Vikipediya uzwiki https://uz.wikipedia.org/wiki/Bosh_Sahifa MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Maxsus Munozara Foydalanuvchi Foydalanuvchi munozarasi Vikipediya Vikipediya munozarasi Fayl Fayl munozarasi MediaWiki MediaWiki munozarasi Andoza Andoza munozarasi Yordam Yordam munozarasi Turkum Turkum munozarasi Portal Portal munozarasi Loyiha Loyiha munozarasi TimedText TimedText talk Modul Modul munozarasi Event Event talk Toshkent 0 1038 5996893 5996790 2026-04-15T14:51:28Z Xasanov Doston 214147 /* Hamdoʻst shaharlar */ 5996893 wikitext text/x-wiki {{Haqida|shahar}} {{Bilgiquti aholi punkti | oʻzbekcha nomi = Toshkent | tasvir = {{Fotomontaj | photo1a = Tashkent City Park at night 2019.jpg | photo1b = Tashkent skyline 2019.jpg | photo2a = [[Fayl:TashkentCity.jpg|thumb]] | photo2b =[[Fayl:Magic_City_parkining_tungi_koʻrinishi.jpg|thumb]] | photo3a = | photo3b = Madrasah Kukaldash (Tashkent) 12-07.JPG | photo4a = Milliy bog.jpg | spacing = 2 | position = center | color_border = white | color = white | size = 290 | foot_montage = }} | mavqe = [[Poytaxt]] | mamlakat = Oʻzbekiston | mintaqa turi = | mintaqa = | jadvalda mintaqa = | tuman turi = | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = Respublika | gerb = Coat of Arms of Tashkent 2019.svg | bayroq = Flag of Tashkent.svg | lat_deg = 41 | lat_min = 18 | lat_sec = | lon_deg = 69 | lon_min = 16 | lon_sec = | CoordAddon = type:city_region:UZ | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = 250 | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 12 tuman|YIM hajmi | rahbar turi = Hokim | rahbar = [[Shavkat Umrzoqov]] | asos solingan = | ilk eslatilishi = Eramizdan avvalgi V– III asr | avvalgi nomlari = Yuni, Choch, Shosh (Madina-ash-Shash) va Binkat | qachondan beri = | maydon = 631.29 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 455 | iqlim = | rasmiy til = [[Oʻzbek tili|oʻzbekcha]] | aholi = 3 million 095 ming kishi<ref>[https://kun.uz/97794504 Toshkentda yashovchi doimiy aholi soni 3 milliondan oshdi]</ref> | aholi_izohlar = <ref name="StatsPop" /> | sanalgan yil = 2024 | zichlik = 4880.5 | aglomeratsiya = 6.5 millionga yaqin{{manba kerak}} | YIM - = 25 Mlrd $ | milliy tarkib = {{plainlist| * [[oʻzbeklar]]{{snd}}63,0% * [[ruslar]]{{snd}}20,0% * [[tatarlar]]{{snd}}4,5% * [[koreyslar]]{{snd}}2,2% * [[qozoqlar]]{{snd}}1,2% * boshqalar{{snd}}7,0%<ref name=":0">{{Citation |year= |title=Сведения о населении города на официальном сайте хокимията г. Ташкент |url=http://toshkent.uz/ru/articles/354/ |access-date=17-noyabr 2012-yil |archivedate=22-oktabr 2013-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131022074041/http://toshkent.uz/ru/articles/354/ }}</ref> }} | konfessiyaviy tarkib = {{ubl|[[Islom| Asosan Musulmonlar]]|[[Masihiylik|xristianlar]]|va boshqalar}} | etnoxoronim = ''toshkentlik (lar)'' | vaqt mintaqasi = +5 | DST = | telefon kodi = +998 71 | pochta indeksi = 100 000<ref>{{veb manbasi|url=https://pochta.uz/ru/component/content/article.html?id=23|title=Toshkent shahri pochta indeks (lar)i|website=Pochta.uz|access-date=29-avgust 2021|language=ruscha|arxivsana=2021-08-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210829164235/https://pochta.uz/ru/component/content/article.html?id=23}}</ref> | avtomobil kodi = 01—10 | identifikator turi = | raqamli identifikator = | sayt = [[https://tashkent.uz/]] | sayt tili = uz }} '''Toshkent''' — [[Oʻzbekiston]]ning [[poytaxt]]i va eng yirik [[Shahar|shahri]], aholisi boʻyicha [[Markaziy Osiyo]]dagi eng yirik qadimiy shaharlardan biri. Oʻzbekistonning shimoli-sharqiy qismida, [[Qozogʻiston]] bilan chegaraga yaqin qismda joylashgan boʻlib, maydoni 631.29&nbsp;km<sup>2</sup> ni tashkil etadi. 2024-yilning 1-iyulidagi maʼlumotlarga koʻra, Toshkent aholisi 3 075 000 nafar kishini ([[Oʻzbekiston aholisi]]ning qariyb 9 foizi) tashkil etadi<ref name="StatsPop" />. 2024-yilning birinchi kvartal maʼlumotlarga koʻra, Toshkent shahrining [[YIM]]i $25 milliardni tashkil etadi va bu koʻrsatkich Oʻzbekistondagi eng katta YIMga ega shahar boʻlib kelmoqda<ref name="StatsGDP">{{veb manbasi|url=https://stat.uz/uz/press-sluzhba/novosti-gks/4492-yalpi-hududiy-mahsulot-3|title=Oʻzbekistonda yalpi ichki (hududiy) mahsulot (2018-yil yanvar-iyun) |website=Oʻzbekiston Davlat Statistika Qoʻmitasi |access-date=15-iyun 2018-yil|language=oʻzbekcha|seperator= |archivedate=16-noyabr 2018-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181116231720/https://stat.uz/uz/press-sluzhba/novosti-gks/4492-yalpi-hududiy-mahsulot-3}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://qalampir.uz/uz/news/yaimning-shakllanishiga-eng-katta-%D2%B3issa-k-ushgan-viloyatlar-ochik-landi-10171|title=YIM shakllanishida viloyatlarning hissasi ochiqlandi|website=Qalampir.uz|access-date=28-oktabr 2019|language=oʻzbekcha}}</ref>. Milodiy VIII asr oʻrtalarida [[islom]]iy taʼsir boshlangunga qadar, Toshkentga [[sugʻd]] va [[turk]]iy madaniyat taʼsir koʻrsatgan. 1219-yilda [[Chingizxon]] Toshkentni vayron qilganidan soʻng, shahar qayta tiklandi va [[Buyuk Ipak yoʻli]]dan foyda koʻrdi. XVI-XVII asrlarda Toshkent Shayboniylar va Ashtarxoniylar davlati tarkibida boʻlgan. XVIII–XIX asrlardan boshlab ushbu shahar [[Qoʻqon xonligi]] tomonidan zabt etilgunga qadar, mustaqil shahar-davlatga aylangan edi. 1865-yilda Toshkent [[Rossiya imperiyasi]] tarkibiga kirdi hamda [[Turkiston general-gubernatorligi]] markazi boʻldi. [[Sovet Ittifoqi|Sovet]] davrida bu shahar butun Sovet Ittifoqining majburiy deportatsiyasi tufayli katta oʻsish va demografik oʻzgarishlarga guvoh boʻlgan. [[Toshkent zilzilasi (1966)|1966-yilda boʻlgan Toshkent zilzilasi]] tufayli Toshkentning katta qismi vayron boʻlgan edi, biroq u naʼmunali Sovet shahri oʻlaroq qayta qurilgan. Oʻsha paytda Toshkent [[Sovet Ittifoqi]]ning [[Moskva]], [[Leningrad]] va [[Kiyev]] shaharlaridan keyin turadigan toʻrtinchi yirik shahar boʻlgan<ref>''Praying Through the 100 Gateway Cities of the 10/40 Window'' {{ISBN|978-0-927-54580-8}} s. 89</ref>. Hozirgi kunda, mustaqil Oʻzbekiston poytaxti sifatida, Toshkentda koʻp millatli aholi saqlanib qolgan, ular orasida etnik [[oʻzbeklar]] va qozoqlar koʻpchilikni tashkil qiladi. 2009-yilda Toshkentning 2 200 yilligi nishonlandi. Bu munosabat bilan shahar infra va transport tizimi yangilandi<ref>[http://www.gov.uz/en/content.scm?contentId=38657 Toshkent shahrining 2 200 yilligi oldidan Ertangi toʻyga hozirlik bugundan boshlanmogʻi kerak]{{oʻlikhavola|date=2021-yil fevral |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://www.fergananews.com/articles/6299|title=Юбилей Ташкента. Такое бывает только раз в 2200 лет|website=Фергана – международное агентство новостей|access-date=10-dekabr 2017}}</ref>. == Etimologiyasi == Toshkent 2200-yildan ortiq tarixga ega<ref>https://www.gazeta.uz/ru/2009/04/06/tashkent/</ref>. Bu davr ichida u mudofaa devori bilan oʻralgan qalʼadan jahondagi yirik shaharlardan biri, Oʻzbekiston Respublikasining poytaxtigacha boʻlgan yoʻlni bosib oʻtdi. Asrlar davomida shahar oʻzining tinch hayotidagi muhim voqealarni va suronli jangu jadallarni, yuksalish va inqiroz davrlarini boshidan kechirdi. Necha bor shahar vayron boʻlib, qayta qad koʻtardi. Toshkent oʻrnidan necha bor siljib, nomi xam bir necha marta oʻzgardi. [[Xoja Ahror Valiy]], [[Shayx Umar Bogʻistoniy]], [[Abu Bakr Shoshiy]], [[Abu Sulaymon Banokatiy]], [[Hofiz Koʻhakiy]] kabi buyuk allomalar shu hududda yashab, ijod etganlar. Shahar sifatida Toshkent haqidagi birinchi maʼlumotlar eramizdan avvalgi II asrdagi qadimgi-sharqiy manbalarda uchraydi; [[Xitoy]] manbalarida Yuni deb atalgan; Fors shohi [[Shоpur I]] eramizdan avvalgi [[Miloddan avvalgi 262|262-yild]]agi „Zardusht Kaʼbasi“ qaydnomalarida Toshkent vohasi Choch deb nomlangan. Choch – oltin eksporti, qimmatbaho toshlar, shirinliklar va aslzot otlarni boshqa shahar va mamlakatlarga olib oʻtishdagi yoʻlning chorrahasida joylashgan. „Tosh shahar“ maʼnosini anglatuvchi bugungi Toshkent – zamonaviy respublikaning poytaxti, oʻtmish maʼlumotlarini saqlovchi, [[Oʻzbekiston]] tarixi haqida koʻp maʼlumotlarni xotirlovchi, 2 milliondan ortiq aholisi boʻlgan bu shahar Markaziy Osiyoning eng katta industrial markazlaridan biridir.{{manba kerak}} Toshkentning uzoq oʻtmishi va u qad koʻtargan qadimgi Choch yoki Shosh viloyati haqidagi maʼlumotlar yozma manbalarda xilma-xil hamda uzuq-yuluq tarzda aks etgan. [[Zardushtiylik|Zardushtiylar]]ning qadimgi muqaddas kitobi Avesmona Sirdaryo havzasidagi mamlakat „Turon“, aholisi esa „tur“lar deb yuritilgan. Bu oʻlkada tur qavmlari urugʻ va qabila oqsoqollarining [[din]]iy va siyosiy qarorgohi – Qangʻxa (Qangʻa) shahri borligi tilga olinadi. Toshkent haqidagi dastlabki aniqroq maʼlumotlar miloddan avvalgi 2-asr – milodiy 5-asrlarga mansub [[Xitoy]] manbalarida uchraydi. Ularda Toshkent viloyati qadimda Loyuyeni, Yuni, soʻngra Chjeshe, Chjechji, Chjesi va Shi deb nomlangan. Bu atamalar (avvalgi ikkitasidan tashqari) „Choch“ soʻzining [[xitoy tili|xitoycha]] talaffuz etilishi natijasida hosil boʻlib, hatto oxirgi „Shi“ toponimi xitoychada „tosh“ maʼnosini anglatgan. Miloddan avvalgi 3-asrda qadimgi Choch viloyatida tashkil topib, milodning 3-asrlarigacha hukm surgan „Qangʻ“ („Qangʻa“ yoki „Qangʻxa“) davlati Xitoy yozma manbalarida „Kangkiya“ („Kanizyuy“) nomlari bilan tilga olinadi. Qadimgi toxarlar tilida „qangʻ“ soʻzi ham „tosh“ maʼnosini anglatgan. Bu davlatning poytaxti – Bityan shahri boʻlib, u Iosha-Xasart daryosi ([[Sirdaryo]]) boʻyida joylashgan. Bityan shahri Davan ([[Fargʻona vodiysi]])dan 1510 li (528&nbsp;km) masofada boʻlgan. Bityan shahrining bizgacha saqlanib qolgan xarobalari mahalliy aholi oʻrtasida „[[Qanqa]]tepa“ nomi bilan mashhur. U Toshkentdan 70&nbsp;km janubda – Sirdaryoga yaqin yerda, [[Ohangaron daryosi]]ning qurib qolgan qadimgi oʻzani boʻyida joylashgan. Arxeologik maʼlumotlardan maʼlum boʻlishicha, Qanqatepa miloddan avvalgi 3-asrdayoq atrofi mudofaa devori bilan oʻralgan hamda arkli katta shahar boʻlib, maydoni 160 gektarga teng boʻlgan. Qadimgi [[Qangʻ davlati]]ning fuqarolari ham „qangʻar“, „qanzar“, keyinchalik „qanhi“, „qangʻli“ yoki „qaʼni“ deb nomlangan. Ular (qanqalar) hindlarning qadimgi kitobi „Mahabharata“da [[saklar]] va [[toxarlar]] nomlari qatorida tilga olingan. Yozma manbalarda keltirilishicha, Toshkentning qadimgi nomi „Choch“ boʻlgan. Toshkent [[arablar]] tasarrufiga oʻtgach, arab alifbosida „ch“ harfining yoʻqligi bois arabiy asarlarda „Shosh“ deb yuritilgan. Ilk oʻrta asrlarda u „Choch“, „Shosh“, „Shoshkent“, „Madinat ash Shosh“, „Binkat“ va „Tarkan“ deb nomlangan. Toshkent haqidagi dastlabki maʼlumotlar mahalliy olimlar (Xorazmiy) va tarixchi geograflardan Tabariy, Istahriy asarlarida uchraydi. Istahriyning „Kitob al masolik val mamolik“ („Yoʻllar va mamlakatlar toʻgʻrisidagi kitob“)ida Shoshning bosh shahri Binkat deb koʻrsatiladi. 10-asrda yozilgan (muallifi nomaʼlum) „Hudud ul Olam“ („Olamning chegaralari“) kitobida „Choch bu katta viloyat, xalqi jangovar va sahiydir. U yerda kamon va oʻqyoy yasaladi. Binkat Chochning poytaxti hisoblanadi. Bu katta shahar, ayni vaqtda podshoning qarorgohidir“, deb taʼriflanadi. [[Firdavsiy]]ning „Shohnoma“ asarida Choch oʻzining kamoni Shoshiy (oʻqyoylari) bilan mashhurligi haqida misralar bor. Shahar „Toshkent“ nomi bilan dastavval 11-asrning mashhur allomalari – [[Abu Rayhon Beruniy]] va [[Mahmud Qoshgʻariy]]ning asarlarida tilga olinadi. Beruniy „Hindiston“ asarida Toshkent nomining kelib chiqishi toʻgʻrisida soʻz yuritib, „Tosh“ soʻzi asli turkcha boʻlib, Shosh koʻrinishini olgan. „Toshkand – toshli qishloq demakdir“, deb izohlaydi. Mahmud Qoshgʻariyning maʼlumoti boʻyicha, Toshkent 11-12-asrlarda „Tarkan“ deb ham yuritilgan. [[Zahiriddin Muhammad Bobur]] „[[Boburnoma]]“da Toshkent nomi ustida toʻxtalib, asarlarda Toshkent nomini Shosh, baʼzan Choch yozadilar" deb qayd etadi. Biroq 16-asr oxiri va 17-asr boshlarida Toshkent toponimi shuhrat topib, uning qadimgi Choch, Shosh va Binkat nomlari asta-sekin muomaladan tushib qoldi. 17-asrda yashagan tarixchi olim [[Mahmud ibn Vali]] shunday yozadi: „Shosh – Sayxun (Sirdaryo)ning u tomoniga joylashgan shahar va [[Turkiston]] (viloyat)ga qaraydi… Uni Choch ataydilar. Biroq hozirgi vaqtda u Toshkent nomi bilan mashhurdir“. Toshkent vohasida shahar madaniyatining shaqllanib, shaharning qad koʻtarishi shu oʻlkada yashagan qadimgi chorvador va dehqonlarning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayotidagi ulkan tarixiy jarayon boʻlib, bu jarayon shubhasiz oʻlkaning oʻzlashtirilib, obod etilishi, ayniqsa, unda [[chorvachilik]] va [[dehqonchilik]] xoʻjaliklarining tashkil topishi hamda [[hunarmandchilik]], ichki va tashqi savdoning rivojlanish tarixi bilan uzviy bogʻliqdir. Bu jarayonning tarixiy manzarasi nihoyatda keng boʻlib, u yozma manbalarga nisbatan koʻproq arxeologik tadqiqotlar vositasi bilan tiklanmoqda. Shuning uchun ham Toshkent hududida olib borilgan arxeologik tadqiqotlarning natijalari qadimgi va oʻrta asrlarga oid manbalardagi maʼlumotlarni toʻldirib, ularga aniqlik kiritmoqda. 1867-yilda Toshkent Turkiston general-gubernatorligining markaziga aylandi. 1930-yildan 1991-yilgacha Toshkent Oʻzbekiston SSR poytaxti boʻlgan. == Geografik joylashishi == Toshkent vohasi [[Tyan-Shan]]ning gʻarbiy yonbagʻirlaridan boshlanib [[Sirdaryo]] etaklariga tushadigan keng togʻoldi tekisligining bir qismida joylashgan. Sharqda u uchta – [[Ugom]], [[Piskom]] va [[Chatqol]] togʻ tizmalari bilan oʻralgan boʻlib, bu tizmalarni shu nomlar bilan ataluvchi daryolar oqib oʻtuvchi daralar ajratib turadi. Bu daryolar qoʻshilib [[Chirchiq (daryo)|Chirchiq daryosi]]ni hosil kiladi. Chirchiq daryosi [[Chorvoq havzasi]]ning tor darasidan oʻtib, [[Gʻazalkent]]dan quyiroqqa tushganda kengligi baʼzi joylarda 20 kmdan oshadigan qadimiy tekislik boʻylab oqadi. Gʻarbda Chirchiq vodiysiga [[Qizilqum]]ning qaynoq nafasi uriladi. Bu qayirning bir qismini Chirchiq daryosining hozirgi oʻzani egallagan. Janubiy qismida esa vodiyga kirib boruvchi Ohangaron daryosi yastangan. Ushbu tekislik shimolida joylashgan Aris daryosining vodiysi bilan birga bu tabiiy suv tarmoqlari Oʻrta Osiyo dehqonchilik vohalarining chekka mintaqasini tashkil etadi. Undan shimol tomonga qarab esa, yaylovlarga boy boʻlgan poyonsiz choʻl yastanib yotadi. [[Chirchiq daryosi]] havzasi [[Oʻrta Osiyo]]ning qadimiy dehqonchilik va shahar madaniyatlari beshiklaridan biridir. Uning hududida Toshkentning markazi paydo boʻlgan. Joydan joyga koʻchib turgan bu markaz qadimda va oʻrta asrlarda [[Choch]] yoki [[Shosh]], keyin esa Toshkent nomi bilan mashhur boʻlgan. Toshkent vohasida barcha tarixiy davrlarda suv moʻl-koʻl boʻlgan. Tarixan tarkib topgan kanallar tarmogʻi shaharni suv bilan taʼminlab turgan. Shu bois shahar xech qachon [[suv]] taqchilligini sezmagan. Buni oʻrta asrlardan to [[XIX]] asrgacha Toshkent toʻgʻrisida yozgan mualliflar xamisha taʼkidlab kelganlar. Bu yerdagi [[iqlim]] hozirgi odamlarning ajdodlari paydo boʻlgan, yaʼni bir necha oʻn ming yil muqaddam mavjud boʻlgan iqlimdan farq qilgan. Issiq quruq yoz bilan yillik yogʻin miqdorining asosiy qismi yogʻadigan qahraton qish almashinib turgan. Toshkentning togʻ yonbagʻirlari va tekisliklar oʻsimliklarga boy boʻlib, [[ibtidoiy odamlar]] ovlaydigan yovvoyi hayvonlar juda koʻp boʻlgan. Ularning aksariyati, jumladan, [[arxar]], [[jayron]], [[qulon]] va asl [[bugʻu]] kabi hayvonlar yaqin vaqtda yoʻqolib bitgan boʻlsa, junli karkidon, [[gʻor ayigʻi]], [[arslon]] singari hayvonlar esa ancha ilgari yoʻqolib ketgan. Ular haqida ibtidoiy odamlar manzillarini qazib oʻrganish chogʻida topilgan qoldiqlar orqali maʼlumot olish mumkin. Bu yerlarda bir necha yuz ming yil avval [[ovchilik]] va [[termachilik]] bilan kun kechiruvchi ibtidoiy jamoalar [[gʻor]]lar va [[togʻ]] bagʻri bostirmalarini, yoki daryo sohillari va chashmalar yonidagi ochiq manzillarni egallab makon qilganlar. Bunday joylar hozirgi Toshkent shahri hududida ham mavjud boʻlgan. Jumladan, Boʻz suv yoqasidagi Qoʻshilish manzilgohidan birmuncha nozik ishlangan chaqmoqtoshlar, [[pichoq]]lar, [[bigiz]]lar, ibtidoiy ustalar tomonidan bundan toʻqqiz ming yil avval yasalgan ov va mehnat qurollari topildi. Topilmalar orasidan yovvoyi buqa tur suaklarining uchrashi, mutaxassislar fikricha, ularning oʻsha vaqtlardayoq xonakilashtirilgan deb taxmin qilishga asos boʻldi. Hayvonlarni xonakilashtirish jarayoni Toshkent vohasi hududida ham kechgan. Miloddan oldingi uchinchi ming yillikdan boshlab, bu hudud dastlabki chorvadorlar tomonidan oʻzlashtira boshlashgan. Ular ish asboblari va jezdan qurollar tayyorlashni oʻrganganlar. Arxeologlar Toshkent shahri hududi va uning atrofida chorvadorning koʻpdan koʻp qabrlari hamda qoʻrgʻonli dahmalarini topganlar. Bu joylarda dafn etilganlarning yoniga jezdan yasalgan ish asboblari, qurollar, zeb-ziynatlar va qoʻlda yasalgan idishlar ham qoʻyilgan. Toshkent shahri hududida bunday qabristonlar hozirgi shampan vinosi zavodi yaqinidan, shuningdek, [[Qoraqamish kanali|Qoraqamish]] arigʻi boʻyidan topilgan. [[Sergeli tumani|Sirgʻali]]da esa dasht chorvadorlari va yilqichilarining manzili boʻlganligi aniqlangan. Bu yerdan ish qurollaridan tashqari burama halqali jez bilaguzuklar ham topilgan.<ref>{{Citation |year= |title=Toshkent shahar Hokimiyati — Toshkent tarixi |url=http://tashkent.uz/uz/articles/23/ |access-date=1-may 2011-yil |archivedate=16-iyun 2011-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110616154911/http://tashkent.uz/uz/articles/23/ }}</ref> == Iqlimi == {{climate chart | Toshkent | −3.1 | 5.8 | 54.5 | −1.5 | 7.9 | 46.8 | 4.2 | 14.3 | 72.3 | 9.9 | 21.8 | 63.6 | 13.7 | 27.4 | 32 | 17.7 | 33.2 | 7.1 | 19.4 | 35.7 | 3.5 | 17.2 | 34.0 | 2 | 12.4 | 28.7 | 4.5 | 7.3 | 21.0 | 34.1 | 3.3 | 14.2 | 45 | −.3 | 8.5 | 53.4 |float=right |clear=none |source = WMO<ref name = WMO >{{veb manbasi | url = http://worldweather.wmo.int/032/c00115.htm | title = Jahon ob-havo axborot servisi – Toshkent | access-date = 16-avgust 2012 | publisher = Jahon meteorologiya tashkiloti | arxivsana = 2019-05-18 | arxivurl = https://web.archive.org/web/20190518142616/http://worldweather.wmo.int/032/c00115.htm }}</ref> }} Shaharning iqlimi [[Kontinental iqlim|kontinental]], jazirama, quruq yoz kunlari hamda sovuq qish iqlimi bilan Shahar boshqa dunyo shaharlaridan ajralib turadi. Yillik oʻrtacha harorat 13,5&nbsp;°C. Yozda esa harorat 35&nbsp;°C gacha yetish bilan birga, qish oylarida buning aksini kuzatish mumkin. Havo harorati −25… −30 C° gacha boradi. Asosiy yogʻinlar noyabr hamda mart oylarida kuzatiladi. Toshkent iqlimi kontinental, yillik oʻrtacha temperaturada 13,3°, yanvarning oʻrtacha temperaturasi – 1,1°, eng past temperatura – 29°. Iyulning oʻrtacha temperaturasi 27,5°, eng yuqori temperatura 42°. Yiliga 360–390&nbsp;mm yogʻin yogʻadi. Chirchiq daryosidan chikarilgan va butun shahar boʻylab oʻtadigan Boʻzsuv, Salor, Anhor, Qorasuv, Oqqoʻrgʻon, Boʻrijar, Oktepa, Qoraqamish va boshqa kanallar uning mikroiklimiga ijobiy taʼsir koʻrsatadi. == Maʼmuriy boʻlinishi == Shahar 12 ta tumandan iborat: <div style="float: right; margin: 0px 10px 10px 0px"> {{Tashkent Labelled Map|width=500|float=right}} </div> === [[Uchtepa tumani]] === [[Uchtepa tumani]] (sobiq [[Akmal Ikromov]]) tumani – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1977-yilda Chilonzor va Oktabr (hozirgi Shayxontohur) tumanlarini ixchamlashtirish maqsadida, ular hududida tashkil etilgan. Davlat arbobi Akmal Ikromov nomiga qoʻyilgan. 1977-yildan hozirgi chegarasida janubiy va janubiy [[sharq]]dan Zargarlik va Qatortol koʻchalari bilan boshlanib, gʻarb va shimoliy gʻarbda avtomobil halqa yoʻliga tutashadi. Maydoni 2797 ga, jumladan, koʻkalamzor yerlari – 1124 ga. Aholisi 228,3 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 424 tani tashkil etib, shundan 8 tasi markaziy hisoblanadi. Asosiy avtomagistrallari: Lutfiy, Hamroqul Tursunqulov, Farhod, Sulton Segizboyev, Uygʻur, Nazarbek, Beshqayragʻoch, Toʻqimachi koʻchalari va Kichik halqa yoʻli. Tumanda 50 ta mahalla mavjud. Tuman hududida quyidagi sanoat korxonalari: zargarlik zavodi, bulkakonditer, sut kombinatlari, „Toshkentsut“ aksiyadorlik jamiyati, „Fonon“ zavodi, „OsiyoFud“ non mahsulotlari korxonasi, „Chevar“ tikuvchilik ishlab chiqarish. birlashmasi, „Gazavtomatika“ korxonasi, „Toshinterm“ Oʻzbekiston – Xitoy, „Shayxontohurtekstil“ qoʻshma korxonalari, Toshkent mexanizatsiya vositalari va jihozlari hamda stanoksozlik tajriba eksperimental mexanika zavodi, toʻqimachilik kombinatining 4-yigiruv toʻquv fabrikasi, 13 avtotransport va 5 qurilish tashkiloti mavjud. Tumanda Jahon tillari universiteti, Davlat soliq akademiyasi, yuridik kolleji, sanʼat internat maktabi, 3 ta akademik litsey, 5 kasb-hunar kolleji, 37 umumiy taʼlim maktabi, 53 bolalar bogʻchasi va yaslisi, 8 davolash yaslisi, 6 davolash profilaktika muassasasi, 22 poliklinika, 6 oilaviy poliklinika, 5 kasalxona va dispanser bor. Tuman aholisiga 512 oziq-ovqat va 550 sanoat mollari doʻkoni, 420 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi xizmat qiladi. 2 madaniyat uyi, 8 jamoat kutubxonasi, „Vatan“ kinoteatri, Akmal Ikromov nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi bor. Turar joy fondining umumiy foydali maydoni 3486 ming m² (2004). Tumanda qurilish ishlari 1966-yildan boshlangan. Toshkentni rekonstruksiya qilish va rivojlantirish Bosh planiga muvofiq tumanda katta qurilish ishlari olib borilmoqda; 270, 272 ATS, stomatologiya poliklinikasi, maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, „Karvonsaroy bozori“, „Oʻrikzor“, „Guliston“ turar joy massivlari, bolalar bogʻchalari, maktablar qurilib ishga tushirildi. Farhod va Uygʻur koʻchalari kengaytirildi. [[Fayl:Aerial view of Tashkent, Uzbekistan.JPG|thumbnail|Toshkentning balanddan koʻrinishi]] === [[Bektemir tumani]] === Bektemir tumani (1990-yilgacha Narimonov) – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1960—1981-yillar Bektemir shaharchasi: * [[197]]3-90 yillarda shahar, * [[1981]]-90 yillarda davlat va jamoat arbobi, yozuvchi Narimon Kerbalay Najaf oʻgli Narimonov (1870—1925) nomi bilan yuritilgan. * [[1990-yil]]dan Toshkent tarkibidagi Bektemir tumani. [[Chirchiq daryosi]]ning chap sohilida. Bu daryo Bektemir tumanini boshqa tumanlardan ajratib turadi. * Maydoni 1,83 ming ga, shu jumladan koʻkalamzorlashtirilgan hududi 0,012 ming ga. * Aholisi 29,9 ming kishi (2004). * Koʻchalar soni 45 ta. Asosiy yirik koʻchalari: Husayn Boyqaro, Ohangaron shohkoʻchasi, Bektemir. * 12 ta mahalla mavjud. Tuman hududida „Oʻzsmatana“, „Agrokeramika“, „Mirmaks“ qoʻshma korxonalari, 17 sanoat korxonasi, shu jumladan, Toshkent motor, „Irgidromash“ va boshqalar, 9 transport muassasasi, „SredazVNIIgidromash“ ilmiy tadqiqot instituta, 5 umumiy taʼlim maktabi, musiqa maktabi, bolalar sport maktabi, 13 bolalar bogʻchasi, 16 tibbiyot davolash muassasasi, 4 poliklinika bor. Tumanda 522 yirik hamda kichik oʻrta biznes subyektlari faoliyat koʻrsatadi, shundan 44 tasi xorijiy investitsiyalar ishtirokida tuzilgan korxonalardir. Tuman aholisiga 11 oziq-ovqat, 4 sanoat mollari, 7 aralash mollar doʻkonlari, univermag, 30 ovqatlanish korxonasi, maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari xizmat qiladi. 5 jamoat kutubxonasi, klub, madaniyat uyi, kinoteatr, 10 dan ziyod bolalar sport maydonchalari, tennis korti, 2 futbol maydoni bor. Tumanda Oʻrta Osiyoda yagona boʻlgan „Golfklub“ tashkil etilgan. === [[Mirzo Ulugʻbek tumani]] === Mirzo Ulugʻbek tumani (1935-yilgacha – Proletar tumani, 1992-yilgacha Kuybishev tumani; 1992-yil maydan Mirzo Ulugʻbek tumani) – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1929 i. tashkil qilingan. Hozirgi chegarasi 1978-yildan buyen oʻzgarmagan. Toshkentning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Toshkent markazi (Amir Temur xiyoboni)dan boshlanib, shimoli-sharqiy tomonga, Toshkent avtomobil halqa yoʻligacha boradi. Feruza mavzesi, Toshkent traktor zavodi, Ulugʻbek shaharchasi gʻam tuman hududiga kiradi. Maydoni 3,2 ming km², shu jumladan, koʻkalamzorlashtirilgan hudud – 0,579 ming ga. Aholisi 247,6 ming kishi (2004). Tuman hududida tarixiy va madaniy yodgorliklardan Kirxa (1892) saqlangan. Koʻchalar soni 532 ta. Asosiy magistrallari: Pushkin, Parkent, Temur Malik, Oqqoʻrgʻon koʻchalari, Buyuk ipak yoʻli shohkoʻchasi, Habib Abdullayev koʻchasi, Kichik halqa yoʻl. 49 ta mahalla mavjud. Tuman hududida 377 yirik korxona, shundan 28 sanoat korxonasi (shu jumladan, „Toshkentkabel“, traktor zavodlari, „Oʻzbekiston paxtachilik mashinasozligi“, lokboʻyoq zavodlari.), 3119 kichik va oʻrta biznes subyektlari bor. 27 ilmiy tadqiqot instituta, 10 loyiha instituti, 4 oliy oʻquv yurti (Madaniyat instituti, Jahon iktisodiyoti va diplomatiya universiteti va boshqalar) xamda umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti, harbiy akademiya, Ichki ishlar vazirligi akademiyasi, Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti, yozuvchilar, kompozitorlar, meʼmorlar ijodiy uyushmalari va teatr jamiyati, 33 umumiy taʼlim maktabi, 12 kasbxunar kolleji, 4 bolalar musiqa maktabi va sanʼat maktabi, 10 kasalxona va dispanser, „Ona va bola“ markazi, 11 oilaviy poliklinika, 2 tibbiysanitariya qismi ishlab turibdi. [[Fayl:Tashkent Downtown.jpg|thumb|right|250px|Toshkent koʻchalari]] Aholiga 176 oziq-ovqat doʻkoni, 244 sanoat mollari doʻkoni, 304 umumiy ovqatlanishkorxonalari, 517 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi xizmat qilmoqda. Muxtor Ashrafiy, Sergey Yesenin uymuzeylari, 28 jamoat kutubxonasi, 3 madaniyat uyi va saroyi, 3 madaniyat va istirohat bogʻi, hayvonot bogʻi va boshqa ishlab turibdi. Turar joy fondining umumiy foydalanish maydoni 2579 ming m2. === [[Mirobod tumani]] === Mirobod tumani (1992-yilgacha Lenin tumani) – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1929-yil Shayxontohur tumani bilan birgalikda tashkil etilgan. Hozirgi chegarasi 1977-yildan buyon oʻzgarmagan. Tuman Toshkentning janubiy qismida joylashgan. Shimolida Amir Temur xiyobonidan halqa yoʻligacha choʻzilgan. Maydoni 1,71 ming ga, shu jumladan koʻkalamzorlashtirilgan hududi −0,356 ming ga. Aholisi 123,8 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 103 ta, shundan 8 tasi markaziy koʻcha hisoblanadi. Bularga Fitrat, Movarounnahr, Nukus, Kosmonavtlar koʻchasi, [[Taras Shevchenko]], Fargʻona yoʻli va boshqa kiradi. 39 ta mahalla mavjud. Toshkent janubdan Bektemir, sharqdan Hamza, shimoldan Yunusobod, shimoli-gʻarbdan Yakkasaroy, janubi-gʻarbdan Sergeli tumanlari bilan chegaradosh. Tuman chegaralari Sharof Rashidov, Istiqlol, Oxunboboyev, Fargʻona yoʻli, Toshkent Katta halqa yoʻli, Beshkent, Fitrat, Turgʻunboyeva,. Oq yoʻl, Kichik Beshyogʻoch, Nukus, Kunayev koʻchalaridan oʻtadi. Toshkent metropolitenining „Oybek“, „Toshkent“ stansiyalari Mirobod tumani hududidadir. Tuman hududidan 4 ta kanal (Baratxoʻja, Qorasuv, Salor, Tolariq) oqib oʻtadi. Mirobod tumanida 3167 korxona va tashkilot faoliyat koʻrsatadi, shundan 349 tasi yirik, 818 tasi kichik va oʻrta biznes subyektlaridir. Toshkent shahri boʻyicha sanoat ishlab chiqarish. umumiy hajmidagi tumanning ulushi 10,5 % ni tashkil etadi. „Oʻzelektroapparat“, „Oʻzkimyofarm“, „Foton“, „Tong“ aksiyadorlik jamiyatlari, „Oʻztemiryoʻlmashtaʼmir“, „Uchqun“ kabi yirik sanoat korxonalari respublika ahamiyatiga ega. Mirobod tumanida asosiy doiradagi sanoat korxonalari soni 31 tani tashkil qilib, sanoatning 8 ta tarmogʻi boʻyicha faoliyat yuritadilar, bular yengil sanoat, oziqovqat, tibbiyot, matbaa sanoati, mashinasozlik va metallni qayta ishlash sohasi, yogʻochni qayta ishlash va qogʻoz ishlab chiqarish. sanoati, kimyo va neft kimyosi sanoati, qurilish ashyolari ishlab chiqarish. tarmoqdaridan iborat. Xalq isteʼmoli mollari ishlab chiqarish. hajmlarining eng yuqori oʻsish surʼatlari yengil, oziq-ovqat sanoat sohalarida kuzatiladi. Tuman eksport salohiyatining asosiy qismi „Oʻzbekiston havo yoʻllari“ va „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ kompaniyalariga toʻgʻri kelib, Toshkent shahri boʻyicha eksportning 1/3 qismi tuman ulushiga toʻgʻri keladi. Tumandagi oʻzida chiqarilgan mahsulot eksporti bilan shugʻullanuvchi korxonalar „Oʻzelektroapparat“, „Foton“ aksiyadorlik jamiyatlari, „Kvark“, „Oʻztemiryoʻlmashtaʼmir“, „Toshelektroapparat“ korxonalari va boshqadir. Mirobod tumanida [[Mirobod bozori]], [[aeroport]], temir yoʻl vokzali, 17 umumiy taʼlim, 2 musiqa, 3 sport maktabi, 8 kasb hunar kolleji, 3 akademik litsey, 6 oliy oʻquv yurti (Toshkent Vestminster universiteti, Toshkent davlat aviatsiya, Toshkent farmatsevtika, Toshkent temir yoʻllari transporti muhandislari, Toshkent sharqshunoslik, Toshkent avtomobil va yoʻllar institutlari), 5 oʻrta maxsus bilim yurti faoliyat koʻrsatadi. Aholiga 778 savdo va 180 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi xizmat koʻrsatadi. Ulardan 108 oziq-ovqat, 55 sanoat mollari doʻkonlari, 227 ovqatlanish, 160 nooziq, 160 aralash, 58 nostatsionar savdo shoxobchalaridir. Toshkent shahar, viloyat hokimiyatlari, Alisher Navoiy nomidagi oʻzbek davlat akademik opera va balet katta teatri, Toshkent davlat rus akademik drama teatri, shuningdek, 4 madaniyat uyi, 2 madaniyat va istirohat bogʻi, Le Meridian otel Tashkent Palace, „Poytaxt“ mehmonxonalari, 7 kutubxona, Sanʼat, Temir yoʻl texnikasi, Tibbiyot muzeylari, Oʻzbekiston Badiiy akadimyasi Markaziy koʻrgazma zali mavjud. Tumanda 1 klinik shifoxona, bolalar kasalxonasi, shahar klinik ruhiy kasalliklar shifoxonasi, 2 tugʻruq majmuasi (4 va 5 sonli), 40 oilaviy poliklinika, Temir yoʻl, Tashqi ishlar vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Markaziy konsultativ tashxis poliklinikalari, stomatologiya poliklinikasi (7-sonli), shahar jismoniy tarbiya dispanseri, teritanosil kasalliklari dispanseri (1-sonli), Toshkent shahar yoʻlovchitransport tibbiyot sanitariya qismi, shahar bolalar ruhiy asab kasalliklari shifoxonasi va sanatoriy ishlab turibdi. Turar joy fondining umumiy maydoni 1432,1 ming m2. === [[Sergeli tumani]] === Sergeli tumani – shahardagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1967-yilda tashkil etilgan. Toshkent shahrining janubiy gʻarbiy qismida. Toshkent hududi markaziy temir yoʻl trassasidan Chirchiq daryosi qayirlarigacha boʻlgan yerlarni, janubiy gʻarbda Choshtepa, Noʻgʻayqoʻrgʻon, Toshkent aeroporti atrofi, Qoʻyliq 5-7, Sergeli 1 – 8, Sputnik (Yoʻldosh), Doʻstlik, Quruvchilar mavzelari, Eski Sergeli, Sanoat zonasini qamrab oladi. Shimoliy gʻarbdan Toshkent viloyatining Zangiota, janubi-sharqsan Yangiyoʻl tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 5,19 ming ga, shu jumladan, koʻkalamzor yerlar 0,347 ming ga. Aholisi 154,4 ming kishi (2004). Mahallalar va uyjoy shirkatlari soni 33 ta boʻlib, 14 ta mavze va Yoʻldosh (Sputnik) shaharchasidagi (1966-yilda tashkil etilgan) 17 ta kichik mavzedan iborat. Koʻchalar soni 147 ta. Asosiy magistrallari: Toshkent avtomobil halqa yoʻlining janubiy qismi, Yangi Sergeli, Choshtepa, S. Tolipov, Qipchoq koʻchasi; Toshkent- Angren temir yoʻl ham tuman hududidan oʻtadi. Sergeli tumanida 1101 korxona boʻlib, shulardan 167 tasi yirik, 252 tasi kichik va boshqa korxonalardir. 330 ta sanoat korxonasida: mebel, ikkilamchi kora va rangli metall, porshen, gigroskopik paxta, asfalt, rezina va plastmassa buyumlari, yogʻochni qayta ishlash, charm va boshqa mahsulotlar ishlab chiqariladi. „Fayz“ xolding kompaniyasi, „Mebel“ korxonasi, aviatsiya taʼmirlash zavodi, „Novator“ (traktor porshenlari), „BarakatAlfa“ (gigroskopik paxta), „Grinvord“ (bolalar oziq-ovqati, meva sharbatlari), Toshkent temir yoʻl masofasi (konteynerlar joʻnatadi) korxonalari, Quyoshdan himoyalash buyumlari zavodi (plastmassa romlar va boshqalar), „Toshkent“ xalqaro aeroporti, Sergeli aviaotryadlari, 3 avtokombinat, „RAF“ avtokorxonasi (yoʻlovchilarga kichik avtobusda xizmat koʻrsatiladi), 4, 12avtobus saroylari mavjud. Shuningdek, 973 ta tadbirkor faoliyat koʻrsatadi. Tumanda 27 umumiy taʼlim maktabi, 5 ta maktabdan tashqari taʼlim markazi, 6 kasbhunar kolleji, 2 bolalar sport maktabi bor. Sogʻliqni sakdash sist[[ema]]sida 491 oʻrinli 3 ta shahar kasalxonasi, 5 poliklinika, tugʻruqxona, teritanosil kasalliklari dispanseri, 33 dorixona Aholiga xizmat koʻrsatadi. St.da Oʻzbekiston Respublikasi tashki iqtisodiyot milliy banki, Sanoat qurilish banki, „Asakabank“, Uyjoy jamgʻarma banki, Xalq banki boʻlimlari mavjud. Shahardagi eng yirik savdo majmualaridan dexdon bozori, Sergeli, „Avtomakon“ bozori, Poytaxt Sergeli savdo markazi ishlab turibdi. 8 kutubxona, 3 madaniyat uyi, Usmon Nosir va Yangi Sergeli madaniyat va istirohat bogʻlari, musiqa maktabi bor. 106 sport inshooti, shu jumladan, stadion, 5 suzish havzasi, 43 sport zali, 51 sport maydonchasi, 4 sogʻlomlashtirish sport majmuasi mavjud. Tumanda qurilish ishlari, asosan, [[Toshkent zilzilasi]] (1966-yil)dan keyin boshlangan boʻlib, 1 va 2 qavatli yogʻoch uylar qurilgan. Sergeli turar joy [[daha]]sidagi 4 va 9 qavatli binolar 1980- 90 yillarda qad koʻtargan. St. turar joy fondining umumiy foydali maydoni 2718,5 ming m2 (2004). Tumanning asosiy yoʻnalishi – umumshahar markazi bilan bogʻlaydigan Yangi Sergeli koʻchasi. Tuman hududida Choshtepa va Noʻgʻayqoʻrgʻon arxeologik yodgorliklari bor. === [[Olmazor tumani]] === Olmazor (sobiq [[Sobir Rahimov]]) tumani – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1970-yilda tashkil kilingan. Sobir Rahimov nomi bilan atalgan. 1980-yildan hozirgi chegarasida. Toshkentning shimoli-gʻarbida joylashgan. Shimoli-gʻarbda Toshkent viloyati Zangiota tumani, shimoliy va shimoliy sharqda Toshkent tumani, sharqda Yunusobod tumani, janubiy va janubi-gʻarbda Shayxontohur tumani bilan chegaradosh. Maydoni 3,4 ming ga, shu jumladan koʻkalamzor yerlari 1,01 ming ga. Aholisi 283,6 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 290 ta. Asosiy magistrallari: Beruniy, Niyozov, Kichik halqa yoʻl, Forobiy, Ziyomov, Chimboy, Us t a Shirin, Tansiqboyev, Hasanov, Oybek va Qorasaroy koʻchalari. 58 ta maxalla mavjud. Tuman hududida „Kolorfleks“, „Imperial“, „Osiyobatareya“ qoʻshma korxonalari, 30 sanoat korxonasi, shu jumladan, „Toshkentmarmar“ ishlab chiqarish. birlashmasi, „Mikond“, agregat, tajribamexanika, ekskavator taʼmirlash, „Kompressor“, „Oniks“ va chinni zavodlari, „Toshkent mebel“ ishlab chiqarish birlashmasi, „Tola“ (pillakashlik) korxonasi, bosh kiyimlar fabrikasi, 10 avtotransport va 10 kurili sh tashkiloti faoliyat koʻrsatadi. Tumanda 19 ilmiy tadqiqot instituti, 4 loyihalash tashkiloti („Oʻzgazloyiha“, „Oʻzqishloqxoʻjalik loyiha“, Xalq taʼlimi Vazirligining loyihakonstruktorlik byurosi, „Tash. ZNIIEP“), 3 oliy oʻkuv yurti (OʻzMU, ToshDTU, 2Toshkent tibbiyot instituti), 1 litsey, 1 kasbxunar kolleji, 37 umumiy taʼlim maktabi, 1 sanʼat, 1 ta musika maktabi, 60 ta maktabgacha tarbiya muassasasi bor. Tuman aholisiga 47 oilaviy poliklinika, 20 ta kasalxona, 8 madaniyat uyi va saroyi, 10 ta kutubxona, yosh tomoshabinlar teatri, tabiat muzeyi, 3 ta bozor, 5 ta stadion, 6 ta suzish havzasi, 57 sport zali, 10 ta tennis majmuasi xizmat koʻrsatadi. Tuman xududida „Oymomo“ madaniyat va istirohat bogʻi, bir necha kichik dam olish maskanlari, „Oʻzekspomarkaz“ xalqaro koʻrgazmalar majmui, „Olimpiya“ mexmonxonasi faoliyat koʻrsatadi. 110 oziqovkat va 51 sanoat mollari dukoni, 196 umumiy ovqatlanish korxonasi, 467 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi mavjud. Mustaqillik yillarida Sagʻbon, Qorasaroy, Forobiy koʻchalari kengayib, Moyqoʻrgʻon, Beshqoʻrgʻon mavzelari tashkil qilindi, uz. 1&nbsp;km dan ziyod koʻprik bunyod etildi. Tuman xududida meʼmoriy yodgorliklardan Barokxon madrasasi, Qaffol Shoshiy maqbarasi bor. Beruniy, Furqat, Sobir RahimovvaL. B. Shastri, Berdaq, A. Kodiriyga haykal oʻrnatilgan. Shahar metropolitenining Beruniy metro styasi tuman xududida joylashgan. === Yunusobod tumani === {{Asosiy|Yunusobod tumani}} Yunusobod tumani – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birligi boʻlib, 1936-yilda ''Kirov tumani'' nomi bilan tashkil qilingan. 1992-yil may oyidan Yunusobod tumani qayta nomlandi. Yunusobod nomining kelib chiqishi haqida turlicha fikrlar bor. Ayrim tadqiqotchilar (akademik A. Muhammadjonov) fikricha, joyning nomi juda qadimgi boʻlib, asli „Yunusrabot“ deb atalgan. Bu oʻrinda „rabot“ karvonsaroy maʼnosida qoʻllangan (qarang [[Rabot]]). Shimoliy tomondan shaharga kiruvchilar shu joyda qoʻnib oʻtishgan. Mahalliy ziyolilarning fikricha, joyning nomi sebzorlik tadbirkor Yunushoji Nodirhoji oʻgʻli (19-asr, Yunusobod Oktepasida bogʻrogʻlari boʻlgan) haqidagi rivoyatlar bilan bogʻliq. Tuman shaharning shimoliy qismida joylashgan. Amir Temur xiyobonidan boshlanib shimoliy tomonga, Toshkent katta halqa yoʻligacha davom etadi. Maydoni 4,14 ming ga, shu jumladan, koʻkalamzorlashtirilgan maydoni 1,073 ming ga. Aholisi 289,0 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 441 ta. Asosiy magistral koʻchalari: Sharof Rashidov, Amir Temur, Ahmad Donish, Xurshid, Gʻani Mavlonov, Jahon Obidova, Gvardiya polkovnigi Xoʻjayev. 50 ta mahalla mavjud. Tuman hududida 3547 korxona va tashkilot boʻlib, kichik va oʻrta biznes subyektlarining sanoat ishlab chiqarishdagi ulushi 36,3 %, qurilishda 64,2 %, savdo va umumiy ovqatlanish sohasida 50,9 % ni tashkil etadi. Ular orasida 155 ta qoʻshma korxona faoliyati ishlab chiqarish va aholiga xizmat koʻrsatishga yoʻnaltirilgan. Sanoat korxonalaridan „Uzbekqishloqmash“, „Yulduz“ tikuvchilik, „Asbobsoz“, „Raupxon“ korxonalari; vagon taʼmirlash zavodlari, kitobjurnal fabrikasi, „Oʻzbekenergotaʼmir“ ishlab chiqarish birlashmalari va boshqa ishlab turibdi. Chet el investitsiyalari ishtirokida faoliyat koʻrsatayotgan „Dilek interprays“, „Aylin Gida Sanayi“, „Aziya Silk“ shoʻʼba korxonalari, „Rastr“, „Supertekstil“ korxonalari, shuningdek, mebel ishlab chiqaruvchi 3 ta kushma korxona bor. 20 ga yaqin ilmiy tadqiqot instituta, loyihalash institutlari, 6 litsey, 6 kasbhunar kolleji, 4 oliy oʻquv yurti, 42 umumiy taʼlim maktabi, 3 musiqa maktabi, 70 maktabgacha tarbiya muassasasi, 8 ta kasalxona, 40 poliklinika va ambulatoriya muassasalari, 1 sanatoriy bor. 2 kinoteatr, „Turkiston“ kinokonsert zali, Temuriylar tarixi davlat muzeyi, Oʻzbekiston xalklari tarixi davlat muzeyi, Oʻzbekiston tasviriy sanʼat galereyasi, hayvonot bogʻi, „Interkontinental“, „Ded[[ema]]n Silk Road“, „Sheraton“ mehmonxonalari, Shahidlar xotirasi majmuasi, 5 madaniyat uyi, 12 kutubxona, 186 sport inshootlari, Olay, Yunusobod bozorlari, 1785 ta savdo, 356 ta umumiy ov~ qatlanish va 467 ta maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari ishlab turipti. Toshkentning asosiy televizion minorasi tuman hududida joylashgan. Turar joy fondining umumiy foydali maydoni 5223 ming m2. Toshkent hududida T. metropoliteni Yunusobod yoʻnalishining Yunus Rajabiy, Abdulla Qodiriy, Minor, Habib Abdullayev styalaridan elektr poyezdlar qatnaydi. 2005-yilgacha yana 3 stya (F. Xoʻjayev, „Yunusobod“, „Turkiston“)ni ishga tushirish yuzasidan ishlar olib borilmoqda. === Yakkasaroy tumani === {{Asosiy|Yakkasaroy tumani}} Yakkasaroy tumani – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1936-yil Frunze tumani nomi bilan tashkil qilingan. 1992-yil maydan Toshkent deb ataldi. Tuman Toshkentning janubiy va qisman markaziy kismida joylashgan. Shimolida Oʻzbekiston koʻchasidan janubida Urta Osiyo temir yoʻl liniyasigacha choʻzilgan. Maydoni 1,39 ming ga, shu jumladan, koʻkalamzorlashtirilgan hududi 0,144 ming ga. Aholisi 112,3 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 156. Asosiy magistrallari: Bobur, Usmon Nosir, Nukus, Uzbekistan, Shota Rustaveli, Afrosiyob koʻchalari. 17 ta mahalla mavjud. Tuman hududida 24 sanoat korxonasi va 32 qurilish tashkiloti joylashgan. 3 avtotransport korxonasi, yuk ortishtushirish temir yoʻl styasi, avtovokzal ishlab turibdi. Yirik sanoat korxonalaridan „Toshtoʻqimachi“ kombinati, „Toshkent yogʻochni qayta ishlash zavodi“, Temirbeton mahsulotlari zavodi, „Agama“ korxonasi, poyabzal, Sanoatindustriya birlashmalari va boshqa faoliyat koʻrsatadi. 26 ilmiy tadqiqot instituta, loyihalash tashkilotlari va konstruktorlik byurosi, 4 oliy oʻkuv yurti (Nizomiy nomidagi Pedagogika universiteti, Toʻqimachilik va yengil sanoat instituti, Mannon Uygʻur nomidagi Sanʼat instituti, Toshkent Xoreografiya oliy maktabi), 6 ta kasbhunar kolleji va litseylar, 19 umumiy taʼlim, 2 sport, 2 musiqa maktablari, 8 kutubxona mavjud. Tuman aholisi salomatligi muhofazasini 14 davolash muassasasi va 5 ta oilaviy shifoxona taʼminlaydi. „Toʻqimachi“ stadioni, 4 suzish havzasi, 29 sport zali, 89 korxona va muassasalarga qarashli sport maydonchalari, 2 megʻmonxona, 1 kinoteatr, 9 kutubxona, Bobur nomidagi madaniyat va istirohat bogi, Respublika Baynalminal madaniyat markazi, qoʻgʻirchoq teatri, Amaliy sanʼat muzeyi, Oʻzbekiston Badiiy Akademiyasining koʻrgazmalar zali mavjud. Aholiga 97 oziq-ovqat, 60 sanoat mollari doʻkoni, 188 umumiy ovqatlanish korxonasi, 129 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi, „Askiya“ dehqon bozori xizmat koʻrsatadi. Tumandagi koʻp qavatli binolar asosan, „Boshliq“, „Qushbegi“ turar joy massivlari va yirik magisgrallar boʻylab joylashgan. === Yashnobod tumani === {{Asosiy|Yashnobod tumani}} Yashnobod tumani – Toshkentdagi maʼmuriy hududiy birligidir. 1968-yilda tashkil qilingan tumanga Hamza nomi qoʻyilgan. Gʻarbda Amir Temur xiyoboni va Yoʻldosh Oxunboboyev koʻchasidan boshlab sharqda Ohangaron yoʻligacha davom etadi. Xududi 3,46 ming ga shu jumladan, koʻkalamzorlar – 172 ga. Aholisi 208,7 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 220 ta. Asosiy magistrallari: Jarqoʻrgʻon, Lisunov, Hamza, Yoʻldosh Oxunboboyev koʻchalari va Fargona, Ohangaron yoʻllari. Toshkentda 50 ta mahalla mavjud. Tuman hududida 2152 ta tashkilot, shu jumladan, 34 sanoat korxonasi (Toshkent aviatsiya ishlab chikarish birlashmasi oʻrnida Texnopark, „Toshqishloqmash“, „Toshmargyogʻ“, „Toshkentvino“, „Oʻzbek qogʻozi“, „Oʻzbekiston shampani“, „Toshdonmahsulot“, „Toshkentguruch“ aksiyadorlik jamiyatlari korxonalari va boshqalar); 168 kurilish tashkiloti; temir yoʻl transporti korxonalari – teplovoz va vagon depolari, Toshkent yuk ortishtushirish temir yoʻl stansiyasi bor. Shuningdek, tumanda 37 transport va aloqa korxonalari joylashgan. Keyingi yillarda tashkil qilingan „Farm Glase“ Uzbekistan-Britaniya, „Tufin“ Oʻzbekiston-Isroil, „LokKolorSintez“ Oʻzbekiston – Shveysariya, „XobasTapo“ Oʻzbekiston-Germaniya-Shveysariya, „NWA“ – Oʻzbekiston-Rossiya qoʻshma korxonalarida import oʻrnini bosuvchi va eksportbop mahsulotlar ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan. Yashnobod tuminida [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi]] Prezidiumi, 3 ilmiy tadqiqot instituta, [[Oʻzbekiston milliy axborot agentligi]], 25 umumiy taʼlim maktabi, 50 ta maktabgacha tarbiya muassasasi, 5 musiqa maktabi, 4 kasb-hunar kolleji, Toshkent birinchi tibbiyot instituti va biznes maktabi bor. 9 ta kasalxona, 30 poliklinika va ambulatoriya muassasasi, 1 qon kuyish stansiyasi faoliyat koʻrsatadi. Aholiga 359 oziq-ovqat, 595 sanoat mollari doʻkonlari, 197 umumiy ovqatlanish, 324 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari xizmat kiladi. 16 jamoat kutubxonasi, 4 kinoteatr, 2 madaniyat saroyi, 4 madaniyat uyi, „BaxtRohat“ dam olish zonasi bor. Turar joy fondining umumiy maydoni 2,5 mln.m2 ga yaqin. === Yangihayot tumani === {{Asosiy|Yangihayot tumani}} === [[Chilonzor tumani]] === Chilonzor tumani – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1963-yilda tashkil kilingan. Toponimistlarning fikricha tuman nomi chilon (jiyda) oʻsimligidan olingan. [[Toshkent zilzilasi (1966)]]dan keyin tumanda qurilish ishlari avj oldi. Toshkentning janubiy gʻarbiy qismida joylashgan. Shimolida Oqtepa kanali, sharqda Boʻrijar kanali, janubiy gʻarbda Oʻrta Osiyo temir yoʻl boʻylab Toshkent avtomobil halqa yoʻli va Bobur koʻchasigacha davom etgan. Maydoni 2994 ga, shu jumladan, koʻkalamzorlashtirilgan maydonlar 1,334 ming ga. Aholisi 217,1 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 262 ta. 45 ta mahalla mavjud. Tumandagi baʼzi joylar Toshkent tarixi bilan bogʻliq. Chilonzor Oktepasi arxeologik yodgorligi (4-8-asrlar, 10- 11-asrlar), Abulqosim Shayx madrasasi, Xayrobod Eshon meʼmoriy majmuasi kabi meʼmoriy yodgorliklar shu tuman xududida joylashgan. Asosiy magistrallari – Xalqlar doʻstligi, Muqimiy, Choʻponota, Farhod, Gavhar, Chilonzor, Qatortol, AlXorazmiy koʻchalari. Hududida qoʻshma korxonalar („Sovplastital“ Oʻzbekiston – Italiya qoʻshma korxonasi, „Oʻzbegiminterneshnl“ qoʻshma korxonasi va boshqalar), 24 sanoat korxonasi (shu jumladan, 3 poyabzal ishlab chiqarish birlashmasi, koʻrlar jamiyatining ishlab chiqarish kombinati, „Rele va avtomatika“, „Algoritm“ korxonalari, elektr roʻzgʻor buyumlari zavodlari); 8 ilmiy tadqiqot instituta, 8 loyihalash instituti, konstruktorlik byurosi, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, 38 umumiy taʼlim maktabi, 20 akademik litsey va kollej, 65 maktabgacha yoshdagi bolalar muassasasi; 9 kasalxona va 31 ta poliklinika bor. Aholiga 152 oziqovqat, 64 sanoat mollari doʻkonlari, 121 umumiy ovqatlanish korxonasi, 96 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi, Chilonzor buyum bozori xizmat kiladi. Mukimiy nomidagi musiqa va drama teatri, Davlat musiqali komediya (operetta) teatri, 2 kinoteatr, Navoiy nomidagi Milliy bogʻ, Gʻafur Gʻulom nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi, Xalqlar doʻstligi saroyi faoliyat koʻrsatadi. 4 stadion, 101 sport zali, 166 sport maydonchalari, 6 suv havzasi, otchopar majmuasi bor. Turar joy fondining umumiy foydali maydoni 3178 ming m2. === [[Shayxontohur tumani]] === [[Shayxontohur tumani]] – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1929-yil Oktabr tumani nomi bilan tuzilgan. 1992-yilda Shayxontohur ([[Shayx Xovandi Tohur]]) tumani deb oʻzgartirilgan. 1978-yildan hozirgi chegarada. Shimoli-gʻarbda [[Zangiota tumani]], shimolida Sobir Rahimov, shimoli-sharqda va sharqda Yunusobod, janubida Chilonzor va Yakkasaroy, gʻarbda Akmal Ikromov tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 2,73 ming ga, shu jumladan koʻkalamzorlashtirilgan maydonlar 0,832 ming ga. Aholisi 263,1 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 622 ta. Asosiy magistrallari: Abdulla Qodiriy, Navoiy, Uzbekistan, Beruniy shohkoʻchalari, Furqat, Uygʻur, Samarkand darvoza koʻchalari. Xalqlar doʻstligi, Xadra, Chorsu, Otstepa maydonlari, 48 ta mahalla bor. Tumanda 3379 korxona va tashkilot mavjud. 9 sanoat korxonasi, shundan „Sharq guli“ badiiy, Toshkent tikuvchilik, „Orzu“ ishlab chiqarish birlashmalari, Toshkent matbaa kombinati, koʻnmoʻyna zavodi va boshqa ishlab turibdi. 3069 kichik va oʻrta biznes subyektlari qayd etilgan. Toshkentda 18 vazirlik, davlat qoʻmitalari va yirik idoralar, meʼmorlik va shaharsozlik bosh boshqarmasi, 11 loyihalash instituti, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Navoiy nomidagi adabiyot muzeyi, Seysmologiya, Polimerlar kimyosi va fizikasi, Mikrobiologiya institutlari, Arxitektura va qurilish, kimyotexnologiya institutlari, 16 oʻrta maxsus oʻquv yurti, 42 umumiy taʼlim maktabi va boshqa muassasa, tashkilotlar bor. 10 ta oilaviy va stomatologiya shifoxonasi, 18 poliklinika va ambulatoriya, 8 kasalxona xizmat koʻrsatadi. Mustaqillik yillarida tuman hududida Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi, Islom universiteta, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti qoshidagi akademik litsey qurildi, Oʻzbek milliy akademik drama teatri, „Chorsu“ savdo markazi binolari hamda Eski joʻva bozori kayta taʼmirlandi. Eng yirik guzarlari: „Gulzor“, „Ipakchi“, „Koʻkcha“, „Islomobod“. Tumanda „Yangi Kamolon“, „Huvaydo“, „Bogʻkoʻcha“, „Choʻponota“, „Ipakchi“ mahallalarida katta sport maydonlari mavjud. 562 oziq-ovqat, 346 sanoat mollari doʻkonlari, 174 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, „Chorsu“ savdo markazi tuman aholisiga xizmat koʻrsatadi. Oʻzbek milliy akademik drama teatri, Abror Hidoyatov nomidagi Oʻzbek davlat drama teatri, Satira teatri, Rus yosh tomoshabinlar teatri, sirk, „Sanʼat saroyi“, „Oʻzkoʻrgazmasavdo“ saroyi, 9 madaniyat uyi va muassasasi, Kino uyi, 22 jamoat kutubxonasi, 4 kinoteatr va boshqa, „Paxtakor“ stadioni, „JAR“ sport majmui, „Sharq“, „Xadra“, „Yoshlar uyi“, „Sun Shine Tyron“ mehmonxonalari ishlab turibdi. Tuman hududida meʼmoriy yodgorliklaridan Koʻkaldosh madrasasi (16-asr), Yunusxon (15-asr), Shayx Zayniddinbobo (13-14alar) maqbaralari saqlangan. == Geografiya va iqlim == [[File:Tashkent,_Uzbekistan,_city_and_vicinities,_satellite_image_LandSat-5,2010-06-30.jpg|left|thumb|Toshkent va uning atrofi, sunʼiy yoʻldosh tasviri Landsat 5, 2010-06-30]] === Geografiya === Toshkent Oʻzbekistonning ikkinchi shahri boʻlgan [[Samarqand]] va [[Chimkent]]ni [[Oʻzbekiston va Qozogʻiston chegarasi|chegaradan]] oʻtadigan yoʻlda, suvli tekislikda joylashgan. Toshkent [[Qozogʻiston]] bilan chegaradosh ikkita oʻtish joyidan atigi 13&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 1 milliondan ortiq boʻlgan eng yaqin geografik shaharlar: [[Chimkent]] (Qozogʻiston), [[Dushanbe]] (Tojikiston), [[Bishkek]] (Qirgʻiziston), [[Qashqar (shahar)|Qashgʻar]] (Xitoy), [[Olmaota]] (Qozogʻiston), [[Kobul (shahar)|Kobul]] (Afgʻoniston) va [[Peshovar]] (Pokiston). Toshkent [[Chirchiq (daryo)|Chirchiq daryosi]] va uning bir qancha irmoqlarining quyilishida joylashgan va {{Cvt|15|m}} ga qadar chuqur allyuvial yotqiziqlarda qurilgan. Shahar faol tektonik zonada joylashgan boʻlib, koʻplab silkinishlar va baʼzi zilzilalar sodir boʻladi. Toshkentda mahalliy vaqt [[UTC|UTC/GMT]] +5 soat. === Iqlim === Toshkentda Oʻrta yer dengizi iqlimi (Köppen: ''Csa'')<ref name="Koeppen" /> nam kontinental iqlim (Köppen: ''Dsa'') bilan chegaradosh.<ref name="Koeppen">[//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f0/Asia_K%C3%B6ppen_Map.png Updated Asian map of the Köppen climate classification system]</ref> Natijada, Toshkentning qishi sovuq va tez-tez qorli boʻlib, odatda Oʻrta yer dengizi iqlimi bilan bogʻliq boʻlmagan va yozi uzoq, issiq va quruq boʻladi. Koʻpincha [[yogʻingarchilik]] qishda sodir boʻladi, u koʻpincha qor shaklida tushadi. Shahar qish boshida va bahorda yogʻingarchilikning ikki choʻqqisini boshdan kechiradi. Bir oz gʻayrioddiy yogʻingarchilik shakli qisman uning {{Cvt|500|m|ft}} balandligiga xos. Toshkentda yoz uzoq, odatda maydan sentyabrgacha davom etadi. Iyul va avgust oylarida Toshkent juda issiq boʻlishi mumkin. Shaharda yozda, ayniqsa, iyundan sentyabrgacha juda kam yogʻingarchilik kuzatiladi.<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.tashkent-travel.com/weather |sarlavha=Tashkent weather forecast |qaralgan sana=11 June 2009 |muallif=Tashkent Travel |arxivurl=https://web.archive.org/web/20090529214452/http://www.tashkent-travel.com/weather |arxivsana=29 May 2009}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://www.happytellus.com/tashkent/uzbekistan |sarlavha=Tashkent, Uzbekistan travel information |qaralgan sana=11 June 2009 |muallif=Happy-Tellus.com |nashriyot=Infocenter International Ltd. |arxivurl=https://web.archive.org/web/20090627124528/http://www.happytellus.com/tashkent/uzbekistan |arxivsana=27 June 2009}}</ref> == Shahar hokimligi == Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, Toshkentda Oʻzbekistonning boshqa viloyat va shaharlarida boʻlgani kabi boshqaruvning tarixiy-milliy shakli – [[hokim]]lik oʻrnatildi. [[1991-yil]] [[18-noyabr]]da Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining „Oʻzbekiston Respublikasi poytaxti – Toshkent shahri maqomi va davlat hokimiyati organlari toʻgʻrisida“gi qaroriga muvofiq Toshkentda hokim lavozimi joriy etildi. [[Toshkent shahar hokimi]] [[Prezident]] tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi hamda Xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiqlanadi. Shahardagi tumanlarning hokimlari shahar hokimi tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi hamda xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiqlanadi. Shahar hokimlari: * [[Adhambek Fozilbekov]] (1991—1994) * [[Kozim Toʻlaganov]] (1994—2001) * [[Rustam Shoabdurahmonov]] (2001—2005) * [[Abduqahhor Toʻxtayev]] (2005—2011) * [[Rahmonbek Usmonov]] (2011—2018) * [[Jahongir Ortiqxoʻjayev]] (2018—2023) * [[Baxtiyor Rahmonov]] (2023) * [[Shavkat Umrzoqov]] (2023—) == Aholisi == {{asosiy|Toshkent aholisi}} {{Wikidata/Population}} [[Fayl:Bread Vendor (220641945).jpeg|thumb|Toshkentning bozor koʻchalaridagi non sotuvchi.]] 1983-yilda Toshkent shahri aholisi maydoni 256&nbsp;km<sup>2</sup> boʻlgan munitsipalitetda yashovchi 1 902 000 kishini tashkil etar edi. 1991-yilga kelib, [[Sovet Ittifoqi]] tarqatilib yuborilgandan soʻng, Toshkentning doimiy aholisi soni 2 136 600 kishini tashkil etdi. Shu yili aholi soni boʻyicha ushbu shahar Sobiq Ittifoq davlatlari orasida toʻrtinchi oʻrinda turgan ([[Moskva]], [[Kiyev]] va [[Sankt-Peterburg]] shaharlaridan keyin). Hozirga kelib, Toshkent [[MDH]] va Boltiqboʻyi mamlakatlarida aholi soni boʻyicha toʻrtinchi oʻrinni egallab turmoqda. 2024-yil 1-yanvar holatiga koʻra, Toshkent shahri aholisi 3,040,786 kishini tashkil etmoqda.<ref name="StatsPop" /><ref>{{veb manbasi |url=http://dic.academic.ru/dic.nsf/es/89801/%D0%A2%D0%90%D0%A8%D0%9A%D0%95%D0%9D%D0%A2 |title=ТАШКЕНТ (город) |publisher=Dic.academic.ru |access-date=24-noyabr 2013}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-44755.htm|title=Residents of Tashkent city exceeds 2.48m people|publisher=Uzdaily.com|access-date=13-oktabr 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181013133002/https://www.uzdaily.com/articles-id-44755.htm|archive-date=13-oktabr 2018|url-status=dead}}</ref> {{Historical populations | align = none | cols = 2 | percentages = pagr | source = Oʻzbekiston Davlat Statistika Qoʻmitasi,<ref name="StatsPop">{{veb manbasi |url=https://api.stat.uz/api/v1.0/data/hududlar-boyicha-shahar-va-qishloq-aholisi-soni?lang=uz&format=pdf |title=Hududlar boʻyicha shahar va qishloq aholisi soni (2010&ndash;2021-yillar)|date=16-iyul 2021-yil|lang=oʻzbek|publisher=Oʻzbekiston Respublikasi Davlat Statistika Qoʻmitasi|accessdate=16-iyul 2021-yil}}</ref><ref name="StatsUzOld">{{veb manbasi |url=http://stat.uz/upload/iblock/f6f/Doimiy%20aholi%20soni.xls|title=Постоянное среднее число населения|date=27-sentabr 2013-yil|lang=ruscha|publisher=Oʻzbekiston Respublikasi Davlat Statistika Qoʻmitasi|accessdate=10-aprel 2014-yil|archivedate=21-oktabr 2013-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131021105721/http://stat.uz/upload/iblock/f6f/Doimiy%20aholi%20soni.xls}}</ref> [[BMT]]<ref>{{veb manbasi |url=https://esa.un.org/unpd/wup/DataQuery/ |title=World Urbanization Prospects - Population Division - United Nations |access-date=23-iyul 2018-yil}}</ref> va Demoscope.ru<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=86 Pervaya Vseobщaya perepis naseleniya Rossiyskoy imperii 1897 goda. Nalichnoe naselenie v guberniyax, uezdax, gorodax Rossiyskoy Imperii (bez Finlyandii)]</ref><ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1959 g. Chislennost gorodskogo naseleniya soyuznix respublik (krome RSFSR), ix territorialnix edinits, gorodskix poseleniy i gorodskix rayonov po polu]</ref><ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1970 g. Chislennost gorodskogo naseleniya soyuznix respublik (krome RSFSR), ix territorialnix edinits, gorodskix poseleniy i gorodskix rayonov po polu]</ref><ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg2.php Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1979 g. Chislennost gorodskogo naseleniya soyuznix respublik (krome RSFSR), ix territorialnix edinits, gorodskix poseleniy i gorodskix rayonov po polu]</ref><ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1989 g. Chislennost gorodskogo naseleniya soyuznix respublik, ix territorialnix edinits, gorodskix poseleniy i gorodskix rayonov po polu]</ref> | graph-pos = bottom |1897 |155673 |1950 |755000 |1959 |911930 |1960 |964000 |1970 |1384509 |1979 |1780002 |1980 |1818000 |1983 |1902000 |1989 |2072459 |1990 |2100000 |1991 |2130200 |1995 |2097400 |2000 |2142300 |2001 |2137900 |2002 |2136600 |2003 |2139200 |2004 |2135400 |2005 |2135700 |2006 |2140600 |2007 |2157100 |2008 |2180000 |2009 |2206300 |2010 |2234300 |2011 |2296500 |2012 |2309300 |2013 |2340900 |2014 |2352900 |2015 |2371300 |2016 |2393200 |2017 |2424100 |2018 |2464900 |2019 |2509900 |2020 |2571700 |2021 |2694400 }} == Tarixiy va arxitektura yodgorliklari == {{keng tasvir|Toshkent panoramasi.jpg|1600px|[[Toshkent teleminorasi]]dan olingan [[panorama]].}} === Madrasalar === Mustaqillik yillarida Toshkentdagi islom madaniyati obidalarining aksariyati, jumladan, Koʻkaldosh, Abulqosim, ayniqsa, Hazrati Imom mavzeida joylashgan Moʻyi Muborak, Baroqxon madrasalari qayta taʼmirlanib, ilgarigiday mahobatli manzara kashf etdi. Ular bir paytlar minglab talabalarni oʻz bagʻriga olgan gavjum goʻshalar boʻlib, rus istilosi davrida bir muddat kimsasiz, xarobaga ham aylantirildi. XIX asrda Toshkentda taʼlim-tarbiya sohasi Toshkent-Buxoro, Toshkent-Qoʻqon madaniy-maʼnaviy aloqalar tizimida rivojlanib borgan. Bu jarayonda Toshkent madrasalari va mudarrislarining oʻrni katta boʻlgani tabiiy. Turkiston general-gubernatorligi Maorif boshqarmasi maʼlumotlariga koʻra, 1890—1893-yillarda gubernatorlikda jami 214ta madrasa boʻlib, shundan 21tasi Toshkentda joylashgan edi. Chorizm istilosining dastlabki yillarida madrasalarda taʼlim va oʻqitish ishlari anʼanaviy qoidalar asosida olib borilgan boʻlsa, keyinchalik ularning faoliyatini nazorat qilish va oʻquv ishlarini tartibga solishni oʻlka maorif boshqarmasi oʻz qoʻliga olgan. Bu paytda Toshkent madrasalaridan Abulqosimxon madrasasida 120, Xoja Ahror madrasasida 80, Beklarbegi madrasasida 150, Koʻkaldosh madrasasida 80, Sharifboy madrasasida 20, Shukurxon madrasasida 20 nafar talaba oʻqigan. Lekin oldingidek, aksariyat talabalar Toshkent madrasalari bilan qanoatlanmay, Buxoro, Samarqand, Qoʻqon madrasalarida bilimlarini oshirib qaytganlar. Toshkent madrasalari toʻgʻrisidagi arxiv manbalari, oʻsha davr matbuoti yoki ana shu yillarda Toshkentda boʻlgan rus oʻlkashunoslarining maʼlumotlari, ayniqsa, madrasalar soni borasida har xil xabarlar beradi. Xususan, 1865—1868-yillari Toshkentda boʻlgan A.Xoroshxin „Ocherki Tashkenta“ nomli kundaligidagi maʼlumotda ayrim madrasalarning nomini, vaqf mulklarini keltirib oʻtgan boʻlsa, N. Maev 1876-yili Toshkentda jami 11 ta madrasa mavjudligini taʼkidlaydi. „Turkistanskie vedomosti“ gazetasining 1876-yilgi 48-sonida bosilgan rasmiy maʼlumotda esa 13 ta madrasa tilga olingan. Biroq XIX asrda Toshkentda yashab ijod etgan muarrix Muhammad Solihxoja esa oʻzining „Tarixi jadidayi Toshkand“ asarida Toshkentdagi 20 ta madrasa toʻgʻrisida birmuncha batafsil maʼlumot berib oʻtgan. Ular orasida eng qadimiysi – Xoja Ahror jome masjidining shimolida pishiq gʻisht va yoʻnilgan toshdan qurilgan Xoja Ahror madrasasi boʻlib, u yigirmata hujra, bitta darsxona va masjidni oʻz ichiga olgan. U yerda Toshkent va boshqa hududlardan tahsil talabida kelgan saksondan ziyod talabalar oʻqishgan. Shayxontohur dahasidagi madrasalardan yana biri Koʻkaldoshdir. Muhammad Solihxojaning yozishicha, bu madrasa Baroqxonning oʻgʻli Darvishxon tomonidan bunyod etilgan. 1735-yil Ufada boʻlgan toshkentlik savdogar N. Alimov maʼlumotlariga koʻra, XVIII asr oxiriga kelib, madrasa karvonsaroyga aylantirilgan. Toshkent tarixi tadqiqotchilaridan A. Dobrosmislov Koʻkaldosh madrasasi dastlab uch qavatli, oʻttiz sakkizta hujrali boʻlganini taʼkidlaydi. Keyinchalik madrasaning faqat bir qavati saqlanib qolgan. Muhammad Solihxoja Koʻkaldosh madrasasi 1868 va 1886-yillarda Toshkentda yuz bergan zilzilalardan qattiq zarar koʻrganini yozadi. Shuningdek, XIX asrning 30-yillarida Muhammad Alixon buyrugʻi bilan bunyod etilgan Azimota madrasasi ham Chorsu yaqinida boʻlgan. Lekin bu madrasa haqida maʼlumotlar juda kam. „Tarixi jadidayi Toshkand“ asarida batafsil tavsiflangan va eng koʻp tilga olingan madrasa Eshonquli dodxoh madrasasidir. Bu madrasa 1256 (1838) yili Toshkent hokimi Lashkar Beklarkegining oʻgʻli Eshonquli dodxoh tomonidan qurdirilgan boʻlib, Yunusxon madrasasining janubi-sharqida joylashgan va katta koʻchaga tutash boʻlgan. U yerda 1920-yil Vaqf shoʻʼbasi qaramogʻidagi madrasada Murodxoʻja Solihxoʻja oʻgʻli isloh qilingan diniy va dunyoviy darslar tashkil etadi. Xarobaga aylangan Eshonquli dodxoh madrasasining oxirgi qoldiqlari 1964-yilda surib, tekislab tashlangan. Muhammad Solihxoja 1274 (1857) yili Toshkent hokimi Ahmad qushbegi (1856—1857) tomonidan Qaffol Shoshiy maqbarasi janubida Moʻyi Muborak madrasasi qurilganini yozadi. Tarixchi oʻsha davrlarda madrasa oʻrnini aholi Xoja Ahror tugʻilgan joy deb tushungani bois „Xoja Ahror maydoni“ deb ataganini taʼkidlaydi. Asarda keltirilishicha, madrasaning alohida bir gumbazi boʻlib, unda Paygʻambarimiz (alayhissalom)ning soch tolalari – moʻyi muborak saqlangan. Yuqorida tilga olinganlardan Koʻkaldosh madrasasi bugungi kunda ham oʻz faoliyatini davom ettirib, koʻplab talabalar taʼlim oladigan dargoh sifatida ishlab turibdi. Qolganlari esa, yurtimizning yorqin maʼnaviy qiyofasini oʻzida aks ettiruvchi muborak tarixiy obidalar qatorida munosib oʻrin egallab kelmoqda.[[Tasvir:Madrasah Kukaldash (Tashkent) 12-07.JPG|thumb|Koʻkaldosh madrasasi]] [[Tasvir:Mavzoley Kaffal Shashi 13-36.JPG|thumb|Kaffol-Shoshi maqbarasi]] * [[Koʻkаldоsh mаdrаsаsi]] ([[XIV аsr]]) * [[Kаffоl-Shоshi mаqbаrаsi]] ([[XV аsr]])<!--Qaffol yoki Kaffol? --> * [[Hаzrаti Imоm аrхitеkturа аnsаmbli]] ([[XVI аsr]]) * [[Аbul Qоsim mаdrаsаsi]] ([[XIX аsr]]) * [[Bаrаkхоn mаdrаsаsi]] ([[XVI аsr]]) * [[Jumа mаsjidi]] ([[XIX аsr]]) * [[Аmir Tеmur muzеyi]] * [[Аmir Tеmur xiyoboni]] * [[Mustаqillik mаydоni]] * [[Istiqlol mаydоni]] * [[Jаsоrаt mоnumеnti]] * [[Hаsti Imоm mаydоni]] * [[Tillа Shаyх mаsjidi]] * [[Xаdrа mаydоni]] * Toʻle bi maqbarasi * [[Soʻfi Оtа mаqbаrаsi]] * [[Toshkent teleminorasi]] == Tarixi == [[Tasvir:Ташкент пассаж Ариф-Ходжи.jpg|thumb|Toshkent 1917]] {{asosiy|Toshkent tarixi}}<gallery caption="Toshkent shahrining rivojlanishi"> Fayl:Tashkent History 1860.jpg|1860-yil Fayl:Tashkent History 1913.jpg|1913-yil Fayl:Tashkent History 1940.jpg|1940-yil Fayl:Tashkent History 1965.jpg|1965-yil Fayl:Tashkent History 1967.jpg|1967-yil. [[Toshkent zilzilasi (1966)]] Fayl:Tashkent History 1981.jpg|1981-yil Fayl:Tashkent History 2000.jpg|2000-yil </gallery> == Sovet davridagi Toshkent == Toshkent mahallalari haqida aniqroq yozma maʼlumotlar dahalardagi qozilik daftarlarida, 19-asrning 2yarmida esa ruscha nashrlarda qayd etilgan. Shunga koʻra, 1865-yil Toshkentda 140 ta mahalla boʻlgan, aholisi 76 ming kishi. Turkiston oʻlkasi statistikasi yilnomasida (1876) Toshkentda 149 ta mahalla (Shayxontohur dahasida 48 ta, Sebzor dahasida 38 ta, Koʻkcha dahasida 31 ta, Beshyogʻoch dahasida 32 ta) boʻlganligi taʼkidlangan. N. G. Mallitskiy 1927-yil nashr etgan roʻyxatda esa Toshkentda 280 ta mahalla va shahar aholisiga tegishli 171 ta mavze nomi bor (qarang plansx[[ema]]). Mavzelar, odatda, shaharliklarning shahar tashqarisida joylashgan ekinzorlari va bogʻlaridan iborat boʻlgan; shoʻrolar davrida mavzelar davlat tomonidan musodara qilinib jamoa xoʻjaligiga aylantirilgan. === Poytaxtga aylanishi === 1925-yil 17-fevralda Buxoro shahrida boʻlib oʻtgan Butunoʻzbek Sovetlarining birinchi taʼsis qurultoyida „Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasining tashkil topishi toʻgʻrisida Deklaratsiya“ qabul qilingan. Respublikaning birinchi poytaxti etib [[Buxoro]] shahri tanlangan<ref name="old">{{veb manbasi |url=https://daryo.uz/2017/09/24/lotinda-yozilgan-1930-yilgi-hujjat-ozbekiston-poytaxtini-toshkentga-kochirish-haqida/ |sarlavha=Lotinda yozilgan 1930-yilgi hujjat: O‘zbekiston poytaxtini Toshkentga ko‘chirish haqida|familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil=2020 |muharrir= |vebsayt=Daryo.uz |nashriyot= |joylashuv=Toshkent |sahifalar= |til=oʻzbekcha |format= |qaralgan sana=2.1.23 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}</ref>. 2012-yilda „Oʻzbekiston“ nashriyoti tomonidan chop etilgan „Oʻzbekiston tarixining muhim sanalari“ nomli kitobdagi maʼlumotlarga koʻra, 1925-yil aprel oyida mamlakat poytaxti Buxoro shahridan [[Samarqand]] shahriga koʻchirilgan. 