلىبنىڭ جەنۇبى ۋە مەركىزى ۋە لاتاكىيەنىڭ شەرقىدىكى قوراللىق پائالىيەتلىرىنى داۋاملاشتۇردى.

== تېرورلۇق تەشكىلاتى دەپ ئېتىراپ قىلىش ==
بۇ تەشكىلات ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى ، جۇڭگو ، قازاقىستان ، قىرغىزىستان ، روسىيە ، سۈرىيە ۋە تۈركىيە تەرىپىدىن تېرورلۇق تەشكىلاتى دەپ ئېلان قىلىنغان. ئامېرىكا ھۆكۈمىتى تۈركىستان ئىسلام پارتىيىسىنى 2002-يىلى تېرورلۇق تەشكىلاتى دەپ ئېتىراپ قىلغان تەشكىلاتلار تىزىملىكىگە قوشتى ، ئەمما 2020-يىلى ئۆكتەبىردە تۈركىستان ئىسلام پارتىيىسىنى بۇ تىزىملىكتىن ئۆچۈردى.

== مۇناسىۋەتلىك مەزمۇنلار ==
* [[ھەسەن مەخسۇم]]
* [[ئابدۇقادىر ياپچان]]

== مەنبەلەر ==
{{Reflist}}

{{stub}}
[[تۈر:ئۇيغۇرلار]]
[[تۈر:تۈركىستان ئىسلام پارتىيىسى]]</text>
      <sha1>2j9qftftqdpkh7kdyni9vnbp8u5v437</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قېلىپ:Excellent Article/2025-05</title>
    <ns>10</ns>
    <id>23670</id>
    <revision>
      <id>175385</id>
      <parentid>175297</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T15:34:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bapkar</username>
        <id>1429</id>
      </contributor>
      <origin>175385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2195" sha1="78wsyw2wj708af20qdkmub6zj9dazww" xml:space="preserve">'''ئۈمىد ئېيى''' ياكى '''ئاپرېل ئېيى''' 12 ئاينىڭ تۆرتىنچىسىدۇر.
* يىلنىڭ تۆرتىنچى ئېيى؛ * تۇنجى 30 كۈنلۈك كىچىل ئاي؛ * [[ئەتىياز]] پەسلىنىڭ ئىككىنچى ئېيى

== بايراملار ۋە مۇھىم كۈنلەر ==
* 4-ئاينىڭ 1-كۈنى دۇنيادا نۇرغۇن ئەللەردە [[ئالداش بايرىمى]]
* 4-ئاينىڭ 2-كۈنى خەلقئارالىق ئۈسمۈرلەر كىتاب كۈنى
* 4-ئاينىڭ 4-كۈنى [[شياڭگاڭ]] ۋە غەرب دۇنياسىدا [[بالىلار بايرىمى]]
* 4-ئاينىڭ 5-كۈنى ئالدى كەينى [[چوكانتال بايرىمى]]
* 4-ئاينىڭ 8-كۈنى [[شەرقىي تۈركىستان مىللىي ئارمىيىسى|شەرقىي تۈركىستان مىللىي ئارمىيە كۈنى]]
* 4-ئاينىڭ 13-كۈنى [[سۇ چېچىش بايرىمى]]
* 4-ئاينىڭ 15-كۈنى [[ئاڧرىقا ئەركىنلىك كۈنى]]
* 4-ئاينىڭ 16-كۈنى [[دانىيە]] دۆلەت بايرىمى
* 4-ئاينىڭ 17-كۈنى [[سۇرىيە]] دۆلەت بايرىمى،[[خەلقئارالىق قاناشقا مايىللىق كېسەللەر كۈنى]]
* 4-ئاينىڭ 18-كۈنى [[زىمبابۋې]] ۋە [[ئىرلاندىيە]] دۆلەت بايرىمى
* 4-ئاينىڭ 22-كۈنى خەلقئارالىق يەرشارى كۈنى
* 4-ئاينىڭ 23-كۈنى [[خەلقئارالىق كىتاب بايرىمى]]
* 4-ئاينىڭ 24-كۈنى ئاتالمىش ئەرمەنىي قىرغىنىنى خاتىرلەش كۈنى
* 4-ئاينىڭ 26-كۈنى [[خەلقئارالىق بىلىم مۈلك ھۇقۇقى كۈنى]]،[ [چېرنوبىل يادرو ئىستانسى پارتىلاش ۋەقەسى]]
* 4-ئاينىڭ 28-كۈنى [[باھائىي|باھائىيلەر]] نىڭ جەمەل كۈنى، باھائىي تەقۋىمىچە 3-ئاينىڭ 1-كۈنى
* 4-ئاينىڭ 29-كۈنى [[خەلقئارالىق ئۇسسۇل كۈنى]]
* 4-ئاينىڭ 30-كۈنى [[ۋيېتنام|ۋيېتنامدا]] ياپونيىدىن ئازاد بولغانلىقنى خاتىرلەش بايرام كۈنى</text>
      <sha1>78wsyw2wj708af20qdkmub6zj9dazww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>كاباردىنو-بالقارىستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24529</id>
    <redirect title="قاباردىيە-بالقارىستان" />
    <revision>
      <id>175388</id>
      <timestamp>2026-04-02T19:50:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BasilLeaf</username>
        <id>1525</id>
      </contributor>
      <comment>BasilLeaf نى [[كاباردىنو-بالقارىستان]] بەتتىن [[قاباردىيە-بالقارىستان]] غا يۆتكىدى: update</comment>
      <origin>175388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="dn2hzu46qimiddzg45aymj9setvb2cd" xml:space="preserve">#REDIRECT [[قاباردىيە-بالقارىستان]]</text>
      <sha1>dn2hzu46qimiddzg45aymj9setvb2cd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قاراچاي-چېركېسىيە</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24530</id>
    <redirect title="قاراچاي-چەركەسىيە" />
    <revision>
      <id>175391</id>
      <timestamp>2026-04-02T19:52:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BasilLeaf</username>
        <id>1525</id>
      </contributor>
      <comment>BasilLeaf نى [[قاراچاي-چېركېسىيە]] بەتتىن [[قاراچاي-چەركەسىيە]] غا يۆتكىدى: update</comment>
      <origin>175391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="6km38sgy73a88wyftu63l6ct6enon4i" xml:space="preserve">#REDIRECT [[قاراچاي-چەركەسىيە]]</text>
      <sha1>6km38sgy73a88wyftu63l6ct6enon4i</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>