1930-yilda esa poytaxt Toshkent shahriga koʻchiriladi va 1991-yil 31-avgustga qadar OʻzSSRning, undan soʻng esa Oʻzbekiston Respublikasining bosh shahri boʻlib kelmoqda<ref name="old" />. Oʻzbekiston poytaxtini Samarqanddan Toshkentga koʻchirish toʻgʻrisidagi telegram’dagi „Old Tashkent“ kanalida<ref>{{Telegram2|oldtashkent_1/905|Old Tashkent|logo=1|lang=oʻzbekcha}}</ref> eʼlon qilingan tarixiy hujjatda yozilishicha, „Oʻzbekiston Ijtimoiy Shoʻro Jumhuriyati Shoʻrolar Markaziy ijroiya qoʻmitasi“ (oʻsha vaqtdagi oliy hokimiyat organi) tomonidan Toshkentning mamlakatdagi eng yirik iqtisodiy va sanoat markazi sifatidagi ahamiyatini, Oʻzbekistonning „bosh paxta rayoni – Fargʻona vodiysi“ bilan aloqa qilish va unga rahbarlik qilish Toshkentdan qulayroq boʻlishini, Toshkentda boʻlgan Oʻrta Osiyo idoralari bilan Oʻzbekiston hukumat idoralari bir shaharda turib „yaqin ittifoqda boʻlishini nazarda tutib“ qabul qilingan. Ushbu hujjat mamlakat Konstitutsiyasiga oʻzgartirish kirita oladigan oʻsha vaqtdagi oliy hokimiyat organlaridan biri tomonidan oʻzbek tilida va Oʻzbekistonda 1929—1940-yillarda amalda boʻlgan lotin alifbosiga asoslangan oʻzbek yozuvi ([[yanalif]])da yozilgan. Hujjatga OʻzSSR Shoʻro Markaziy Ijroqoʻmi raisi boʻlgan [[Yoʻldosh Oxunboboyev]] imzo chekkan<ref name="old" />. === Toshkentning Maʼdaniy maʼishiy inshootlari === [[Fayl:Kukeldash Madrasah inner yard.jpg|thumb|[[:en:Kukeldash Madrasah (Tashkent)|Koʻkaldosh Madrasasi]] ichki qismi]] [[Fayl:Palace of Grand Prince Nikolai Konstantinovich 12-00.JPG|thumb|Romanovlar qarargohi]] [[Fayl:Theatre Alisher Navoi.JPG|thumb|Alisher Navoiy nom. Opera va Balet Teatri]] [[Fayl:Tashkent museum of applied arts.jpg|thumb|Amaliy sanʼat muzeyi]] [[Fayl:Пам'ятник Тарасові Шевченку (Ташкент).jpg|thumb|[[:en:Taras Shevchenko|Taras Shevchenka]] haykali]] Toshkentning eng gavjum qismi, uning bozorlari hisoblangan. Eski joʻva, Chorsu va Koʻkaldosh madrasasi oraligʻida Registon, Chorsu va Kappon (gʻalla) bozorlari joylashgan. Registon bozorida xonliklarda ishlab chiqarilgan mollar bilan bir qatorda [[Hindiston]], [[Afgʻoniston]], Eron, Koshgʻar, Xitoy va Rossiyadan keltirilgan mollar ham sotilgan. Toshkentdan savdo karvonlari dasht orqali Sibir shaharlari, Koshgʻar, Xitoy, Hindiston, Afgʻoniston va Eron tomon qatnagan. Toshkent davlati tashqi va ichki savdoni rivojlantirish maqsadida old tomonida „Muhammad Yunusxoʻja Umariy“ deb yozilgan, sirtiga lochin yoki yoʻlbars tasvirlari tushirilgan oʻz tangalarini zarb etib, mustaqil ichki va tashki siyosat yuritgan. Yunusxoʻja, ayniqsa, Rossiya bilan muttasil savdo aloqalari olib borish va uni kengaytirishga intilgan. 1792-yil Yunusxoʻja rus podshosiga xat yuborib unga Katta juz biylari bilan ittifoq tuzganligini, Toshkentdan [[Rossiya]]ga eltadigan karvon yoʻllaridagi talonchiliklar toʻxtatilganligini xabar qiladi. 1802-yilning kuzida Yunusxoʻja vaziri aʼzam Mullajon Oxund Mahzum bilan Ashurali Bahodir mingboshini SanktPeterburgga elchi kilib yuboradi. Elchilikdan maqsad, faqat savdo aloqalarini kengaytirishgina emas, balki [[Rossiya]]dan qurolyarogʻ, choʻyan va mis rudalarini sotib olib, oʻz harbiy kuchini mustahkamlash hamda Rossiyadan tup kuyuvchi usta va konchilarni Toshkentga taklif etib, bu yerda toʻpchilik hunarmandchiligini rivojlantirish va konlarni ishga solish ham koʻzda tutilgan edi. 1803-yil mart oyida Toshkent elchilari imperator Aleksandr I va davlat kansleri hamda tashqi ishlar vaziri graf A. Voronsov qabulida boʻldilar. [[Rossiya]]da Oktabr toʻntarishi haqidagi xabar Toshkentga yetib kelgach, bolsheviklar va soʻl eserlar hokimiyatni zoʻravonlik yoʻli bilan egallash uchun kurashdilar. 1917-yil 28-oktabrda Bosh temir yoʻl ustaxonasining mahalliy millatga mansub boʻlmagan ishchilari hamda askarlar qoʻzgʻolon boshladilar. Ular temir yoʻl deposi, tovar omborlari, 1Sibir polki kazarmalarini ishgʻol qildilar. Shahar markazi qoʻzgʻolonchilar qoʻliga oʻtdi. 1 (14) noyabrda Tuproqqoʻrgʻon ham ishgʻol qilingach, Toshkentda shoʻrolar hokimiyati oʻrnatildi. Shu tariqa Toshkentda [[Rossiya]]dan badargʻa qilingan bolsheviklar 1917-yil 1-noyabrda temir yoʻl masterovoylari yordamida toʻntarish oʻtkazib hokimiyatni egalladilar. 1918-yil 30-apreldan Toshkent Turkiston ASSRning poytaxti deb eʼlon qilindi. [[1924-yil]]da Oʻzbekiston poytaxti [[Samarqand]]ga koʻchirildi. 1930-yildan Toshkent yana poytaxt boʻldi. Sovet hukumati yillarida Toshkent mahallalari boshlangʻich maʼmuriy birlik shaklida saqlanib qoldi, biroq ularning vazifalari koʻp tomondan cheklab qoʻyildi. === Zamonaviy inshootlar === Ikkinchi jahon urushigacha boʻlgan davrda Toshkentda bir qancha sanoat korxonasi – tikuvchilik, tamaki, poyabzal fabrikalari, toʻqimachilik kombinati, metallsozlik, mashinasozlik zavodlari va boshqa qurildi. Boʻzsuv, Qodiriya, Boʻrijar GESlari bunyod qilindi. Ikkinchi jahon urushi yillarida Toshkent sanoati butunlay frontga xizmat qildirildi. Sanoat 1943-yilda 1940-yildagiga nisbatan 3 barobar koʻp mahsulot berdi. Urush yillarida nemislar okkupatsiya qilgan viloyatlardan evakuatsiya qilingan 300 ming kishi, shu jumladan, 200 mingga yaqin bola Toshkentga joylashtirildi. 1930—1940-yillarda Toshkentda asosan, qishloq xoʻjaligi.ni texnika bilan taʼminlashga qaratilgan ogʻir sanoat tarmoklari tez surʼatlar bilan rivojlantirildi. Yirik sanoat korxonalari – „Uzbekqishloqmash“, ekskavator zavodi, „Toshtekstilmash“, „Toshpaxtamash“, „Toshkentkabel“, yogʻmoy kombinati, karborund zavodi, mashinasozlik, elektr lampa va elektr mexanika zavodlari, yirik panelli uysozlik kombinati va boshqa kurildi. [[1966-yil]] 26-aprelda Toshkentda yuz bergan zilzila natijasida shahar jiddiy shikastlandi. Zilzila oqibatlari qisqa muddat (3,5 yil)da tugatildi (qarang [[Toshkent zilzilasi]]). Shahar qiyofasi butunlay oʻzgardi. Toshkent hududi atrofga bogʻ va ekinzorlar hisobiga tez oʻsdi, koʻplab turar joy massivlari, jamoat binolari, metropoliten qurildi. 1983-yilda shaharning 2000-yillik toʻyi oʻtkazildi. == Mustaqillik davrida == Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, Toshkentda Oʻzbekistonning boshqa viloyat va shaharlarida boʻlgani kabi boshqaruvning tarixiymilliy shakli – hokimlik oʻrnatildi. [[1991-yil]] 18-noyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining „Oʻzbekiston Respublikasi poytaxti – Toshkent shahri maqomi va davlat hokimiyati organlari toʻgʻrisida“gi qaroriga muvofiq Toshkentda hokim lavozimi joriy etildi. Toshkent shahar hokimi Prezident tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi hamda Xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiklanadi. Shahardagi tumanlarning hokimlari shahar hokimi tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi xamda xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiklanadi. Toshkent 2000-yillikdan ortiq tarixga ega. Bu davr ichida u mudofaa devori bilan oʻralgan qalʼadan jahondagi yirik shaharlardan biri, Oʻzbekiston Respublikasining poytaxtigacha boʻlgan yoʻlni bosib oʻtdi. Asrlar davomida shahar oʻzining tinch hayotidagi muhim voqealarni va suronli jangu jadallarni, yuksalish va inqiroz davrlarini boshidan kechirdi. Necha bor shahar vayron boʻlib, qayta qad koʻtardi. Kds. oʻrnidan necha bor siljib, nomi xam bir necha marta oʻzgardi. Xoja Ahror Valiy, Shayx Umar Bogʻistoniy, Abu Bakr Shoshiy, Abu Sulaymon Banokatiy, Hofiz Koʻhakiy kabi butok allomalar shu hudjda yashab, ijod etganlar. Toshkentning uzoq oʻtmishi va u qad koʻtargan qadimgi Choch yoki Shosh viloyati haqidagi maʼlumotlar yozma manbalarda xilmaxil hamda uzuqyuluq tarzda aks etgan. Zardushtiylarning qadimgi muqaddas kitobi Aeecmona Sirdaryo havzasidagi mamlakat „Turon“, aholisi esa „tur“lar deb yuritilgan. Bu oʻlkada tur qavmlari urugʻ va qabila oqsoqollarining diniy va siyosiy qarorgohi – Qangʻxa (Qangʻa) shahri borligi tilga olinadi. [[1991-yil]] 31-avgustda Toshkentda [[Oʻzbekiston]] mustaqilligi eʼlon qilindi. Hozirgi Toshkent Oʻzbekiston Respublikasining siyosiy markazi hamdir. Bu yerda Oʻzbekiston Prezidentining qarorgohi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi, Vazirlar Mahkamasi, shuningdek, ijtimoiy harakat va partiyalarning va boshqa jamoat tashkilotlarining markazlari, chet el elchixonalari, BMT ga qarashli tashkilotlar vakolatxonalari joylashgan. Toshkent chet ellardagi birodarlashgan shaharlar bilan doʻstona aloqalarni rivojlantirishga salmoqli hissa qoʻshmoqda, Toshkent bir qancha xorijiy shaharlar bilan birodarlashgan. Toshkentning eng muhim xususiyatlari shahar gerbi (ramzi)da aks etgan. U uzoq tarixga ega. Ilk oʻrta asrlardayoq Toshkentning oʻziga xos ramzi yuzaga kelgan. 8-asrda Choch (Shosh) shahrining nishoni qoplon (togʻ barsi) boʻlgan. Buni 8-asr birinchi yarmida hukmdorlik qilgan Yabgʻu Tarnovcha nomi bilan zarb qilingan tangalarning old tomonida krplon, orqasida esa qangʻarlarning ayri tam/ali va sugʻd yozuvida „Tarnovcha“ deb bitilgan muhri tasvirida koʻrish mumkin. Toshkent hukmdorlari koʻpincha oʻz valiaxdlariga ham togʻning eng kuchli va epchil jonzodiga qiyosan Elbarsxon, Belbarsxon kabi ism qoʻyganlar. Toshkentning Oʻzbekiston mustaqilligi davridagi gerbi 1996-yilda tasdiqlangan, 2003-yilda gerb tasviriga qisman oʻzgartirishlar kiritilgan (519betdagi rayemga q.). Toshkentda jahon mamlakatlari, [[BMT]] tashkilotlari va Markaziy Osiyo davlatlarining turli muhim mavzulardagi seminar, simpozium va qurultoylari oʻtkazib turiladi. [[1998-yil]]da [[YUNESKO]] tashkiloti Ijroiya Kengashining 155-sessiyasi, [[1999-yil]] 19-20-iyulda Afgʻoniston muammosini hal etish boʻyicha 6Q2 guruhining BMT homiyligidagi uchrashuvi boʻlib oʻtdi. Unda tarixiy Toshkent deklaratsiyasi qabul qilindi. 2000-yil sentabrda YUNESKO xrmiyligida „Dinlararo dialog va dunyo madaniyati“ mavzuidagi xalqaro konfess, [[2003-yil]] 14-mayda „Interkontinental“ mehmonxonasida „Markaziy Osiyo 20asrda: hamkorlik, sheriklik va muloqot“ mavzuida xalqaro konferensiya, 2004-yil iyun oyida Shanxay hamkorligi tashkilotining konferensiyasi oʻtkazildi. Toshkentda mustaqillik sharofatidan kelib chiqib ham iqtisodiyot, ham maʼnaviyat sohasida tub islohotlar qilina boshladi. Iqtisodiyot sohasida bozor munosabatlariga oʻtilishi talablari asosida biznes, ishbilarmonlikni, xorijiy sarmoyalar kiritishni ragʻbatlantirish, yangi bankkredit sist[[ema]]sini barpo etish, mulkni xususiylashtirishga doir bir qancha amaliy tadbirlar koʻrildi. Shaharda xorijiy mamlakatlar ishbilarmonlari bilan hamkorlikda qoʻshma korxonalar, firmalar ochish rivoj topa boshladi. Shahar qiyofasiga sharqona tus berilishiga ahamiyat berildi. 1991-yil 1-sentabrda Toshkentdagi Markaziy maydonni Mustaqillik maydoni deb atash haqida Oʻzbekiston Prezidenti farmoni eʼlon qilindi. Koʻchalar, maydonlar, tashkilotlar, tumanlar qayta nomlana boshladi. Shahar markazidagi eng katta xiyobon Amir Temur nomi bilan atalib, Sohibqironga haykal oʻrnatildi va temuriylar davri tarixi davlat muzeyi qurildi. Shaharning olimlar yashaydigan dahasidagi maydonlardan biriga Mirzo Ulugʻbekka haykal qoʻyildi va hokazo. Toshkentni obodonlashtirishga katta ahamiyat berilmoqda. Shaharga kerak boʻlmagan, uning tabiiy muhitini buzadigan korxonalar, tashkilotlar yopildi yoki shahardan tashqariga koʻchirildi. Toshkentning Eski shagʻar qismida joyning oʻziga xos xususiyatlarini eʼtiborga olib, asosan, 1995-yildan butun infrastrukturani kompleks rivojlantirishga kirishildi. Mahallalararo aloqalarni saqlab qolib, shaharning tarixan tarkib topgan qismini tubdan taʼmirlash va obodonlashtirish yoʻlida katta ishlar kilindi. Jumladan, Eski shaharning Krrasaroy, Sagʻbon, Bobojonov, Forobiy koʻchalari kengaytirilib, kayta ochildi. Bu koʻchalarda transport qatnovi yaxshilandi. Fargʻona yoʻli, shuningdek, Toshkentni Qozogʻiston bilan bogʻlovchi Keles koʻprigi va boshqa qayta qurildi. Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi, Islom universiteti, „Turkiston“ saroyi, Respublika Birja markazi, „Tata“ („Quality“) mehmonxonasi, „Toshkentlend“ istirohat bogʻi va boshqa inshootlar foydalanishga topshirildi. „Olay“, „Eski joʻva“, „Farhod“, „Beshyogʻoch“, „Mirobod“, „Asaka“, „Otchopar“, „Parkent“, „Koʻkcha“ bozorlari deyarli qayta qurildi. Toshkent metrosining Yunusobod yoʻnalishi ishga tushirildi. Toshkentdagi bir qancha xashamatli binolar, Oʻzbekiston milliy bogʻi, Yapon bogʻi, Gʻafur Gʻulom nomidagi bogʻ, Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki, Xalqaro biznes markazi, Temuriylar tarixi Davlat muzeyi, „Interkontinental Toshkent“, „Le Meridian otel Tashkent Palace“, „RadissonSAS Tashkent“ mehmonxonalari, „Yunusobod“, „JAR“, „Golfklub“ sport majmualari, eng yuqori xalqaro standartlarga javob beradigan Oʻzbekiston milliy banki sport majmuasi, shaharning bir qancha joylarida qurilgan koʻpriklar va kichik halqa yoʻli, „Shahidlar xotirasi“ majmui, „Xotira“ maydoni, Oʻzbekiston tasviriy sanʼati galereyasi va boshqa Oʻzbekiston poytaxtining taraqqiy qilish bosh rejasining eng koʻzga koʻringan bosqichlari xolos. Bu oʻzgarish va qurilishlarning muallifi va tashabbuskori Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Abdugʻaniyevich Karimovdir. Oʻzbekistonda mustaqillik yillarida „Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini qoʻllabquvvatlash haqida“gi farmoni (1998) va qonuni (1999), „Obod mahalla yili“ dasturi (2003) asosida T. mahallalari oʻz huquqiy maqomiga ega boʻldi. Ularning faoliyat doirasi kengaydi. Mahallalar yuridik shaxs sifatida oʻz mulkiga, moliyaviy byudjetiga bankdagi hisob raqami – jamgʻarmasiga ega boʻldi, rahbariyat (rais, kotib)ning nufuzi ortdi, vazifalari aniq belgilandi. Mahallalar oʻz hududlarida savdo va maishiy xizmatni, sanitariya va ekologik holatlarni yaxshilash, toʻlovlar sistemasida ishtirok etib, mahalla va aholi ahvolini yaxshilashga koʻmaklashish kabilarda faol qatnashish imkoniga ega boʻldilar. Shaharda 493 fuqarolarni oʻzini oʻzi boshqarish organi – fuqarolar yigʻini (mahalla qoʻmitasi) ishlaydi (yana qarang [[Mahama]]). Toshkent – Respublikaning eng yirik sanoat markazi. Mamlakatda ishlab chiqariladigan mahsulotning 30 % ga yaqini poytaxt hissasiga toʻgʻri keladi. Shahar sanoatida 14 tarmoqqa mansub 300 dan ziyod asosiy korxonalar ishlab turibdi. Sanoat ishlab chiqarish. tarkibida elektr energetikasi, mashinasozlik va samolyotsozlik, metallga ishlov berish, binokorlik materiallari, yengil va oziqovqat sanoati kabi tarmoklar salmoqdi oʻrinni egallaydi. T. toʻqimachilik kombinatida ip gazlama mahsulotining asosiy qismi ishlab chiqariladi. Aviatsiya ishlab chiqarish. birlashmasi, Toshkent traktor zavodi, „Algoritm“, „Zenit“ ishlab chiqarish birlashmalari, elektronika zavodi, „Tong“, „Malika“, „Yulduz“ tikuvchilik fabrikalari, binokorlik korxonalarining keng tarmogʻi ishlab turibdi. Bu korxonalar oʻz mahsuloti bilan tashki dunyoga chiqmoqda. Aviatsiya ishlab chiqarish. birlashmasining jahon andozalariga javob beradigan „Il76“, „Il114“ samolyotlari ishlab chiqarilmoqda. Toshkent korxonalari Germaniya, Syangan, Vengriyaga mis simi, bir qancha mamlakatlarga paxta terish mashinalari, Belgiya, Shveysariya, Fransiya, Germaniya, AQSH, Serbiya va Chernogoriyaga paxta tolasi va boshqa mahsulotlarni eksport qiladi. Toshkentda 80 dan ziyod xorijiy mamlakat firma va kompaniyalari bilan birgalikda tashkil etilgan 1423 qoʻshma korxona va firmalar faoliyat koʻrsatmoqda (2004). Jumladan, Turkiyaning „Shayxontohur tekstil“, „Sagʻbontekstil“, Janubiy Koreyaning „UZOmegaTex“, Germaniya va Shveysariyaning „Xobas tapo“, AQShning „Bezak“ qoʻshma korxonalari Toshkent iqtisodiyotini rivojlantirishga munosib hissa qoʻshmoqsa. 2003-yil nodavlat sektorida sanoat mahsulotlarining hajmi 88,6 % ga yetdi. == Transporti == {{Toshkent metro xaritasi|align=right}} Toshkent Oʻrta Osiyodagi eng yirik transport chorrahasi, aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Shaharda temir yoʻl vokzali, 2 aeroport, avtovokzal, 5 avtostansiya ishlaydi. [[Toshkent shimoliy vokzali]] yerdan Toshkent – Orenburg – Moskva, Toshkent – Turkmanboshi, Toshkent – Namangan – Andijon va boshqa temir yoʻl oʻtgan. Toshkent – Yangiyoʻl, Toshkent – Xoʻjand, Toshkent – Samarkand, Toshkent – Guliston yoʻnalishida elektr poyezdlari qatnaydi. Toshkentdan [[MDH]] dan tashqari [[London]], [[Frankfurt Mayn]], [[TelAviv]], [[Jidda]], [[Dehli]], [[Karachi]], [[Istanbul]], [[Bangkok]], [[Pekin]], [[NyuYork]], [[Amsterdam]], [[Sharja]] ([[BAA]]), [[KualaLumpur]], [[Tehron]] shaharlariga muntazam havo yoʻllari, [[Halab]], [[Tokio]], [[Seul]], [[Osiyo]] va [[Yevropa]]ning koʻpgina shaharlariga charter yoʻlovchilar tashuvchi reyslar oʻtgan. Shahardan bir necha muhim avtomobil yoʻli boshlanadi, ularning eng yirigi – Katta Oʻzbekiston traktoʻ. Toshkent halqa avtomobil yoʻli mavjud. Shahar yoʻlovchilar ichki qatnovi metropoliten, avtobus, taksi orqali amalga oshiriladi. == Maorifi va madaniyati == 2003/04 oʻquv yilida Toshkentda 362 umumiy taʼlim maktabi boʻlib, 378,9 ming oʻquvchi, 11 gimnaziyada 17,1 ming oʻquvchi, 23 akademik litseyda 9,3 ming oʻquvchi, 30 musiqa va 25 sport maktabida 19,2 ming oʻquvchi taʼlim oldi. Toshkentda 30 oliy oʻquv yurti (jumladan, Oʻzbekiston milliy universiteti, I va II Toshkent Tibbiyot institutlari, Pedagogika universiteti, Iqtisodiyot universiteti, Islom universiteti, Texnika universiteti va boshqalar) boʻlib, ularda 107,8 ming talaba taʼlim oldi (2004). Toshkentda [[1998]] – [[2003-yil]]larda 47 kasbhunar kolleji va akademik litseylari binolari ishga tushirildi. Ular zamonaviy dastgoh va texnika bilan jihozlandi. Shaharda 31 kasbhunar kollejida 29,1 ming oʻquvchi oʻqiydi. Toshkentda 16 muzey (Oʻzbekiston davlat sanʼat, Adabiyot, Oʻzbekiston kino sanʼati, Oʻzbekiston sogliqni saqlash, Antiqa va zargarlik buyumlari va boshqa muzeylar) boʻlib, ularda 800 mingga yaqin eksponat qoʻyilgan, 166 jamoat kutubxonasi (13,8 mln. nusxa asar), 9 madaniyat saroyi, 65 madaniyat uyi bor. Toshkentda 13 teatr (Oʻzbek milliy teatri, Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbek davlat akademik opera va balet katta teatri, Muqimiy nomidagi Oʻzbek davlat musiqali teatri, Abror Hidoyatov nomidagi yoshlar teatri, Yoʻldosh Oxunboboyev nomidagi Oʻzbek davlat respublika yosh tomoshabinlar teatri, Toshkent davlat rus akademik drama teatri, qoʻgʻirchoq teatri, Rus davlat respublika yosh tomoshabinlar teatri, operetta teatri va boshqalar) mavjud. Toshkent sirkida 1940-yildan boshlab mashhur oʻzbek dorbozlari- Toshkanboyevlar sulolasi faoliyat koʻrsatib kelmoqda. Toshkentda 16 madaniyat va istirohat bogʻi bor. Shulardan biri markaziy, 5 tasi bolalar bogʻi (shulardan biri shahar bogʻi), 10 tasi madaniyat va istirohat bogʻi. Ayniqsa, Alisher Navoiy nomidagi milliy bogʻ, Gʻafur Gʻulom, Furqat, Bobur nomidagi, „Bogʻi eram“, „Akvapark“ bogʻlari mashhur. Undan tashqari dendrapark, botanika bogʻi, hayvonot bogʻi, Gagarin bosh faoliyat koʻrsatadi. Amir Temur xiyoboni va boshqa bor. Toshkentdagi ziyoratgoh joylardan Shayx Zayniddin, Choʻponota, Kaffol Shoshiy, Xoʻja Alambardor maqbaralari mavjud. Toshkentda 18,6 ming oʻrinli (10 ming kishiga 86,8 oʻrin) 99 kasalxona muassasasida 16,5 ming vrach, 25,2 ming oʻrta maʼlumotli tibbiy xodim ishlaydi. Shaharda 115 poliklinika, 594 dorixona faoliyat koʻrsatadi. Respublika ahamiyatidagi shoshilinch tibbiy yordam, urologiya, koʻz mikroxirurgiyasi, kardiologiya, jarroxlik, onkologiya markazlari Toshkentda joylashgan. Toshkentda 5 sanatoriy, 19 ta sanatoriy-profilaktoriy, dam olish uyi bor, shulardan, Chinobod sanatoriysi, Tibbiy tiklanish va fizioterapiya ilmiy tadqiqot instituti qoshidagi davolash klinikasi va bolalar statsionari va boshqa faoliyat koʻrsatadi. Toshkent yaqinida Toshkent mineral suvi balneologik kurorti joylashgan. 1994-yilda Toshkentda „Yunusobod“ tennis saroyi qurilib, unda OʻzR Prezidenti sovrini uchun tennis boʻyicha katta xalqaro musobaqalar oʻtkazilmoqda. Shaharda Olimpiada oʻrinbosarlari bilim yurti, „Paxtakor“ sportmashgʻulot birlashmasi, „Qibray“ oʻquvmashgʻulot markazlari, yengil atletika boʻyicha „Yangiobod“ oʻquvmashgʻulot bazasi joylashgan. „Yoshlik“ sport arenasi, „Paxtakor“ markaziy stadioni va boshqa xalqaro sport talablariga javob beradigan sport inshootlardir. Shu bois Toshkentda katta xalqaro sport musobaqalari oʻtkazib turiladi. 1995-yil sentabrda 1Markaziy Osiyo oʻyinlari, 1998-yil noyabda „suv pariyey“ sinxron suzish boʻyicha 1xalqaro turnir, 1999-yil 7-iyunda „Dinamo“ tennis kortida „Tashkent open“ xotinqizlar turniri boʻlib oʻtdi. Oʻzbekistonning „Paxtakor“ futbol jamoasi oʻz stadionida jahon va Osiyoning nufuzli jamoalari bilan uchrashuvlar oʻtkazib kelmoqda. Mashhur oʻzbek kurashi boʻyicha ham Toshkentda xalqaro musobaqalar boʻlib oʻtdi. 2004-yil iyul oyida toshkentlik Rustam Qosimjonovnnng shaxmat boʻyicha jahonning eng kuchli shaxmatchilarini yengib Jahon chempioni unvonini olishi oʻzbek shaxmat sportining buyuk gʻalabasidir. Toshkentda sport mavzusiga bagʻishlangan bir qancha jurnali va gaz.lar chiqadi. Shulardan „Sport“, „Oʻzbekiston futboli“ va boshqalarni aytish mumkin. Oʻzbekistonda sport kadrlarini, asosan, Oʻzbekiston davlat jismonii tarbiya instituti tayyorlaydi. Int qoshida 1993-yildan Oʻzbekiston Olimpiya akademiyasi faoliyat koʻrsatadi. Toshkentda 19 nomda respublika gazetalari, 2 viloyat gaz. („Toshkent haqiqati“, „Tashkentskaya pravda“), 2 shahar gazeta („Toshkent oqshomi“, „Vecherniy Tashkent“), 44 koʻp tirajli gaz. nashr etiladi. Respublikada nashr etiladigan 67 nomdagi jurnalning 62 tasi Toshkentda chiqadi (qarang [[Matbuot]]). Toshkentda 4 ta informatsiya agentligi faoliyat koʻrsatadi. Oʻzbekistondagi nashriyotlarning asosiy qismi Toshkent shahridadir (qarang [[Noshirlik]]). Oʻzbekiston radioeshittirishlarida Toshkent radiosi yetakchi oʻrinni egallaydi. Toshkent shahri va viloyat radio tinglovchilari uchun har kuni Toshkent shahar va Toshkent viloyat radioeshittirishi bosh tahririyatida tayyorlangan eshittirishlar beriladi (1971-yildan). Bosh tahririyatda axborot va ijtimoiy siyosiy boʻlimlar bor (qarang [[Radioeshittirish]]). Toshkent telestudiyasining Toshkent shahri va Toshkent viloyati aholisi uchun moʻljallangan koʻrsatuvlari bosh tahririyati maxsus koʻrsatuv turkumlarini tayyorlaydi (qarang [[Televideniye]]). Toshkentdagi tarixiy meʼmoriy yodgorliklardan: Koʻkaldosh madrasasi (16-asr), Shayx Zayniddin bobo maqbarasi (13- 14-asrlar), Xoʻja Alambardor maqbarasi (taxminan 10-asr), Abulqosim shayx madrasasi (19-asr), Yunusxon maqbarasi (15-asr oxiri), Shayx Xovandi Tohur maqbarasi (15-asr), Qaldirgʻochbiy maqbarasi (15-asrning 1yarmi) va boshqalar saqlangan. == Hamdoʻst shaharlar == [[Tasvir:Oliy Majlis (Parliament of Uzbekistan).jpg|thumb|[[Oliy Majlis]]]] Toshkent bir necha nufuzli shaharlar bilan hamdoʻstlik aʼloqalariga egadir:<ref>{{veb manbasi|title=Ну, здравствуй, брат! Города-побратимы Ташкента|url=http://vot.uz/article/2015/11/10/neobratimi%D0%B5-pobratimi|website=vot.uz|publisher=The Voice of Tashkent|language=ruscha|date=10-noyabr 2015-yil|access-date=15-noyabr 2020-yil|arxivsana=3-fevral 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160203081144/http://vot.uz/article/2015/11/10/neobratimi%D0%B5-pobratimi}}</ref> {{div col|colwidth=20em}} * {{flagicon|TUR}} [[Anqara]], Turkiya<ref>{{veb manbasi|title=Ankaranın Kardeş Şehirleri|url=https://www.ankara.bel.tr/genel-sekreter/genel-sekreter-yardimcisi-faruk-cinki/dis-liskiler-daire-baskanligi/ankaranin-kardes-sehirleri/|website=ankara.bel.tr|publisher=Ankara|language=tr|access-date=2020-11-15|archive-date=25-oktabr 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025172312/https://www.ankara.bel.tr/genel-sekreter/genel-sekreter-yardimcisi-faruk-cinki/dis-liskiler-daire-baskanligi/ankaranin-kardes-sehirleri/|url-status=dead}}</ref> * {{flagicon|TKM}} [[Ashxobod]], Turkmaniston<ref>{{veb manbasi|title=Kostroma is looking for a twin city in Turkmenistan|url=https://orient.tm/en/kostroma-is-looking-for-a-twin-city-in-turkmenistan/|website=orient.tm|publisher=Orient|date=2020-07-15|access-date=2020-11-15|archive-date=12-noyabr 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112184043/https://orient.tm/en/kostroma-is-looking-for-a-twin-city-in-turkmenistan/|url-status=dead}}{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201112184043/https://orient.tm/en/kostroma-is-looking-for-a-twin-city-in-turkmenistan/ |date=12-noyabr 2020-yil }}</ref> * {{flagicon|GER}} [[Berlin]], Germaniya * {{flagicon|KGZ}} [[Bishkek]], Qirgʻiziston * {{flagicon|EGY}} [[Qohira]], Misr<ref>{{veb manbasi |title=Brotherhood & Friendship Agreements|url=http://www.cairo.gov.eg/en/Pages/agreements.aspx|website=cairo.gov.eg|publisher=Cairo|access-date=2020-11-15}}</ref> * {{flagicon|UKR}} [[Dnepr]], Ukraina * {{flagicon|UKR}} [[Kiyev]], Ukraina * {{flagicon|RUS}} [[Moskva]], Rossiya * {{flagicon|JPN}} [[Nagoya]], Yaponiya * {{flagicon|Kazakhstan}} [[Ostona]], Qozogʻiston<ref>{{veb manbasi |title=Международный авторитет Астаны повышают города-побратимы|url=https://www.inform.kz/ru/mezhdunarodnyy-avtoritet-astany-povyshayut-goroda-pobratimy_a2927628|website=inform.kz|publisher=KazInform|language=ru|date=2016-07-06|access-date=2020-11-30}}</ref> * {{flagicon|LVA}} [[Riga]], Latviya * {{flagicon|USA}} [[Seattle]], AQSh * {{flagicon|KOR}} [[Seul]], Janubiy Koreya * {{flagicon|CHN}} [[Shanxay]], Xitoy * {{flagicon|UKR}} [[:en:Sverdlovsk, Luhansk Oblast|Sverdlovsk]], Ukraina * {{flagicon|TUR}} [[Istanbul]], Turkiya * {{flagicon|MAL}} [[Kuala Lumpur]], Malayziya * {{flagicon|GEO}} [[Tbilisi]], Gruziya * {{flagicon|CHN}} [[Pekin]], Xitoy {{div col end}} == Manbalar == {{Manbalar}} == Adabiyotlar == * Toshkent [ensiklopediya], T., 1992; * Azadayev F., Tashkent vo vtoroy polovine XIXveka, T., 1959; * Sokolov Yu. A..Tashkent, tashkentsi i Rossiya, T. 1965; * Dobroyemislov A. I., Tashkent v proshlom i nastoyashem. Istoricheskiy ocherk. T., 1912; * Bartold V. V., Sochineniya, 3t.; M., 1965; * Moʻminova R. G., Filanovich M. I., Tashkent na perekrestke istorii, T., 2001; * Oʻrinboyev A., Boʻriyev O., Toshkent Muhammad Solih tavsifida, T., 1983; * Beysembiyev T. K., „Taʼrixi Shahruxi“ kak istoricheskiy istochnik, AlmaAta, 1987; Munirov K., Irisov A., Nosirov A., Toshkent tarixida baʼzi siymolar, T., 1983; * Sodiqova N. S.,’Buryakov Yu. F., Qadimgi va hozirgi Toshkent, T., 1965; * Bulatova V. A., Mankovskaya L., Pamyatniki zodchestva Tashkenta (XIV-XIX), T,, 1983, Muhammadjonov A. R., Qadimgi Toshkent, 2002; * Toshkent atlasi, M., 1984. == Havolalar == * {{Rasmiy sayt|https://tashkent.uz/}} {{ref-uz}} * [http://touzbekistan.com/view_city.php?id=1 Oʻzbekiston poytaxti – Toshkent] {{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20081205032020/http://www.east-site.com/pictures-of-tashkent Toshkentdagi tarixiy yodgorliklar va zamonaviy binolar fotolari] {{ref-en}} {{Osiyo poytaxtlari}} {{Toshkent tumanlari}} {{Oʻzbekiston shaharlari}} {{Oʻzbekiston viloyatlari}} {{Toshkent arxeologik yodgorliklari}} {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:Toshkent| ]] [[Turkum:Oʻzbekiston shaharlari]] [[Turkum:Buyuk Ipak yoʻli boʻyidagi aholi punktlari]] 9p1xyt2pkpmgb4fjd39wvnkv2bt07un 5996933 5996893 2026-04-15T18:28:13Z Xasanov Doston 214147 5996933 wikitext text/x-wiki {{Haqida|shahar}} {{Bilgiquti aholi punkti | oʻzbekcha nomi = Toshkent | tasvir = {{Fotomontaj | photo1a = [[Fayl:Tashkent_city_2025y.jpg|thumb]] 2019.jpg | photo1b = Tashkent skyline 2019.jpg | photo2a = [[Fayl:TashkentCity.jpg|thumb]] | photo2b =[[Fayl:Magic_City_parkining_tungi_koʻrinishi.jpg|thumb]] | photo3a = | photo3b = Madrasah Kukaldash (Tashkent) 12-07.JPG | photo4a = Milliy bog.jpg | spacing = 2 | position = center | color_border = white | color = white | size = 290 | foot_montage = }} | mavqe = [[Poytaxt]] | mamlakat = Oʻzbekiston | mintaqa turi = | mintaqa = | jadvalda mintaqa = | tuman turi = | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = Respublika | gerb = Coat of Arms of Tashkent 2019.svg | bayroq = Flag of Tashkent.svg | lat_deg = 41 | lat_min = 18 | lat_sec = | lon_deg = 69 | lon_min = 16 | lon_sec = | CoordAddon = type:city_region:UZ | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = 250 | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 12 tuman|YIM hajmi | rahbar turi = Hokim | rahbar = [[Shavkat Umrzoqov]] | asos solingan = | ilk eslatilishi = Eramizdan avvalgi V– III asr | avvalgi nomlari = Yuni, Choch, Shosh (Madina-ash-Shash) va Binkat | qachondan beri = | maydon = 631.29 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 455 | iqlim = | rasmiy til = [[Oʻzbek tili|oʻzbekcha]] | aholi = 3 million 095 ming kishi<ref>[https://kun.uz/97794504 Toshkentda yashovchi doimiy aholi soni 3 milliondan oshdi]</ref> | aholi_izohlar = <ref name="StatsPop" /> | sanalgan yil = 2024 | zichlik = 4880.5 | aglomeratsiya = 6.5 millionga yaqin{{manba kerak}} | YIM - = 25 Mlrd $ | milliy tarkib = {{plainlist| * [[oʻzbeklar]]{{snd}}63,0% * [[ruslar]]{{snd}}20,0% * [[tatarlar]]{{snd}}4,5% * [[koreyslar]]{{snd}}2,2% * [[qozoqlar]]{{snd}}1,2% * boshqalar{{snd}}7,0%<ref name=":0">{{Citation |year= |title=Сведения о населении города на официальном сайте хокимията г. Ташкент |url=http://toshkent.uz/ru/articles/354/ |access-date=17-noyabr 2012-yil |archivedate=22-oktabr 2013-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131022074041/http://toshkent.uz/ru/articles/354/ }}</ref> }} | konfessiyaviy tarkib = {{ubl|[[Islom| Asosan Musulmonlar]]|[[Masihiylik|xristianlar]]|va boshqalar}} | etnoxoronim = ''toshkentlik (lar)'' | vaqt mintaqasi = +5 | DST = | telefon kodi = +998 71 | pochta indeksi = 100 000<ref>{{veb manbasi|url=https://pochta.uz/ru/component/content/article.html?id=23|title=Toshkent shahri pochta indeks (lar)i|website=Pochta.uz|access-date=29-avgust 2021|language=ruscha|arxivsana=2021-08-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210829164235/https://pochta.uz/ru/component/content/article.html?id=23}}</ref> | avtomobil kodi = 01—10 | identifikator turi = | raqamli identifikator = | sayt = [[https://tashkent.uz/]] | sayt tili = uz }} '''Toshkent''' — [[Oʻzbekiston]]ning [[poytaxt]]i va eng yirik [[Shahar|shahri]], aholisi boʻyicha [[Markaziy Osiyo]]dagi eng yirik qadimiy shaharlardan biri. Oʻzbekistonning shimoli-sharqiy qismida, [[Qozogʻiston]] bilan chegaraga yaqin qismda joylashgan boʻlib, maydoni 631.29&nbsp;km<sup>2</sup> ni tashkil etadi. 2024-yilning 1-iyulidagi maʼlumotlarga koʻra, Toshkent aholisi 3 075 000 nafar kishini ([[Oʻzbekiston aholisi]]ning qariyb 9 foizi) tashkil etadi<ref name="StatsPop" />. 2024-yilning birinchi kvartal maʼlumotlarga koʻra, Toshkent shahrining [[YIM]]i $25 milliardni tashkil etadi va bu koʻrsatkich Oʻzbekistondagi eng katta YIMga ega shahar boʻlib kelmoqda<ref name="StatsGDP">{{veb manbasi|url=https://stat.uz/uz/press-sluzhba/novosti-gks/4492-yalpi-hududiy-mahsulot-3|title=Oʻzbekistonda yalpi ichki (hududiy) mahsulot (2018-yil yanvar-iyun) |website=Oʻzbekiston Davlat Statistika Qoʻmitasi |access-date=15-iyun 2018-yil|language=oʻzbekcha|seperator= |archivedate=16-noyabr 2018-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181116231720/https://stat.uz/uz/press-sluzhba/novosti-gks/4492-yalpi-hududiy-mahsulot-3}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://qalampir.uz/uz/news/yaimning-shakllanishiga-eng-katta-%D2%B3issa-k-ushgan-viloyatlar-ochik-landi-10171|title=YIM shakllanishida viloyatlarning hissasi ochiqlandi|website=Qalampir.uz|access-date=28-oktabr 2019|language=oʻzbekcha}}</ref>. Milodiy VIII asr oʻrtalarida [[islom]]iy taʼsir boshlangunga qadar, Toshkentga [[sugʻd]] va [[turk]]iy madaniyat taʼsir koʻrsatgan. 1219-yilda [[Chingizxon]] Toshkentni vayron qilganidan soʻng, shahar qayta tiklandi va [[Buyuk Ipak yoʻli]]dan foyda koʻrdi. XVI-XVII asrlarda Toshkent Shayboniylar va Ashtarxoniylar davlati tarkibida boʻlgan. XVIII–XIX asrlardan boshlab ushbu shahar [[Qoʻqon xonligi]] tomonidan zabt etilgunga qadar, mustaqil shahar-davlatga aylangan edi. 1865-yilda Toshkent [[Rossiya imperiyasi]] tarkibiga kirdi hamda [[Turkiston general-gubernatorligi]] markazi boʻldi. [[Sovet Ittifoqi|Sovet]] davrida bu shahar butun Sovet Ittifoqining majburiy deportatsiyasi tufayli katta oʻsish va demografik oʻzgarishlarga guvoh boʻlgan. [[Toshkent zilzilasi (1966)|1966-yilda boʻlgan Toshkent zilzilasi]] tufayli Toshkentning katta qismi vayron boʻlgan edi, biroq u naʼmunali Sovet shahri oʻlaroq qayta qurilgan. Oʻsha paytda Toshkent [[Sovet Ittifoqi]]ning [[Moskva]], [[Leningrad]] va [[Kiyev]] shaharlaridan keyin turadigan toʻrtinchi yirik shahar boʻlgan<ref>''Praying Through the 100 Gateway Cities of the 10/40 Window'' {{ISBN|978-0-927-54580-8}} s. 89</ref>. Hozirgi kunda, mustaqil Oʻzbekiston poytaxti sifatida, Toshkentda koʻp millatli aholi saqlanib qolgan, ular orasida etnik [[oʻzbeklar]] va qozoqlar koʻpchilikni tashkil qiladi. 2009-yilda Toshkentning 2 200 yilligi nishonlandi. Bu munosabat bilan shahar infra va transport tizimi yangilandi<ref>[http://www.gov.uz/en/content.scm?contentId=38657 Toshkent shahrining 2 200 yilligi oldidan Ertangi toʻyga hozirlik bugundan boshlanmogʻi kerak]{{oʻlikhavola|date=2021-yil fevral |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://www.fergananews.com/articles/6299|title=Юбилей Ташкента. Такое бывает только раз в 2200 лет|website=Фергана – международное агентство новостей|access-date=10-dekabr 2017}}</ref>. == Etimologiyasi == Toshkent 2200-yildan ortiq tarixga ega<ref>https://www.gazeta.uz/ru/2009/04/06/tashkent/</ref>. Bu davr ichida u mudofaa devori bilan oʻralgan qalʼadan jahondagi yirik shaharlardan biri, Oʻzbekiston Respublikasining poytaxtigacha boʻlgan yoʻlni bosib oʻtdi. Asrlar davomida shahar oʻzining tinch hayotidagi muhim voqealarni va suronli jangu jadallarni, yuksalish va inqiroz davrlarini boshidan kechirdi. Necha bor shahar vayron boʻlib, qayta qad koʻtardi. Toshkent oʻrnidan necha bor siljib, nomi xam bir necha marta oʻzgardi. [[Xoja Ahror Valiy]], [[Shayx Umar Bogʻistoniy]], [[Abu Bakr Shoshiy]], [[Abu Sulaymon Banokatiy]], [[Hofiz Koʻhakiy]] kabi buyuk allomalar shu hududda yashab, ijod etganlar. Shahar sifatida Toshkent haqidagi birinchi maʼlumotlar eramizdan avvalgi II asrdagi qadimgi-sharqiy manbalarda uchraydi; [[Xitoy]] manbalarida Yuni deb atalgan; Fors shohi [[Shоpur I]] eramizdan avvalgi [[Miloddan avvalgi 262|262-yild]]agi „Zardusht Kaʼbasi“ qaydnomalarida Toshkent vohasi Choch deb nomlangan. Choch – oltin eksporti, qimmatbaho toshlar, shirinliklar va aslzot otlarni boshqa shahar va mamlakatlarga olib oʻtishdagi yoʻlning chorrahasida joylashgan. „Tosh shahar“ maʼnosini anglatuvchi bugungi Toshkent – zamonaviy respublikaning poytaxti, oʻtmish maʼlumotlarini saqlovchi, [[Oʻzbekiston]] tarixi haqida koʻp maʼlumotlarni xotirlovchi, 2 milliondan ortiq aholisi boʻlgan bu shahar Markaziy Osiyoning eng katta industrial markazlaridan biridir.{{manba kerak}} Toshkentning uzoq oʻtmishi va u qad koʻtargan qadimgi Choch yoki Shosh viloyati haqidagi maʼlumotlar yozma manbalarda xilma-xil hamda uzuq-yuluq tarzda aks etgan. [[Zardushtiylik|Zardushtiylar]]ning qadimgi muqaddas kitobi Avesmona Sirdaryo havzasidagi mamlakat „Turon“, aholisi esa „tur“lar deb yuritilgan. Bu oʻlkada tur qavmlari urugʻ va qabila oqsoqollarining [[din]]iy va siyosiy qarorgohi – Qangʻxa (Qangʻa) shahri borligi tilga olinadi. Toshkent haqidagi dastlabki aniqroq maʼlumotlar miloddan avvalgi 2-asr – milodiy 5-asrlarga mansub [[Xitoy]] manbalarida uchraydi. Ularda Toshkent viloyati qadimda Loyuyeni, Yuni, soʻngra Chjeshe, Chjechji, Chjesi va Shi deb nomlangan. Bu atamalar (avvalgi ikkitasidan tashqari) „Choch“ soʻzining [[xitoy tili|xitoycha]] talaffuz etilishi natijasida hosil boʻlib, hatto oxirgi „Shi“ toponimi xitoychada „tosh“ maʼnosini anglatgan. Miloddan avvalgi 3-asrda qadimgi Choch viloyatida tashkil topib, milodning 3-asrlarigacha hukm surgan „Qangʻ“ („Qangʻa“ yoki „Qangʻxa“) davlati Xitoy yozma manbalarida „Kangkiya“ („Kanizyuy“) nomlari bilan tilga olinadi. Qadimgi toxarlar tilida „qangʻ“ soʻzi ham „tosh“ maʼnosini anglatgan. Bu davlatning poytaxti – Bityan shahri boʻlib, u Iosha-Xasart daryosi ([[Sirdaryo]]) boʻyida joylashgan. Bityan shahri Davan ([[Fargʻona vodiysi]])dan 1510 li (528&nbsp;km) masofada boʻlgan. Bityan shahrining bizgacha saqlanib qolgan xarobalari mahalliy aholi oʻrtasida „[[Qanqa]]tepa“ nomi bilan mashhur. U Toshkentdan 70&nbsp;km janubda – Sirdaryoga yaqin yerda, [[Ohangaron daryosi]]ning qurib qolgan qadimgi oʻzani boʻyida joylashgan. Arxeologik maʼlumotlardan maʼlum boʻlishicha, Qanqatepa miloddan avvalgi 3-asrdayoq atrofi mudofaa devori bilan oʻralgan hamda arkli katta shahar boʻlib, maydoni 160 gektarga teng boʻlgan. Qadimgi [[Qangʻ davlati]]ning fuqarolari ham „qangʻar“, „qanzar“, keyinchalik „qanhi“, „qangʻli“ yoki „qaʼni“ deb nomlangan. Ular (qanqalar) hindlarning qadimgi kitobi „Mahabharata“da [[saklar]] va [[toxarlar]] nomlari qatorida tilga olingan. Yozma manbalarda keltirilishicha, Toshkentning qadimgi nomi „Choch“ boʻlgan. Toshkent [[arablar]] tasarrufiga oʻtgach, arab alifbosida „ch“ harfining yoʻqligi bois arabiy asarlarda „Shosh“ deb yuritilgan. Ilk oʻrta asrlarda u „Choch“, „Shosh“, „Shoshkent“, „Madinat ash Shosh“, „Binkat“ va „Tarkan“ deb nomlangan. Toshkent haqidagi dastlabki maʼlumotlar mahalliy olimlar (Xorazmiy) va tarixchi geograflardan Tabariy, Istahriy asarlarida uchraydi. Istahriyning „Kitob al masolik val mamolik“ („Yoʻllar va mamlakatlar toʻgʻrisidagi kitob“)ida Shoshning bosh shahri Binkat deb koʻrsatiladi. 10-asrda yozilgan (muallifi nomaʼlum) „Hudud ul Olam“ („Olamning chegaralari“) kitobida „Choch bu katta viloyat, xalqi jangovar va sahiydir. U yerda kamon va oʻqyoy yasaladi. Binkat Chochning poytaxti hisoblanadi. Bu katta shahar, ayni vaqtda podshoning qarorgohidir“, deb taʼriflanadi. [[Firdavsiy]]ning „Shohnoma“ asarida Choch oʻzining kamoni Shoshiy (oʻqyoylari) bilan mashhurligi haqida misralar bor. Shahar „Toshkent“ nomi bilan dastavval 11-asrning mashhur allomalari – [[Abu Rayhon Beruniy]] va [[Mahmud Qoshgʻariy]]ning asarlarida tilga olinadi. Beruniy „Hindiston“ asarida Toshkent nomining kelib chiqishi toʻgʻrisida soʻz yuritib, „Tosh“ soʻzi asli turkcha boʻlib, Shosh koʻrinishini olgan. „Toshkand – toshli qishloq demakdir“, deb izohlaydi. Mahmud Qoshgʻariyning maʼlumoti boʻyicha, Toshkent 11-12-asrlarda „Tarkan“ deb ham yuritilgan. [[Zahiriddin Muhammad Bobur]] „[[Boburnoma]]“da Toshkent nomi ustida toʻxtalib, asarlarda Toshkent nomini Shosh, baʼzan Choch yozadilar" deb qayd etadi. Biroq 16-asr oxiri va 17-asr boshlarida Toshkent toponimi shuhrat topib, uning qadimgi Choch, Shosh va Binkat nomlari asta-sekin muomaladan tushib qoldi. 17-asrda yashagan tarixchi olim [[Mahmud ibn Vali]] shunday yozadi: „Shosh – Sayxun (Sirdaryo)ning u tomoniga joylashgan shahar va [[Turkiston]] (viloyat)ga qaraydi… Uni Choch ataydilar. Biroq hozirgi vaqtda u Toshkent nomi bilan mashhurdir“. Toshkent vohasida shahar madaniyatining shaqllanib, shaharning qad koʻtarishi shu oʻlkada yashagan qadimgi chorvador va dehqonlarning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayotidagi ulkan tarixiy jarayon boʻlib, bu jarayon shubhasiz oʻlkaning oʻzlashtirilib, obod etilishi, ayniqsa, unda [[chorvachilik]] va [[dehqonchilik]] xoʻjaliklarining tashkil topishi hamda [[hunarmandchilik]], ichki va tashqi savdoning rivojlanish tarixi bilan uzviy bogʻliqdir. Bu jarayonning tarixiy manzarasi nihoyatda keng boʻlib, u yozma manbalarga nisbatan koʻproq arxeologik tadqiqotlar vositasi bilan tiklanmoqda. Shuning uchun ham Toshkent hududida olib borilgan arxeologik tadqiqotlarning natijalari qadimgi va oʻrta asrlarga oid manbalardagi maʼlumotlarni toʻldirib, ularga aniqlik kiritmoqda. 1867-yilda Toshkent Turkiston general-gubernatorligining markaziga aylandi. 1930-yildan 1991-yilgacha Toshkent Oʻzbekiston SSR poytaxti boʻlgan. == Geografik joylashishi == Toshkent vohasi [[Tyan-Shan]]ning gʻarbiy yonbagʻirlaridan boshlanib [[Sirdaryo]] etaklariga tushadigan keng togʻoldi tekisligining bir qismida joylashgan. Sharqda u uchta – [[Ugom]], [[Piskom]] va [[Chatqol]] togʻ tizmalari bilan oʻralgan boʻlib, bu tizmalarni shu nomlar bilan ataluvchi daryolar oqib oʻtuvchi daralar ajratib turadi. Bu daryolar qoʻshilib [[Chirchiq (daryo)|Chirchiq daryosi]]ni hosil kiladi. Chirchiq daryosi [[Chorvoq havzasi]]ning tor darasidan oʻtib, [[Gʻazalkent]]dan quyiroqqa tushganda kengligi baʼzi joylarda 20 kmdan oshadigan qadimiy tekislik boʻylab oqadi. Gʻarbda Chirchiq vodiysiga [[Qizilqum]]ning qaynoq nafasi uriladi. Bu qayirning bir qismini Chirchiq daryosining hozirgi oʻzani egallagan. Janubiy qismida esa vodiyga kirib boruvchi Ohangaron daryosi yastangan. Ushbu tekislik shimolida joylashgan Aris daryosining vodiysi bilan birga bu tabiiy suv tarmoqlari Oʻrta Osiyo dehqonchilik vohalarining chekka mintaqasini tashkil etadi. Undan shimol tomonga qarab esa, yaylovlarga boy boʻlgan poyonsiz choʻl yastanib yotadi. [[Chirchiq daryosi]] havzasi [[Oʻrta Osiyo]]ning qadimiy dehqonchilik va shahar madaniyatlari beshiklaridan biridir. Uning hududida Toshkentning markazi paydo boʻlgan. Joydan joyga koʻchib turgan bu markaz qadimda va oʻrta asrlarda [[Choch]] yoki [[Shosh]], keyin esa Toshkent nomi bilan mashhur boʻlgan. Toshkent vohasida barcha tarixiy davrlarda suv moʻl-koʻl boʻlgan. Tarixan tarkib topgan kanallar tarmogʻi shaharni suv bilan taʼminlab turgan. Shu bois shahar xech qachon [[suv]] taqchilligini sezmagan. Buni oʻrta asrlardan to [[XIX]] asrgacha Toshkent toʻgʻrisida yozgan mualliflar xamisha taʼkidlab kelganlar. Bu yerdagi [[iqlim]] hozirgi odamlarning ajdodlari paydo boʻlgan, yaʼni bir necha oʻn ming yil muqaddam mavjud boʻlgan iqlimdan farq qilgan. Issiq quruq yoz bilan yillik yogʻin miqdorining asosiy qismi yogʻadigan qahraton qish almashinib turgan. Toshkentning togʻ yonbagʻirlari va tekisliklar oʻsimliklarga boy boʻlib, [[ibtidoiy odamlar]] ovlaydigan yovvoyi hayvonlar juda koʻp boʻlgan. Ularning aksariyati, jumladan, [[arxar]], [[jayron]], [[qulon]] va asl [[bugʻu]] kabi hayvonlar yaqin vaqtda yoʻqolib bitgan boʻlsa, junli karkidon, [[gʻor ayigʻi]], [[arslon]] singari hayvonlar esa ancha ilgari yoʻqolib ketgan. Ular haqida ibtidoiy odamlar manzillarini qazib oʻrganish chogʻida topilgan qoldiqlar orqali maʼlumot olish mumkin. Bu yerlarda bir necha yuz ming yil avval [[ovchilik]] va [[termachilik]] bilan kun kechiruvchi ibtidoiy jamoalar [[gʻor]]lar va [[togʻ]] bagʻri bostirmalarini, yoki daryo sohillari va chashmalar yonidagi ochiq manzillarni egallab makon qilganlar. Bunday joylar hozirgi Toshkent shahri hududida ham mavjud boʻlgan. Jumladan, Boʻz suv yoqasidagi Qoʻshilish manzilgohidan birmuncha nozik ishlangan chaqmoqtoshlar, [[pichoq]]lar, [[bigiz]]lar, ibtidoiy ustalar tomonidan bundan toʻqqiz ming yil avval yasalgan ov va mehnat qurollari topildi. Topilmalar orasidan yovvoyi buqa tur suaklarining uchrashi, mutaxassislar fikricha, ularning oʻsha vaqtlardayoq xonakilashtirilgan deb taxmin qilishga asos boʻldi. Hayvonlarni xonakilashtirish jarayoni Toshkent vohasi hududida ham kechgan. Miloddan oldingi uchinchi ming yillikdan boshlab, bu hudud dastlabki chorvadorlar tomonidan oʻzlashtira boshlashgan. Ular ish asboblari va jezdan qurollar tayyorlashni oʻrganganlar. Arxeologlar Toshkent shahri hududi va uning atrofida chorvadorning koʻpdan koʻp qabrlari hamda qoʻrgʻonli dahmalarini topganlar. Bu joylarda dafn etilganlarning yoniga jezdan yasalgan ish asboblari, qurollar, zeb-ziynatlar va qoʻlda yasalgan idishlar ham qoʻyilgan. Toshkent shahri hududida bunday qabristonlar hozirgi shampan vinosi zavodi yaqinidan, shuningdek, [[Qoraqamish kanali|Qoraqamish]] arigʻi boʻyidan topilgan. [[Sergeli tumani|Sirgʻali]]da esa dasht chorvadorlari va yilqichilarining manzili boʻlganligi aniqlangan. Bu yerdan ish qurollaridan tashqari burama halqali jez bilaguzuklar ham topilgan.<ref>{{Citation |year= |title=Toshkent shahar Hokimiyati — Toshkent tarixi |url=http://tashkent.uz/uz/articles/23/ |access-date=1-may 2011-yil |archivedate=16-iyun 2011-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110616154911/http://tashkent.uz/uz/articles/23/ }}</ref> == Iqlimi == {{climate chart | Toshkent | −3.1 | 5.8 | 54.5 | −1.5 | 7.9 | 46.8 | 4.2 | 14.3 | 72.3 | 9.9 | 21.8 | 63.6 | 13.7 | 27.4 | 32 | 17.7 | 33.2 | 7.1 | 19.4 | 35.7 | 3.5 | 17.2 | 34.0 | 2 | 12.4 | 28.7 | 4.5 | 7.3 | 21.0 | 34.1 | 3.3 | 14.2 | 45 | −.3 | 8.5 | 53.4 |float=right |clear=none |source = WMO<ref name = WMO >{{veb manbasi | url = http://worldweather.wmo.int/032/c00115.htm | title = Jahon ob-havo axborot servisi – Toshkent | access-date = 16-avgust 2012 | publisher = Jahon meteorologiya tashkiloti | arxivsana = 2019-05-18 | arxivurl = https://web.archive.org/web/20190518142616/http://worldweather.wmo.int/032/c00115.htm }}</ref> }} Shaharning iqlimi [[Kontinental iqlim|kontinental]], jazirama, quruq yoz kunlari hamda sovuq qish iqlimi bilan Shahar boshqa dunyo shaharlaridan ajralib turadi. Yillik oʻrtacha harorat 13,5&nbsp;°C. Yozda esa harorat 35&nbsp;°C gacha yetish bilan birga, qish oylarida buning aksini kuzatish mumkin. Havo harorati −25… −30 C° gacha boradi. Asosiy yogʻinlar noyabr hamda mart oylarida kuzatiladi. Toshkent iqlimi kontinental, yillik oʻrtacha temperaturada 13,3°, yanvarning oʻrtacha temperaturasi – 1,1°, eng past temperatura – 29°. Iyulning oʻrtacha temperaturasi 27,5°, eng yuqori temperatura 42°. Yiliga 360–390&nbsp;mm yogʻin yogʻadi. Chirchiq daryosidan chikarilgan va butun shahar boʻylab oʻtadigan Boʻzsuv, Salor, Anhor, Qorasuv, Oqqoʻrgʻon, Boʻrijar, Oktepa, Qoraqamish va boshqa kanallar uning mikroiklimiga ijobiy taʼsir koʻrsatadi. == Maʼmuriy boʻlinishi == Shahar 12 ta tumandan iborat: <div style="float: right; margin: 0px 10px 10px 0px"> {{Tashkent Labelled Map|width=500|float=right}} </div> === [[Uchtepa tumani]] === [[Uchtepa tumani]] (sobiq [[Akmal Ikromov]]) tumani – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1977-yilda Chilonzor va Oktabr (hozirgi Shayxontohur) tumanlarini ixchamlashtirish maqsadida, ular hududida tashkil etilgan. Davlat arbobi Akmal Ikromov nomiga qoʻyilgan. 1977-yildan hozirgi chegarasida janubiy va janubiy [[sharq]]dan Zargarlik va Qatortol koʻchalari bilan boshlanib, gʻarb va shimoliy gʻarbda avtomobil halqa yoʻliga tutashadi. Maydoni 2797 ga, jumladan, koʻkalamzor yerlari – 1124 ga. Aholisi 228,3 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 424 tani tashkil etib, shundan 8 tasi markaziy hisoblanadi. Asosiy avtomagistrallari: Lutfiy, Hamroqul Tursunqulov, Farhod, Sulton Segizboyev, Uygʻur, Nazarbek, Beshqayragʻoch, Toʻqimachi koʻchalari va Kichik halqa yoʻli. Tumanda 50 ta mahalla mavjud. Tuman hududida quyidagi sanoat korxonalari: zargarlik zavodi, bulkakonditer, sut kombinatlari, „Toshkentsut“ aksiyadorlik jamiyati, „Fonon“ zavodi, „OsiyoFud“ non mahsulotlari korxonasi, „Chevar“ tikuvchilik ishlab chiqarish. birlashmasi, „Gazavtomatika“ korxonasi, „Toshinterm“ Oʻzbekiston – Xitoy, „Shayxontohurtekstil“ qoʻshma korxonalari, Toshkent mexanizatsiya vositalari va jihozlari hamda stanoksozlik tajriba eksperimental mexanika zavodi, toʻqimachilik kombinatining 4-yigiruv toʻquv fabrikasi, 13 avtotransport va 5 qurilish tashkiloti mavjud. Tumanda Jahon tillari universiteti, Davlat soliq akademiyasi, yuridik kolleji, sanʼat internat maktabi, 3 ta akademik litsey, 5 kasb-hunar kolleji, 37 umumiy taʼlim maktabi, 53 bolalar bogʻchasi va yaslisi, 8 davolash yaslisi, 6 davolash profilaktika muassasasi, 22 poliklinika, 6 oilaviy poliklinika, 5 kasalxona va dispanser bor. Tuman aholisiga 512 oziq-ovqat va 550 sanoat mollari doʻkoni, 420 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi xizmat qiladi. 2 madaniyat uyi, 8 jamoat kutubxonasi, „Vatan“ kinoteatri, Akmal Ikromov nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi bor. Turar joy fondining umumiy foydali maydoni 3486 ming m² (2004). Tumanda qurilish ishlari 1966-yildan boshlangan. Toshkentni rekonstruksiya qilish va rivojlantirish Bosh planiga muvofiq tumanda katta qurilish ishlari olib borilmoqda; 270, 272 ATS, stomatologiya poliklinikasi, maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, „Karvonsaroy bozori“, „Oʻrikzor“, „Guliston“ turar joy massivlari, bolalar bogʻchalari, maktablar qurilib ishga tushirildi. Farhod va Uygʻur koʻchalari kengaytirildi. [[Fayl:Aerial view of Tashkent, Uzbekistan.JPG|thumbnail|Toshkentning balanddan koʻrinishi]] === [[Bektemir tumani]] === Bektemir tumani (1990-yilgacha Narimonov) – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1960—1981-yillar Bektemir shaharchasi: * [[197]]3-90 yillarda shahar, * [[1981]]-90 yillarda davlat va jamoat arbobi, yozuvchi Narimon Kerbalay Najaf oʻgli Narimonov (1870—1925) nomi bilan yuritilgan. * [[1990-yil]]dan Toshkent tarkibidagi Bektemir tumani. [[Chirchiq daryosi]]ning chap sohilida. Bu daryo Bektemir tumanini boshqa tumanlardan ajratib turadi. * Maydoni 1,83 ming ga, shu jumladan koʻkalamzorlashtirilgan hududi 0,012 ming ga. * Aholisi 29,9 ming kishi (2004). * Koʻchalar soni 45 ta. Asosiy yirik koʻchalari: Husayn Boyqaro, Ohangaron shohkoʻchasi, Bektemir. * 12 ta mahalla mavjud. Tuman hududida „Oʻzsmatana“, „Agrokeramika“, „Mirmaks“ qoʻshma korxonalari, 17 sanoat korxonasi, shu jumladan, Toshkent motor, „Irgidromash“ va boshqalar, 9 transport muassasasi, „SredazVNIIgidromash“ ilmiy tadqiqot instituta, 5 umumiy taʼlim maktabi, musiqa maktabi, bolalar sport maktabi, 13 bolalar bogʻchasi, 16 tibbiyot davolash muassasasi, 4 poliklinika bor. Tumanda 522 yirik hamda kichik oʻrta biznes subyektlari faoliyat koʻrsatadi, shundan 44 tasi xorijiy investitsiyalar ishtirokida tuzilgan korxonalardir. Tuman aholisiga 11 oziq-ovqat, 4 sanoat mollari, 7 aralash mollar doʻkonlari, univermag, 30 ovqatlanish korxonasi, maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari xizmat qiladi. 5 jamoat kutubxonasi, klub, madaniyat uyi, kinoteatr, 10 dan ziyod bolalar sport maydonchalari, tennis korti, 2 futbol maydoni bor. Tumanda Oʻrta Osiyoda yagona boʻlgan „Golfklub“ tashkil etilgan. === [[Mirzo Ulugʻbek tumani]] === Mirzo Ulugʻbek tumani (1935-yilgacha – Proletar tumani, 1992-yilgacha Kuybishev tumani; 1992-yil maydan Mirzo Ulugʻbek tumani) – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1929 i. tashkil qilingan. Hozirgi chegarasi 1978-yildan buyen oʻzgarmagan. Toshkentning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Toshkent markazi (Amir Temur xiyoboni)dan boshlanib, shimoli-sharqiy tomonga, Toshkent avtomobil halqa yoʻligacha boradi. Feruza mavzesi, Toshkent traktor zavodi, Ulugʻbek shaharchasi gʻam tuman hududiga kiradi. Maydoni 3,2 ming km², shu jumladan, koʻkalamzorlashtirilgan hudud – 0,579 ming ga. Aholisi 247,6 ming kishi (2004). Tuman hududida tarixiy va madaniy yodgorliklardan Kirxa (1892) saqlangan. Koʻchalar soni 532 ta. Asosiy magistrallari: Pushkin, Parkent, Temur Malik, Oqqoʻrgʻon koʻchalari, Buyuk ipak yoʻli shohkoʻchasi, Habib Abdullayev koʻchasi, Kichik halqa yoʻl. 49 ta mahalla mavjud. Tuman hududida 377 yirik korxona, shundan 28 sanoat korxonasi (shu jumladan, „Toshkentkabel“, traktor zavodlari, „Oʻzbekiston paxtachilik mashinasozligi“, lokboʻyoq zavodlari.), 3119 kichik va oʻrta biznes subyektlari bor. 27 ilmiy tadqiqot instituta, 10 loyiha instituti, 4 oliy oʻquv yurti (Madaniyat instituti, Jahon iktisodiyoti va diplomatiya universiteti va boshqalar) xamda umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti, harbiy akademiya, Ichki ishlar vazirligi akademiyasi, Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti, yozuvchilar, kompozitorlar, meʼmorlar ijodiy uyushmalari va teatr jamiyati, 33 umumiy taʼlim maktabi, 12 kasbxunar kolleji, 4 bolalar musiqa maktabi va sanʼat maktabi, 10 kasalxona va dispanser, „Ona va bola“ markazi, 11 oilaviy poliklinika, 2 tibbiysanitariya qismi ishlab turibdi. [[Fayl:Tashkent Downtown.jpg|thumb|right|250px|Toshkent koʻchalari]] Aholiga 176 oziq-ovqat doʻkoni, 244 sanoat mollari doʻkoni, 304 umumiy ovqatlanishkorxonalari, 517 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi xizmat qilmoqda. Muxtor Ashrafiy, Sergey Yesenin uymuzeylari, 28 jamoat kutubxonasi, 3 madaniyat uyi va saroyi, 3 madaniyat va istirohat bogʻi, hayvonot bogʻi va boshqa ishlab turibdi. Turar joy fondining umumiy foydalanish maydoni 2579 ming m2. === [[Mirobod tumani]] === Mirobod tumani (1992-yilgacha Lenin tumani) – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1929-yil Shayxontohur tumani bilan birgalikda tashkil etilgan. Hozirgi chegarasi 1977-yildan buyon oʻzgarmagan. Tuman Toshkentning janubiy qismida joylashgan. Shimolida Amir Temur xiyobonidan halqa yoʻligacha choʻzilgan. Maydoni 1,71 ming ga, shu jumladan koʻkalamzorlashtirilgan hududi −0,356 ming ga. Aholisi 123,8 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 103 ta, shundan 8 tasi markaziy koʻcha hisoblanadi. Bularga Fitrat, Movarounnahr, Nukus, Kosmonavtlar koʻchasi, [[Taras Shevchenko]], Fargʻona yoʻli va boshqa kiradi. 39 ta mahalla mavjud. Toshkent janubdan Bektemir, sharqdan Hamza, shimoldan Yunusobod, shimoli-gʻarbdan Yakkasaroy, janubi-gʻarbdan Sergeli tumanlari bilan chegaradosh. Tuman chegaralari Sharof Rashidov, Istiqlol, Oxunboboyev, Fargʻona yoʻli, Toshkent Katta halqa yoʻli, Beshkent, Fitrat, Turgʻunboyeva,. Oq yoʻl, Kichik Beshyogʻoch, Nukus, Kunayev koʻchalaridan oʻtadi. Toshkent metropolitenining „Oybek“, „Toshkent“ stansiyalari Mirobod tumani hududidadir. Tuman hududidan 4 ta kanal (Baratxoʻja, Qorasuv, Salor, Tolariq) oqib oʻtadi. Mirobod tumanida 3167 korxona va tashkilot faoliyat koʻrsatadi, shundan 349 tasi yirik, 818 tasi kichik va oʻrta biznes subyektlaridir. Toshkent shahri boʻyicha sanoat ishlab chiqarish. umumiy hajmidagi tumanning ulushi 10,5 % ni tashkil etadi. „Oʻzelektroapparat“, „Oʻzkimyofarm“, „Foton“, „Tong“ aksiyadorlik jamiyatlari, „Oʻztemiryoʻlmashtaʼmir“, „Uchqun“ kabi yirik sanoat korxonalari respublika ahamiyatiga ega. Mirobod tumanida asosiy doiradagi sanoat korxonalari soni 31 tani tashkil qilib, sanoatning 8 ta tarmogʻi boʻyicha faoliyat yuritadilar, bular yengil sanoat, oziqovqat, tibbiyot, matbaa sanoati, mashinasozlik va metallni qayta ishlash sohasi, yogʻochni qayta ishlash va qogʻoz ishlab chiqarish. sanoati, kimyo va neft kimyosi sanoati, qurilish ashyolari ishlab chiqarish. tarmoqdaridan iborat. Xalq isteʼmoli mollari ishlab chiqarish. hajmlarining eng yuqori oʻsish surʼatlari yengil, oziq-ovqat sanoat sohalarida kuzatiladi. Tuman eksport salohiyatining asosiy qismi „Oʻzbekiston havo yoʻllari“ va „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ kompaniyalariga toʻgʻri kelib, Toshkent shahri boʻyicha eksportning 1/3 qismi tuman ulushiga toʻgʻri keladi. Tumandagi oʻzida chiqarilgan mahsulot eksporti bilan shugʻullanuvchi korxonalar „Oʻzelektroapparat“, „Foton“ aksiyadorlik jamiyatlari, „Kvark“, „Oʻztemiryoʻlmashtaʼmir“, „Toshelektroapparat“ korxonalari va boshqadir. Mirobod tumanida [[Mirobod bozori]], [[aeroport]], temir yoʻl vokzali, 17 umumiy taʼlim, 2 musiqa, 3 sport maktabi, 8 kasb hunar kolleji, 3 akademik litsey, 6 oliy oʻquv yurti (Toshkent Vestminster universiteti, Toshkent davlat aviatsiya, Toshkent farmatsevtika, Toshkent temir yoʻllari transporti muhandislari, Toshkent sharqshunoslik, Toshkent avtomobil va yoʻllar institutlari), 5 oʻrta maxsus bilim yurti faoliyat koʻrsatadi. Aholiga 778 savdo va 180 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi xizmat koʻrsatadi. Ulardan 108 oziq-ovqat, 55 sanoat mollari doʻkonlari, 227 ovqatlanish, 160 nooziq, 160 aralash, 58 nostatsionar savdo shoxobchalaridir. Toshkent shahar, viloyat hokimiyatlari, Alisher Navoiy nomidagi oʻzbek davlat akademik opera va balet katta teatri, Toshkent davlat rus akademik drama teatri, shuningdek, 4 madaniyat uyi, 2 madaniyat va istirohat bogʻi, Le Meridian otel Tashkent Palace, „Poytaxt“ mehmonxonalari, 7 kutubxona, Sanʼat, Temir yoʻl texnikasi, Tibbiyot muzeylari, Oʻzbekiston Badiiy akadimyasi Markaziy koʻrgazma zali mavjud. Tumanda 1 klinik shifoxona, bolalar kasalxonasi, shahar klinik ruhiy kasalliklar shifoxonasi, 2 tugʻruq majmuasi (4 va 5 sonli), 40 oilaviy poliklinika, Temir yoʻl, Tashqi ishlar vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Markaziy konsultativ tashxis poliklinikalari, stomatologiya poliklinikasi (7-sonli), shahar jismoniy tarbiya dispanseri, teritanosil kasalliklari dispanseri (1-sonli), Toshkent shahar yoʻlovchitransport tibbiyot sanitariya qismi, shahar bolalar ruhiy asab kasalliklari shifoxonasi va sanatoriy ishlab turibdi. Turar joy fondining umumiy maydoni 1432,1 ming m2. === [[Sergeli tumani]] === Sergeli tumani – shahardagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1967-yilda tashkil etilgan. Toshkent shahrining janubiy gʻarbiy qismida. Toshkent hududi markaziy temir yoʻl trassasidan Chirchiq daryosi qayirlarigacha boʻlgan yerlarni, janubiy gʻarbda Choshtepa, Noʻgʻayqoʻrgʻon, Toshkent aeroporti atrofi, Qoʻyliq 5-7, Sergeli 1 – 8, Sputnik (Yoʻldosh), Doʻstlik, Quruvchilar mavzelari, Eski Sergeli, Sanoat zonasini qamrab oladi. Shimoliy gʻarbdan Toshkent viloyatining Zangiota, janubi-sharqsan Yangiyoʻl tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 5,19 ming ga, shu jumladan, koʻkalamzor yerlar 0,347 ming ga. Aholisi 154,4 ming kishi (2004). Mahallalar va uyjoy shirkatlari soni 33 ta boʻlib, 14 ta mavze va Yoʻldosh (Sputnik) shaharchasidagi (1966-yilda tashkil etilgan) 17 ta kichik mavzedan iborat. Koʻchalar soni 147 ta. Asosiy magistrallari: Toshkent avtomobil halqa yoʻlining janubiy qismi, Yangi Sergeli, Choshtepa, S. Tolipov, Qipchoq koʻchasi; Toshkent- Angren temir yoʻl ham tuman hududidan oʻtadi. Sergeli tumanida 1101 korxona boʻlib, shulardan 167 tasi yirik, 252 tasi kichik va boshqa korxonalardir. 330 ta sanoat korxonasida: mebel, ikkilamchi kora va rangli metall, porshen, gigroskopik paxta, asfalt, rezina va plastmassa buyumlari, yogʻochni qayta ishlash, charm va boshqa mahsulotlar ishlab chiqariladi. „Fayz“ xolding kompaniyasi, „Mebel“ korxonasi, aviatsiya taʼmirlash zavodi, „Novator“ (traktor porshenlari), „BarakatAlfa“ (gigroskopik paxta), „Grinvord“ (bolalar oziq-ovqati, meva sharbatlari), Toshkent temir yoʻl masofasi (konteynerlar joʻnatadi) korxonalari, Quyoshdan himoyalash buyumlari zavodi (plastmassa romlar va boshqalar), „Toshkent“ xalqaro aeroporti, Sergeli aviaotryadlari, 3 avtokombinat, „RAF“ avtokorxonasi (yoʻlovchilarga kichik avtobusda xizmat koʻrsatiladi), 4, 12avtobus saroylari mavjud. Shuningdek, 973 ta tadbirkor faoliyat koʻrsatadi. Tumanda 27 umumiy taʼlim maktabi, 5 ta maktabdan tashqari taʼlim markazi, 6 kasbhunar kolleji, 2 bolalar sport maktabi bor. Sogʻliqni sakdash sist[[ema]]sida 491 oʻrinli 3 ta shahar kasalxonasi, 5 poliklinika, tugʻruqxona, teritanosil kasalliklari dispanseri, 33 dorixona Aholiga xizmat koʻrsatadi. St.da Oʻzbekiston Respublikasi tashki iqtisodiyot milliy banki, Sanoat qurilish banki, „Asakabank“, Uyjoy jamgʻarma banki, Xalq banki boʻlimlari mavjud. Shahardagi eng yirik savdo majmualaridan dexdon bozori, Sergeli, „Avtomakon“ bozori, Poytaxt Sergeli savdo markazi ishlab turibdi. 8 kutubxona, 3 madaniyat uyi, Usmon Nosir va Yangi Sergeli madaniyat va istirohat bogʻlari, musiqa maktabi bor. 106 sport inshooti, shu jumladan, stadion, 5 suzish havzasi, 43 sport zali, 51 sport maydonchasi, 4 sogʻlomlashtirish sport majmuasi mavjud. Tumanda qurilish ishlari, asosan, [[Toshkent zilzilasi]] (1966-yil)dan keyin boshlangan boʻlib, 1 va 2 qavatli yogʻoch uylar qurilgan. Sergeli turar joy [[daha]]sidagi 4 va 9 qavatli binolar 1980- 90 yillarda qad koʻtargan. St. turar joy fondining umumiy foydali maydoni 2718,5 ming m2 (2004). Tumanning asosiy yoʻnalishi – umumshahar markazi bilan bogʻlaydigan Yangi Sergeli koʻchasi. Tuman hududida Choshtepa va Noʻgʻayqoʻrgʻon arxeologik yodgorliklari bor. === [[Olmazor tumani]] === Olmazor (sobiq [[Sobir Rahimov]]) tumani – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1970-yilda tashkil kilingan. Sobir Rahimov nomi bilan atalgan. 1980-yildan hozirgi chegarasida. Toshkentning shimoli-gʻarbida joylashgan. Shimoli-gʻarbda Toshkent viloyati Zangiota tumani, shimoliy va shimoliy sharqda Toshkent tumani, sharqda Yunusobod tumani, janubiy va janubi-gʻarbda Shayxontohur tumani bilan chegaradosh. Maydoni 3,4 ming ga, shu jumladan koʻkalamzor yerlari 1,01 ming ga. Aholisi 283,6 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 290 ta. Asosiy magistrallari: Beruniy, Niyozov, Kichik halqa yoʻl, Forobiy, Ziyomov, Chimboy, Us t a Shirin, Tansiqboyev, Hasanov, Oybek va Qorasaroy koʻchalari. 58 ta maxalla mavjud. Tuman hududida „Kolorfleks“, „Imperial“, „Osiyobatareya“ qoʻshma korxonalari, 30 sanoat korxonasi, shu jumladan, „Toshkentmarmar“ ishlab chiqarish. birlashmasi, „Mikond“, agregat, tajribamexanika, ekskavator taʼmirlash, „Kompressor“, „Oniks“ va chinni zavodlari, „Toshkent mebel“ ishlab chiqarish birlashmasi, „Tola“ (pillakashlik) korxonasi, bosh kiyimlar fabrikasi, 10 avtotransport va 10 kurili sh tashkiloti faoliyat koʻrsatadi. Tumanda 19 ilmiy tadqiqot instituti, 4 loyihalash tashkiloti („Oʻzgazloyiha“, „Oʻzqishloqxoʻjalik loyiha“, Xalq taʼlimi Vazirligining loyihakonstruktorlik byurosi, „Tash. ZNIIEP“), 3 oliy oʻkuv yurti (OʻzMU, ToshDTU, 2Toshkent tibbiyot instituti), 1 litsey, 1 kasbxunar kolleji, 37 umumiy taʼlim maktabi, 1 sanʼat, 1 ta musika maktabi, 60 ta maktabgacha tarbiya muassasasi bor. Tuman aholisiga 47 oilaviy poliklinika, 20 ta kasalxona, 8 madaniyat uyi va saroyi, 10 ta kutubxona, yosh tomoshabinlar teatri, tabiat muzeyi, 3 ta bozor, 5 ta stadion, 6 ta suzish havzasi, 57 sport zali, 10 ta tennis majmuasi xizmat koʻrsatadi. Tuman xududida „Oymomo“ madaniyat va istirohat bogʻi, bir necha kichik dam olish maskanlari, „Oʻzekspomarkaz“ xalqaro koʻrgazmalar majmui, „Olimpiya“ mexmonxonasi faoliyat koʻrsatadi. 110 oziqovkat va 51 sanoat mollari dukoni, 196 umumiy ovqatlanish korxonasi, 467 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi mavjud. Mustaqillik yillarida Sagʻbon, Qorasaroy, Forobiy koʻchalari kengayib, Moyqoʻrgʻon, Beshqoʻrgʻon mavzelari tashkil qilindi, uz. 1&nbsp;km dan ziyod koʻprik bunyod etildi. Tuman xududida meʼmoriy yodgorliklardan Barokxon madrasasi, Qaffol Shoshiy maqbarasi bor. Beruniy, Furqat, Sobir RahimovvaL. B. Shastri, Berdaq, A. Kodiriyga haykal oʻrnatilgan. Shahar metropolitenining Beruniy metro styasi tuman xududida joylashgan. === Yunusobod tumani === {{Asosiy|Yunusobod tumani}} Yunusobod tumani – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birligi boʻlib, 1936-yilda ''Kirov tumani'' nomi bilan tashkil qilingan. 1992-yil may oyidan Yunusobod tumani qayta nomlandi. Yunusobod nomining kelib chiqishi haqida turlicha fikrlar bor. Ayrim tadqiqotchilar (akademik A. Muhammadjonov) fikricha, joyning nomi juda qadimgi boʻlib, asli „Yunusrabot“ deb atalgan. Bu oʻrinda „rabot“ karvonsaroy maʼnosida qoʻllangan (qarang [[Rabot]]). Shimoliy tomondan shaharga kiruvchilar shu joyda qoʻnib oʻtishgan. Mahalliy ziyolilarning fikricha, joyning nomi sebzorlik tadbirkor Yunushoji Nodirhoji oʻgʻli (19-asr, Yunusobod Oktepasida bogʻrogʻlari boʻlgan) haqidagi rivoyatlar bilan bogʻliq. Tuman shaharning shimoliy qismida joylashgan. Amir Temur xiyobonidan boshlanib shimoliy tomonga, Toshkent katta halqa yoʻligacha davom etadi. Maydoni 4,14 ming ga, shu jumladan, koʻkalamzorlashtirilgan maydoni 1,073 ming ga. Aholisi 289,0 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 441 ta. Asosiy magistral koʻchalari: Sharof Rashidov, Amir Temur, Ahmad Donish, Xurshid, Gʻani Mavlonov, Jahon Obidova, Gvardiya polkovnigi Xoʻjayev. 50 ta mahalla mavjud. Tuman hududida 3547 korxona va tashkilot boʻlib, kichik va oʻrta biznes subyektlarining sanoat ishlab chiqarishdagi ulushi 36,3 %, qurilishda 64,2 %, savdo va umumiy ovqatlanish sohasida 50,9 % ni tashkil etadi. Ular orasida 155 ta qoʻshma korxona faoliyati ishlab chiqarish va aholiga xizmat koʻrsatishga yoʻnaltirilgan. Sanoat korxonalaridan „Uzbekqishloqmash“, „Yulduz“ tikuvchilik, „Asbobsoz“, „Raupxon“ korxonalari; vagon taʼmirlash zavodlari, kitobjurnal fabrikasi, „Oʻzbekenergotaʼmir“ ishlab chiqarish birlashmalari va boshqa ishlab turibdi. Chet el investitsiyalari ishtirokida faoliyat koʻrsatayotgan „Dilek interprays“, „Aylin Gida Sanayi“, „Aziya Silk“ shoʻʼba korxonalari, „Rastr“, „Supertekstil“ korxonalari, shuningdek, mebel ishlab chiqaruvchi 3 ta kushma korxona bor. 20 ga yaqin ilmiy tadqiqot instituta, loyihalash institutlari, 6 litsey, 6 kasbhunar kolleji, 4 oliy oʻquv yurti, 42 umumiy taʼlim maktabi, 3 musiqa maktabi, 70 maktabgacha tarbiya muassasasi, 8 ta kasalxona, 40 poliklinika va ambulatoriya muassasalari, 1 sanatoriy bor. 2 kinoteatr, „Turkiston“ kinokonsert zali, Temuriylar tarixi davlat muzeyi, Oʻzbekiston xalklari tarixi davlat muzeyi, Oʻzbekiston tasviriy sanʼat galereyasi, hayvonot bogʻi, „Interkontinental“, „Ded[[ema]]n Silk Road“, „Sheraton“ mehmonxonalari, Shahidlar xotirasi majmuasi, 5 madaniyat uyi, 12 kutubxona, 186 sport inshootlari, Olay, Yunusobod bozorlari, 1785 ta savdo, 356 ta umumiy ov~ qatlanish va 467 ta maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari ishlab turipti. Toshkentning asosiy televizion minorasi tuman hududida joylashgan. Turar joy fondining umumiy foydali maydoni 5223 ming m2. Toshkent hududida T. metropoliteni Yunusobod yoʻnalishining Yunus Rajabiy, Abdulla Qodiriy, Minor, Habib Abdullayev styalaridan elektr poyezdlar qatnaydi. 2005-yilgacha yana 3 stya (F. Xoʻjayev, „Yunusobod“, „Turkiston“)ni ishga tushirish yuzasidan ishlar olib borilmoqda. === Yakkasaroy tumani === {{Asosiy|Yakkasaroy tumani}} Yakkasaroy tumani – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1936-yil Frunze tumani nomi bilan tashkil qilingan. 1992-yil maydan Toshkent deb ataldi. Tuman Toshkentning janubiy va qisman markaziy kismida joylashgan. Shimolida Oʻzbekiston koʻchasidan janubida Urta Osiyo temir yoʻl liniyasigacha choʻzilgan. Maydoni 1,39 ming ga, shu jumladan, koʻkalamzorlashtirilgan hududi 0,144 ming ga. Aholisi 112,3 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 156. Asosiy magistrallari: Bobur, Usmon Nosir, Nukus, Uzbekistan, Shota Rustaveli, Afrosiyob koʻchalari. 17 ta mahalla mavjud. Tuman hududida 24 sanoat korxonasi va 32 qurilish tashkiloti joylashgan. 3 avtotransport korxonasi, yuk ortishtushirish temir yoʻl styasi, avtovokzal ishlab turibdi. Yirik sanoat korxonalaridan „Toshtoʻqimachi“ kombinati, „Toshkent yogʻochni qayta ishlash zavodi“, Temirbeton mahsulotlari zavodi, „Agama“ korxonasi, poyabzal, Sanoatindustriya birlashmalari va boshqa faoliyat koʻrsatadi. 26 ilmiy tadqiqot instituta, loyihalash tashkilotlari va konstruktorlik byurosi, 4 oliy oʻkuv yurti (Nizomiy nomidagi Pedagogika universiteti, Toʻqimachilik va yengil sanoat instituti, Mannon Uygʻur nomidagi Sanʼat instituti, Toshkent Xoreografiya oliy maktabi), 6 ta kasbhunar kolleji va litseylar, 19 umumiy taʼlim, 2 sport, 2 musiqa maktablari, 8 kutubxona mavjud. Tuman aholisi salomatligi muhofazasini 14 davolash muassasasi va 5 ta oilaviy shifoxona taʼminlaydi. „Toʻqimachi“ stadioni, 4 suzish havzasi, 29 sport zali, 89 korxona va muassasalarga qarashli sport maydonchalari, 2 megʻmonxona, 1 kinoteatr, 9 kutubxona, Bobur nomidagi madaniyat va istirohat bogi, Respublika Baynalminal madaniyat markazi, qoʻgʻirchoq teatri, Amaliy sanʼat muzeyi, Oʻzbekiston Badiiy Akademiyasining koʻrgazmalar zali mavjud. Aholiga 97 oziq-ovqat, 60 sanoat mollari doʻkoni, 188 umumiy ovqatlanish korxonasi, 129 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi, „Askiya“ dehqon bozori xizmat koʻrsatadi. Tumandagi koʻp qavatli binolar asosan, „Boshliq“, „Qushbegi“ turar joy massivlari va yirik magisgrallar boʻylab joylashgan. === Yashnobod tumani === {{Asosiy|Yashnobod tumani}} Yashnobod tumani – Toshkentdagi maʼmuriy hududiy birligidir. 1968-yilda tashkil qilingan tumanga Hamza nomi qoʻyilgan. Gʻarbda Amir Temur xiyoboni va Yoʻldosh Oxunboboyev koʻchasidan boshlab sharqda Ohangaron yoʻligacha davom etadi. Xududi 3,46 ming ga shu jumladan, koʻkalamzorlar – 172 ga. Aholisi 208,7 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 220 ta. Asosiy magistrallari: Jarqoʻrgʻon, Lisunov, Hamza, Yoʻldosh Oxunboboyev koʻchalari va Fargona, Ohangaron yoʻllari. Toshkentda 50 ta mahalla mavjud. Tuman hududida 2152 ta tashkilot, shu jumladan, 34 sanoat korxonasi (Toshkent aviatsiya ishlab chikarish birlashmasi oʻrnida Texnopark, „Toshqishloqmash“, „Toshmargyogʻ“, „Toshkentvino“, „Oʻzbek qogʻozi“, „Oʻzbekiston shampani“, „Toshdonmahsulot“, „Toshkentguruch“ aksiyadorlik jamiyatlari korxonalari va boshqalar); 168 kurilish tashkiloti; temir yoʻl transporti korxonalari – teplovoz va vagon depolari, Toshkent yuk ortishtushirish temir yoʻl stansiyasi bor. Shuningdek, tumanda 37 transport va aloqa korxonalari joylashgan. Keyingi yillarda tashkil qilingan „Farm Glase“ Uzbekistan-Britaniya, „Tufin“ Oʻzbekiston-Isroil, „LokKolorSintez“ Oʻzbekiston – Shveysariya, „XobasTapo“ Oʻzbekiston-Germaniya-Shveysariya, „NWA“ – Oʻzbekiston-Rossiya qoʻshma korxonalarida import oʻrnini bosuvchi va eksportbop mahsulotlar ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan. Yashnobod tuminida [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi]] Prezidiumi, 3 ilmiy tadqiqot instituta, [[Oʻzbekiston milliy axborot agentligi]], 25 umumiy taʼlim maktabi, 50 ta maktabgacha tarbiya muassasasi, 5 musiqa maktabi, 4 kasb-hunar kolleji, Toshkent birinchi tibbiyot instituti va biznes maktabi bor. 9 ta kasalxona, 30 poliklinika va ambulatoriya muassasasi, 1 qon kuyish stansiyasi faoliyat koʻrsatadi. Aholiga 359 oziq-ovqat, 595 sanoat mollari doʻkonlari, 197 umumiy ovqatlanish, 324 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari xizmat kiladi. 16 jamoat kutubxonasi, 4 kinoteatr, 2 madaniyat saroyi, 4 madaniyat uyi, „BaxtRohat“ dam olish zonasi bor. Turar joy fondining umumiy maydoni 2,5 mln.m2 ga yaqin. === Yangihayot tumani === {{Asosiy|Yangihayot tumani}} === [[Chilonzor tumani]] === Chilonzor tumani – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1963-yilda tashkil kilingan. Toponimistlarning fikricha tuman nomi chilon (jiyda) oʻsimligidan olingan. [[Toshkent zilzilasi (1966)]]dan keyin tumanda qurilish ishlari avj oldi. Toshkentning janubiy gʻarbiy qismida joylashgan. Shimolida Oqtepa kanali, sharqda Boʻrijar kanali, janubiy gʻarbda Oʻrta Osiyo temir yoʻl boʻylab Toshkent avtomobil halqa yoʻli va Bobur koʻchasigacha davom etgan. Maydoni 2994 ga, shu jumladan, koʻkalamzorlashtirilgan maydonlar 1,334 ming ga. Aholisi 217,1 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 262 ta. 45 ta mahalla mavjud. Tumandagi baʼzi joylar Toshkent tarixi bilan bogʻliq. Chilonzor Oktepasi arxeologik yodgorligi (4-8-asrlar, 10- 11-asrlar), Abulqosim Shayx madrasasi, Xayrobod Eshon meʼmoriy majmuasi kabi meʼmoriy yodgorliklar shu tuman xududida joylashgan. Asosiy magistrallari – Xalqlar doʻstligi, Muqimiy, Choʻponota, Farhod, Gavhar, Chilonzor, Qatortol, AlXorazmiy koʻchalari. Hududida qoʻshma korxonalar („Sovplastital“ Oʻzbekiston – Italiya qoʻshma korxonasi, „Oʻzbegiminterneshnl“ qoʻshma korxonasi va boshqalar), 24 sanoat korxonasi (shu jumladan, 3 poyabzal ishlab chiqarish birlashmasi, koʻrlar jamiyatining ishlab chiqarish kombinati, „Rele va avtomatika“, „Algoritm“ korxonalari, elektr roʻzgʻor buyumlari zavodlari); 8 ilmiy tadqiqot instituta, 8 loyihalash instituti, konstruktorlik byurosi, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, 38 umumiy taʼlim maktabi, 20 akademik litsey va kollej, 65 maktabgacha yoshdagi bolalar muassasasi; 9 kasalxona va 31 ta poliklinika bor. Aholiga 152 oziqovqat, 64 sanoat mollari doʻkonlari, 121 umumiy ovqatlanish korxonasi, 96 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi, Chilonzor buyum bozori xizmat kiladi. Mukimiy nomidagi musiqa va drama teatri, Davlat musiqali komediya (operetta) teatri, 2 kinoteatr, Navoiy nomidagi Milliy bogʻ, Gʻafur Gʻulom nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi, Xalqlar doʻstligi saroyi faoliyat koʻrsatadi. 4 stadion, 101 sport zali, 166 sport maydonchalari, 6 suv havzasi, otchopar majmuasi bor. Turar joy fondining umumiy foydali maydoni 3178 ming m2. === [[Shayxontohur tumani]] === [[Shayxontohur tumani]] – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1929-yil Oktabr tumani nomi bilan tuzilgan. 1992-yilda Shayxontohur ([[Shayx Xovandi Tohur]]) tumani deb oʻzgartirilgan. 1978-yildan hozirgi chegarada. Shimoli-gʻarbda [[Zangiota tumani]], shimolida Sobir Rahimov, shimoli-sharqda va sharqda Yunusobod, janubida Chilonzor va Yakkasaroy, gʻarbda Akmal Ikromov tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 2,73 ming ga, shu jumladan koʻkalamzorlashtirilgan maydonlar 0,832 ming ga. Aholisi 263,1 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 622 ta. Asosiy magistrallari: Abdulla Qodiriy, Navoiy, Uzbekistan, Beruniy shohkoʻchalari, Furqat, Uygʻur, Samarkand darvoza koʻchalari. Xalqlar doʻstligi, Xadra, Chorsu, Otstepa maydonlari, 48 ta mahalla bor. Tumanda 3379 korxona va tashkilot mavjud. 9 sanoat korxonasi, shundan „Sharq guli“ badiiy, Toshkent tikuvchilik, „Orzu“ ishlab chiqarish birlashmalari, Toshkent matbaa kombinati, koʻnmoʻyna zavodi va boshqa ishlab turibdi. 3069 kichik va oʻrta biznes subyektlari qayd etilgan. Toshkentda 18 vazirlik, davlat qoʻmitalari va yirik idoralar, meʼmorlik va shaharsozlik bosh boshqarmasi, 11 loyihalash instituti, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Navoiy nomidagi adabiyot muzeyi, Seysmologiya, Polimerlar kimyosi va fizikasi, Mikrobiologiya institutlari, Arxitektura va qurilish, kimyotexnologiya institutlari, 16 oʻrta maxsus oʻquv yurti, 42 umumiy taʼlim maktabi va boshqa muassasa, tashkilotlar bor. 10 ta oilaviy va stomatologiya shifoxonasi, 18 poliklinika va ambulatoriya, 8 kasalxona xizmat koʻrsatadi. Mustaqillik yillarida tuman hududida Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi, Islom universiteta, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti qoshidagi akademik litsey qurildi, Oʻzbek milliy akademik drama teatri, „Chorsu“ savdo markazi binolari hamda Eski joʻva bozori kayta taʼmirlandi. Eng yirik guzarlari: „Gulzor“, „Ipakchi“, „Koʻkcha“, „Islomobod“. Tumanda „Yangi Kamolon“, „Huvaydo“, „Bogʻkoʻcha“, „Choʻponota“, „Ipakchi“ mahallalarida katta sport maydonlari mavjud. 562 oziq-ovqat, 346 sanoat mollari doʻkonlari, 174 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, „Chorsu“ savdo markazi tuman aholisiga xizmat koʻrsatadi. Oʻzbek milliy akademik drama teatri, Abror Hidoyatov nomidagi Oʻzbek davlat drama teatri, Satira teatri, Rus yosh tomoshabinlar teatri, sirk, „Sanʼat saroyi“, „Oʻzkoʻrgazmasavdo“ saroyi, 9 madaniyat uyi va muassasasi, Kino uyi, 22 jamoat kutubxonasi, 4 kinoteatr va boshqa, „Paxtakor“ stadioni, „JAR“ sport majmui, „Sharq“, „Xadra“, „Yoshlar uyi“, „Sun Shine Tyron“ mehmonxonalari ishlab turibdi. Tuman hududida meʼmoriy yodgorliklaridan Koʻkaldosh madrasasi (16-asr), Yunusxon (15-asr), Shayx Zayniddinbobo (13-14alar) maqbaralari saqlangan. == Geografiya va iqlim == [[File:Tashkent,_Uzbekistan,_city_and_vicinities,_satellite_image_LandSat-5,2010-06-30.jpg|left|thumb|Toshkent va uning atrofi, sunʼiy yoʻldosh tasviri Landsat 5, 2010-06-30]] === Geografiya === Toshkent Oʻzbekistonning ikkinchi shahri boʻlgan [[Samarqand]] va [[Chimkent]]ni [[Oʻzbekiston va Qozogʻiston chegarasi|chegaradan]] oʻtadigan yoʻlda, suvli tekislikda joylashgan. Toshkent [[Qozogʻiston]] bilan chegaradosh ikkita oʻtish joyidan atigi 13&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 1 milliondan ortiq boʻlgan eng yaqin geografik shaharlar: [[Chimkent]] (Qozogʻiston), [[Dushanbe]] (Tojikiston), [[Bishkek]] (Qirgʻiziston), [[Qashqar (shahar)|Qashgʻar]] (Xitoy), [[Olmaota]] (Qozogʻiston), [[Kobul (shahar)|Kobul]] (Afgʻoniston) va [[Peshovar]] (Pokiston). Toshkent [[Chirchiq (daryo)|Chirchiq daryosi]] va uning bir qancha irmoqlarining quyilishida joylashgan va {{Cvt|15|m}} ga qadar chuqur allyuvial yotqiziqlarda qurilgan. Shahar faol tektonik zonada joylashgan boʻlib, koʻplab silkinishlar va baʼzi zilzilalar sodir boʻladi. Toshkentda mahalliy vaqt [[UTC|UTC/GMT]] +5 soat. === Iqlim === Toshkentda Oʻrta yer dengizi iqlimi (Köppen: ''Csa'')<ref name="Koeppen" /> nam kontinental iqlim (Köppen: ''Dsa'') bilan chegaradosh.<ref name="Koeppen">[//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f0/Asia_K%C3%B6ppen_Map.png Updated Asian map of the Köppen climate classification system]</ref> Natijada, Toshkentning qishi sovuq va tez-tez qorli boʻlib, odatda Oʻrta yer dengizi iqlimi bilan bogʻliq boʻlmagan va yozi uzoq, issiq va quruq boʻladi. Koʻpincha [[yogʻingarchilik]] qishda sodir boʻladi, u koʻpincha qor shaklida tushadi. Shahar qish boshida va bahorda yogʻingarchilikning ikki choʻqqisini boshdan kechiradi. Bir oz gʻayrioddiy yogʻingarchilik shakli qisman uning {{Cvt|500|m|ft}} balandligiga xos. Toshkentda yoz uzoq, odatda maydan sentyabrgacha davom etadi. Iyul va avgust oylarida Toshkent juda issiq boʻlishi mumkin. Shaharda yozda, ayniqsa, iyundan sentyabrgacha juda kam yogʻingarchilik kuzatiladi.<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.tashkent-travel.com/weather |sarlavha=Tashkent weather forecast |qaralgan sana=11 June 2009 |muallif=Tashkent Travel |arxivurl=https://web.archive.org/web/20090529214452/http://www.tashkent-travel.com/weather |arxivsana=29 May 2009}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://www.happytellus.com/tashkent/uzbekistan |sarlavha=Tashkent, Uzbekistan travel information |qaralgan sana=11 June 2009 |muallif=Happy-Tellus.com |nashriyot=Infocenter International Ltd. |arxivurl=https://web.archive.org/web/20090627124528/http://www.happytellus.com/tashkent/uzbekistan |arxivsana=27 June 2009}}</ref> == Shahar hokimligi == Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, Toshkentda Oʻzbekistonning boshqa viloyat va shaharlarida boʻlgani kabi boshqaruvning tarixiy-milliy shakli – [[hokim]]lik oʻrnatildi. [[1991-yil]] [[18-noyabr]]da Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining „Oʻzbekiston Respublikasi poytaxti – Toshkent shahri maqomi va davlat hokimiyati organlari toʻgʻrisida“gi qaroriga muvofiq Toshkentda hokim lavozimi joriy etildi. [[Toshkent shahar hokimi]] [[Prezident]] tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi hamda Xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiqlanadi. Shahardagi tumanlarning hokimlari shahar hokimi tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi hamda xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiqlanadi. Shahar hokimlari: * [[Adhambek Fozilbekov]] (1991—1994) * [[Kozim Toʻlaganov]] (1994—2001) * [[Rustam Shoabdurahmonov]] (2001—2005) * [[Abduqahhor Toʻxtayev]] (2005—2011) * [[Rahmonbek Usmonov]] (2011—2018) * [[Jahongir Ortiqxoʻjayev]] (2018—2023) * [[Baxtiyor Rahmonov]] (2023) * [[Shavkat Umrzoqov]] (2023—) == Aholisi == {{asosiy|Toshkent aholisi}} {{Wikidata/Population}} [[Fayl:Bread Vendor (220641945).jpeg|thumb|Toshkentning bozor koʻchalaridagi non sotuvchi.]] 1983-yilda Toshkent shahri aholisi maydoni 256&nbsp;km<sup>2</sup> boʻlgan munitsipalitetda yashovchi 1 902 000 kishini tashkil etar edi. 1991-yilga kelib, [[Sovet Ittifoqi]] tarqatilib yuborilgandan soʻng, Toshkentning doimiy aholisi soni 2 136 600 kishini tashkil etdi. Shu yili aholi soni boʻyicha ushbu shahar Sobiq Ittifoq davlatlari orasida toʻrtinchi oʻrinda turgan ([[Moskva]], [[Kiyev]] va [[Sankt-Peterburg]] shaharlaridan keyin). Hozirga kelib, Toshkent [[MDH]] va Boltiqboʻyi mamlakatlarida aholi soni boʻyicha toʻrtinchi oʻrinni egallab turmoqda. 2024-yil 1-yanvar holatiga koʻra, Toshkent shahri aholisi 3,040,786 kishini tashkil etmoqda.<ref name="StatsPop" /><ref>{{veb manbasi |url=http://dic.academic.ru/dic.nsf/es/89801/%D0%A2%D0%90%D0%A8%D0%9A%D0%95%D0%9D%D0%A2 |title=ТАШКЕНТ (город) |publisher=Dic.academic.ru |access-date=24-noyabr 2013}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-44755.htm|title=Residents of Tashkent city exceeds 2.48m people|publisher=Uzdaily.com|access-date=13-oktabr 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181013133002/https://www.uzdaily.com/articles-id-44755.htm|archive-date=13-oktabr 2018|url-status=dead}}</ref> {{Historical populations | align = none | cols = 2 | percentages = pagr | source = Oʻzbekiston Davlat Statistika Qoʻmitasi,<ref name="StatsPop">{{veb manbasi |url=https://api.stat.uz/api/v1.0/data/hududlar-boyicha-shahar-va-qishloq-aholisi-soni?lang=uz&format=pdf |title=Hududlar boʻyicha shahar va qishloq aholisi soni (2010&ndash;2021-yillar)|date=16-iyul 2021-yil|lang=oʻzbek|publisher=Oʻzbekiston Respublikasi Davlat Statistika Qoʻmitasi|accessdate=16-iyul 2021-yil}}</ref><ref name="StatsUzOld">{{veb manbasi |url=http://stat.uz/upload/iblock/f6f/Doimiy%20aholi%20soni.xls|title=Постоянное среднее число населения|date=27-sentabr 2013-yil|lang=ruscha|publisher=Oʻzbekiston Respublikasi Davlat Statistika Qoʻmitasi|accessdate=10-aprel 2014-yil|archivedate=21-oktabr 2013-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131021105721/http://stat.uz/upload/iblock/f6f/Doimiy%20aholi%20soni.xls}}</ref> [[BMT]]<ref>{{veb manbasi |url=https://esa.un.org/unpd/wup/DataQuery/ |title=World Urbanization Prospects - Population Division - United Nations |access-date=23-iyul 2018-yil}}</ref> va Demoscope.ru<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=86 Pervaya Vseobщaya perepis naseleniya Rossiyskoy imperii 1897 goda. Nalichnoe naselenie v guberniyax, uezdax, gorodax Rossiyskoy Imperii (bez Finlyandii)]</ref><ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1959 g. Chislennost gorodskogo naseleniya soyuznix respublik (krome RSFSR), ix territorialnix edinits, gorodskix poseleniy i gorodskix rayonov po polu]</ref><ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1970 g. Chislennost gorodskogo naseleniya soyuznix respublik (krome RSFSR), ix territorialnix edinits, gorodskix poseleniy i gorodskix rayonov po polu]</ref><ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg2.php Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1979 g. Chislennost gorodskogo naseleniya soyuznix respublik (krome RSFSR), ix territorialnix edinits, gorodskix poseleniy i gorodskix rayonov po polu]</ref><ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1989 g. Chislennost gorodskogo naseleniya soyuznix respublik, ix territorialnix edinits, gorodskix poseleniy i gorodskix rayonov po polu]</ref> | graph-pos = bottom |1897 |155673 |1950 |755000 |1959 |911930 |1960 |964000 |1970 |1384509 |1979 |1780002 |1980 |1818000 |1983 |1902000 |1989 |2072459 |1990 |2100000 |1991 |2130200 |1995 |2097400 |2000 |2142300 |2001 |2137900 |2002 |2136600 |2003 |2139200 |2004 |2135400 |2005 |2135700 |2006 |2140600 |2007 |2157100 |2008 |2180000 |2009 |2206300 |2010 |2234300 |2011 |2296500 |2012 |2309300 |2013 |2340900 |2014 |2352900 |2015 |2371300 |2016 |2393200 |2017 |2424100 |2018 |2464900 |2019 |2509900 |2020 |2571700 |2021 |2694400 }} == Tarixiy va arxitektura yodgorliklari == {{keng tasvir|Toshkent panoramasi.jpg|1600px|[[Toshkent teleminorasi]]dan olingan [[panorama]].}} === Madrasalar === Mustaqillik yillarida Toshkentdagi islom madaniyati obidalarining aksariyati, jumladan, Koʻkaldosh, Abulqosim, ayniqsa, Hazrati Imom mavzeida joylashgan Moʻyi Muborak, Baroqxon madrasalari qayta taʼmirlanib, ilgarigiday mahobatli manzara kashf etdi. Ular bir paytlar minglab talabalarni oʻz bagʻriga olgan gavjum goʻshalar boʻlib, rus istilosi davrida bir muddat kimsasiz, xarobaga ham aylantirildi. XIX asrda Toshkentda taʼlim-tarbiya sohasi Toshkent-Buxoro, Toshkent-Qoʻqon madaniy-maʼnaviy aloqalar tizimida rivojlanib borgan. Bu jarayonda Toshkent madrasalari va mudarrislarining oʻrni katta boʻlgani tabiiy. Turkiston general-gubernatorligi Maorif boshqarmasi maʼlumotlariga koʻra, 1890—1893-yillarda gubernatorlikda jami 214ta madrasa boʻlib, shundan 21tasi Toshkentda joylashgan edi. Chorizm istilosining dastlabki yillarida madrasalarda taʼlim va oʻqitish ishlari anʼanaviy qoidalar asosida olib borilgan boʻlsa, keyinchalik ularning faoliyatini nazorat qilish va oʻquv ishlarini tartibga solishni oʻlka maorif boshqarmasi oʻz qoʻliga olgan. Bu paytda Toshkent madrasalaridan Abulqosimxon madrasasida 120, Xoja Ahror madrasasida 80, Beklarbegi madrasasida 150, Koʻkaldosh madrasasida 80, Sharifboy madrasasida 20, Shukurxon madrasasida 20 nafar talaba oʻqigan. Lekin oldingidek, aksariyat talabalar Toshkent madrasalari bilan qanoatlanmay, Buxoro, Samarqand, Qoʻqon madrasalarida bilimlarini oshirib qaytganlar. Toshkent madrasalari toʻgʻrisidagi arxiv manbalari, oʻsha davr matbuoti yoki ana shu yillarda Toshkentda boʻlgan rus oʻlkashunoslarining maʼlumotlari, ayniqsa, madrasalar soni borasida har xil xabarlar beradi. Xususan, 1865—1868-yillari Toshkentda boʻlgan A.Xoroshxin „Ocherki Tashkenta“ nomli kundaligidagi maʼlumotda ayrim madrasalarning nomini, vaqf mulklarini keltirib oʻtgan boʻlsa, N. Maev 1876-yili Toshkentda jami 11 ta madrasa mavjudligini taʼkidlaydi. „Turkistanskie vedomosti“ gazetasining 1876-yilgi 48-sonida bosilgan rasmiy maʼlumotda esa 13 ta madrasa tilga olingan. Biroq XIX asrda Toshkentda yashab ijod etgan muarrix Muhammad Solihxoja esa oʻzining „Tarixi jadidayi Toshkand“ asarida Toshkentdagi 20 ta madrasa toʻgʻrisida birmuncha batafsil maʼlumot berib oʻtgan. Ular orasida eng qadimiysi – Xoja Ahror jome masjidining shimolida pishiq gʻisht va yoʻnilgan toshdan qurilgan Xoja Ahror madrasasi boʻlib, u yigirmata hujra, bitta darsxona va masjidni oʻz ichiga olgan. U yerda Toshkent va boshqa hududlardan tahsil talabida kelgan saksondan ziyod talabalar oʻqishgan. Shayxontohur dahasidagi madrasalardan yana biri Koʻkaldoshdir. Muhammad Solihxojaning yozishicha, bu madrasa Baroqxonning oʻgʻli Darvishxon tomonidan bunyod etilgan. 1735-yil Ufada boʻlgan toshkentlik savdogar N. Alimov maʼlumotlariga koʻra, XVIII asr oxiriga kelib, madrasa karvonsaroyga aylantirilgan. Toshkent tarixi tadqiqotchilaridan A. Dobrosmislov Koʻkaldosh madrasasi dastlab uch qavatli, oʻttiz sakkizta hujrali boʻlganini taʼkidlaydi. Keyinchalik madrasaning faqat bir qavati saqlanib qolgan. Muhammad Solihxoja Koʻkaldosh madrasasi 1868 va 1886-yillarda Toshkentda yuz bergan zilzilalardan qattiq zarar koʻrganini yozadi. Shuningdek, XIX asrning 30-yillarida Muhammad Alixon buyrugʻi bilan bunyod etilgan Azimota madrasasi ham Chorsu yaqinida boʻlgan. Lekin bu madrasa haqida maʼlumotlar juda kam. „Tarixi jadidayi Toshkand“ asarida batafsil tavsiflangan va eng koʻp tilga olingan madrasa Eshonquli dodxoh madrasasidir. Bu madrasa 1256 (1838) yili Toshkent hokimi Lashkar Beklarkegining oʻgʻli Eshonquli dodxoh tomonidan qurdirilgan boʻlib, Yunusxon madrasasining janubi-sharqida joylashgan va katta koʻchaga tutash boʻlgan. U yerda 1920-yil Vaqf shoʻʼbasi qaramogʻidagi madrasada Murodxoʻja Solihxoʻja oʻgʻli isloh qilingan diniy va dunyoviy darslar tashkil etadi. Xarobaga aylangan Eshonquli dodxoh madrasasining oxirgi qoldiqlari 1964-yilda surib, tekislab tashlangan. Muhammad Solihxoja 1274 (1857) yili Toshkent hokimi Ahmad qushbegi (1856—1857) tomonidan Qaffol Shoshiy maqbarasi janubida Moʻyi Muborak madrasasi qurilganini yozadi. Tarixchi oʻsha davrlarda madrasa oʻrnini aholi Xoja Ahror tugʻilgan joy deb tushungani bois „Xoja Ahror maydoni“ deb ataganini taʼkidlaydi. Asarda keltirilishicha, madrasaning alohida bir gumbazi boʻlib, unda Paygʻambarimiz (alayhissalom)ning soch tolalari – moʻyi muborak saqlangan. Yuqorida tilga olinganlardan Koʻkaldosh madrasasi bugungi kunda ham oʻz faoliyatini davom ettirib, koʻplab talabalar taʼlim oladigan dargoh sifatida ishlab turibdi. Qolganlari esa, yurtimizning yorqin maʼnaviy qiyofasini oʻzida aks ettiruvchi muborak tarixiy obidalar qatorida munosib oʻrin egallab kelmoqda.[[Tasvir:Madrasah Kukaldash (Tashkent) 12-07.JPG|thumb|Koʻkaldosh madrasasi]] [[Tasvir:Mavzoley Kaffal Shashi 13-36.JPG|thumb|Kaffol-Shoshi maqbarasi]] * [[Koʻkаldоsh mаdrаsаsi]] ([[XIV аsr]]) * [[Kаffоl-Shоshi mаqbаrаsi]] ([[XV аsr]])<!--Qaffol yoki Kaffol? --> * [[Hаzrаti Imоm аrхitеkturа аnsаmbli]] ([[XVI аsr]]) * [[Аbul Qоsim mаdrаsаsi]] ([[XIX аsr]]) * [[Bаrаkхоn mаdrаsаsi]] ([[XVI аsr]]) * [[Jumа mаsjidi]] ([[XIX аsr]]) * [[Аmir Tеmur muzеyi]] * [[Аmir Tеmur xiyoboni]] * [[Mustаqillik mаydоni]] * [[Istiqlol mаydоni]] * [[Jаsоrаt mоnumеnti]] * [[Hаsti Imоm mаydоni]] * [[Tillа Shаyх mаsjidi]] * [[Xаdrа mаydоni]] * Toʻle bi maqbarasi * [[Soʻfi Оtа mаqbаrаsi]] * [[Toshkent teleminorasi]] == Tarixi == [[Tasvir:Ташкент пассаж Ариф-Ходжи.jpg|thumb|Toshkent 1917]] {{asosiy|Toshkent tarixi}}<gallery caption="Toshkent shahrining rivojlanishi"> Fayl:Tashkent History 1860.jpg|1860-yil Fayl:Tashkent History 1913.jpg|1913-yil Fayl:Tashkent History 1940.jpg|1940-yil Fayl:Tashkent History 1965.jpg|1965-yil Fayl:Tashkent History 1967.jpg|1967-yil. [[Toshkent zilzilasi (1966)]] Fayl:Tashkent History 1981.jpg|1981-yil Fayl:Tashkent History 2000.jpg|2000-yil </gallery> == Sovet davridagi Toshkent == Toshkent mahallalari haqida aniqroq yozma maʼlumotlar dahalardagi qozilik daftarlarida, 19-asrning 2yarmida esa ruscha nashrlarda qayd etilgan. Shunga koʻra, 1865-yil Toshkentda 140 ta mahalla boʻlgan, aholisi 76 ming kishi. Turkiston oʻlkasi statistikasi yilnomasida (1876) Toshkentda 149 ta mahalla (Shayxontohur dahasida 48 ta, Sebzor dahasida 38 ta, Koʻkcha dahasida 31 ta, Beshyogʻoch dahasida 32 ta) boʻlganligi taʼkidlangan. N. G. Mallitskiy 1927-yil nashr etgan roʻyxatda esa Toshkentda 280 ta mahalla va shahar aholisiga tegishli 171 ta mavze nomi bor (qarang plansx[[ema]]). Mavzelar, odatda, shaharliklarning shahar tashqarisida joylashgan ekinzorlari va bogʻlaridan iborat boʻlgan; shoʻrolar davrida mavzelar davlat tomonidan musodara qilinib jamoa xoʻjaligiga aylantirilgan. === Poytaxtga aylanishi === 1925-yil 17-fevralda Buxoro shahrida boʻlib oʻtgan Butunoʻzbek Sovetlarining birinchi taʼsis qurultoyida „Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasining tashkil topishi toʻgʻrisida Deklaratsiya“ qabul qilingan. Respublikaning birinchi poytaxti etib [[Buxoro]] shahri tanlangan<ref name="old">{{veb manbasi |url=https://daryo.uz/2017/09/24/lotinda-yozilgan-1930-yilgi-hujjat-ozbekiston-poytaxtini-toshkentga-kochirish-haqida/ |sarlavha=Lotinda yozilgan 1930-yilgi hujjat: O‘zbekiston poytaxtini Toshkentga ko‘chirish haqida|familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil=2020 |muharrir= |vebsayt=Daryo.uz |nashriyot= |joylashuv=Toshkent |sahifalar= |til=oʻzbekcha |format= |qaralgan sana=2.1.23 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}</ref>. 2012-yilda „Oʻzbekiston“ nashriyoti tomonidan chop etilgan „Oʻzbekiston tarixining muhim sanalari“ nomli kitobdagi maʼlumotlarga koʻra, 1925-yil aprel oyida mamlakat poytaxti Buxoro shahridan [[Samarqand]] shahriga koʻchirilgan. 1930-yilda esa poytaxt Toshkent shahriga koʻchiriladi va 1991-yil 31-avgustga qadar OʻzSSRning, undan soʻng esa Oʻzbekiston Respublikasining bosh shahri boʻlib kelmoqda<ref name="old" />. Oʻzbekiston poytaxtini Samarqanddan Toshkentga koʻchirish toʻgʻrisidagi telegram’dagi „Old Tashkent“ kanalida<ref>{{Telegram2|oldtashkent_1/905|Old Tashkent|logo=1|lang=oʻzbekcha}}</ref> eʼlon qilingan tarixiy hujjatda yozilishicha, „Oʻzbekiston Ijtimoiy Shoʻro Jumhuriyati Shoʻrolar Markaziy ijroiya qoʻmitasi“ (oʻsha vaqtdagi oliy hokimiyat organi) tomonidan Toshkentning mamlakatdagi eng yirik iqtisodiy va sanoat markazi sifatidagi ahamiyatini, Oʻzbekistonning „bosh paxta rayoni – Fargʻona vodiysi“ bilan aloqa qilish va unga rahbarlik qilish Toshkentdan qulayroq boʻlishini, Toshkentda boʻlgan Oʻrta Osiyo idoralari bilan Oʻzbekiston hukumat idoralari bir shaharda turib „yaqin ittifoqda boʻlishini nazarda tutib“ qabul qilingan. Ushbu hujjat mamlakat Konstitutsiyasiga oʻzgartirish kirita oladigan oʻsha vaqtdagi oliy hokimiyat organlaridan biri tomonidan oʻzbek tilida va Oʻzbekistonda 1929—1940-yillarda amalda boʻlgan lotin alifbosiga asoslangan oʻzbek yozuvi ([[yanalif]])da yozilgan. Hujjatga OʻzSSR Shoʻro Markaziy Ijroqoʻmi raisi boʻlgan [[Yoʻldosh Oxunboboyev]] imzo chekkan<ref name="old" />. === Toshkentning Maʼdaniy maʼishiy inshootlari === [[Fayl:Kukeldash Madrasah inner yard.jpg|thumb|[[:en:Kukeldash Madrasah (Tashkent)|Koʻkaldosh Madrasasi]] ichki qismi]] [[Fayl:Palace of Grand Prince Nikolai Konstantinovich 12-00.JPG|thumb|Romanovlar qarargohi]] [[Fayl:Theatre Alisher Navoi.JPG|thumb|Alisher Navoiy nom. Opera va Balet Teatri]] [[Fayl:Tashkent museum of applied arts.jpg|thumb|Amaliy sanʼat muzeyi]] [[Fayl:Пам'ятник Тарасові Шевченку (Ташкент).jpg|thumb|[[:en:Taras Shevchenko|Taras Shevchenka]] haykali]] Toshkentning eng gavjum qismi, uning bozorlari hisoblangan. Eski joʻva, Chorsu va Koʻkaldosh madrasasi oraligʻida Registon, Chorsu va Kappon (gʻalla) bozorlari joylashgan. Registon bozorida xonliklarda ishlab chiqarilgan mollar bilan bir qatorda [[Hindiston]], [[Afgʻoniston]], Eron, Koshgʻar, Xitoy va Rossiyadan keltirilgan mollar ham sotilgan. Toshkentdan savdo karvonlari dasht orqali Sibir shaharlari, Koshgʻar, Xitoy, Hindiston, Afgʻoniston va Eron tomon qatnagan. Toshkent davlati tashqi va ichki savdoni rivojlantirish maqsadida old tomonida „Muhammad Yunusxoʻja Umariy“ deb yozilgan, sirtiga lochin yoki yoʻlbars tasvirlari tushirilgan oʻz tangalarini zarb etib, mustaqil ichki va tashki siyosat yuritgan. Yunusxoʻja, ayniqsa, Rossiya bilan muttasil savdo aloqalari olib borish va uni kengaytirishga intilgan. 1792-yil Yunusxoʻja rus podshosiga xat yuborib unga Katta juz biylari bilan ittifoq tuzganligini, Toshkentdan [[Rossiya]]ga eltadigan karvon yoʻllaridagi talonchiliklar toʻxtatilganligini xabar qiladi. 1802-yilning kuzida Yunusxoʻja vaziri aʼzam Mullajon Oxund Mahzum bilan Ashurali Bahodir mingboshini SanktPeterburgga elchi kilib yuboradi. Elchilikdan maqsad, faqat savdo aloqalarini kengaytirishgina emas, balki [[Rossiya]]dan qurolyarogʻ, choʻyan va mis rudalarini sotib olib, oʻz harbiy kuchini mustahkamlash hamda Rossiyadan tup kuyuvchi usta va konchilarni Toshkentga taklif etib, bu yerda toʻpchilik hunarmandchiligini rivojlantirish va konlarni ishga solish ham koʻzda tutilgan edi. 1803-yil mart oyida Toshkent elchilari imperator Aleksandr I va davlat kansleri hamda tashqi ishlar vaziri graf A. Voronsov qabulida boʻldilar. [[Rossiya]]da Oktabr toʻntarishi haqidagi xabar Toshkentga yetib kelgach, bolsheviklar va soʻl eserlar hokimiyatni zoʻravonlik yoʻli bilan egallash uchun kurashdilar. 1917-yil 28-oktabrda Bosh temir yoʻl ustaxonasining mahalliy millatga mansub boʻlmagan ishchilari hamda askarlar qoʻzgʻolon boshladilar. Ular temir yoʻl deposi, tovar omborlari, 1Sibir polki kazarmalarini ishgʻol qildilar. Shahar markazi qoʻzgʻolonchilar qoʻliga oʻtdi. 1 (14) noyabrda Tuproqqoʻrgʻon ham ishgʻol qilingach, Toshkentda shoʻrolar hokimiyati oʻrnatildi. Shu tariqa Toshkentda [[Rossiya]]dan badargʻa qilingan bolsheviklar 1917-yil 1-noyabrda temir yoʻl masterovoylari yordamida toʻntarish oʻtkazib hokimiyatni egalladilar. 1918-yil 30-apreldan Toshkent Turkiston ASSRning poytaxti deb eʼlon qilindi. [[1924-yil]]da Oʻzbekiston poytaxti [[Samarqand]]ga koʻchirildi. 1930-yildan Toshkent yana poytaxt boʻldi. Sovet hukumati yillarida Toshkent mahallalari boshlangʻich maʼmuriy birlik shaklida saqlanib qoldi, biroq ularning vazifalari koʻp tomondan cheklab qoʻyildi. === Zamonaviy inshootlar === Ikkinchi jahon urushigacha boʻlgan davrda Toshkentda bir qancha sanoat korxonasi – tikuvchilik, tamaki, poyabzal fabrikalari, toʻqimachilik kombinati, metallsozlik, mashinasozlik zavodlari va boshqa qurildi. Boʻzsuv, Qodiriya, Boʻrijar GESlari bunyod qilindi. Ikkinchi jahon urushi yillarida Toshkent sanoati butunlay frontga xizmat qildirildi. Sanoat 1943-yilda 1940-yildagiga nisbatan 3 barobar koʻp mahsulot berdi. Urush yillarida nemislar okkupatsiya qilgan viloyatlardan evakuatsiya qilingan 300 ming kishi, shu jumladan, 200 mingga yaqin bola Toshkentga joylashtirildi. 1930—1940-yillarda Toshkentda asosan, qishloq xoʻjaligi.ni texnika bilan taʼminlashga qaratilgan ogʻir sanoat tarmoklari tez surʼatlar bilan rivojlantirildi. Yirik sanoat korxonalari – „Uzbekqishloqmash“, ekskavator zavodi, „Toshtekstilmash“, „Toshpaxtamash“, „Toshkentkabel“, yogʻmoy kombinati, karborund zavodi, mashinasozlik, elektr lampa va elektr mexanika zavodlari, yirik panelli uysozlik kombinati va boshqa kurildi. [[1966-yil]] 26-aprelda Toshkentda yuz bergan zilzila natijasida shahar jiddiy shikastlandi. Zilzila oqibatlari qisqa muddat (3,5 yil)da tugatildi (qarang [[Toshkent zilzilasi]]). Shahar qiyofasi butunlay oʻzgardi. Toshkent hududi atrofga bogʻ va ekinzorlar hisobiga tez oʻsdi, koʻplab turar joy massivlari, jamoat binolari, metropoliten qurildi. 1983-yilda shaharning 2000-yillik toʻyi oʻtkazildi. == Mustaqillik davrida == Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, Toshkentda Oʻzbekistonning boshqa viloyat va shaharlarida boʻlgani kabi boshqaruvning tarixiymilliy shakli – hokimlik oʻrnatildi. [[1991-yil]] 18-noyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining „Oʻzbekiston Respublikasi poytaxti – Toshkent shahri maqomi va davlat hokimiyati organlari toʻgʻrisida“gi qaroriga muvofiq Toshkentda hokim lavozimi joriy etildi. Toshkent shahar hokimi Prezident tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi hamda Xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiklanadi. Shahardagi tumanlarning hokimlari shahar hokimi tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi xamda xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiklanadi. Toshkent 2000-yillikdan ortiq tarixga ega. Bu davr ichida u mudofaa devori bilan oʻralgan qalʼadan jahondagi yirik shaharlardan biri, Oʻzbekiston Respublikasining poytaxtigacha boʻlgan yoʻlni bosib oʻtdi. Asrlar davomida shahar oʻzining tinch hayotidagi muhim voqealarni va suronli jangu jadallarni, yuksalish va inqiroz davrlarini boshidan kechirdi. Necha bor shahar vayron boʻlib, qayta qad koʻtardi. Kds. oʻrnidan necha bor siljib, nomi xam bir necha marta oʻzgardi. Xoja Ahror Valiy, Shayx Umar Bogʻistoniy, Abu Bakr Shoshiy, Abu Sulaymon Banokatiy, Hofiz Koʻhakiy kabi butok allomalar shu hudjda yashab, ijod etganlar. Toshkentning uzoq oʻtmishi va u qad koʻtargan qadimgi Choch yoki Shosh viloyati haqidagi maʼlumotlar yozma manbalarda xilmaxil hamda uzuqyuluq tarzda aks etgan. Zardushtiylarning qadimgi muqaddas kitobi Aeecmona Sirdaryo havzasidagi mamlakat „Turon“, aholisi esa „tur“lar deb yuritilgan. Bu oʻlkada tur qavmlari urugʻ va qabila oqsoqollarining diniy va siyosiy qarorgohi – Qangʻxa (Qangʻa) shahri borligi tilga olinadi. [[1991-yil]] 31-avgustda Toshkentda [[Oʻzbekiston]] mustaqilligi eʼlon qilindi. Hozirgi Toshkent Oʻzbekiston Respublikasining siyosiy markazi hamdir. Bu yerda Oʻzbekiston Prezidentining qarorgohi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi, Vazirlar Mahkamasi, shuningdek, ijtimoiy harakat va partiyalarning va boshqa jamoat tashkilotlarining markazlari, chet el elchixonalari, BMT ga qarashli tashkilotlar vakolatxonalari joylashgan. Toshkent chet ellardagi birodarlashgan shaharlar bilan doʻstona aloqalarni rivojlantirishga salmoqli hissa qoʻshmoqda, Toshkent bir qancha xorijiy shaharlar bilan birodarlashgan. Toshkentning eng muhim xususiyatlari shahar gerbi (ramzi)da aks etgan. U uzoq tarixga ega. Ilk oʻrta asrlardayoq Toshkentning oʻziga xos ramzi yuzaga kelgan. 8-asrda Choch (Shosh) shahrining nishoni qoplon (togʻ barsi) boʻlgan. Buni 8-asr birinchi yarmida hukmdorlik qilgan Yabgʻu Tarnovcha nomi bilan zarb qilingan tangalarning old tomonida krplon, orqasida esa qangʻarlarning ayri tam/ali va sugʻd yozuvida „Tarnovcha“ deb bitilgan muhri tasvirida koʻrish mumkin. Toshkent hukmdorlari koʻpincha oʻz valiaxdlariga ham togʻning eng kuchli va epchil jonzodiga qiyosan Elbarsxon, Belbarsxon kabi ism qoʻyganlar. Toshkentning Oʻzbekiston mustaqilligi davridagi gerbi 1996-yilda tasdiqlangan, 2003-yilda gerb tasviriga qisman oʻzgartirishlar kiritilgan (519betdagi rayemga q.). Toshkentda jahon mamlakatlari, [[BMT]] tashkilotlari va Markaziy Osiyo davlatlarining turli muhim mavzulardagi seminar, simpozium va qurultoylari oʻtkazib turiladi. [[1998-yil]]da [[YUNESKO]] tashkiloti Ijroiya Kengashining 155-sessiyasi, [[1999-yil]] 19-20-iyulda Afgʻoniston muammosini hal etish boʻyicha 6Q2 guruhining BMT homiyligidagi uchrashuvi boʻlib oʻtdi. Unda tarixiy Toshkent deklaratsiyasi qabul qilindi. 2000-yil sentabrda YUNESKO xrmiyligida „Dinlararo dialog va dunyo madaniyati“ mavzuidagi xalqaro konfess, [[2003-yil]] 14-mayda „Interkontinental“ mehmonxonasida „Markaziy Osiyo 20asrda: hamkorlik, sheriklik va muloqot“ mavzuida xalqaro konferensiya, 2004-yil iyun oyida Shanxay hamkorligi tashkilotining konferensiyasi oʻtkazildi. Toshkentda mustaqillik sharofatidan kelib chiqib ham iqtisodiyot, ham maʼnaviyat sohasida tub islohotlar qilina boshladi. Iqtisodiyot sohasida bozor munosabatlariga oʻtilishi talablari asosida biznes, ishbilarmonlikni, xorijiy sarmoyalar kiritishni ragʻbatlantirish, yangi bankkredit sist[[ema]]sini barpo etish, mulkni xususiylashtirishga doir bir qancha amaliy tadbirlar koʻrildi. Shaharda xorijiy mamlakatlar ishbilarmonlari bilan hamkorlikda qoʻshma korxonalar, firmalar ochish rivoj topa boshladi. Shahar qiyofasiga sharqona tus berilishiga ahamiyat berildi. 1991-yil 1-sentabrda Toshkentdagi Markaziy maydonni Mustaqillik maydoni deb atash haqida Oʻzbekiston Prezidenti farmoni eʼlon qilindi. Koʻchalar, maydonlar, tashkilotlar, tumanlar qayta nomlana boshladi. Shahar markazidagi eng katta xiyobon Amir Temur nomi bilan atalib, Sohibqironga haykal oʻrnatildi va temuriylar davri tarixi davlat muzeyi qurildi. Shaharning olimlar yashaydigan dahasidagi maydonlardan biriga Mirzo Ulugʻbekka haykal qoʻyildi va hokazo. Toshkentni obodonlashtirishga katta ahamiyat berilmoqda. Shaharga kerak boʻlmagan, uning tabiiy muhitini buzadigan korxonalar, tashkilotlar yopildi yoki shahardan tashqariga koʻchirildi. Toshkentning Eski shagʻar qismida joyning oʻziga xos xususiyatlarini eʼtiborga olib, asosan, 1995-yildan butun infrastrukturani kompleks rivojlantirishga kirishildi. Mahallalararo aloqalarni saqlab qolib, shaharning tarixan tarkib topgan qismini tubdan taʼmirlash va obodonlashtirish yoʻlida katta ishlar kilindi. Jumladan, Eski shaharning Krrasaroy, Sagʻbon, Bobojonov, Forobiy koʻchalari kengaytirilib, kayta ochildi. Bu koʻchalarda transport qatnovi yaxshilandi. Fargʻona yoʻli, shuningdek, Toshkentni Qozogʻiston bilan bogʻlovchi Keles koʻprigi va boshqa qayta qurildi. Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi, Islom universiteti, „Turkiston“ saroyi, Respublika Birja markazi, „Tata“ („Quality“) mehmonxonasi, „Toshkentlend“ istirohat bogʻi va boshqa inshootlar foydalanishga topshirildi. „Olay“, „Eski joʻva“, „Farhod“, „Beshyogʻoch“, „Mirobod“, „Asaka“, „Otchopar“, „Parkent“, „Koʻkcha“ bozorlari deyarli qayta qurildi. Toshkent metrosining Yunusobod yoʻnalishi ishga tushirildi. Toshkentdagi bir qancha xashamatli binolar, Oʻzbekiston milliy bogʻi, Yapon bogʻi, Gʻafur Gʻulom nomidagi bogʻ, Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki, Xalqaro biznes markazi, Temuriylar tarixi Davlat muzeyi, „Interkontinental Toshkent“, „Le Meridian otel Tashkent Palace“, „RadissonSAS Tashkent“ mehmonxonalari, „Yunusobod“, „JAR“, „Golfklub“ sport majmualari, eng yuqori xalqaro standartlarga javob beradigan Oʻzbekiston milliy banki sport majmuasi, shaharning bir qancha joylarida qurilgan koʻpriklar va kichik halqa yoʻli, „Shahidlar xotirasi“ majmui, „Xotira“ maydoni, Oʻzbekiston tasviriy sanʼati galereyasi va boshqa Oʻzbekiston poytaxtining taraqqiy qilish bosh rejasining eng koʻzga koʻringan bosqichlari xolos. Bu oʻzgarish va qurilishlarning muallifi va tashabbuskori Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Abdugʻaniyevich Karimovdir. Oʻzbekistonda mustaqillik yillarida „Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini qoʻllabquvvatlash haqida“gi farmoni (1998) va qonuni (1999), „Obod mahalla yili“ dasturi (2003) asosida T. mahallalari oʻz huquqiy maqomiga ega boʻldi. Ularning faoliyat doirasi kengaydi. Mahallalar yuridik shaxs sifatida oʻz mulkiga, moliyaviy byudjetiga bankdagi hisob raqami – jamgʻarmasiga ega boʻldi, rahbariyat (rais, kotib)ning nufuzi ortdi, vazifalari aniq belgilandi. Mahallalar oʻz hududlarida savdo va maishiy xizmatni, sanitariya va ekologik holatlarni yaxshilash, toʻlovlar sistemasida ishtirok etib, mahalla va aholi ahvolini yaxshilashga koʻmaklashish kabilarda faol qatnashish imkoniga ega boʻldilar. Shaharda 493 fuqarolarni oʻzini oʻzi boshqarish organi – fuqarolar yigʻini (mahalla qoʻmitasi) ishlaydi (yana qarang [[Mahama]]). Toshkent – Respublikaning eng yirik sanoat markazi. Mamlakatda ishlab chiqariladigan mahsulotning 30 % ga yaqini poytaxt hissasiga toʻgʻri keladi. Shahar sanoatida 14 tarmoqqa mansub 300 dan ziyod asosiy korxonalar ishlab turibdi. Sanoat ishlab chiqarish. tarkibida elektr energetikasi, mashinasozlik va samolyotsozlik, metallga ishlov berish, binokorlik materiallari, yengil va oziqovqat sanoati kabi tarmoklar salmoqdi oʻrinni egallaydi. T. toʻqimachilik kombinatida ip gazlama mahsulotining asosiy qismi ishlab chiqariladi. Aviatsiya ishlab chiqarish. birlashmasi, Toshkent traktor zavodi, „Algoritm“, „Zenit“ ishlab chiqarish birlashmalari, elektronika zavodi, „Tong“, „Malika“, „Yulduz“ tikuvchilik fabrikalari, binokorlik korxonalarining keng tarmogʻi ishlab turibdi. Bu korxonalar oʻz mahsuloti bilan tashki dunyoga chiqmoqda. Aviatsiya ishlab chiqarish. birlashmasining jahon andozalariga javob beradigan „Il76“, „Il114“ samolyotlari ishlab chiqarilmoqda. Toshkent korxonalari Germaniya, Syangan, Vengriyaga mis simi, bir qancha mamlakatlarga paxta terish mashinalari, Belgiya, Shveysariya, Fransiya, Germaniya, AQSH, Serbiya va Chernogoriyaga paxta tolasi va boshqa mahsulotlarni eksport qiladi. Toshkentda 80 dan ziyod xorijiy mamlakat firma va kompaniyalari bilan birgalikda tashkil etilgan 1423 qoʻshma korxona va firmalar faoliyat koʻrsatmoqda (2004). Jumladan, Turkiyaning „Shayxontohur tekstil“, „Sagʻbontekstil“, Janubiy Koreyaning „UZOmegaTex“, Germaniya va Shveysariyaning „Xobas tapo“, AQShning „Bezak“ qoʻshma korxonalari Toshkent iqtisodiyotini rivojlantirishga munosib hissa qoʻshmoqsa. 2003-yil nodavlat sektorida sanoat mahsulotlarining hajmi 88,6 % ga yetdi. == Transporti == {{Toshkent metro xaritasi|align=right}} Toshkent Oʻrta Osiyodagi eng yirik transport chorrahasi, aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Shaharda temir yoʻl vokzali, 2 aeroport, avtovokzal, 5 avtostansiya ishlaydi. [[Toshkent shimoliy vokzali]] yerdan Toshkent – Orenburg – Moskva, Toshkent – Turkmanboshi, Toshkent – Namangan – Andijon va boshqa temir yoʻl oʻtgan. Toshkent – Yangiyoʻl, Toshkent – Xoʻjand, Toshkent – Samarkand, Toshkent – Guliston yoʻnalishida elektr poyezdlari qatnaydi. Toshkentdan [[MDH]] dan tashqari [[London]], [[Frankfurt Mayn]], [[TelAviv]], [[Jidda]], [[Dehli]], [[Karachi]], [[Istanbul]], [[Bangkok]], [[Pekin]], [[NyuYork]], [[Amsterdam]], [[Sharja]] ([[BAA]]), [[KualaLumpur]], [[Tehron]] shaharlariga muntazam havo yoʻllari, [[Halab]], [[Tokio]], [[Seul]], [[Osiyo]] va [[Yevropa]]ning koʻpgina shaharlariga charter yoʻlovchilar tashuvchi reyslar oʻtgan. Shahardan bir necha muhim avtomobil yoʻli boshlanadi, ularning eng yirigi – Katta Oʻzbekiston traktoʻ. Toshkent halqa avtomobil yoʻli mavjud. Shahar yoʻlovchilar ichki qatnovi metropoliten, avtobus, taksi orqali amalga oshiriladi. == Maorifi va madaniyati == 2003/04 oʻquv yilida Toshkentda 362 umumiy taʼlim maktabi boʻlib, 378,9 ming oʻquvchi, 11 gimnaziyada 17,1 ming oʻquvchi, 23 akademik litseyda 9,3 ming oʻquvchi, 30 musiqa va 25 sport maktabida 19,2 ming oʻquvchi taʼlim oldi. Toshkentda 30 oliy oʻquv yurti (jumladan, Oʻzbekiston milliy universiteti, I va II Toshkent Tibbiyot institutlari, Pedagogika universiteti, Iqtisodiyot universiteti, Islom universiteti, Texnika universiteti va boshqalar) boʻlib, ularda 107,8 ming talaba taʼlim oldi (2004). Toshkentda [[1998]] – [[2003-yil]]larda 47 kasbhunar kolleji va akademik litseylari binolari ishga tushirildi. Ular zamonaviy dastgoh va texnika bilan jihozlandi. Shaharda 31 kasbhunar kollejida 29,1 ming oʻquvchi oʻqiydi. Toshkentda 16 muzey (Oʻzbekiston davlat sanʼat, Adabiyot, Oʻzbekiston kino sanʼati, Oʻzbekiston sogliqni saqlash, Antiqa va zargarlik buyumlari va boshqa muzeylar) boʻlib, ularda 800 mingga yaqin eksponat qoʻyilgan, 166 jamoat kutubxonasi (13,8 mln. nusxa asar), 9 madaniyat saroyi, 65 madaniyat uyi bor. Toshkentda 13 teatr (Oʻzbek milliy teatri, Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbek davlat akademik opera va balet katta teatri, Muqimiy nomidagi Oʻzbek davlat musiqali teatri, Abror Hidoyatov nomidagi yoshlar teatri, Yoʻldosh Oxunboboyev nomidagi Oʻzbek davlat respublika yosh tomoshabinlar teatri, Toshkent davlat rus akademik drama teatri, qoʻgʻirchoq teatri, Rus davlat respublika yosh tomoshabinlar teatri, operetta teatri va boshqalar) mavjud. Toshkent sirkida 1940-yildan boshlab mashhur oʻzbek dorbozlari- Toshkanboyevlar sulolasi faoliyat koʻrsatib kelmoqda. Toshkentda 16 madaniyat va istirohat bogʻi bor. Shulardan biri markaziy, 5 tasi bolalar bogʻi (shulardan biri shahar bogʻi), 10 tasi madaniyat va istirohat bogʻi. Ayniqsa, Alisher Navoiy nomidagi milliy bogʻ, Gʻafur Gʻulom, Furqat, Bobur nomidagi, „Bogʻi eram“, „Akvapark“ bogʻlari mashhur. Undan tashqari dendrapark, botanika bogʻi, hayvonot bogʻi, Gagarin bosh faoliyat koʻrsatadi. Amir Temur xiyoboni va boshqa bor. Toshkentdagi ziyoratgoh joylardan Shayx Zayniddin, Choʻponota, Kaffol Shoshiy, Xoʻja Alambardor maqbaralari mavjud. Toshkentda 18,6 ming oʻrinli (10 ming kishiga 86,8 oʻrin) 99 kasalxona muassasasida 16,5 ming vrach, 25,2 ming oʻrta maʼlumotli tibbiy xodim ishlaydi. Shaharda 115 poliklinika, 594 dorixona faoliyat koʻrsatadi. Respublika ahamiyatidagi shoshilinch tibbiy yordam, urologiya, koʻz mikroxirurgiyasi, kardiologiya, jarroxlik, onkologiya markazlari Toshkentda joylashgan. Toshkentda 5 sanatoriy, 19 ta sanatoriy-profilaktoriy, dam olish uyi bor, shulardan, Chinobod sanatoriysi, Tibbiy tiklanish va fizioterapiya ilmiy tadqiqot instituti qoshidagi davolash klinikasi va bolalar statsionari va boshqa faoliyat koʻrsatadi. Toshkent yaqinida Toshkent mineral suvi balneologik kurorti joylashgan. 1994-yilda Toshkentda „Yunusobod“ tennis saroyi qurilib, unda OʻzR Prezidenti sovrini uchun tennis boʻyicha katta xalqaro musobaqalar oʻtkazilmoqda. Shaharda Olimpiada oʻrinbosarlari bilim yurti, „Paxtakor“ sportmashgʻulot birlashmasi, „Qibray“ oʻquvmashgʻulot markazlari, yengil atletika boʻyicha „Yangiobod“ oʻquvmashgʻulot bazasi joylashgan. „Yoshlik“ sport arenasi, „Paxtakor“ markaziy stadioni va boshqa xalqaro sport talablariga javob beradigan sport inshootlardir. Shu bois Toshkentda katta xalqaro sport musobaqalari oʻtkazib turiladi. 1995-yil sentabrda 1Markaziy Osiyo oʻyinlari, 1998-yil noyabda „suv pariyey“ sinxron suzish boʻyicha 1xalqaro turnir, 1999-yil 7-iyunda „Dinamo“ tennis kortida „Tashkent open“ xotinqizlar turniri boʻlib oʻtdi. Oʻzbekistonning „Paxtakor“ futbol jamoasi oʻz stadionida jahon va Osiyoning nufuzli jamoalari bilan uchrashuvlar oʻtkazib kelmoqda. Mashhur oʻzbek kurashi boʻyicha ham Toshkentda xalqaro musobaqalar boʻlib oʻtdi. 2004-yil iyul oyida toshkentlik Rustam Qosimjonovnnng shaxmat boʻyicha jahonning eng kuchli shaxmatchilarini yengib Jahon chempioni unvonini olishi oʻzbek shaxmat sportining buyuk gʻalabasidir. Toshkentda sport mavzusiga bagʻishlangan bir qancha jurnali va gaz.lar chiqadi. Shulardan „Sport“, „Oʻzbekiston futboli“ va boshqalarni aytish mumkin. Oʻzbekistonda sport kadrlarini, asosan, Oʻzbekiston davlat jismonii tarbiya instituti tayyorlaydi. Int qoshida 1993-yildan Oʻzbekiston Olimpiya akademiyasi faoliyat koʻrsatadi. Toshkentda 19 nomda respublika gazetalari, 2 viloyat gaz. („Toshkent haqiqati“, „Tashkentskaya pravda“), 2 shahar gazeta („Toshkent oqshomi“, „Vecherniy Tashkent“), 44 koʻp tirajli gaz. nashr etiladi. Respublikada nashr etiladigan 67 nomdagi jurnalning 62 tasi Toshkentda chiqadi (qarang [[Matbuot]]). Toshkentda 4 ta informatsiya agentligi faoliyat koʻrsatadi. Oʻzbekistondagi nashriyotlarning asosiy qismi Toshkent shahridadir (qarang [[Noshirlik]]). Oʻzbekiston radioeshittirishlarida Toshkent radiosi yetakchi oʻrinni egallaydi. Toshkent shahri va viloyat radio tinglovchilari uchun har kuni Toshkent shahar va Toshkent viloyat radioeshittirishi bosh tahririyatida tayyorlangan eshittirishlar beriladi (1971-yildan). Bosh tahririyatda axborot va ijtimoiy siyosiy boʻlimlar bor (qarang [[Radioeshittirish]]). Toshkent telestudiyasining Toshkent shahri va Toshkent viloyati aholisi uchun moʻljallangan koʻrsatuvlari bosh tahririyati maxsus koʻrsatuv turkumlarini tayyorlaydi (qarang [[Televideniye]]). Toshkentdagi tarixiy meʼmoriy yodgorliklardan: Koʻkaldosh madrasasi (16-asr), Shayx Zayniddin bobo maqbarasi (13- 14-asrlar), Xoʻja Alambardor maqbarasi (taxminan 10-asr), Abulqosim shayx madrasasi (19-asr), Yunusxon maqbarasi (15-asr oxiri), Shayx Xovandi Tohur maqbarasi (15-asr), Qaldirgʻochbiy maqbarasi (15-asrning 1yarmi) va boshqalar saqlangan. == Hamdoʻst shaharlar == [[Tasvir:Oliy Majlis (Parliament of Uzbekistan).jpg|thumb|[[Oliy Majlis]]]] Toshkent bir necha nufuzli shaharlar bilan hamdoʻstlik aʼloqalariga egadir:<ref>{{veb manbasi|title=Ну, здравствуй, брат! Города-побратимы Ташкента|url=http://vot.uz/article/2015/11/10/neobratimi%D0%B5-pobratimi|website=vot.uz|publisher=The Voice of Tashkent|language=ruscha|date=10-noyabr 2015-yil|access-date=15-noyabr 2020-yil|arxivsana=3-fevral 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160203081144/http://vot.uz/article/2015/11/10/neobratimi%D0%B5-pobratimi}}</ref> {{div col|colwidth=20em}} * {{flagicon|TUR}} [[Anqara]], Turkiya<ref>{{veb manbasi|title=Ankaranın Kardeş Şehirleri|url=https://www.ankara.bel.tr/genel-sekreter/genel-sekreter-yardimcisi-faruk-cinki/dis-liskiler-daire-baskanligi/ankaranin-kardes-sehirleri/|website=ankara.bel.tr|publisher=Ankara|language=tr|access-date=2020-11-15|archive-date=25-oktabr 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025172312/https://www.ankara.bel.tr/genel-sekreter/genel-sekreter-yardimcisi-faruk-cinki/dis-liskiler-daire-baskanligi/ankaranin-kardes-sehirleri/|url-status=dead}}</ref> * {{flagicon|TKM}} [[Ashxobod]], Turkmaniston<ref>{{veb manbasi|title=Kostroma is looking for a twin city in Turkmenistan|url=https://orient.tm/en/kostroma-is-looking-for-a-twin-city-in-turkmenistan/|website=orient.tm|publisher=Orient|date=2020-07-15|access-date=2020-11-15|archive-date=12-noyabr 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112184043/https://orient.tm/en/kostroma-is-looking-for-a-twin-city-in-turkmenistan/|url-status=dead}}{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201112184043/https://orient.tm/en/kostroma-is-looking-for-a-twin-city-in-turkmenistan/ |date=12-noyabr 2020-yil }}</ref> * {{flagicon|GER}} [[Berlin]], Germaniya * {{flagicon|KGZ}} [[Bishkek]], Qirgʻiziston * {{flagicon|EGY}} [[Qohira]], Misr<ref>{{veb manbasi |title=Brotherhood & Friendship Agreements|url=http://www.cairo.gov.eg/en/Pages/agreements.aspx|website=cairo.gov.eg|publisher=Cairo|access-date=2020-11-15}}</ref> * {{flagicon|UKR}} [[Dnepr]], Ukraina * {{flagicon|UKR}} [[Kiyev]], Ukraina * {{flagicon|RUS}} [[Moskva]], Rossiya * {{flagicon|JPN}} [[Nagoya]], Yaponiya * {{flagicon|Kazakhstan}} [[Ostona]], Qozogʻiston<ref>{{veb manbasi |title=Международный авторитет Астаны повышают города-побратимы|url=https://www.inform.kz/ru/mezhdunarodnyy-avtoritet-astany-povyshayut-goroda-pobratimy_a2927628|website=inform.kz|publisher=KazInform|language=ru|date=2016-07-06|access-date=2020-11-30}}</ref> * {{flagicon|LVA}} [[Riga]], Latviya * {{flagicon|USA}} [[Seattle]], AQSh * {{flagicon|KOR}} [[Seul]], Janubiy Koreya * {{flagicon|CHN}} [[Shanxay]], Xitoy * {{flagicon|UKR}} [[:en:Sverdlovsk, Luhansk Oblast|Sverdlovsk]], Ukraina * {{flagicon|TUR}} [[Istanbul]], Turkiya * {{flagicon|MAL}} [[Kuala Lumpur]], Malayziya * {{flagicon|GEO}} [[Tbilisi]], Gruziya * {{flagicon|CHN}} [[Pekin]], Xitoy {{div col end}} == Manbalar == {{Manbalar}} == Adabiyotlar == * Toshkent [ensiklopediya], T., 1992; * Azadayev F., Tashkent vo vtoroy polovine XIXveka, T., 1959; * Sokolov Yu. A..Tashkent, tashkentsi i Rossiya, T. 1965; * Dobroyemislov A. I., Tashkent v proshlom i nastoyashem. Istoricheskiy ocherk. T., 1912; * Bartold V. V., Sochineniya, 3t.; M., 1965; * Moʻminova R. G., Filanovich M. I., Tashkent na perekrestke istorii, T., 2001; * Oʻrinboyev A., Boʻriyev O., Toshkent Muhammad Solih tavsifida, T., 1983; * Beysembiyev T. K., „Taʼrixi Shahruxi“ kak istoricheskiy istochnik, AlmaAta, 1987; Munirov K., Irisov A., Nosirov A., Toshkent tarixida baʼzi siymolar, T., 1983; * Sodiqova N. S.,’Buryakov Yu. F., Qadimgi va hozirgi Toshkent, T., 1965; * Bulatova V. A., Mankovskaya L., Pamyatniki zodchestva Tashkenta (XIV-XIX), T,, 1983, Muhammadjonov A. R., Qadimgi Toshkent, 2002; * Toshkent atlasi, M., 1984. == Havolalar == * {{Rasmiy sayt|https://tashkent.uz/}} {{ref-uz}} * [http://touzbekistan.com/view_city.php?id=1 Oʻzbekiston poytaxti – Toshkent] {{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20081205032020/http://www.east-site.com/pictures-of-tashkent Toshkentdagi tarixiy yodgorliklar va zamonaviy binolar fotolari] {{ref-en}} {{Osiyo poytaxtlari}} {{Toshkent tumanlari}} {{Oʻzbekiston shaharlari}} {{Oʻzbekiston viloyatlari}} {{Toshkent arxeologik yodgorliklari}} {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:Toshkent| ]] [[Turkum:Oʻzbekiston shaharlari]] [[Turkum:Buyuk Ipak yoʻli boʻyidagi aholi punktlari]] 1uwwgrl7s3280bmjbb9nkvvdd96ohy3 5996995 5996933 2026-04-16T04:56:53Z Artemev Nikolay 46453 [[Special:Contributions/Xasanov Doston|Xasanov Doston]] tahrirlari [[User:~2026-20673-52|~2026-20673-52]] versiyasiga qaytarildi 5974084 wikitext text/x-wiki {{Haqida|shahar}} {{Bilgiquti aholi punkti | oʻzbekcha nomi = Toshkent | tasvir = {{Fotomontaj | photo1a = Tashkent City Park at night 2019.jpg | photo1b = Tashkent skyline 2019.jpg | photo2a = | photo2b = | photo3a = | photo3b = Madrasah Kukaldash (Tashkent) 12-07.JPG | photo4a = Milliy bog.jpg | spacing = 2 | position = center | color_border = white | color = white | size = 290 | foot_montage = }} | mavqe = [[Poytaxt]] | mamlakat = Oʻzbekiston | mintaqa turi = | mintaqa = | jadvalda mintaqa = | tuman turi = | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = Respublika | gerb = Coat of Arms of Tashkent 2019.svg | bayroq = Flag of Tashkent.svg | lat_deg = 41 | lat_min = 18 | lat_sec = | lon_deg = 69 | lon_min = 16 | lon_sec = | CoordAddon = type:city_region:UZ | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = 250 | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 12 tuman|YIM hajmi | rahbar turi = Hokim | rahbar = [[Shavkat Umrzoqov]] | asos solingan = | ilk eslatilishi = Eramizdan avvalgi V– III asr | avvalgi nomlari = Yuni, Choch, Shosh (Madina-ash-Shash) va Binkat | qachondan beri = | maydon = 631.29 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 455 | iqlim = | rasmiy til = [[Oʻzbek tili|oʻzbekcha]] | aholi = 3 million 095 ming kishi<ref>[https://kun.uz/97794504 Toshkentda yashovchi doimiy aholi soni 3 milliondan oshdi]</ref> | aholi_izohlar = <ref name="StatsPop" /> | sanalgan yil = 2024 | zichlik = 4880.5 | aglomeratsiya = 6.5 millionga yaqin{{manba kerak}} | YIM - = 25 Mlrd $ | milliy tarkib = {{plainlist| * [[oʻzbeklar]]{{snd}}63,0% * [[ruslar]]{{snd}}20,0% * [[tatarlar]]{{snd}}4,5% * [[koreyslar]]{{snd}}2,2% * [[qozoqlar]]{{snd}}1,2% * boshqalar{{snd}}7,0%<ref name=":0">{{Citation |year= |title=Сведения о населении города на официальном сайте хокимията г. Ташкент |url=http://toshkent.uz/ru/articles/354/ |access-date=17-noyabr 2012-yil |archivedate=22-oktabr 2013-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131022074041/http://toshkent.uz/ru/articles/354/ }}</ref> }} | konfessiyaviy tarkib = {{ubl|[[Islom| Asosan Musulmonlar]]|[[Masihiylik|xristianlar]]|va boshqalar}} | etnoxoronim = ''toshkentlik (lar)'' | vaqt mintaqasi = +5 | DST = | telefon kodi = +998 71 | pochta indeksi = 100 000<ref>{{veb manbasi|url=https://pochta.uz/ru/component/content/article.html?id=23|title=Toshkent shahri pochta indeks (lar)i|website=Pochta.uz|access-date=29-avgust 2021|language=ruscha|arxivsana=2021-08-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210829164235/https://pochta.uz/ru/component/content/article.html?id=23}}</ref> | avtomobil kodi = 01—10 | identifikator turi = | raqamli identifikator = | sayt = [[https://tashkent.uz/]] | sayt tili = uz }} '''Toshkent''' — [[Oʻzbekiston]]ning [[poytaxt]]i va eng yirik [[Shahar|shahri]], aholisi boʻyicha [[Markaziy Osiyo]]dagi eng yirik qadimiy shaharlardan biri. Oʻzbekistonning shimoli-sharqiy qismida, [[Qozogʻiston]] bilan chegaraga yaqin qismda joylashgan boʻlib, maydoni 631.29&nbsp;km<sup>2</sup> ni tashkil etadi. 2024-yilning 1-iyulidagi maʼlumotlarga koʻra, Toshkent aholisi 3 075 000 nafar kishini ([[Oʻzbekiston aholisi]]ning qariyb 9 foizi) tashkil etadi<ref name="StatsPop" />. 2024-yilning birinchi kvartal maʼlumotlarga koʻra, Toshkent shahrining [[YIM]]i $25 milliardni tashkil etadi va bu koʻrsatkich Oʻzbekistondagi eng katta YIMga ega shahar boʻlib kelmoqda<ref name="StatsGDP">{{veb manbasi|url=https://stat.uz/uz/press-sluzhba/novosti-gks/4492-yalpi-hududiy-mahsulot-3|title=Oʻzbekistonda yalpi ichki (hududiy) mahsulot (2018-yil yanvar-iyun) |website=Oʻzbekiston Davlat Statistika Qoʻmitasi |access-date=15-iyun 2018-yil|language=oʻzbekcha|seperator= |archivedate=16-noyabr 2018-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181116231720/https://stat.uz/uz/press-sluzhba/novosti-gks/4492-yalpi-hududiy-mahsulot-3}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://qalampir.uz/uz/news/yaimning-shakllanishiga-eng-katta-%D2%B3issa-k-ushgan-viloyatlar-ochik-landi-10171|title=YIM shakllanishida viloyatlarning hissasi ochiqlandi|website=Qalampir.uz|access-date=28-oktabr 2019|language=oʻzbekcha}}</ref>. Milodiy VIII asr oʻrtalarida [[islom]]iy taʼsir boshlangunga qadar, Toshkentga [[sugʻd]] va [[turk]]iy madaniyat taʼsir koʻrsatgan. 1219-yilda [[Chingizxon]] Toshkentni vayron qilganidan soʻng, shahar qayta tiklandi va [[Buyuk Ipak yoʻli]]dan foyda koʻrdi. XVI-XVII asrlarda Toshkent Shayboniylar va Ashtarxoniylar davlati tarkibida boʻlgan. XVIII–XIX asrlardan boshlab ushbu shahar [[Qoʻqon xonligi]] tomonidan zabt etilgunga qadar, mustaqil shahar-davlatga aylangan edi. 1865-yilda Toshkent [[Rossiya imperiyasi]] tarkibiga kirdi hamda [[Turkiston general-gubernatorligi]] markazi boʻldi. [[Sovet Ittifoqi|Sovet]] davrida bu shahar butun Sovet Ittifoqining majburiy deportatsiyasi tufayli katta oʻsish va demografik oʻzgarishlarga guvoh boʻlgan. [[Toshkent zilzilasi (1966)|1966-yilda boʻlgan Toshkent zilzilasi]] tufayli Toshkentning katta qismi vayron boʻlgan edi, biroq u naʼmunali Sovet shahri oʻlaroq qayta qurilgan. Oʻsha paytda Toshkent [[Sovet Ittifoqi]]ning [[Moskva]], [[Leningrad]] va [[Kiyev]] shaharlaridan keyin turadigan toʻrtinchi yirik shahar boʻlgan<ref>''Praying Through the 100 Gateway Cities of the 10/40 Window'' {{ISBN|978-0-927-54580-8}} s. 89</ref>. Hozirgi kunda, mustaqil Oʻzbekiston poytaxti sifatida, Toshkentda koʻp millatli aholi saqlanib qolgan, ular orasida etnik [[oʻzbeklar]] va qozoqlar koʻpchilikni tashkil qiladi. 2009-yilda Toshkentning 2 200 yilligi nishonlandi. Bu munosabat bilan shahar infra va transport tizimi yangilandi<ref>[http://www.gov.uz/en/content.scm?contentId=38657 Toshkent shahrining 2 200 yilligi oldidan Ertangi toʻyga hozirlik bugundan boshlanmogʻi kerak]{{oʻlikhavola|date=2021-yil fevral |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://www.fergananews.com/articles/6299|title=Юбилей Ташкента. Такое бывает только раз в 2200 лет|website=Фергана – международное агентство новостей|access-date=10-dekabr 2017}}</ref>. == Etimologiyasi == Toshkent 2200-yildan ortiq tarixga ega<ref>https://www.gazeta.uz/ru/2009/04/06/tashkent/</ref>. Bu davr ichida u mudofaa devori bilan oʻralgan qalʼadan jahondagi yirik shaharlardan biri, Oʻzbekiston Respublikasining poytaxtigacha boʻlgan yoʻlni bosib oʻtdi. Asrlar davomida shahar oʻzining tinch hayotidagi muhim voqealarni va suronli jangu jadallarni, yuksalish va inqiroz davrlarini boshidan kechirdi. Necha bor shahar vayron boʻlib, qayta qad koʻtardi. Toshkent oʻrnidan necha bor siljib, nomi xam bir necha marta oʻzgardi. [[Xoja Ahror Valiy]], [[Shayx Umar Bogʻistoniy]], [[Abu Bakr Shoshiy]], [[Abu Sulaymon Banokatiy]], [[Hofiz Koʻhakiy]] kabi buyuk allomalar shu hududda yashab, ijod etganlar. Shahar sifatida Toshkent haqidagi birinchi maʼlumotlar eramizdan avvalgi II asrdagi qadimgi-sharqiy manbalarda uchraydi; [[Xitoy]] manbalarida Yuni deb atalgan; Fors shohi [[Shоpur I]] eramizdan avvalgi [[Miloddan avvalgi 262|262-yild]]agi „Zardusht Kaʼbasi“ qaydnomalarida Toshkent vohasi Choch deb nomlangan. Choch – oltin eksporti, qimmatbaho toshlar, shirinliklar va aslzot otlarni boshqa shahar va mamlakatlarga olib oʻtishdagi yoʻlning chorrahasida joylashgan. „Tosh shahar“ maʼnosini anglatuvchi bugungi Toshkent – zamonaviy respublikaning poytaxti, oʻtmish maʼlumotlarini saqlovchi, [[Oʻzbekiston]] tarixi haqida koʻp maʼlumotlarni xotirlovchi, 2 milliondan ortiq aholisi boʻlgan bu shahar Markaziy Osiyoning eng katta industrial markazlaridan biridir.{{manba kerak}} Toshkentning uzoq oʻtmishi va u qad koʻtargan qadimgi Choch yoki Shosh viloyati haqidagi maʼlumotlar yozma manbalarda xilma-xil hamda uzuq-yuluq tarzda aks etgan. [[Zardushtiylik|Zardushtiylar]]ning qadimgi muqaddas kitobi Avesmona Sirdaryo havzasidagi mamlakat „Turon“, aholisi esa „tur“lar deb yuritilgan. Bu oʻlkada tur qavmlari urugʻ va qabila oqsoqollarining [[din]]iy va siyosiy qarorgohi – Qangʻxa (Qangʻa) shahri borligi tilga olinadi. Toshkent haqidagi dastlabki aniqroq maʼlumotlar miloddan avvalgi 2-asr – milodiy 5-asrlarga mansub [[Xitoy]] manbalarida uchraydi. Ularda Toshkent viloyati qadimda Loyuyeni, Yuni, soʻngra Chjeshe, Chjechji, Chjesi va Shi deb nomlangan. Bu atamalar (avvalgi ikkitasidan tashqari) „Choch“ soʻzining [[xitoy tili|xitoycha]] talaffuz etilishi natijasida hosil boʻlib, hatto oxirgi „Shi“ toponimi xitoychada „tosh“ maʼnosini anglatgan. Miloddan avvalgi 3-asrda qadimgi Choch viloyatida tashkil topib, milodning 3-asrlarigacha hukm surgan „Qangʻ“ („Qangʻa“ yoki „Qangʻxa“) davlati Xitoy yozma manbalarida „Kangkiya“ („Kanizyuy“) nomlari bilan tilga olinadi. Qadimgi toxarlar tilida „qangʻ“ soʻzi ham „tosh“ maʼnosini anglatgan. Bu davlatning poytaxti – Bityan shahri boʻlib, u Iosha-Xasart daryosi ([[Sirdaryo]]) boʻyida joylashgan. Bityan shahri Davan ([[Fargʻona vodiysi]])dan 1510 li (528&nbsp;km) masofada boʻlgan. Bityan shahrining bizgacha saqlanib qolgan xarobalari mahalliy aholi oʻrtasida „[[Qanqa]]tepa“ nomi bilan mashhur. U Toshkentdan 70&nbsp;km janubda – Sirdaryoga yaqin yerda, [[Ohangaron daryosi]]ning qurib qolgan qadimgi oʻzani boʻyida joylashgan. Arxeologik maʼlumotlardan maʼlum boʻlishicha, Qanqatepa miloddan avvalgi 3-asrdayoq atrofi mudofaa devori bilan oʻralgan hamda arkli katta shahar boʻlib, maydoni 160 gektarga teng boʻlgan. Qadimgi [[Qangʻ davlati]]ning fuqarolari ham „qangʻar“, „qanzar“, keyinchalik „qanhi“, „qangʻli“ yoki „qaʼni“ deb nomlangan. Ular (qanqalar) hindlarning qadimgi kitobi „Mahabharata“da [[saklar]] va [[toxarlar]] nomlari qatorida tilga olingan. Yozma manbalarda keltirilishicha, Toshkentning qadimgi nomi „Choch“ boʻlgan. Toshkent [[arablar]] tasarrufiga oʻtgach, arab alifbosida „ch“ harfining yoʻqligi bois arabiy asarlarda „Shosh“ deb yuritilgan. Ilk oʻrta asrlarda u „Choch“, „Shosh“, „Shoshkent“, „Madinat ash Shosh“, „Binkat“ va „Tarkan“ deb nomlangan. Toshkent haqidagi dastlabki maʼlumotlar mahalliy olimlar (Xorazmiy) va tarixchi geograflardan Tabariy, Istahriy asarlarida uchraydi. Istahriyning „Kitob al masolik val mamolik“ („Yoʻllar va mamlakatlar toʻgʻrisidagi kitob“)ida Shoshning bosh shahri Binkat deb koʻrsatiladi. 10-asrda yozilgan (muallifi nomaʼlum) „Hudud ul Olam“ („Olamning chegaralari“) kitobida „Choch bu katta viloyat, xalqi jangovar va sahiydir. U yerda kamon va oʻqyoy yasaladi. Binkat Chochning poytaxti hisoblanadi. Bu katta shahar, ayni vaqtda podshoning qarorgohidir“, deb taʼriflanadi. [[Firdavsiy]]ning „Shohnoma“ asarida Choch oʻzining kamoni Shoshiy (oʻqyoylari) bilan mashhurligi haqida misralar bor. Shahar „Toshkent“ nomi bilan dastavval 11-asrning mashhur allomalari – [[Abu Rayhon Beruniy]] va [[Mahmud Qoshgʻariy]]ning asarlarida tilga olinadi. Beruniy „Hindiston“ asarida Toshkent nomining kelib chiqishi toʻgʻrisida soʻz yuritib, „Tosh“ soʻzi asli turkcha boʻlib, Shosh koʻrinishini olgan. „Toshkand – toshli qishloq demakdir“, deb izohlaydi. Mahmud Qoshgʻariyning maʼlumoti boʻyicha, Toshkent 11-12-asrlarda „Tarkan“ deb ham yuritilgan. [[Zahiriddin Muhammad Bobur]] „[[Boburnoma]]“da Toshkent nomi ustida toʻxtalib, asarlarda Toshkent nomini Shosh, baʼzan Choch yozadilar" deb qayd etadi. Biroq 16-asr oxiri va 17-asr boshlarida Toshkent toponimi shuhrat topib, uning qadimgi Choch, Shosh va Binkat nomlari asta-sekin muomaladan tushib qoldi. 17-asrda yashagan tarixchi olim [[Mahmud ibn Vali]] shunday yozadi: „Shosh – Sayxun (Sirdaryo)ning u tomoniga joylashgan shahar va [[Turkiston]] (viloyat)ga qaraydi… Uni Choch ataydilar. Biroq hozirgi vaqtda u Toshkent nomi bilan mashhurdir“. Toshkent vohasida shahar madaniyatining shaqllanib, shaharning qad koʻtarishi shu oʻlkada yashagan qadimgi chorvador va dehqonlarning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayotidagi ulkan tarixiy jarayon boʻlib, bu jarayon shubhasiz oʻlkaning oʻzlashtirilib, obod etilishi, ayniqsa, unda [[chorvachilik]] va [[dehqonchilik]] xoʻjaliklarining tashkil topishi hamda [[hunarmandchilik]], ichki va tashqi savdoning rivojlanish tarixi bilan uzviy bogʻliqdir. Bu jarayonning tarixiy manzarasi nihoyatda keng boʻlib, u yozma manbalarga nisbatan koʻproq arxeologik tadqiqotlar vositasi bilan tiklanmoqda. Shuning uchun ham Toshkent hududida olib borilgan arxeologik tadqiqotlarning natijalari qadimgi va oʻrta asrlarga oid manbalardagi maʼlumotlarni toʻldirib, ularga aniqlik kiritmoqda. 1867-yilda Toshkent Turkiston general-gubernatorligining markaziga aylandi. 1930-yildan 1991-yilgacha Toshkent Oʻzbekiston SSR poytaxti boʻlgan. == Geografik joylashishi == Toshkent vohasi [[Tyan-Shan]]ning gʻarbiy yonbagʻirlaridan boshlanib [[Sirdaryo]] etaklariga tushadigan keng togʻoldi tekisligining bir qismida joylashgan. Sharqda u uchta – [[Ugom]], [[Piskom]] va [[Chatqol]] togʻ tizmalari bilan oʻralgan boʻlib, bu tizmalarni shu nomlar bilan ataluvchi daryolar oqib oʻtuvchi daralar ajratib turadi. Bu daryolar qoʻshilib [[Chirchiq (daryo)|Chirchiq daryosi]]ni hosil kiladi. Chirchiq daryosi [[Chorvoq havzasi]]ning tor darasidan oʻtib, [[Gʻazalkent]]dan quyiroqqa tushganda kengligi baʼzi joylarda 20 kmdan oshadigan qadimiy tekislik boʻylab oqadi. Gʻarbda Chirchiq vodiysiga [[Qizilqum]]ning qaynoq nafasi uriladi. Bu qayirning bir qismini Chirchiq daryosining hozirgi oʻzani egallagan. Janubiy qismida esa vodiyga kirib boruvchi Ohangaron daryosi yastangan. Ushbu tekislik shimolida joylashgan Aris daryosining vodiysi bilan birga bu tabiiy suv tarmoqlari Oʻrta Osiyo dehqonchilik vohalarining chekka mintaqasini tashkil etadi. Undan shimol tomonga qarab esa, yaylovlarga boy boʻlgan poyonsiz choʻl yastanib yotadi. [[Chirchiq daryosi]] havzasi [[Oʻrta Osiyo]]ning qadimiy dehqonchilik va shahar madaniyatlari beshiklaridan biridir. Uning hududida Toshkentning markazi paydo boʻlgan. Joydan joyga koʻchib turgan bu markaz qadimda va oʻrta asrlarda [[Choch]] yoki [[Shosh]], keyin esa Toshkent nomi bilan mashhur boʻlgan. Toshkent vohasida barcha tarixiy davrlarda suv moʻl-koʻl boʻlgan. Tarixan tarkib topgan kanallar tarmogʻi shaharni suv bilan taʼminlab turgan. Shu bois shahar xech qachon [[suv]] taqchilligini sezmagan. Buni oʻrta asrlardan to [[XIX]] asrgacha Toshkent toʻgʻrisida yozgan mualliflar xamisha taʼkidlab kelganlar. Bu yerdagi [[iqlim]] hozirgi odamlarning ajdodlari paydo boʻlgan, yaʼni bir necha oʻn ming yil muqaddam mavjud boʻlgan iqlimdan farq qilgan. Issiq quruq yoz bilan yillik yogʻin miqdorining asosiy qismi yogʻadigan qahraton qish almashinib turgan. Toshkentning togʻ yonbagʻirlari va tekisliklar oʻsimliklarga boy boʻlib, [[ibtidoiy odamlar]] ovlaydigan yovvoyi hayvonlar juda koʻp boʻlgan. Ularning aksariyati, jumladan, [[arxar]], [[jayron]], [[qulon]] va asl [[bugʻu]] kabi hayvonlar yaqin vaqtda yoʻqolib bitgan boʻlsa, junli karkidon, [[gʻor ayigʻi]], [[arslon]] singari hayvonlar esa ancha ilgari yoʻqolib ketgan. Ular haqida ibtidoiy odamlar manzillarini qazib oʻrganish chogʻida topilgan qoldiqlar orqali maʼlumot olish mumkin. Bu yerlarda bir necha yuz ming yil avval [[ovchilik]] va [[termachilik]] bilan kun kechiruvchi ibtidoiy jamoalar [[gʻor]]lar va [[togʻ]] bagʻri bostirmalarini, yoki daryo sohillari va chashmalar yonidagi ochiq manzillarni egallab makon qilganlar. Bunday joylar hozirgi Toshkent shahri hududida ham mavjud boʻlgan. Jumladan, Boʻz suv yoqasidagi Qoʻshilish manzilgohidan birmuncha nozik ishlangan chaqmoqtoshlar, [[pichoq]]lar, [[bigiz]]lar, ibtidoiy ustalar tomonidan bundan toʻqqiz ming yil avval yasalgan ov va mehnat qurollari topildi. Topilmalar orasidan yovvoyi buqa tur suaklarining uchrashi, mutaxassislar fikricha, ularning oʻsha vaqtlardayoq xonakilashtirilgan deb taxmin qilishga asos boʻldi. Hayvonlarni xonakilashtirish jarayoni Toshkent vohasi hududida ham kechgan. Miloddan oldingi uchinchi ming yillikdan boshlab, bu hudud dastlabki chorvadorlar tomonidan oʻzlashtira boshlashgan. Ular ish asboblari va jezdan qurollar tayyorlashni oʻrganganlar. Arxeologlar Toshkent shahri hududi va uning atrofida chorvadorning koʻpdan koʻp qabrlari hamda qoʻrgʻonli dahmalarini topganlar. Bu joylarda dafn etilganlarning yoniga jezdan yasalgan ish asboblari, qurollar, zeb-ziynatlar va qoʻlda yasalgan idishlar ham qoʻyilgan. Toshkent shahri hududida bunday qabristonlar hozirgi shampan vinosi zavodi yaqinidan, shuningdek, [[Qoraqamish kanali|Qoraqamish]] arigʻi boʻyidan topilgan. [[Sergeli tumani|Sirgʻali]]da esa dasht chorvadorlari va yilqichilarining manzili boʻlganligi aniqlangan. Bu yerdan ish qurollaridan tashqari burama halqali jez bilaguzuklar ham topilgan.<ref>{{Citation |year= |title=Toshkent shahar Hokimiyati — Toshkent tarixi |url=http://tashkent.uz/uz/articles/23/ |access-date=1-may 2011-yil |archivedate=16-iyun 2011-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110616154911/http://tashkent.uz/uz/articles/23/ }}</ref> == Iqlimi == {{climate chart | Toshkent | −3.1 | 5.8 | 54.5 | −1.5 | 7.9 | 46.8 | 4.2 | 14.3 | 72.3 | 9.9 | 21.8 | 63.6 | 13.7 | 27.4 | 32 | 17.7 | 33.2 | 7.1 | 19.4 | 35.7 | 3.5 | 17.2 | 34.0 | 2 | 12.4 | 28.7 | 4.5 | 7.3 | 21.0 | 34.1 | 3.3 | 14.2 | 45 | −.3 | 8.5 | 53.4 |float=right |clear=none |source = WMO<ref name = WMO >{{veb manbasi | url = http://worldweather.wmo.int/032/c00115.htm | title = Jahon ob-havo axborot servisi – Toshkent | access-date = 16-avgust 2012 | publisher = Jahon meteorologiya tashkiloti | arxivsana = 2019-05-18 | arxivurl = https://web.archive.org/web/20190518142616/http://worldweather.wmo.int/032/c00115.htm }}</ref> }} Shaharning iqlimi [[Kontinental iqlim|kontinental]], jazirama, quruq yoz kunlari hamda sovuq qish iqlimi bilan Shahar boshqa dunyo shaharlaridan ajralib turadi. Yillik oʻrtacha harorat 13,5&nbsp;°C. Yozda esa harorat 35&nbsp;°C gacha yetish bilan birga, qish oylarida buning aksini kuzatish mumkin. Havo harorati −25… −30 C° gacha boradi. Asosiy yogʻinlar noyabr hamda mart oylarida kuzatiladi. Toshkent iqlimi kontinental, yillik oʻrtacha temperaturada 13,3°, yanvarning oʻrtacha temperaturasi – 1,1°, eng past temperatura – 29°. Iyulning oʻrtacha temperaturasi 27,5°, eng yuqori temperatura 42°. Yiliga 360–390&nbsp;mm yogʻin yogʻadi. Chirchiq daryosidan chikarilgan va butun shahar boʻylab oʻtadigan Boʻzsuv, Salor, Anhor, Qorasuv, Oqqoʻrgʻon, Boʻrijar, Oktepa, Qoraqamish va boshqa kanallar uning mikroiklimiga ijobiy taʼsir koʻrsatadi. == Maʼmuriy boʻlinishi == Shahar 12 ta tumandan iborat: <div style="float: right; margin: 0px 10px 10px 0px"> {{Tashkent Labelled Map|width=500|float=right}} </div> === [[Uchtepa tumani]] === [[Uchtepa tumani]] (sobiq [[Akmal Ikromov]]) tumani – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1977-yilda Chilonzor va Oktabr (hozirgi Shayxontohur) tumanlarini ixchamlashtirish maqsadida, ular hududida tashkil etilgan. Davlat arbobi Akmal Ikromov nomiga qoʻyilgan. 1977-yildan hozirgi chegarasida janubiy va janubiy [[sharq]]dan Zargarlik va Qatortol koʻchalari bilan boshlanib, gʻarb va shimoliy gʻarbda avtomobil halqa yoʻliga tutashadi. Maydoni 2797 ga, jumladan, koʻkalamzor yerlari – 1124 ga. Aholisi 228,3 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 424 tani tashkil etib, shundan 8 tasi markaziy hisoblanadi. Asosiy avtomagistrallari: Lutfiy, Hamroqul Tursunqulov, Farhod, Sulton Segizboyev, Uygʻur, Nazarbek, Beshqayragʻoch, Toʻqimachi koʻchalari va Kichik halqa yoʻli. Tumanda 50 ta mahalla mavjud. Tuman hududida quyidagi sanoat korxonalari: zargarlik zavodi, bulkakonditer, sut kombinatlari, „Toshkentsut“ aksiyadorlik jamiyati, „Fonon“ zavodi, „OsiyoFud“ non mahsulotlari korxonasi, „Chevar“ tikuvchilik ishlab chiqarish. birlashmasi, „Gazavtomatika“ korxonasi, „Toshinterm“ Oʻzbekiston – Xitoy, „Shayxontohurtekstil“ qoʻshma korxonalari, Toshkent mexanizatsiya vositalari va jihozlari hamda stanoksozlik tajriba eksperimental mexanika zavodi, toʻqimachilik kombinatining 4-yigiruv toʻquv fabrikasi, 13 avtotransport va 5 qurilish tashkiloti mavjud. Tumanda Jahon tillari universiteti, Davlat soliq akademiyasi, yuridik kolleji, sanʼat internat maktabi, 3 ta akademik litsey, 5 kasb-hunar kolleji, 37 umumiy taʼlim maktabi, 53 bolalar bogʻchasi va yaslisi, 8 davolash yaslisi, 6 davolash profilaktika muassasasi, 22 poliklinika, 6 oilaviy poliklinika, 5 kasalxona va dispanser bor. Tuman aholisiga 512 oziq-ovqat va 550 sanoat mollari doʻkoni, 420 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi xizmat qiladi. 2 madaniyat uyi, 8 jamoat kutubxonasi, „Vatan“ kinoteatri, Akmal Ikromov nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi bor. Turar joy fondining umumiy foydali maydoni 3486 ming m² (2004). Tumanda qurilish ishlari 1966-yildan boshlangan. Toshkentni rekonstruksiya qilish va rivojlantirish Bosh planiga muvofiq tumanda katta qurilish ishlari olib borilmoqda; 270, 272 ATS, stomatologiya poliklinikasi, maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, „Karvonsaroy bozori“, „Oʻrikzor“, „Guliston“ turar joy massivlari, bolalar bogʻchalari, maktablar qurilib ishga tushirildi. Farhod va Uygʻur koʻchalari kengaytirildi. [[Fayl:Aerial view of Tashkent, Uzbekistan.JPG|thumbnail|Toshkentning balanddan koʻrinishi]] === [[Bektemir tumani]] === Bektemir tumani (1990-yilgacha Narimonov) – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1960—1981-yillar Bektemir shaharchasi: * [[197]]3-90 yillarda shahar, * [[1981]]-90 yillarda davlat va jamoat arbobi, yozuvchi Narimon Kerbalay Najaf oʻgli Narimonov (1870—1925) nomi bilan yuritilgan. * [[1990-yil]]dan Toshkent tarkibidagi Bektemir tumani. [[Chirchiq daryosi]]ning chap sohilida. Bu daryo Bektemir tumanini boshqa tumanlardan ajratib turadi. * Maydoni 1,83 ming ga, shu jumladan koʻkalamzorlashtirilgan hududi 0,012 ming ga. * Aholisi 29,9 ming kishi (2004). * Koʻchalar soni 45 ta. Asosiy yirik koʻchalari: Husayn Boyqaro, Ohangaron shohkoʻchasi, Bektemir. * 12 ta mahalla mavjud. Tuman hududida „Oʻzsmatana“, „Agrokeramika“, „Mirmaks“ qoʻshma korxonalari, 17 sanoat korxonasi, shu jumladan, Toshkent motor, „Irgidromash“ va boshqalar, 9 transport muassasasi, „SredazVNIIgidromash“ ilmiy tadqiqot instituta, 5 umumiy taʼlim maktabi, musiqa maktabi, bolalar sport maktabi, 13 bolalar bogʻchasi, 16 tibbiyot davolash muassasasi, 4 poliklinika bor. Tumanda 522 yirik hamda kichik oʻrta biznes subyektlari faoliyat koʻrsatadi, shundan 44 tasi xorijiy investitsiyalar ishtirokida tuzilgan korxonalardir. Tuman aholisiga 11 oziq-ovqat, 4 sanoat mollari, 7 aralash mollar doʻkonlari, univermag, 30 ovqatlanish korxonasi, maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari xizmat qiladi. 5 jamoat kutubxonasi, klub, madaniyat uyi, kinoteatr, 10 dan ziyod bolalar sport maydonchalari, tennis korti, 2 futbol maydoni bor. Tumanda Oʻrta Osiyoda yagona boʻlgan „Golfklub“ tashkil etilgan. === [[Mirzo Ulugʻbek tumani]] === Mirzo Ulugʻbek tumani (1935-yilgacha – Proletar tumani, 1992-yilgacha Kuybishev tumani; 1992-yil maydan Mirzo Ulugʻbek tumani) – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1929 i. tashkil qilingan. Hozirgi chegarasi 1978-yildan buyen oʻzgarmagan. Toshkentning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Toshkent markazi (Amir Temur xiyoboni)dan boshlanib, shimoli-sharqiy tomonga, Toshkent avtomobil halqa yoʻligacha boradi. Feruza mavzesi, Toshkent traktor zavodi, Ulugʻbek shaharchasi gʻam tuman hududiga kiradi. Maydoni 3,2 ming km², shu jumladan, koʻkalamzorlashtirilgan hudud – 0,579 ming ga. Aholisi 247,6 ming kishi (2004). Tuman hududida tarixiy va madaniy yodgorliklardan Kirxa (1892) saqlangan. Koʻchalar soni 532 ta. Asosiy magistrallari: Pushkin, Parkent, Temur Malik, Oqqoʻrgʻon koʻchalari, Buyuk ipak yoʻli shohkoʻchasi, Habib Abdullayev koʻchasi, Kichik halqa yoʻl. 49 ta mahalla mavjud. Tuman hududida 377 yirik korxona, shundan 28 sanoat korxonasi (shu jumladan, „Toshkentkabel“, traktor zavodlari, „Oʻzbekiston paxtachilik mashinasozligi“, lokboʻyoq zavodlari.), 3119 kichik va oʻrta biznes subyektlari bor. 27 ilmiy tadqiqot instituta, 10 loyiha instituti, 4 oliy oʻquv yurti (Madaniyat instituti, Jahon iktisodiyoti va diplomatiya universiteti va boshqalar) xamda umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti, harbiy akademiya, Ichki ishlar vazirligi akademiyasi, Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti, yozuvchilar, kompozitorlar, meʼmorlar ijodiy uyushmalari va teatr jamiyati, 33 umumiy taʼlim maktabi, 12 kasbxunar kolleji, 4 bolalar musiqa maktabi va sanʼat maktabi, 10 kasalxona va dispanser, „Ona va bola“ markazi, 11 oilaviy poliklinika, 2 tibbiysanitariya qismi ishlab turibdi. [[Fayl:Tashkent Downtown.jpg|thumb|right|250px|Toshkent koʻchalari]] Aholiga 176 oziq-ovqat doʻkoni, 244 sanoat mollari doʻkoni, 304 umumiy ovqatlanishkorxonalari, 517 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi xizmat qilmoqda. Muxtor Ashrafiy, Sergey Yesenin uymuzeylari, 28 jamoat kutubxonasi, 3 madaniyat uyi va saroyi, 3 madaniyat va istirohat bogʻi, hayvonot bogʻi va boshqa ishlab turibdi. Turar joy fondining umumiy foydalanish maydoni 2579 ming m2. === [[Mirobod tumani]] === Mirobod tumani (1992-yilgacha Lenin tumani) – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1929-yil Shayxontohur tumani bilan birgalikda tashkil etilgan. Hozirgi chegarasi 1977-yildan buyon oʻzgarmagan. Tuman Toshkentning janubiy qismida joylashgan. Shimolida Amir Temur xiyobonidan halqa yoʻligacha choʻzilgan. Maydoni 1,71 ming ga, shu jumladan koʻkalamzorlashtirilgan hududi −0,356 ming ga. Aholisi 123,8 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 103 ta, shundan 8 tasi markaziy koʻcha hisoblanadi. Bularga Fitrat, Movarounnahr, Nukus, Kosmonavtlar koʻchasi, [[Taras Shevchenko]], Fargʻona yoʻli va boshqa kiradi. 39 ta mahalla mavjud. Toshkent janubdan Bektemir, sharqdan Hamza, shimoldan Yunusobod, shimoli-gʻarbdan Yakkasaroy, janubi-gʻarbdan Sergeli tumanlari bilan chegaradosh. Tuman chegaralari Sharof Rashidov, Istiqlol, Oxunboboyev, Fargʻona yoʻli, Toshkent Katta halqa yoʻli, Beshkent, Fitrat, Turgʻunboyeva,. Oq yoʻl, Kichik Beshyogʻoch, Nukus, Kunayev koʻchalaridan oʻtadi. Toshkent metropolitenining „Oybek“, „Toshkent“ stansiyalari Mirobod tumani hududidadir. Tuman hududidan 4 ta kanal (Baratxoʻja, Qorasuv, Salor, Tolariq) oqib oʻtadi. Mirobod tumanida 3167 korxona va tashkilot faoliyat koʻrsatadi, shundan 349 tasi yirik, 818 tasi kichik va oʻrta biznes subyektlaridir. Toshkent shahri boʻyicha sanoat ishlab chiqarish. umumiy hajmidagi tumanning ulushi 10,5 % ni tashkil etadi. „Oʻzelektroapparat“, „Oʻzkimyofarm“, „Foton“, „Tong“ aksiyadorlik jamiyatlari, „Oʻztemiryoʻlmashtaʼmir“, „Uchqun“ kabi yirik sanoat korxonalari respublika ahamiyatiga ega. Mirobod tumanida asosiy doiradagi sanoat korxonalari soni 31 tani tashkil qilib, sanoatning 8 ta tarmogʻi boʻyicha faoliyat yuritadilar, bular yengil sanoat, oziqovqat, tibbiyot, matbaa sanoati, mashinasozlik va metallni qayta ishlash sohasi, yogʻochni qayta ishlash va qogʻoz ishlab chiqarish. sanoati, kimyo va neft kimyosi sanoati, qurilish ashyolari ishlab chiqarish. tarmoqdaridan iborat. Xalq isteʼmoli mollari ishlab chiqarish. hajmlarining eng yuqori oʻsish surʼatlari yengil, oziq-ovqat sanoat sohalarida kuzatiladi. Tuman eksport salohiyatining asosiy qismi „Oʻzbekiston havo yoʻllari“ va „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ kompaniyalariga toʻgʻri kelib, Toshkent shahri boʻyicha eksportning 1/3 qismi tuman ulushiga toʻgʻri keladi. Tumandagi oʻzida chiqarilgan mahsulot eksporti bilan shugʻullanuvchi korxonalar „Oʻzelektroapparat“, „Foton“ aksiyadorlik jamiyatlari, „Kvark“, „Oʻztemiryoʻlmashtaʼmir“, „Toshelektroapparat“ korxonalari va boshqadir. Mirobod tumanida [[Mirobod bozori]], [[aeroport]], temir yoʻl vokzali, 17 umumiy taʼlim, 2 musiqa, 3 sport maktabi, 8 kasb hunar kolleji, 3 akademik litsey, 6 oliy oʻquv yurti (Toshkent Vestminster universiteti, Toshkent davlat aviatsiya, Toshkent farmatsevtika, Toshkent temir yoʻllari transporti muhandislari, Toshkent sharqshunoslik, Toshkent avtomobil va yoʻllar institutlari), 5 oʻrta maxsus bilim yurti faoliyat koʻrsatadi. Aholiga 778 savdo va 180 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi xizmat koʻrsatadi. Ulardan 108 oziq-ovqat, 55 sanoat mollari doʻkonlari, 227 ovqatlanish, 160 nooziq, 160 aralash, 58 nostatsionar savdo shoxobchalaridir. Toshkent shahar, viloyat hokimiyatlari, Alisher Navoiy nomidagi oʻzbek davlat akademik opera va balet katta teatri, Toshkent davlat rus akademik drama teatri, shuningdek, 4 madaniyat uyi, 2 madaniyat va istirohat bogʻi, Le Meridian otel Tashkent Palace, „Poytaxt“ mehmonxonalari, 7 kutubxona, Sanʼat, Temir yoʻl texnikasi, Tibbiyot muzeylari, Oʻzbekiston Badiiy akadimyasi Markaziy koʻrgazma zali mavjud. Tumanda 1 klinik shifoxona, bolalar kasalxonasi, shahar klinik ruhiy kasalliklar shifoxonasi, 2 tugʻruq majmuasi (4 va 5 sonli), 40 oilaviy poliklinika, Temir yoʻl, Tashqi ishlar vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Markaziy konsultativ tashxis poliklinikalari, stomatologiya poliklinikasi (7-sonli), shahar jismoniy tarbiya dispanseri, teritanosil kasalliklari dispanseri (1-sonli), Toshkent shahar yoʻlovchitransport tibbiyot sanitariya qismi, shahar bolalar ruhiy asab kasalliklari shifoxonasi va sanatoriy ishlab turibdi. Turar joy fondining umumiy maydoni 1432,1 ming m2. === [[Sergeli tumani]] === Sergeli tumani – shahardagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1967-yilda tashkil etilgan. Toshkent shahrining janubiy gʻarbiy qismida. Toshkent hududi markaziy temir yoʻl trassasidan Chirchiq daryosi qayirlarigacha boʻlgan yerlarni, janubiy gʻarbda Choshtepa, Noʻgʻayqoʻrgʻon, Toshkent aeroporti atrofi, Qoʻyliq 5-7, Sergeli 1 – 8, Sputnik (Yoʻldosh), Doʻstlik, Quruvchilar mavzelari, Eski Sergeli, Sanoat zonasini qamrab oladi. Shimoliy gʻarbdan Toshkent viloyatining Zangiota, janubi-sharqsan Yangiyoʻl tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 5,19 ming ga, shu jumladan, koʻkalamzor yerlar 0,347 ming ga. Aholisi 154,4 ming kishi (2004). Mahallalar va uyjoy shirkatlari soni 33 ta boʻlib, 14 ta mavze va Yoʻldosh (Sputnik) shaharchasidagi (1966-yilda tashkil etilgan) 17 ta kichik mavzedan iborat. Koʻchalar soni 147 ta. Asosiy magistrallari: Toshkent avtomobil halqa yoʻlining janubiy qismi, Yangi Sergeli, Choshtepa, S. Tolipov, Qipchoq koʻchasi; Toshkent- Angren temir yoʻl ham tuman hududidan oʻtadi. Sergeli tumanida 1101 korxona boʻlib, shulardan 167 tasi yirik, 252 tasi kichik va boshqa korxonalardir. 330 ta sanoat korxonasida: mebel, ikkilamchi kora va rangli metall, porshen, gigroskopik paxta, asfalt, rezina va plastmassa buyumlari, yogʻochni qayta ishlash, charm va boshqa mahsulotlar ishlab chiqariladi. „Fayz“ xolding kompaniyasi, „Mebel“ korxonasi, aviatsiya taʼmirlash zavodi, „Novator“ (traktor porshenlari), „BarakatAlfa“ (gigroskopik paxta), „Grinvord“ (bolalar oziq-ovqati, meva sharbatlari), Toshkent temir yoʻl masofasi (konteynerlar joʻnatadi) korxonalari, Quyoshdan himoyalash buyumlari zavodi (plastmassa romlar va boshqalar), „Toshkent“ xalqaro aeroporti, Sergeli aviaotryadlari, 3 avtokombinat, „RAF“ avtokorxonasi (yoʻlovchilarga kichik avtobusda xizmat koʻrsatiladi), 4, 12avtobus saroylari mavjud. Shuningdek, 973 ta tadbirkor faoliyat koʻrsatadi. Tumanda 27 umumiy taʼlim maktabi, 5 ta maktabdan tashqari taʼlim markazi, 6 kasbhunar kolleji, 2 bolalar sport maktabi bor. Sogʻliqni sakdash sist[[ema]]sida 491 oʻrinli 3 ta shahar kasalxonasi, 5 poliklinika, tugʻruqxona, teritanosil kasalliklari dispanseri, 33 dorixona Aholiga xizmat koʻrsatadi. St.da Oʻzbekiston Respublikasi tashki iqtisodiyot milliy banki, Sanoat qurilish banki, „Asakabank“, Uyjoy jamgʻarma banki, Xalq banki boʻlimlari mavjud. Shahardagi eng yirik savdo majmualaridan dexdon bozori, Sergeli, „Avtomakon“ bozori, Poytaxt Sergeli savdo markazi ishlab turibdi. 8 kutubxona, 3 madaniyat uyi, Usmon Nosir va Yangi Sergeli madaniyat va istirohat bogʻlari, musiqa maktabi bor. 106 sport inshooti, shu jumladan, stadion, 5 suzish havzasi, 43 sport zali, 51 sport maydonchasi, 4 sogʻlomlashtirish sport majmuasi mavjud. Tumanda qurilish ishlari, asosan, [[Toshkent zilzilasi]] (1966-yil)dan keyin boshlangan boʻlib, 1 va 2 qavatli yogʻoch uylar qurilgan. Sergeli turar joy [[daha]]sidagi 4 va 9 qavatli binolar 1980- 90 yillarda qad koʻtargan. St. turar joy fondining umumiy foydali maydoni 2718,5 ming m2 (2004). Tumanning asosiy yoʻnalishi – umumshahar markazi bilan bogʻlaydigan Yangi Sergeli koʻchasi. Tuman hududida Choshtepa va Noʻgʻayqoʻrgʻon arxeologik yodgorliklari bor. === [[Olmazor tumani]] === Olmazor (sobiq [[Sobir Rahimov]]) tumani – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1970-yilda tashkil kilingan. Sobir Rahimov nomi bilan atalgan. 1980-yildan hozirgi chegarasida. Toshkentning shimoli-gʻarbida joylashgan. Shimoli-gʻarbda Toshkent viloyati Zangiota tumani, shimoliy va shimoliy sharqda Toshkent tumani, sharqda Yunusobod tumani, janubiy va janubi-gʻarbda Shayxontohur tumani bilan chegaradosh. Maydoni 3,4 ming ga, shu jumladan koʻkalamzor yerlari 1,01 ming ga. Aholisi 283,6 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 290 ta. Asosiy magistrallari: Beruniy, Niyozov, Kichik halqa yoʻl, Forobiy, Ziyomov, Chimboy, Us t a Shirin, Tansiqboyev, Hasanov, Oybek va Qorasaroy koʻchalari. 58 ta maxalla mavjud. Tuman hududida „Kolorfleks“, „Imperial“, „Osiyobatareya“ qoʻshma korxonalari, 30 sanoat korxonasi, shu jumladan, „Toshkentmarmar“ ishlab chiqarish. birlashmasi, „Mikond“, agregat, tajribamexanika, ekskavator taʼmirlash, „Kompressor“, „Oniks“ va chinni zavodlari, „Toshkent mebel“ ishlab chiqarish birlashmasi, „Tola“ (pillakashlik) korxonasi, bosh kiyimlar fabrikasi, 10 avtotransport va 10 kurili sh tashkiloti faoliyat koʻrsatadi. Tumanda 19 ilmiy tadqiqot instituti, 4 loyihalash tashkiloti („Oʻzgazloyiha“, „Oʻzqishloqxoʻjalik loyiha“, Xalq taʼlimi Vazirligining loyihakonstruktorlik byurosi, „Tash. ZNIIEP“), 3 oliy oʻkuv yurti (OʻzMU, ToshDTU, 2Toshkent tibbiyot instituti), 1 litsey, 1 kasbxunar kolleji, 37 umumiy taʼlim maktabi, 1 sanʼat, 1 ta musika maktabi, 60 ta maktabgacha tarbiya muassasasi bor. Tuman aholisiga 47 oilaviy poliklinika, 20 ta kasalxona, 8 madaniyat uyi va saroyi, 10 ta kutubxona, yosh tomoshabinlar teatri, tabiat muzeyi, 3 ta bozor, 5 ta stadion, 6 ta suzish havzasi, 57 sport zali, 10 ta tennis majmuasi xizmat koʻrsatadi. Tuman xududida „Oymomo“ madaniyat va istirohat bogʻi, bir necha kichik dam olish maskanlari, „Oʻzekspomarkaz“ xalqaro koʻrgazmalar majmui, „Olimpiya“ mexmonxonasi faoliyat koʻrsatadi. 110 oziqovkat va 51 sanoat mollari dukoni, 196 umumiy ovqatlanish korxonasi, 467 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi mavjud. Mustaqillik yillarida Sagʻbon, Qorasaroy, Forobiy koʻchalari kengayib, Moyqoʻrgʻon, Beshqoʻrgʻon mavzelari tashkil qilindi, uz. 1&nbsp;km dan ziyod koʻprik bunyod etildi. Tuman xududida meʼmoriy yodgorliklardan Barokxon madrasasi, Qaffol Shoshiy maqbarasi bor. Beruniy, Furqat, Sobir RahimovvaL. B. Shastri, Berdaq, A. Kodiriyga haykal oʻrnatilgan. Shahar metropolitenining Beruniy metro styasi tuman xududida joylashgan. === Yunusobod tumani === {{Asosiy|Yunusobod tumani}} Yunusobod tumani – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birligi boʻlib, 1936-yilda ''Kirov tumani'' nomi bilan tashkil qilingan. 1992-yil may oyidan Yunusobod tumani qayta nomlandi. Yunusobod nomining kelib chiqishi haqida turlicha fikrlar bor. Ayrim tadqiqotchilar (akademik A. Muhammadjonov) fikricha, joyning nomi juda qadimgi boʻlib, asli „Yunusrabot“ deb atalgan. Bu oʻrinda „rabot“ karvonsaroy maʼnosida qoʻllangan (qarang [[Rabot]]). Shimoliy tomondan shaharga kiruvchilar shu joyda qoʻnib oʻtishgan. Mahalliy ziyolilarning fikricha, joyning nomi sebzorlik tadbirkor Yunushoji Nodirhoji oʻgʻli (19-asr, Yunusobod Oktepasida bogʻrogʻlari boʻlgan) haqidagi rivoyatlar bilan bogʻliq. Tuman shaharning shimoliy qismida joylashgan. Amir Temur xiyobonidan boshlanib shimoliy tomonga, Toshkent katta halqa yoʻligacha davom etadi. Maydoni 4,14 ming ga, shu jumladan, koʻkalamzorlashtirilgan maydoni 1,073 ming ga. Aholisi 289,0 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 441 ta. Asosiy magistral koʻchalari: Sharof Rashidov, Amir Temur, Ahmad Donish, Xurshid, Gʻani Mavlonov, Jahon Obidova, Gvardiya polkovnigi Xoʻjayev. 50 ta mahalla mavjud. Tuman hududida 3547 korxona va tashkilot boʻlib, kichik va oʻrta biznes subyektlarining sanoat ishlab chiqarishdagi ulushi 36,3 %, qurilishda 64,2 %, savdo va umumiy ovqatlanish sohasida 50,9 % ni tashkil etadi. Ular orasida 155 ta qoʻshma korxona faoliyati ishlab chiqarish va aholiga xizmat koʻrsatishga yoʻnaltirilgan. Sanoat korxonalaridan „Uzbekqishloqmash“, „Yulduz“ tikuvchilik, „Asbobsoz“, „Raupxon“ korxonalari; vagon taʼmirlash zavodlari, kitobjurnal fabrikasi, „Oʻzbekenergotaʼmir“ ishlab chiqarish birlashmalari va boshqa ishlab turibdi. Chet el investitsiyalari ishtirokida faoliyat koʻrsatayotgan „Dilek interprays“, „Aylin Gida Sanayi“, „Aziya Silk“ shoʻʼba korxonalari, „Rastr“, „Supertekstil“ korxonalari, shuningdek, mebel ishlab chiqaruvchi 3 ta kushma korxona bor. 20 ga yaqin ilmiy tadqiqot instituta, loyihalash institutlari, 6 litsey, 6 kasbhunar kolleji, 4 oliy oʻquv yurti, 42 umumiy taʼlim maktabi, 3 musiqa maktabi, 70 maktabgacha tarbiya muassasasi, 8 ta kasalxona, 40 poliklinika va ambulatoriya muassasalari, 1 sanatoriy bor. 2 kinoteatr, „Turkiston“ kinokonsert zali, Temuriylar tarixi davlat muzeyi, Oʻzbekiston xalklari tarixi davlat muzeyi, Oʻzbekiston tasviriy sanʼat galereyasi, hayvonot bogʻi, „Interkontinental“, „Ded[[ema]]n Silk Road“, „Sheraton“ mehmonxonalari, Shahidlar xotirasi majmuasi, 5 madaniyat uyi, 12 kutubxona, 186 sport inshootlari, Olay, Yunusobod bozorlari, 1785 ta savdo, 356 ta umumiy ov~ qatlanish va 467 ta maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari ishlab turipti. Toshkentning asosiy televizion minorasi tuman hududida joylashgan. Turar joy fondining umumiy foydali maydoni 5223 ming m2. Toshkent hududida T. metropoliteni Yunusobod yoʻnalishining Yunus Rajabiy, Abdulla Qodiriy, Minor, Habib Abdullayev styalaridan elektr poyezdlar qatnaydi. 2005-yilgacha yana 3 stya (F. Xoʻjayev, „Yunusobod“, „Turkiston“)ni ishga tushirish yuzasidan ishlar olib borilmoqda. === Yakkasaroy tumani === {{Asosiy|Yakkasaroy tumani}} Yakkasaroy tumani – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1936-yil Frunze tumani nomi bilan tashkil qilingan. 1992-yil maydan Toshkent deb ataldi. Tuman Toshkentning janubiy va qisman markaziy kismida joylashgan. Shimolida Oʻzbekiston koʻchasidan janubida Urta Osiyo temir yoʻl liniyasigacha choʻzilgan. Maydoni 1,39 ming ga, shu jumladan, koʻkalamzorlashtirilgan hududi 0,144 ming ga. Aholisi 112,3 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 156. Asosiy magistrallari: Bobur, Usmon Nosir, Nukus, Uzbekistan, Shota Rustaveli, Afrosiyob koʻchalari. 17 ta mahalla mavjud. Tuman hududida 24 sanoat korxonasi va 32 qurilish tashkiloti joylashgan. 3 avtotransport korxonasi, yuk ortishtushirish temir yoʻl styasi, avtovokzal ishlab turibdi. Yirik sanoat korxonalaridan „Toshtoʻqimachi“ kombinati, „Toshkent yogʻochni qayta ishlash zavodi“, Temirbeton mahsulotlari zavodi, „Agama“ korxonasi, poyabzal, Sanoatindustriya birlashmalari va boshqa faoliyat koʻrsatadi. 26 ilmiy tadqiqot instituta, loyihalash tashkilotlari va konstruktorlik byurosi, 4 oliy oʻkuv yurti (Nizomiy nomidagi Pedagogika universiteti, Toʻqimachilik va yengil sanoat instituti, Mannon Uygʻur nomidagi Sanʼat instituti, Toshkent Xoreografiya oliy maktabi), 6 ta kasbhunar kolleji va litseylar, 19 umumiy taʼlim, 2 sport, 2 musiqa maktablari, 8 kutubxona mavjud. Tuman aholisi salomatligi muhofazasini 14 davolash muassasasi va 5 ta oilaviy shifoxona taʼminlaydi. „Toʻqimachi“ stadioni, 4 suzish havzasi, 29 sport zali, 89 korxona va muassasalarga qarashli sport maydonchalari, 2 megʻmonxona, 1 kinoteatr, 9 kutubxona, Bobur nomidagi madaniyat va istirohat bogi, Respublika Baynalminal madaniyat markazi, qoʻgʻirchoq teatri, Amaliy sanʼat muzeyi, Oʻzbekiston Badiiy Akademiyasining koʻrgazmalar zali mavjud. Aholiga 97 oziq-ovqat, 60 sanoat mollari doʻkoni, 188 umumiy ovqatlanish korxonasi, 129 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi, „Askiya“ dehqon bozori xizmat koʻrsatadi. Tumandagi koʻp qavatli binolar asosan, „Boshliq“, „Qushbegi“ turar joy massivlari va yirik magisgrallar boʻylab joylashgan. === Yashnobod tumani === {{Asosiy|Yashnobod tumani}} Yashnobod tumani – Toshkentdagi maʼmuriy hududiy birligidir. 1968-yilda tashkil qilingan tumanga Hamza nomi qoʻyilgan. Gʻarbda Amir Temur xiyoboni va Yoʻldosh Oxunboboyev koʻchasidan boshlab sharqda Ohangaron yoʻligacha davom etadi. Xududi 3,46 ming ga shu jumladan, koʻkalamzorlar – 172 ga. Aholisi 208,7 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 220 ta. Asosiy magistrallari: Jarqoʻrgʻon, Lisunov, Hamza, Yoʻldosh Oxunboboyev koʻchalari va Fargona, Ohangaron yoʻllari. Toshkentda 50 ta mahalla mavjud. Tuman hududida 2152 ta tashkilot, shu jumladan, 34 sanoat korxonasi (Toshkent aviatsiya ishlab chikarish birlashmasi oʻrnida Texnopark, „Toshqishloqmash“, „Toshmargyogʻ“, „Toshkentvino“, „Oʻzbek qogʻozi“, „Oʻzbekiston shampani“, „Toshdonmahsulot“, „Toshkentguruch“ aksiyadorlik jamiyatlari korxonalari va boshqalar); 168 kurilish tashkiloti; temir yoʻl transporti korxonalari – teplovoz va vagon depolari, Toshkent yuk ortishtushirish temir yoʻl stansiyasi bor. Shuningdek, tumanda 37 transport va aloqa korxonalari joylashgan. Keyingi yillarda tashkil qilingan „Farm Glase“ Uzbekistan-Britaniya, „Tufin“ Oʻzbekiston-Isroil, „LokKolorSintez“ Oʻzbekiston – Shveysariya, „XobasTapo“ Oʻzbekiston-Germaniya-Shveysariya, „NWA“ – Oʻzbekiston-Rossiya qoʻshma korxonalarida import oʻrnini bosuvchi va eksportbop mahsulotlar ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan. Yashnobod tuminida [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi]] Prezidiumi, 3 ilmiy tadqiqot instituta, [[Oʻzbekiston milliy axborot agentligi]], 25 umumiy taʼlim maktabi, 50 ta maktabgacha tarbiya muassasasi, 5 musiqa maktabi, 4 kasb-hunar kolleji, Toshkent birinchi tibbiyot instituti va biznes maktabi bor. 9 ta kasalxona, 30 poliklinika va ambulatoriya muassasasi, 1 qon kuyish stansiyasi faoliyat koʻrsatadi. Aholiga 359 oziq-ovqat, 595 sanoat mollari doʻkonlari, 197 umumiy ovqatlanish, 324 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari xizmat kiladi. 16 jamoat kutubxonasi, 4 kinoteatr, 2 madaniyat saroyi, 4 madaniyat uyi, „BaxtRohat“ dam olish zonasi bor. Turar joy fondining umumiy maydoni 2,5 mln.m2 ga yaqin. === Yangihayot tumani === {{Asosiy|Yangihayot tumani}} === [[Chilonzor tumani]] === Chilonzor tumani – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1963-yilda tashkil kilingan. Toponimistlarning fikricha tuman nomi chilon (jiyda) oʻsimligidan olingan. [[Toshkent zilzilasi (1966)]]dan keyin tumanda qurilish ishlari avj oldi. Toshkentning janubiy gʻarbiy qismida joylashgan. Shimolida Oqtepa kanali, sharqda Boʻrijar kanali, janubiy gʻarbda Oʻrta Osiyo temir yoʻl boʻylab Toshkent avtomobil halqa yoʻli va Bobur koʻchasigacha davom etgan. Maydoni 2994 ga, shu jumladan, koʻkalamzorlashtirilgan maydonlar 1,334 ming ga. Aholisi 217,1 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 262 ta. 45 ta mahalla mavjud. Tumandagi baʼzi joylar Toshkent tarixi bilan bogʻliq. Chilonzor Oktepasi arxeologik yodgorligi (4-8-asrlar, 10- 11-asrlar), Abulqosim Shayx madrasasi, Xayrobod Eshon meʼmoriy majmuasi kabi meʼmoriy yodgorliklar shu tuman xududida joylashgan. Asosiy magistrallari – Xalqlar doʻstligi, Muqimiy, Choʻponota, Farhod, Gavhar, Chilonzor, Qatortol, AlXorazmiy koʻchalari. Hududida qoʻshma korxonalar („Sovplastital“ Oʻzbekiston – Italiya qoʻshma korxonasi, „Oʻzbegiminterneshnl“ qoʻshma korxonasi va boshqalar), 24 sanoat korxonasi (shu jumladan, 3 poyabzal ishlab chiqarish birlashmasi, koʻrlar jamiyatining ishlab chiqarish kombinati, „Rele va avtomatika“, „Algoritm“ korxonalari, elektr roʻzgʻor buyumlari zavodlari); 8 ilmiy tadqiqot instituta, 8 loyihalash instituti, konstruktorlik byurosi, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, 38 umumiy taʼlim maktabi, 20 akademik litsey va kollej, 65 maktabgacha yoshdagi bolalar muassasasi; 9 kasalxona va 31 ta poliklinika bor. Aholiga 152 oziqovqat, 64 sanoat mollari doʻkonlari, 121 umumiy ovqatlanish korxonasi, 96 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi, Chilonzor buyum bozori xizmat kiladi. Mukimiy nomidagi musiqa va drama teatri, Davlat musiqali komediya (operetta) teatri, 2 kinoteatr, Navoiy nomidagi Milliy bogʻ, Gʻafur Gʻulom nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi, Xalqlar doʻstligi saroyi faoliyat koʻrsatadi. 4 stadion, 101 sport zali, 166 sport maydonchalari, 6 suv havzasi, otchopar majmuasi bor. Turar joy fondining umumiy foydali maydoni 3178 ming m2. === [[Shayxontohur tumani]] === [[Shayxontohur tumani]] – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1929-yil Oktabr tumani nomi bilan tuzilgan. 1992-yilda Shayxontohur ([[Shayx Xovandi Tohur]]) tumani deb oʻzgartirilgan. 1978-yildan hozirgi chegarada. Shimoli-gʻarbda [[Zangiota tumani]], shimolida Sobir Rahimov, shimoli-sharqda va sharqda Yunusobod, janubida Chilonzor va Yakkasaroy, gʻarbda Akmal Ikromov tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 2,73 ming ga, shu jumladan koʻkalamzorlashtirilgan maydonlar 0,832 ming ga. Aholisi 263,1 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 622 ta. Asosiy magistrallari: Abdulla Qodiriy, Navoiy, Uzbekistan, Beruniy shohkoʻchalari, Furqat, Uygʻur, Samarkand darvoza koʻchalari. Xalqlar doʻstligi, Xadra, Chorsu, Otstepa maydonlari, 48 ta mahalla bor. Tumanda 3379 korxona va tashkilot mavjud. 9 sanoat korxonasi, shundan „Sharq guli“ badiiy, Toshkent tikuvchilik, „Orzu“ ishlab chiqarish birlashmalari, Toshkent matbaa kombinati, koʻnmoʻyna zavodi va boshqa ishlab turibdi. 3069 kichik va oʻrta biznes subyektlari qayd etilgan. Toshkentda 18 vazirlik, davlat qoʻmitalari va yirik idoralar, meʼmorlik va shaharsozlik bosh boshqarmasi, 11 loyihalash instituti, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Navoiy nomidagi adabiyot muzeyi, Seysmologiya, Polimerlar kimyosi va fizikasi, Mikrobiologiya institutlari, Arxitektura va qurilish, kimyotexnologiya institutlari, 16 oʻrta maxsus oʻquv yurti, 42 umumiy taʼlim maktabi va boshqa muassasa, tashkilotlar bor. 10 ta oilaviy va stomatologiya shifoxonasi, 18 poliklinika va ambulatoriya, 8 kasalxona xizmat koʻrsatadi. Mustaqillik yillarida tuman hududida Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi, Islom universiteta, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti qoshidagi akademik litsey qurildi, Oʻzbek milliy akademik drama teatri, „Chorsu“ savdo markazi binolari hamda Eski joʻva bozori kayta taʼmirlandi. Eng yirik guzarlari: „Gulzor“, „Ipakchi“, „Koʻkcha“, „Islomobod“. Tumanda „Yangi Kamolon“, „Huvaydo“, „Bogʻkoʻcha“, „Choʻponota“, „Ipakchi“ mahallalarida katta sport maydonlari mavjud. 562 oziq-ovqat, 346 sanoat mollari doʻkonlari, 174 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, „Chorsu“ savdo markazi tuman aholisiga xizmat koʻrsatadi. Oʻzbek milliy akademik drama teatri, Abror Hidoyatov nomidagi Oʻzbek davlat drama teatri, Satira teatri, Rus yosh tomoshabinlar teatri, sirk, „Sanʼat saroyi“, „Oʻzkoʻrgazmasavdo“ saroyi, 9 madaniyat uyi va muassasasi, Kino uyi, 22 jamoat kutubxonasi, 4 kinoteatr va boshqa, „Paxtakor“ stadioni, „JAR“ sport majmui, „Sharq“, „Xadra“, „Yoshlar uyi“, „Sun Shine Tyron“ mehmonxonalari ishlab turibdi. Tuman hududida meʼmoriy yodgorliklaridan Koʻkaldosh madrasasi (16-asr), Yunusxon (15-asr), Shayx Zayniddinbobo (13-14alar) maqbaralari saqlangan. == Geografiya va iqlim == [[File:Tashkent,_Uzbekistan,_city_and_vicinities,_satellite_image_LandSat-5,2010-06-30.jpg|left|thumb|Toshkent va uning atrofi, sunʼiy yoʻldosh tasviri Landsat 5, 2010-06-30]] === Geografiya === Toshkent Oʻzbekistonning ikkinchi shahri boʻlgan [[Samarqand]] va [[Chimkent]]ni [[Oʻzbekiston va Qozogʻiston chegarasi|chegaradan]] oʻtadigan yoʻlda, suvli tekislikda joylashgan. Toshkent [[Qozogʻiston]] bilan chegaradosh ikkita oʻtish joyidan atigi 13&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 1 milliondan ortiq boʻlgan eng yaqin geografik shaharlar: [[Chimkent]] (Qozogʻiston), [[Dushanbe]] (Tojikiston), [[Bishkek]] (Qirgʻiziston), [[Qashqar (shahar)|Qashgʻar]] (Xitoy), [[Olmaota]] (Qozogʻiston), [[Kobul (shahar)|Kobul]] (Afgʻoniston) va [[Peshovar]] (Pokiston). Toshkent [[Chirchiq (daryo)|Chirchiq daryosi]] va uning bir qancha irmoqlarining quyilishida joylashgan va {{Cvt|15|m}} ga qadar chuqur allyuvial yotqiziqlarda qurilgan. Shahar faol tektonik zonada joylashgan boʻlib, koʻplab silkinishlar va baʼzi zilzilalar sodir boʻladi. Toshkentda mahalliy vaqt [[UTC|UTC/GMT]] +5 soat. === Iqlim === Toshkentda Oʻrta yer dengizi iqlimi (Köppen: ''Csa'')<ref name="Koeppen" /> nam kontinental iqlim (Köppen: ''Dsa'') bilan chegaradosh.<ref name="Koeppen">[//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f0/Asia_K%C3%B6ppen_Map.png Updated Asian map of the Köppen climate classification system]</ref> Natijada, Toshkentning qishi sovuq va tez-tez qorli boʻlib, odatda Oʻrta yer dengizi iqlimi bilan bogʻliq boʻlmagan va yozi uzoq, issiq va quruq boʻladi. Koʻpincha [[yogʻingarchilik]] qishda sodir boʻladi, u koʻpincha qor shaklida tushadi. Shahar qish boshida va bahorda yogʻingarchilikning ikki choʻqqisini boshdan kechiradi. Bir oz gʻayrioddiy yogʻingarchilik shakli qisman uning {{Cvt|500|m|ft}} balandligiga xos. Toshkentda yoz uzoq, odatda maydan sentyabrgacha davom etadi. Iyul va avgust oylarida Toshkent juda issiq boʻlishi mumkin. Shaharda yozda, ayniqsa, iyundan sentyabrgacha juda kam yogʻingarchilik kuzatiladi.<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.tashkent-travel.com/weather |sarlavha=Tashkent weather forecast |qaralgan sana=11 June 2009 |muallif=Tashkent Travel |arxivurl=https://web.archive.org/web/20090529214452/http://www.tashkent-travel.com/weather |arxivsana=29 May 2009}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://www.happytellus.com/tashkent/uzbekistan |sarlavha=Tashkent, Uzbekistan travel information |qaralgan sana=11 June 2009 |muallif=Happy-Tellus.com |nashriyot=Infocenter International Ltd. |arxivurl=https://web.archive.org/web/20090627124528/http://www.happytellus.com/tashkent/uzbekistan |arxivsana=27 June 2009}}</ref> == Shahar hokimligi == Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, Toshkentda Oʻzbekistonning boshqa viloyat va shaharlarida boʻlgani kabi boshqaruvning tarixiy-milliy shakli – [[hokim]]lik oʻrnatildi. [[1991-yil]] [[18-noyabr]]da Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining „Oʻzbekiston Respublikasi poytaxti – Toshkent shahri maqomi va davlat hokimiyati organlari toʻgʻrisida“gi qaroriga muvofiq Toshkentda hokim lavozimi joriy etildi. [[Toshkent shahar hokimi]] [[Prezident]] tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi hamda Xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiqlanadi. Shahardagi tumanlarning hokimlari shahar hokimi tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi hamda xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiqlanadi. Shahar hokimlari: * [[Adhambek Fozilbekov]] (1991—1994) * [[Kozim Toʻlaganov]] (1994—2001) * [[Rustam Shoabdurahmonov]] (2001—2005) * [[Abduqahhor Toʻxtayev]] (2005—2011) * [[Rahmonbek Usmonov]] (2011—2018) * [[Jahongir Ortiqxoʻjayev]] (2018—2023) * [[Baxtiyor Rahmonov]] (2023) * [[Shavkat Umrzoqov]] (2023—) == Aholisi == {{asosiy|Toshkent aholisi}} {{Wikidata/Population}} [[Fayl:Bread Vendor (220641945).jpeg|thumb|Toshkentning bozor koʻchalaridagi non sotuvchi.]] 1983-yilda Toshkent shahri aholisi maydoni 256&nbsp;km<sup>2</sup> boʻlgan munitsipalitetda yashovchi 1 902 000 kishini tashkil etar edi. 1991-yilga kelib, [[Sovet Ittifoqi]] tarqatilib yuborilgandan soʻng, Toshkentning doimiy aholisi soni 2 136 600 kishini tashkil etdi. Shu yili aholi soni boʻyicha ushbu shahar Sobiq Ittifoq davlatlari orasida toʻrtinchi oʻrinda turgan ([[Moskva]], [[Kiyev]] va [[Sankt-Peterburg]] shaharlaridan keyin). Hozirga kelib, Toshkent [[MDH]] va Boltiqboʻyi mamlakatlarida aholi soni boʻyicha toʻrtinchi oʻrinni egallab turmoqda. 2024-yil 1-yanvar holatiga koʻra, Toshkent shahri aholisi 3,040,786 kishini tashkil etmoqda.<ref name="StatsPop" /><ref>{{veb manbasi |url=http://dic.academic.ru/dic.nsf/es/89801/%D0%A2%D0%90%D0%A8%D0%9A%D0%95%D0%9D%D0%A2 |title=ТАШКЕНТ (город) |publisher=Dic.academic.ru |access-date=24-noyabr 2013}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.uzdaily.com/articles-id-44755.htm|title=Residents of Tashkent city exceeds 2.48m people|publisher=Uzdaily.com|access-date=13-oktabr 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181013133002/https://www.uzdaily.com/articles-id-44755.htm|archive-date=13-oktabr 2018|url-status=dead}}</ref> {{Historical populations | align = none | cols = 2 | percentages = pagr | source = Oʻzbekiston Davlat Statistika Qoʻmitasi,<ref name="StatsPop">{{veb manbasi |url=https://api.stat.uz/api/v1.0/data/hududlar-boyicha-shahar-va-qishloq-aholisi-soni?lang=uz&format=pdf |title=Hududlar boʻyicha shahar va qishloq aholisi soni (2010&ndash;2021-yillar)|date=16-iyul 2021-yil|lang=oʻzbek|publisher=Oʻzbekiston Respublikasi Davlat Statistika Qoʻmitasi|accessdate=16-iyul 2021-yil}}</ref><ref name="StatsUzOld">{{veb manbasi |url=http://stat.uz/upload/iblock/f6f/Doimiy%20aholi%20soni.xls|title=Постоянное среднее число населения|date=27-sentabr 2013-yil|lang=ruscha|publisher=Oʻzbekiston Respublikasi Davlat Statistika Qoʻmitasi|accessdate=10-aprel 2014-yil|archivedate=21-oktabr 2013-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131021105721/http://stat.uz/upload/iblock/f6f/Doimiy%20aholi%20soni.xls}}</ref> [[BMT]]<ref>{{veb manbasi |url=https://esa.un.org/unpd/wup/DataQuery/ |title=World Urbanization Prospects - Population Division - United Nations |access-date=23-iyul 2018-yil}}</ref> va Demoscope.ru<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=86 Pervaya Vseobщaya perepis naseleniya Rossiyskoy imperii 1897 goda. Nalichnoe naselenie v guberniyax, uezdax, gorodax Rossiyskoy Imperii (bez Finlyandii)]</ref><ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1959 g. Chislennost gorodskogo naseleniya soyuznix respublik (krome RSFSR), ix territorialnix edinits, gorodskix poseleniy i gorodskix rayonov po polu]</ref><ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1970 g. Chislennost gorodskogo naseleniya soyuznix respublik (krome RSFSR), ix territorialnix edinits, gorodskix poseleniy i gorodskix rayonov po polu]</ref><ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg2.php Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1979 g. Chislennost gorodskogo naseleniya soyuznix respublik (krome RSFSR), ix territorialnix edinits, gorodskix poseleniy i gorodskix rayonov po polu]</ref><ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php Vsesoyuznaya perepis naseleniya 1989 g. Chislennost gorodskogo naseleniya soyuznix respublik, ix territorialnix edinits, gorodskix poseleniy i gorodskix rayonov po polu]</ref> | graph-pos = bottom |1897 |155673 |1950 |755000 |1959 |911930 |1960 |964000 |1970 |1384509 |1979 |1780002 |1980 |1818000 |1983 |1902000 |1989 |2072459 |1990 |2100000 |1991 |2130200 |1995 |2097400 |2000 |2142300 |2001 |2137900 |2002 |2136600 |2003 |2139200 |2004 |2135400 |2005 |2135700 |2006 |2140600 |2007 |2157100 |2008 |2180000 |2009 |2206300 |2010 |2234300 |2011 |2296500 |2012 |2309300 |2013 |2340900 |2014 |2352900 |2015 |2371300 |2016 |2393200 |2017 |2424100 |2018 |2464900 |2019 |2509900 |2020 |2571700 |2021 |2694400 }} == Tarixiy va arxitektura yodgorliklari == {{keng tasvir|Toshkent panoramasi.jpg|1600px|[[Toshkent teleminorasi]]dan olingan [[panorama]].}} === Madrasalar === Mustaqillik yillarida Toshkentdagi islom madaniyati obidalarining aksariyati, jumladan, Koʻkaldosh, Abulqosim, ayniqsa, Hazrati Imom mavzeida joylashgan Moʻyi Muborak, Baroqxon madrasalari qayta taʼmirlanib, ilgarigiday mahobatli manzara kashf etdi. Ular bir paytlar minglab talabalarni oʻz bagʻriga olgan gavjum goʻshalar boʻlib, rus istilosi davrida bir muddat kimsasiz, xarobaga ham aylantirildi. XIX asrda Toshkentda taʼlim-tarbiya sohasi Toshkent-Buxoro, Toshkent-Qoʻqon madaniy-maʼnaviy aloqalar tizimida rivojlanib borgan. Bu jarayonda Toshkent madrasalari va mudarrislarining oʻrni katta boʻlgani tabiiy. Turkiston general-gubernatorligi Maorif boshqarmasi maʼlumotlariga koʻra, 1890—1893-yillarda gubernatorlikda jami 214ta madrasa boʻlib, shundan 21tasi Toshkentda joylashgan edi. Chorizm istilosining dastlabki yillarida madrasalarda taʼlim va oʻqitish ishlari anʼanaviy qoidalar asosida olib borilgan boʻlsa, keyinchalik ularning faoliyatini nazorat qilish va oʻquv ishlarini tartibga solishni oʻlka maorif boshqarmasi oʻz qoʻliga olgan. Bu paytda Toshkent madrasalaridan Abulqosimxon madrasasida 120, Xoja Ahror madrasasida 80, Beklarbegi madrasasida 150, Koʻkaldosh madrasasida 80, Sharifboy madrasasida 20, Shukurxon madrasasida 20 nafar talaba oʻqigan. Lekin oldingidek, aksariyat talabalar Toshkent madrasalari bilan qanoatlanmay, Buxoro, Samarqand, Qoʻqon madrasalarida bilimlarini oshirib qaytganlar. Toshkent madrasalari toʻgʻrisidagi arxiv manbalari, oʻsha davr matbuoti yoki ana shu yillarda Toshkentda boʻlgan rus oʻlkashunoslarining maʼlumotlari, ayniqsa, madrasalar soni borasida har xil xabarlar beradi. Xususan, 1865—1868-yillari Toshkentda boʻlgan A.Xoroshxin „Ocherki Tashkenta“ nomli kundaligidagi maʼlumotda ayrim madrasalarning nomini, vaqf mulklarini keltirib oʻtgan boʻlsa, N. Maev 1876-yili Toshkentda jami 11 ta madrasa mavjudligini taʼkidlaydi. „Turkistanskie vedomosti“ gazetasining 1876-yilgi 48-sonida bosilgan rasmiy maʼlumotda esa 13 ta madrasa tilga olingan. Biroq XIX asrda Toshkentda yashab ijod etgan muarrix Muhammad Solihxoja esa oʻzining „Tarixi jadidayi Toshkand“ asarida Toshkentdagi 20 ta madrasa toʻgʻrisida birmuncha batafsil maʼlumot berib oʻtgan. Ular orasida eng qadimiysi – Xoja Ahror jome masjidining shimolida pishiq gʻisht va yoʻnilgan toshdan qurilgan Xoja Ahror madrasasi boʻlib, u yigirmata hujra, bitta darsxona va masjidni oʻz ichiga olgan. U yerda Toshkent va boshqa hududlardan tahsil talabida kelgan saksondan ziyod talabalar oʻqishgan. Shayxontohur dahasidagi madrasalardan yana biri Koʻkaldoshdir. Muhammad Solihxojaning yozishicha, bu madrasa Baroqxonning oʻgʻli Darvishxon tomonidan bunyod etilgan. 1735-yil Ufada boʻlgan toshkentlik savdogar N. Alimov maʼlumotlariga koʻra, XVIII asr oxiriga kelib, madrasa karvonsaroyga aylantirilgan. Toshkent tarixi tadqiqotchilaridan A. Dobrosmislov Koʻkaldosh madrasasi dastlab uch qavatli, oʻttiz sakkizta hujrali boʻlganini taʼkidlaydi. Keyinchalik madrasaning faqat bir qavati saqlanib qolgan. Muhammad Solihxoja Koʻkaldosh madrasasi 1868 va 1886-yillarda Toshkentda yuz bergan zilzilalardan qattiq zarar koʻrganini yozadi. Shuningdek, XIX asrning 30-yillarida Muhammad Alixon buyrugʻi bilan bunyod etilgan Azimota madrasasi ham Chorsu yaqinida boʻlgan. Lekin bu madrasa haqida maʼlumotlar juda kam. „Tarixi jadidayi Toshkand“ asarida batafsil tavsiflangan va eng koʻp tilga olingan madrasa Eshonquli dodxoh madrasasidir. Bu madrasa 1256 (1838) yili Toshkent hokimi Lashkar Beklarkegining oʻgʻli Eshonquli dodxoh tomonidan qurdirilgan boʻlib, Yunusxon madrasasining janubi-sharqida joylashgan va katta koʻchaga tutash boʻlgan. U yerda 1920-yil Vaqf shoʻʼbasi qaramogʻidagi madrasada Murodxoʻja Solihxoʻja oʻgʻli isloh qilingan diniy va dunyoviy darslar tashkil etadi. Xarobaga aylangan Eshonquli dodxoh madrasasining oxirgi qoldiqlari 1964-yilda surib, tekislab tashlangan. Muhammad Solihxoja 1274 (1857) yili Toshkent hokimi Ahmad qushbegi (1856—1857) tomonidan Qaffol Shoshiy maqbarasi janubida Moʻyi Muborak madrasasi qurilganini yozadi. Tarixchi oʻsha davrlarda madrasa oʻrnini aholi Xoja Ahror tugʻilgan joy deb tushungani bois „Xoja Ahror maydoni“ deb ataganini taʼkidlaydi. Asarda keltirilishicha, madrasaning alohida bir gumbazi boʻlib, unda Paygʻambarimiz (alayhissalom)ning soch tolalari – moʻyi muborak saqlangan. Yuqorida tilga olinganlardan Koʻkaldosh madrasasi bugungi kunda ham oʻz faoliyatini davom ettirib, koʻplab talabalar taʼlim oladigan dargoh sifatida ishlab turibdi. Qolganlari esa, yurtimizning yorqin maʼnaviy qiyofasini oʻzida aks ettiruvchi muborak tarixiy obidalar qatorida munosib oʻrin egallab kelmoqda.[[Tasvir:Madrasah Kukaldash (Tashkent) 12-07.JPG|thumb|Koʻkaldosh madrasasi]] [[Tasvir:Mavzoley Kaffal Shashi 13-36.JPG|thumb|Kaffol-Shoshi maqbarasi]] * [[Koʻkаldоsh mаdrаsаsi]] ([[XIV аsr]]) * [[Kаffоl-Shоshi mаqbаrаsi]] ([[XV аsr]])<!--Qaffol yoki Kaffol? --> * [[Hаzrаti Imоm аrхitеkturа аnsаmbli]] ([[XVI аsr]]) * [[Аbul Qоsim mаdrаsаsi]] ([[XIX аsr]]) * [[Bаrаkхоn mаdrаsаsi]] ([[XVI аsr]]) * [[Jumа mаsjidi]] ([[XIX аsr]]) * [[Аmir Tеmur muzеyi]] * [[Аmir Tеmur xiyoboni]] * [[Mustаqillik mаydоni]] * [[Istiqlol mаydоni]] * [[Jаsоrаt mоnumеnti]] * [[Hаsti Imоm mаydоni]] * [[Tillа Shаyх mаsjidi]] * [[Xаdrа mаydоni]] * Toʻle bi maqbarasi * [[Soʻfi Оtа mаqbаrаsi]] * [[Toshkent teleminorasi]] == Tarixi == [[Tasvir:Ташкент пассаж Ариф-Ходжи.jpg|thumb|Toshkent 1917]] {{asosiy|Toshkent tarixi}}<gallery caption="Toshkent shahrining rivojlanishi"> Fayl:Tashkent History 1860.jpg|1860-yil Fayl:Tashkent History 1913.jpg|1913-yil Fayl:Tashkent History 1940.jpg|1940-yil Fayl:Tashkent History 1965.jpg|1965-yil Fayl:Tashkent History 1967.jpg|1967-yil. [[Toshkent zilzilasi (1966)]] Fayl:Tashkent History 1981.jpg|1981-yil Fayl:Tashkent History 2000.jpg|2000-yil </gallery> == Sovet davridagi Toshkent == Toshkent mahallalari haqida aniqroq yozma maʼlumotlar dahalardagi qozilik daftarlarida, 19-asrning 2yarmida esa ruscha nashrlarda qayd etilgan. Shunga koʻra, 1865-yil Toshkentda 140 ta mahalla boʻlgan, aholisi 76 ming kishi. Turkiston oʻlkasi statistikasi yilnomasida (1876) Toshkentda 149 ta mahalla (Shayxontohur dahasida 48 ta, Sebzor dahasida 38 ta, Koʻkcha dahasida 31 ta, Beshyogʻoch dahasida 32 ta) boʻlganligi taʼkidlangan. N. G. Mallitskiy 1927-yil nashr etgan roʻyxatda esa Toshkentda 280 ta mahalla va shahar aholisiga tegishli 171 ta mavze nomi bor (qarang plansx[[ema]]). Mavzelar, odatda, shaharliklarning shahar tashqarisida joylashgan ekinzorlari va bogʻlaridan iborat boʻlgan; shoʻrolar davrida mavzelar davlat tomonidan musodara qilinib jamoa xoʻjaligiga aylantirilgan. === Poytaxtga aylanishi === 1925-yil 17-fevralda Buxoro shahrida boʻlib oʻtgan Butunoʻzbek Sovetlarining birinchi taʼsis qurultoyida „Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasining tashkil topishi toʻgʻrisida Deklaratsiya“ qabul qilingan. Respublikaning birinchi poytaxti etib [[Buxoro]] shahri tanlangan<ref name="old">{{veb manbasi |url=https://daryo.uz/2017/09/24/lotinda-yozilgan-1930-yilgi-hujjat-ozbekiston-poytaxtini-toshkentga-kochirish-haqida/ |sarlavha=Lotinda yozilgan 1930-yilgi hujjat: O‘zbekiston poytaxtini Toshkentga ko‘chirish haqida|familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil=2020 |muharrir= |vebsayt=Daryo.uz |nashriyot= |joylashuv=Toshkent |sahifalar= |til=oʻzbekcha |format= |qaralgan sana=2.1.23 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}</ref>. 2012-yilda „Oʻzbekiston“ nashriyoti tomonidan chop etilgan „Oʻzbekiston tarixining muhim sanalari“ nomli kitobdagi maʼlumotlarga koʻra, 1925-yil aprel oyida mamlakat poytaxti Buxoro shahridan [[Samarqand]] shahriga koʻchirilgan. 1930-yilda esa poytaxt Toshkent shahriga koʻchiriladi va 1991-yil 31-avgustga qadar OʻzSSRning, undan soʻng esa Oʻzbekiston Respublikasining bosh shahri boʻlib kelmoqda<ref name="old" />. Oʻzbekiston poytaxtini Samarqanddan Toshkentga koʻchirish toʻgʻrisidagi telegram’dagi „Old Tashkent“ kanalida<ref>{{Telegram2|oldtashkent_1/905|Old Tashkent|logo=1|lang=oʻzbekcha}}</ref> eʼlon qilingan tarixiy hujjatda yozilishicha, „Oʻzbekiston Ijtimoiy Shoʻro Jumhuriyati Shoʻrolar Markaziy ijroiya qoʻmitasi“ (oʻsha vaqtdagi oliy hokimiyat organi) tomonidan Toshkentning mamlakatdagi eng yirik iqtisodiy va sanoat markazi sifatidagi ahamiyatini, Oʻzbekistonning „bosh paxta rayoni – Fargʻona vodiysi“ bilan aloqa qilish va unga rahbarlik qilish Toshkentdan qulayroq boʻlishini, Toshkentda boʻlgan Oʻrta Osiyo idoralari bilan Oʻzbekiston hukumat idoralari bir shaharda turib „yaqin ittifoqda boʻlishini nazarda tutib“ qabul qilingan. Ushbu hujjat mamlakat Konstitutsiyasiga oʻzgartirish kirita oladigan oʻsha vaqtdagi oliy hokimiyat organlaridan biri tomonidan oʻzbek tilida va Oʻzbekistonda 1929—1940-yillarda amalda boʻlgan lotin alifbosiga asoslangan oʻzbek yozuvi ([[yanalif]])da yozilgan. Hujjatga OʻzSSR Shoʻro Markaziy Ijroqoʻmi raisi boʻlgan [[Yoʻldosh Oxunboboyev]] imzo chekkan<ref name="old" />. === Toshkentning Maʼdaniy maʼishiy inshootlari === [[Fayl:Kukeldash Madrasah inner yard.jpg|thumb|[[:en:Kukeldash Madrasah (Tashkent)|Koʻkaldosh Madrasasi]] ichki qismi]] [[Fayl:Palace of Grand Prince Nikolai Konstantinovich 12-00.JPG|thumb|Romanovlar qarargohi]] [[Fayl:Theatre Alisher Navoi.JPG|thumb|Alisher Navoiy nom. Opera va Balet Teatri]] [[Fayl:Tashkent museum of applied arts.jpg|thumb|Amaliy sanʼat muzeyi]] [[Fayl:Пам'ятник Тарасові Шевченку (Ташкент).jpg|thumb|[[:en:Taras Shevchenko|Taras Shevchenka]] haykali]] Toshkentning eng gavjum qismi, uning bozorlari hisoblangan. Eski joʻva, Chorsu va Koʻkaldosh madrasasi oraligʻida Registon, Chorsu va Kappon (gʻalla) bozorlari joylashgan. Registon bozorida xonliklarda ishlab chiqarilgan mollar bilan bir qatorda [[Hindiston]], [[Afgʻoniston]], Eron, Koshgʻar, Xitoy va Rossiyadan keltirilgan mollar ham sotilgan. Toshkentdan savdo karvonlari dasht orqali Sibir shaharlari, Koshgʻar, Xitoy, Hindiston, Afgʻoniston va Eron tomon qatnagan. Toshkent davlati tashqi va ichki savdoni rivojlantirish maqsadida old tomonida „Muhammad Yunusxoʻja Umariy“ deb yozilgan, sirtiga lochin yoki yoʻlbars tasvirlari tushirilgan oʻz tangalarini zarb etib, mustaqil ichki va tashki siyosat yuritgan. Yunusxoʻja, ayniqsa, Rossiya bilan muttasil savdo aloqalari olib borish va uni kengaytirishga intilgan. 1792-yil Yunusxoʻja rus podshosiga xat yuborib unga Katta juz biylari bilan ittifoq tuzganligini, Toshkentdan [[Rossiya]]ga eltadigan karvon yoʻllaridagi talonchiliklar toʻxtatilganligini xabar qiladi. 1802-yilning kuzida Yunusxoʻja vaziri aʼzam Mullajon Oxund Mahzum bilan Ashurali Bahodir mingboshini SanktPeterburgga elchi kilib yuboradi. Elchilikdan maqsad, faqat savdo aloqalarini kengaytirishgina emas, balki [[Rossiya]]dan qurolyarogʻ, choʻyan va mis rudalarini sotib olib, oʻz harbiy kuchini mustahkamlash hamda Rossiyadan tup kuyuvchi usta va konchilarni Toshkentga taklif etib, bu yerda toʻpchilik hunarmandchiligini rivojlantirish va konlarni ishga solish ham koʻzda tutilgan edi. 1803-yil mart oyida Toshkent elchilari imperator Aleksandr I va davlat kansleri hamda tashqi ishlar vaziri graf A. Voronsov qabulida boʻldilar. [[Rossiya]]da Oktabr toʻntarishi haqidagi xabar Toshkentga yetib kelgach, bolsheviklar va soʻl eserlar hokimiyatni zoʻravonlik yoʻli bilan egallash uchun kurashdilar. 1917-yil 28-oktabrda Bosh temir yoʻl ustaxonasining mahalliy millatga mansub boʻlmagan ishchilari hamda askarlar qoʻzgʻolon boshladilar. Ular temir yoʻl deposi, tovar omborlari, 1Sibir polki kazarmalarini ishgʻol qildilar. Shahar markazi qoʻzgʻolonchilar qoʻliga oʻtdi. 1 (14) noyabrda Tuproqqoʻrgʻon ham ishgʻol qilingach, Toshkentda shoʻrolar hokimiyati oʻrnatildi. Shu tariqa Toshkentda [[Rossiya]]dan badargʻa qilingan bolsheviklar 1917-yil 1-noyabrda temir yoʻl masterovoylari yordamida toʻntarish oʻtkazib hokimiyatni egalladilar. 1918-yil 30-apreldan Toshkent Turkiston ASSRning poytaxti deb eʼlon qilindi. [[1924-yil]]da Oʻzbekiston poytaxti [[Samarqand]]ga koʻchirildi. 1930-yildan Toshkent yana poytaxt boʻldi. Sovet hukumati yillarida Toshkent mahallalari boshlangʻich maʼmuriy birlik shaklida saqlanib qoldi, biroq ularning vazifalari koʻp tomondan cheklab qoʻyildi. === Zamonaviy inshootlar === Ikkinchi jahon urushigacha boʻlgan davrda Toshkentda bir qancha sanoat korxonasi – tikuvchilik, tamaki, poyabzal fabrikalari, toʻqimachilik kombinati, metallsozlik, mashinasozlik zavodlari va boshqa qurildi. Boʻzsuv, Qodiriya, Boʻrijar GESlari bunyod qilindi. Ikkinchi jahon urushi yillarida Toshkent sanoati butunlay frontga xizmat qildirildi. Sanoat 1943-yilda 1940-yildagiga nisbatan 3 barobar koʻp mahsulot berdi. Urush yillarida nemislar okkupatsiya qilgan viloyatlardan evakuatsiya qilingan 300 ming kishi, shu jumladan, 200 mingga yaqin bola Toshkentga joylashtirildi. 1930—1940-yillarda Toshkentda asosan, qishloq xoʻjaligi.ni texnika bilan taʼminlashga qaratilgan ogʻir sanoat tarmoklari tez surʼatlar bilan rivojlantirildi. Yirik sanoat korxonalari – „Uzbekqishloqmash“, ekskavator zavodi, „Toshtekstilmash“, „Toshpaxtamash“, „Toshkentkabel“, yogʻmoy kombinati, karborund zavodi, mashinasozlik, elektr lampa va elektr mexanika zavodlari, yirik panelli uysozlik kombinati va boshqa kurildi. [[1966-yil]] 26-aprelda Toshkentda yuz bergan zilzila natijasida shahar jiddiy shikastlandi. Zilzila oqibatlari qisqa muddat (3,5 yil)da tugatildi (qarang [[Toshkent zilzilasi]]). Shahar qiyofasi butunlay oʻzgardi. Toshkent hududi atrofga bogʻ va ekinzorlar hisobiga tez oʻsdi, koʻplab turar joy massivlari, jamoat binolari, metropoliten qurildi. 1983-yilda shaharning 2000-yillik toʻyi oʻtkazildi. == Mustaqillik davrida == Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, Toshkentda Oʻzbekistonning boshqa viloyat va shaharlarida boʻlgani kabi boshqaruvning tarixiymilliy shakli – hokimlik oʻrnatildi. [[1991-yil]] 18-noyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining „Oʻzbekiston Respublikasi poytaxti – Toshkent shahri maqomi va davlat hokimiyati organlari toʻgʻrisida“gi qaroriga muvofiq Toshkentda hokim lavozimi joriy etildi. Toshkent shahar hokimi Prezident tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi hamda Xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiklanadi. Shahardagi tumanlarning hokimlari shahar hokimi tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi xamda xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiklanadi. Toshkent 2000-yillikdan ortiq tarixga ega. Bu davr ichida u mudofaa devori bilan oʻralgan qalʼadan jahondagi yirik shaharlardan biri, Oʻzbekiston Respublikasining poytaxtigacha boʻlgan yoʻlni bosib oʻtdi. Asrlar davomida shahar oʻzining tinch hayotidagi muhim voqealarni va suronli jangu jadallarni, yuksalish va inqiroz davrlarini boshidan kechirdi. Necha bor shahar vayron boʻlib, qayta qad koʻtardi. Kds. oʻrnidan necha bor siljib, nomi xam bir necha marta oʻzgardi. Xoja Ahror Valiy, Shayx Umar Bogʻistoniy, Abu Bakr Shoshiy, Abu Sulaymon Banokatiy, Hofiz Koʻhakiy kabi butok allomalar shu hudjda yashab, ijod etganlar. Toshkentning uzoq oʻtmishi va u qad koʻtargan qadimgi Choch yoki Shosh viloyati haqidagi maʼlumotlar yozma manbalarda xilmaxil hamda uzuqyuluq tarzda aks etgan. Zardushtiylarning qadimgi muqaddas kitobi Aeecmona Sirdaryo havzasidagi mamlakat „Turon“, aholisi esa „tur“lar deb yuritilgan. Bu oʻlkada tur qavmlari urugʻ va qabila oqsoqollarining diniy va siyosiy qarorgohi – Qangʻxa (Qangʻa) shahri borligi tilga olinadi. [[1991-yil]] 31-avgustda Toshkentda [[Oʻzbekiston]] mustaqilligi eʼlon qilindi. Hozirgi Toshkent Oʻzbekiston Respublikasining siyosiy markazi hamdir. Bu yerda Oʻzbekiston Prezidentining qarorgohi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi, Vazirlar Mahkamasi, shuningdek, ijtimoiy harakat va partiyalarning va boshqa jamoat tashkilotlarining markazlari, chet el elchixonalari, BMT ga qarashli tashkilotlar vakolatxonalari joylashgan. Toshkent chet ellardagi birodarlashgan shaharlar bilan doʻstona aloqalarni rivojlantirishga salmoqli hissa qoʻshmoqda, Toshkent bir qancha xorijiy shaharlar bilan birodarlashgan. Toshkentning eng muhim xususiyatlari shahar gerbi (ramzi)da aks etgan. U uzoq tarixga ega. Ilk oʻrta asrlardayoq Toshkentning oʻziga xos ramzi yuzaga kelgan. 8-asrda Choch (Shosh) shahrining nishoni qoplon (togʻ barsi) boʻlgan. Buni 8-asr birinchi yarmida hukmdorlik qilgan Yabgʻu Tarnovcha nomi bilan zarb qilingan tangalarning old tomonida krplon, orqasida esa qangʻarlarning ayri tam/ali va sugʻd yozuvida „Tarnovcha“ deb bitilgan muhri tasvirida koʻrish mumkin. Toshkent hukmdorlari koʻpincha oʻz valiaxdlariga ham togʻning eng kuchli va epchil jonzodiga qiyosan Elbarsxon, Belbarsxon kabi ism qoʻyganlar. Toshkentning Oʻzbekiston mustaqilligi davridagi gerbi 1996-yilda tasdiqlangan, 2003-yilda gerb tasviriga qisman oʻzgartirishlar kiritilgan (519betdagi rayemga q.). Toshkentda jahon mamlakatlari, [[BMT]] tashkilotlari va Markaziy Osiyo davlatlarining turli muhim mavzulardagi seminar, simpozium va qurultoylari oʻtkazib turiladi. [[1998-yil]]da [[YUNESKO]] tashkiloti Ijroiya Kengashining 155-sessiyasi, [[1999-yil]] 19-20-iyulda Afgʻoniston muammosini hal etish boʻyicha 6Q2 guruhining BMT homiyligidagi uchrashuvi boʻlib oʻtdi. Unda tarixiy Toshkent deklaratsiyasi qabul qilindi. 2000-yil sentabrda YUNESKO xrmiyligida „Dinlararo dialog va dunyo madaniyati“ mavzuidagi xalqaro konfess, [[2003-yil]] 14-mayda „Interkontinental“ mehmonxonasida „Markaziy Osiyo 20asrda: hamkorlik, sheriklik va muloqot“ mavzuida xalqaro konferensiya, 2004-yil iyun oyida Shanxay hamkorligi tashkilotining konferensiyasi oʻtkazildi. Toshkentda mustaqillik sharofatidan kelib chiqib ham iqtisodiyot, ham maʼnaviyat sohasida tub islohotlar qilina boshladi. Iqtisodiyot sohasida bozor munosabatlariga oʻtilishi talablari asosida biznes, ishbilarmonlikni, xorijiy sarmoyalar kiritishni ragʻbatlantirish, yangi bankkredit sist[[ema]]sini barpo etish, mulkni xususiylashtirishga doir bir qancha amaliy tadbirlar koʻrildi. Shaharda xorijiy mamlakatlar ishbilarmonlari bilan hamkorlikda qoʻshma korxonalar, firmalar ochish rivoj topa boshladi. Shahar qiyofasiga sharqona tus berilishiga ahamiyat berildi. 1991-yil 1-sentabrda Toshkentdagi Markaziy maydonni Mustaqillik maydoni deb atash haqida Oʻzbekiston Prezidenti farmoni eʼlon qilindi. Koʻchalar, maydonlar, tashkilotlar, tumanlar qayta nomlana boshladi. Shahar markazidagi eng katta xiyobon Amir Temur nomi bilan atalib, Sohibqironga haykal oʻrnatildi va temuriylar davri tarixi davlat muzeyi qurildi. Shaharning olimlar yashaydigan dahasidagi maydonlardan biriga Mirzo Ulugʻbekka haykal qoʻyildi va hokazo. Toshkentni obodonlashtirishga katta ahamiyat berilmoqda. Shaharga kerak boʻlmagan, uning tabiiy muhitini buzadigan korxonalar, tashkilotlar yopildi yoki shahardan tashqariga koʻchirildi. Toshkentning Eski shagʻar qismida joyning oʻziga xos xususiyatlarini eʼtiborga olib, asosan, 1995-yildan butun infrastrukturani kompleks rivojlantirishga kirishildi. Mahallalararo aloqalarni saqlab qolib, shaharning tarixan tarkib topgan qismini tubdan taʼmirlash va obodonlashtirish yoʻlida katta ishlar kilindi. Jumladan, Eski shaharning Krrasaroy, Sagʻbon, Bobojonov, Forobiy koʻchalari kengaytirilib, kayta ochildi. Bu koʻchalarda transport qatnovi yaxshilandi. Fargʻona yoʻli, shuningdek, Toshkentni Qozogʻiston bilan bogʻlovchi Keles koʻprigi va boshqa qayta qurildi. Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi, Islom universiteti, „Turkiston“ saroyi, Respublika Birja markazi, „Tata“ („Quality“) mehmonxonasi, „Toshkentlend“ istirohat bogʻi va boshqa inshootlar foydalanishga topshirildi. „Olay“, „Eski joʻva“, „Farhod“, „Beshyogʻoch“, „Mirobod“, „Asaka“, „Otchopar“, „Parkent“, „Koʻkcha“ bozorlari deyarli qayta qurildi. Toshkent metrosining Yunusobod yoʻnalishi ishga tushirildi. Toshkentdagi bir qancha xashamatli binolar, Oʻzbekiston milliy bogʻi, Yapon bogʻi, Gʻafur Gʻulom nomidagi bogʻ, Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki, Xalqaro biznes markazi, Temuriylar tarixi Davlat muzeyi, „Interkontinental Toshkent“, „Le Meridian otel Tashkent Palace“, „RadissonSAS Tashkent“ mehmonxonalari, „Yunusobod“, „JAR“, „Golfklub“ sport majmualari, eng yuqori xalqaro standartlarga javob beradigan Oʻzbekiston milliy banki sport majmuasi, shaharning bir qancha joylarida qurilgan koʻpriklar va kichik halqa yoʻli, „Shahidlar xotirasi“ majmui, „Xotira“ maydoni, Oʻzbekiston tasviriy sanʼati galereyasi va boshqa Oʻzbekiston poytaxtining taraqqiy qilish bosh rejasining eng koʻzga koʻringan bosqichlari xolos. Bu oʻzgarish va qurilishlarning muallifi va tashabbuskori Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Abdugʻaniyevich Karimovdir. Oʻzbekistonda mustaqillik yillarida „Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini qoʻllabquvvatlash haqida“gi farmoni (1998) va qonuni (1999), „Obod mahalla yili“ dasturi (2003) asosida T. mahallalari oʻz huquqiy maqomiga ega boʻldi. Ularning faoliyat doirasi kengaydi. Mahallalar yuridik shaxs sifatida oʻz mulkiga, moliyaviy byudjetiga bankdagi hisob raqami – jamgʻarmasiga ega boʻldi, rahbariyat (rais, kotib)ning nufuzi ortdi, vazifalari aniq belgilandi. Mahallalar oʻz hududlarida savdo va maishiy xizmatni, sanitariya va ekologik holatlarni yaxshilash, toʻlovlar sistemasida ishtirok etib, mahalla va aholi ahvolini yaxshilashga koʻmaklashish kabilarda faol qatnashish imkoniga ega boʻldilar. Shaharda 493 fuqarolarni oʻzini oʻzi boshqarish organi – fuqarolar yigʻini (mahalla qoʻmitasi) ishlaydi (yana qarang [[Mahama]]). Toshkent – Respublikaning eng yirik sanoat markazi. Mamlakatda ishlab chiqariladigan mahsulotning 30 % ga yaqini poytaxt hissasiga toʻgʻri keladi. Shahar sanoatida 14 tarmoqqa mansub 300 dan ziyod asosiy korxonalar ishlab turibdi. Sanoat ishlab chiqarish. tarkibida elektr energetikasi, mashinasozlik va samolyotsozlik, metallga ishlov berish, binokorlik materiallari, yengil va oziqovqat sanoati kabi tarmoklar salmoqdi oʻrinni egallaydi. T. toʻqimachilik kombinatida ip gazlama mahsulotining asosiy qismi ishlab chiqariladi. Aviatsiya ishlab chiqarish. birlashmasi, Toshkent traktor zavodi, „Algoritm“, „Zenit“ ishlab chiqarish birlashmalari, elektronika zavodi, „Tong“, „Malika“, „Yulduz“ tikuvchilik fabrikalari, binokorlik korxonalarining keng tarmogʻi ishlab turibdi. Bu korxonalar oʻz mahsuloti bilan tashki dunyoga chiqmoqda. Aviatsiya ishlab chiqarish. birlashmasining jahon andozalariga javob beradigan „Il76“, „Il114“ samolyotlari ishlab chiqarilmoqda. Toshkent korxonalari Germaniya, Syangan, Vengriyaga mis simi, bir qancha mamlakatlarga paxta terish mashinalari, Belgiya, Shveysariya, Fransiya, Germaniya, AQSH, Serbiya va Chernogoriyaga paxta tolasi va boshqa mahsulotlarni eksport qiladi. Toshkentda 80 dan ziyod xorijiy mamlakat firma va kompaniyalari bilan birgalikda tashkil etilgan 1423 qoʻshma korxona va firmalar faoliyat koʻrsatmoqda (2004). Jumladan, Turkiyaning „Shayxontohur tekstil“, „Sagʻbontekstil“, Janubiy Koreyaning „UZOmegaTex“, Germaniya va Shveysariyaning „Xobas tapo“, AQShning „Bezak“ qoʻshma korxonalari Toshkent iqtisodiyotini rivojlantirishga munosib hissa qoʻshmoqsa. 2003-yil nodavlat sektorida sanoat mahsulotlarining hajmi 88,6 % ga yetdi. == Transporti == {{Toshkent metro xaritasi|align=right}} Toshkent Oʻrta Osiyodagi eng yirik transport chorrahasi, aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Shaharda temir yoʻl vokzali, 2 aeroport, avtovokzal, 5 avtostansiya ishlaydi. [[Toshkent shimoliy vokzali]] yerdan Toshkent – Orenburg – Moskva, Toshkent – Turkmanboshi, Toshkent – Namangan – Andijon va boshqa temir yoʻl oʻtgan. Toshkent – Yangiyoʻl, Toshkent – Xoʻjand, Toshkent – Samarkand, Toshkent – Guliston yoʻnalishida elektr poyezdlari qatnaydi. Toshkentdan [[MDH]] dan tashqari [[London]], [[Frankfurt Mayn]], [[TelAviv]], [[Jidda]], [[Dehli]], [[Karachi]], [[Istanbul]], [[Bangkok]], [[Pekin]], [[NyuYork]], [[Amsterdam]], [[Sharja]] ([[BAA]]), [[KualaLumpur]], [[Tehron]] shaharlariga muntazam havo yoʻllari, [[Halab]], [[Tokio]], [[Seul]], [[Osiyo]] va [[Yevropa]]ning koʻpgina shaharlariga charter yoʻlovchilar tashuvchi reyslar oʻtgan. Shahardan bir necha muhim avtomobil yoʻli boshlanadi, ularning eng yirigi – Katta Oʻzbekiston traktoʻ. Toshkent halqa avtomobil yoʻli mavjud. Shahar yoʻlovchilar ichki qatnovi metropoliten, avtobus, taksi orqali amalga oshiriladi. == Maorifi va madaniyati == 2003/04 oʻquv yilida Toshkentda 362 umumiy taʼlim maktabi boʻlib, 378,9 ming oʻquvchi, 11 gimnaziyada 17,1 ming oʻquvchi, 23 akademik litseyda 9,3 ming oʻquvchi, 30 musiqa va 25 sport maktabida 19,2 ming oʻquvchi taʼlim oldi. Toshkentda 30 oliy oʻquv yurti (jumladan, Oʻzbekiston milliy universiteti, I va II Toshkent Tibbiyot institutlari, Pedagogika universiteti, Iqtisodiyot universiteti, Islom universiteti, Texnika universiteti va boshqalar) boʻlib, ularda 107,8 ming talaba taʼlim oldi (2004). Toshkentda [[1998]] – [[2003-yil]]larda 47 kasbhunar kolleji va akademik litseylari binolari ishga tushirildi. Ular zamonaviy dastgoh va texnika bilan jihozlandi. Shaharda 31 kasbhunar kollejida 29,1 ming oʻquvchi oʻqiydi. Toshkentda 16 muzey (Oʻzbekiston davlat sanʼat, Adabiyot, Oʻzbekiston kino sanʼati, Oʻzbekiston sogliqni saqlash, Antiqa va zargarlik buyumlari va boshqa muzeylar) boʻlib, ularda 800 mingga yaqin eksponat qoʻyilgan, 166 jamoat kutubxonasi (13,8 mln. nusxa asar), 9 madaniyat saroyi, 65 madaniyat uyi bor. Toshkentda 13 teatr (Oʻzbek milliy teatri, Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbek davlat akademik opera va balet katta teatri, Muqimiy nomidagi Oʻzbek davlat musiqali teatri, Abror Hidoyatov nomidagi yoshlar teatri, Yoʻldosh Oxunboboyev nomidagi Oʻzbek davlat respublika yosh tomoshabinlar teatri, Toshkent davlat rus akademik drama teatri, qoʻgʻirchoq teatri, Rus davlat respublika yosh tomoshabinlar teatri, operetta teatri va boshqalar) mavjud. Toshkent sirkida 1940-yildan boshlab mashhur oʻzbek dorbozlari- Toshkanboyevlar sulolasi faoliyat koʻrsatib kelmoqda. Toshkentda 16 madaniyat va istirohat bogʻi bor. Shulardan biri markaziy, 5 tasi bolalar bogʻi (shulardan biri shahar bogʻi), 10 tasi madaniyat va istirohat bogʻi. Ayniqsa, Alisher Navoiy nomidagi milliy bogʻ, Gʻafur Gʻulom, Furqat, Bobur nomidagi, „Bogʻi eram“, „Akvapark“ bogʻlari mashhur. Undan tashqari dendrapark, botanika bogʻi, hayvonot bogʻi, Gagarin bosh faoliyat koʻrsatadi. Amir Temur xiyoboni va boshqa bor. Toshkentdagi ziyoratgoh joylardan Shayx Zayniddin, Choʻponota, Kaffol Shoshiy, Xoʻja Alambardor maqbaralari mavjud. Toshkentda 18,6 ming oʻrinli (10 ming kishiga 86,8 oʻrin) 99 kasalxona muassasasida 16,5 ming vrach, 25,2 ming oʻrta maʼlumotli tibbiy xodim ishlaydi. Shaharda 115 poliklinika, 594 dorixona faoliyat koʻrsatadi. Respublika ahamiyatidagi shoshilinch tibbiy yordam, urologiya, koʻz mikroxirurgiyasi, kardiologiya, jarroxlik, onkologiya markazlari Toshkentda joylashgan. Toshkentda 5 sanatoriy, 19 ta sanatoriy-profilaktoriy, dam olish uyi bor, shulardan, Chinobod sanatoriysi, Tibbiy tiklanish va fizioterapiya ilmiy tadqiqot instituti qoshidagi davolash klinikasi va bolalar statsionari va boshqa faoliyat koʻrsatadi. Toshkent yaqinida Toshkent mineral suvi balneologik kurorti joylashgan. 1994-yilda Toshkentda „Yunusobod“ tennis saroyi qurilib, unda OʻzR Prezidenti sovrini uchun tennis boʻyicha katta xalqaro musobaqalar oʻtkazilmoqda. Shaharda Olimpiada oʻrinbosarlari bilim yurti, „Paxtakor“ sportmashgʻulot birlashmasi, „Qibray“ oʻquvmashgʻulot markazlari, yengil atletika boʻyicha „Yangiobod“ oʻquvmashgʻulot bazasi joylashgan. „Yoshlik“ sport arenasi, „Paxtakor“ markaziy stadioni va boshqa xalqaro sport talablariga javob beradigan sport inshootlardir. Shu bois Toshkentda katta xalqaro sport musobaqalari oʻtkazib turiladi. 1995-yil sentabrda 1Markaziy Osiyo oʻyinlari, 1998-yil noyabda „suv pariyey“ sinxron suzish boʻyicha 1xalqaro turnir, 1999-yil 7-iyunda „Dinamo“ tennis kortida „Tashkent open“ xotinqizlar turniri boʻlib oʻtdi. Oʻzbekistonning „Paxtakor“ futbol jamoasi oʻz stadionida jahon va Osiyoning nufuzli jamoalari bilan uchrashuvlar oʻtkazib kelmoqda. Mashhur oʻzbek kurashi boʻyicha ham Toshkentda xalqaro musobaqalar boʻlib oʻtdi. 2004-yil iyul oyida toshkentlik Rustam Qosimjonovnnng shaxmat boʻyicha jahonning eng kuchli shaxmatchilarini yengib Jahon chempioni unvonini olishi oʻzbek shaxmat sportining buyuk gʻalabasidir. Toshkentda sport mavzusiga bagʻishlangan bir qancha jurnali va gaz.lar chiqadi. Shulardan „Sport“, „Oʻzbekiston futboli“ va boshqalarni aytish mumkin. Oʻzbekistonda sport kadrlarini, asosan, Oʻzbekiston davlat jismonii tarbiya instituti tayyorlaydi. Int qoshida 1993-yildan Oʻzbekiston Olimpiya akademiyasi faoliyat koʻrsatadi. Toshkentda 19 nomda respublika gazetalari, 2 viloyat gaz. („Toshkent haqiqati“, „Tashkentskaya pravda“), 2 shahar gazeta („Toshkent oqshomi“, „Vecherniy Tashkent“), 44 koʻp tirajli gaz. nashr etiladi. Respublikada nashr etiladigan 67 nomdagi jurnalning 62 tasi Toshkentda chiqadi (qarang [[Matbuot]]). Toshkentda 4 ta informatsiya agentligi faoliyat koʻrsatadi. Oʻzbekistondagi nashriyotlarning asosiy qismi Toshkent shahridadir (qarang [[Noshirlik]]). Oʻzbekiston radioeshittirishlarida Toshkent radiosi yetakchi oʻrinni egallaydi. Toshkent shahri va viloyat radio tinglovchilari uchun har kuni Toshkent shahar va Toshkent viloyat radioeshittirishi bosh tahririyatida tayyorlangan eshittirishlar beriladi (1971-yildan). Bosh tahririyatda axborot va ijtimoiy siyosiy boʻlimlar bor (qarang [[Radioeshittirish]]). Toshkent telestudiyasining Toshkent shahri va Toshkent viloyati aholisi uchun moʻljallangan koʻrsatuvlari bosh tahririyati maxsus koʻrsatuv turkumlarini tayyorlaydi (qarang [[Televideniye]]). Toshkentdagi tarixiy meʼmoriy yodgorliklardan: Koʻkaldosh madrasasi (16-asr), Shayx Zayniddin bobo maqbarasi (13- 14-asrlar), Xoʻja Alambardor maqbarasi (taxminan 10-asr), Abulqosim shayx madrasasi (19-asr), Yunusxon maqbarasi (15-asr oxiri), Shayx Xovandi Tohur maqbarasi (15-asr), Qaldirgʻochbiy maqbarasi (15-asrning 1yarmi) va boshqalar saqlangan. == Hamdoʻst shaharlar == [[Tasvir:Oliy Majlis (Parliament of Uzbekistan).jpg|thumb|[[Oliy Majlis]]]] Toshkent bir necha nufuzli shaharlar bilan hamdoʻstlik aʼloqalariga egadir:<ref>{{veb manbasi|title=Ну, здравствуй, брат! Города-побратимы Ташкента|url=http://vot.uz/article/2015/11/10/neobratimi%D0%B5-pobratimi|website=vot.uz|publisher=The Voice of Tashkent|language=ruscha|date=10-noyabr 2015-yil|access-date=15-noyabr 2020-yil|arxivsana=3-fevral 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160203081144/http://vot.uz/article/2015/11/10/neobratimi%D0%B5-pobratimi}}</ref> {{div col|colwidth=20em}} * {{flagicon|TUR}} [[Anqara]], Turkiya<ref>{{veb manbasi|title=Ankaranın Kardeş Şehirleri|url=https://www.ankara.bel.tr/genel-sekreter/genel-sekreter-yardimcisi-faruk-cinki/dis-liskiler-daire-baskanligi/ankaranin-kardes-sehirleri/|website=ankara.bel.tr|publisher=Ankara|language=tr|access-date=2020-11-15|archive-date=25-oktabr 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025172312/https://www.ankara.bel.tr/genel-sekreter/genel-sekreter-yardimcisi-faruk-cinki/dis-liskiler-daire-baskanligi/ankaranin-kardes-sehirleri/|url-status=dead}}</ref> * {{flagicon|TKM}} [[Ashxobod]], Turkmaniston<ref>{{veb manbasi|title=Kostroma is looking for a twin city in Turkmenistan|url=https://orient.tm/en/kostroma-is-looking-for-a-twin-city-in-turkmenistan/|website=orient.tm|publisher=Orient|date=2020-07-15|access-date=2020-11-15|archive-date=12-noyabr 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112184043/https://orient.tm/en/kostroma-is-looking-for-a-twin-city-in-turkmenistan/|url-status=dead}}{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201112184043/https://orient.tm/en/kostroma-is-looking-for-a-twin-city-in-turkmenistan/ |date=12-noyabr 2020-yil }}</ref> * {{flagicon|GER}} [[Berlin]], Germaniya * {{flagicon|KGZ}} [[Bishkek]], Qirgʻiziston * {{flagicon|EGY}} [[Qohira]], Misr<ref>{{veb manbasi |title=Brotherhood & Friendship Agreements|url=http://www.cairo.gov.eg/en/Pages/agreements.aspx|website=cairo.gov.eg|publisher=Cairo|access-date=2020-11-15}}</ref> * {{flagicon|UKR}} [[Dnepr]], Ukraina * {{flagicon|UKR}} [[Kiyev]], Ukraina * {{flagicon|RUS}} [[Moskva]], Rossiya * {{flagicon|JPN}} [[Nagoya]], Yaponiya * {{flagicon|Kazakhstan}} [[Ostona]], Qozogʻiston<ref>{{veb manbasi |title=Международный авторитет Астаны повышают города-побратимы|url=https://www.inform.kz/ru/mezhdunarodnyy-avtoritet-astany-povyshayut-goroda-pobratimy_a2927628|website=inform.kz|publisher=KazInform|language=ru|date=2016-07-06|access-date=2020-11-30}}</ref> * {{flagicon|LVA}} [[Riga]], Latviya * {{flagicon|USA}} [[Seattle]], AQSh * {{flagicon|KOR}} [[Seul]], Janubiy Koreya * {{flagicon|CHN}} [[Shanxay]], Xitoy * {{flagicon|UKR}} [[:en:Sverdlovsk, Luhansk Oblast|Sverdlovsk]], Ukraina {{div col end}} == Manbalar == {{Manbalar}} == Adabiyotlar == * Toshkent [ensiklopediya], T., 1992; * Azadayev F., Tashkent vo vtoroy polovine XIXveka, T., 1959; * Sokolov Yu. A..Tashkent, tashkentsi i Rossiya, T. 1965; * Dobroyemislov A. I., Tashkent v proshlom i nastoyashem. Istoricheskiy ocherk. T., 1912; * Bartold V. V., Sochineniya, 3t.; M., 1965; * Moʻminova R. G., Filanovich M. I., Tashkent na perekrestke istorii, T., 2001; * Oʻrinboyev A., Boʻriyev O., Toshkent Muhammad Solih tavsifida, T., 1983; * Beysembiyev T. K., „Taʼrixi Shahruxi“ kak istoricheskiy istochnik, AlmaAta, 1987; Munirov K., Irisov A., Nosirov A., Toshkent tarixida baʼzi siymolar, T., 1983; * Sodiqova N. S.,’Buryakov Yu. F., Qadimgi va hozirgi Toshkent, T., 1965; * Bulatova V. A., Mankovskaya L., Pamyatniki zodchestva Tashkenta (XIV-XIX), T,, 1983, Muhammadjonov A. R., Qadimgi Toshkent, 2002; * Toshkent atlasi, M., 1984. == Havolalar == * {{Rasmiy sayt|https://tashkent.uz/}} {{ref-uz}} * [http://touzbekistan.com/view_city.php?id=1 Oʻzbekiston poytaxti – Toshkent] {{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20081205032020/http://www.east-site.com/pictures-of-tashkent Toshkentdagi tarixiy yodgorliklar va zamonaviy binolar fotolari] {{ref-en}} {{Osiyo poytaxtlari}} {{Toshkent tumanlari}} {{Oʻzbekiston shaharlari}} {{Oʻzbekiston viloyatlari}} {{Toshkent arxeologik yodgorliklari}} {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:Toshkent| ]] [[Turkum:Oʻzbekiston shaharlari]] [[Turkum:Buyuk Ipak yoʻli boʻyidagi aholi punktlari]] n6to9n3g5r0vzk2gfmt1kt2bx449tge Tojik tili 0 1550 5996918 5466092 2026-04-15T17:33:02Z Xasanov Doston 214147 5996918 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Tajik_Language.gif|thumb|Tojik tili]] {{Til |nom = Tojik tili |milliy nom = Тоҷикӣ, Toçikī, تاجیکی [tɔːdʒɪˈki] |mamlakatlar = {{TJK}}, {{AFG}}, {{UZB}}, {{KGZ}}, {{TKM}}, {{CHN}}, {{RUS}} va boshqa mamlakatlar. |biluvchilar = 35 milliondan oshiq |o'rin = |yozuv = kirill, arab yozuvi |rasmiy = {{TJK}} |til oilasi = :[[hind-yevropa tillari|hind-yevropa]] ::[[hind-eroniy tillari|hind-eroniy]] :::[[eroniy tillar|eroniy]] ::::[[gʻarbiy eroniy tillari|gʻarbiy eroniy]] :::::'''tojikcha''' |iso1=tg |iso2=tgk |iso3= |sil= |turkumlanishi = Turkumlanishi |til_kodlari = Til kodlari }} <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --> '''Tojik tili''' — [[Hind-yevropa tillari|hind-yevropa]] tillari oilasidagi [[eroniy tillar]] guruhining janubi-gʻarbiy guruhchasiga mansub til. Asosan, [[Tojikiston]] va [[Afgʻoniston]] shimolida, [[Oʻzbekiston]], [[Qirgʻiziston]] va [[Qozogʻiston|Qozogʻistonning]] ayrim tumanlarida, qisman [[Eron|Eronda]] tarqalgan. Tojik tilida jami 35 mln.dan ortiq (mas., Tojikistonda 10 mln.dan, Oʻzbekistonda 2 mln (rasmiy), Afgʻonistonda 15- 17 mln.ga yaqin) kishi soʻzlashadi (2022). [[Fonetika|Fonetik tizimida]] 6 [[Unli tovushlar|unli]] va 24 [[Undosh tovushlar|undosh]] [[fonema]] bor. [[Urgʻu]] [[dinamik]] xususiyatga ega, koʻpincha soʻzning oxirgi [[Boʻgʻin (tilshunoslik)|boʻgʻiniga]] tushadi. Grammatik qurilishi [[Agglyutinativ tillar|agglyutinativ]] xususiyatga ega. [[Ot (soʻz turkumi)|Ot]], [[sifat]], [[Son (tilshunoslik)|son]] turkumlaridagi soʻz oʻzgarishining qadimda rivojlangan tizimi hozirda yoʻqolgan. Jins va [[kelishik]] kategoriyalari mavjud emas. Kelishik munosabatlari [[Sintaktika|sintaktik]] usulda ifodalanadi. [[Izofa|Izofa otlar]] aloqasida eng keng tarqalgan vositalardandir. Feʼl sohasida koʻplab analitik shakllar va birikmalar uchraydi. 4 ta [[mayl]] ([[aniqlik]], [[Buyruq gap|buyruq]], shart va [[ehtimollik]]) bor. Hozirgi zamon tilshunosligidagi muammolardan biri tojik tilining [[til]] yoki [[dialekt]] ekanligi boʻlib qolmoqda. Bugungi kunda koʻpchilik tilshunoslar tojik va [[Dariy tili|dariy]] tillarini umumiy [[Fors tili|fors tilining]] dialekti sifatida eʼtirof etishmoqda. Tojik tili bugungi nomini 1929-yil [[Lotin yozuvi|lotin yozuviga]] oʻtish bilan birga qabul qildi. Dariy tili esa, 1964-yilgi siyosiy oʻyinlardan keyin hozirgi nomiga ega boʻlgan. Shu voqealargacha bu ikki tilning ham nomi forsiy (yo porsiy) edi. Bu 3 til (tojik, dariy va fors tillari) shunchalik yaqinki, til sohiblari oʻzaro suhbatlashishsa, bir-birlarini hech qanday muammosiz yuz foiz tushunadilar. Adabiy Tojik tili qadimgi fors-tojik tili (9-15-asrlar)ga — fors, tojik va dariy tillarida soʻzlashuvchilar uchun umumiy manbaga borib taqaladi. 20-asrda adabiy tilning soʻzlashuv tili bilan yaqinlashuvi natijasida unda, ayniqsa, [[Leksika|leksikada]], jiddiy oʻzgarishlar roʻy beradi. Fors-Tojik tilidagi ilk yozma yodgorliklar 8-asrga mansub. Tojikiston Respublikasidagi Tojik tilida 1929-yil gacha arab, 1940-yilgacha lotin, 1940-yildan rus grafikasi asosidagi [[Kirill yozuvi|Kirill yozuvidan]] foydalaniladi. == Alifbodagi oʻzaro farqlari == {| class="wikitable" |- ! Kirillcha ! Lotincha <br />(1929—1939) ! Arabcha <br />shirift ! XFA |- align="center" | А а | A a | َ, اَ | /a/ |- align="center" | Б б | B ʙ | ﺏ | /b/ |- align="center" | В в | V v | و | /v/ |- align="center" | Г г | G g | گ | /ɡ/ |- align="center" | Ғ ғ | Ƣ ƣ | ﻍ | /ʁ/ |- align="center" | Д д | D d | ﺩ | /d/ |- align="center" | Е е | E e | ی | /e/ |- align="center" | Ё ё | Jo jo | یا | /jɔ/ |- align="center" | Ж ж | Ƶ ƶ | ژ | /ʒ/ |- align="center" | З з | Z z | ﺽ ,ﻅ ,ﺫ ,ﺯ | /z/ |- align="center" | И и | I i | اِ, ِ | /i/ |- align="center" | Ӣ ӣ | Ī ī | ی | /ˈi/ |- align="center" | Й й | J j | یْ, ی | /j/ |- align="center" | К к | K k | ک | /k/ |- align="center" | Қ қ | Q q | ﻕ | /q/ |- align="center" | Л л | L l | ﻝ | /l/ |- align="center" | М м | M m | ﻡ | /m/ |- align="center" | Н н | N n | ﻥ | /n/ |- align="center" | О о | O o | ا ,آ | /ɔ/ |- align="center" | П п | P p | پ | /p/ |- align="center" | Р р | R r | ﺭ | /ɾ/ |- align="center" | С с | S s | ﺙ ,ﺹ ,ﺱ | /s/ |- align="center" | Т т | T t | ﺕ ,ﻁ | /t/ |- align="center" | У у | U u | اُ, ُ | /u/ |- align="center" | Ӯ ӯ | Ū ū | او ,و | /ɵ/ |- align="center" | Ф ф | F f | ﻑ | /f/ |- align="center" | Х х | X x | ﺥ | /χ/ |- align="center" | Ҳ ҳ | H h | ﺡ | /h/ |- align="center" | Ч ч | C c | چ | /tʃ/ |- align="center" | Ҷ ҷ | Ç ç | ﺝ | /dʒ/ |- align="center" | Ш ш | Ş ş | ﺵ | /ʃ/ |- align="center" | ъ | ' | ﻉ | /ʔ/ |- align="center" | Э э | E e | ای | /e/ |- align="center" | Ю ю | Ju ju | یُ ,یو | /ju/ |- align="center" | Я я | Ja ja | یه, یَ | /ja/ |} {{Oʻzbekiston tillari}} {{OʻzME}} [[Turkum:Tillar]] [[Turkum:Markaziy Osiyo tillari]] jj49oscew0y2nl4v60jj88xvqfr13li Oʻsh (shahar) 0 1752 5996931 5462315 2026-04-15T18:22:47Z Xasanov Doston 214147 5996931 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | oʻzbekcha nomi = Oʻsh | mavqe = shahar | mamlakat = Qirgʻiziston | mintaqa turi = viloyat | mintaqa = Oʻsh viloyati | jadvalda mintaqa = Oʻsh viloyati | tuman turi = | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Coat of arms of Osh.svg | bayroq = Flag of Osh.svg | lat_dir = N | lat_deg = 40 | lat_min = 32 | lat_sec = 52 | lon_dir = E | lon_deg = 72 | lon_min = 47 | lon_sec = 09 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = 300 | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki bolinishi = | rahbar turi = Mer | rahbar = Jenishbek Toktorbaev <ref>[https://24.kg/vlast/317676_jenishbek_toktorbaev_stal_merom_goroda_osh_chto_onem_izvestno/]</ref> <ref>[https://oshcity.gov.kg/ru/mer-goroda-osh-zhenishbek-toktorbaev-provel-pervoe-apparatnoe-soveshhanie/]</ref> | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = | balandlik turi = | AP markazi balandligi = | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 255 800 | sanalgan yil = 2009 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +6 | DST = | telefon kodi = +996 3222 | pochta indeksi = 723500 | pochta indekslari = | sayt = | avtomobil kodi = | identifikator turi = | raqamli identifikator = | Commons turkumi = | tasvir = {{[[Fayl:Osh,_Kyrgyzstan_-_panoramio_(4).jpg|thumb]] Photomontage | photo1a = Osh 03-2016 img27 view from Sulayman Mountain.jpg{{!}} | photo2a = Osh university (1) (29876390344).jpg{{!}} | photo2b = Osh mosque.JPG{{!}} | photo3a = Osh 03-2016 img07 Gapar Aitiev Street.jpg{{!}} | photo3b = Manas statue (1) (30507326965).jpg{{!}} | photo4a = Osh, Kyrgyz flag. Sept 2002 (3507795981).jpg{{!}} | photo4b = Bridge - panoramio (158).jpg{{!}} | photo5a = Kyrgyzstan Osh with Suleiman Hill.jpg{{!}} | photo5b = | spacing = 2 | size = 266 | foot_montage = }} | asl nomi = {{lang-ky|Ош}} }} '''Oʻsh''' ({{lang-ky|Ош}}) — [[Qirgʻiziston]] janubida joylashgan, poytaxt [[Bishkek]]dan keyin „janubiy poytaxt“ maqomiga ega yirik shahar, viloyat markazi. Oʻsh shahri 3000 yillik tarixga ega. Oʻsh chiroyli va juda tarixi buyuk shahardir. Shaharning oʻrtasidan Oqbura daryosi oʻtadi. Shuningdek, shahar markazida Sulaymon togʻi joylashgan. Togʻ choʻqqisida [[Zahiriddin Muhammad Bobur]] qurdirgan hujra bor. Ayni paytda shahar aholisi rasman 255 800 kishini tashkil qiladi. Oʻsh shahri 1939-yildan beri [[Oʻsh viloyati]]ning markazi boʻlib kelyapti. Shaharda qirgʻiz, oʻzbek, tojik, rus va boshqa bir qancha millat vakkillari istiqomat qiladi. == Aholisi == [[Tasvir:OshMarket.jpg|thumb|150px|Oʻsh bozori]] Oʻsh shahri — Qirgʻiziston shaharlari orasida aholisi boʻyicha Bishkekdan keyingi ikkinchi shahar hisoblanadi. 2011-yilning 1-yanvardagi hisobga koʻra, shahar aholisi 230 800 kishini tashkil qildi, shahar tarkibiga kiruvchi qishloq hududlari bilan esa, 255 800 kishi roʻyxatdan oʻtgan. Shahar aholisi shahar chetidagi qishloqlari bilan 500 000 kishinin tashkil qiladi (2008-yil)<ref>[http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTRUSSIANHOME/EXTRUSSIANCOUNTRIES/ECAINRUSSIANEXT/KYRGUSINRUSSIANEXTN/0,,contentMDK:21692064~menuPK:449233~pagePK:2865066~piPK:2865079~theSitePK:446848,00.html Всемирный банк поддерживает Проект улучшения инфраструктуры городов Бишкек и Ош в Кыргызстане]</ref>. Aholining koʻpchilik qismini [[qirgʻizlar]] (43%) va [[oʻzbeklar]] (48%) tuzadi, shaharda shuningdek [[ruslar]], [[turklar]], [[tatarlar]], [[uygʻurlar]], [[tojiklar]], [[ozarbayjonlar]] va boshqa millat vakillari ham istiqomat qiladilar == Nomlanish tarixi == Aniq etimologiyasi noma'lum. Ammo toponimning ba'zi versiyalari mavjud: 1) Bir rivoyat borki, bir marta podshoh Sulaymon (Sulaymon) o'zining yurishlaridan birida qo'shinni boshqarib, oldinda bir juft ho'kizni omochga bog'lab haydagan. Ho'kizlar mashhur tog'ga yetib borishi bilanoq, shoh to'xtash joyini yoqtirdi va hayvonlarni to'xtatish uchun qichqirdi: "Hosh!" - "Bo'ldi!", Bu undov kelajakdagi shaharga nom berdi. 2) Versiyalardan biriga ko‘ra, “O‘sh” so‘zining o‘zi o‘zbek tilidan olingan. osh “ovqat, palov”, chunki ko'pchilik O'shni mayiz va samosalar bilan palov bilan bog'laydi[6]. 2) Toponim forscha "kẖwsẖ" ('huwuš) dan olingan "yoqimli, yaxshi. Ya'ni "Yoqimli shahar" degan ma'noni anglatadi. == Tarixi == Oʻsh Markaziy Osiyoning diniy musulmon markazlaridan biri edi. U shahar markazidagi qadimiy masjidlar, shuningdek, anʼanaviy ziyoratgoh boʻlgan [[Sulaymon togʻi|Sulaymon Togʻi]] (Taxt-i Sulaymon, Sulaymon taxti) bilan mashhur. '''Qadim zamonlarda''' Shahar togʻ oldi vohasida joylashgan. Sulaymon tog'ining janubiy yon bag'rida bronza davri dehqonlarining manzilgohi topilgan. Oʻsh Qirgʻizistondagi eng qadimiy shaharlardan biridir. Hozirda shaharning tarixi 3000 yilga yaqin deb hisoblanishi rasman taklif qilinmoqda [<nowiki/>[[:ru:Encarta|manbaa]]]. Biroq, tarix fanida shaharning yoshini tarixiy yozuvlarda birinchi eslatib o'tilganidan boshlab sanash odat tusiga kiradi, bu yilnomalarda milodiy 9-asrga tegishli. Bu ham uni mamlakatning eng qadimgi shahri deb hisoblashimizga imkon beradi. 10-asrda Oʻsh Fargʻonaning uchinchi yirik shahri hisoblanib, Hindiston va Xitoydan Yevropaga boradigan karvon yoʻllarining kesishgan nuqtasi boʻlgan (qarang [[Buyuk Ipak yoʻli|Buyuk ipak yoʻli]]). 11—12-asrlarda Oʻsh [[Qoraxoniylar]] xoqonligi, soʻngra [[Qoraxoniylar davlati|Gʻarbiy qoraxoniylar]] xoqonligi tarkibida boʻlgan. 1141-yilda [[Qoraxitoylar davlati|Qoraxitoylarning]] moʻgʻul qabilalari tomonidan bosib olingan, 1210-yilda esa [[Xorazmshohlar davlati|Xorazmshohlar davlat]]<nowiki/>i tarkibiga kiradi. '''Chor Rusya davri''' 1220 yilda Oʻsh Chingizxon qoʻshinlari tomonidan bosib olinib, [[Chigʻatoy ulusi|Chagʻatoy ulusi]] tarkibiga kirdi. 1340-yillarda Moʻgʻuliston, 1380-yillarda [[Temuriylar imperiyasi]] tarkibiga kirdi. 1876-yilda Qoʻqon xonligi bosib olingandan soʻng Oʻsh Fargʻona viloyati Oʻsh tumanining maʼmuriy markazi sifatida Rossiya imperiyasi tarkibiga kirdi( Qarang: [[Markaziy Osiyoning Rossiya tomonidan zabt etilishi|Turkistonning Chor Rusya tarafindan istilo qilinishi]]). '''Sovetlar davri''' O‘sh 1918 yildan [[Turkiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]] tarkibiga kiradi. [[Oʻrta Osiyoda milliy-hududiy chegaralanish|1924-yil 14-oktabrda]] Oʻrta Osiyoning milliy-hududiy chegaralanishi natijasida RSFSR tarkibida Qora-qirgʻiz avtonom viloyati tuzilib, 1925-yil 25-mayda Qirgʻiziston avtonom viloyati deb oʻzgartirildi. 1926-yil 1-fevralda uning maqomi va nomi Qirgʻiziston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasiga oʻzgartirildi va 1936-yil 5-dekabrda federativ Qirgʻiziston Sovet Sotsialistik Respublikasi sifatida RSFSR tarkibidan chiqdi. 1925-1936 yillarda O'sh RSFSRning eng janubiy shahri boʻlgan. 1939-yilda Oʻsh viloyatining markaziga aylandi. Sovet hokimiyati yillarida shahar yirik sanoat markaziga aylandi. Paxta va ipak kombinatlari, grenaj, paxta tozalash va gʻisht zavodlari, temir-beton zavodlari, kiyim-kechak va poyabzal fabrikalari, oziq-ovqat, mashinasozlik va metallga ishlov berish sanoati korxonalari bor edi. Oʻtgan asrning 50-yillarida arxeolog Yuriy Aleksandrovich Zadneprovskiy Sulaymon-Togʻning janubiy yon bagʻridan qadimiy aholi punkti qoldiqlarini topib, hozirgi Oʻsh hududida aholi punktlari bundan 3 ming yil avval ham mavjud boʻlganini isbotladi. 1990-yilda O‘sh va O‘zgan shaharlarida qirg‘izlar va o‘zbeklar o‘rtasida [[Oʻsh voqeasi|etnik to‘qnashuvlar sodir bo‘ldi.]] To'qnashuvlar qirg'izlarga shahar chetidagi kolxoz dalalarida shaxsiy rivojlanish uchun uchastkalar ajratilishi, o'zbeklar esa bunga qarshi boʻlganligi sababli boshlangan. Sovet qo'shinlarining shaharga kirishi tufayli to'qnashuvlar tezda tugadi, ammo shaharda taxminan ikki hafta davomida komendantlik soati mavjud edi. '''Mustaqil Qirg'iziston davri''' 2000 yilda Qirgʻiziston prezidenti Asqar Akayev farmoni bilan Oʻshning 3000 yilligi tantanali ravishda nishonlandi. O'shandan beri 5 oktyabrda shahar kunini nishonlash an'anasi mavjud. 2003-yil 11-iyunda O‘shga respublika ahamiyatidagi shahar maqomi berildi. 2005-yildagi hokimiyat inqirozi paytida O‘sh muxolifat nazoratiga kirgan birinchi shaharlardan biri bo‘ldi. 2008 yil 3 noyabrdagi 238-sonli “Respublika va viloyat ahamiyatiga molik shaharlar hududida joylashgan maʼmuriy-hududiy birliklarni tugatish toʻgʻrisida”gi qonunga asosan Oʻsh shahrida Japalak qishloq okrugi tugatilgan 2010-yil yozida aprel inqilobi va markaziy hokimiyat zaiflashganidan soʻng qirgʻizlar va oʻzbeklar oʻrtasida toʻqnashuvlar boʻlib, koʻplab qurbonlar va qochqinlarning Oʻzbekistonning qoʻshni viloyatlari hududiga oqib kelishiga sabab boʻldi( Qarang: [[Qirgʻiziston janubidagi tartibsizliklar (2010)|O'sh qirg'ini]]). Vayron boʻlgan ob'ektlarning umumiy soni 888 tani tashkil etdi, shundan 718 tasi turar-joy binolari. O‘sh shahrining maqomi to‘g‘risidagi qonun qabul qilinganidan 10 yil o‘tib, 2013-yil 12-dekabrda “O‘sh shahrining maqomi to‘g‘risida”gi yangi 219-sonli qonun qabul qilindi. {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: white; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" style="border: 1em solid white") |+Shahar aholsining soni, ming kishi. |'''Yil''' |1939 |1959 |1970 |1974 |1979 |1989 |1991 |1999 |2009 |2010 |2011 |2012 |- |'''Aholi, <br /> ming kishi''' |33,0 |65,0 |120,0 |143,0 |169,0 |213,0 |212,0 |212,0 |258,0 |259,1 |255,8 |255,8 |} {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: white; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" style="border: 1em solid white") |+ Shahar aholisining milliy tarkibi <br />''(qishloq aholi punktlaridan tashqari)'' ! Millat !! 2009-yilgi <br />roʻyxatga olish<br />boʻyicha<ref name="Perep2009">{{Citation |year= |title=Национальный статистический комитет Кыргызской Республики. Перепись населения и жилищного фонда Кыргызской Республики 2009 года. Книга III(в таблицах). Регионы Кыргызстана. Город Ош. |url=http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%20%D0%9E%D1%88.pdf |access-date=2011-08-10 |archivedate=2011-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810174213/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%20%D0%9E%D1%88.pdf }}</ref> !! Foiz (%) |- | '''Barchasi''' ||align="right" | 232 816 ||align="right" | 100,00 % |- | [[Oʻzbeklar]] ||align="right" | 112 469 ||align="right" | 48,31 % |- | [[Qirgʻizlar]] ||align="right" | 100 218 ||align="right" | 43,05 % |- | [[Ruslar]] ||align="right" | 6 292 ||align="right" | 2,70 % |- | [[Turklar]] ||align="right" | 5 506 ||align="right" | 2,36 % |- | [[Tatarlar]] ||align="right" | 2 703 ||align="right" | 1,16 % |- | [[Turkmanlar]] ||align="right" | 885 ||align="right" | 0,38 % |- | [[Uygʻurlar]] ||align="right" | 791 ||align="right" | 0,34 % |- | [[Tojiklar]] ||align="right" | 679 ||align="right" | 0,29 % |- | [[Ozarbayjonlar]] ||align="right" | 587 ||align="right" | 0,25 % |- | [[Ukrainlar]] ||align="right" | 379 ||align="right" | 0,16 % |- | [[Koreyslar]] ||align="right" | 319 ||align="right" | 0,14 % |- | [[Qozoqlar]] ||align="right" | 265 ||align="right" | 0,11 % |- | [[Xitoylar]] ||align="right" | 221 ||align="right" | 0,09 % |- | [[Kurdlar]] ||align="right" | 199 ||align="right" | 0,09 % |- | [[Dunganlar]] ||align="right" | 92 ||align="right" | 0,04 % |- | [[Olmonlar]] ||align="right" | 90 ||align="right" | 0,04 % |- | boshqalar ||align="right" | 1121 ||align="right" | 0,48 % |} == Geografiyasi == [[Tasvir:Osh 03-2016 img31 view from Sulayman Mountain pano.jpg|thumb|300px|right|[[Sulaymon togʻi]] tepaligidan shaharning koʻrinishi]] Oʻsh shahri [[Fargʻona vodiysi]]ning janubi-sharqiy tomonida boʻlib, Oʻsh-Qorasuv tekkisligida, dengiz sathidan 700-1200 metr balandlikda joylashgan. Tekkislikning yonginasida [[Sulaymon togʻi]] qaʼd koʻtarib turadi. Shahar oralab shimoliy, shimoliy-sharqiy qismlarida [[Oqbura daryosi]] [[Oloy tizmasi]]dan, [[Fargʻona vodiysi]]ga oqib oʻtadi. == Iqlimi == [[Qish]]i sovuq, [[yanvar]] oyining oʻrtacha harorati –3,5°С. [[Bahor]] erta keladi va iliq boʻladi. [[Yoz]]i issiq kelib, qurgʻoqchilik boʻladi. [[Iyul]]ning oʻrtacha harorati 24,7°С. [[Yil]]ning oʻrtacha harorati 11,2°С ni tashkil qiladi. Yogʻingarchilik meʼyori 350 [[Millimetr|mm]] ga yetadi. {{Joy iqlimi | Uzunlik = | Joylashuv oʻrni = | Joy_ot = Oʻsh | Manba = [http://pogoda.yandex.ru/osh/climate?ncrnd=3006 Яндекс погода] | Yan_oʻr = | Yan_oʻr_yogʻin = 34 | Fev_oʻr = | Fev_oʻr_yogʻin = 42 | Mar_oʻr = | Mar_oʻr_yogʻin = 61 | Apr_oʻr = | Apr_oʻr_yogʻin = 67 | May_oʻr = | May_oʻr_yogʻin = 47 | Iyn_oʻr = | Iyn_oʻr_yogʻin = 23 | Iyl_oʻr = | Iyl_oʻr_yogʻin = 9 | Avg_oʻr = | Avg_oʻr_yogʻin = 7 | Sen_oʻr = | Sen_oʻr_yogʻin = 6 | Okt_oʻr = | Okt_oʻr_yogʻin = 37 | Noy_oʻr = | Noy_oʻr_yogʻin = 36 | Dek_oʻr = | Dek_oʻr_yogʻin = 47 | Yil_oʻr = | Yil_oʻr_yogʻin = 416 | Yan_oʻr_min =-6 | Yan_oʻr_maks = 2 | Fev_oʻr_min = -5 | Fev_oʻr_maks = 4 | Mar_oʻr_min = 2 | Mar_oʻr_maks = 12 | Apr_oʻr_min = 6 | Apr_oʻr_maks = 18 | May_oʻr_min = 11 | May_oʻr_maks = 25 | Iyn_oʻr_min = 16 | Iyn_oʻr_maks = 31 | Iyl_oʻr_min = 18 | Iyl_oʻr_maks = 33 | Avg_oʻr_min = 17 | Avg_oʻr_maks = 32 | Sen_oʻr_min = 11 | Sen_oʻr_maks = 27 | Okt_oʻr_min = 6 | Okt_oʻr_maks = 18 | Noy_oʻr_min = 2 | Noy_oʻr_maks = 13 | Dek_oʻr_min = -4 | Dek_oʻr_maks = 5 | Yil_oʻr_min = 6 | Yil_oʻr_maks = 18 | Yan_m_maks = | Yan_m_min = | Fev_m_maks = | Fev_m_min = | Mar_m_maks = | Mar_m_min = | Apr_m_maks = | Apr_m_min = | May_m_maks = | May_m_min = | Iyn_m_maks = | Iyn_m_min = | Iyl_m_maks = | Iyl_m_min = | Avg_m_maks = | Avg_m_min = | Sen_m_maks = | Sen_m_min = | Okt_m_maks = | Okt_m_min = | Noy_m_maks = | Noy_m_min = | Dek_m_maks = | Dek_m_min = | Yil_m_maks = | Yil_m_min = }} == Taniqli shaxslar == * [[Rahmonberdi Madazimov]] ([[1875]]—[[1933]]) — [[Qirgʻiziston]] janubidagi [[teatr]] harakatining asoschisi, [[Bobur nomli Oʻsh oʻzbek akademik musiqali drama teatri]]ning asoschisi, tashkilotchisi, badiiy rahbari, [[yozuvchi]]. * [[Oʻrinboy Rahmonov]] ([[1910]]—[[1980]]) — [[Bobur nomli Oʻsh oʻzbek akademik musiqali drama teatri]]ning asoschisi, [[artist]] va [[shoir]]. * [[Boltihoji Sultonov]] ([[1884]]-[[1919]]) - [[Qirgʻiziston]]ning atoqli [[davlat]], [[siyosat]] va jamoat [[arbob]]i, [[Oʻsh]] uezdi rahbari oʻrinbosari ([[1918]]-[[1919]]), [[Janub]]iy [[Qirgʻiziston]]da [[sovet]] [[hokimiyat]]ini oʻrnatish uchun [[kurash]] rahbarlaridan biri, [[Oʻsh]] [[shahar]] [[militsiya]]sining asoschisi va birinchi boshligʻi ([[5-fevral]] [[1918]] yil). *[[Shavkat Rahmon]] - oʻzbek shoiri * [[Joʻraxon Rahmonov]] ([[1918]]—[[1977]]) — [[SSRI|sovet]] sanʼatkori, [[Bobur nomli Oʻsh oʻzbek akademik musiqali drama teatri]]ning asoschilaridan biri, [[Oʻzbekiston]]da xizmat koʻrsatgan [[artist]], [[Vatan urushi ordeni]] sohibi. * [[Azizullo Izzatullayev]] ([[1925]] — [[1991]]) — [[Oʻzbekiston]]ning [[davlat]] va jamoat [[аrbob]]i, [[Toshkent viloyati]] [[Yangiyoʻl tumani]] ijroiya qoʻmitasi [[rais]]i oʻrinbosari ([[1962]]-[[1983]] yillar), [[Vatan urushi ordeni|"Vatan urushi"]] va „Hurmat belgisi“ ordenlari sohibi. * [[Davlatbek Rahmonov]] ([[1949]] — [[2006]]) — [[Oʻzbekiston respublikasi bosh prokuraturasi|Oʻzbekiston prokuraturasi]] tizimi xodimi, [[Andijon viloyati]] prokurori yordamchisi va jamoat [[аrbob]]i. * [[Sultonov Muxtor Nasrullayevich]] ([[1926]]—[[1998]]) — [[Oʻzbekiston]]ning atoqli [[davlat]] va jamoat [[arbob]]i, [[Oʻzbekiston Respublikasi Ichki Ishlar Vazirligi|Oʻzbekiston Ichki ishlar vaziri birinchi oʻrinbosari]] ([[1979]]-[[1985]]), ([[1989]]-[[1991]]), [[militsiya]] [[general]]-mayori, 20 dan oshiq [[orden]] va [[medal]]lar bilan taqdirlangan. * [[Darvishbek Rahmonov]] ([[1952]]) — [[Toshkent viloyati]] [["Qaldirgʻoch" namunali sirk truppasi]] asoschisi, tashkilotchisi, badiiy rahbari, [[Oʻzbekiston]]ning taniqli [[sirk]] [[sanʼat]]i [[аrbob]]i, [[Shuhrat medali]] sohibi. == Yana qarang == [[Fayl:Street scene in Osh city.jpg|thumb|Oʻsh shahri koʻchalaridan biri|220px]] * [[Oʻsh voqeasi]] * [[Qirgʻizistondagi tartibsizliklar (2010)|Oʻsh qirgʻini]] == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://oshcity.kg/ru Rasmiy veb-sahifa {{ref-ru}}] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120714060159/http://www.oshcity.kg/ru |date=2012-07-14 }} {{Qirgʻiziston shaharlari}} {{Commons turkum|Osh}} [[Turkum:Qirgʻiziston shaharlari]] [[Turkum:Buyuk Ipak yoʻli boʻyidagi aholi punktlari]] 3zuk352gj1cdyq9scnmb84yxvhadim0 5996932 5996931 2026-04-15T18:24:25Z Xasanov Doston 214147 5996932 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Osh,_Kyrgyzstan_-_panoramio_(4).jpg|thumb]] {{Bilgiquti aholi punkti | oʻzbekcha nomi = Oʻsh | mavqe = shahar | mamlakat = Qirgʻiziston | mintaqa turi = viloyat | mintaqa = Oʻsh viloyati | jadvalda mintaqa = Oʻsh viloyati | tuman turi = | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Coat of arms of Osh.svg | bayroq = Flag of Osh.svg | lat_dir = N | lat_deg = 40 | lat_min = 32 | lat_sec = 52 | lon_dir = E | lon_deg = 72 | lon_min = 47 | lon_sec = 09 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = 300 | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki bolinishi = | rahbar turi = Mer | rahbar = Jenishbek Toktorbaev <ref>[https://24.kg/vlast/317676_jenishbek_toktorbaev_stal_merom_goroda_osh_chto_onem_izvestno/]</ref> <ref>[https://oshcity.gov.kg/ru/mer-goroda-osh-zhenishbek-toktorbaev-provel-pervoe-apparatnoe-soveshhanie/]</ref> | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = | balandlik turi = | AP markazi balandligi = | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 255 800 | sanalgan yil = 2009 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +6 | DST = | telefon kodi = +996 3222 | pochta indeksi = 723500 | pochta indekslari = | sayt = | avtomobil kodi = | identifikator turi = | raqamli identifikator = | Commons turkumi = | tasvir = {{Photomontage | photo1a = Osh 03-2016 img27 view from Sulayman Mountain.jpg{{!}} | photo2a = Osh university (1) (29876390344).jpg{{!}} | photo2b = Osh mosque.JPG{{!}} | photo3a = Osh 03-2016 img07 Gapar Aitiev Street.jpg{{!}} | photo3b = Manas statue (1) (30507326965).jpg{{!}} | photo4a = Osh, Kyrgyz flag. Sept 2002 (3507795981).jpg{{!}} | photo4b = Bridge - panoramio (158).jpg{{!}} | photo5a = Kyrgyzstan Osh with Suleiman Hill.jpg{{!}} | photo5b = | spacing = 2 | size = 266 | foot_montage = }} | asl nomi = {{lang-ky|Ош}} }} '''Oʻsh''' ({{lang-ky|Ош}}) — [[Qirgʻiziston]] janubida joylashgan, poytaxt [[Bishkek]]dan keyin „janubiy poytaxt“ maqomiga ega yirik shahar, viloyat markazi. Oʻsh shahri 3000 yillik tarixga ega. Oʻsh chiroyli va juda tarixi buyuk shahardir. Shaharning oʻrtasidan Oqbura daryosi oʻtadi. Shuningdek, shahar markazida Sulaymon togʻi joylashgan. Togʻ choʻqqisida [[Zahiriddin Muhammad Bobur]] qurdirgan hujra bor. Ayni paytda shahar aholisi rasman 255 800 kishini tashkil qiladi. Oʻsh shahri 1939-yildan beri [[Oʻsh viloyati]]ning markazi boʻlib kelyapti. Shaharda qirgʻiz, oʻzbek, tojik, rus va boshqa bir qancha millat vakkillari istiqomat qiladi. == Aholisi == [[Tasvir:OshMarket.jpg|thumb|150px|Oʻsh bozori]] Oʻsh shahri — Qirgʻiziston shaharlari orasida aholisi boʻyicha Bishkekdan keyingi ikkinchi shahar hisoblanadi. 2011-yilning 1-yanvardagi hisobga koʻra, shahar aholisi 230 800 kishini tashkil qildi, shahar tarkibiga kiruvchi qishloq hududlari bilan esa, 255 800 kishi roʻyxatdan oʻtgan. Shahar aholisi shahar chetidagi qishloqlari bilan 500 000 kishinin tashkil qiladi (2008-yil)<ref>[http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTRUSSIANHOME/EXTRUSSIANCOUNTRIES/ECAINRUSSIANEXT/KYRGUSINRUSSIANEXTN/0,,contentMDK:21692064~menuPK:449233~pagePK:2865066~piPK:2865079~theSitePK:446848,00.html Всемирный банк поддерживает Проект улучшения инфраструктуры городов Бишкек и Ош в Кыргызстане]</ref>. Aholining koʻpchilik qismini [[qirgʻizlar]] (43%) va [[oʻzbeklar]] (48%) tuzadi, shaharda shuningdek [[ruslar]], [[turklar]], [[tatarlar]], [[uygʻurlar]], [[tojiklar]], [[ozarbayjonlar]] va boshqa millat vakillari ham istiqomat qiladilar == Nomlanish tarixi == Aniq etimologiyasi noma'lum. Ammo toponimning ba'zi versiyalari mavjud: 1) Bir rivoyat borki, bir marta podshoh Sulaymon (Sulaymon) o'zining yurishlaridan birida qo'shinni boshqarib, oldinda bir juft ho'kizni omochga bog'lab haydagan. Ho'kizlar mashhur tog'ga yetib borishi bilanoq, shoh to'xtash joyini yoqtirdi va hayvonlarni to'xtatish uchun qichqirdi: "Hosh!" - "Bo'ldi!", Bu undov kelajakdagi shaharga nom berdi. 2) Versiyalardan biriga ko‘ra, “O‘sh” so‘zining o‘zi o‘zbek tilidan olingan. osh “ovqat, palov”, chunki ko'pchilik O'shni mayiz va samosalar bilan palov bilan bog'laydi[6]. 2) Toponim forscha "kẖwsẖ" ('huwuš) dan olingan "yoqimli, yaxshi. Ya'ni "Yoqimli shahar" degan ma'noni anglatadi. == Tarixi == Oʻsh Markaziy Osiyoning diniy musulmon markazlaridan biri edi. U shahar markazidagi qadimiy masjidlar, shuningdek, anʼanaviy ziyoratgoh boʻlgan [[Sulaymon togʻi|Sulaymon Togʻi]] (Taxt-i Sulaymon, Sulaymon taxti) bilan mashhur. '''Qadim zamonlarda''' Shahar togʻ oldi vohasida joylashgan. Sulaymon tog'ining janubiy yon bag'rida bronza davri dehqonlarining manzilgohi topilgan. Oʻsh Qirgʻizistondagi eng qadimiy shaharlardan biridir. Hozirda shaharning tarixi 3000 yilga yaqin deb hisoblanishi rasman taklif qilinmoqda [<nowiki/>[[:ru:Encarta|manbaa]]]. Biroq, tarix fanida shaharning yoshini tarixiy yozuvlarda birinchi eslatib o'tilganidan boshlab sanash odat tusiga kiradi, bu yilnomalarda milodiy 9-asrga tegishli. Bu ham uni mamlakatning eng qadimgi shahri deb hisoblashimizga imkon beradi. 10-asrda Oʻsh Fargʻonaning uchinchi yirik shahri hisoblanib, Hindiston va Xitoydan Yevropaga boradigan karvon yoʻllarining kesishgan nuqtasi boʻlgan (qarang [[Buyuk Ipak yoʻli|Buyuk ipak yoʻli]]). 11—12-asrlarda Oʻsh [[Qoraxoniylar]] xoqonligi, soʻngra [[Qoraxoniylar davlati|Gʻarbiy qoraxoniylar]] xoqonligi tarkibida boʻlgan. 1141-yilda [[Qoraxitoylar davlati|Qoraxitoylarning]] moʻgʻul qabilalari tomonidan bosib olingan, 1210-yilda esa [[Xorazmshohlar davlati|Xorazmshohlar davlat]]<nowiki/>i tarkibiga kiradi. '''Chor Rusya davri''' 1220 yilda Oʻsh Chingizxon qoʻshinlari tomonidan bosib olinib, [[Chigʻatoy ulusi|Chagʻatoy ulusi]] tarkibiga kirdi. 1340-yillarda Moʻgʻuliston, 1380-yillarda [[Temuriylar imperiyasi]] tarkibiga kirdi. 1876-yilda Qoʻqon xonligi bosib olingandan soʻng Oʻsh Fargʻona viloyati Oʻsh tumanining maʼmuriy markazi sifatida Rossiya imperiyasi tarkibiga kirdi( Qarang: [[Markaziy Osiyoning Rossiya tomonidan zabt etilishi|Turkistonning Chor Rusya tarafindan istilo qilinishi]]). '''Sovetlar davri''' O‘sh 1918 yildan [[Turkiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]] tarkibiga kiradi. [[Oʻrta Osiyoda milliy-hududiy chegaralanish|1924-yil 14-oktabrda]] Oʻrta Osiyoning milliy-hududiy chegaralanishi natijasida RSFSR tarkibida Qora-qirgʻiz avtonom viloyati tuzilib, 1925-yil 25-mayda Qirgʻiziston avtonom viloyati deb oʻzgartirildi. 1926-yil 1-fevralda uning maqomi va nomi Qirgʻiziston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasiga oʻzgartirildi va 1936-yil 5-dekabrda federativ Qirgʻiziston Sovet Sotsialistik Respublikasi sifatida RSFSR tarkibidan chiqdi. 1925-1936 yillarda O'sh RSFSRning eng janubiy shahri boʻlgan. 1939-yilda Oʻsh viloyatining markaziga aylandi. Sovet hokimiyati yillarida shahar yirik sanoat markaziga aylandi. Paxta va ipak kombinatlari, grenaj, paxta tozalash va gʻisht zavodlari, temir-beton zavodlari, kiyim-kechak va poyabzal fabrikalari, oziq-ovqat, mashinasozlik va metallga ishlov berish sanoati korxonalari bor edi. Oʻtgan asrning 50-yillarida arxeolog Yuriy Aleksandrovich Zadneprovskiy Sulaymon-Togʻning janubiy yon bagʻridan qadimiy aholi punkti qoldiqlarini topib, hozirgi Oʻsh hududida aholi punktlari bundan 3 ming yil avval ham mavjud boʻlganini isbotladi. 1990-yilda O‘sh va O‘zgan shaharlarida qirg‘izlar va o‘zbeklar o‘rtasida [[Oʻsh voqeasi|etnik to‘qnashuvlar sodir bo‘ldi.]] To'qnashuvlar qirg'izlarga shahar chetidagi kolxoz dalalarida shaxsiy rivojlanish uchun uchastkalar ajratilishi, o'zbeklar esa bunga qarshi boʻlganligi sababli boshlangan. Sovet qo'shinlarining shaharga kirishi tufayli to'qnashuvlar tezda tugadi, ammo shaharda taxminan ikki hafta davomida komendantlik soati mavjud edi. '''Mustaqil Qirg'iziston davri''' 2000 yilda Qirgʻiziston prezidenti Asqar Akayev farmoni bilan Oʻshning 3000 yilligi tantanali ravishda nishonlandi. O'shandan beri 5 oktyabrda shahar kunini nishonlash an'anasi mavjud. 2003-yil 11-iyunda O‘shga respublika ahamiyatidagi shahar maqomi berildi. 2005-yildagi hokimiyat inqirozi paytida O‘sh muxolifat nazoratiga kirgan birinchi shaharlardan biri bo‘ldi. 2008 yil 3 noyabrdagi 238-sonli “Respublika va viloyat ahamiyatiga molik shaharlar hududida joylashgan maʼmuriy-hududiy birliklarni tugatish toʻgʻrisida”gi qonunga asosan Oʻsh shahrida Japalak qishloq okrugi tugatilgan 2010-yil yozida aprel inqilobi va markaziy hokimiyat zaiflashganidan soʻng qirgʻizlar va oʻzbeklar oʻrtasida toʻqnashuvlar boʻlib, koʻplab qurbonlar va qochqinlarning Oʻzbekistonning qoʻshni viloyatlari hududiga oqib kelishiga sabab boʻldi( Qarang: [[Qirgʻiziston janubidagi tartibsizliklar (2010)|O'sh qirg'ini]]). Vayron boʻlgan ob'ektlarning umumiy soni 888 tani tashkil etdi, shundan 718 tasi turar-joy binolari. O‘sh shahrining maqomi to‘g‘risidagi qonun qabul qilinganidan 10 yil o‘tib, 2013-yil 12-dekabrda “O‘sh shahrining maqomi to‘g‘risida”gi yangi 219-sonli qonun qabul qilindi. {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: white; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" style="border: 1em solid white") |+Shahar aholsining soni, ming kishi. |'''Yil''' |1939 |1959 |1970 |1974 |1979 |1989 |1991 |1999 |2009 |2010 |2011 |2012 |- |'''Aholi, <br /> ming kishi''' |33,0 |65,0 |120,0 |143,0 |169,0 |213,0 |212,0 |212,0 |258,0 |259,1 |255,8 |255,8 |} {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: white; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" style="border: 1em solid white") |+ Shahar aholisining milliy tarkibi <br />''(qishloq aholi punktlaridan tashqari)'' ! Millat !! 2009-yilgi <br />roʻyxatga olish<br />boʻyicha<ref name="Perep2009">{{Citation |year= |title=Национальный статистический комитет Кыргызской Республики. Перепись населения и жилищного фонда Кыргызской Республики 2009 года. Книга III(в таблицах). Регионы Кыргызстана. Город Ош. |url=http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%20%D0%9E%D1%88.pdf |access-date=2011-08-10 |archivedate=2011-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810174213/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%20%D0%9E%D1%88.pdf }}</ref> !! Foiz (%) |- | '''Barchasi''' ||align="right" | 232 816 ||align="right" | 100,00 % |- | [[Oʻzbeklar]] ||align="right" | 112 469 ||align="right" | 48,31 % |- | [[Qirgʻizlar]] ||align="right" | 100 218 ||align="right" | 43,05 % |- | [[Ruslar]] ||align="right" | 6 292 ||align="right" | 2,70 % |- | [[Turklar]] ||align="right" | 5 506 ||align="right" | 2,36 % |- | [[Tatarlar]] ||align="right" | 2 703 ||align="right" | 1,16 % |- | [[Turkmanlar]] ||align="right" | 885 ||align="right" | 0,38 % |- | [[Uygʻurlar]] ||align="right" | 791 ||align="right" | 0,34 % |- | [[Tojiklar]] ||align="right" | 679 ||align="right" | 0,29 % |- | [[Ozarbayjonlar]] ||align="right" | 587 ||align="right" | 0,25 % |- | [[Ukrainlar]] ||align="right" | 379 ||align="right" | 0,16 % |- | [[Koreyslar]] ||align="right" | 319 ||align="right" | 0,14 % |- | [[Qozoqlar]] ||align="right" | 265 ||align="right" | 0,11 % |- | [[Xitoylar]] ||align="right" | 221 ||align="right" | 0,09 % |- | [[Kurdlar]] ||align="right" | 199 ||align="right" | 0,09 % |- | [[Dunganlar]] ||align="right" | 92 ||align="right" | 0,04 % |- | [[Olmonlar]] ||align="right" | 90 ||align="right" | 0,04 % |- | boshqalar ||align="right" | 1121 ||align="right" | 0,48 % |} == Geografiyasi == [[Tasvir:Osh 03-2016 img31 view from Sulayman Mountain pano.jpg|thumb|300px|right|[[Sulaymon togʻi]] tepaligidan shaharning koʻrinishi]] Oʻsh shahri [[Fargʻona vodiysi]]ning janubi-sharqiy tomonida boʻlib, Oʻsh-Qorasuv tekkisligida, dengiz sathidan 700-1200 metr balandlikda joylashgan. Tekkislikning yonginasida [[Sulaymon togʻi]] qaʼd koʻtarib turadi. Shahar oralab shimoliy, shimoliy-sharqiy qismlarida [[Oqbura daryosi]] [[Oloy tizmasi]]dan, [[Fargʻona vodiysi]]ga oqib oʻtadi. == Iqlimi == [[Qish]]i sovuq, [[yanvar]] oyining oʻrtacha harorati –3,5°С. [[Bahor]] erta keladi va iliq boʻladi. [[Yoz]]i issiq kelib, qurgʻoqchilik boʻladi. [[Iyul]]ning oʻrtacha harorati 24,7°С. [[Yil]]ning oʻrtacha harorati 11,2°С ni tashkil qiladi. Yogʻingarchilik meʼyori 350 [[Millimetr|mm]] ga yetadi. {{Joy iqlimi | Uzunlik = | Joylashuv oʻrni = | Joy_ot = Oʻsh | Manba = [http://pogoda.yandex.ru/osh/climate?ncrnd=3006 Яндекс погода] | Yan_oʻr = | Yan_oʻr_yogʻin = 34 | Fev_oʻr = | Fev_oʻr_yogʻin = 42 | Mar_oʻr = | Mar_oʻr_yogʻin = 61 | Apr_oʻr = | Apr_oʻr_yogʻin = 67 | May_oʻr = | May_oʻr_yogʻin = 47 | Iyn_oʻr = | Iyn_oʻr_yogʻin = 23 | Iyl_oʻr = | Iyl_oʻr_yogʻin = 9 | Avg_oʻr = | Avg_oʻr_yogʻin = 7 | Sen_oʻr = | Sen_oʻr_yogʻin = 6 | Okt_oʻr = | Okt_oʻr_yogʻin = 37 | Noy_oʻr = | Noy_oʻr_yogʻin = 36 | Dek_oʻr = | Dek_oʻr_yogʻin = 47 | Yil_oʻr = | Yil_oʻr_yogʻin = 416 | Yan_oʻr_min =-6 | Yan_oʻr_maks = 2 | Fev_oʻr_min = -5 | Fev_oʻr_maks = 4 | Mar_oʻr_min = 2 | Mar_oʻr_maks = 12 | Apr_oʻr_min = 6 | Apr_oʻr_maks = 18 | May_oʻr_min = 11 | May_oʻr_maks = 25 | Iyn_oʻr_min = 16 | Iyn_oʻr_maks = 31 | Iyl_oʻr_min = 18 | Iyl_oʻr_maks = 33 | Avg_oʻr_min = 17 | Avg_oʻr_maks = 32 | Sen_oʻr_min = 11 | Sen_oʻr_maks = 27 | Okt_oʻr_min = 6 | Okt_oʻr_maks = 18 | Noy_oʻr_min = 2 | Noy_oʻr_maks = 13 | Dek_oʻr_min = -4 | Dek_oʻr_maks = 5 | Yil_oʻr_min = 6 | Yil_oʻr_maks = 18 | Yan_m_maks = | Yan_m_min = | Fev_m_maks = | Fev_m_min = | Mar_m_maks = | Mar_m_min = | Apr_m_maks = | Apr_m_min = | May_m_maks = | May_m_min = | Iyn_m_maks = | Iyn_m_min = | Iyl_m_maks = | Iyl_m_min = | Avg_m_maks = | Avg_m_min = | Sen_m_maks = | Sen_m_min = | Okt_m_maks = | Okt_m_min = | Noy_m_maks = | Noy_m_min = | Dek_m_maks = | Dek_m_min = | Yil_m_maks = | Yil_m_min = }} == Taniqli shaxslar == * [[Rahmonberdi Madazimov]] ([[1875]]—[[1933]]) — [[Qirgʻiziston]] janubidagi [[teatr]] harakatining asoschisi, [[Bobur nomli Oʻsh oʻzbek akademik musiqali drama teatri]]ning asoschisi, tashkilotchisi, badiiy rahbari, [[yozuvchi]]. * [[Oʻrinboy Rahmonov]] ([[1910]]—[[1980]]) — [[Bobur nomli Oʻsh oʻzbek akademik musiqali drama teatri]]ning asoschisi, [[artist]] va [[shoir]]. * [[Boltihoji Sultonov]] ([[1884]]-[[1919]]) - [[Qirgʻiziston]]ning atoqli [[davlat]], [[siyosat]] va jamoat [[arbob]]i, [[Oʻsh]] uezdi rahbari oʻrinbosari ([[1918]]-[[1919]]), [[Janub]]iy [[Qirgʻiziston]]da [[sovet]] [[hokimiyat]]ini oʻrnatish uchun [[kurash]] rahbarlaridan biri, [[Oʻsh]] [[shahar]] [[militsiya]]sining asoschisi va birinchi boshligʻi ([[5-fevral]] [[1918]] yil). *[[Shavkat Rahmon]] - oʻzbek shoiri * [[Joʻraxon Rahmonov]] ([[1918]]—[[1977]]) — [[SSRI|sovet]] sanʼatkori, [[Bobur nomli Oʻsh oʻzbek akademik musiqali drama teatri]]ning asoschilaridan biri, [[Oʻzbekiston]]da xizmat koʻrsatgan [[artist]], [[Vatan urushi ordeni]] sohibi. * [[Azizullo Izzatullayev]] ([[1925]] — [[1991]]) — [[Oʻzbekiston]]ning [[davlat]] va jamoat [[аrbob]]i, [[Toshkent viloyati]] [[Yangiyoʻl tumani]] ijroiya qoʻmitasi [[rais]]i oʻrinbosari ([[1962]]-[[1983]] yillar), [[Vatan urushi ordeni|"Vatan urushi"]] va „Hurmat belgisi“ ordenlari sohibi. * [[Davlatbek Rahmonov]] ([[1949]] — [[2006]]) — [[Oʻzbekiston respublikasi bosh prokuraturasi|Oʻzbekiston prokuraturasi]] tizimi xodimi, [[Andijon viloyati]] prokurori yordamchisi va jamoat [[аrbob]]i. * [[Sultonov Muxtor Nasrullayevich]] ([[1926]]—[[1998]]) — [[Oʻzbekiston]]ning atoqli [[davlat]] va jamoat [[arbob]]i, [[Oʻzbekiston Respublikasi Ichki Ishlar Vazirligi|Oʻzbekiston Ichki ishlar vaziri birinchi oʻrinbosari]] ([[1979]]-[[1985]]), ([[1989]]-[[1991]]), [[militsiya]] [[general]]-mayori, 20 dan oshiq [[orden]] va [[medal]]lar bilan taqdirlangan. * [[Darvishbek Rahmonov]] ([[1952]]) — [[Toshkent viloyati]] [["Qaldirgʻoch" namunali sirk truppasi]] asoschisi, tashkilotchisi, badiiy rahbari, [[Oʻzbekiston]]ning taniqli [[sirk]] [[sanʼat]]i [[аrbob]]i, [[Shuhrat medali]] sohibi. == Yana qarang == [[Fayl:Street scene in Osh city.jpg|thumb|Oʻsh shahri koʻchalaridan biri|220px]] * [[Oʻsh voqeasi]] * [[Qirgʻizistondagi tartibsizliklar (2010)|Oʻsh qirgʻini]] == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://oshcity.kg/ru Rasmiy veb-sahifa {{ref-ru}}] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120714060159/http://www.oshcity.kg/ru |date=2012-07-14 }} {{Qirgʻiziston shaharlari}} {{Commons turkum|Osh}} [[Turkum:Qirgʻiziston shaharlari]] [[Turkum:Buyuk Ipak yoʻli boʻyidagi aholi punktlari]] epjwn5pgb3mdxs4xvwv0q3iob3wanxk Andoza:Yangiliklar 10 2439 5996836 5996730 2026-04-15T12:04:48Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 vafot etgan + 5996836 wikitext text/x-wiki <!-- YANGI XABARLARNI SHU YERDAN BOSHLAB YOZING. YANGIROQ XABAR YUQORIROQDA JOYLASHTIRILADI --> <div style="margin-top: 3px; margin-bottom: 4px; margin-left: 1px; margin-right: 1px; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; text-align:center; border-style: solid; background:#fffff; border:1px">{{flatlist| * '''[[AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi]]''' * '''[[Rossiyaning Ukrainaga bosqini (2022)|Rossiyaning Ukrainaga bosqini]]''' * '''[[Sudan mojarosi (2023)|Sudan mojarosi]]''' <!--* '''[[2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|XXV Qishki Olimpiada oʻyinlari]]'''--> <!--* '''[[Farovonlik qoʻriqchisi operatsiyasi|„Farovonlik qoʻriqchisi“ operatsiyasi]]''' --> <!-- * '''[[Jahondagi anomal issiqlik (2023)|Jahondagi anomal issiqlik]]'''--> <!-- * '''[[Janubiy nayza operatsiyasi|„Janubiy nayza“ operatsiyasi]]'''--> }}</div> {{Bosh sahifa tasviri/Y | tasvir = Javokhir Sindarov.jpg | eni = 220px | izoh = Javohir Sindarov | havola = | chegara = no | izoh joylashuvi = center }} *[[Javohir Sindarov]] ''(suratda)'' '''[[Shaxmat bo‘yicha 2026-yilgi Nomzodlar turniri|shaxmat bo‘yicha Nomzodlar turniri]]da''' muddatidan oldin g‘alaba qozondi. * [[Italiya]]ning [[Milan]] va [[Kortina-dʼampetsso]] shaharlarida oʻtgan '''[[2026-yilgi Qishki Paralimpiada oʻyinlari|25-Qishki Paralimpiya oʻyinlari]]''' yakunlandi. * „One Battle After Another“ filmi oltita yoʻnalish boʻyicha '''[[Oscar 2026|2026-yilgi Oscar kinomukofoti]]''' sohibi boʻldi. * [[Fargʻona]]ning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ futbol klubi oʻz tarixida birinchi marta [[Oʻzbekiston Superkubogi]] '''[[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi|sohibi boʻldi]]'''. * [[Mujtabo Xomanaiy]] '''[[Eron Oliy Rahbari]]''' etib tayinlandi. <!--eskilari * [[AQSh]] va [[Isroil]] [[Eron]]ga '''[[AQSh va Isroilning Eronga zarbalari (2026)|havodan zarbalar berdi]]''', [[Eron Oliy Rahbari|mamlakat oliy rahbari]] [[Ali Xomanaiy]] oʻldirildi. * AQSh adliya vazirligi '''[[Epstein fayllari]]dan''' uch milliondan ortiq hujjatlarni oshkor qildi. * '''[[Gulshan Alimardonova]]''' [[Karate bo‘yicha 2025-yilgi jahon chempionati|karate boʻyicha jahon chempionligini]] qoʻlga kiritgan ilk oʻzbekistonlik sportchiga aylandi. * '''[[Javohir Sindarov]]''' [[Shaxmat boʻyicha 2025-yilgi Jahon kubogi]] sohibi boʻldi. * '''[[Falastin davlati|Falastin]]''' [[Buyuk Britaniya]] va [[Fransiya]] tomonidan mustaqil davlat sifatida tan olindi. * '''[[Usmon Dembele]]''' [[France Football jurnali|France Football]] jurnali tomonidan „[[2025-yilgi Oltin toʻp|Oltin toʻp]]“ mukofoti bilan taqdirlandi. --> <!-- Pastki qism --> <div class="itn-footer" style="margin-top: 0.5em;">'''[[:Turkum:{{CURRENTYEAR}}-yilda vafot etganlar|Yaqinda vafot etganlar]]''': {{Flatlist|class=inline}} * [[Dono Boboxonova]] * [[Xushnudbek Avilov]] * [[Qamchibek Kenja]] * [[Vyacheslav Golishev]] * [[Mirakbar Rahmonqulov]] * [[Qallibek Kamolov]] * [[Valentino Garavani]] <!--eskilari * [[Muhsin Muhammadiyev]] * [[Brigitte Bardot]] * [[Abduraim Homidov]] * [[Abdulla Ubaydullayev]] * [[Frank Gehry]] * [[Azmiddin Sadriddinov]] * [[Dxarmendra]] * [[Mirabbos Mirzaahmedov]] * [[Nasimxon Rahmonov]] * [[Toʻlagan Isoqov]] * [[James Watson]] * [[Baxtiyor Mansurov]] * [[Dick Cheney]] * [[Martha Layne Collins]] * [[Yoqub Ahmedov]] * [[Chen-Ning Yang|Yang Chen-Ning]] * [[Tomiichi Murayama]] * [[Samantha Eggar]] * [[Flavius Domide]] * [[Diane Keaton]] * [[Rustam Ahmedov (harbiy)|Rustam Ahmedov]] * [[Jeyn Morris Goodall|Jane Goodall]] * [[Shoberdi baxshi]] * [[Dilmurod Islomov]] * [[Sultonali Rahmatov]] * [[Solijon Abdurahmonov]] * [[Gulnora Mavayeva]] * [[Ozzy Osbourne]] * [[Eduard Xachaturov]] * [[Zafar Hakimov (olim)|Zafar Hakimov]] * [[José Mujica]]--> {{endflatlist}} </div><includeonly>{{flatlist|style=text-align:right;font-weight:bold;font-size:x-small;|1= * [[Andoza:Yangiliklar|Oʻzgartirish]] }}</includeonly> <noinclude> [[Turkum:Bosh Sahifa andozalari]]{{hujjat}} </noinclude> rgg4a8p07x5hk4qgbrru8lmzgsen1fq Vikipediya:Tahrirlar soniga koʻra vikipediyachilar roʻyxati 4 2552 5996831 5996006 2026-04-15T12:02:53Z Jembot 17813 Bot: Maʼlumotlar yangilandi 5996831 wikitext text/x-wiki {{/begin|200}} |- | 1 || [[User:ShohjahonSobirov|ShohjahonSobirov]] || [[Special:Contributions/ShohjahonSobirov|{{formatnum:201170}}]] || {{Permissions|ShohjahonSobirov}} |- | 2 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:166774}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 3 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:131756}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}} |- | 4 || [[User:AnvarxonM|AnvarxonM]] || [[Special:Contributions/AnvarxonM|{{formatnum:74180}}]] || {{Permissions|AnvarxonM}} |- | 5 || [[User:Malikxan|Malikxan]] || [[Special:Contributions/Malikxan|{{formatnum:69928}}]] || {{Permissions|Malikxan}} |- | 6 || [[User:PlanespotterA320|PlanespotterA320]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:66045}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 7 || [[User:Kagansky|Kagansky]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:53547}}]] || {{Permissions|Kagansky}} |- | 8 || [[User:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] || [[Special:Contributions/Janob Mirzaolim|{{formatnum:44843}}]] || {{Permissions|Janob Mirzaolim}} |- | 9 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:39765}}]] || {{Permissions|Umarxon III}} |- | 10 || [[User:Nataev|Nataev]] || [[Special:Contributions/Nataev|{{formatnum:33597}}]] || {{Permissions|Nataev}} |- | 11 || [[User:Panpanchik|Panpanchik]] || [[Special:Contributions/Panpanchik|{{formatnum:30679}}]] || {{Permissions|Panpanchik}} |- | 12 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:26518}}]] || {{Permissions|Bekipediya}} |- | 13 || [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]] || [[Special:Contributions/Muzaffar Murodovich|{{formatnum:25497}}]] || {{Permissions|Muzaffar Murodovich}} |- | 14 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:23393}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}} |- | 15 || [[User:Albatros777|Albatros777]] || [[Special:Contributions/Albatros777|{{formatnum:22562}}]] || {{Permissions|Albatros777}} |- | 16 || [[User:Salazarov|Salazarov]] || [[Special:Contributions/Salazarov|{{formatnum:22201}}]] || {{Permissions|Salazarov}} |- | 17 || [[User:Diwikiped|Diwikiped]] || [[Special:Contributions/Diwikiped|{{formatnum:20039}}]] || {{Permissions|Diwikiped}} |- | 18 || [[User:Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]] || [[Special:Contributions/Laziz Baxtiyorov|{{formatnum:19886}}]] || {{Permissions|Laziz Baxtiyorov}} |- | 19 || [[User:Mrshaxas|Mrshaxas]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:19859}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}} |- | 20 || [[User:Abdulla|Abdulla]] || [[Special:Contributions/Abdulla|{{formatnum:19014}}]] || {{Permissions|Abdulla}} |- | 21 || [[User:Alpasli|Alpasli]] || [[Special:Contributions/Alpasli|{{formatnum:18820}}]] || {{Permissions|Alpasli}} |- | 22 || [[User:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]] || [[Special:Contributions/Artemev Nikolay|{{formatnum:18787}}]] || {{Permissions|Artemev Nikolay}} |- | 23 || [[User:Vikichizar|Vikichizar]] || [[Special:Contributions/Vikichizar|{{formatnum:18061}}]] || {{Permissions|Vikichizar}} |- | 24 || [[User:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] || [[Special:Contributions/Humoyun Qodirov|{{formatnum:18045}}]] || {{Permissions|Humoyun Qodirov}} |- | 25 || [[User:Shahriyorxon|Shahriyorxon]] || [[Special:Contributions/Shahriyorxon|{{formatnum:16636}}]] || {{Permissions|Shahriyorxon}} |- | 26 || [[User:Husniddin Rasulov|Husniddin Rasulov]] || [[Special:Contributions/Husniddin Rasulov|{{formatnum:15775}}]] || {{Permissions|Husniddin Rasulov}} |- | 27 || [[User:Oblakulova|Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Oblakulova|{{formatnum:15381}}]] || {{Permissions|Oblakulova}} |- | 28 || [[User:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] || [[Special:Contributions/Muxriddin Azimov|{{formatnum:14699}}]] || {{Permissions|Muxriddin Azimov}} |- | 29 || [[User:Ikromova Guli|Ikromova Guli]] || [[Special:Contributions/Ikromova Guli|{{formatnum:14521}}]] || {{Permissions|Ikromova Guli}} |- | 30 || [[User:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurkulov]] || [[Special:Contributions/Jamshid Nurkulov|{{formatnum:12540}}]] || {{Permissions|Jamshid Nurkulov}} |- | 31 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:12242}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}} |- | 32 || [[User:Amir.Temur|Amir.Temur]] || [[Special:Contributions/Amir.Temur|{{formatnum:12060}}]] || {{Permissions|Amir.Temur}} |- | 33 || [[User:ShHamrayev|ShHamrayev]] || [[Special:Contributions/ShHamrayev|{{formatnum:11755}}]] || {{Permissions|ShHamrayev}} |- | 34 || [[User:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] || [[Special:Contributions/Xumoshox Ismoilova|{{formatnum:11475}}]] || {{Permissions|Xumoshox Ismoilova}} |- | 35 || [[User:SemWikipediya|SemWikipediya]] || [[Special:Contributions/SemWikipediya|{{formatnum:11008}}]] || {{Permissions|SemWikipediya}} |- | 36 || [[User:Komilkhuja|Komilkhuja]] || [[Special:Contributions/Komilkhuja|{{formatnum:10471}}]] || {{Permissions|Komilkhuja}} |- | 37 || [[User:Usmonov Gayrat|Usmonov Gayrat]] || [[Special:Contributions/Usmonov Gayrat|{{formatnum:10329}}]] || {{Permissions|Usmonov Gayrat}} |- | 38 || [[User:Finikchik|Finikchik]] || [[Special:Contributions/Finikchik|{{formatnum:10292}}]] || {{Permissions|Finikchik}} |- | 39 || [[User:Uzgen|Uzgen]] || [[Special:Contributions/Uzgen|{{formatnum:9648}}]] || {{Permissions|Uzgen}} |- | 40 || [[User:7Devona|7Devona]] || [[Special:Contributions/7Devona|{{formatnum:9572}}]] || {{Permissions|7Devona}} |- | 41 || [[User:Axadjon1|Axadjon1]] || [[Special:Contributions/Axadjon1|{{formatnum:9533}}]] || {{Permissions|Axadjon1}} |- | 42 || [[User:Casual|Casual]] || [[Special:Contributions/Casual|{{formatnum:9048}}]] || {{Permissions|Casual}} |- | 43 || [[User:Creobek|Creobek]] || [[Special:Contributions/Creobek|{{formatnum:8866}}]] || {{Permissions|Creobek}} |- | 44 || [[User:MirfayzbekAbdullayev|MirfayzbekAbdullayev]] || [[Special:Contributions/MirfayzbekAbdullayev|{{formatnum:8826}}]] || {{Permissions|MirfayzbekAbdullayev}} |- | 45 || [[User:Rtfroot|Rtfroot]] || [[Special:Contributions/Rtfroot|{{formatnum:8817}}]] || {{Permissions|Rtfroot}} |- | 46 || [[User:Visola Tangirova|Visola Tangirova]] || [[Special:Contributions/Visola Tangirova|{{formatnum:8696}}]] || {{Permissions|Visola Tangirova}} |- | 47 || [[User:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Sitora Oblakulova|{{formatnum:8558}}]] || {{Permissions|Sitora Oblakulova}} |- | 48 || [[User:FreetimeeditorII|FreetimeeditorII]] || [[Special:Contributions/FreetimeeditorII|{{formatnum:8509}}]] || {{Permissions|FreetimeeditorII}} |- | 49 || [[User:Xusinboy Bekchanov|Xusinboy Bekchanov]] || [[Special:Contributions/Xusinboy Bekchanov|{{formatnum:8322}}]] || {{Permissions|Xusinboy Bekchanov}} |- | 50 || [[User:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] || [[Special:Contributions/Hasan Xamidovich|{{formatnum:7917}}]] || {{Permissions|Hasan Xamidovich}} |- | 51 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:7869}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}} |- | 52 || [[User:OneAzimov|OneAzimov]] || [[Special:Contributions/OneAzimov|{{formatnum:7781}}]] || {{Permissions|OneAzimov}} |- | 53 || [[User:Anjaniy|Anjaniy]] || [[Special:Contributions/Anjaniy|{{formatnum:7763}}]] || {{Permissions|Anjaniy}} |- | 54 || [[User:Boboyev1996|Boboyev1996]] || [[Special:Contributions/Boboyev1996|{{formatnum:7735}}]] || {{Permissions|Boboyev1996}} |- | 55 || [[User:Nataeva|Nataeva]] || [[Special:Contributions/Nataeva|{{formatnum:7629}}]] || {{Permissions|Nataeva}} |- | 56 || [[User:Boburjon Xidirov|Boburjon Xidirov]] || [[Special:Contributions/Boburjon Xidirov|{{formatnum:7544}}]] || {{Permissions|Boburjon Xidirov}} |- | 57 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:7406}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}} |- | 58 || [[User:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] || [[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|{{formatnum:7366}}]] || {{Permissions|Azizxon Muzaffarov}} |- | 59 || [[User:Olimidono|Olimidono]] || [[Special:Contributions/Olimidono|{{formatnum:7176}}]] || {{Permissions|Olimidono}} |- | 60 || [[User:Olaf Studt|Olaf Studt]] || [[Special:Contributions/Olaf Studt|{{formatnum:7027}}]] || {{Permissions|Olaf Studt}} |- | 61 || [[User:Tewayev|Tewayev]] || [[Special:Contributions/Tewayev|{{formatnum:6682}}]] || {{Permissions|Tewayev}} |- | 62 || [[User:FarhodShaymanov|FarhodShaymanov]] || [[Special:Contributions/FarhodShaymanov|{{formatnum:6586}}]] || {{Permissions|FarhodShaymanov}} |- | 63 || [[User:FaridShavkatullayev|FaridShavkatullayev]] || [[Special:Contributions/FaridShavkatullayev|{{formatnum:6532}}]] || {{Permissions|FaridShavkatullayev}} |- | 64 || [[User:Wikivikipediya|Wikivikipediya]] || [[Special:Contributions/Wikivikipediya|{{formatnum:6519}}]] || {{Permissions|Wikivikipediya}} |- | 65 || [[User:AnnaDelvey|AnnaDelvey]] || [[Special:Contributions/AnnaDelvey|{{formatnum:6514}}]] || {{Permissions|AnnaDelvey}} |- | 66 || [[User:Odilbek Irisqulov|Odilbek Irisqulov]] || [[Special:Contributions/Odilbek Irisqulov|{{formatnum:6505}}]] || {{Permissions|Odilbek Irisqulov}} |- | 67 || [[User:Khronos13|Khronos13]] || [[Special:Contributions/Khronos13|{{formatnum:6451}}]] || {{Permissions|Khronos13}} |- | 68 || [[User:TimmyvikipediyWiki|TimmyvikipediyWiki]] || [[Special:Contributions/TimmyvikipediyWiki|{{formatnum:6360}}]] || {{Permissions|TimmyvikipediyWiki}} |- | 69 || [[User:MrshaxasBot|MrshaxasBot]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:6288}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}} |- | 70 || [[User:Omensweans|Omensweans]] || [[Special:Contributions/Omensweans|{{formatnum:6243}}]] || {{Permissions|Omensweans}} |- | 71 || [[User:Khasan azim1|Khasan azim1]] || [[Special:Contributions/Khasan azim1|{{formatnum:6138}}]] || {{Permissions|Khasan azim1}} |- | 72 || [[User:Miss Kamola|Miss Kamola]] || [[Special:Contributions/Miss Kamola|{{formatnum:6133}}]] || {{Permissions|Miss Kamola}} |- | 73 || [[User:Xoqoni Said|Xoqoni Said]] || [[Special:Contributions/Xoqoni Said|{{formatnum:5962}}]] || {{Permissions|Xoqoni Said}} |- | 74 || [[User:Wikisurgery94|Wikisurgery94]] || [[Special:Contributions/Wikisurgery94|{{formatnum:5812}}]] || {{Permissions|Wikisurgery94}} |- | 75 || [[User:Lazizbek95|Lazizbek95]] || [[Special:Contributions/Lazizbek95|{{formatnum:5627}}]] || {{Permissions|Lazizbek95}} |- | 76 || [[User:Umid1108|Umid1108]] || [[Special:Contributions/Umid1108|{{formatnum:5591}}]] || {{Permissions|Umid1108}} |- | 77 || [[User:Muhammadjon1510|Muhammadjon1510]] || [[Special:Contributions/Muhammadjon1510|{{formatnum:5537}}]] || {{Permissions|Muhammadjon1510}} |- | 78 || [[User:Xolnazarov Sarvar|Xolnazarov Sarvar]] || [[Special:Contributions/Xolnazarov Sarvar|{{formatnum:5416}}]] || {{Permissions|Xolnazarov Sarvar}} |- | 79 || [[User:Tilkobles|Tilkobles]] || [[Special:Contributions/Tilkobles|{{formatnum:5395}}]] || {{Permissions|Tilkobles}} |- | 80 || [[User:Farrukh Askaraliev|Farrukh Askaraliev]] || [[Special:Contributions/Farrukh Askaraliev|{{formatnum:5314}}]] || {{Permissions|Farrukh Askaraliev}} |- | 81 || [[User:Dieri007|Dieri007]] || [[Special:Contributions/Dieri007|{{formatnum:5184}}]] || {{Permissions|Dieri007}} |- | 82 || [[User:KWiki78|KWiki78]] || [[Special:Contributions/KWiki78|{{formatnum:5163}}]] || {{Permissions|KWiki78}} |- | 83 || [[User:Masofa321|Masofa321]] || [[Special:Contributions/Masofa321|{{formatnum:5113}}]] || {{Permissions|Masofa321}} |- | 84 || [[User:Lutfulloh7|Lutfulloh7]] || [[Special:Contributions/Lutfulloh7|{{formatnum:5102}}]] || {{Permissions|Lutfulloh7}} |- | 85 || [[User:Yangilik 3|Yangilik 3]] || [[Special:Contributions/Yangilik 3|{{formatnum:5053}}]] || {{Permissions|Yangilik 3}} |- | 86 || [[User:MinaUktamova|MinaUktamova]] || [[Special:Contributions/MinaUktamova|{{formatnum:5010}}]] || {{Permissions|MinaUktamova}} |- | 87 || [[User:Mahirema|Mahirema]] || [[Special:Contributions/Mahirema|{{formatnum:4959}}]] || {{Permissions|Mahirema}} |- | 88 || [[User:Nafosatxon Otabekovna|Nafosatxon Otabekovna]] || [[Special:Contributions/Nafosatxon Otabekovna|{{formatnum:4792}}]] || {{Permissions|Nafosatxon Otabekovna}} |- | 89 || [[User:Sakinabonu|Sakinabonu]] || [[Special:Contributions/Sakinabonu|{{formatnum:4747}}]] || {{Permissions|Sakinabonu}} |- | 90 || [[User:Gaffarov737|Gaffarov737]] || [[Special:Contributions/Gaffarov737|{{formatnum:4742}}]] || {{Permissions|Gaffarov737}} |- | 91 || [[User:Ravshanbek Tohirov|Ravshanbek Tohirov]] || [[Special:Contributions/Ravshanbek Tohirov|{{formatnum:4678}}]] || {{Permissions|Ravshanbek Tohirov}} |- | 92 || [[User:Optima D|Optima D]] || [[Special:Contributions/Optima D|{{formatnum:4659}}]] || {{Permissions|Optima D}} |- | 93 || [[User:Brainbox 8|Brainbox 8]] || [[Special:Contributions/Brainbox 8|{{formatnum:4583}}]] || {{Permissions|Brainbox 8}} |- | 94 || [[User:Divergent08|Divergent08]] || [[Special:Contributions/Divergent08|{{formatnum:4494}}]] || {{Permissions|Divergent08}} |- | 95 || [[User:Wiki7pedia89|Wiki7pedia89]] || [[Special:Contributions/Wiki7pedia89|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Wiki7pedia89}} |- | 96 || [[User:Diloromkhan|Diloromkhan]] || [[Special:Contributions/Diloromkhan|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Diloromkhan}} |- | 97 || [[User:Asadbek Bekmirzayev1|Asadbek Bekmirzayev1]] || [[Special:Contributions/Asadbek Bekmirzayev1|{{formatnum:4156}}]] || {{Permissions|Asadbek Bekmirzayev1}} |- | 98 || [[User:Translate1|Translate1]] || [[Special:Contributions/Translate1|{{formatnum:4091}}]] || {{Permissions|Translate1}} |- | 99 || [[User:Ximik1991|Ximik1991]] || [[Special:Contributions/Ximik1991|{{formatnum:4088}}]] || {{Permissions|Ximik1991}} |- | 100 || [[User:Melegim0820|Melegim0820]] || [[Special:Contributions/Melegim0820|{{formatnum:3974}}]] || {{Permissions|Melegim0820}} |- | 101 || [[User:Furqatlik|Furqatlik]] || [[Special:Contributions/Furqatlik|{{formatnum:3962}}]] || {{Permissions|Furqatlik}} |- | 102 || [[User:DONABDU2003|DONABDU2003]] || [[Special:Contributions/DONABDU2003|{{formatnum:3845}}]] || {{Permissions|DONABDU2003}} |- | 103 || [[User:Delecta55|Delecta55]] || [[Special:Contributions/Delecta55|{{formatnum:3811}}]] || {{Permissions|Delecta55}} |- | 104 || [[User:Sociologist|Sociologist]] || [[Special:Contributions/Sociologist|{{formatnum:3776}}]] || {{Permissions|Sociologist}} |- | 105 || [[User:Azizbek Karimov|Azizbek Karimov]] || [[Special:Contributions/Azizbek Karimov|{{formatnum:3764}}]] || {{Permissions|Azizbek Karimov}} |- | 106 || [[User:Abilqosimova|Abilqosimova]] || [[Special:Contributions/Abilqosimova|{{formatnum:3742}}]] || {{Permissions|Abilqosimova}} |- | 107 || [[User:Lillimor|Lillimor]] || [[Special:Contributions/Lillimor|{{formatnum:3717}}]] || {{Permissions|Lillimor}} |- | 108 || [[User:Wknewpages|Wknewpages]] || [[Special:Contributions/Wknewpages|{{formatnum:3652}}]] || {{Permissions|Wknewpages}} |- | 109 || [[User:Wentra30|Wentra30]] || [[Special:Contributions/Wentra30|{{formatnum:3609}}]] || {{Permissions|Wentra30}} |- | 110 || [[User:XayrinisoJorayeva|XayrinisoJorayeva]] || [[Special:Contributions/XayrinisoJorayeva|{{formatnum:3581}}]] || {{Permissions|XayrinisoJorayeva}} |- | 111 || [[User:Uzbekistan PFL|Uzbekistan PFL]] || [[Special:Contributions/Uzbekistan PFL|{{formatnum:3558}}]] || {{Permissions|Uzbekistan PFL}} |- | 112 || [[User:Akhrarova Ezoza|Akhrarova Ezoza]] || [[Special:Contributions/Akhrarova Ezoza|{{formatnum:3513}}]] || {{Permissions|Akhrarova Ezoza}} |- | 113 || [[User:ABDULLOCH A|ABDULLOCH A]] || [[Special:Contributions/ABDULLOCH A|{{formatnum:3510}}]] || {{Permissions|ABDULLOCH A}} |- | 114 || [[User:Bakhtiyarovna|Bakhtiyarovna]] || [[Special:Contributions/Bakhtiyarovna|{{formatnum:3498}}]] || {{Permissions|Bakhtiyarovna}} |- | 115 || [[User:Oqsaqol|Oqsaqol]] || [[Special:Contributions/Oqsaqol|{{formatnum:3483}}]] || {{Permissions|Oqsaqol}} |- | 116 || [[User:Anvarkhoja|Anvarkhoja]] || [[Special:Contributions/Anvarkhoja|{{formatnum:3352}}]] || {{Permissions|Anvarkhoja}} |- | 117 || [[User:Panda D|Panda D]] || [[Special:Contributions/Panda D|{{formatnum:3294}}]] || {{Permissions|Panda D}} |- | 118 || [[User:AdAstraUz|AdAstraUz]] || [[Special:Contributions/AdAstraUz|{{formatnum:3244}}]] || {{Permissions|AdAstraUz}} |- | 119 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:3240}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}} |- | 120 || [[User:Hilola Jurakulova|Hilola Jurakulova]] || [[Special:Contributions/Hilola Jurakulova|{{formatnum:3222}}]] || {{Permissions|Hilola Jurakulova}} |- | 121 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:3207}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}} |- | 122 || [[User:Muhammad Abul-Futooh|Muhammad Abul-Futooh]] || [[Special:Contributions/Muhammad Abul-Futooh|{{formatnum:3206}}]] || {{Permissions|Muhammad Abul-Futooh}} |- | 123 || [[User:Farhodovna 074|Farhodovna 074]] || [[Special:Contributions/Farhodovna 074|{{formatnum:3198}}]] || {{Permissions|Farhodovna 074}} |- | 124 || [[User:Konstanta0013|Konstanta0013]] || [[Special:Contributions/Konstanta0013|{{formatnum:3154}}]] || {{Permissions|Konstanta0013}} |- | 125 || [[User:Yangilik 2|Yangilik 2]] || [[Special:Contributions/Yangilik 2|{{formatnum:3125}}]] || {{Permissions|Yangilik 2}} |- | 126 || [[User:Komronbek Abdulboriyev|Komronbek Abdulboriyev]] || [[Special:Contributions/Komronbek Abdulboriyev|{{formatnum:3075}}]] || {{Permissions|Komronbek Abdulboriyev}} |- | 127 || [[User:Ergashev Akobir|Ergashev Akobir]] || [[Special:Contributions/Ergashev Akobir|{{formatnum:3071}}]] || {{Permissions|Ergashev Akobir}} |- | 128 || [[User:Maysi tod|Maysi tod]] || [[Special:Contributions/Maysi tod|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Maysi tod}} |- | 129 || [[User:Akhemen|Akhemen]] || [[Special:Contributions/Akhemen|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Akhemen}} |- | 130 || [[User:Minor16|Minor16]] || [[Special:Contributions/Minor16|{{formatnum:3006}}]] || {{Permissions|Minor16}} |- | 131 || [[User:BaxtiyJahon|BaxtiyJahon]] || [[Special:Contributions/BaxtiyJahon|{{formatnum:2949}}]] || {{Permissions|BaxtiyJahon}} |- | 132 || [[User:SardorAblokulov|SardorAblokulov]] || [[Special:Contributions/SardorAblokulov|{{formatnum:2928}}]] || {{Permissions|SardorAblokulov}} |- | 133 || [[User:Alibek Attamonov|Alibek Attamonov]] || [[Special:Contributions/Alibek Attamonov|{{formatnum:2919}}]] || {{Permissions|Alibek Attamonov}} |- | 134 || [[User:Akobirolmasov diplomat|Akobirolmasov diplomat]] || [[Special:Contributions/Akobirolmasov diplomat|{{formatnum:2885}}]] || {{Permissions|Akobirolmasov diplomat}} |- | 135 || [[User:Speedbowl|Speedbowl]] || [[Special:Contributions/Speedbowl|{{formatnum:2779}}]] || {{Permissions|Speedbowl}} |- | 136 || [[User:RedaktorWiki|RedaktorWiki]] || [[Special:Contributions/RedaktorWiki|{{formatnum:2701}}]] || {{Permissions|RedaktorWiki}} |- | 137 || [[User:Kunduziy|Kunduziy]] || [[Special:Contributions/Kunduziy|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Kunduziy}} |- | 138 || [[User:Anakin F|Anakin F]] || [[Special:Contributions/Anakin F|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Anakin F}} |- | 139 || [[User:Khorazmiy|Khorazmiy]] || [[Special:Contributions/Khorazmiy|{{formatnum:2565}}]] || {{Permissions|Khorazmiy}} |- | 140 || [[User:S(uz)ak|S(uz)ak]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:2552}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 141 || [[User:Xasanboy off|Xasanboy off]] || [[Special:Contributions/Xasanboy off|{{formatnum:2530}}]] || {{Permissions|Xasanboy off}} |- | 142 || [[User:Wikitolog|Wikitolog]] || [[Special:Contributions/Wikitolog|{{formatnum:2505}}]] || {{Permissions|Wikitolog}} |- | 143 || [[User:Gibranist|Gibranist]] || [[Special:Contributions/Gibranist|{{formatnum:2458}}]] || {{Permissions|Gibranist}} |- | 144 || [[User:Gulsanam Jahongirovna|Gulsanam Jahongirovna]] || [[Special:Contributions/Gulsanam Jahongirovna|{{formatnum:2448}}]] || {{Permissions|Gulsanam Jahongirovna}} |- | 145 || [[User:SIisj|SIisj]] || [[Special:Contributions/SIisj|{{formatnum:2430}}]] || {{Permissions|SIisj}} |- | 146 || [[User:Amefuri2019|Amefuri2019]] || [[Special:Contributions/Amefuri2019|{{formatnum:2411}}]] || {{Permissions|Amefuri2019}} |- | 147 || [[User:Behruznurullayevv|Behruznurullayevv]] || [[Special:Contributions/Behruznurullayevv|{{formatnum:2380}}]] || {{Permissions|Behruznurullayevv}} |- | 148 || [[User:Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)]] || [[Special:Contributions/Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|{{formatnum:2296}}]] || {{Permissions|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)}} |- | 149 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:2272}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 150 || [[User:Bakhrieva 03|Bakhrieva 03]] || [[Special:Contributions/Bakhrieva 03|{{formatnum:2244}}]] || {{Permissions|Bakhrieva 03}} |- | 151 || [[User:Dilmurod Rashidov|Dilmurod Rashidov]] || [[Special:Contributions/Dilmurod Rashidov|{{formatnum:2239}}]] || {{Permissions|Dilmurod Rashidov}} |- | 152 || [[User:Mahmud Hamrayev|Mahmud Hamrayev]] || [[Special:Contributions/Mahmud Hamrayev|{{formatnum:2223}}]] || {{Permissions|Mahmud Hamrayev}} |- | 153 || [[User:Cekli829|Cekli829]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:2202}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 154 || [[User:Diljahonn|Diljahonn]] || [[Special:Contributions/Diljahonn|{{formatnum:2162}}]] || {{Permissions|Diljahonn}} |- | 155 || [[User:Asrorbek|Asrorbek]] || [[Special:Contributions/Asrorbek|{{formatnum:2138}}]] || {{Permissions|Asrorbek}} |- | 156 || [[User:Aslzar|Aslzar]] || [[Special:Contributions/Aslzar|{{formatnum:2133}}]] || {{Permissions|Aslzar}} |- | 157 || [[User:M Xasanboy|M Xasanboy]] || [[Special:Contributions/M Xasanboy|{{formatnum:2113}}]] || {{Permissions|M Xasanboy}} |- | 158 || [[User:Ro'zimurodov Zuhriddin|Ro'zimurodov Zuhriddin]] || [[Special:Contributions/Ro'zimurodov Zuhriddin|{{formatnum:2076}}]] || {{Permissions|Ro'zimurodov Zuhriddin}} |- | 159 || [[User:Yorqulov Husan|Yorqulov Husan]] || [[Special:Contributions/Yorqulov Husan|{{formatnum:2057}}]] || {{Permissions|Yorqulov Husan}} |- | 160 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:2025}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 161 || [[User:Vaska46|Vaska46]] || [[Special:Contributions/Vaska46|{{formatnum:2018}}]] || {{Permissions|Vaska46}} |- | 162 || [[User:WorldXTX|WorldXTX]] || [[Special:Contributions/WorldXTX|{{formatnum:2004}}]] || {{Permissions|WorldXTX}} |- | 163 || [[User:Xabibulla Muxamedov|Xabibulla Muxamedov]] || [[Special:Contributions/Xabibulla Muxamedov|{{formatnum:1969}}]] || {{Permissions|Xabibulla Muxamedov}} |- | 164 || [[User:Gulnozaxon 27|Gulnozaxon 27]] || [[Special:Contributions/Gulnozaxon 27|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Gulnozaxon 27}} |- | 165 || [[User:Abdug'opporov Xalilulloh|Abdug'opporov Xalilulloh]] || [[Special:Contributions/Abdug'opporov Xalilulloh|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Abdug'opporov Xalilulloh}} |- | 166 || [[User:MrErgashev|MrErgashev]] || [[Special:Contributions/MrErgashev|{{formatnum:1960}}]] || {{Permissions|MrErgashev}} |- | 167 || [[User:Agent026|Agent026]] || [[Special:Contributions/Agent026|{{formatnum:1951}}]] || {{Permissions|Agent026}} |- | 168 || [[User:Mehriddin 01|Mehriddin 01]] || [[Special:Contributions/Mehriddin 01|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Mehriddin 01}} |- | 169 || [[User:Komrontoy|Komrontoy]] || [[Special:Contributions/Komrontoy|{{formatnum:1902}}]] || {{Permissions|Komrontoy}} |- | 170 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:1883}}]] || {{Permissions|BilimNuri}} |- | 171 || [[User:Scientific Research Journal1|Scientific Research Journal1]] || [[Special:Contributions/Scientific Research Journal1|{{formatnum:1874}}]] || {{Permissions|Scientific Research Journal1}} |- | 172 || [[User:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] || [[Special:Contributions/Divandagi ekspert|{{formatnum:1871}}]] || {{Permissions|Divandagi ekspert}} |- | 173 || [[User:Didosh Jurayeva|Didosh Jurayeva]] || [[Special:Contributions/Didosh Jurayeva|{{formatnum:1860}}]] || {{Permissions|Didosh Jurayeva}} |- | 174 || [[User:Akramova Komila|Akramova Komila]] || [[Special:Contributions/Akramova Komila|{{formatnum:1855}}]] || {{Permissions|Akramova Komila}} |- | 175 || [[User:Just Khumoyun|Just Khumoyun]] || [[Special:Contributions/Just Khumoyun|{{formatnum:1816}}]] || {{Permissions|Just Khumoyun}} |- | 176 || [[User:Zuxra.bmr|Zuxra.bmr]] || [[Special:Contributions/Zuxra.bmr|{{formatnum:1800}}]] || {{Permissions|Zuxra.bmr}} |- | 177 || [[User:Rotlink|Rotlink]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:1770}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 178 || [[User:Sakiy na0926|Sakiy na0926]] || [[Special:Contributions/Sakiy na0926|{{formatnum:1758}}]] || {{Permissions|Sakiy na0926}} |- | 179 || [[User:Xatchiman|Xatchiman]] || [[Special:Contributions/Xatchiman|{{formatnum:1734}}]] || {{Permissions|Xatchiman}} |- | 180 || [[User:Wikivikipedia|Wikivikipedia]] || [[Special:Contributions/Wikivikipedia|{{formatnum:1717}}]] || {{Permissions|Wikivikipedia}} |- | 181 || [[User:MiroJP|MiroJP]] || [[Special:Contributions/MiroJP|{{formatnum:1709}}]] || {{Permissions|MiroJP}} |- | 182 || [[User:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1699}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}} |- | 183 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:1692}}]] || {{Permissions|Inosham}} |- | 184 || [[User:Young Economist7|Young Economist7]] || [[Special:Contributions/Young Economist7|{{formatnum:1684}}]] || {{Permissions|Young Economist7}} |- | 185 || [[User:Lyncos|Lyncos]] || [[Special:Contributions/Lyncos|{{formatnum:1683}}]] || {{Permissions|Lyncos}} |- | 186 || [[User:Reeyhaan|Reeyhaan]] || [[Special:Contributions/Reeyhaan|{{formatnum:1678}}]] || {{Permissions|Reeyhaan}} |- | 187 || [[User:Tarih|Tarih]] || [[Special:Contributions/Tarih|{{formatnum:1656}}]] || {{Permissions|Tarih}} |- | 188 || [[User:Xalima2005|Xalima2005]] || [[Special:Contributions/Xalima2005|{{formatnum:1655}}]] || {{Permissions|Xalima2005}} |- | 189 || [[User:ITPRO.UZ|ITPRO.UZ]] || [[Special:Contributions/ITPRO.UZ|{{formatnum:1649}}]] || {{Permissions|ITPRO.UZ}} |- | 190 || [[User:NabiyevaM|NabiyevaM]] || [[Special:Contributions/NabiyevaM|{{formatnum:1635}}]] || {{Permissions|NabiyevaM}} |- | 191 || [[User:Daniya71|Daniya71]] || [[Special:Contributions/Daniya71|{{formatnum:1630}}]] || {{Permissions|Daniya71}} |- | 192 || [[User:Bekwox|Bekwox]] || [[Special:Contributions/Bekwox|{{formatnum:1627}}]] || {{Permissions|Bekwox}} |- | 193 || [[User:Doniyorsher Juraev|Doniyorsher Juraev]] || [[Special:Contributions/Doniyorsher Juraev|{{formatnum:1626}}]] || {{Permissions|Doniyorsher Juraev}} |- | 194 || [[User:Djumanova|Djumanova]] || [[Special:Contributions/Djumanova|{{formatnum:1625}}]] || {{Permissions|Djumanova}} |- | 195 || [[User:Tahrirchiqiz|Tahrirchiqiz]] || [[Special:Contributions/Tahrirchiqiz|{{formatnum:1624}}]] || {{Permissions|Tahrirchiqiz}} |- | 196 || [[User:Zarifboyev|Zarifboyev]] || [[Special:Contributions/Zarifboyev|{{formatnum:1606}}]] || {{Permissions|Zarifboyev}} |- | 197 || [[User:Bigkhanm|Bigkhanm]] || [[Special:Contributions/Bigkhanm|{{formatnum:1593}}]] || {{Permissions|Bigkhanm}} |- | 198 || [[User:1rodakomilovna|1rodakomilovna]] || [[Special:Contributions/1rodakomilovna|{{formatnum:1593}}]] || {{Permissions|1rodakomilovna}} |- | 199 || [[User:Boboxonovna|Boboxonovna]] || [[Special:Contributions/Boboxonovna|{{formatnum:1581}}]] || {{Permissions|Boboxonovna}} |- | 200 || [[User:Dilaramdev|Dilaramdev]] || [[Special:Contributions/Dilaramdev|{{formatnum:1570}}]] || {{Permissions|Dilaramdev}} {{/end}} 59bc51lujui95ju2z29zlrj7dyfwaaw Turkmaniston 0 3274 5996840 5765112 2026-04-15T12:11:01Z Xasanov Doston 214147 /* Tarixi */ 5996840 wikitext text/x-wiki {{Turkmaniston_info|Tkm=Jon boshiga 20,657 $}} [[Tasvir:Университет (РТСУ) в Душанбе (6).jpg|200px|right|thumb|Turkmanlar]] '''Turkmaniston''' ([[Turkman tili|turkmancha]]: ''Türkmenistan''), '''Turkmaniston Respublikasi''' [[Markaziy Osiyo]]dagi rivojlangan davlat boʻlib, shimoli-gʻarbda [[Qozogʻiston]], shimol va sharqda [[Oʻzbekiston]], janubi-sharqda [[Afgʻoniston]], janubdan [[Eron]], janubi-gʻarbda va gʻarbdan [[Kaspiy dengizi]] bilan chegaradosh.Armiyasi kuchli va hozir qurol-yaroq va harbiy texnikalari zamonaviy. Mamlakatda haliyam maktablar, maktab kitoblari va Harbiy-hizmat bepul. Hozirda maydoni 491.200 km². Tez boyib va rivojlanayotgan davlatlardan biri. YIM (ХQТ) 2024-yil roʼyxati boyicha-AQSh$- 1,52 trln dollar. Jon boshiga AQSh$- 15 285 dollar . Pul birligi - [[Manat]]. Ayni paytda 1 Manat-3,5 $ (4000-5000 som)-ga teng. [[Ashxobod]] – mamlakatning poytaxti va eng yirik shahri. 2015-yilda ''Тurkmaniston'' oʼzining TurkmenAlem nomli zamonavi sputnigini uchurdi, va u haliyam yuqori hizmat koʻrsatib kelmoqda. Mamlakat aholisi 7 millionni tashkil etadi. Turkmanstonda yashovchi oʻzbeklarning bergan maʼlumotlariga koʻra hozirda u yerda : Harbiy hizmat , maktablar va maktaip kitoblari bepul.Ortacha oylik maoshi 2400 Manat .1 litr benzin va salyarka narxi 2 manatga yetmaydi.Elektr tokiga bir oyda oʻrtacha 10 , gazga 15 Manat tolashadi.1 kg goʻsht narxi oʻrtacha 45 manat.WiFi toʻlovlari bir oʻyiga 50 manat. Har yili oylik maoshlar, pensiya, stipendiyalar 10% koʻpayib bormoqda. (2024-yil malumotlariga kora) Turkmaniston asrlar davomida sivilizatsiyalar chorrahasida boʻlgan. Oʻrta asrlarda Marv islom dunyosining buyuk shaharlaridan biri va [[Buyuk Ipak yoʻli]]dagi muhim toʻxtash joyi boʻlgan. [[1881-yil]]da [[Rossiya imperiyasi]] tomonidan qoʻshib olingan Turkmaniston keyinchalik Oʻrta Osiyoda boshqa davlatlar kabi ''bolsheviklarga'' qarshi harakat qildi.Turmanistonni bosib olish ruslarga juda kimmatga tushgan. Turkmanlar Rus koshinlariga juda katda talofat yetgazgan. [[1925-yil]]da Turkmaniston [[Sovet Ittifoqi]]ning tarkibiy respublikasi, Turkmaniston Sovet Sotsialistik Respublikasi ([[Turkmaniston SSR]]) ga aylandi; [[1991-yil]]da Sovet Ittifoqi ''parchalanganidan'' keyin mustaqillikka erishdi. Turkmaniston tabiiy gaz zaxiralari boʻyicha dunyoda toʻrtinchi oʻrinni egallaydi. Birgina tabiiy gazni quvurlar orqali eksport qilishdan oʻyiga milliardlab dollar daromad koʻradi. Mamlakatning katta qismini [[Qoraqum|Qoraqum choʻl]]lari qamrab olgan. [[1993-yil]]dan [[2017-yil]]gacha fuqarolar davlat tomonidan elektr energiyasi, suv va tabiiy gazni bepul olishgan.hozir ham judayam arzon olishadi. Suveren Turkmaniston davlatini Prezident [[S.N]] [[2006-yil]]da vafotigacha umrbod boshqargan. Keyin Gurbanguli [[2007-yil]]da prezident etib saylangan (u ilgari vitse-prezident, keyin prezident vazifasini bajaruvchi boʻlgan). 2022-yil 12-martda oʻtkazilgan saylovlarda ''Gurbanguli Berdimuhamedovning'' oʻgʻli ''Sardor Berdimuhamedov'' 72.97% ovoz olib, prezidentlikka saylandi. == Davlat tuzumi == Turkmaniston – betaraf davlat. 1995-yil 12-dekabr Turkmanistonga betarafligi kuni. Amaldagi Konstitutsiyasi 1999-yil 18-mayda qabul kilingan. Davlat boshligʻi – prezident (2022-yildan Sardor Berdimuhamedov). Qonun chiqaruvchi hokimiyatni Majlis (parlament), ijrochi hokimiyatni Vazirlar Mahkamasi (hukumat) amalga oshiradi. == Tabiati ya'ni yashash joyi == Turkmaniston hududining aksariyati tekislikdan iborat boʻlib, qariyb 4/5 qismi Turon tekisligi (Qoraqum choʻli)da joylashgan. Faqat janubida tepaliklar va oʻrtacha balandlikdagi [[togʻlar]] bor. shimolida Qoraboʻgʻozgoʻl, Krasnovodsk, Turkman qoʻltiqlari, Krasnovodsk, Darja, Cheleken yarim orollari va kum tillari bor. Dengiz sohili past, qumli. T. janubida Kopetdogʻ togʻlari (eng baland joyi 2942 m – Rizo choʻqqisi), undan shimoli-gʻarbda Kichik Bolxon (777 m gacha) va Katta Bolxon (1881 m gacha) togʻlari joylashgan. Janubi-sharqdagi Bodxiz qirlari (eng baland joyi 1267 m) va Qorabel qirlari (eng baland joyi 984 m) oʻrtasidan Murgʻob daryosi oqib oʻtadi. Chekka janubi-sharqda Hisor tizmasining Koʻhitang tarmogʻi (bal. 3139 m – T.ning eng baland nuktasi) bor. T.ning gʻarbida Krasnovodsk platosi, shimoli-gʻarbida Ustyurt platosining janubiy chekkasi, undan janubida esa Orqa Oʻzboʻy burmali rayoni yotadi. Kaspiy boʻyi pasttekisligida Nebitdogʻ (39 m), Boyadogʻ (134 m), Qumdogʻ, Manjuqli (27 m) va boshqa qirlar koʻtarilib turadi. Kopetdogʻ tekisligidan shimoliy va shimoli-sharqda Qoraqum choʻli, Amudaryo va Tajan daryolari oraligʻida Janubi-Sharqiy Qorakum choʻli joylashgan. T.ning janubiy qismida tez-tez zilzila boʻlib turadi. Muhim qazilma boyliklari – neft va gaz; kumir, mirabalit, oltingugurt, kora va rangli metall, mis, alyuminiy, simob, molibden konlari aniklangan. Iqlimi keskin kontinental, qurgʻoqchil iqlim. Yozi issiq va quruq, qishi yumshoq, qor kam yogʻadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi shimoli-sharqda —5° dan Atrek daryosi atrofida 4° gacha, baʼzi yillarda Toshhovuz viloyatida absolyut minimal temperatura —32° gacha. Iyulda shimoliy sharqda 28°, janubida 32°, absolyut maksimal temperatura 49,9° gacha. T. hududining 80 %da doimiy oqar suv yoʻq; janubiy va sharqiy hududlardagina daryolar bor. Eng katta va sersuv dare – Amudaryo. Bu daryoning suvi Qoraqum kanali orqali Bahardengacha borgan —900&nbsp;km. Koʻllarning aksariyati shoʻr. Chuchuk suvli Yasxan koʻli Nebitdog shahrini ichimlik suv bilan taʼminlaydi. Tuproqlari – Ustyurt, Krasnovodsk, Orka Unguz platolarida surqoʻngʻir, togʻ etaklari, togʻ yon bagʻirlarining quyi qismida, togʻ oldi tekisliklarida, togʻlarning quyi mintaqasida boʻz tuproq, yuqorirokda toʻq boʻz, togʻ tepalarida togʻqoʻngʻir tuproqlar tarqalgan. Qoraqum choʻlining aksariyatini qum egallagan; pastqam joylarda taqir, shoʻrxok, daryo vodiylarida oʻtloqiboʻz va allyuvialoʻtloqi tuproklar bor. T. hududining taxminan 2 % sugʻoriladi. T.ning oʻsimlik va hayvonot dunyosi xilmaxil. Qumli choʻllarda oq va qora saksovul, qandim, cherkez, quyonsuyak, astragal kabi butalar, shoʻrxok yerlarda yulgʻun, sarisazan, shoxilak va boshqa, daryo vodiylaridagi toʻqaylarda bachki teraktol va jiydazorlar, Kopetdogʻ oldi choʻllarida va qirlarda shuvoq va har xil efemer oʻtlar, togʻlarning 1500 m dan yuqori qismida archa, Gʻarbiy Kopetdogʻ daralarida yovvoyi tok, olma, olcha, bodom, anor, yongʻoq, anjir, pista daraxtlari oʻsadi. Hayvonot dunyosi – choʻlda quyon, boʻri, tulki, chiyaboʻri, jayran, togʻlarda qoplon, arxar, morxoʻr, Amudaryo vodiysida toʻngʻiz, kiyik, qirgʻovul va boshqa yashaydi. Daryo va suv omborlarida baliq koʻp. T. hududida Badxiz, Krasnovodsk, Repetek va boshqa qoʻriqxonalar bor. Aholisining aksariyati turkmanlar; shuningdek, rus, qozoq, tatar, ukrain, arman, ozbeklar ham yashaydi. Shahar aholisi 45 %. Rasmiy til – turkman tili. Dindorlari, asosan, sunniy musulmonlar. Yirik shaharlari: Ashxobod, Turkmanobod, Toshhovuz, Mari, Turkmanboshi. == Turkmaniston Tarixi == === Qadimgi va o‘rta asrlar === Hozirgi Turkmaniston hududi qadimdan O‘rta Osiyodagi muhim madaniy va savdo markazlaridan biri bo‘lgan. Bu yerda qadimgi [[Marg‘iyona]] va [[Parfiya davlati]] kabi sivilizatsiyalar rivojlangan. [[Merv]] shahri Ipak yo‘lining eng yirik markazlaridan biri hisoblangan. VII–VIII asrlarda hudud [[Arab xalifaligi]] tarkibiga kiritilib, islom dini keng tarqaldi. Keyingi asrlarda turkman qabilalari shakllanib, hudud XI asrda [[Saljuqiylar imperiyasi]] tarkibida muhim siyosiy va madaniy rol o‘ynadi. === Mo‘g‘ullar bosqini === XIII asrda Turkmaniston hududi [[Mo‘g‘ullar imperiyasi]] tomonidan bosib olindi. 1221-yilda [[Merv]] shahri vayron qilinishi natijasida hudud iqtisodiy va madaniy inqirozga uchradi. === Temuriylar va xonliklar davri === XIV–XV asrlarda hudud [[Temuriylar davlati]] ta’siri ostida bo‘lgan. Keyinchalik turkman qabilalari [[Buxoro xonligi]] va [[Xiva xonligi]] bilan turli siyosiy va iqtisodiy aloqalarda bo‘lgan. === Rossiya imperiyasi davri === XIX asrning ikkinchi yarmida Turkmaniston hududi [[Rossiya imperiyasi]] tomonidan bosib olindi. 1881-yildagi [[Gökdepe jangi]]dan so‘ng hudud imperiya tarkibiga to‘liq kiritildi va [[Kaspiyorti viloyati]] tarkibida boshqarildi. === Sovet davri === 1917-yilgi inqilobdan keyin hududda sovet hokimiyati o‘rnatildi. 1924-yilda [[Turkmaniston SSR]] tashkil etilib, u [[Sovet Ittifoqi]] tarkibiga kirdi. Sovet davrida paxtachilik va sanoat rivojlandi, ko‘chmanchi aholi asta-sekin o‘troq hayot tarziga o‘tkazildi. == Xoʻjaligi == [[Fayl:Turkmen_man_with_camel.jpg|alt=|right|250x250px]] Turkmaniston – agrar industrial mamlakat. Milliy daromad tarkibida sanoatning ulushi 50 %, qishloq xoʻjaligi.niki 18 %, xizmat koʻrsatish sohasiniki 32 %. Sanoatining yetakchi tarmoklari: gaz va neft qazib chiqarish, energetika, kimyo, mashinasozlik, yengil (qishloq xoʻjaligi. xom ashyosini qayta ishlash), oziq-ovqat (yogʻmoy, vinochilik), binokorlik materiallari sanoati. Buzmayin GRES, Turkmanboshi, Nebitdogʻ, Turkmanobod, Mari, Gugurtdogʻda issiqlik elektr styalari barpo etilgan. Yiliga oʻrtacha 10,5 mlrd. kVt soat elektr energiya hosil qilinadi. Neft qazib chiqarish va uni qayta ishlash T.ning gʻarbiy rnlarida olib boriladi, Cheleken gʻarbida dengiz tubidan neft qazib olinadi. Asosiy gaz konlari: Gazoʻchoq, Naip, Shatlik, Gugurtdog va boshqa Neftni kayta ishlash tarmogʻida benzin, kerosin, dizel yonilgʻisi, mazut, bitum, elektrodli koks, kir yuvish vositalari, kimyo sanoatida natriy sulfat, yod, brom, oltingugurt, mineral oʻgʻit, oltingugurt kislotasi, superfosfat, ftorli alyuminiy ishlab chikariladi, mashinasozlik va metallsozlik korxonalarida teplovoz va avtomobillar taʼmirlanadi, markazdan qochirma neft nasoslari, kultivator, elektr kabeli, gaz plitalari, oziq-ovqat sanoati uchun uskunalar ishlab chiqariladi. Yengil sanoat paxta, jun, pillani dastlabki qayta ishlash, ip gazlama, jun va ipak gazlama, trikotaj ishlab chiqarish., qorakoʻl oshlash, pillakashlik, tikuvchilik, koʻnchilik, poyabzal korxonalaridan iborat. Yogochsozlik, poligrafiya, shisha sanoati ham muhim oʻrin oladi. Asosiy sanoat markazlari: Ashxobod, Toshhovuz, Turkmanobod, Mari, Turkmanboshi, Nebitdogʻ, Bayramali va boshqa Qishloq xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi – dehqonchilik. Unda paxtachilik asosiy oʻrin egallaydi. Vohalarda va togʻ yon bagʻirlarida yetishtiriladi (asosan, ingichka tolali paxta). Donli ekinlardan bugʻdoy, arpa, sholi, oq joʻxori va makkajoʻxori, yemxashak ekinlari, poliz ekinlaridan qovun, tarvuz yetishtiriladi. Bogʻ va tokzorlar bor. Atrek daryosi va uning irmoqlari boʻylarida subtropik ekinzorlar (anor, zaytun, anjir, bodomzorlar) bor. Chorvachilik qishloq xoʻjaligi.ning muhim tarmogʻi hisoblanadi. Togʻli joylarda qoramol, qoʻy, echki, yilqi boqiladi, tekisliklarda qorakoʻlchilik va tuyachilik, Turkmanobod, Ashxobod, Mari viloyatlarida pillachilik, suv havzalarida baliq xoʻjaligi rivojlangan. == Transporti == Transport yoʻli uzunligi 2,12 ming km, umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari uzunligi 13,6 ming km, jumladan, qattiq qoplamali yoʻllar uz. 11,6 ming km. Asosiy dengiz porti – Turkmanboshi. Turkmanboshi – Boku, Bekdash – Boku yoʻnalishi boʻyicha temir yoʻlli dengiz paromi mavjud. Amudaryo va Qoraqum kanalida kema katnaydi. Truboprovod transporti mavjud. Neft va gaz quvurlari, jumladan, Vishka – Turkmanboshi, Cheleken – Turkmanboshi neft quvurlari mavjud. T. chetga tabiiy gaz, neft va neft mahsulotalari, paxta, mineral oʻgʻit va boshqa chiqaradi. Chetdan mashina va uskunalar, kora metallar, transport vositalari, kiyimkechak, poyabzal, don, kandshakar oladi. Rossiya, Ukraina, Oʻrta Osiyo mamlakatlari va Qozogʻiston bilan savdo qiladi. T.ning Oʻzbekiston Respublikasi bilan tashki savdo aylanmasi 2003-yilda 2002-yilga nisbatan 17,3 % ortdi va Oʻzbekiston Respublikasining tashki savdosidagi ulushining 1,3 % ni tashkil etdi. Pul birligi – manat hisoblanadi == Tibbiy xizmati == Davlatga karashli tibbiyot muassasalari bilan bir qatorda xususiy shifoxonalar ham bor. Vrachlar Ashxobod tibbiyot institutida tayyorlanadi. Mashhur kurortlari: Bayramali, Feruza iqlimiy, Archman balneologiya va Mullaqora balchiq bilan davolash sanatoriylari. == Maorifi, ilmiy va madaniymaʼrifiy muassasalari == Maorifi boshlangʻich, toʻliqsiz oʻrta va umumiy oʻrta taʼlim maktablaridan iborat. Oʻrta maxsus taʼlim oʻquv yurtlari turli kasblarni oʻrgatadi. T.da bir qancha oliy oʻquv yurti, jumladan, Ashxobodda T. universiteta, politexnika, qishloq xoʻjaligi., pedagog, sanʼat, tibbiyot, xalq xoʻjaligi va boshqa institutlar, Turkmanobodda pedagogika instituti mavjud.institutlar uning tarkibidagi institutlardan tashqari Sil kasalliklari instituti, Koʻz kasalliklari instituti, Nevrologiya va fizioterapiya instituti, Radiologiya va rentgenologiya instituti, Onkologiya instituti, Chorvachilik va veterinariya instituti, Tuproqshunoslik instituti va boshqa ilmiy muassasalarda olib boriladi. T.da T. davlat kutubxonasi bir qancha teatr, sirk, 15 davlat muzeyi, shu jumladan, Ashxobodda T. tarixi muzeyi, tasviriy sanʼat muzeyi, „Nisa“ tarixiymadaniy qoʻriqxona va boshqa madaniymaʼrifiy muassasalar mavjud. == Matbuoti, radioeshittirishi, telekoʻrsatuvi == T.da 20 ta gaz. va jurnali, jumladan, rus tilida „Neytralnoʻy Turkmenistan“ („Betaraf Turkmaniston“), turkman tilida „Turkmenistan“ gaz.lari nashr etiladi. T.davlat axborot agentligi (TURKMANPRESS), T. milliy teleradiokompaniya faoliyat yuritadi. T.da muntazam radioeshittirish 1927-yildan, televizion koʻrsatuvlar 1959-yil noyabrdan boshlangan. Adabiyoti xalq ogʻzaki ijodiyotidan boshlangan. Oʻrta Osiyo xalklarining mushtarak asari boʻlmish „Kitobi dadam Qurqut“ oʻgʻuz elati hayotini tasvirlaydi. „Shohsanamgʻarib“, „Sayot va Hamro“, „Goʻroʻgʻli“, „Layli va Majnun“, „Yusuf va Zulayho“ kabi dostonlarning turkman variantlari keng tarqalgan. 18-asrda turkman shoirlari nazm tilini xalq tiliga yaqinlashtirdilar. Mahtumquli adabiyetda yangi yoʻnalishni boshlab berdi. 18-asr oxiri – 19-asr boshlarida Durdi Shoir, Saidiy, Ziloliy, Misqinqilich, Andalib, Shaydoiy, Ozodiy, Gʻoyibiy, Kamina turkman adabiyoti rivojiga katta hissa qoʻshdilar. 19-asrda yashab ijod etgan turkman shoirlari ijodida lirika yetakchi janr boʻldi. Asl muhabbatni madh etuvchi „Zuhro va Tohir“ dostonining muallifi Mullanafas turkman adabiyotidagi lirika janrining yorqin namoyandasidir. 20-asr 20-yillarida badiiy nasrchilik rivojlana boshladi. Shoir va yozuvchilardan Yoqub Nosirli, B. Kerboboyev, N. Sarixonov, A. Durdiyev, X. Deryayev, dramaturglardan A. Karliyev, B. Omonov va boshqa adiblar hikoya, qissa, roman va pyesalarida xalq hayoti, quvonch va tashvishlarini haqqoniy tasvirlashga intildilar. 1934-yil T. yozuvchilar uyushmasi tashkil etildi. 1928-yildan yozuvchilarning oylik adabiybadiiy jurnali nashr etila boshladi. Ikkinchi jahon urushi yillari turkman adiblari bosqinchilarga qarshi xalq nafratini ifodalovchi nazmiy va nasriy asarlar yaratdilar. Jumladan, Yo. Nosirlining „Leytenantning oʻlimi“, P. Nurberdiyevning „Vatanparvar chol“ dostonlari, K,. Seytliyevning sheʼrlari, D. Xoldurdining „Oqxalatli qiz“ dostoni va boshqa asarlarda urush va turkman xalqining front orqasidagi fidoiyligi oʻz aksini topgan. Urushdan keyingi turkman adabiyotida tinchlik uchun kurash, odamlar oʻrtasidagi munosabat asosiy mavzu boʻldi. 50-yillarda A. Otajonov, M. Saidov, K. Qurbonnapasov, A. Xaydov va boshqa adabiyotga kirib keldilar. 60—70-yillardan yirik nasriy asarlar adabiyetda yetakchi oʻrin egalladi. Qilich Quliyevning „Qora karvon“, Beki Seytoqovning „Birodarlar“, X. Deryayevning „Qismat“ romanlari va boshqa yaratiddi. B. Kerboboyev, X. Ismoilov, M. Garriyev, K. Tangriquliyev, A. Boymurodovlar bolalar adabiyetiga qiziqarli asarlari bilan hissa koʻshdilar. 20-asrning 2yarmida yirik nasriy asarlar adabiyetda yetakchi oʻrin egalladi. B. Xudoynazarov, A. Kurbonov, O. Okmamedov, Ya. Mametyev, T. Jumageldiyev va boshqa adiblarning romanlari bosilib chiqdi. A. Murodov, U. Abdullayev, J. Allakov, R.Rajabovlar adabiyotshunoslik va adabiy tanqid sohasida barakali ijod qildilar. Boshqa xalqlar adiblari, jumladan, oʻzbek yozuvchilarining eng yaxshi asarlarini turkman tiliga tarjima qilishga katta ahamiyat berib kelindi. == Meʼmorligi va tasviriy sanʼati == {{keng tasvir|Panorama_of_Ashgabat.jpg|1000px|}} Turkmaniston hududida qad. manzilgoxlar (Ashxobod yaqinidagi Jaytun va Passajiktepa) qoldiqlari saqlanib qolgan. Bundan tashkari, yirik qishloklarning qoddiqlarini ham uchratish mumkin (Namozgohtepa, Ulugʻtepa, Oltintepa). Turli davrlarda mustahkam devorlar bilan oʻralgan shaharlar (Marvdagi Erkqalʼa, Kaushut yaqinidagi Elkentepa) vujudga kelgan. Mil. 5— 7-asrlarda xom gʻisht va paxsadan qoʻrgʻonlar, 2 qavatli koʻshklar qurildi. 11 – 12-asrlarda shaharlarda [[masjid]], Madrasa, karvonsaroy, timlar, maqbaralar, turar joy mahallalari barpo etildi (Abu Sayd maqbarasi, Abulfazl maqbarasi va boshqalar). Pishiq gʻishtdan mahobatli imoratlar qurilib, tomi gumbaz shaklida ishlana boshladi. 12-asrda binolarni bezashda bir tomoni sirlangan gʻisht va koshindan foydalanish rayem boʻldi. Maqbaralar oʻziga xos meʼmoriy shaklda bunyod etilgan. Marvdagi Sulton Sanjar matsbarasi, Koʻhna Urganchdagi Najmiddin Kubro maqbarasi, Faxriddin Roziy matsbarasi, Sulton Takash maqbarasi va boshqa sirkorlik va naqshkorlik usulida serhasham bezatilgan. Marvdan Xorazmga borish yoʻlidagi Oqchaqalʼa, Choshqalʼa, Doyaxotin karvonsaroyi ichki hovlisining 4 tomoni peshayvonli qilib qurilgan. 14—15-asrlarda Temuriylar davri meʼmorligiga xos mahobatli va peshtokli binolar qurila boshladi. 19-asr 2yarmida Krasnovodsk, Ashxobod, Chorjoʻy, Bayramali, Qizilarvot kabi yangi shaharlar paydo boʻldi. Ammo koʻchmanchi qabilalar hamon kigiz oʻtovda yashar edi. 20-asrning oʻrtalaridan turkman meʼmorlari uyjoy qurilishida issiq iklim sharoitini qisobga ola boshlagan boʻlsalar, 1948-yil Ashxobod zilzilasidan soʻng shaharsozlikning T. uchun alohida usullarini ishlab chiqdilar. 60—70-yillar meʼmorligida sodda shakllarga intilish kuchaydi, 70— 80-yillarda meʼmorlik bilan bezak sanʼatini birga qoʻshib, atrofdagi manzaraga moslashuv tamoyillari ustunlik qila boshladi (A. Ahmedov va F. Ahmedov rahbarligida ijodiy jamoalar loyihalagan „Ashxobod“ mehmonxonasi, „Ayna“ restorani, Davlat banki, Qurilish banki binolari). Badiiy hunarmandlikda kulollik (8-asrdan qolipaki naqshlangan sirsiz sopol idishlar), badiiy toʻquv, zargarlik, gilamdoʻzlik rivojlangan. Ayniqsa, 18—20-asrlarda geometrik shaklli naqshlar bilan bezatilgan kizil, jigarrang, taka, salor, yovmut gilamlari badiiy kimmati bilan mashhur boʻlgan. Zamonaviy tasviriy sanʼat T.da 19-asrning 2yarmida paydo boʻla boshladi. N. N. Karazin, K. S. Mishin, Nazar Yovmutiy turkmanlar turmushining ijtimoiy jihatlarini ifodalashga harakat qildilar. 20-asrning 20-yillarida „Sharq sanʼati zarbdor maktabi“ ochilgach, T.da professional badiiy taʼlim yoʻlga qoʻyildi. Shu maktabda tahsil olgan B. Nurali, S. N. Beklarov, keyinchalik ularning safiga qoʻshilgan Yu. P.Daneshvar, I. Klichev, A. Hojiyev, A. Quliyev, N. Xoʻjamuhamedov, A. va Ch. Omongeldiyevlar tasviriy sanʼatni rivojlantirishga muhim hissa qoʻshdilar. 20-asrning 2yarmida turkman badiiy sanʼatida grafika, dastgoh gravyurasi, natyurmort, avtoportret, teatr va kino bezakchiligi kabi janrlar rivoj topdi. Istiklol yillari T. tasviriy sanʼatida milliylikka eʼtibor kuchaydi. Dastgoh rangtasviri, grafika, maxrbatli haykaltaroshlik rivojlandi. Keksa avlod vakillaridan I. Kdichev, A. Almamedov, shuningdek, Sh. Akmuhammedov, A. Muhammedov, Ya. Bayramov, J. Amandurdiyev, Ch. Amandurdiyev, G. Guseynov, A. Murodaliyev, K. Nurmurodov va boshqa samarali ijod qilmoqdalar. Chunonchi, Sh. Akmuhammedov ijodida oʻtmish bilan hozirgi kunning uzviy bogʻliqligini koʻrsatish, milliy estetik tamoyillarni ifodalash, Ya. Bayramov ijodida dadil novatorlik, atrof muhitni, umuman hayotni falsafiy talqin qilishga intilish seziladi. 1939-yil T. Rassomlar uyushmasi va 1994-yil Milliy Badiiy akademiya tashkil etilgan. == Musiqasi == Anʼanaviy shakllari qad. ironii elatlar musiqa ijodi hamda turkoʻgʻiz qabilalarining musiqa anʼanalari negizida qaror topgan. Parfiya poytaxti Niso, Margʻiyona poytaxti Marv, Saraxsdan topilgan arxeologik yodgorliklari islomgacha boʻlgan musiqa madaniyati (musiqa cholgʻulari) haqida tasavvur beradi. Saljuqiylar davlati davri (11—12-asrlar)da turkmanlarning musiqa madaniyati ravnaq topdi. Turkman xalq qoʻshikdari orasida dehqon jamoalari hayotiga xos mavsum marosim qoʻshiqlari („Yilan oyni“, „Chemche gelin“, „Ximmil“, „Xeshelle“ va boshqalar), shuningdek, oilaviy marosim va maishiy („Xushroy“, „Edemekrem“, „Oʻlan“, „Azadi“, „Chapak“, „Zikir“, „Xuvdi“, „Agi“) qoʻshiqlari, bayram va sayillarda ayollar ijro etadigan „Lyale“, „Mavrike“ kabi janrlar keng oʻrin olgan. Musiqa cholgʻulari orasida qad. xizlavuk, juljul, gopuz (changqoʻbiz) hamda puflama tuyduklar, doirasimon deprek, dutor va gʻijjaklar mavjud. Ayniqsa, turkman dutor kuylari (Qirqlar, Saltikdar, Muqamlar) shakli murakkabligi, nolalarga boyligi bilan ajralib turadi. Milliy professional musiqa yoʻllari turkman baxshi va sozandalar ijodida namoyon boʻladi. Baxshilar dutor (dutor va gʻijjak, baʼzida gargituyduklar) joʻrligida qahramonlik va ishqiy mavzudagi („Goʻroʻgʻli“, „Nejeb oʻgʻlon“, „Sayot va Hamro“, „Shohsanam va Gʻarib“ kabi) dostonlarni mahorat bilan, maxsus kuylash usullaridan keng foydalanib ijro etadilar. 1929-yil Ashxobodda badiiy texnikum musika boʻlimi bilan birga ochildi (1935-yildan musiqa bilim yurtiga aylantirilgan). Ilk turkman kompozitorlari A. Kuliyev, V. Muxatov, D. Ovezovlar yetishib chiqdi. 1929-yil simfonik orkestr, 1934-yil xor, 1941-yil Opera va balet teatri tashkil etildi. 1941—45 yillarda „Zuhro va Tohir“, „Shohsanam va Gʻarib“ operalari, „Aldar koʻsa“ baleti yaratildi. Kompozitor A. Shaposhnikov bilan V. Muxatovning „Kamina va qozi“ hajviy operasi, M. Ravich bilan N. Muxatovning „Zoʻraki tabib“ baleti, A. Quliyev, A. Shaposhnikov, V. Ahmedovning orkestr uchun yozgan konsertlari 50—60-yillardagi turkman musiqasining yutugʻi boʻldi. 70—80ylarda turkman musiqasi uslubida yangi siljish sodir boʻldi. Kompozitorlardan Ch. Nurimov („Garmselning oʻlimi“, „Qoʻhitang fojiasi“ baletlari, simfonik konsertlari), N. Xolmamedov (vokal qoʻshiklari), A. Agajikov („Soʻna“ va „Taxdikali tun“ operalari, „Feruza“ baleti), R. Ollayorov (oratoriya va simfoniyalari) yangi ifoda usullaridan foydalandilar. Ch. Ortiqov, D. Nuriyev kabi yosh kompozitorlar ijod kila boshladi. Ijrochilar orasida dirijyor X. Allanurov, xonandalardan A. Annaquliyeva, M. Quliyeva, M. Shaxberdiyeva, raqqos va raqqosalardan G. Musayeva, A. Pursiyanovlar mashhur. Ashxobod va Toshhovuzda musiqali drama teatrlari, Ashxobodda Milliy konservatoriya, Ashxobod, Mari va Turkmanobodda musiqa va sanʼat bilim yurtlari, turli shaharlarda musiqa maktablari bor. == Teatri == 1918-yildan havaskor teatr toʻgaraklari tuzila boshladi. 1926-yil dastlabki millim drama studiyasi tashkil etildi. Unda dramaturglar K. Burunov, A. Kaushutov, rejissor Yu. Alimzoda dare berdilar, Suray Murodova, A. Qulmamedov, K. Berdiyev, O. Durdiyeva, K. Qulmurodov va boshqa aktyorlar tahsil oldilar. 1929-yil shu studiya negizida turkman teatri (hozirgi Mullanafas nomidagi drama teatri) barpo etildi. Unda B. Kerboboyevning „Yuksalish“, A. Karliyevning „Ayna“ pyesalari va chet el dramaturglarining asarlari sahnalashtiriddi. Mari, Karki, Qizilarvot va boshqa shaharlarda yangi teatrlar ochildi. 20-asrning 2yarmida turkman teatrlarida G. Muxtorov, K. Seytliyev, B. Omonov, Q. Quliyev, A. N Ostrovskiy, U.Shekspir pyesalari qoʻyildi. Teatr jamoalari orasida Ashxoboddagi yosh tomoshabinlar teatri, Maridagi Kamina nomli drama teatri, Turkmanoboddagi musikali drama teatri, sanʼat arboblaridan B. Omonov, A. Durdiyev, M. Cherkezov, M. Kirillov, S. Otayeva, T. Gʻafurova, N. Suyunova, M. Aymedovalar mashhur. == Kinosi == 1926-yil kinofabrika tashkil etildi, keyinchalik u „Turkmanfilm“ga aylantirildi (hozirgi A. Karliyev nomidagi kinostudiya). Shu yerda dastlabki hujjatli filmlar – „Oq oltin“ (1929, rejissor A. Vladichuk), „Choʻlda birinchi“ (1932, rejissor M. Bistritskiy), „Misli koʻrilmagan voqea“ (1936) yaratildi. Dastlabki badiiy filmlar – „Unutib boʻlmaydi“ (1931, rejissor D. Poznanskiy), „Yetti yurak“ (1935, rejissor N. I. Tixonov), „Men qaytaman“ (1935, rejissor A. Ledashchev), „Dursun“ (1940, rejissor Ye. IvanovBarkov) ekranga chiqarildi. 40—50-yillarda yaratilgan filmlar („Olisdagi kelin“, „Keksa Ashirning hiylasi“, „Oila nomusi“, „Birinchi imtihon“) muvaffaqiyat qozonmadi va tanqidga uchradi. 60-yillarda voya ga yetgan X. Narliyev, K. Yazxonov, M. Qurbonklichev, Ya. Saidov, M. Suyunxonov kabi yosh rejissorlarning ijodi kinematografiyani jonlantirdi. B. B. Mansurovning „Musobaqa“ filmi (1964) goyaviy yetukligi, ifoda vositasining taʼsirchanligi bilan ajralib turadi. Unda murakkab insoniy muammolar tarixiy voqealar asosida hal etilgan boʻlsa, oʻsha rejissorning „Chanqovni bosish“ filmida (1967) mazkur muammolar zamonaviy voqeliqda ifodalab berilgan. „Mahtumquli“ (1968) va „Maqom sirlari“ (1974) filmlari tarixiy shaxslarga bagʻishlangan. X. Narliyevning „Qoraqum, soyada 45°“ (1983) filmida gazchilarning hayoti tasvirlangan. Yosh rejissor X. Kakaboyevning „Otam qaytsinchi, kurasan“, X. Narliyevning „Jamol daraxti“ filmlari turkman kinematografiyasining soʻnggi yillardagi yutuqla]ei jumlasiga kiradi. == Oʻzbekiston – Turkmaniston adabiy va madaniy aloqalari == Oʻzbek va turkman xalqlari azaldan iqtisodiy, madaniy va adabiy sohalarda hamkorlik kilishgan. Ayni paytda Mahtumqulining sheʼrlarini bilmagan va kuylamagan oʻzbek xrfizi yoʻq desa boʻladi. Andalib oʻzining „Layli va Majnun“, „Yusuf va Zulayho“ dostonlarini Navoiy va Durbek asarlaridan taʼsirlanib yozgan. Mahtumqulining tanlangan sheʼrlar toʻplami oʻzbek tilida bir necha marta nashr etildi. Gʻafur Gʻulom va Berdi Kerboboyev, Abdulla Qahhor va Beki Seytoqov, Zulfiya va Tovshan Esanova, Asqad Muxtor va Qora Seytliyev kabi oʻzbek va turkman yozuvchishoirlari oʻrtasidagi doʻstlik adabiy aloqalar tarixida muhim oʻrin egallaydi. B. Kerboboyevning „Dadil qadam“, „Oysulton“, „Nebitdogʻ“ romanlari, X. Deryayevning „Qismat“ romanepopeyasi, Mullanafas, Andalib, Kamina, B. Kerboboyev sheʼrlari, Ota Kavshutovning „Nebitdogʻ etaklarida“ romani, Q. Quliyevning „Qora karvon“ romani, T. Togʻanovning „Durlar xazinasi“ qissasi va boshqa asarlar oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Turkman dramaturgiyasining „Mahtumquli“ (B. Kerboboyev), „Oila nomusi“, „Kim aybdor?“ (X. Mutalov) singari namunalari oʻzbek teatrlarida sahnalashtirilgan. Oʻz navbatida, H.X,.Niyoziyning „Boy ila xizmatchi“, A. Qaxdorning „Shohi suzana“, B. Rahmonovning „Yurak sirlari“, Sayd Ahmadning „Kelinlar qUzgʻoloni“ pyesalari turkman teatrlarida namoyish qilindi. Turkman adiblarining (B. Kerboboyev, J. Orazov, B. Seytokrv, O. Otajonov va boshqalar) Oʻzbekiston, oʻzbek shoir va adiblarining (Gʻ.Gʻulom, Shayxzoda, Mirtemir) Turkmaniston mavzuidagi asarlari muhim. <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> == Havolalar == * [http://sayokhat.wordpress.com/ Sayoxat znachit puteshestvie] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071016230530/http://sayokhat.wordpress.com/ |date=2007-10-16 }} – Fotografii Turkmenistana, Uzbekistana, Kazaxstana {{Osiyo_mamlakatlari}} {{Markaziy Osiyo}} {{Kaspiy dengizining atrofidagi davlatlar}} {{OʻzME}} [[Turkum:Oʻrta Osiyo]] [[Turkum:BMT aʼzolari]] [[Turkum:Turkmaniston| ]] [[Turkum:Davlatlar]] [[Turkum:Geografiya]] [[Turkum:Fan]] {{chala}} 6uayh6v0lfy72vh471cn5rudtr1hn3b 5996900 5996840 2026-04-15T16:07:47Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Fan]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996900 wikitext text/x-wiki {{Turkmaniston_info|Tkm=Jon boshiga 20,657 $}} [[Tasvir:Университет (РТСУ) в Душанбе (6).jpg|200px|right|thumb|Turkmanlar]] '''Turkmaniston''' ([[Turkman tili|turkmancha]]: ''Türkmenistan''), '''Turkmaniston Respublikasi''' [[Markaziy Osiyo]]dagi rivojlangan davlat boʻlib, shimoli-gʻarbda [[Qozogʻiston]], shimol va sharqda [[Oʻzbekiston]], janubi-sharqda [[Afgʻoniston]], janubdan [[Eron]], janubi-gʻarbda va gʻarbdan [[Kaspiy dengizi]] bilan chegaradosh.Armiyasi kuchli va hozir qurol-yaroq va harbiy texnikalari zamonaviy. Mamlakatda haliyam maktablar, maktab kitoblari va Harbiy-hizmat bepul. Hozirda maydoni 491.200 km². Tez boyib va rivojlanayotgan davlatlardan biri. YIM (ХQТ) 2024-yil roʼyxati boyicha-AQSh$- 1,52 trln dollar. Jon boshiga AQSh$- 15 285 dollar . Pul birligi - [[Manat]]. Ayni paytda 1 Manat-3,5 $ (4000-5000 som)-ga teng. [[Ashxobod]] – mamlakatning poytaxti va eng yirik shahri. 2015-yilda ''Тurkmaniston'' oʼzining TurkmenAlem nomli zamonavi sputnigini uchurdi, va u haliyam yuqori hizmat koʻrsatib kelmoqda. Mamlakat aholisi 7 millionni tashkil etadi. Turkmanstonda yashovchi oʻzbeklarning bergan maʼlumotlariga koʻra hozirda u yerda : Harbiy hizmat , maktablar va maktaip kitoblari bepul.Ortacha oylik maoshi 2400 Manat .1 litr benzin va salyarka narxi 2 manatga yetmaydi.Elektr tokiga bir oyda oʻrtacha 10 , gazga 15 Manat tolashadi.1 kg goʻsht narxi oʻrtacha 45 manat.WiFi toʻlovlari bir oʻyiga 50 manat. Har yili oylik maoshlar, pensiya, stipendiyalar 10% koʻpayib bormoqda. (2024-yil malumotlariga kora) Turkmaniston asrlar davomida sivilizatsiyalar chorrahasida boʻlgan. Oʻrta asrlarda Marv islom dunyosining buyuk shaharlaridan biri va [[Buyuk Ipak yoʻli]]dagi muhim toʻxtash joyi boʻlgan. [[1881-yil]]da [[Rossiya imperiyasi]] tomonidan qoʻshib olingan Turkmaniston keyinchalik Oʻrta Osiyoda boshqa davlatlar kabi ''bolsheviklarga'' qarshi harakat qildi.Turmanistonni bosib olish ruslarga juda kimmatga tushgan. Turkmanlar Rus koshinlariga juda katda talofat yetgazgan. [[1925-yil]]da Turkmaniston [[Sovet Ittifoqi]]ning tarkibiy respublikasi, Turkmaniston Sovet Sotsialistik Respublikasi ([[Turkmaniston SSR]]) ga aylandi; [[1991-yil]]da Sovet Ittifoqi ''parchalanganidan'' keyin mustaqillikka erishdi. Turkmaniston tabiiy gaz zaxiralari boʻyicha dunyoda toʻrtinchi oʻrinni egallaydi. Birgina tabiiy gazni quvurlar orqali eksport qilishdan oʻyiga milliardlab dollar daromad koʻradi. Mamlakatning katta qismini [[Qoraqum|Qoraqum choʻl]]lari qamrab olgan. [[1993-yil]]dan [[2017-yil]]gacha fuqarolar davlat tomonidan elektr energiyasi, suv va tabiiy gazni bepul olishgan.hozir ham judayam arzon olishadi. Suveren Turkmaniston davlatini Prezident [[S.N]] [[2006-yil]]da vafotigacha umrbod boshqargan. Keyin Gurbanguli [[2007-yil]]da prezident etib saylangan (u ilgari vitse-prezident, keyin prezident vazifasini bajaruvchi boʻlgan). 2022-yil 12-martda oʻtkazilgan saylovlarda ''Gurbanguli Berdimuhamedovning'' oʻgʻli ''Sardor Berdimuhamedov'' 72.97% ovoz olib, prezidentlikka saylandi. == Davlat tuzumi == Turkmaniston – betaraf davlat. 1995-yil 12-dekabr Turkmanistonga betarafligi kuni. Amaldagi Konstitutsiyasi 1999-yil 18-mayda qabul kilingan. Davlat boshligʻi – prezident (2022-yildan Sardor Berdimuhamedov). Qonun chiqaruvchi hokimiyatni Majlis (parlament), ijrochi hokimiyatni Vazirlar Mahkamasi (hukumat) amalga oshiradi. == Tabiati ya'ni yashash joyi == Turkmaniston hududining aksariyati tekislikdan iborat boʻlib, qariyb 4/5 qismi Turon tekisligi (Qoraqum choʻli)da joylashgan. Faqat janubida tepaliklar va oʻrtacha balandlikdagi [[togʻlar]] bor. shimolida Qoraboʻgʻozgoʻl, Krasnovodsk, Turkman qoʻltiqlari, Krasnovodsk, Darja, Cheleken yarim orollari va kum tillari bor. Dengiz sohili past, qumli. T. janubida Kopetdogʻ togʻlari (eng baland joyi 2942 m – Rizo choʻqqisi), undan shimoli-gʻarbda Kichik Bolxon (777 m gacha) va Katta Bolxon (1881 m gacha) togʻlari joylashgan. Janubi-sharqdagi Bodxiz qirlari (eng baland joyi 1267 m) va Qorabel qirlari (eng baland joyi 984 m) oʻrtasidan Murgʻob daryosi oqib oʻtadi. Chekka janubi-sharqda Hisor tizmasining Koʻhitang tarmogʻi (bal. 3139 m – T.ning eng baland nuktasi) bor. T.ning gʻarbida Krasnovodsk platosi, shimoli-gʻarbida Ustyurt platosining janubiy chekkasi, undan janubida esa Orqa Oʻzboʻy burmali rayoni yotadi. Kaspiy boʻyi pasttekisligida Nebitdogʻ (39 m), Boyadogʻ (134 m), Qumdogʻ, Manjuqli (27 m) va boshqa qirlar koʻtarilib turadi. Kopetdogʻ tekisligidan shimoliy va shimoli-sharqda Qoraqum choʻli, Amudaryo va Tajan daryolari oraligʻida Janubi-Sharqiy Qorakum choʻli joylashgan. T.ning janubiy qismida tez-tez zilzila boʻlib turadi. Muhim qazilma boyliklari – neft va gaz; kumir, mirabalit, oltingugurt, kora va rangli metall, mis, alyuminiy, simob, molibden konlari aniklangan. Iqlimi keskin kontinental, qurgʻoqchil iqlim. Yozi issiq va quruq, qishi yumshoq, qor kam yogʻadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi shimoli-sharqda —5° dan Atrek daryosi atrofida 4° gacha, baʼzi yillarda Toshhovuz viloyatida absolyut minimal temperatura —32° gacha. Iyulda shimoliy sharqda 28°, janubida 32°, absolyut maksimal temperatura 49,9° gacha. T. hududining 80 %da doimiy oqar suv yoʻq; janubiy va sharqiy hududlardagina daryolar bor. Eng katta va sersuv dare – Amudaryo. Bu daryoning suvi Qoraqum kanali orqali Bahardengacha borgan —900&nbsp;km. Koʻllarning aksariyati shoʻr. Chuchuk suvli Yasxan koʻli Nebitdog shahrini ichimlik suv bilan taʼminlaydi. Tuproqlari – Ustyurt, Krasnovodsk, Orka Unguz platolarida surqoʻngʻir, togʻ etaklari, togʻ yon bagʻirlarining quyi qismida, togʻ oldi tekisliklarida, togʻlarning quyi mintaqasida boʻz tuproq, yuqorirokda toʻq boʻz, togʻ tepalarida togʻqoʻngʻir tuproqlar tarqalgan. Qoraqum choʻlining aksariyatini qum egallagan; pastqam joylarda taqir, shoʻrxok, daryo vodiylarida oʻtloqiboʻz va allyuvialoʻtloqi tuproklar bor. T. hududining taxminan 2 % sugʻoriladi. T.ning oʻsimlik va hayvonot dunyosi xilmaxil. Qumli choʻllarda oq va qora saksovul, qandim, cherkez, quyonsuyak, astragal kabi butalar, shoʻrxok yerlarda yulgʻun, sarisazan, shoxilak va boshqa, daryo vodiylaridagi toʻqaylarda bachki teraktol va jiydazorlar, Kopetdogʻ oldi choʻllarida va qirlarda shuvoq va har xil efemer oʻtlar, togʻlarning 1500 m dan yuqori qismida archa, Gʻarbiy Kopetdogʻ daralarida yovvoyi tok, olma, olcha, bodom, anor, yongʻoq, anjir, pista daraxtlari oʻsadi. Hayvonot dunyosi – choʻlda quyon, boʻri, tulki, chiyaboʻri, jayran, togʻlarda qoplon, arxar, morxoʻr, Amudaryo vodiysida toʻngʻiz, kiyik, qirgʻovul va boshqa yashaydi. Daryo va suv omborlarida baliq koʻp. T. hududida Badxiz, Krasnovodsk, Repetek va boshqa qoʻriqxonalar bor. Aholisining aksariyati turkmanlar; shuningdek, rus, qozoq, tatar, ukrain, arman, ozbeklar ham yashaydi. Shahar aholisi 45 %. Rasmiy til – turkman tili. Dindorlari, asosan, sunniy musulmonlar. Yirik shaharlari: Ashxobod, Turkmanobod, Toshhovuz, Mari, Turkmanboshi. == Turkmaniston Tarixi == === Qadimgi va o‘rta asrlar === Hozirgi Turkmaniston hududi qadimdan O‘rta Osiyodagi muhim madaniy va savdo markazlaridan biri bo‘lgan. Bu yerda qadimgi [[Marg‘iyona]] va [[Parfiya davlati]] kabi sivilizatsiyalar rivojlangan. [[Merv]] shahri Ipak yo‘lining eng yirik markazlaridan biri hisoblangan. VII–VIII asrlarda hudud [[Arab xalifaligi]] tarkibiga kiritilib, islom dini keng tarqaldi. Keyingi asrlarda turkman qabilalari shakllanib, hudud XI asrda [[Saljuqiylar imperiyasi]] tarkibida muhim siyosiy va madaniy rol o‘ynadi. === Mo‘g‘ullar bosqini === XIII asrda Turkmaniston hududi [[Mo‘g‘ullar imperiyasi]] tomonidan bosib olindi. 1221-yilda [[Merv]] shahri vayron qilinishi natijasida hudud iqtisodiy va madaniy inqirozga uchradi. === Temuriylar va xonliklar davri === XIV–XV asrlarda hudud [[Temuriylar davlati]] ta’siri ostida bo‘lgan. Keyinchalik turkman qabilalari [[Buxoro xonligi]] va [[Xiva xonligi]] bilan turli siyosiy va iqtisodiy aloqalarda bo‘lgan. === Rossiya imperiyasi davri === XIX asrning ikkinchi yarmida Turkmaniston hududi [[Rossiya imperiyasi]] tomonidan bosib olindi. 1881-yildagi [[Gökdepe jangi]]dan so‘ng hudud imperiya tarkibiga to‘liq kiritildi va [[Kaspiyorti viloyati]] tarkibida boshqarildi. === Sovet davri === 1917-yilgi inqilobdan keyin hududda sovet hokimiyati o‘rnatildi. 1924-yilda [[Turkmaniston SSR]] tashkil etilib, u [[Sovet Ittifoqi]] tarkibiga kirdi. Sovet davrida paxtachilik va sanoat rivojlandi, ko‘chmanchi aholi asta-sekin o‘troq hayot tarziga o‘tkazildi. == Xoʻjaligi == [[Fayl:Turkmen_man_with_camel.jpg|alt=|right|250x250px]] Turkmaniston – agrar industrial mamlakat. Milliy daromad tarkibida sanoatning ulushi 50 %, qishloq xoʻjaligi.niki 18 %, xizmat koʻrsatish sohasiniki 32 %. Sanoatining yetakchi tarmoklari: gaz va neft qazib chiqarish, energetika, kimyo, mashinasozlik, yengil (qishloq xoʻjaligi. xom ashyosini qayta ishlash), oziq-ovqat (yogʻmoy, vinochilik), binokorlik materiallari sanoati. Buzmayin GRES, Turkmanboshi, Nebitdogʻ, Turkmanobod, Mari, Gugurtdogʻda issiqlik elektr styalari barpo etilgan. Yiliga oʻrtacha 10,5 mlrd. kVt soat elektr energiya hosil qilinadi. Neft qazib chiqarish va uni qayta ishlash T.ning gʻarbiy rnlarida olib boriladi, Cheleken gʻarbida dengiz tubidan neft qazib olinadi. Asosiy gaz konlari: Gazoʻchoq, Naip, Shatlik, Gugurtdog va boshqa Neftni kayta ishlash tarmogʻida benzin, kerosin, dizel yonilgʻisi, mazut, bitum, elektrodli koks, kir yuvish vositalari, kimyo sanoatida natriy sulfat, yod, brom, oltingugurt, mineral oʻgʻit, oltingugurt kislotasi, superfosfat, ftorli alyuminiy ishlab chikariladi, mashinasozlik va metallsozlik korxonalarida teplovoz va avtomobillar taʼmirlanadi, markazdan qochirma neft nasoslari, kultivator, elektr kabeli, gaz plitalari, oziq-ovqat sanoati uchun uskunalar ishlab chiqariladi. Yengil sanoat paxta, jun, pillani dastlabki qayta ishlash, ip gazlama, jun va ipak gazlama, trikotaj ishlab chiqarish., qorakoʻl oshlash, pillakashlik, tikuvchilik, koʻnchilik, poyabzal korxonalaridan iborat. Yogochsozlik, poligrafiya, shisha sanoati ham muhim oʻrin oladi. Asosiy sanoat markazlari: Ashxobod, Toshhovuz, Turkmanobod, Mari, Turkmanboshi, Nebitdogʻ, Bayramali va boshqa Qishloq xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi – dehqonchilik. Unda paxtachilik asosiy oʻrin egallaydi. Vohalarda va togʻ yon bagʻirlarida yetishtiriladi (asosan, ingichka tolali paxta). Donli ekinlardan bugʻdoy, arpa, sholi, oq joʻxori va makkajoʻxori, yemxashak ekinlari, poliz ekinlaridan qovun, tarvuz yetishtiriladi. Bogʻ va tokzorlar bor. Atrek daryosi va uning irmoqlari boʻylarida subtropik ekinzorlar (anor, zaytun, anjir, bodomzorlar) bor. Chorvachilik qishloq xoʻjaligi.ning muhim tarmogʻi hisoblanadi. Togʻli joylarda qoramol, qoʻy, echki, yilqi boqiladi, tekisliklarda qorakoʻlchilik va tuyachilik, Turkmanobod, Ashxobod, Mari viloyatlarida pillachilik, suv havzalarida baliq xoʻjaligi rivojlangan. == Transporti == Transport yoʻli uzunligi 2,12 ming km, umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari uzunligi 13,6 ming km, jumladan, qattiq qoplamali yoʻllar uz. 11,6 ming km. Asosiy dengiz porti – Turkmanboshi. Turkmanboshi – Boku, Bekdash – Boku yoʻnalishi boʻyicha temir yoʻlli dengiz paromi mavjud. Amudaryo va Qoraqum kanalida kema katnaydi. Truboprovod transporti mavjud. Neft va gaz quvurlari, jumladan, Vishka – Turkmanboshi, Cheleken – Turkmanboshi neft quvurlari mavjud. T. chetga tabiiy gaz, neft va neft mahsulotalari, paxta, mineral oʻgʻit va boshqa chiqaradi. Chetdan mashina va uskunalar, kora metallar, transport vositalari, kiyimkechak, poyabzal, don, kandshakar oladi. Rossiya, Ukraina, Oʻrta Osiyo mamlakatlari va Qozogʻiston bilan savdo qiladi. T.ning Oʻzbekiston Respublikasi bilan tashki savdo aylanmasi 2003-yilda 2002-yilga nisbatan 17,3 % ortdi va Oʻzbekiston Respublikasining tashki savdosidagi ulushining 1,3 % ni tashkil etdi. Pul birligi – manat hisoblanadi == Tibbiy xizmati == Davlatga karashli tibbiyot muassasalari bilan bir qatorda xususiy shifoxonalar ham bor. Vrachlar Ashxobod tibbiyot institutida tayyorlanadi. Mashhur kurortlari: Bayramali, Feruza iqlimiy, Archman balneologiya va Mullaqora balchiq bilan davolash sanatoriylari. == Maorifi, ilmiy va madaniymaʼrifiy muassasalari == Maorifi boshlangʻich, toʻliqsiz oʻrta va umumiy oʻrta taʼlim maktablaridan iborat. Oʻrta maxsus taʼlim oʻquv yurtlari turli kasblarni oʻrgatadi. T.da bir qancha oliy oʻquv yurti, jumladan, Ashxobodda T. universiteta, politexnika, qishloq xoʻjaligi., pedagog, sanʼat, tibbiyot, xalq xoʻjaligi va boshqa institutlar, Turkmanobodda pedagogika instituti mavjud.institutlar uning tarkibidagi institutlardan tashqari Sil kasalliklari instituti, Koʻz kasalliklari instituti, Nevrologiya va fizioterapiya instituti, Radiologiya va rentgenologiya instituti, Onkologiya instituti, Chorvachilik va veterinariya instituti, Tuproqshunoslik instituti va boshqa ilmiy muassasalarda olib boriladi. T.da T. davlat kutubxonasi bir qancha teatr, sirk, 15 davlat muzeyi, shu jumladan, Ashxobodda T. tarixi muzeyi, tasviriy sanʼat muzeyi, „Nisa“ tarixiymadaniy qoʻriqxona va boshqa madaniymaʼrifiy muassasalar mavjud. == Matbuoti, radioeshittirishi, telekoʻrsatuvi == T.da 20 ta gaz. va jurnali, jumladan, rus tilida „Neytralnoʻy Turkmenistan“ („Betaraf Turkmaniston“), turkman tilida „Turkmenistan“ gaz.lari nashr etiladi. T.davlat axborot agentligi (TURKMANPRESS), T. milliy teleradiokompaniya faoliyat yuritadi. T.da muntazam radioeshittirish 1927-yildan, televizion koʻrsatuvlar 1959-yil noyabrdan boshlangan. Adabiyoti xalq ogʻzaki ijodiyotidan boshlangan. Oʻrta Osiyo xalklarining mushtarak asari boʻlmish „Kitobi dadam Qurqut“ oʻgʻuz elati hayotini tasvirlaydi. „Shohsanamgʻarib“, „Sayot va Hamro“, „Goʻroʻgʻli“, „Layli va Majnun“, „Yusuf va Zulayho“ kabi dostonlarning turkman variantlari keng tarqalgan. 18-asrda turkman shoirlari nazm tilini xalq tiliga yaqinlashtirdilar. Mahtumquli adabiyetda yangi yoʻnalishni boshlab berdi. 18-asr oxiri – 19-asr boshlarida Durdi Shoir, Saidiy, Ziloliy, Misqinqilich, Andalib, Shaydoiy, Ozodiy, Gʻoyibiy, Kamina turkman adabiyoti rivojiga katta hissa qoʻshdilar. 19-asrda yashab ijod etgan turkman shoirlari ijodida lirika yetakchi janr boʻldi. Asl muhabbatni madh etuvchi „Zuhro va Tohir“ dostonining muallifi Mullanafas turkman adabiyotidagi lirika janrining yorqin namoyandasidir. 20-asr 20-yillarida badiiy nasrchilik rivojlana boshladi. Shoir va yozuvchilardan Yoqub Nosirli, B. Kerboboyev, N. Sarixonov, A. Durdiyev, X. Deryayev, dramaturglardan A. Karliyev, B. Omonov va boshqa adiblar hikoya, qissa, roman va pyesalarida xalq hayoti, quvonch va tashvishlarini haqqoniy tasvirlashga intildilar. 1934-yil T. yozuvchilar uyushmasi tashkil etildi. 1928-yildan yozuvchilarning oylik adabiybadiiy jurnali nashr etila boshladi. Ikkinchi jahon urushi yillari turkman adiblari bosqinchilarga qarshi xalq nafratini ifodalovchi nazmiy va nasriy asarlar yaratdilar. Jumladan, Yo. Nosirlining „Leytenantning oʻlimi“, P. Nurberdiyevning „Vatanparvar chol“ dostonlari, K,. Seytliyevning sheʼrlari, D. Xoldurdining „Oqxalatli qiz“ dostoni va boshqa asarlarda urush va turkman xalqining front orqasidagi fidoiyligi oʻz aksini topgan. Urushdan keyingi turkman adabiyotida tinchlik uchun kurash, odamlar oʻrtasidagi munosabat asosiy mavzu boʻldi. 50-yillarda A. Otajonov, M. Saidov, K. Qurbonnapasov, A. Xaydov va boshqa adabiyotga kirib keldilar. 60—70-yillardan yirik nasriy asarlar adabiyetda yetakchi oʻrin egalladi. Qilich Quliyevning „Qora karvon“, Beki Seytoqovning „Birodarlar“, X. Deryayevning „Qismat“ romanlari va boshqa yaratiddi. B. Kerboboyev, X. Ismoilov, M. Garriyev, K. Tangriquliyev, A. Boymurodovlar bolalar adabiyetiga qiziqarli asarlari bilan hissa koʻshdilar. 20-asrning 2yarmida yirik nasriy asarlar adabiyetda yetakchi oʻrin egalladi. B. Xudoynazarov, A. Kurbonov, O. Okmamedov, Ya. Mametyev, T. Jumageldiyev va boshqa adiblarning romanlari bosilib chiqdi. A. Murodov, U. Abdullayev, J. Allakov, R.Rajabovlar adabiyotshunoslik va adabiy tanqid sohasida barakali ijod qildilar. Boshqa xalqlar adiblari, jumladan, oʻzbek yozuvchilarining eng yaxshi asarlarini turkman tiliga tarjima qilishga katta ahamiyat berib kelindi. == Meʼmorligi va tasviriy sanʼati == {{keng tasvir|Panorama_of_Ashgabat.jpg|1000px|}} Turkmaniston hududida qad. manzilgoxlar (Ashxobod yaqinidagi Jaytun va Passajiktepa) qoldiqlari saqlanib qolgan. Bundan tashkari, yirik qishloklarning qoddiqlarini ham uchratish mumkin (Namozgohtepa, Ulugʻtepa, Oltintepa). Turli davrlarda mustahkam devorlar bilan oʻralgan shaharlar (Marvdagi Erkqalʼa, Kaushut yaqinidagi Elkentepa) vujudga kelgan. Mil. 5— 7-asrlarda xom gʻisht va paxsadan qoʻrgʻonlar, 2 qavatli koʻshklar qurildi. 11 – 12-asrlarda shaharlarda [[masjid]], Madrasa, karvonsaroy, timlar, maqbaralar, turar joy mahallalari barpo etildi (Abu Sayd maqbarasi, Abulfazl maqbarasi va boshqalar). Pishiq gʻishtdan mahobatli imoratlar qurilib, tomi gumbaz shaklida ishlana boshladi. 12-asrda binolarni bezashda bir tomoni sirlangan gʻisht va koshindan foydalanish rayem boʻldi. Maqbaralar oʻziga xos meʼmoriy shaklda bunyod etilgan. Marvdagi Sulton Sanjar matsbarasi, Koʻhna Urganchdagi Najmiddin Kubro maqbarasi, Faxriddin Roziy matsbarasi, Sulton Takash maqbarasi va boshqa sirkorlik va naqshkorlik usulida serhasham bezatilgan. Marvdan Xorazmga borish yoʻlidagi Oqchaqalʼa, Choshqalʼa, Doyaxotin karvonsaroyi ichki hovlisining 4 tomoni peshayvonli qilib qurilgan. 14—15-asrlarda Temuriylar davri meʼmorligiga xos mahobatli va peshtokli binolar qurila boshladi. 19-asr 2yarmida Krasnovodsk, Ashxobod, Chorjoʻy, Bayramali, Qizilarvot kabi yangi shaharlar paydo boʻldi. Ammo koʻchmanchi qabilalar hamon kigiz oʻtovda yashar edi. 20-asrning oʻrtalaridan turkman meʼmorlari uyjoy qurilishida issiq iklim sharoitini qisobga ola boshlagan boʻlsalar, 1948-yil Ashxobod zilzilasidan soʻng shaharsozlikning T. uchun alohida usullarini ishlab chiqdilar. 60—70-yillar meʼmorligida sodda shakllarga intilish kuchaydi, 70— 80-yillarda meʼmorlik bilan bezak sanʼatini birga qoʻshib, atrofdagi manzaraga moslashuv tamoyillari ustunlik qila boshladi (A. Ahmedov va F. Ahmedov rahbarligida ijodiy jamoalar loyihalagan „Ashxobod“ mehmonxonasi, „Ayna“ restorani, Davlat banki, Qurilish banki binolari). Badiiy hunarmandlikda kulollik (8-asrdan qolipaki naqshlangan sirsiz sopol idishlar), badiiy toʻquv, zargarlik, gilamdoʻzlik rivojlangan. Ayniqsa, 18—20-asrlarda geometrik shaklli naqshlar bilan bezatilgan kizil, jigarrang, taka, salor, yovmut gilamlari badiiy kimmati bilan mashhur boʻlgan. Zamonaviy tasviriy sanʼat T.da 19-asrning 2yarmida paydo boʻla boshladi. N. N. Karazin, K. S. Mishin, Nazar Yovmutiy turkmanlar turmushining ijtimoiy jihatlarini ifodalashga harakat qildilar. 20-asrning 20-yillarida „Sharq sanʼati zarbdor maktabi“ ochilgach, T.da professional badiiy taʼlim yoʻlga qoʻyildi. Shu maktabda tahsil olgan B. Nurali, S. N. Beklarov, keyinchalik ularning safiga qoʻshilgan Yu. P.Daneshvar, I. Klichev, A. Hojiyev, A. Quliyev, N. Xoʻjamuhamedov, A. va Ch. Omongeldiyevlar tasviriy sanʼatni rivojlantirishga muhim hissa qoʻshdilar. 20-asrning 2yarmida turkman badiiy sanʼatida grafika, dastgoh gravyurasi, natyurmort, avtoportret, teatr va kino bezakchiligi kabi janrlar rivoj topdi. Istiklol yillari T. tasviriy sanʼatida milliylikka eʼtibor kuchaydi. Dastgoh rangtasviri, grafika, maxrbatli haykaltaroshlik rivojlandi. Keksa avlod vakillaridan I. Kdichev, A. Almamedov, shuningdek, Sh. Akmuhammedov, A. Muhammedov, Ya. Bayramov, J. Amandurdiyev, Ch. Amandurdiyev, G. Guseynov, A. Murodaliyev, K. Nurmurodov va boshqa samarali ijod qilmoqdalar. Chunonchi, Sh. Akmuhammedov ijodida oʻtmish bilan hozirgi kunning uzviy bogʻliqligini koʻrsatish, milliy estetik tamoyillarni ifodalash, Ya. Bayramov ijodida dadil novatorlik, atrof muhitni, umuman hayotni falsafiy talqin qilishga intilish seziladi. 1939-yil T. Rassomlar uyushmasi va 1994-yil Milliy Badiiy akademiya tashkil etilgan. == Musiqasi == Anʼanaviy shakllari qad. ironii elatlar musiqa ijodi hamda turkoʻgʻiz qabilalarining musiqa anʼanalari negizida qaror topgan. Parfiya poytaxti Niso, Margʻiyona poytaxti Marv, Saraxsdan topilgan arxeologik yodgorliklari islomgacha boʻlgan musiqa madaniyati (musiqa cholgʻulari) haqida tasavvur beradi. Saljuqiylar davlati davri (11—12-asrlar)da turkmanlarning musiqa madaniyati ravnaq topdi. Turkman xalq qoʻshikdari orasida dehqon jamoalari hayotiga xos mavsum marosim qoʻshiqlari („Yilan oyni“, „Chemche gelin“, „Ximmil“, „Xeshelle“ va boshqalar), shuningdek, oilaviy marosim va maishiy („Xushroy“, „Edemekrem“, „Oʻlan“, „Azadi“, „Chapak“, „Zikir“, „Xuvdi“, „Agi“) qoʻshiqlari, bayram va sayillarda ayollar ijro etadigan „Lyale“, „Mavrike“ kabi janrlar keng oʻrin olgan. Musiqa cholgʻulari orasida qad. xizlavuk, juljul, gopuz (changqoʻbiz) hamda puflama tuyduklar, doirasimon deprek, dutor va gʻijjaklar mavjud. Ayniqsa, turkman dutor kuylari (Qirqlar, Saltikdar, Muqamlar) shakli murakkabligi, nolalarga boyligi bilan ajralib turadi. Milliy professional musiqa yoʻllari turkman baxshi va sozandalar ijodida namoyon boʻladi. Baxshilar dutor (dutor va gʻijjak, baʼzida gargituyduklar) joʻrligida qahramonlik va ishqiy mavzudagi („Goʻroʻgʻli“, „Nejeb oʻgʻlon“, „Sayot va Hamro“, „Shohsanam va Gʻarib“ kabi) dostonlarni mahorat bilan, maxsus kuylash usullaridan keng foydalanib ijro etadilar. 1929-yil Ashxobodda badiiy texnikum musika boʻlimi bilan birga ochildi (1935-yildan musiqa bilim yurtiga aylantirilgan). Ilk turkman kompozitorlari A. Kuliyev, V. Muxatov, D. Ovezovlar yetishib chiqdi. 1929-yil simfonik orkestr, 1934-yil xor, 1941-yil Opera va balet teatri tashkil etildi. 1941—45 yillarda „Zuhro va Tohir“, „Shohsanam va Gʻarib“ operalari, „Aldar koʻsa“ baleti yaratildi. Kompozitor A. Shaposhnikov bilan V. Muxatovning „Kamina va qozi“ hajviy operasi, M. Ravich bilan N. Muxatovning „Zoʻraki tabib“ baleti, A. Quliyev, A. Shaposhnikov, V. Ahmedovning orkestr uchun yozgan konsertlari 50—60-yillardagi turkman musiqasining yutugʻi boʻldi. 70—80ylarda turkman musiqasi uslubida yangi siljish sodir boʻldi. Kompozitorlardan Ch. Nurimov („Garmselning oʻlimi“, „Qoʻhitang fojiasi“ baletlari, simfonik konsertlari), N. Xolmamedov (vokal qoʻshiklari), A. Agajikov („Soʻna“ va „Taxdikali tun“ operalari, „Feruza“ baleti), R. Ollayorov (oratoriya va simfoniyalari) yangi ifoda usullaridan foydalandilar. Ch. Ortiqov, D. Nuriyev kabi yosh kompozitorlar ijod kila boshladi. Ijrochilar orasida dirijyor X. Allanurov, xonandalardan A. Annaquliyeva, M. Quliyeva, M. Shaxberdiyeva, raqqos va raqqosalardan G. Musayeva, A. Pursiyanovlar mashhur. Ashxobod va Toshhovuzda musiqali drama teatrlari, Ashxobodda Milliy konservatoriya, Ashxobod, Mari va Turkmanobodda musiqa va sanʼat bilim yurtlari, turli shaharlarda musiqa maktablari bor. == Teatri == 1918-yildan havaskor teatr toʻgaraklari tuzila boshladi. 1926-yil dastlabki millim drama studiyasi tashkil etildi. Unda dramaturglar K. Burunov, A. Kaushutov, rejissor Yu. Alimzoda dare berdilar, Suray Murodova, A. Qulmamedov, K. Berdiyev, O. Durdiyeva, K. Qulmurodov va boshqa aktyorlar tahsil oldilar. 1929-yil shu studiya negizida turkman teatri (hozirgi Mullanafas nomidagi drama teatri) barpo etildi. Unda B. Kerboboyevning „Yuksalish“, A. Karliyevning „Ayna“ pyesalari va chet el dramaturglarining asarlari sahnalashtiriddi. Mari, Karki, Qizilarvot va boshqa shaharlarda yangi teatrlar ochildi. 20-asrning 2yarmida turkman teatrlarida G. Muxtorov, K. Seytliyev, B. Omonov, Q. Quliyev, A. N Ostrovskiy, U.Shekspir pyesalari qoʻyildi. Teatr jamoalari orasida Ashxoboddagi yosh tomoshabinlar teatri, Maridagi Kamina nomli drama teatri, Turkmanoboddagi musikali drama teatri, sanʼat arboblaridan B. Omonov, A. Durdiyev, M. Cherkezov, M. Kirillov, S. Otayeva, T. Gʻafurova, N. Suyunova, M. Aymedovalar mashhur. == Kinosi == 1926-yil kinofabrika tashkil etildi, keyinchalik u „Turkmanfilm“ga aylantirildi (hozirgi A. Karliyev nomidagi kinostudiya). Shu yerda dastlabki hujjatli filmlar – „Oq oltin“ (1929, rejissor A. Vladichuk), „Choʻlda birinchi“ (1932, rejissor M. Bistritskiy), „Misli koʻrilmagan voqea“ (1936) yaratildi. Dastlabki badiiy filmlar – „Unutib boʻlmaydi“ (1931, rejissor D. Poznanskiy), „Yetti yurak“ (1935, rejissor N. I. Tixonov), „Men qaytaman“ (1935, rejissor A. Ledashchev), „Dursun“ (1940, rejissor Ye. IvanovBarkov) ekranga chiqarildi. 40—50-yillarda yaratilgan filmlar („Olisdagi kelin“, „Keksa Ashirning hiylasi“, „Oila nomusi“, „Birinchi imtihon“) muvaffaqiyat qozonmadi va tanqidga uchradi. 60-yillarda voya ga yetgan X. Narliyev, K. Yazxonov, M. Qurbonklichev, Ya. Saidov, M. Suyunxonov kabi yosh rejissorlarning ijodi kinematografiyani jonlantirdi. B. B. Mansurovning „Musobaqa“ filmi (1964) goyaviy yetukligi, ifoda vositasining taʼsirchanligi bilan ajralib turadi. Unda murakkab insoniy muammolar tarixiy voqealar asosida hal etilgan boʻlsa, oʻsha rejissorning „Chanqovni bosish“ filmida (1967) mazkur muammolar zamonaviy voqeliqda ifodalab berilgan. „Mahtumquli“ (1968) va „Maqom sirlari“ (1974) filmlari tarixiy shaxslarga bagʻishlangan. X. Narliyevning „Qoraqum, soyada 45°“ (1983) filmida gazchilarning hayoti tasvirlangan. Yosh rejissor X. Kakaboyevning „Otam qaytsinchi, kurasan“, X. Narliyevning „Jamol daraxti“ filmlari turkman kinematografiyasining soʻnggi yillardagi yutuqla]ei jumlasiga kiradi. == Oʻzbekiston – Turkmaniston adabiy va madaniy aloqalari == Oʻzbek va turkman xalqlari azaldan iqtisodiy, madaniy va adabiy sohalarda hamkorlik kilishgan. Ayni paytda Mahtumqulining sheʼrlarini bilmagan va kuylamagan oʻzbek xrfizi yoʻq desa boʻladi. Andalib oʻzining „Layli va Majnun“, „Yusuf va Zulayho“ dostonlarini Navoiy va Durbek asarlaridan taʼsirlanib yozgan. Mahtumqulining tanlangan sheʼrlar toʻplami oʻzbek tilida bir necha marta nashr etildi. Gʻafur Gʻulom va Berdi Kerboboyev, Abdulla Qahhor va Beki Seytoqov, Zulfiya va Tovshan Esanova, Asqad Muxtor va Qora Seytliyev kabi oʻzbek va turkman yozuvchishoirlari oʻrtasidagi doʻstlik adabiy aloqalar tarixida muhim oʻrin egallaydi. B. Kerboboyevning „Dadil qadam“, „Oysulton“, „Nebitdogʻ“ romanlari, X. Deryayevning „Qismat“ romanepopeyasi, Mullanafas, Andalib, Kamina, B. Kerboboyev sheʼrlari, Ota Kavshutovning „Nebitdogʻ etaklarida“ romani, Q. Quliyevning „Qora karvon“ romani, T. Togʻanovning „Durlar xazinasi“ qissasi va boshqa asarlar oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Turkman dramaturgiyasining „Mahtumquli“ (B. Kerboboyev), „Oila nomusi“, „Kim aybdor?“ (X. Mutalov) singari namunalari oʻzbek teatrlarida sahnalashtirilgan. Oʻz navbatida, H.X,.Niyoziyning „Boy ila xizmatchi“, A. Qaxdorning „Shohi suzana“, B. Rahmonovning „Yurak sirlari“, Sayd Ahmadning „Kelinlar qUzgʻoloni“ pyesalari turkman teatrlarida namoyish qilindi. Turkman adiblarining (B. Kerboboyev, J. Orazov, B. Seytokrv, O. Otajonov va boshqalar) Oʻzbekiston, oʻzbek shoir va adiblarining (Gʻ.Gʻulom, Shayxzoda, Mirtemir) Turkmaniston mavzuidagi asarlari muhim. <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> == Havolalar == * [http://sayokhat.wordpress.com/ Sayoxat znachit puteshestvie] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071016230530/http://sayokhat.wordpress.com/ |date=2007-10-16 }} – Fotografii Turkmenistana, Uzbekistana, Kazaxstana {{Osiyo_mamlakatlari}} {{Markaziy Osiyo}} {{Kaspiy dengizining atrofidagi davlatlar}} {{OʻzME}} [[Turkum:Oʻrta Osiyo]] [[Turkum:BMT aʼzolari]] [[Turkum:Turkmaniston| ]] [[Turkum:Davlatlar]] [[Turkum:Geografiya]] {{chala}} hksm1isxgdumylgfkdvb25kxhiebyj5 5996901 5996900 2026-04-15T16:07:54Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Geografiya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996901 wikitext text/x-wiki {{Turkmaniston_info|Tkm=Jon boshiga 20,657 $}} [[Tasvir:Университет (РТСУ) в Душанбе (6).jpg|200px|right|thumb|Turkmanlar]] '''Turkmaniston''' ([[Turkman tili|turkmancha]]: ''Türkmenistan''), '''Turkmaniston Respublikasi''' [[Markaziy Osiyo]]dagi rivojlangan davlat boʻlib, shimoli-gʻarbda [[Qozogʻiston]], shimol va sharqda [[Oʻzbekiston]], janubi-sharqda [[Afgʻoniston]], janubdan [[Eron]], janubi-gʻarbda va gʻarbdan [[Kaspiy dengizi]] bilan chegaradosh.Armiyasi kuchli va hozir qurol-yaroq va harbiy texnikalari zamonaviy. Mamlakatda haliyam maktablar, maktab kitoblari va Harbiy-hizmat bepul. Hozirda maydoni 491.200 km². Tez boyib va rivojlanayotgan davlatlardan biri. YIM (ХQТ) 2024-yil roʼyxati boyicha-AQSh$- 1,52 trln dollar. Jon boshiga AQSh$- 15 285 dollar . Pul birligi - [[Manat]]. Ayni paytda 1 Manat-3,5 $ (4000-5000 som)-ga teng. [[Ashxobod]] – mamlakatning poytaxti va eng yirik shahri. 2015-yilda ''Тurkmaniston'' oʼzining TurkmenAlem nomli zamonavi sputnigini uchurdi, va u haliyam yuqori hizmat koʻrsatib kelmoqda. Mamlakat aholisi 7 millionni tashkil etadi. Turkmanstonda yashovchi oʻzbeklarning bergan maʼlumotlariga koʻra hozirda u yerda : Harbiy hizmat , maktablar va maktaip kitoblari bepul.Ortacha oylik maoshi 2400 Manat .1 litr benzin va salyarka narxi 2 manatga yetmaydi.Elektr tokiga bir oyda oʻrtacha 10 , gazga 15 Manat tolashadi.1 kg goʻsht narxi oʻrtacha 45 manat.WiFi toʻlovlari bir oʻyiga 50 manat. Har yili oylik maoshlar, pensiya, stipendiyalar 10% koʻpayib bormoqda. (2024-yil malumotlariga kora) Turkmaniston asrlar davomida sivilizatsiyalar chorrahasida boʻlgan. Oʻrta asrlarda Marv islom dunyosining buyuk shaharlaridan biri va [[Buyuk Ipak yoʻli]]dagi muhim toʻxtash joyi boʻlgan. [[1881-yil]]da [[Rossiya imperiyasi]] tomonidan qoʻshib olingan Turkmaniston keyinchalik Oʻrta Osiyoda boshqa davlatlar kabi ''bolsheviklarga'' qarshi harakat qildi.Turmanistonni bosib olish ruslarga juda kimmatga tushgan. Turkmanlar Rus koshinlariga juda katda talofat yetgazgan. [[1925-yil]]da Turkmaniston [[Sovet Ittifoqi]]ning tarkibiy respublikasi, Turkmaniston Sovet Sotsialistik Respublikasi ([[Turkmaniston SSR]]) ga aylandi; [[1991-yil]]da Sovet Ittifoqi ''parchalanganidan'' keyin mustaqillikka erishdi. Turkmaniston tabiiy gaz zaxiralari boʻyicha dunyoda toʻrtinchi oʻrinni egallaydi. Birgina tabiiy gazni quvurlar orqali eksport qilishdan oʻyiga milliardlab dollar daromad koʻradi. Mamlakatning katta qismini [[Qoraqum|Qoraqum choʻl]]lari qamrab olgan. [[1993-yil]]dan [[2017-yil]]gacha fuqarolar davlat tomonidan elektr energiyasi, suv va tabiiy gazni bepul olishgan.hozir ham judayam arzon olishadi. Suveren Turkmaniston davlatini Prezident [[S.N]] [[2006-yil]]da vafotigacha umrbod boshqargan. Keyin Gurbanguli [[2007-yil]]da prezident etib saylangan (u ilgari vitse-prezident, keyin prezident vazifasini bajaruvchi boʻlgan). 2022-yil 12-martda oʻtkazilgan saylovlarda ''Gurbanguli Berdimuhamedovning'' oʻgʻli ''Sardor Berdimuhamedov'' 72.97% ovoz olib, prezidentlikka saylandi. == Davlat tuzumi == Turkmaniston – betaraf davlat. 1995-yil 12-dekabr Turkmanistonga betarafligi kuni. Amaldagi Konstitutsiyasi 1999-yil 18-mayda qabul kilingan. Davlat boshligʻi – prezident (2022-yildan Sardor Berdimuhamedov). Qonun chiqaruvchi hokimiyatni Majlis (parlament), ijrochi hokimiyatni Vazirlar Mahkamasi (hukumat) amalga oshiradi. == Tabiati ya'ni yashash joyi == Turkmaniston hududining aksariyati tekislikdan iborat boʻlib, qariyb 4/5 qismi Turon tekisligi (Qoraqum choʻli)da joylashgan. Faqat janubida tepaliklar va oʻrtacha balandlikdagi [[togʻlar]] bor. shimolida Qoraboʻgʻozgoʻl, Krasnovodsk, Turkman qoʻltiqlari, Krasnovodsk, Darja, Cheleken yarim orollari va kum tillari bor. Dengiz sohili past, qumli. T. janubida Kopetdogʻ togʻlari (eng baland joyi 2942 m – Rizo choʻqqisi), undan shimoli-gʻarbda Kichik Bolxon (777 m gacha) va Katta Bolxon (1881 m gacha) togʻlari joylashgan. Janubi-sharqdagi Bodxiz qirlari (eng baland joyi 1267 m) va Qorabel qirlari (eng baland joyi 984 m) oʻrtasidan Murgʻob daryosi oqib oʻtadi. Chekka janubi-sharqda Hisor tizmasining Koʻhitang tarmogʻi (bal. 3139 m – T.ning eng baland nuktasi) bor. T.ning gʻarbida Krasnovodsk platosi, shimoli-gʻarbida Ustyurt platosining janubiy chekkasi, undan janubida esa Orqa Oʻzboʻy burmali rayoni yotadi. Kaspiy boʻyi pasttekisligida Nebitdogʻ (39 m), Boyadogʻ (134 m), Qumdogʻ, Manjuqli (27 m) va boshqa qirlar koʻtarilib turadi. Kopetdogʻ tekisligidan shimoliy va shimoli-sharqda Qoraqum choʻli, Amudaryo va Tajan daryolari oraligʻida Janubi-Sharqiy Qorakum choʻli joylashgan. T.ning janubiy qismida tez-tez zilzila boʻlib turadi. Muhim qazilma boyliklari – neft va gaz; kumir, mirabalit, oltingugurt, kora va rangli metall, mis, alyuminiy, simob, molibden konlari aniklangan. Iqlimi keskin kontinental, qurgʻoqchil iqlim. Yozi issiq va quruq, qishi yumshoq, qor kam yogʻadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi shimoli-sharqda —5° dan Atrek daryosi atrofida 4° gacha, baʼzi yillarda Toshhovuz viloyatida absolyut minimal temperatura —32° gacha. Iyulda shimoliy sharqda 28°, janubida 32°, absolyut maksimal temperatura 49,9° gacha. T. hududining 80 %da doimiy oqar suv yoʻq; janubiy va sharqiy hududlardagina daryolar bor. Eng katta va sersuv dare – Amudaryo. Bu daryoning suvi Qoraqum kanali orqali Bahardengacha borgan —900&nbsp;km. Koʻllarning aksariyati shoʻr. Chuchuk suvli Yasxan koʻli Nebitdog shahrini ichimlik suv bilan taʼminlaydi. Tuproqlari – Ustyurt, Krasnovodsk, Orka Unguz platolarida surqoʻngʻir, togʻ etaklari, togʻ yon bagʻirlarining quyi qismida, togʻ oldi tekisliklarida, togʻlarning quyi mintaqasida boʻz tuproq, yuqorirokda toʻq boʻz, togʻ tepalarida togʻqoʻngʻir tuproqlar tarqalgan. Qoraqum choʻlining aksariyatini qum egallagan; pastqam joylarda taqir, shoʻrxok, daryo vodiylarida oʻtloqiboʻz va allyuvialoʻtloqi tuproklar bor. T. hududining taxminan 2 % sugʻoriladi. T.ning oʻsimlik va hayvonot dunyosi xilmaxil. Qumli choʻllarda oq va qora saksovul, qandim, cherkez, quyonsuyak, astragal kabi butalar, shoʻrxok yerlarda yulgʻun, sarisazan, shoxilak va boshqa, daryo vodiylaridagi toʻqaylarda bachki teraktol va jiydazorlar, Kopetdogʻ oldi choʻllarida va qirlarda shuvoq va har xil efemer oʻtlar, togʻlarning 1500 m dan yuqori qismida archa, Gʻarbiy Kopetdogʻ daralarida yovvoyi tok, olma, olcha, bodom, anor, yongʻoq, anjir, pista daraxtlari oʻsadi. Hayvonot dunyosi – choʻlda quyon, boʻri, tulki, chiyaboʻri, jayran, togʻlarda qoplon, arxar, morxoʻr, Amudaryo vodiysida toʻngʻiz, kiyik, qirgʻovul va boshqa yashaydi. Daryo va suv omborlarida baliq koʻp. T. hududida Badxiz, Krasnovodsk, Repetek va boshqa qoʻriqxonalar bor. Aholisining aksariyati turkmanlar; shuningdek, rus, qozoq, tatar, ukrain, arman, ozbeklar ham yashaydi. Shahar aholisi 45 %. Rasmiy til – turkman tili. Dindorlari, asosan, sunniy musulmonlar. Yirik shaharlari: Ashxobod, Turkmanobod, Toshhovuz, Mari, Turkmanboshi. == Turkmaniston Tarixi == === Qadimgi va o‘rta asrlar === Hozirgi Turkmaniston hududi qadimdan O‘rta Osiyodagi muhim madaniy va savdo markazlaridan biri bo‘lgan. Bu yerda qadimgi [[Marg‘iyona]] va [[Parfiya davlati]] kabi sivilizatsiyalar rivojlangan. [[Merv]] shahri Ipak yo‘lining eng yirik markazlaridan biri hisoblangan. VII–VIII asrlarda hudud [[Arab xalifaligi]] tarkibiga kiritilib, islom dini keng tarqaldi. Keyingi asrlarda turkman qabilalari shakllanib, hudud XI asrda [[Saljuqiylar imperiyasi]] tarkibida muhim siyosiy va madaniy rol o‘ynadi. === Mo‘g‘ullar bosqini === XIII asrda Turkmaniston hududi [[Mo‘g‘ullar imperiyasi]] tomonidan bosib olindi. 1221-yilda [[Merv]] shahri vayron qilinishi natijasida hudud iqtisodiy va madaniy inqirozga uchradi. === Temuriylar va xonliklar davri === XIV–XV asrlarda hudud [[Temuriylar davlati]] ta’siri ostida bo‘lgan. Keyinchalik turkman qabilalari [[Buxoro xonligi]] va [[Xiva xonligi]] bilan turli siyosiy va iqtisodiy aloqalarda bo‘lgan. === Rossiya imperiyasi davri === XIX asrning ikkinchi yarmida Turkmaniston hududi [[Rossiya imperiyasi]] tomonidan bosib olindi. 1881-yildagi [[Gökdepe jangi]]dan so‘ng hudud imperiya tarkibiga to‘liq kiritildi va [[Kaspiyorti viloyati]] tarkibida boshqarildi. === Sovet davri === 1917-yilgi inqilobdan keyin hududda sovet hokimiyati o‘rnatildi. 1924-yilda [[Turkmaniston SSR]] tashkil etilib, u [[Sovet Ittifoqi]] tarkibiga kirdi. Sovet davrida paxtachilik va sanoat rivojlandi, ko‘chmanchi aholi asta-sekin o‘troq hayot tarziga o‘tkazildi. == Xoʻjaligi == [[Fayl:Turkmen_man_with_camel.jpg|alt=|right|250x250px]] Turkmaniston – agrar industrial mamlakat. Milliy daromad tarkibida sanoatning ulushi 50 %, qishloq xoʻjaligi.niki 18 %, xizmat koʻrsatish sohasiniki 32 %. Sanoatining yetakchi tarmoklari: gaz va neft qazib chiqarish, energetika, kimyo, mashinasozlik, yengil (qishloq xoʻjaligi. xom ashyosini qayta ishlash), oziq-ovqat (yogʻmoy, vinochilik), binokorlik materiallari sanoati. Buzmayin GRES, Turkmanboshi, Nebitdogʻ, Turkmanobod, Mari, Gugurtdogʻda issiqlik elektr styalari barpo etilgan. Yiliga oʻrtacha 10,5 mlrd. kVt soat elektr energiya hosil qilinadi. Neft qazib chiqarish va uni qayta ishlash T.ning gʻarbiy rnlarida olib boriladi, Cheleken gʻarbida dengiz tubidan neft qazib olinadi. Asosiy gaz konlari: Gazoʻchoq, Naip, Shatlik, Gugurtdog va boshqa Neftni kayta ishlash tarmogʻida benzin, kerosin, dizel yonilgʻisi, mazut, bitum, elektrodli koks, kir yuvish vositalari, kimyo sanoatida natriy sulfat, yod, brom, oltingugurt, mineral oʻgʻit, oltingugurt kislotasi, superfosfat, ftorli alyuminiy ishlab chikariladi, mashinasozlik va metallsozlik korxonalarida teplovoz va avtomobillar taʼmirlanadi, markazdan qochirma neft nasoslari, kultivator, elektr kabeli, gaz plitalari, oziq-ovqat sanoati uchun uskunalar ishlab chiqariladi. Yengil sanoat paxta, jun, pillani dastlabki qayta ishlash, ip gazlama, jun va ipak gazlama, trikotaj ishlab chiqarish., qorakoʻl oshlash, pillakashlik, tikuvchilik, koʻnchilik, poyabzal korxonalaridan iborat. Yogochsozlik, poligrafiya, shisha sanoati ham muhim oʻrin oladi. Asosiy sanoat markazlari: Ashxobod, Toshhovuz, Turkmanobod, Mari, Turkmanboshi, Nebitdogʻ, Bayramali va boshqa Qishloq xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi – dehqonchilik. Unda paxtachilik asosiy oʻrin egallaydi. Vohalarda va togʻ yon bagʻirlarida yetishtiriladi (asosan, ingichka tolali paxta). Donli ekinlardan bugʻdoy, arpa, sholi, oq joʻxori va makkajoʻxori, yemxashak ekinlari, poliz ekinlaridan qovun, tarvuz yetishtiriladi. Bogʻ va tokzorlar bor. Atrek daryosi va uning irmoqlari boʻylarida subtropik ekinzorlar (anor, zaytun, anjir, bodomzorlar) bor. Chorvachilik qishloq xoʻjaligi.ning muhim tarmogʻi hisoblanadi. Togʻli joylarda qoramol, qoʻy, echki, yilqi boqiladi, tekisliklarda qorakoʻlchilik va tuyachilik, Turkmanobod, Ashxobod, Mari viloyatlarida pillachilik, suv havzalarida baliq xoʻjaligi rivojlangan. == Transporti == Transport yoʻli uzunligi 2,12 ming km, umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari uzunligi 13,6 ming km, jumladan, qattiq qoplamali yoʻllar uz. 11,6 ming km. Asosiy dengiz porti – Turkmanboshi. Turkmanboshi – Boku, Bekdash – Boku yoʻnalishi boʻyicha temir yoʻlli dengiz paromi mavjud. Amudaryo va Qoraqum kanalida kema katnaydi. Truboprovod transporti mavjud. Neft va gaz quvurlari, jumladan, Vishka – Turkmanboshi, Cheleken – Turkmanboshi neft quvurlari mavjud. T. chetga tabiiy gaz, neft va neft mahsulotalari, paxta, mineral oʻgʻit va boshqa chiqaradi. Chetdan mashina va uskunalar, kora metallar, transport vositalari, kiyimkechak, poyabzal, don, kandshakar oladi. Rossiya, Ukraina, Oʻrta Osiyo mamlakatlari va Qozogʻiston bilan savdo qiladi. T.ning Oʻzbekiston Respublikasi bilan tashki savdo aylanmasi 2003-yilda 2002-yilga nisbatan 17,3 % ortdi va Oʻzbekiston Respublikasining tashki savdosidagi ulushining 1,3 % ni tashkil etdi. Pul birligi – manat hisoblanadi == Tibbiy xizmati == Davlatga karashli tibbiyot muassasalari bilan bir qatorda xususiy shifoxonalar ham bor. Vrachlar Ashxobod tibbiyot institutida tayyorlanadi. Mashhur kurortlari: Bayramali, Feruza iqlimiy, Archman balneologiya va Mullaqora balchiq bilan davolash sanatoriylari. == Maorifi, ilmiy va madaniymaʼrifiy muassasalari == Maorifi boshlangʻich, toʻliqsiz oʻrta va umumiy oʻrta taʼlim maktablaridan iborat. Oʻrta maxsus taʼlim oʻquv yurtlari turli kasblarni oʻrgatadi. T.da bir qancha oliy oʻquv yurti, jumladan, Ashxobodda T. universiteta, politexnika, qishloq xoʻjaligi., pedagog, sanʼat, tibbiyot, xalq xoʻjaligi va boshqa institutlar, Turkmanobodda pedagogika instituti mavjud.institutlar uning tarkibidagi institutlardan tashqari Sil kasalliklari instituti, Koʻz kasalliklari instituti, Nevrologiya va fizioterapiya instituti, Radiologiya va rentgenologiya instituti, Onkologiya instituti, Chorvachilik va veterinariya instituti, Tuproqshunoslik instituti va boshqa ilmiy muassasalarda olib boriladi. T.da T. davlat kutubxonasi bir qancha teatr, sirk, 15 davlat muzeyi, shu jumladan, Ashxobodda T. tarixi muzeyi, tasviriy sanʼat muzeyi, „Nisa“ tarixiymadaniy qoʻriqxona va boshqa madaniymaʼrifiy muassasalar mavjud. == Matbuoti, radioeshittirishi, telekoʻrsatuvi == T.da 20 ta gaz. va jurnali, jumladan, rus tilida „Neytralnoʻy Turkmenistan“ („Betaraf Turkmaniston“), turkman tilida „Turkmenistan“ gaz.lari nashr etiladi. T.davlat axborot agentligi (TURKMANPRESS), T. milliy teleradiokompaniya faoliyat yuritadi. T.da muntazam radioeshittirish 1927-yildan, televizion koʻrsatuvlar 1959-yil noyabrdan boshlangan. Adabiyoti xalq ogʻzaki ijodiyotidan boshlangan. Oʻrta Osiyo xalklarining mushtarak asari boʻlmish „Kitobi dadam Qurqut“ oʻgʻuz elati hayotini tasvirlaydi. „Shohsanamgʻarib“, „Sayot va Hamro“, „Goʻroʻgʻli“, „Layli va Majnun“, „Yusuf va Zulayho“ kabi dostonlarning turkman variantlari keng tarqalgan. 18-asrda turkman shoirlari nazm tilini xalq tiliga yaqinlashtirdilar. Mahtumquli adabiyetda yangi yoʻnalishni boshlab berdi. 18-asr oxiri – 19-asr boshlarida Durdi Shoir, Saidiy, Ziloliy, Misqinqilich, Andalib, Shaydoiy, Ozodiy, Gʻoyibiy, Kamina turkman adabiyoti rivojiga katta hissa qoʻshdilar. 19-asrda yashab ijod etgan turkman shoirlari ijodida lirika yetakchi janr boʻldi. Asl muhabbatni madh etuvchi „Zuhro va Tohir“ dostonining muallifi Mullanafas turkman adabiyotidagi lirika janrining yorqin namoyandasidir. 20-asr 20-yillarida badiiy nasrchilik rivojlana boshladi. Shoir va yozuvchilardan Yoqub Nosirli, B. Kerboboyev, N. Sarixonov, A. Durdiyev, X. Deryayev, dramaturglardan A. Karliyev, B. Omonov va boshqa adiblar hikoya, qissa, roman va pyesalarida xalq hayoti, quvonch va tashvishlarini haqqoniy tasvirlashga intildilar. 1934-yil T. yozuvchilar uyushmasi tashkil etildi. 1928-yildan yozuvchilarning oylik adabiybadiiy jurnali nashr etila boshladi. Ikkinchi jahon urushi yillari turkman adiblari bosqinchilarga qarshi xalq nafratini ifodalovchi nazmiy va nasriy asarlar yaratdilar. Jumladan, Yo. Nosirlining „Leytenantning oʻlimi“, P. Nurberdiyevning „Vatanparvar chol“ dostonlari, K,. Seytliyevning sheʼrlari, D. Xoldurdining „Oqxalatli qiz“ dostoni va boshqa asarlarda urush va turkman xalqining front orqasidagi fidoiyligi oʻz aksini topgan. Urushdan keyingi turkman adabiyotida tinchlik uchun kurash, odamlar oʻrtasidagi munosabat asosiy mavzu boʻldi. 50-yillarda A. Otajonov, M. Saidov, K. Qurbonnapasov, A. Xaydov va boshqa adabiyotga kirib keldilar. 60—70-yillardan yirik nasriy asarlar adabiyetda yetakchi oʻrin egalladi. Qilich Quliyevning „Qora karvon“, Beki Seytoqovning „Birodarlar“, X. Deryayevning „Qismat“ romanlari va boshqa yaratiddi. B. Kerboboyev, X. Ismoilov, M. Garriyev, K. Tangriquliyev, A. Boymurodovlar bolalar adabiyetiga qiziqarli asarlari bilan hissa koʻshdilar. 20-asrning 2yarmida yirik nasriy asarlar adabiyetda yetakchi oʻrin egalladi. B. Xudoynazarov, A. Kurbonov, O. Okmamedov, Ya. Mametyev, T. Jumageldiyev va boshqa adiblarning romanlari bosilib chiqdi. A. Murodov, U. Abdullayev, J. Allakov, R.Rajabovlar adabiyotshunoslik va adabiy tanqid sohasida barakali ijod qildilar. Boshqa xalqlar adiblari, jumladan, oʻzbek yozuvchilarining eng yaxshi asarlarini turkman tiliga tarjima qilishga katta ahamiyat berib kelindi. == Meʼmorligi va tasviriy sanʼati == {{keng tasvir|Panorama_of_Ashgabat.jpg|1000px|}} Turkmaniston hududida qad. manzilgoxlar (Ashxobod yaqinidagi Jaytun va Passajiktepa) qoldiqlari saqlanib qolgan. Bundan tashkari, yirik qishloklarning qoddiqlarini ham uchratish mumkin (Namozgohtepa, Ulugʻtepa, Oltintepa). Turli davrlarda mustahkam devorlar bilan oʻralgan shaharlar (Marvdagi Erkqalʼa, Kaushut yaqinidagi Elkentepa) vujudga kelgan. Mil. 5— 7-asrlarda xom gʻisht va paxsadan qoʻrgʻonlar, 2 qavatli koʻshklar qurildi. 11 – 12-asrlarda shaharlarda [[masjid]], Madrasa, karvonsaroy, timlar, maqbaralar, turar joy mahallalari barpo etildi (Abu Sayd maqbarasi, Abulfazl maqbarasi va boshqalar). Pishiq gʻishtdan mahobatli imoratlar qurilib, tomi gumbaz shaklida ishlana boshladi. 12-asrda binolarni bezashda bir tomoni sirlangan gʻisht va koshindan foydalanish rayem boʻldi. Maqbaralar oʻziga xos meʼmoriy shaklda bunyod etilgan. Marvdagi Sulton Sanjar matsbarasi, Koʻhna Urganchdagi Najmiddin Kubro maqbarasi, Faxriddin Roziy matsbarasi, Sulton Takash maqbarasi va boshqa sirkorlik va naqshkorlik usulida serhasham bezatilgan. Marvdan Xorazmga borish yoʻlidagi Oqchaqalʼa, Choshqalʼa, Doyaxotin karvonsaroyi ichki hovlisining 4 tomoni peshayvonli qilib qurilgan. 14—15-asrlarda Temuriylar davri meʼmorligiga xos mahobatli va peshtokli binolar qurila boshladi. 19-asr 2yarmida Krasnovodsk, Ashxobod, Chorjoʻy, Bayramali, Qizilarvot kabi yangi shaharlar paydo boʻldi. Ammo koʻchmanchi qabilalar hamon kigiz oʻtovda yashar edi. 20-asrning oʻrtalaridan turkman meʼmorlari uyjoy qurilishida issiq iklim sharoitini qisobga ola boshlagan boʻlsalar, 1948-yil Ashxobod zilzilasidan soʻng shaharsozlikning T. uchun alohida usullarini ishlab chiqdilar. 60—70-yillar meʼmorligida sodda shakllarga intilish kuchaydi, 70— 80-yillarda meʼmorlik bilan bezak sanʼatini birga qoʻshib, atrofdagi manzaraga moslashuv tamoyillari ustunlik qila boshladi (A. Ahmedov va F. Ahmedov rahbarligida ijodiy jamoalar loyihalagan „Ashxobod“ mehmonxonasi, „Ayna“ restorani, Davlat banki, Qurilish banki binolari). Badiiy hunarmandlikda kulollik (8-asrdan qolipaki naqshlangan sirsiz sopol idishlar), badiiy toʻquv, zargarlik, gilamdoʻzlik rivojlangan. Ayniqsa, 18—20-asrlarda geometrik shaklli naqshlar bilan bezatilgan kizil, jigarrang, taka, salor, yovmut gilamlari badiiy kimmati bilan mashhur boʻlgan. Zamonaviy tasviriy sanʼat T.da 19-asrning 2yarmida paydo boʻla boshladi. N. N. Karazin, K. S. Mishin, Nazar Yovmutiy turkmanlar turmushining ijtimoiy jihatlarini ifodalashga harakat qildilar. 20-asrning 20-yillarida „Sharq sanʼati zarbdor maktabi“ ochilgach, T.da professional badiiy taʼlim yoʻlga qoʻyildi. Shu maktabda tahsil olgan B. Nurali, S. N. Beklarov, keyinchalik ularning safiga qoʻshilgan Yu. P.Daneshvar, I. Klichev, A. Hojiyev, A. Quliyev, N. Xoʻjamuhamedov, A. va Ch. Omongeldiyevlar tasviriy sanʼatni rivojlantirishga muhim hissa qoʻshdilar. 20-asrning 2yarmida turkman badiiy sanʼatida grafika, dastgoh gravyurasi, natyurmort, avtoportret, teatr va kino bezakchiligi kabi janrlar rivoj topdi. Istiklol yillari T. tasviriy sanʼatida milliylikka eʼtibor kuchaydi. Dastgoh rangtasviri, grafika, maxrbatli haykaltaroshlik rivojlandi. Keksa avlod vakillaridan I. Kdichev, A. Almamedov, shuningdek, Sh. Akmuhammedov, A. Muhammedov, Ya. Bayramov, J. Amandurdiyev, Ch. Amandurdiyev, G. Guseynov, A. Murodaliyev, K. Nurmurodov va boshqa samarali ijod qilmoqdalar. Chunonchi, Sh. Akmuhammedov ijodida oʻtmish bilan hozirgi kunning uzviy bogʻliqligini koʻrsatish, milliy estetik tamoyillarni ifodalash, Ya. Bayramov ijodida dadil novatorlik, atrof muhitni, umuman hayotni falsafiy talqin qilishga intilish seziladi. 1939-yil T. Rassomlar uyushmasi va 1994-yil Milliy Badiiy akademiya tashkil etilgan. == Musiqasi == Anʼanaviy shakllari qad. ironii elatlar musiqa ijodi hamda turkoʻgʻiz qabilalarining musiqa anʼanalari negizida qaror topgan. Parfiya poytaxti Niso, Margʻiyona poytaxti Marv, Saraxsdan topilgan arxeologik yodgorliklari islomgacha boʻlgan musiqa madaniyati (musiqa cholgʻulari) haqida tasavvur beradi. Saljuqiylar davlati davri (11—12-asrlar)da turkmanlarning musiqa madaniyati ravnaq topdi. Turkman xalq qoʻshikdari orasida dehqon jamoalari hayotiga xos mavsum marosim qoʻshiqlari („Yilan oyni“, „Chemche gelin“, „Ximmil“, „Xeshelle“ va boshqalar), shuningdek, oilaviy marosim va maishiy („Xushroy“, „Edemekrem“, „Oʻlan“, „Azadi“, „Chapak“, „Zikir“, „Xuvdi“, „Agi“) qoʻshiqlari, bayram va sayillarda ayollar ijro etadigan „Lyale“, „Mavrike“ kabi janrlar keng oʻrin olgan. Musiqa cholgʻulari orasida qad. xizlavuk, juljul, gopuz (changqoʻbiz) hamda puflama tuyduklar, doirasimon deprek, dutor va gʻijjaklar mavjud. Ayniqsa, turkman dutor kuylari (Qirqlar, Saltikdar, Muqamlar) shakli murakkabligi, nolalarga boyligi bilan ajralib turadi. Milliy professional musiqa yoʻllari turkman baxshi va sozandalar ijodida namoyon boʻladi. Baxshilar dutor (dutor va gʻijjak, baʼzida gargituyduklar) joʻrligida qahramonlik va ishqiy mavzudagi („Goʻroʻgʻli“, „Nejeb oʻgʻlon“, „Sayot va Hamro“, „Shohsanam va Gʻarib“ kabi) dostonlarni mahorat bilan, maxsus kuylash usullaridan keng foydalanib ijro etadilar. 1929-yil Ashxobodda badiiy texnikum musika boʻlimi bilan birga ochildi (1935-yildan musiqa bilim yurtiga aylantirilgan). Ilk turkman kompozitorlari A. Kuliyev, V. Muxatov, D. Ovezovlar yetishib chiqdi. 1929-yil simfonik orkestr, 1934-yil xor, 1941-yil Opera va balet teatri tashkil etildi. 1941—45 yillarda „Zuhro va Tohir“, „Shohsanam va Gʻarib“ operalari, „Aldar koʻsa“ baleti yaratildi. Kompozitor A. Shaposhnikov bilan V. Muxatovning „Kamina va qozi“ hajviy operasi, M. Ravich bilan N. Muxatovning „Zoʻraki tabib“ baleti, A. Quliyev, A. Shaposhnikov, V. Ahmedovning orkestr uchun yozgan konsertlari 50—60-yillardagi turkman musiqasining yutugʻi boʻldi. 70—80ylarda turkman musiqasi uslubida yangi siljish sodir boʻldi. Kompozitorlardan Ch. Nurimov („Garmselning oʻlimi“, „Qoʻhitang fojiasi“ baletlari, simfonik konsertlari), N. Xolmamedov (vokal qoʻshiklari), A. Agajikov („Soʻna“ va „Taxdikali tun“ operalari, „Feruza“ baleti), R. Ollayorov (oratoriya va simfoniyalari) yangi ifoda usullaridan foydalandilar. Ch. Ortiqov, D. Nuriyev kabi yosh kompozitorlar ijod kila boshladi. Ijrochilar orasida dirijyor X. Allanurov, xonandalardan A. Annaquliyeva, M. Quliyeva, M. Shaxberdiyeva, raqqos va raqqosalardan G. Musayeva, A. Pursiyanovlar mashhur. Ashxobod va Toshhovuzda musiqali drama teatrlari, Ashxobodda Milliy konservatoriya, Ashxobod, Mari va Turkmanobodda musiqa va sanʼat bilim yurtlari, turli shaharlarda musiqa maktablari bor. == Teatri == 1918-yildan havaskor teatr toʻgaraklari tuzila boshladi. 1926-yil dastlabki millim drama studiyasi tashkil etildi. Unda dramaturglar K. Burunov, A. Kaushutov, rejissor Yu. Alimzoda dare berdilar, Suray Murodova, A. Qulmamedov, K. Berdiyev, O. Durdiyeva, K. Qulmurodov va boshqa aktyorlar tahsil oldilar. 1929-yil shu studiya negizida turkman teatri (hozirgi Mullanafas nomidagi drama teatri) barpo etildi. Unda B. Kerboboyevning „Yuksalish“, A. Karliyevning „Ayna“ pyesalari va chet el dramaturglarining asarlari sahnalashtiriddi. Mari, Karki, Qizilarvot va boshqa shaharlarda yangi teatrlar ochildi. 20-asrning 2yarmida turkman teatrlarida G. Muxtorov, K. Seytliyev, B. Omonov, Q. Quliyev, A. N Ostrovskiy, U.Shekspir pyesalari qoʻyildi. Teatr jamoalari orasida Ashxoboddagi yosh tomoshabinlar teatri, Maridagi Kamina nomli drama teatri, Turkmanoboddagi musikali drama teatri, sanʼat arboblaridan B. Omonov, A. Durdiyev, M. Cherkezov, M. Kirillov, S. Otayeva, T. Gʻafurova, N. Suyunova, M. Aymedovalar mashhur. == Kinosi == 1926-yil kinofabrika tashkil etildi, keyinchalik u „Turkmanfilm“ga aylantirildi (hozirgi A. Karliyev nomidagi kinostudiya). Shu yerda dastlabki hujjatli filmlar – „Oq oltin“ (1929, rejissor A. Vladichuk), „Choʻlda birinchi“ (1932, rejissor M. Bistritskiy), „Misli koʻrilmagan voqea“ (1936) yaratildi. Dastlabki badiiy filmlar – „Unutib boʻlmaydi“ (1931, rejissor D. Poznanskiy), „Yetti yurak“ (1935, rejissor N. I. Tixonov), „Men qaytaman“ (1935, rejissor A. Ledashchev), „Dursun“ (1940, rejissor Ye. IvanovBarkov) ekranga chiqarildi. 40—50-yillarda yaratilgan filmlar („Olisdagi kelin“, „Keksa Ashirning hiylasi“, „Oila nomusi“, „Birinchi imtihon“) muvaffaqiyat qozonmadi va tanqidga uchradi. 60-yillarda voya ga yetgan X. Narliyev, K. Yazxonov, M. Qurbonklichev, Ya. Saidov, M. Suyunxonov kabi yosh rejissorlarning ijodi kinematografiyani jonlantirdi. B. B. Mansurovning „Musobaqa“ filmi (1964) goyaviy yetukligi, ifoda vositasining taʼsirchanligi bilan ajralib turadi. Unda murakkab insoniy muammolar tarixiy voqealar asosida hal etilgan boʻlsa, oʻsha rejissorning „Chanqovni bosish“ filmida (1967) mazkur muammolar zamonaviy voqeliqda ifodalab berilgan. „Mahtumquli“ (1968) va „Maqom sirlari“ (1974) filmlari tarixiy shaxslarga bagʻishlangan. X. Narliyevning „Qoraqum, soyada 45°“ (1983) filmida gazchilarning hayoti tasvirlangan. Yosh rejissor X. Kakaboyevning „Otam qaytsinchi, kurasan“, X. Narliyevning „Jamol daraxti“ filmlari turkman kinematografiyasining soʻnggi yillardagi yutuqla]ei jumlasiga kiradi. == Oʻzbekiston – Turkmaniston adabiy va madaniy aloqalari == Oʻzbek va turkman xalqlari azaldan iqtisodiy, madaniy va adabiy sohalarda hamkorlik kilishgan. Ayni paytda Mahtumqulining sheʼrlarini bilmagan va kuylamagan oʻzbek xrfizi yoʻq desa boʻladi. Andalib oʻzining „Layli va Majnun“, „Yusuf va Zulayho“ dostonlarini Navoiy va Durbek asarlaridan taʼsirlanib yozgan. Mahtumqulining tanlangan sheʼrlar toʻplami oʻzbek tilida bir necha marta nashr etildi. Gʻafur Gʻulom va Berdi Kerboboyev, Abdulla Qahhor va Beki Seytoqov, Zulfiya va Tovshan Esanova, Asqad Muxtor va Qora Seytliyev kabi oʻzbek va turkman yozuvchishoirlari oʻrtasidagi doʻstlik adabiy aloqalar tarixida muhim oʻrin egallaydi. B. Kerboboyevning „Dadil qadam“, „Oysulton“, „Nebitdogʻ“ romanlari, X. Deryayevning „Qismat“ romanepopeyasi, Mullanafas, Andalib, Kamina, B. Kerboboyev sheʼrlari, Ota Kavshutovning „Nebitdogʻ etaklarida“ romani, Q. Quliyevning „Qora karvon“ romani, T. Togʻanovning „Durlar xazinasi“ qissasi va boshqa asarlar oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Turkman dramaturgiyasining „Mahtumquli“ (B. Kerboboyev), „Oila nomusi“, „Kim aybdor?“ (X. Mutalov) singari namunalari oʻzbek teatrlarida sahnalashtirilgan. Oʻz navbatida, H.X,.Niyoziyning „Boy ila xizmatchi“, A. Qaxdorning „Shohi suzana“, B. Rahmonovning „Yurak sirlari“, Sayd Ahmadning „Kelinlar qUzgʻoloni“ pyesalari turkman teatrlarida namoyish qilindi. Turkman adiblarining (B. Kerboboyev, J. Orazov, B. Seytokrv, O. Otajonov va boshqalar) Oʻzbekiston, oʻzbek shoir va adiblarining (Gʻ.Gʻulom, Shayxzoda, Mirtemir) Turkmaniston mavzuidagi asarlari muhim. <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> == Havolalar == * [http://sayokhat.wordpress.com/ Sayoxat znachit puteshestvie] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071016230530/http://sayokhat.wordpress.com/ |date=2007-10-16 }} – Fotografii Turkmenistana, Uzbekistana, Kazaxstana {{Osiyo_mamlakatlari}} {{Markaziy Osiyo}} {{Kaspiy dengizining atrofidagi davlatlar}} {{OʻzME}} [[Turkum:Oʻrta Osiyo]] [[Turkum:BMT aʼzolari]] [[Turkum:Turkmaniston| ]] [[Turkum:Davlatlar]] {{chala}} bzlmdw9nskqsd302hnjwbpnftgd4vtr 5996902 5996901 2026-04-15T16:08:03Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Davlatlar]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996902 wikitext text/x-wiki {{Turkmaniston_info|Tkm=Jon boshiga 20,657 $}} [[Tasvir:Университет (РТСУ) в Душанбе (6).jpg|200px|right|thumb|Turkmanlar]] '''Turkmaniston''' ([[Turkman tili|turkmancha]]: ''Türkmenistan''), '''Turkmaniston Respublikasi''' [[Markaziy Osiyo]]dagi rivojlangan davlat boʻlib, shimoli-gʻarbda [[Qozogʻiston]], shimol va sharqda [[Oʻzbekiston]], janubi-sharqda [[Afgʻoniston]], janubdan [[Eron]], janubi-gʻarbda va gʻarbdan [[Kaspiy dengizi]] bilan chegaradosh.Armiyasi kuchli va hozir qurol-yaroq va harbiy texnikalari zamonaviy. Mamlakatda haliyam maktablar, maktab kitoblari va Harbiy-hizmat bepul. Hozirda maydoni 491.200 km². Tez boyib va rivojlanayotgan davlatlardan biri. YIM (ХQТ) 2024-yil roʼyxati boyicha-AQSh$- 1,52 trln dollar. Jon boshiga AQSh$- 15 285 dollar . Pul birligi - [[Manat]]. Ayni paytda 1 Manat-3,5 $ (4000-5000 som)-ga teng. [[Ashxobod]] – mamlakatning poytaxti va eng yirik shahri. 2015-yilda ''Тurkmaniston'' oʼzining TurkmenAlem nomli zamonavi sputnigini uchurdi, va u haliyam yuqori hizmat koʻrsatib kelmoqda. Mamlakat aholisi 7 millionni tashkil etadi. Turkmanstonda yashovchi oʻzbeklarning bergan maʼlumotlariga koʻra hozirda u yerda : Harbiy hizmat , maktablar va maktaip kitoblari bepul.Ortacha oylik maoshi 2400 Manat .1 litr benzin va salyarka narxi 2 manatga yetmaydi.Elektr tokiga bir oyda oʻrtacha 10 , gazga 15 Manat tolashadi.1 kg goʻsht narxi oʻrtacha 45 manat.WiFi toʻlovlari bir oʻyiga 50 manat. Har yili oylik maoshlar, pensiya, stipendiyalar 10% koʻpayib bormoqda. (2024-yil malumotlariga kora) Turkmaniston asrlar davomida sivilizatsiyalar chorrahasida boʻlgan. Oʻrta asrlarda Marv islom dunyosining buyuk shaharlaridan biri va [[Buyuk Ipak yoʻli]]dagi muhim toʻxtash joyi boʻlgan. [[1881-yil]]da [[Rossiya imperiyasi]] tomonidan qoʻshib olingan Turkmaniston keyinchalik Oʻrta Osiyoda boshqa davlatlar kabi ''bolsheviklarga'' qarshi harakat qildi.Turmanistonni bosib olish ruslarga juda kimmatga tushgan. Turkmanlar Rus koshinlariga juda katda talofat yetgazgan. [[1925-yil]]da Turkmaniston [[Sovet Ittifoqi]]ning tarkibiy respublikasi, Turkmaniston Sovet Sotsialistik Respublikasi ([[Turkmaniston SSR]]) ga aylandi; [[1991-yil]]da Sovet Ittifoqi ''parchalanganidan'' keyin mustaqillikka erishdi. Turkmaniston tabiiy gaz zaxiralari boʻyicha dunyoda toʻrtinchi oʻrinni egallaydi. Birgina tabiiy gazni quvurlar orqali eksport qilishdan oʻyiga milliardlab dollar daromad koʻradi. Mamlakatning katta qismini [[Qoraqum|Qoraqum choʻl]]lari qamrab olgan. [[1993-yil]]dan [[2017-yil]]gacha fuqarolar davlat tomonidan elektr energiyasi, suv va tabiiy gazni bepul olishgan.hozir ham judayam arzon olishadi. Suveren Turkmaniston davlatini Prezident [[S.N]] [[2006-yil]]da vafotigacha umrbod boshqargan. Keyin Gurbanguli [[2007-yil]]da prezident etib saylangan (u ilgari vitse-prezident, keyin prezident vazifasini bajaruvchi boʻlgan). 2022-yil 12-martda oʻtkazilgan saylovlarda ''Gurbanguli Berdimuhamedovning'' oʻgʻli ''Sardor Berdimuhamedov'' 72.97% ovoz olib, prezidentlikka saylandi. == Davlat tuzumi == Turkmaniston – betaraf davlat. 1995-yil 12-dekabr Turkmanistonga betarafligi kuni. Amaldagi Konstitutsiyasi 1999-yil 18-mayda qabul kilingan. Davlat boshligʻi – prezident (2022-yildan Sardor Berdimuhamedov). Qonun chiqaruvchi hokimiyatni Majlis (parlament), ijrochi hokimiyatni Vazirlar Mahkamasi (hukumat) amalga oshiradi. == Tabiati ya'ni yashash joyi == Turkmaniston hududining aksariyati tekislikdan iborat boʻlib, qariyb 4/5 qismi Turon tekisligi (Qoraqum choʻli)da joylashgan. Faqat janubida tepaliklar va oʻrtacha balandlikdagi [[togʻlar]] bor. shimolida Qoraboʻgʻozgoʻl, Krasnovodsk, Turkman qoʻltiqlari, Krasnovodsk, Darja, Cheleken yarim orollari va kum tillari bor. Dengiz sohili past, qumli. T. janubida Kopetdogʻ togʻlari (eng baland joyi 2942 m – Rizo choʻqqisi), undan shimoli-gʻarbda Kichik Bolxon (777 m gacha) va Katta Bolxon (1881 m gacha) togʻlari joylashgan. Janubi-sharqdagi Bodxiz qirlari (eng baland joyi 1267 m) va Qorabel qirlari (eng baland joyi 984 m) oʻrtasidan Murgʻob daryosi oqib oʻtadi. Chekka janubi-sharqda Hisor tizmasining Koʻhitang tarmogʻi (bal. 3139 m – T.ning eng baland nuktasi) bor. T.ning gʻarbida Krasnovodsk platosi, shimoli-gʻarbida Ustyurt platosining janubiy chekkasi, undan janubida esa Orqa Oʻzboʻy burmali rayoni yotadi. Kaspiy boʻyi pasttekisligida Nebitdogʻ (39 m), Boyadogʻ (134 m), Qumdogʻ, Manjuqli (27 m) va boshqa qirlar koʻtarilib turadi. Kopetdogʻ tekisligidan shimoliy va shimoli-sharqda Qoraqum choʻli, Amudaryo va Tajan daryolari oraligʻida Janubi-Sharqiy Qorakum choʻli joylashgan. T.ning janubiy qismida tez-tez zilzila boʻlib turadi. Muhim qazilma boyliklari – neft va gaz; kumir, mirabalit, oltingugurt, kora va rangli metall, mis, alyuminiy, simob, molibden konlari aniklangan. Iqlimi keskin kontinental, qurgʻoqchil iqlim. Yozi issiq va quruq, qishi yumshoq, qor kam yogʻadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi shimoli-sharqda —5° dan Atrek daryosi atrofida 4° gacha, baʼzi yillarda Toshhovuz viloyatida absolyut minimal temperatura —32° gacha. Iyulda shimoliy sharqda 28°, janubida 32°, absolyut maksimal temperatura 49,9° gacha. T. hududining 80 %da doimiy oqar suv yoʻq; janubiy va sharqiy hududlardagina daryolar bor. Eng katta va sersuv dare – Amudaryo. Bu daryoning suvi Qoraqum kanali orqali Bahardengacha borgan —900&nbsp;km. Koʻllarning aksariyati shoʻr. Chuchuk suvli Yasxan koʻli Nebitdog shahrini ichimlik suv bilan taʼminlaydi. Tuproqlari – Ustyurt, Krasnovodsk, Orka Unguz platolarida surqoʻngʻir, togʻ etaklari, togʻ yon bagʻirlarining quyi qismida, togʻ oldi tekisliklarida, togʻlarning quyi mintaqasida boʻz tuproq, yuqorirokda toʻq boʻz, togʻ tepalarida togʻqoʻngʻir tuproqlar tarqalgan. Qoraqum choʻlining aksariyatini qum egallagan; pastqam joylarda taqir, shoʻrxok, daryo vodiylarida oʻtloqiboʻz va allyuvialoʻtloqi tuproklar bor. T. hududining taxminan 2 % sugʻoriladi. T.ning oʻsimlik va hayvonot dunyosi xilmaxil. Qumli choʻllarda oq va qora saksovul, qandim, cherkez, quyonsuyak, astragal kabi butalar, shoʻrxok yerlarda yulgʻun, sarisazan, shoxilak va boshqa, daryo vodiylaridagi toʻqaylarda bachki teraktol va jiydazorlar, Kopetdogʻ oldi choʻllarida va qirlarda shuvoq va har xil efemer oʻtlar, togʻlarning 1500 m dan yuqori qismida archa, Gʻarbiy Kopetdogʻ daralarida yovvoyi tok, olma, olcha, bodom, anor, yongʻoq, anjir, pista daraxtlari oʻsadi. Hayvonot dunyosi – choʻlda quyon, boʻri, tulki, chiyaboʻri, jayran, togʻlarda qoplon, arxar, morxoʻr, Amudaryo vodiysida toʻngʻiz, kiyik, qirgʻovul va boshqa yashaydi. Daryo va suv omborlarida baliq koʻp. T. hududida Badxiz, Krasnovodsk, Repetek va boshqa qoʻriqxonalar bor. Aholisining aksariyati turkmanlar; shuningdek, rus, qozoq, tatar, ukrain, arman, ozbeklar ham yashaydi. Shahar aholisi 45 %. Rasmiy til – turkman tili. Dindorlari, asosan, sunniy musulmonlar. Yirik shaharlari: Ashxobod, Turkmanobod, Toshhovuz, Mari, Turkmanboshi. == Turkmaniston Tarixi == === Qadimgi va o‘rta asrlar === Hozirgi Turkmaniston hududi qadimdan O‘rta Osiyodagi muhim madaniy va savdo markazlaridan biri bo‘lgan. Bu yerda qadimgi [[Marg‘iyona]] va [[Parfiya davlati]] kabi sivilizatsiyalar rivojlangan. [[Merv]] shahri Ipak yo‘lining eng yirik markazlaridan biri hisoblangan. VII–VIII asrlarda hudud [[Arab xalifaligi]] tarkibiga kiritilib, islom dini keng tarqaldi. Keyingi asrlarda turkman qabilalari shakllanib, hudud XI asrda [[Saljuqiylar imperiyasi]] tarkibida muhim siyosiy va madaniy rol o‘ynadi. === Mo‘g‘ullar bosqini === XIII asrda Turkmaniston hududi [[Mo‘g‘ullar imperiyasi]] tomonidan bosib olindi. 1221-yilda [[Merv]] shahri vayron qilinishi natijasida hudud iqtisodiy va madaniy inqirozga uchradi. === Temuriylar va xonliklar davri === XIV–XV asrlarda hudud [[Temuriylar davlati]] ta’siri ostida bo‘lgan. Keyinchalik turkman qabilalari [[Buxoro xonligi]] va [[Xiva xonligi]] bilan turli siyosiy va iqtisodiy aloqalarda bo‘lgan. === Rossiya imperiyasi davri === XIX asrning ikkinchi yarmida Turkmaniston hududi [[Rossiya imperiyasi]] tomonidan bosib olindi. 1881-yildagi [[Gökdepe jangi]]dan so‘ng hudud imperiya tarkibiga to‘liq kiritildi va [[Kaspiyorti viloyati]] tarkibida boshqarildi. === Sovet davri === 1917-yilgi inqilobdan keyin hududda sovet hokimiyati o‘rnatildi. 1924-yilda [[Turkmaniston SSR]] tashkil etilib, u [[Sovet Ittifoqi]] tarkibiga kirdi. Sovet davrida paxtachilik va sanoat rivojlandi, ko‘chmanchi aholi asta-sekin o‘troq hayot tarziga o‘tkazildi. == Xoʻjaligi == [[Fayl:Turkmen_man_with_camel.jpg|alt=|right|250x250px]] Turkmaniston – agrar industrial mamlakat. Milliy daromad tarkibida sanoatning ulushi 50 %, qishloq xoʻjaligi.niki 18 %, xizmat koʻrsatish sohasiniki 32 %. Sanoatining yetakchi tarmoklari: gaz va neft qazib chiqarish, energetika, kimyo, mashinasozlik, yengil (qishloq xoʻjaligi. xom ashyosini qayta ishlash), oziq-ovqat (yogʻmoy, vinochilik), binokorlik materiallari sanoati. Buzmayin GRES, Turkmanboshi, Nebitdogʻ, Turkmanobod, Mari, Gugurtdogʻda issiqlik elektr styalari barpo etilgan. Yiliga oʻrtacha 10,5 mlrd. kVt soat elektr energiya hosil qilinadi. Neft qazib chiqarish va uni qayta ishlash T.ning gʻarbiy rnlarida olib boriladi, Cheleken gʻarbida dengiz tubidan neft qazib olinadi. Asosiy gaz konlari: Gazoʻchoq, Naip, Shatlik, Gugurtdog va boshqa Neftni kayta ishlash tarmogʻida benzin, kerosin, dizel yonilgʻisi, mazut, bitum, elektrodli koks, kir yuvish vositalari, kimyo sanoatida natriy sulfat, yod, brom, oltingugurt, mineral oʻgʻit, oltingugurt kislotasi, superfosfat, ftorli alyuminiy ishlab chikariladi, mashinasozlik va metallsozlik korxonalarida teplovoz va avtomobillar taʼmirlanadi, markazdan qochirma neft nasoslari, kultivator, elektr kabeli, gaz plitalari, oziq-ovqat sanoati uchun uskunalar ishlab chiqariladi. Yengil sanoat paxta, jun, pillani dastlabki qayta ishlash, ip gazlama, jun va ipak gazlama, trikotaj ishlab chiqarish., qorakoʻl oshlash, pillakashlik, tikuvchilik, koʻnchilik, poyabzal korxonalaridan iborat. Yogochsozlik, poligrafiya, shisha sanoati ham muhim oʻrin oladi. Asosiy sanoat markazlari: Ashxobod, Toshhovuz, Turkmanobod, Mari, Turkmanboshi, Nebitdogʻ, Bayramali va boshqa Qishloq xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi – dehqonchilik. Unda paxtachilik asosiy oʻrin egallaydi. Vohalarda va togʻ yon bagʻirlarida yetishtiriladi (asosan, ingichka tolali paxta). Donli ekinlardan bugʻdoy, arpa, sholi, oq joʻxori va makkajoʻxori, yemxashak ekinlari, poliz ekinlaridan qovun, tarvuz yetishtiriladi. Bogʻ va tokzorlar bor. Atrek daryosi va uning irmoqlari boʻylarida subtropik ekinzorlar (anor, zaytun, anjir, bodomzorlar) bor. Chorvachilik qishloq xoʻjaligi.ning muhim tarmogʻi hisoblanadi. Togʻli joylarda qoramol, qoʻy, echki, yilqi boqiladi, tekisliklarda qorakoʻlchilik va tuyachilik, Turkmanobod, Ashxobod, Mari viloyatlarida pillachilik, suv havzalarida baliq xoʻjaligi rivojlangan. == Transporti == Transport yoʻli uzunligi 2,12 ming km, umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari uzunligi 13,6 ming km, jumladan, qattiq qoplamali yoʻllar uz. 11,6 ming km. Asosiy dengiz porti – Turkmanboshi. Turkmanboshi – Boku, Bekdash – Boku yoʻnalishi boʻyicha temir yoʻlli dengiz paromi mavjud. Amudaryo va Qoraqum kanalida kema katnaydi. Truboprovod transporti mavjud. Neft va gaz quvurlari, jumladan, Vishka – Turkmanboshi, Cheleken – Turkmanboshi neft quvurlari mavjud. T. chetga tabiiy gaz, neft va neft mahsulotalari, paxta, mineral oʻgʻit va boshqa chiqaradi. Chetdan mashina va uskunalar, kora metallar, transport vositalari, kiyimkechak, poyabzal, don, kandshakar oladi. Rossiya, Ukraina, Oʻrta Osiyo mamlakatlari va Qozogʻiston bilan savdo qiladi. T.ning Oʻzbekiston Respublikasi bilan tashki savdo aylanmasi 2003-yilda 2002-yilga nisbatan 17,3 % ortdi va Oʻzbekiston Respublikasining tashki savdosidagi ulushining 1,3 % ni tashkil etdi. Pul birligi – manat hisoblanadi == Tibbiy xizmati == Davlatga karashli tibbiyot muassasalari bilan bir qatorda xususiy shifoxonalar ham bor. Vrachlar Ashxobod tibbiyot institutida tayyorlanadi. Mashhur kurortlari: Bayramali, Feruza iqlimiy, Archman balneologiya va Mullaqora balchiq bilan davolash sanatoriylari. == Maorifi, ilmiy va madaniymaʼrifiy muassasalari == Maorifi boshlangʻich, toʻliqsiz oʻrta va umumiy oʻrta taʼlim maktablaridan iborat. Oʻrta maxsus taʼlim oʻquv yurtlari turli kasblarni oʻrgatadi. T.da bir qancha oliy oʻquv yurti, jumladan, Ashxobodda T. universiteta, politexnika, qishloq xoʻjaligi., pedagog, sanʼat, tibbiyot, xalq xoʻjaligi va boshqa institutlar, Turkmanobodda pedagogika instituti mavjud.institutlar uning tarkibidagi institutlardan tashqari Sil kasalliklari instituti, Koʻz kasalliklari instituti, Nevrologiya va fizioterapiya instituti, Radiologiya va rentgenologiya instituti, Onkologiya instituti, Chorvachilik va veterinariya instituti, Tuproqshunoslik instituti va boshqa ilmiy muassasalarda olib boriladi. T.da T. davlat kutubxonasi bir qancha teatr, sirk, 15 davlat muzeyi, shu jumladan, Ashxobodda T. tarixi muzeyi, tasviriy sanʼat muzeyi, „Nisa“ tarixiymadaniy qoʻriqxona va boshqa madaniymaʼrifiy muassasalar mavjud. == Matbuoti, radioeshittirishi, telekoʻrsatuvi == T.da 20 ta gaz. va jurnali, jumladan, rus tilida „Neytralnoʻy Turkmenistan“ („Betaraf Turkmaniston“), turkman tilida „Turkmenistan“ gaz.lari nashr etiladi. T.davlat axborot agentligi (TURKMANPRESS), T. milliy teleradiokompaniya faoliyat yuritadi. T.da muntazam radioeshittirish 1927-yildan, televizion koʻrsatuvlar 1959-yil noyabrdan boshlangan. Adabiyoti xalq ogʻzaki ijodiyotidan boshlangan. Oʻrta Osiyo xalklarining mushtarak asari boʻlmish „Kitobi dadam Qurqut“ oʻgʻuz elati hayotini tasvirlaydi. „Shohsanamgʻarib“, „Sayot va Hamro“, „Goʻroʻgʻli“, „Layli va Majnun“, „Yusuf va Zulayho“ kabi dostonlarning turkman variantlari keng tarqalgan. 18-asrda turkman shoirlari nazm tilini xalq tiliga yaqinlashtirdilar. Mahtumquli adabiyetda yangi yoʻnalishni boshlab berdi. 18-asr oxiri – 19-asr boshlarida Durdi Shoir, Saidiy, Ziloliy, Misqinqilich, Andalib, Shaydoiy, Ozodiy, Gʻoyibiy, Kamina turkman adabiyoti rivojiga katta hissa qoʻshdilar. 19-asrda yashab ijod etgan turkman shoirlari ijodida lirika yetakchi janr boʻldi. Asl muhabbatni madh etuvchi „Zuhro va Tohir“ dostonining muallifi Mullanafas turkman adabiyotidagi lirika janrining yorqin namoyandasidir. 20-asr 20-yillarida badiiy nasrchilik rivojlana boshladi. Shoir va yozuvchilardan Yoqub Nosirli, B. Kerboboyev, N. Sarixonov, A. Durdiyev, X. Deryayev, dramaturglardan A. Karliyev, B. Omonov va boshqa adiblar hikoya, qissa, roman va pyesalarida xalq hayoti, quvonch va tashvishlarini haqqoniy tasvirlashga intildilar. 1934-yil T. yozuvchilar uyushmasi tashkil etildi. 1928-yildan yozuvchilarning oylik adabiybadiiy jurnali nashr etila boshladi. Ikkinchi jahon urushi yillari turkman adiblari bosqinchilarga qarshi xalq nafratini ifodalovchi nazmiy va nasriy asarlar yaratdilar. Jumladan, Yo. Nosirlining „Leytenantning oʻlimi“, P. Nurberdiyevning „Vatanparvar chol“ dostonlari, K,. Seytliyevning sheʼrlari, D. Xoldurdining „Oqxalatli qiz“ dostoni va boshqa asarlarda urush va turkman xalqining front orqasidagi fidoiyligi oʻz aksini topgan. Urushdan keyingi turkman adabiyotida tinchlik uchun kurash, odamlar oʻrtasidagi munosabat asosiy mavzu boʻldi. 50-yillarda A. Otajonov, M. Saidov, K. Qurbonnapasov, A. Xaydov va boshqa adabiyotga kirib keldilar. 60—70-yillardan yirik nasriy asarlar adabiyetda yetakchi oʻrin egalladi. Qilich Quliyevning „Qora karvon“, Beki Seytoqovning „Birodarlar“, X. Deryayevning „Qismat“ romanlari va boshqa yaratiddi. B. Kerboboyev, X. Ismoilov, M. Garriyev, K. Tangriquliyev, A. Boymurodovlar bolalar adabiyetiga qiziqarli asarlari bilan hissa koʻshdilar. 20-asrning 2yarmida yirik nasriy asarlar adabiyetda yetakchi oʻrin egalladi. B. Xudoynazarov, A. Kurbonov, O. Okmamedov, Ya. Mametyev, T. Jumageldiyev va boshqa adiblarning romanlari bosilib chiqdi. A. Murodov, U. Abdullayev, J. Allakov, R.Rajabovlar adabiyotshunoslik va adabiy tanqid sohasida barakali ijod qildilar. Boshqa xalqlar adiblari, jumladan, oʻzbek yozuvchilarining eng yaxshi asarlarini turkman tiliga tarjima qilishga katta ahamiyat berib kelindi. == Meʼmorligi va tasviriy sanʼati == {{keng tasvir|Panorama_of_Ashgabat.jpg|1000px|}} Turkmaniston hududida qad. manzilgoxlar (Ashxobod yaqinidagi Jaytun va Passajiktepa) qoldiqlari saqlanib qolgan. Bundan tashkari, yirik qishloklarning qoddiqlarini ham uchratish mumkin (Namozgohtepa, Ulugʻtepa, Oltintepa). Turli davrlarda mustahkam devorlar bilan oʻralgan shaharlar (Marvdagi Erkqalʼa, Kaushut yaqinidagi Elkentepa) vujudga kelgan. Mil. 5— 7-asrlarda xom gʻisht va paxsadan qoʻrgʻonlar, 2 qavatli koʻshklar qurildi. 11 – 12-asrlarda shaharlarda [[masjid]], Madrasa, karvonsaroy, timlar, maqbaralar, turar joy mahallalari barpo etildi (Abu Sayd maqbarasi, Abulfazl maqbarasi va boshqalar). Pishiq gʻishtdan mahobatli imoratlar qurilib, tomi gumbaz shaklida ishlana boshladi. 12-asrda binolarni bezashda bir tomoni sirlangan gʻisht va koshindan foydalanish rayem boʻldi. Maqbaralar oʻziga xos meʼmoriy shaklda bunyod etilgan. Marvdagi Sulton Sanjar matsbarasi, Koʻhna Urganchdagi Najmiddin Kubro maqbarasi, Faxriddin Roziy matsbarasi, Sulton Takash maqbarasi va boshqa sirkorlik va naqshkorlik usulida serhasham bezatilgan. Marvdan Xorazmga borish yoʻlidagi Oqchaqalʼa, Choshqalʼa, Doyaxotin karvonsaroyi ichki hovlisining 4 tomoni peshayvonli qilib qurilgan. 14—15-asrlarda Temuriylar davri meʼmorligiga xos mahobatli va peshtokli binolar qurila boshladi. 19-asr 2yarmida Krasnovodsk, Ashxobod, Chorjoʻy, Bayramali, Qizilarvot kabi yangi shaharlar paydo boʻldi. Ammo koʻchmanchi qabilalar hamon kigiz oʻtovda yashar edi. 20-asrning oʻrtalaridan turkman meʼmorlari uyjoy qurilishida issiq iklim sharoitini qisobga ola boshlagan boʻlsalar, 1948-yil Ashxobod zilzilasidan soʻng shaharsozlikning T. uchun alohida usullarini ishlab chiqdilar. 60—70-yillar meʼmorligida sodda shakllarga intilish kuchaydi, 70— 80-yillarda meʼmorlik bilan bezak sanʼatini birga qoʻshib, atrofdagi manzaraga moslashuv tamoyillari ustunlik qila boshladi (A. Ahmedov va F. Ahmedov rahbarligida ijodiy jamoalar loyihalagan „Ashxobod“ mehmonxonasi, „Ayna“ restorani, Davlat banki, Qurilish banki binolari). Badiiy hunarmandlikda kulollik (8-asrdan qolipaki naqshlangan sirsiz sopol idishlar), badiiy toʻquv, zargarlik, gilamdoʻzlik rivojlangan. Ayniqsa, 18—20-asrlarda geometrik shaklli naqshlar bilan bezatilgan kizil, jigarrang, taka, salor, yovmut gilamlari badiiy kimmati bilan mashhur boʻlgan. Zamonaviy tasviriy sanʼat T.da 19-asrning 2yarmida paydo boʻla boshladi. N. N. Karazin, K. S. Mishin, Nazar Yovmutiy turkmanlar turmushining ijtimoiy jihatlarini ifodalashga harakat qildilar. 20-asrning 20-yillarida „Sharq sanʼati zarbdor maktabi“ ochilgach, T.da professional badiiy taʼlim yoʻlga qoʻyildi. Shu maktabda tahsil olgan B. Nurali, S. N. Beklarov, keyinchalik ularning safiga qoʻshilgan Yu. P.Daneshvar, I. Klichev, A. Hojiyev, A. Quliyev, N. Xoʻjamuhamedov, A. va Ch. Omongeldiyevlar tasviriy sanʼatni rivojlantirishga muhim hissa qoʻshdilar. 20-asrning 2yarmida turkman badiiy sanʼatida grafika, dastgoh gravyurasi, natyurmort, avtoportret, teatr va kino bezakchiligi kabi janrlar rivoj topdi. Istiklol yillari T. tasviriy sanʼatida milliylikka eʼtibor kuchaydi. Dastgoh rangtasviri, grafika, maxrbatli haykaltaroshlik rivojlandi. Keksa avlod vakillaridan I. Kdichev, A. Almamedov, shuningdek, Sh. Akmuhammedov, A. Muhammedov, Ya. Bayramov, J. Amandurdiyev, Ch. Amandurdiyev, G. Guseynov, A. Murodaliyev, K. Nurmurodov va boshqa samarali ijod qilmoqdalar. Chunonchi, Sh. Akmuhammedov ijodida oʻtmish bilan hozirgi kunning uzviy bogʻliqligini koʻrsatish, milliy estetik tamoyillarni ifodalash, Ya. Bayramov ijodida dadil novatorlik, atrof muhitni, umuman hayotni falsafiy talqin qilishga intilish seziladi. 1939-yil T. Rassomlar uyushmasi va 1994-yil Milliy Badiiy akademiya tashkil etilgan. == Musiqasi == Anʼanaviy shakllari qad. ironii elatlar musiqa ijodi hamda turkoʻgʻiz qabilalarining musiqa anʼanalari negizida qaror topgan. Parfiya poytaxti Niso, Margʻiyona poytaxti Marv, Saraxsdan topilgan arxeologik yodgorliklari islomgacha boʻlgan musiqa madaniyati (musiqa cholgʻulari) haqida tasavvur beradi. Saljuqiylar davlati davri (11—12-asrlar)da turkmanlarning musiqa madaniyati ravnaq topdi. Turkman xalq qoʻshikdari orasida dehqon jamoalari hayotiga xos mavsum marosim qoʻshiqlari („Yilan oyni“, „Chemche gelin“, „Ximmil“, „Xeshelle“ va boshqalar), shuningdek, oilaviy marosim va maishiy („Xushroy“, „Edemekrem“, „Oʻlan“, „Azadi“, „Chapak“, „Zikir“, „Xuvdi“, „Agi“) qoʻshiqlari, bayram va sayillarda ayollar ijro etadigan „Lyale“, „Mavrike“ kabi janrlar keng oʻrin olgan. Musiqa cholgʻulari orasida qad. xizlavuk, juljul, gopuz (changqoʻbiz) hamda puflama tuyduklar, doirasimon deprek, dutor va gʻijjaklar mavjud. Ayniqsa, turkman dutor kuylari (Qirqlar, Saltikdar, Muqamlar) shakli murakkabligi, nolalarga boyligi bilan ajralib turadi. Milliy professional musiqa yoʻllari turkman baxshi va sozandalar ijodida namoyon boʻladi. Baxshilar dutor (dutor va gʻijjak, baʼzida gargituyduklar) joʻrligida qahramonlik va ishqiy mavzudagi („Goʻroʻgʻli“, „Nejeb oʻgʻlon“, „Sayot va Hamro“, „Shohsanam va Gʻarib“ kabi) dostonlarni mahorat bilan, maxsus kuylash usullaridan keng foydalanib ijro etadilar. 1929-yil Ashxobodda badiiy texnikum musika boʻlimi bilan birga ochildi (1935-yildan musiqa bilim yurtiga aylantirilgan). Ilk turkman kompozitorlari A. Kuliyev, V. Muxatov, D. Ovezovlar yetishib chiqdi. 1929-yil simfonik orkestr, 1934-yil xor, 1941-yil Opera va balet teatri tashkil etildi. 1941—45 yillarda „Zuhro va Tohir“, „Shohsanam va Gʻarib“ operalari, „Aldar koʻsa“ baleti yaratildi. Kompozitor A. Shaposhnikov bilan V. Muxatovning „Kamina va qozi“ hajviy operasi, M. Ravich bilan N. Muxatovning „Zoʻraki tabib“ baleti, A. Quliyev, A. Shaposhnikov, V. Ahmedovning orkestr uchun yozgan konsertlari 50—60-yillardagi turkman musiqasining yutugʻi boʻldi. 70—80ylarda turkman musiqasi uslubida yangi siljish sodir boʻldi. Kompozitorlardan Ch. Nurimov („Garmselning oʻlimi“, „Qoʻhitang fojiasi“ baletlari, simfonik konsertlari), N. Xolmamedov (vokal qoʻshiklari), A. Agajikov („Soʻna“ va „Taxdikali tun“ operalari, „Feruza“ baleti), R. Ollayorov (oratoriya va simfoniyalari) yangi ifoda usullaridan foydalandilar. Ch. Ortiqov, D. Nuriyev kabi yosh kompozitorlar ijod kila boshladi. Ijrochilar orasida dirijyor X. Allanurov, xonandalardan A. Annaquliyeva, M. Quliyeva, M. Shaxberdiyeva, raqqos va raqqosalardan G. Musayeva, A. Pursiyanovlar mashhur. Ashxobod va Toshhovuzda musiqali drama teatrlari, Ashxobodda Milliy konservatoriya, Ashxobod, Mari va Turkmanobodda musiqa va sanʼat bilim yurtlari, turli shaharlarda musiqa maktablari bor. == Teatri == 1918-yildan havaskor teatr toʻgaraklari tuzila boshladi. 1926-yil dastlabki millim drama studiyasi tashkil etildi. Unda dramaturglar K. Burunov, A. Kaushutov, rejissor Yu. Alimzoda dare berdilar, Suray Murodova, A. Qulmamedov, K. Berdiyev, O. Durdiyeva, K. Qulmurodov va boshqa aktyorlar tahsil oldilar. 1929-yil shu studiya negizida turkman teatri (hozirgi Mullanafas nomidagi drama teatri) barpo etildi. Unda B. Kerboboyevning „Yuksalish“, A. Karliyevning „Ayna“ pyesalari va chet el dramaturglarining asarlari sahnalashtiriddi. Mari, Karki, Qizilarvot va boshqa shaharlarda yangi teatrlar ochildi. 20-asrning 2yarmida turkman teatrlarida G. Muxtorov, K. Seytliyev, B. Omonov, Q. Quliyev, A. N Ostrovskiy, U.Shekspir pyesalari qoʻyildi. Teatr jamoalari orasida Ashxoboddagi yosh tomoshabinlar teatri, Maridagi Kamina nomli drama teatri, Turkmanoboddagi musikali drama teatri, sanʼat arboblaridan B. Omonov, A. Durdiyev, M. Cherkezov, M. Kirillov, S. Otayeva, T. Gʻafurova, N. Suyunova, M. Aymedovalar mashhur. == Kinosi == 1926-yil kinofabrika tashkil etildi, keyinchalik u „Turkmanfilm“ga aylantirildi (hozirgi A. Karliyev nomidagi kinostudiya). Shu yerda dastlabki hujjatli filmlar – „Oq oltin“ (1929, rejissor A. Vladichuk), „Choʻlda birinchi“ (1932, rejissor M. Bistritskiy), „Misli koʻrilmagan voqea“ (1936) yaratildi. Dastlabki badiiy filmlar – „Unutib boʻlmaydi“ (1931, rejissor D. Poznanskiy), „Yetti yurak“ (1935, rejissor N. I. Tixonov), „Men qaytaman“ (1935, rejissor A. Ledashchev), „Dursun“ (1940, rejissor Ye. IvanovBarkov) ekranga chiqarildi. 40—50-yillarda yaratilgan filmlar („Olisdagi kelin“, „Keksa Ashirning hiylasi“, „Oila nomusi“, „Birinchi imtihon“) muvaffaqiyat qozonmadi va tanqidga uchradi. 60-yillarda voya ga yetgan X. Narliyev, K. Yazxonov, M. Qurbonklichev, Ya. Saidov, M. Suyunxonov kabi yosh rejissorlarning ijodi kinematografiyani jonlantirdi. B. B. Mansurovning „Musobaqa“ filmi (1964) goyaviy yetukligi, ifoda vositasining taʼsirchanligi bilan ajralib turadi. Unda murakkab insoniy muammolar tarixiy voqealar asosida hal etilgan boʻlsa, oʻsha rejissorning „Chanqovni bosish“ filmida (1967) mazkur muammolar zamonaviy voqeliqda ifodalab berilgan. „Mahtumquli“ (1968) va „Maqom sirlari“ (1974) filmlari tarixiy shaxslarga bagʻishlangan. X. Narliyevning „Qoraqum, soyada 45°“ (1983) filmida gazchilarning hayoti tasvirlangan. Yosh rejissor X. Kakaboyevning „Otam qaytsinchi, kurasan“, X. Narliyevning „Jamol daraxti“ filmlari turkman kinematografiyasining soʻnggi yillardagi yutuqla]ei jumlasiga kiradi. == Oʻzbekiston – Turkmaniston adabiy va madaniy aloqalari == Oʻzbek va turkman xalqlari azaldan iqtisodiy, madaniy va adabiy sohalarda hamkorlik kilishgan. Ayni paytda Mahtumqulining sheʼrlarini bilmagan va kuylamagan oʻzbek xrfizi yoʻq desa boʻladi. Andalib oʻzining „Layli va Majnun“, „Yusuf va Zulayho“ dostonlarini Navoiy va Durbek asarlaridan taʼsirlanib yozgan. Mahtumqulining tanlangan sheʼrlar toʻplami oʻzbek tilida bir necha marta nashr etildi. Gʻafur Gʻulom va Berdi Kerboboyev, Abdulla Qahhor va Beki Seytoqov, Zulfiya va Tovshan Esanova, Asqad Muxtor va Qora Seytliyev kabi oʻzbek va turkman yozuvchishoirlari oʻrtasidagi doʻstlik adabiy aloqalar tarixida muhim oʻrin egallaydi. B. Kerboboyevning „Dadil qadam“, „Oysulton“, „Nebitdogʻ“ romanlari, X. Deryayevning „Qismat“ romanepopeyasi, Mullanafas, Andalib, Kamina, B. Kerboboyev sheʼrlari, Ota Kavshutovning „Nebitdogʻ etaklarida“ romani, Q. Quliyevning „Qora karvon“ romani, T. Togʻanovning „Durlar xazinasi“ qissasi va boshqa asarlar oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Turkman dramaturgiyasining „Mahtumquli“ (B. Kerboboyev), „Oila nomusi“, „Kim aybdor?“ (X. Mutalov) singari namunalari oʻzbek teatrlarida sahnalashtirilgan. Oʻz navbatida, H.X,.Niyoziyning „Boy ila xizmatchi“, A. Qaxdorning „Shohi suzana“, B. Rahmonovning „Yurak sirlari“, Sayd Ahmadning „Kelinlar qUzgʻoloni“ pyesalari turkman teatrlarida namoyish qilindi. Turkman adiblarining (B. Kerboboyev, J. Orazov, B. Seytokrv, O. Otajonov va boshqalar) Oʻzbekiston, oʻzbek shoir va adiblarining (Gʻ.Gʻulom, Shayxzoda, Mirtemir) Turkmaniston mavzuidagi asarlari muhim. <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> == Havolalar == * [http://sayokhat.wordpress.com/ Sayoxat znachit puteshestvie] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071016230530/http://sayokhat.wordpress.com/ |date=2007-10-16 }} – Fotografii Turkmenistana, Uzbekistana, Kazaxstana {{Osiyo_mamlakatlari}} {{Markaziy Osiyo}} {{Kaspiy dengizining atrofidagi davlatlar}} {{OʻzME}} [[Turkum:Oʻrta Osiyo]] [[Turkum:BMT aʼzolari]] [[Turkum:Turkmaniston| ]] {{chala}} c8ueqtna6082ekbmc11ehdjseqbha5t Ekvatorial Gvineya 0 3291 5996904 5455317 2026-04-15T16:08:39Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Geografiya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996904 wikitext text/x-wiki {{Ekvatorli Gvineya_info}} '''Ekvatorial Gvineya''' ([[oʻzbekcha]]: rasmiy nomlanishi ''Ekvatorial Gvineya Respublikasi'') – [[Afrika]] [[ekvator]]idan shimolroqda, [[Atlantika okeani]] sohilida joylashgan davlat. Tarkibiga materik qism – ''Rio Muni'' hamda ''Bioko oroli'' va boshqalar mayda orollar kiradi. Maydoni - 28,1 ming km{{sup|2}}. Aholisi - 498,1 ming kishi (2002). Poytaxti – [[Malabo]] shahri. Maʼmuriy jihatdan 7 ''provinsiya'' (rgoutse)ga boʻlinadi<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. == Davlat tuzumi == Ekvatorial Gvineya – respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1991-yil 17-noyabrdagi referendumda maʼqullangan; 1995-yilda tuzatishlar kiritilgan. Davlat boshligʻi – prezident; u umumiy ovoz berish yoʻli bilan 7 yil muddatga saylanadi va yana bir necha marta saylanishi mumkin. Qonun chiqaruvchi hokimiyatni parlament (xalq vakillari palatasi), ijrochi hokimiyatni bosh vazir boshchiligidagi hukumat amalga oshiradi. == Tabiati == Ekvatorial Gvineya kontinental qismining yer yuzasi balandligi 600–900 m boʻlgan togʻliklar (eng baland joyi 1200 m), sohili kambar pasttekislik. Bioko vulkanli orolida mamlakatning eng baland joyi —SantaIsabel choʻqqisi (3008 m) bor. Iqlimi ekvatorial, doim sernam. Oylik oʻrtacha temperatura 24° dan 28° gacha. Yogʻin miqdori yiliga 2000&nbsp;mm dan ziyod, orollarda 2500 m gacha. Daryo koʻp, hammasi sersuv va serostona, faqat quyi qismida kemalar qatnaydi. Asosiy daryosi – Mbini. Oʻsimliklari qizilsariq laterit tuproqdarda oʻsuvchi doim yashil sernam ekvatorial oʻrmonlardan iborat. Oʻrmonlarda qimmatbaho yogʻoch olinadigan 150 dan ortiq daraxt turi – moyli va kokos palmalari, temir daraxti, okume va boshqalar oʻsadi. Hayvonot dunyosi boy va xilmaxil: maymun, kiyik, mangust, gʻizol, fil, qoplon va boshqalar yashaydi. == Aholisi == Aholisining aksariyatini bantularga mansub fang va bubi xalqlari tashkil etadi. RioMuni sohilida benga, kombu, lenge va boshqalar xalqlar yashaydi. Rasmiy til – ispan tili. Dindorlarning asosiy qismi katoliklar; protestantlar ham bor. Aholining bir qismi anʼanaviy mahalliy dinlarga eʼtiqod qiladi. Shahar aholisi 29,2%. Muhim shaharlari: Malabo, Bata. == Tarixi == 1472-yil boshida Portugaliyaning Fernando Po boshchiligidagi ekspeditsiyasi Gvineya qoʻltigʻidagi orolga kelib tushdi (keyinchalik bu orol Fernando Po nomi bilan ataldi; 1979-yildan Bioko o.) va uni oʻz mulki deb eʼlon qildi. 1592-yildan orollarni mustamlakaga aylantirish harakati boshlandi. 1778-yildan u Ispaniya Gvineyasi nomi bilan Ispaniya mulki boʻlib qoldi (1843-yildan Ispaniya orolda mustahkam oʻrnashib oldi). Mamlakatning materik qismi – RioMuni Ispaniya va Fransiya mulkiga aylandi (ular oʻrtasidagi chegara 1900-yil belgilab olindi). Ekvatorial Gvineya aholisi koʻp yillar mobaynida oʻz ozodligi va mustaqilligi uchun kurashib keldi. Ayniqsa, bu kurash 20-asrning 30-yillari oxiridan jiddiy tus oldi. 1960-yil Ispaniya hukumati Ekvatorial Gvineyaning mustamlaka maqomini bekor qilishga majbur boʻldi va uni Ispaniyaning „dengiz orti“ provinsiyasiga aylantirilganligini eʼlon qildi. 1964-yil unga „ichki muxtoriyat“ maqomini berdi. Milliy ozodlik harakatining avj olishi natijasida 1968-yil 12-oktyabrda mamlakat Ekvatorial Gvineya nomi bilan mustaqillikka erishdi. Ekvatorial Gvineya 1968-yildan [[Birlashgan millatlar tashkiloti|BMT]] aʼzosi. Oʻzbekiston Respublikasi suverenitetini 1992-yil 17-yanvarda tan olgan va 1993-yil 24-iyunda diplomatiya munosabatlari oʻrnatgan. Milliy bayrami – 12-oktyabr – Mustaqillik kuni (1968). == Siyosny partiyalari == Sotsialdemokratik partiya, 1991-yil tuzilgan; Ekvatorial Gvineya demokratik partiyasi, 1987-yil tuzilgan; Liberaldemokratik konvent; Sotsial demokratiya uchun konvergensiya; Sotsialdemokratik xalq konventi. == Iqtisodiyoti == Ekvatorial Gvineya – agrar mamlakat. Yalpi ichki mahsulotda qishloq va oʻrmon hoʻjaligi 46%, sanoat 33%, xizmat koʻrsatish tarmogʻi 21% ni tashkil etadi. Qishloq xoʻjaligi – mamlakat iktisodiyotining asosi. Mehnatga layoqatli aholining 80% qishloq xoʻjaligida band. Dehqonchilik va yogoch tayyorlash muhim rol oʻynaydi. Eksport uchun kakao, kofe, banan, moyli palma yetishtiriladi. Ichki ehtiyoj uchun maniok, batat, yer yongʻoq, makkajoʻxori, sholi, sitrus mevalar, sabzavot ekiladi. Oʻrmonda yovvoyi moyli palma mevalari yigʻiladi, qimmatbaho yogoch tayyorlanadi. Chorvachilik sust rivojlangan. Baliq ovlanadi. Sanoati, asosan, mayda hunarmandchilik korxonalaridan iborat. Palma moyi ishlab chiqarish, yogʻochsozlik, yogʻoch tilish, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash korxonalari bor. Yiliga oʻrtacha 20 mln. kVtsoat elektr energiyasi hosyl qilinadi. Avtomobil yoʻllary uz. 2,7 ming km. Dengiz portlari – Bata, Malabo. Chetga kofe, kakao, yogʻoch chiqaradi. ChetDan oziqovqat, mashina va jihozlar, keng isteʼmol mollari oladi. Tashqi savdoda Kamerun, AQSH, Yaponiya, Yevropa Ittifoqi mamlakatlari bilan hamkorlik qiladi. Pul birligi – KFA franki. == Tibbiy xizmati == Ekvatorial Gvineyada 1100 oʻrinli 20 ga yaqin kasalxona, 150 dyspenser, 600 dan ziyod qishloq tibbiyot punkti bor. Vrachlar chet elda tayyorlanadi. == Xalq maorifi == Mamlakatda 6 yoshdan 14 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun majburiy taʼlim joriy etilgan. Davlat maktablari bilan birga xususiy maktablar ham bor. Boshlangʻich maktab 8 yillik. Toʻliq oʻrta maʼlumot olish uchun 9— 11sinflarda 3 yil oʻqish lozim. Turli hunar maktablari bor. Malaboda maʼmuriy xizmatchilar maktabi va oʻqituvchilar tayyorlash (boshlangʻich maktablar uchun) maktabi, Bata shahrida oʻrta maxsus maʼlumot beruvchi Politexnika instituti faoliyat koʻrsatadi. 1980-yildan Malabo va Batada Ispaniya universitetining sirtqi taʼlim filiallari ishlaydi. Oliy maʼlumotli kadrlar chet elda tayyorlanadi. Malaboda kutubxona bor.,Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi. Ekvatorial Gvineyada „Afrika 2000“ jurnal (3 oyda 1-marta ispan tilida), „Vos del pueblo“ („Xalq ovozi“, ispan tilida) gaz., „ElSol“ („Quyosh“) haftanomasi (ispan tilida) nashr etiladi. Ekvatorial Gvineya milliy radiosi hukumat radiostyasidir. Ekvatorial Gvineya milliy televideniyesi, telekoʻrsatuv xizmati, Malabo shahrida joylashgan. == Meʼmorligi va tasviriy sanʼati == Xalq turar joylari yogʻochdan toʻgʻri burchakli qilib quriladi va tomi ikki nishabli boʻlib, palma yaproqlari bilan yopiladi. Shaharlar, asosan, tartibsiz qurilgan 1 qavatli uyLardan iborat boʻlib, katta maydonni egallaydi (Malabo va Bata shahrilarida 2—3 qavatli). 20-asrning boshlarida ayrim binolar soxta gotika uslubida, 60-yillarda zamonaviy Yevropa meʼmorligi ruhida (Malabodagi aeroport va telegraf, Bata shahridagi radiostya, sʼyezdlar saroyi va boshqalar) qurildi. Ekvatorial Gvineyada yogʻoch oʻymakorligi (turli raqslarda kiyish uchun niqoblar, dumaloq barabanlar tayyorlash), yogʻochdan geometrik naqshlar bilan bezatilgan qoʻngʻiroqchaga oʻxshash (lebo) musiqa asboblari yasash rivojlangan. == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{Afrika mamlakatlari}} [[Turkum:Afrika]] [[Turkum:Ekvator Gvineyasi]] [[Turkum:BMT aʼzolari]] [[Turkum:Davlatlar]] [[Turkum:Aholi punktlari]] [[Turkum:Hukumat]] [[Turkum:Fan]] qvvcf6ydhgea5x4pap7awplap4n582x 5996905 5996904 2026-04-15T16:08:44Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Afrika]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996905 wikitext text/x-wiki {{Ekvatorli Gvineya_info}} '''Ekvatorial Gvineya''' ([[oʻzbekcha]]: rasmiy nomlanishi ''Ekvatorial Gvineya Respublikasi'') – [[Afrika]] [[ekvator]]idan shimolroqda, [[Atlantika okeani]] sohilida joylashgan davlat. Tarkibiga materik qism – ''Rio Muni'' hamda ''Bioko oroli'' va boshqalar mayda orollar kiradi. Maydoni - 28,1 ming km{{sup|2}}. Aholisi - 498,1 ming kishi (2002). Poytaxti – [[Malabo]] shahri. Maʼmuriy jihatdan 7 ''provinsiya'' (rgoutse)ga boʻlinadi<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. == Davlat tuzumi == Ekvatorial Gvineya – respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1991-yil 17-noyabrdagi referendumda maʼqullangan; 1995-yilda tuzatishlar kiritilgan. Davlat boshligʻi – prezident; u umumiy ovoz berish yoʻli bilan 7 yil muddatga saylanadi va yana bir necha marta saylanishi mumkin. Qonun chiqaruvchi hokimiyatni parlament (xalq vakillari palatasi), ijrochi hokimiyatni bosh vazir boshchiligidagi hukumat amalga oshiradi. == Tabiati == Ekvatorial Gvineya kontinental qismining yer yuzasi balandligi 600–900 m boʻlgan togʻliklar (eng baland joyi 1200 m), sohili kambar pasttekislik. Bioko vulkanli orolida mamlakatning eng baland joyi —SantaIsabel choʻqqisi (3008 m) bor. Iqlimi ekvatorial, doim sernam. Oylik oʻrtacha temperatura 24° dan 28° gacha. Yogʻin miqdori yiliga 2000&nbsp;mm dan ziyod, orollarda 2500 m gacha. Daryo koʻp, hammasi sersuv va serostona, faqat quyi qismida kemalar qatnaydi. Asosiy daryosi – Mbini. Oʻsimliklari qizilsariq laterit tuproqdarda oʻsuvchi doim yashil sernam ekvatorial oʻrmonlardan iborat. Oʻrmonlarda qimmatbaho yogʻoch olinadigan 150 dan ortiq daraxt turi – moyli va kokos palmalari, temir daraxti, okume va boshqalar oʻsadi. Hayvonot dunyosi boy va xilmaxil: maymun, kiyik, mangust, gʻizol, fil, qoplon va boshqalar yashaydi. == Aholisi == Aholisining aksariyatini bantularga mansub fang va bubi xalqlari tashkil etadi. RioMuni sohilida benga, kombu, lenge va boshqalar xalqlar yashaydi. Rasmiy til – ispan tili. Dindorlarning asosiy qismi katoliklar; protestantlar ham bor. Aholining bir qismi anʼanaviy mahalliy dinlarga eʼtiqod qiladi. Shahar aholisi 29,2%. Muhim shaharlari: Malabo, Bata. == Tarixi == 1472-yil boshida Portugaliyaning Fernando Po boshchiligidagi ekspeditsiyasi Gvineya qoʻltigʻidagi orolga kelib tushdi (keyinchalik bu orol Fernando Po nomi bilan ataldi; 1979-yildan Bioko o.) va uni oʻz mulki deb eʼlon qildi. 1592-yildan orollarni mustamlakaga aylantirish harakati boshlandi. 1778-yildan u Ispaniya Gvineyasi nomi bilan Ispaniya mulki boʻlib qoldi (1843-yildan Ispaniya orolda mustahkam oʻrnashib oldi). Mamlakatning materik qismi – RioMuni Ispaniya va Fransiya mulkiga aylandi (ular oʻrtasidagi chegara 1900-yil belgilab olindi). Ekvatorial Gvineya aholisi koʻp yillar mobaynida oʻz ozodligi va mustaqilligi uchun kurashib keldi. Ayniqsa, bu kurash 20-asrning 30-yillari oxiridan jiddiy tus oldi. 1960-yil Ispaniya hukumati Ekvatorial Gvineyaning mustamlaka maqomini bekor qilishga majbur boʻldi va uni Ispaniyaning „dengiz orti“ provinsiyasiga aylantirilganligini eʼlon qildi. 1964-yil unga „ichki muxtoriyat“ maqomini berdi. Milliy ozodlik harakatining avj olishi natijasida 1968-yil 12-oktyabrda mamlakat Ekvatorial Gvineya nomi bilan mustaqillikka erishdi. Ekvatorial Gvineya 1968-yildan [[Birlashgan millatlar tashkiloti|BMT]] aʼzosi. Oʻzbekiston Respublikasi suverenitetini 1992-yil 17-yanvarda tan olgan va 1993-yil 24-iyunda diplomatiya munosabatlari oʻrnatgan. Milliy bayrami – 12-oktyabr – Mustaqillik kuni (1968). == Siyosny partiyalari == Sotsialdemokratik partiya, 1991-yil tuzilgan; Ekvatorial Gvineya demokratik partiyasi, 1987-yil tuzilgan; Liberaldemokratik konvent; Sotsial demokratiya uchun konvergensiya; Sotsialdemokratik xalq konventi. == Iqtisodiyoti == Ekvatorial Gvineya – agrar mamlakat. Yalpi ichki mahsulotda qishloq va oʻrmon hoʻjaligi 46%, sanoat 33%, xizmat koʻrsatish tarmogʻi 21% ni tashkil etadi. Qishloq xoʻjaligi – mamlakat iktisodiyotining asosi. Mehnatga layoqatli aholining 80% qishloq xoʻjaligida band. Dehqonchilik va yogoch tayyorlash muhim rol oʻynaydi. Eksport uchun kakao, kofe, banan, moyli palma yetishtiriladi. Ichki ehtiyoj uchun maniok, batat, yer yongʻoq, makkajoʻxori, sholi, sitrus mevalar, sabzavot ekiladi. Oʻrmonda yovvoyi moyli palma mevalari yigʻiladi, qimmatbaho yogoch tayyorlanadi. Chorvachilik sust rivojlangan. Baliq ovlanadi. Sanoati, asosan, mayda hunarmandchilik korxonalaridan iborat. Palma moyi ishlab chiqarish, yogʻochsozlik, yogʻoch tilish, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash korxonalari bor. Yiliga oʻrtacha 20 mln. kVtsoat elektr energiyasi hosyl qilinadi. Avtomobil yoʻllary uz. 2,7 ming km. Dengiz portlari – Bata, Malabo. Chetga kofe, kakao, yogʻoch chiqaradi. ChetDan oziqovqat, mashina va jihozlar, keng isteʼmol mollari oladi. Tashqi savdoda Kamerun, AQSH, Yaponiya, Yevropa Ittifoqi mamlakatlari bilan hamkorlik qiladi. Pul birligi – KFA franki. == Tibbiy xizmati == Ekvatorial Gvineyada 1100 oʻrinli 20 ga yaqin kasalxona, 150 dyspenser, 600 dan ziyod qishloq tibbiyot punkti bor. Vrachlar chet elda tayyorlanadi. == Xalq maorifi == Mamlakatda 6 yoshdan 14 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun majburiy taʼlim joriy etilgan. Davlat maktablari bilan birga xususiy maktablar ham bor. Boshlangʻich maktab 8 yillik. Toʻliq oʻrta maʼlumot olish uchun 9— 11sinflarda 3 yil oʻqish lozim. Turli hunar maktablari bor. Malaboda maʼmuriy xizmatchilar maktabi va oʻqituvchilar tayyorlash (boshlangʻich maktablar uchun) maktabi, Bata shahrida oʻrta maxsus maʼlumot beruvchi Politexnika instituti faoliyat koʻrsatadi. 1980-yildan Malabo va Batada Ispaniya universitetining sirtqi taʼlim filiallari ishlaydi. Oliy maʼlumotli kadrlar chet elda tayyorlanadi. Malaboda kutubxona bor.,Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi. Ekvatorial Gvineyada „Afrika 2000“ jurnal (3 oyda 1-marta ispan tilida), „Vos del pueblo“ („Xalq ovozi“, ispan tilida) gaz., „ElSol“ („Quyosh“) haftanomasi (ispan tilida) nashr etiladi. Ekvatorial Gvineya milliy radiosi hukumat radiostyasidir. Ekvatorial Gvineya milliy televideniyesi, telekoʻrsatuv xizmati, Malabo shahrida joylashgan. == Meʼmorligi va tasviriy sanʼati == Xalq turar joylari yogʻochdan toʻgʻri burchakli qilib quriladi va tomi ikki nishabli boʻlib, palma yaproqlari bilan yopiladi. Shaharlar, asosan, tartibsiz qurilgan 1 qavatli uyLardan iborat boʻlib, katta maydonni egallaydi (Malabo va Bata shahrilarida 2—3 qavatli). 20-asrning boshlarida ayrim binolar soxta gotika uslubida, 60-yillarda zamonaviy Yevropa meʼmorligi ruhida (Malabodagi aeroport va telegraf, Bata shahridagi radiostya, sʼyezdlar saroyi va boshqalar) qurildi. Ekvatorial Gvineyada yogʻoch oʻymakorligi (turli raqslarda kiyish uchun niqoblar, dumaloq barabanlar tayyorlash), yogʻochdan geometrik naqshlar bilan bezatilgan qoʻngʻiroqchaga oʻxshash (lebo) musiqa asboblari yasash rivojlangan. == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{Afrika mamlakatlari}} [[Turkum:Ekvator Gvineyasi]] [[Turkum:BMT aʼzolari]] [[Turkum:Davlatlar]] [[Turkum:Aholi punktlari]] [[Turkum:Hukumat]] [[Turkum:Fan]] cvr6uepwm1xvbfdj5192kri5fnio7mn 5996906 5996905 2026-04-15T16:08:51Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Aholi punktlari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996906 wikitext text/x-wiki {{Ekvatorli Gvineya_info}} '''Ekvatorial Gvineya''' ([[oʻzbekcha]]: rasmiy nomlanishi ''Ekvatorial Gvineya Respublikasi'') – [[Afrika]] [[ekvator]]idan shimolroqda, [[Atlantika okeani]] sohilida joylashgan davlat. Tarkibiga materik qism – ''Rio Muni'' hamda ''Bioko oroli'' va boshqalar mayda orollar kiradi. Maydoni - 28,1 ming km{{sup|2}}. Aholisi - 498,1 ming kishi (2002). Poytaxti – [[Malabo]] shahri. Maʼmuriy jihatdan 7 ''provinsiya'' (rgoutse)ga boʻlinadi<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. == Davlat tuzumi == Ekvatorial Gvineya – respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1991-yil 17-noyabrdagi referendumda maʼqullangan; 1995-yilda tuzatishlar kiritilgan. Davlat boshligʻi – prezident; u umumiy ovoz berish yoʻli bilan 7 yil muddatga saylanadi va yana bir necha marta saylanishi mumkin. Qonun chiqaruvchi hokimiyatni parlament (xalq vakillari palatasi), ijrochi hokimiyatni bosh vazir boshchiligidagi hukumat amalga oshiradi. == Tabiati == Ekvatorial Gvineya kontinental qismining yer yuzasi balandligi 600–900 m boʻlgan togʻliklar (eng baland joyi 1200 m), sohili kambar pasttekislik. Bioko vulkanli orolida mamlakatning eng baland joyi —SantaIsabel choʻqqisi (3008 m) bor. Iqlimi ekvatorial, doim sernam. Oylik oʻrtacha temperatura 24° dan 28° gacha. Yogʻin miqdori yiliga 2000&nbsp;mm dan ziyod, orollarda 2500 m gacha. Daryo koʻp, hammasi sersuv va serostona, faqat quyi qismida kemalar qatnaydi. Asosiy daryosi – Mbini. Oʻsimliklari qizilsariq laterit tuproqdarda oʻsuvchi doim yashil sernam ekvatorial oʻrmonlardan iborat. Oʻrmonlarda qimmatbaho yogʻoch olinadigan 150 dan ortiq daraxt turi – moyli va kokos palmalari, temir daraxti, okume va boshqalar oʻsadi. Hayvonot dunyosi boy va xilmaxil: maymun, kiyik, mangust, gʻizol, fil, qoplon va boshqalar yashaydi. == Aholisi == Aholisining aksariyatini bantularga mansub fang va bubi xalqlari tashkil etadi. RioMuni sohilida benga, kombu, lenge va boshqalar xalqlar yashaydi. Rasmiy til – ispan tili. Dindorlarning asosiy qismi katoliklar; protestantlar ham bor. Aholining bir qismi anʼanaviy mahalliy dinlarga eʼtiqod qiladi. Shahar aholisi 29,2%. Muhim shaharlari: Malabo, Bata. == Tarixi == 1472-yil boshida Portugaliyaning Fernando Po boshchiligidagi ekspeditsiyasi Gvineya qoʻltigʻidagi orolga kelib tushdi (keyinchalik bu orol Fernando Po nomi bilan ataldi; 1979-yildan Bioko o.) va uni oʻz mulki deb eʼlon qildi. 1592-yildan orollarni mustamlakaga aylantirish harakati boshlandi. 1778-yildan u Ispaniya Gvineyasi nomi bilan Ispaniya mulki boʻlib qoldi (1843-yildan Ispaniya orolda mustahkam oʻrnashib oldi). Mamlakatning materik qismi – RioMuni Ispaniya va Fransiya mulkiga aylandi (ular oʻrtasidagi chegara 1900-yil belgilab olindi). Ekvatorial Gvineya aholisi koʻp yillar mobaynida oʻz ozodligi va mustaqilligi uchun kurashib keldi. Ayniqsa, bu kurash 20-asrning 30-yillari oxiridan jiddiy tus oldi. 1960-yil Ispaniya hukumati Ekvatorial Gvineyaning mustamlaka maqomini bekor qilishga majbur boʻldi va uni Ispaniyaning „dengiz orti“ provinsiyasiga aylantirilganligini eʼlon qildi. 1964-yil unga „ichki muxtoriyat“ maqomini berdi. Milliy ozodlik harakatining avj olishi natijasida 1968-yil 12-oktyabrda mamlakat Ekvatorial Gvineya nomi bilan mustaqillikka erishdi. Ekvatorial Gvineya 1968-yildan [[Birlashgan millatlar tashkiloti|BMT]] aʼzosi. Oʻzbekiston Respublikasi suverenitetini 1992-yil 17-yanvarda tan olgan va 1993-yil 24-iyunda diplomatiya munosabatlari oʻrnatgan. Milliy bayrami – 12-oktyabr – Mustaqillik kuni (1968). == Siyosny partiyalari == Sotsialdemokratik partiya, 1991-yil tuzilgan; Ekvatorial Gvineya demokratik partiyasi, 1987-yil tuzilgan; Liberaldemokratik konvent; Sotsial demokratiya uchun konvergensiya; Sotsialdemokratik xalq konventi. == Iqtisodiyoti == Ekvatorial Gvineya – agrar mamlakat. Yalpi ichki mahsulotda qishloq va oʻrmon hoʻjaligi 46%, sanoat 33%, xizmat koʻrsatish tarmogʻi 21% ni tashkil etadi. Qishloq xoʻjaligi – mamlakat iktisodiyotining asosi. Mehnatga layoqatli aholining 80% qishloq xoʻjaligida band. Dehqonchilik va yogoch tayyorlash muhim rol oʻynaydi. Eksport uchun kakao, kofe, banan, moyli palma yetishtiriladi. Ichki ehtiyoj uchun maniok, batat, yer yongʻoq, makkajoʻxori, sholi, sitrus mevalar, sabzavot ekiladi. Oʻrmonda yovvoyi moyli palma mevalari yigʻiladi, qimmatbaho yogoch tayyorlanadi. Chorvachilik sust rivojlangan. Baliq ovlanadi. Sanoati, asosan, mayda hunarmandchilik korxonalaridan iborat. Palma moyi ishlab chiqarish, yogʻochsozlik, yogʻoch tilish, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash korxonalari bor. Yiliga oʻrtacha 20 mln. kVtsoat elektr energiyasi hosyl qilinadi. Avtomobil yoʻllary uz. 2,7 ming km. Dengiz portlari – Bata, Malabo. Chetga kofe, kakao, yogʻoch chiqaradi. ChetDan oziqovqat, mashina va jihozlar, keng isteʼmol mollari oladi. Tashqi savdoda Kamerun, AQSH, Yaponiya, Yevropa Ittifoqi mamlakatlari bilan hamkorlik qiladi. Pul birligi – KFA franki. == Tibbiy xizmati == Ekvatorial Gvineyada 1100 oʻrinli 20 ga yaqin kasalxona, 150 dyspenser, 600 dan ziyod qishloq tibbiyot punkti bor. Vrachlar chet elda tayyorlanadi. == Xalq maorifi == Mamlakatda 6 yoshdan 14 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun majburiy taʼlim joriy etilgan. Davlat maktablari bilan birga xususiy maktablar ham bor. Boshlangʻich maktab 8 yillik. Toʻliq oʻrta maʼlumot olish uchun 9— 11sinflarda 3 yil oʻqish lozim. Turli hunar maktablari bor. Malaboda maʼmuriy xizmatchilar maktabi va oʻqituvchilar tayyorlash (boshlangʻich maktablar uchun) maktabi, Bata shahrida oʻrta maxsus maʼlumot beruvchi Politexnika instituti faoliyat koʻrsatadi. 1980-yildan Malabo va Batada Ispaniya universitetining sirtqi taʼlim filiallari ishlaydi. Oliy maʼlumotli kadrlar chet elda tayyorlanadi. Malaboda kutubxona bor.,Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi. Ekvatorial Gvineyada „Afrika 2000“ jurnal (3 oyda 1-marta ispan tilida), „Vos del pueblo“ („Xalq ovozi“, ispan tilida) gaz., „ElSol“ („Quyosh“) haftanomasi (ispan tilida) nashr etiladi. Ekvatorial Gvineya milliy radiosi hukumat radiostyasidir. Ekvatorial Gvineya milliy televideniyesi, telekoʻrsatuv xizmati, Malabo shahrida joylashgan. == Meʼmorligi va tasviriy sanʼati == Xalq turar joylari yogʻochdan toʻgʻri burchakli qilib quriladi va tomi ikki nishabli boʻlib, palma yaproqlari bilan yopiladi. Shaharlar, asosan, tartibsiz qurilgan 1 qavatli uyLardan iborat boʻlib, katta maydonni egallaydi (Malabo va Bata shahrilarida 2—3 qavatli). 20-asrning boshlarida ayrim binolar soxta gotika uslubida, 60-yillarda zamonaviy Yevropa meʼmorligi ruhida (Malabodagi aeroport va telegraf, Bata shahridagi radiostya, sʼyezdlar saroyi va boshqalar) qurildi. Ekvatorial Gvineyada yogʻoch oʻymakorligi (turli raqslarda kiyish uchun niqoblar, dumaloq barabanlar tayyorlash), yogʻochdan geometrik naqshlar bilan bezatilgan qoʻngʻiroqchaga oʻxshash (lebo) musiqa asboblari yasash rivojlangan. == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{Afrika mamlakatlari}} [[Turkum:Ekvator Gvineyasi]] [[Turkum:BMT aʼzolari]] [[Turkum:Davlatlar]] [[Turkum:Hukumat]] [[Turkum:Fan]] icx7mm86ob3lvq677vcy84wk2v7n96f 5996907 5996906 2026-04-15T16:09:01Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Fan]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996907 wikitext text/x-wiki {{Ekvatorli Gvineya_info}} '''Ekvatorial Gvineya''' ([[oʻzbekcha]]: rasmiy nomlanishi ''Ekvatorial Gvineya Respublikasi'') – [[Afrika]] [[ekvator]]idan shimolroqda, [[Atlantika okeani]] sohilida joylashgan davlat. Tarkibiga materik qism – ''Rio Muni'' hamda ''Bioko oroli'' va boshqalar mayda orollar kiradi. Maydoni - 28,1 ming km{{sup|2}}. Aholisi - 498,1 ming kishi (2002). Poytaxti – [[Malabo]] shahri. Maʼmuriy jihatdan 7 ''provinsiya'' (rgoutse)ga boʻlinadi<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. == Davlat tuzumi == Ekvatorial Gvineya – respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1991-yil 17-noyabrdagi referendumda maʼqullangan; 1995-yilda tuzatishlar kiritilgan. Davlat boshligʻi – prezident; u umumiy ovoz berish yoʻli bilan 7 yil muddatga saylanadi va yana bir necha marta saylanishi mumkin. Qonun chiqaruvchi hokimiyatni parlament (xalq vakillari palatasi), ijrochi hokimiyatni bosh vazir boshchiligidagi hukumat amalga oshiradi. == Tabiati == Ekvatorial Gvineya kontinental qismining yer yuzasi balandligi 600–900 m boʻlgan togʻliklar (eng baland joyi 1200 m), sohili kambar pasttekislik. Bioko vulkanli orolida mamlakatning eng baland joyi —SantaIsabel choʻqqisi (3008 m) bor. Iqlimi ekvatorial, doim sernam. Oylik oʻrtacha temperatura 24° dan 28° gacha. Yogʻin miqdori yiliga 2000&nbsp;mm dan ziyod, orollarda 2500 m gacha. Daryo koʻp, hammasi sersuv va serostona, faqat quyi qismida kemalar qatnaydi. Asosiy daryosi – Mbini. Oʻsimliklari qizilsariq laterit tuproqdarda oʻsuvchi doim yashil sernam ekvatorial oʻrmonlardan iborat. Oʻrmonlarda qimmatbaho yogʻoch olinadigan 150 dan ortiq daraxt turi – moyli va kokos palmalari, temir daraxti, okume va boshqalar oʻsadi. Hayvonot dunyosi boy va xilmaxil: maymun, kiyik, mangust, gʻizol, fil, qoplon va boshqalar yashaydi. == Aholisi == Aholisining aksariyatini bantularga mansub fang va bubi xalqlari tashkil etadi. RioMuni sohilida benga, kombu, lenge va boshqalar xalqlar yashaydi. Rasmiy til – ispan tili. Dindorlarning asosiy qismi katoliklar; protestantlar ham bor. Aholining bir qismi anʼanaviy mahalliy dinlarga eʼtiqod qiladi. Shahar aholisi 29,2%. Muhim shaharlari: Malabo, Bata. == Tarixi == 1472-yil boshida Portugaliyaning Fernando Po boshchiligidagi ekspeditsiyasi Gvineya qoʻltigʻidagi orolga kelib tushdi (keyinchalik bu orol Fernando Po nomi bilan ataldi; 1979-yildan Bioko o.) va uni oʻz mulki deb eʼlon qildi. 1592-yildan orollarni mustamlakaga aylantirish harakati boshlandi. 1778-yildan u Ispaniya Gvineyasi nomi bilan Ispaniya mulki boʻlib qoldi (1843-yildan Ispaniya orolda mustahkam oʻrnashib oldi). Mamlakatning materik qismi – RioMuni Ispaniya va Fransiya mulkiga aylandi (ular oʻrtasidagi chegara 1900-yil belgilab olindi). Ekvatorial Gvineya aholisi koʻp yillar mobaynida oʻz ozodligi va mustaqilligi uchun kurashib keldi. Ayniqsa, bu kurash 20-asrning 30-yillari oxiridan jiddiy tus oldi. 1960-yil Ispaniya hukumati Ekvatorial Gvineyaning mustamlaka maqomini bekor qilishga majbur boʻldi va uni Ispaniyaning „dengiz orti“ provinsiyasiga aylantirilganligini eʼlon qildi. 1964-yil unga „ichki muxtoriyat“ maqomini berdi. Milliy ozodlik harakatining avj olishi natijasida 1968-yil 12-oktyabrda mamlakat Ekvatorial Gvineya nomi bilan mustaqillikka erishdi. Ekvatorial Gvineya 1968-yildan [[Birlashgan millatlar tashkiloti|BMT]] aʼzosi. Oʻzbekiston Respublikasi suverenitetini 1992-yil 17-yanvarda tan olgan va 1993-yil 24-iyunda diplomatiya munosabatlari oʻrnatgan. Milliy bayrami – 12-oktyabr – Mustaqillik kuni (1968). == Siyosny partiyalari == Sotsialdemokratik partiya, 1991-yil tuzilgan; Ekvatorial Gvineya demokratik partiyasi, 1987-yil tuzilgan; Liberaldemokratik konvent; Sotsial demokratiya uchun konvergensiya; Sotsialdemokratik xalq konventi. == Iqtisodiyoti == Ekvatorial Gvineya – agrar mamlakat. Yalpi ichki mahsulotda qishloq va oʻrmon hoʻjaligi 46%, sanoat 33%, xizmat koʻrsatish tarmogʻi 21% ni tashkil etadi. Qishloq xoʻjaligi – mamlakat iktisodiyotining asosi. Mehnatga layoqatli aholining 80% qishloq xoʻjaligida band. Dehqonchilik va yogoch tayyorlash muhim rol oʻynaydi. Eksport uchun kakao, kofe, banan, moyli palma yetishtiriladi. Ichki ehtiyoj uchun maniok, batat, yer yongʻoq, makkajoʻxori, sholi, sitrus mevalar, sabzavot ekiladi. Oʻrmonda yovvoyi moyli palma mevalari yigʻiladi, qimmatbaho yogoch tayyorlanadi. Chorvachilik sust rivojlangan. Baliq ovlanadi. Sanoati, asosan, mayda hunarmandchilik korxonalaridan iborat. Palma moyi ishlab chiqarish, yogʻochsozlik, yogʻoch tilish, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash korxonalari bor. Yiliga oʻrtacha 20 mln. kVtsoat elektr energiyasi hosyl qilinadi. Avtomobil yoʻllary uz. 2,7 ming km. Dengiz portlari – Bata, Malabo. Chetga kofe, kakao, yogʻoch chiqaradi. ChetDan oziqovqat, mashina va jihozlar, keng isteʼmol mollari oladi. Tashqi savdoda Kamerun, AQSH, Yaponiya, Yevropa Ittifoqi mamlakatlari bilan hamkorlik qiladi. Pul birligi – KFA franki. == Tibbiy xizmati == Ekvatorial Gvineyada 1100 oʻrinli 20 ga yaqin kasalxona, 150 dyspenser, 600 dan ziyod qishloq tibbiyot punkti bor. Vrachlar chet elda tayyorlanadi. == Xalq maorifi == Mamlakatda 6 yoshdan 14 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun majburiy taʼlim joriy etilgan. Davlat maktablari bilan birga xususiy maktablar ham bor. Boshlangʻich maktab 8 yillik. Toʻliq oʻrta maʼlumot olish uchun 9— 11sinflarda 3 yil oʻqish lozim. Turli hunar maktablari bor. Malaboda maʼmuriy xizmatchilar maktabi va oʻqituvchilar tayyorlash (boshlangʻich maktablar uchun) maktabi, Bata shahrida oʻrta maxsus maʼlumot beruvchi Politexnika instituti faoliyat koʻrsatadi. 1980-yildan Malabo va Batada Ispaniya universitetining sirtqi taʼlim filiallari ishlaydi. Oliy maʼlumotli kadrlar chet elda tayyorlanadi. Malaboda kutubxona bor.,Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi. Ekvatorial Gvineyada „Afrika 2000“ jurnal (3 oyda 1-marta ispan tilida), „Vos del pueblo“ („Xalq ovozi“, ispan tilida) gaz., „ElSol“ („Quyosh“) haftanomasi (ispan tilida) nashr etiladi. Ekvatorial Gvineya milliy radiosi hukumat radiostyasidir. Ekvatorial Gvineya milliy televideniyesi, telekoʻrsatuv xizmati, Malabo shahrida joylashgan. == Meʼmorligi va tasviriy sanʼati == Xalq turar joylari yogʻochdan toʻgʻri burchakli qilib quriladi va tomi ikki nishabli boʻlib, palma yaproqlari bilan yopiladi. Shaharlar, asosan, tartibsiz qurilgan 1 qavatli uyLardan iborat boʻlib, katta maydonni egallaydi (Malabo va Bata shahrilarida 2—3 qavatli). 20-asrning boshlarida ayrim binolar soxta gotika uslubida, 60-yillarda zamonaviy Yevropa meʼmorligi ruhida (Malabodagi aeroport va telegraf, Bata shahridagi radiostya, sʼyezdlar saroyi va boshqalar) qurildi. Ekvatorial Gvineyada yogʻoch oʻymakorligi (turli raqslarda kiyish uchun niqoblar, dumaloq barabanlar tayyorlash), yogʻochdan geometrik naqshlar bilan bezatilgan qoʻngʻiroqchaga oʻxshash (lebo) musiqa asboblari yasash rivojlangan. == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{Afrika mamlakatlari}} [[Turkum:Ekvator Gvineyasi]] [[Turkum:BMT aʼzolari]] [[Turkum:Davlatlar]] [[Turkum:Hukumat]] rccmm781uawtccq0qmd9hg9l5tqqdx2 5996908 5996907 2026-04-15T16:09:14Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Hukumat]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996908 wikitext text/x-wiki {{Ekvatorli Gvineya_info}} '''Ekvatorial Gvineya''' ([[oʻzbekcha]]: rasmiy nomlanishi ''Ekvatorial Gvineya Respublikasi'') – [[Afrika]] [[ekvator]]idan shimolroqda, [[Atlantika okeani]] sohilida joylashgan davlat. Tarkibiga materik qism – ''Rio Muni'' hamda ''Bioko oroli'' va boshqalar mayda orollar kiradi. Maydoni - 28,1 ming km{{sup|2}}. Aholisi - 498,1 ming kishi (2002). Poytaxti – [[Malabo]] shahri. Maʼmuriy jihatdan 7 ''provinsiya'' (rgoutse)ga boʻlinadi<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. == Davlat tuzumi == Ekvatorial Gvineya – respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1991-yil 17-noyabrdagi referendumda maʼqullangan; 1995-yilda tuzatishlar kiritilgan. Davlat boshligʻi – prezident; u umumiy ovoz berish yoʻli bilan 7 yil muddatga saylanadi va yana bir necha marta saylanishi mumkin. Qonun chiqaruvchi hokimiyatni parlament (xalq vakillari palatasi), ijrochi hokimiyatni bosh vazir boshchiligidagi hukumat amalga oshiradi. == Tabiati == Ekvatorial Gvineya kontinental qismining yer yuzasi balandligi 600–900 m boʻlgan togʻliklar (eng baland joyi 1200 m), sohili kambar pasttekislik. Bioko vulkanli orolida mamlakatning eng baland joyi —SantaIsabel choʻqqisi (3008 m) bor. Iqlimi ekvatorial, doim sernam. Oylik oʻrtacha temperatura 24° dan 28° gacha. Yogʻin miqdori yiliga 2000&nbsp;mm dan ziyod, orollarda 2500 m gacha. Daryo koʻp, hammasi sersuv va serostona, faqat quyi qismida kemalar qatnaydi. Asosiy daryosi – Mbini. Oʻsimliklari qizilsariq laterit tuproqdarda oʻsuvchi doim yashil sernam ekvatorial oʻrmonlardan iborat. Oʻrmonlarda qimmatbaho yogʻoch olinadigan 150 dan ortiq daraxt turi – moyli va kokos palmalari, temir daraxti, okume va boshqalar oʻsadi. Hayvonot dunyosi boy va xilmaxil: maymun, kiyik, mangust, gʻizol, fil, qoplon va boshqalar yashaydi. == Aholisi == Aholisining aksariyatini bantularga mansub fang va bubi xalqlari tashkil etadi. RioMuni sohilida benga, kombu, lenge va boshqalar xalqlar yashaydi. Rasmiy til – ispan tili. Dindorlarning asosiy qismi katoliklar; protestantlar ham bor. Aholining bir qismi anʼanaviy mahalliy dinlarga eʼtiqod qiladi. Shahar aholisi 29,2%. Muhim shaharlari: Malabo, Bata. == Tarixi == 1472-yil boshida Portugaliyaning Fernando Po boshchiligidagi ekspeditsiyasi Gvineya qoʻltigʻidagi orolga kelib tushdi (keyinchalik bu orol Fernando Po nomi bilan ataldi; 1979-yildan Bioko o.) va uni oʻz mulki deb eʼlon qildi. 1592-yildan orollarni mustamlakaga aylantirish harakati boshlandi. 1778-yildan u Ispaniya Gvineyasi nomi bilan Ispaniya mulki boʻlib qoldi (1843-yildan Ispaniya orolda mustahkam oʻrnashib oldi). Mamlakatning materik qismi – RioMuni Ispaniya va Fransiya mulkiga aylandi (ular oʻrtasidagi chegara 1900-yil belgilab olindi). Ekvatorial Gvineya aholisi koʻp yillar mobaynida oʻz ozodligi va mustaqilligi uchun kurashib keldi. Ayniqsa, bu kurash 20-asrning 30-yillari oxiridan jiddiy tus oldi. 1960-yil Ispaniya hukumati Ekvatorial Gvineyaning mustamlaka maqomini bekor qilishga majbur boʻldi va uni Ispaniyaning „dengiz orti“ provinsiyasiga aylantirilganligini eʼlon qildi. 1964-yil unga „ichki muxtoriyat“ maqomini berdi. Milliy ozodlik harakatining avj olishi natijasida 1968-yil 12-oktyabrda mamlakat Ekvatorial Gvineya nomi bilan mustaqillikka erishdi. Ekvatorial Gvineya 1968-yildan [[Birlashgan millatlar tashkiloti|BMT]] aʼzosi. Oʻzbekiston Respublikasi suverenitetini 1992-yil 17-yanvarda tan olgan va 1993-yil 24-iyunda diplomatiya munosabatlari oʻrnatgan. Milliy bayrami – 12-oktyabr – Mustaqillik kuni (1968). == Siyosny partiyalari == Sotsialdemokratik partiya, 1991-yil tuzilgan; Ekvatorial Gvineya demokratik partiyasi, 1987-yil tuzilgan; Liberaldemokratik konvent; Sotsial demokratiya uchun konvergensiya; Sotsialdemokratik xalq konventi. == Iqtisodiyoti == Ekvatorial Gvineya – agrar mamlakat. Yalpi ichki mahsulotda qishloq va oʻrmon hoʻjaligi 46%, sanoat 33%, xizmat koʻrsatish tarmogʻi 21% ni tashkil etadi. Qishloq xoʻjaligi – mamlakat iktisodiyotining asosi. Mehnatga layoqatli aholining 80% qishloq xoʻjaligida band. Dehqonchilik va yogoch tayyorlash muhim rol oʻynaydi. Eksport uchun kakao, kofe, banan, moyli palma yetishtiriladi. Ichki ehtiyoj uchun maniok, batat, yer yongʻoq, makkajoʻxori, sholi, sitrus mevalar, sabzavot ekiladi. Oʻrmonda yovvoyi moyli palma mevalari yigʻiladi, qimmatbaho yogoch tayyorlanadi. Chorvachilik sust rivojlangan. Baliq ovlanadi. Sanoati, asosan, mayda hunarmandchilik korxonalaridan iborat. Palma moyi ishlab chiqarish, yogʻochsozlik, yogʻoch tilish, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash korxonalari bor. Yiliga oʻrtacha 20 mln. kVtsoat elektr energiyasi hosyl qilinadi. Avtomobil yoʻllary uz. 2,7 ming km. Dengiz portlari – Bata, Malabo. Chetga kofe, kakao, yogʻoch chiqaradi. ChetDan oziqovqat, mashina va jihozlar, keng isteʼmol mollari oladi. Tashqi savdoda Kamerun, AQSH, Yaponiya, Yevropa Ittifoqi mamlakatlari bilan hamkorlik qiladi. Pul birligi – KFA franki. == Tibbiy xizmati == Ekvatorial Gvineyada 1100 oʻrinli 20 ga yaqin kasalxona, 150 dyspenser, 600 dan ziyod qishloq tibbiyot punkti bor. Vrachlar chet elda tayyorlanadi. == Xalq maorifi == Mamlakatda 6 yoshdan 14 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun majburiy taʼlim joriy etilgan. Davlat maktablari bilan birga xususiy maktablar ham bor. Boshlangʻich maktab 8 yillik. Toʻliq oʻrta maʼlumot olish uchun 9— 11sinflarda 3 yil oʻqish lozim. Turli hunar maktablari bor. Malaboda maʼmuriy xizmatchilar maktabi va oʻqituvchilar tayyorlash (boshlangʻich maktablar uchun) maktabi, Bata shahrida oʻrta maxsus maʼlumot beruvchi Politexnika instituti faoliyat koʻrsatadi. 1980-yildan Malabo va Batada Ispaniya universitetining sirtqi taʼlim filiallari ishlaydi. Oliy maʼlumotli kadrlar chet elda tayyorlanadi. Malaboda kutubxona bor.,Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi. Ekvatorial Gvineyada „Afrika 2000“ jurnal (3 oyda 1-marta ispan tilida), „Vos del pueblo“ („Xalq ovozi“, ispan tilida) gaz., „ElSol“ („Quyosh“) haftanomasi (ispan tilida) nashr etiladi. Ekvatorial Gvineya milliy radiosi hukumat radiostyasidir. Ekvatorial Gvineya milliy televideniyesi, telekoʻrsatuv xizmati, Malabo shahrida joylashgan. == Meʼmorligi va tasviriy sanʼati == Xalq turar joylari yogʻochdan toʻgʻri burchakli qilib quriladi va tomi ikki nishabli boʻlib, palma yaproqlari bilan yopiladi. Shaharlar, asosan, tartibsiz qurilgan 1 qavatli uyLardan iborat boʻlib, katta maydonni egallaydi (Malabo va Bata shahrilarida 2—3 qavatli). 20-asrning boshlarida ayrim binolar soxta gotika uslubida, 60-yillarda zamonaviy Yevropa meʼmorligi ruhida (Malabodagi aeroport va telegraf, Bata shahridagi radiostya, sʼyezdlar saroyi va boshqalar) qurildi. Ekvatorial Gvineyada yogʻoch oʻymakorligi (turli raqslarda kiyish uchun niqoblar, dumaloq barabanlar tayyorlash), yogʻochdan geometrik naqshlar bilan bezatilgan qoʻngʻiroqchaga oʻxshash (lebo) musiqa asboblari yasash rivojlangan. == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{Afrika mamlakatlari}} [[Turkum:Ekvator Gvineyasi]] [[Turkum:BMT aʼzolari]] [[Turkum:Davlatlar]] lqi5z1orje6guclwshbpyrmh05np3so 5996909 5996908 2026-04-15T16:09:19Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Davlatlar]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996909 wikitext text/x-wiki {{Ekvatorli Gvineya_info}} '''Ekvatorial Gvineya''' ([[oʻzbekcha]]: rasmiy nomlanishi ''Ekvatorial Gvineya Respublikasi'') – [[Afrika]] [[ekvator]]idan shimolroqda, [[Atlantika okeani]] sohilida joylashgan davlat. Tarkibiga materik qism – ''Rio Muni'' hamda ''Bioko oroli'' va boshqalar mayda orollar kiradi. Maydoni - 28,1 ming km{{sup|2}}. Aholisi - 498,1 ming kishi (2002). Poytaxti – [[Malabo]] shahri. Maʼmuriy jihatdan 7 ''provinsiya'' (rgoutse)ga boʻlinadi<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. == Davlat tuzumi == Ekvatorial Gvineya – respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1991-yil 17-noyabrdagi referendumda maʼqullangan; 1995-yilda tuzatishlar kiritilgan. Davlat boshligʻi – prezident; u umumiy ovoz berish yoʻli bilan 7 yil muddatga saylanadi va yana bir necha marta saylanishi mumkin. Qonun chiqaruvchi hokimiyatni parlament (xalq vakillari palatasi), ijrochi hokimiyatni bosh vazir boshchiligidagi hukumat amalga oshiradi. == Tabiati == Ekvatorial Gvineya kontinental qismining yer yuzasi balandligi 600–900 m boʻlgan togʻliklar (eng baland joyi 1200 m), sohili kambar pasttekislik. Bioko vulkanli orolida mamlakatning eng baland joyi —SantaIsabel choʻqqisi (3008 m) bor. Iqlimi ekvatorial, doim sernam. Oylik oʻrtacha temperatura 24° dan 28° gacha. Yogʻin miqdori yiliga 2000&nbsp;mm dan ziyod, orollarda 2500 m gacha. Daryo koʻp, hammasi sersuv va serostona, faqat quyi qismida kemalar qatnaydi. Asosiy daryosi – Mbini. Oʻsimliklari qizilsariq laterit tuproqdarda oʻsuvchi doim yashil sernam ekvatorial oʻrmonlardan iborat. Oʻrmonlarda qimmatbaho yogʻoch olinadigan 150 dan ortiq daraxt turi – moyli va kokos palmalari, temir daraxti, okume va boshqalar oʻsadi. Hayvonot dunyosi boy va xilmaxil: maymun, kiyik, mangust, gʻizol, fil, qoplon va boshqalar yashaydi. == Aholisi == Aholisining aksariyatini bantularga mansub fang va bubi xalqlari tashkil etadi. RioMuni sohilida benga, kombu, lenge va boshqalar xalqlar yashaydi. Rasmiy til – ispan tili. Dindorlarning asosiy qismi katoliklar; protestantlar ham bor. Aholining bir qismi anʼanaviy mahalliy dinlarga eʼtiqod qiladi. Shahar aholisi 29,2%. Muhim shaharlari: Malabo, Bata. == Tarixi == 1472-yil boshida Portugaliyaning Fernando Po boshchiligidagi ekspeditsiyasi Gvineya qoʻltigʻidagi orolga kelib tushdi (keyinchalik bu orol Fernando Po nomi bilan ataldi; 1979-yildan Bioko o.) va uni oʻz mulki deb eʼlon qildi. 1592-yildan orollarni mustamlakaga aylantirish harakati boshlandi. 1778-yildan u Ispaniya Gvineyasi nomi bilan Ispaniya mulki boʻlib qoldi (1843-yildan Ispaniya orolda mustahkam oʻrnashib oldi). Mamlakatning materik qismi – RioMuni Ispaniya va Fransiya mulkiga aylandi (ular oʻrtasidagi chegara 1900-yil belgilab olindi). Ekvatorial Gvineya aholisi koʻp yillar mobaynida oʻz ozodligi va mustaqilligi uchun kurashib keldi. Ayniqsa, bu kurash 20-asrning 30-yillari oxiridan jiddiy tus oldi. 1960-yil Ispaniya hukumati Ekvatorial Gvineyaning mustamlaka maqomini bekor qilishga majbur boʻldi va uni Ispaniyaning „dengiz orti“ provinsiyasiga aylantirilganligini eʼlon qildi. 1964-yil unga „ichki muxtoriyat“ maqomini berdi. Milliy ozodlik harakatining avj olishi natijasida 1968-yil 12-oktyabrda mamlakat Ekvatorial Gvineya nomi bilan mustaqillikka erishdi. Ekvatorial Gvineya 1968-yildan [[Birlashgan millatlar tashkiloti|BMT]] aʼzosi. Oʻzbekiston Respublikasi suverenitetini 1992-yil 17-yanvarda tan olgan va 1993-yil 24-iyunda diplomatiya munosabatlari oʻrnatgan. Milliy bayrami – 12-oktyabr – Mustaqillik kuni (1968). == Siyosny partiyalari == Sotsialdemokratik partiya, 1991-yil tuzilgan; Ekvatorial Gvineya demokratik partiyasi, 1987-yil tuzilgan; Liberaldemokratik konvent; Sotsial demokratiya uchun konvergensiya; Sotsialdemokratik xalq konventi. == Iqtisodiyoti == Ekvatorial Gvineya – agrar mamlakat. Yalpi ichki mahsulotda qishloq va oʻrmon hoʻjaligi 46%, sanoat 33%, xizmat koʻrsatish tarmogʻi 21% ni tashkil etadi. Qishloq xoʻjaligi – mamlakat iktisodiyotining asosi. Mehnatga layoqatli aholining 80% qishloq xoʻjaligida band. Dehqonchilik va yogoch tayyorlash muhim rol oʻynaydi. Eksport uchun kakao, kofe, banan, moyli palma yetishtiriladi. Ichki ehtiyoj uchun maniok, batat, yer yongʻoq, makkajoʻxori, sholi, sitrus mevalar, sabzavot ekiladi. Oʻrmonda yovvoyi moyli palma mevalari yigʻiladi, qimmatbaho yogoch tayyorlanadi. Chorvachilik sust rivojlangan. Baliq ovlanadi. Sanoati, asosan, mayda hunarmandchilik korxonalaridan iborat. Palma moyi ishlab chiqarish, yogʻochsozlik, yogʻoch tilish, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash korxonalari bor. Yiliga oʻrtacha 20 mln. kVtsoat elektr energiyasi hosyl qilinadi. Avtomobil yoʻllary uz. 2,7 ming km. Dengiz portlari – Bata, Malabo. Chetga kofe, kakao, yogʻoch chiqaradi. ChetDan oziqovqat, mashina va jihozlar, keng isteʼmol mollari oladi. Tashqi savdoda Kamerun, AQSH, Yaponiya, Yevropa Ittifoqi mamlakatlari bilan hamkorlik qiladi. Pul birligi – KFA franki. == Tibbiy xizmati == Ekvatorial Gvineyada 1100 oʻrinli 20 ga yaqin kasalxona, 150 dyspenser, 600 dan ziyod qishloq tibbiyot punkti bor. Vrachlar chet elda tayyorlanadi. == Xalq maorifi == Mamlakatda 6 yoshdan 14 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun majburiy taʼlim joriy etilgan. Davlat maktablari bilan birga xususiy maktablar ham bor. Boshlangʻich maktab 8 yillik. Toʻliq oʻrta maʼlumot olish uchun 9— 11sinflarda 3 yil oʻqish lozim. Turli hunar maktablari bor. Malaboda maʼmuriy xizmatchilar maktabi va oʻqituvchilar tayyorlash (boshlangʻich maktablar uchun) maktabi, Bata shahrida oʻrta maxsus maʼlumot beruvchi Politexnika instituti faoliyat koʻrsatadi. 1980-yildan Malabo va Batada Ispaniya universitetining sirtqi taʼlim filiallari ishlaydi. Oliy maʼlumotli kadrlar chet elda tayyorlanadi. Malaboda kutubxona bor.,Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi. Ekvatorial Gvineyada „Afrika 2000“ jurnal (3 oyda 1-marta ispan tilida), „Vos del pueblo“ („Xalq ovozi“, ispan tilida) gaz., „ElSol“ („Quyosh“) haftanomasi (ispan tilida) nashr etiladi. Ekvatorial Gvineya milliy radiosi hukumat radiostyasidir. Ekvatorial Gvineya milliy televideniyesi, telekoʻrsatuv xizmati, Malabo shahrida joylashgan. == Meʼmorligi va tasviriy sanʼati == Xalq turar joylari yogʻochdan toʻgʻri burchakli qilib quriladi va tomi ikki nishabli boʻlib, palma yaproqlari bilan yopiladi. Shaharlar, asosan, tartibsiz qurilgan 1 qavatli uyLardan iborat boʻlib, katta maydonni egallaydi (Malabo va Bata shahrilarida 2—3 qavatli). 20-asrning boshlarida ayrim binolar soxta gotika uslubida, 60-yillarda zamonaviy Yevropa meʼmorligi ruhida (Malabodagi aeroport va telegraf, Bata shahridagi radiostya, sʼyezdlar saroyi va boshqalar) qurildi. Ekvatorial Gvineyada yogʻoch oʻymakorligi (turli raqslarda kiyish uchun niqoblar, dumaloq barabanlar tayyorlash), yogʻochdan geometrik naqshlar bilan bezatilgan qoʻngʻiroqchaga oʻxshash (lebo) musiqa asboblari yasash rivojlangan. == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{Afrika mamlakatlari}} [[Turkum:Ekvator Gvineyasi]] [[Turkum:BMT aʼzolari]] hficcm6ixy3zulpwo19kxohclyw6pyp Eritreya 0 3292 5996910 5455796 2026-04-15T16:09:35Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Aholi punktlari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996910 wikitext text/x-wiki {{Eritriya_info}} '''Eritreya''', Eritreya Davlati – [[Shimoli-Sharqiy Afrika]]dagi davlat, [[BMT]] aʼzosi. [[Qizil dengiz]]ga tutash. Maydoni - 121,100 km² ga yaqin. Aholisi - 4,465 mln. kishi (2002). Poytaxti [[Asmera]] shahri Maʼmuriy jihatdan 8 ''provinsiya'' (rgoutse)ga boʻlinadi. == Davlat tuzumi == Eritreya – mustaqil davlat. Amaldagi konstitutsiyasi 1997-yil 24-mayda qabul qilingan. Davlat boshligʻi – prezident (1993-yildan Isayyas Afevork), u Milliy assambleya tomonidan saylanadi. Qonun chiqaruvchi hokimiyatni prezident boshchiligidagi Davlat kengashi (hukumat) amalga oshiradi. == Tabiati == Eritreya hududining katta kismini togʻli Eritreya platosi (eng baland joyi 2989 m, Soira togʻi) egallagan; janubi-sharqida Afar soyligi joylashgan. Iqlimi subekvatorial, choʻl iqlim. Yillik oʻrtacha temperatura 23° dan 37° gacha, eng yuqori temperatura 45° (Yerning eng issiq rayonlaridan biri). Yillik yogʻin 50–200&nbsp;mm. Oʻsimliklari choʻl va chala choʻl oʻsimliklaridan iborat. == Aholisi == Eritreyada tigrai, tigre, afar, saxo va boshqalar xalqlar yashaydi. Rasmiy tillar – tigrai va arab tillari. Dindorlari, asosan, xristianmonofistlar va sunniy musulmonlar. Shahar aholisi 16,3%. Muhim shaharlari: Asmera, Massaua, Keren. == Tarixi == 13—16-asrlarda hozirgi Eritreyaning katta qismi Efiopiya davlati tarkibida boʻlgan. 1882-yil Qizil dengiz sohilidagi Aseb porti, 1885-yil Massaua porti va sohil boʻyidagi aholi yashaydigan bir qancha qishloqlarni Italiya egallab oldi. 1890-yil Italiya Qizil dengiz sohilidagi oʻzining barcha mulkini Eritreya mustamlakasiga birlashtirdi (Eritreya lot. tilidagi Qizil dengiz nomidan kelib chiqqan). 1896-yilgi ItaliyaEfiopiya shartnomasiga muvofiq, Eritreya chegaralari belgilab olindi. 1935-yil Eritreya Efiopiya bilan birga Italiya Sharqiy Afrikasi mustamlakasi tarkibida boʻldi. 1941-yil bahorda Eritreya inglizefiop qoʻshinlari tomonidan ozod qilindi; 1952-yilgacha ingliz harbiy maʼmuriyati boshqardi. 1952-yil federatsiya aʼzosi sifatida Efiopiya tarkibiga kirdi. 1962—87 yillarda Eritreya Efiopiya tarkibida provinsiya, soʻng maʼmuriy rayon. 1950-yillardan Eritreya ozodlik xalq fronti boshchiligida Efiopiya markaziy hokimiyatidan ajralish uchun qurolli kurash avj oldi. 1991-yil qoʻzgʻolonchilar Asmera shahrini ozod qildilar. 1993-yil 24-mayda Eritreya rasmiy ravishda mustaqil davlat deb eʼlon qilindi. Eritreya – 1993-yildan BMT aʼzosi. Milliy bayrami – 24-may – Mustaqillik kuni (1993). == Siyosiy partiya va kasaba uyushmalari == Demokratiya va adolat uchun xalq fronti, 1970-yil tuzilgan. 1994-yilgacha Eritreya ozodlik xalq fronti deb nomlangan. Kasaba uyushmalari haqida maʼlumotlar yoʻq. == Xoʻjaligi == Eritreya – agrar mamlakat. [[Yalpi ichki mahsulot]]<nowiki/>da [[sanoat]] 12,3%, [[qishloq xoʻjaligi]] 8,4% ni tashkil etadi. Iqtisodiyotining asosi – qishloq xoʻjaligi (dehqonchilik va chorvachilik). Mehnatga layoqatli aholining 80% qishloq xoʻjaligida band. Asosan, [[bugʻdoy]], [[arpa]], [[tariq]], [[makkajoʻxori]], [[dukkaklilar]], [[sabzavot]] va [[qovun]] ekiladi, [[kofe]] yetishtiriladi. Chorvachilikda [[qoramol]], [[echki]], [[qoʻy]], [[tuya]], [[parranda]] boqiladi; [[baliq]] ovlanadi. Asosiy sanoat tarmoqlari: [[neftni qayta ishlash]], [[toʻqimachilik]], koʻnpoyabzal, [[tikuvchilik]], [[kimyo]], [[yogʻochsozlik]], [[oziq-ovqat]], [[sement]]. [[Oltin]], [[neft]], [[mis]], [[temir rudasi]], [[nikel]], [[xrom]], [[slyuda]], [[titan]] konlari bor. Dengizdan [[tuz]] qazib olinadi. [[Tasvir:Eritrea Train Mountain Tunnel.jpg|300px|left|thumb]] == Trasporti == Transport yoʻli uzunligi - 306&nbsp;km, avtomobil yoʻllari uzunligi - 3,9 ming km, jumladan, qattiq qoplamali yoʻllar 21% ni tashkil etadi. Dengiz portlari: [[Aseb]], [[Massaua]]. Eritreya chetga tuz, teri, sement, sitrus mevalar, xom ashyo chiqaradi. Chetdan mashina va jihozlar, isteʼmol mollari va boshqalar oladi. Tashqi savdoda [[Efiopiya]], [[Saudiya Arabistoni]], [[Italiya]], [[Sudan]], [[Somali]], [[Buyuk Britaniya]] bilan hamkorlik qiladi. Pul birligi – [[nakfa]]. == Madaniyati == Eritreyaning ''Asmera'' shahrini italyan mustamlakachilari ''Italiya shaharlariga'' oʻxshatib barpo etishga harakat qilganlar. Asmerada unt, Katta masjid va ''Katoliklar sobori'' bor. qadimiy Massaua shahri oʻzining goʻzal plyajlariga ega boʻlgan sharq shahridir. Asmera shahridan dengiz tomon yuriladigan yoʻldagi tepaliklarda mashhur kopt (qibt) monastirlari koʻzga tashlanadi. Monastirlarning aksariyati 15-asrda qurilgan boʻlib, ularning eng mashhuri Debre Bizen monastiri (14-asr)dir. ''Monastirlar kunduzi'' ziyoratchilar uchun ochib qoʻyilgan. Eritreyada 1991-yildan „Xades Eritra“ („Yangi Eritreya“) hukumat [[gazeta]] haftada 2-marta tigrai va arab tillarida, 1994-yildan „Eritrean proufayl“ („Eritreya koʻrinishi“) haftanomasi [[ingliz tili]]da nashr etiladi. „Eritreya xalqi ovozi“ hukumat radiostyasi va ER1CHTV huqumat telestyasi ishlaydi. ==Manbalar== {{manbalar}} {{OʻzME}} [[Turkum:Eritreya]] [[Turkum:BMT aʼzolari]] [[Turkum:Afrika mamlakatlari]] [[Turkum:Davlatlar]] [[Turkum:Geografiya]] [[Turkum:Fan]] [[Turkum:Hukumat]] {{Afrika mamlakatlari}} jdd4dlxb3x87ronubxzjtsbf8hwormz 5996911 5996910 2026-04-15T16:09:51Z Janob Mirzaolim 64438 /* Manbalar */ 5996911 wikitext text/x-wiki {{Eritriya_info}} '''Eritreya''', Eritreya Davlati – [[Shimoli-Sharqiy Afrika]]dagi davlat, [[BMT]] aʼzosi. [[Qizil dengiz]]ga tutash. Maydoni - 121,100 km² ga yaqin. Aholisi - 4,465 mln. kishi (2002). Poytaxti [[Asmera]] shahri Maʼmuriy jihatdan 8 ''provinsiya'' (rgoutse)ga boʻlinadi. == Davlat tuzumi == Eritreya – mustaqil davlat. Amaldagi konstitutsiyasi 1997-yil 24-mayda qabul qilingan. Davlat boshligʻi – prezident (1993-yildan Isayyas Afevork), u Milliy assambleya tomonidan saylanadi. Qonun chiqaruvchi hokimiyatni prezident boshchiligidagi Davlat kengashi (hukumat) amalga oshiradi. == Tabiati == Eritreya hududining katta kismini togʻli Eritreya platosi (eng baland joyi 2989 m, Soira togʻi) egallagan; janubi-sharqida Afar soyligi joylashgan. Iqlimi subekvatorial, choʻl iqlim. Yillik oʻrtacha temperatura 23° dan 37° gacha, eng yuqori temperatura 45° (Yerning eng issiq rayonlaridan biri). Yillik yogʻin 50–200&nbsp;mm. Oʻsimliklari choʻl va chala choʻl oʻsimliklaridan iborat. == Aholisi == Eritreyada tigrai, tigre, afar, saxo va boshqalar xalqlar yashaydi. Rasmiy tillar – tigrai va arab tillari. Dindorlari, asosan, xristianmonofistlar va sunniy musulmonlar. Shahar aholisi 16,3%. Muhim shaharlari: Asmera, Massaua, Keren. == Tarixi == 13—16-asrlarda hozirgi Eritreyaning katta qismi Efiopiya davlati tarkibida boʻlgan. 1882-yil Qizil dengiz sohilidagi Aseb porti, 1885-yil Massaua porti va sohil boʻyidagi aholi yashaydigan bir qancha qishloqlarni Italiya egallab oldi. 1890-yil Italiya Qizil dengiz sohilidagi oʻzining barcha mulkini Eritreya mustamlakasiga birlashtirdi (Eritreya lot. tilidagi Qizil dengiz nomidan kelib chiqqan). 1896-yilgi ItaliyaEfiopiya shartnomasiga muvofiq, Eritreya chegaralari belgilab olindi. 1935-yil Eritreya Efiopiya bilan birga Italiya Sharqiy Afrikasi mustamlakasi tarkibida boʻldi. 1941-yil bahorda Eritreya inglizefiop qoʻshinlari tomonidan ozod qilindi; 1952-yilgacha ingliz harbiy maʼmuriyati boshqardi. 1952-yil federatsiya aʼzosi sifatida Efiopiya tarkibiga kirdi. 1962—87 yillarda Eritreya Efiopiya tarkibida provinsiya, soʻng maʼmuriy rayon. 1950-yillardan Eritreya ozodlik xalq fronti boshchiligida Efiopiya markaziy hokimiyatidan ajralish uchun qurolli kurash avj oldi. 1991-yil qoʻzgʻolonchilar Asmera shahrini ozod qildilar. 1993-yil 24-mayda Eritreya rasmiy ravishda mustaqil davlat deb eʼlon qilindi. Eritreya – 1993-yildan BMT aʼzosi. Milliy bayrami – 24-may – Mustaqillik kuni (1993). == Siyosiy partiya va kasaba uyushmalari == Demokratiya va adolat uchun xalq fronti, 1970-yil tuzilgan. 1994-yilgacha Eritreya ozodlik xalq fronti deb nomlangan. Kasaba uyushmalari haqida maʼlumotlar yoʻq. == Xoʻjaligi == Eritreya – agrar mamlakat. [[Yalpi ichki mahsulot]]<nowiki/>da [[sanoat]] 12,3%, [[qishloq xoʻjaligi]] 8,4% ni tashkil etadi. Iqtisodiyotining asosi – qishloq xoʻjaligi (dehqonchilik va chorvachilik). Mehnatga layoqatli aholining 80% qishloq xoʻjaligida band. Asosan, [[bugʻdoy]], [[arpa]], [[tariq]], [[makkajoʻxori]], [[dukkaklilar]], [[sabzavot]] va [[qovun]] ekiladi, [[kofe]] yetishtiriladi. Chorvachilikda [[qoramol]], [[echki]], [[qoʻy]], [[tuya]], [[parranda]] boqiladi; [[baliq]] ovlanadi. Asosiy sanoat tarmoqlari: [[neftni qayta ishlash]], [[toʻqimachilik]], koʻnpoyabzal, [[tikuvchilik]], [[kimyo]], [[yogʻochsozlik]], [[oziq-ovqat]], [[sement]]. [[Oltin]], [[neft]], [[mis]], [[temir rudasi]], [[nikel]], [[xrom]], [[slyuda]], [[titan]] konlari bor. Dengizdan [[tuz]] qazib olinadi. [[Tasvir:Eritrea Train Mountain Tunnel.jpg|300px|left|thumb]] == Trasporti == Transport yoʻli uzunligi - 306&nbsp;km, avtomobil yoʻllari uzunligi - 3,9 ming km, jumladan, qattiq qoplamali yoʻllar 21% ni tashkil etadi. Dengiz portlari: [[Aseb]], [[Massaua]]. Eritreya chetga tuz, teri, sement, sitrus mevalar, xom ashyo chiqaradi. Chetdan mashina va jihozlar, isteʼmol mollari va boshqalar oladi. Tashqi savdoda [[Efiopiya]], [[Saudiya Arabistoni]], [[Italiya]], [[Sudan]], [[Somali]], [[Buyuk Britaniya]] bilan hamkorlik qiladi. Pul birligi – [[nakfa]]. == Madaniyati == Eritreyaning ''Asmera'' shahrini italyan mustamlakachilari ''Italiya shaharlariga'' oʻxshatib barpo etishga harakat qilganlar. Asmerada unt, Katta masjid va ''Katoliklar sobori'' bor. qadimiy Massaua shahri oʻzining goʻzal plyajlariga ega boʻlgan sharq shahridir. Asmera shahridan dengiz tomon yuriladigan yoʻldagi tepaliklarda mashhur kopt (qibt) monastirlari koʻzga tashlanadi. Monastirlarning aksariyati 15-asrda qurilgan boʻlib, ularning eng mashhuri Debre Bizen monastiri (14-asr)dir. ''Monastirlar kunduzi'' ziyoratchilar uchun ochib qoʻyilgan. Eritreyada 1991-yildan „Xades Eritra“ („Yangi Eritreya“) hukumat [[gazeta]] haftada 2-marta tigrai va arab tillarida, 1994-yildan „Eritrean proufayl“ („Eritreya koʻrinishi“) haftanomasi [[ingliz tili]]da nashr etiladi. „Eritreya xalqi ovozi“ hukumat radiostyasi va ER1CHTV huqumat telestyasi ishlaydi. ==Manbalar== {{manbalar}} {{OʻzME}} [[Turkum:Eritreya]] [[Turkum:BMT aʼzolari]] {{Afrika mamlakatlari}} 2d7fgt9ewohy8iibk0rm3cyncuev1xt Oʻzbeklar 0 5136 5996920 5975928 2026-04-15T17:37:45Z Xasanov Doston 214147 5996920 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Uzbeks_of_20’s_century_and_modern_times.png|thumb|Oʻzbeklar]] {{Infobox Millat|group = Oʻzbeklar|image = <table border=0 align="center"> <tr> <td>[[Fayl:Stamps of Uzbekistan, 2007-37.jpg|90x105px]]</td> <td>[[Fayl:Shaybani.jpg|90x105px]]</td> <td>[[Fayl:Uzbek1994-PortraitUlughBeg-sheet-large.jpg|90x105px]]</td> <td> </td> </tr> <tr> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Amir Temur]]</small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Shayboniyxon|Muhammad Shayboniy]]</small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Mirzo Ulug'bek]]</small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Alisher Navoiy]]</small></td> </tr> <tr> <td><small>[[Fayl:Idealized portrait of Babur (1483-1530), painted in 1605-1615 in India (British Museum 1921,1011,0.3).jpg|90x105px]]</small></td> <td>[[Fayl:Hamza Niyazi.jpg|90x105px]]</td> <td>[[Fayl:Mirziyoyev cropped.jpg|90x105px]]</td> <td>[[Fayl:Alisher Usmanov podium 2013 Fencing WCH SMS-IN t204812.jpg|90x105px]]</td> </tr> <tr> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Zahiriddin Muhammad Bobur|Bobur]]</small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Hamza Hakimzoda Niyoziy|Hamza]]</small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Shavkat Mirziyoyev]]</small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Alisher Usmonov]]</small></td> </tr> <tr> <td><small></small></td> <td></td> <td><small>[[Fayl:Sharipov.jpg|90x105px]]</small></td> <td></td> </tr> <tr> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Rahmonberdi Madazimov]]</small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Oʻrinboy Rahmonov]]</small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Solijon Sharipov]]</small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab"></small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab"></small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab"></small></td> </tr> <tr> </tr> <tr> </table>|population = 40-50 million|region1 = {{flagcountry|Uzbekistan}}|pop1 = 29,929,309 (2020)|ref1 =<ref name=CIA-Uzbekistan>{{veb manbasi|author=|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html|title=Population: 12,661,637 (July 2013 est.) [Uzbeks = 50%]|publisher=[[The World Factbook]]|work=Central Intelligence Agency (CIA)|accessdate=10-iyun 2013-yil|archivedate=9-iyul 2016-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160709035649/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160709035649/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html |date=9-iyul 2016-yil }}</ref>|region2 = {{flagcountry|Afghanistan}}|pop2 = 5,500,000 (2022)|ref2 =<ref name=CIA-Afghanistan>{{veb manbasi|author=|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2119.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af&regionCode=sas&#af|title=Afghan Population: 38,108,077 (July 2013 est.) [Uzbeks =20%]|publisher=The World Factbook|work=Central Intelligence Agency (CIA)|accessdate=10-iyun 2013-yil|archivedate=8-aprel 2014-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140408080840/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2119.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af&regionCode=sas&#af}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190106221921/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2119.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af&regionCode=sas&#af |date=6-yanvar 2019-yil }}</ref>|region3 = {{flagcountry|Tajikistan}}|pop3 = 2,300,000 (2017)|ref3 =<ref name=CIA-Tajikistan>{{veb manbasi|author=|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ti.html|title=Population: 2,910,041 (July 2013 est.) [Uzbeks = 19.3%]|publisher=The World Factbook|work=Central Intelligence Agency (CIA)|accessdate=10-iyun 2013-yil|archivedate=31-mart 2001-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20010331101740/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ti.html}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20010331101740/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ti.html |date=31-mart 2001-yil }}</ref>|region4 = {{flagcountry|Kyrgyzstan}}|pop4 = 1,000.000 (2023)<ref>{{Cite web|title="Statistical Yearbook of the Kyrgyz Republic – Publications Archive – Statistics of the Kyrgyz Republic"|url=https://www.stat.gov.kg/en/publications/statisticheskij-ezhegodnik-kyrgyzskoj-respubliki/|access-date=2024-02-28|archive-date=2024-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20240203144718/https://www.stat.kg/en/publications/statisticheskij-ezhegodnik-kyrgyzskoj-respubliki/|url-status=live}}</ref>|region5 = {{flagcountry|Kazakhstan}}|pop5 = 967,252 (2020)|ref5 =<ref name="Demogr2013">{{Veb manbasi |sarlavha=Agentstvo Respubliki Kazaxstan po statistike. Etnodemograficheskiy sbornik Respubliki Kazaxstan 2014. |url=http://www.stat.gov.kz/getImg?id=ESTAT081783 |qaralgan sana=2014-09-05 |arxivsana=2017-11-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171108091746/http://www.stat.gov.kz/getImg?id=ESTAT081783 }}</ref>|region6 = {{flagcountry|Turkmenistan}}|pop6 = 1,200,000|ref6 =<ref name="Turk">Soglasno perepisyam naseleniya dolya uzbekov v naselenii Turkmenii vozrastala (1970 – 8,3 %, 1979 – 8,5 %, 1989 – 9,0 %, 1995 – 9,2 %). Odnako uje v 2001 g. prejniy prezident strani [[Ниязов, Сапармурат Атаевич|S. Niyazov]] nazval sifru [http://www.demoscope.ru/weekly/037/evro010.php vsego 3 % uzbekov]. Odnovremenno voznikli trudnosti s obyektivnoy otsenkoy chislennosti naseleniya Turkmenii: S.Niyazov prognoziroval 9 mln jiteley na 2009 g., togda kak [[Бюро переписи населения США|Byuro Perepisey SShA]] (chi dannie ispolzuet [[ЦРУ]]), schitaya ofitsialnie otsenki chislennosti naseleniya silno zavishennimi, prognozirovalo lish 4,9 mln jit. na etu je datu. OON otsenivaet chislennost naseleniya strani v 2009 g. v razmere 5,1 mln jit.[http://demoscope.ru/weekly/2010/0415/barom02.php#3]. Sovremennoe rukovodstvo Turkmenii do nastoyaщego vremeni ne opublikovalo inoy otsenki chislennosti naseleniya, odnako v predstavlennom Turkmeniey doklade dlya OON figuriruet sifra 5,4 mln jit. na kones 2006 g.([http://daccess-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/G08/156/64/PDF/G0815664.pdf?OpenElement Natsionalniy doklad, predstavlenniy v sootvetstvii s punktom 15 A) Prilojeniya k Rezolyutsii 5/1 Soveta po pravam cheloveka. Turkmenistan] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131002101928/http://daccess-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/G08/156/64/PDF/G0815664.pdf?OpenElement |date=2-oktabr 2013-yil }}). Yesli isxodit iz soxraneniya doli uzbekov v naselenii strani, zafiksirovannoy perepisyu 1995 g., a takje naseleniya strani v razmere ok. 5 – 5,5 mln jit., chislennost uzbekov sostavit ok. 460—510 tis. chel.</ref>|region7 = {{flagcountry|Russia}}|pop7 = 200,000 |ref7 =<ref name="Russia Census 2002">{{ru icon}} [http://www.perepis2010.ru/content.html?id=11&docid=10715289081463 Russia Census 2002] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180906073144/http://www.perepis2002.ru/content.html?id=11 |date=6-sentabr 2018-yil }}</ref>|region8 = {{flag|Saudi Arabia}}|pop8 = 300,000|ref8 =<ref name="Russia Census 2022"/>|region9 = {{flagcountry|Pakistan}}|pop9 = 935,133 (2017)|ref9 =<ref>Rhoda Margesson (26-yanvar 2007-yil). [http://www.fas.org/sgp/crs/row/RL33851.pdf „Afghan Refugees: Current Status and Future Prospects“ p.7] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210112042154/http://www.fas.org/sgp/crs/row/RL33851.pdf |date=2021-01-12 }}. Report RL33851, [[Congressional Research Service]].</ref>|region10 = {{flagcountry|China}}|pop10 = 10,500|ref10 =<ref>[http://www.paulnoll.com/China/Minorities/China-Nationalities.html Chinese National Minorities<!-- Bot generated title -->]</ref>|region11 = {{flagcountry|Ukraine}}|pop11 = 43,400|ref11 =<ref>{{Citation |year= |title=State Statistics Committee of Ukraine: The distribution of the population by nationality and mother tongue |url=http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=100&rz=1_1&rz_b=2_1%20&n_page=6 |access-date=26-iyun 2007-yil |archivedate=1-dekabr 2008-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081201192304/http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=100&rz=1_1&rz_b=2_1%20&n_page=6 }}</ref>|region12 = |pop12 = |ref12 =|region13 = {{AQSh}}|pop13 = 78,960|ref13 =|region14 = {{flagcountry|Turkey}}|pop14 = 127,000|ref14 =<ref>[http://evrenpasakoyu.wordpress.com Evrenpaşa Köyü | Güney Türkistanʼdan Anadoluya Urfa Ceylanpınar Özbek Türkleri]. Evrenpasakoyu.wordpress.com. Retrieved on 2013-07-12.</ref>|region15 = {{flagcountry|Belarus}}|pop15 = 4,993 (2017)|ref15 =<ref name="belstat.gov.by">{{Citation |year= |title=Itogi perepisi naseleniya Belarusi 2009 g. Natsionalniy sostav. |url=http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/5.8-0.pdf |access-date=18-sentabr 2010-yil |archivedate=18-sentabr 2010-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100918165045/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/5.8-0.pdf }}</ref>|region16 = {{flagcountry|Mongolia}}|pop16 = 560|ref16 =<ref>Census of Mongolia, slide# 23. http://www.toollogo2010.mn/doc/Main%20results_20110615_to%20EZBH_for%20print.pdf</ref>|languages = [[Oʻzbek tili]]<br />|religions = asosan [[islom]]<ref>{{Citation |year= |title=MAPPING THE GLOBAL MUSLIM POPULATION, Page 17 |url=http://pewforum.org/uploadedfiles/Topics/Demographics/Muslimpopulation.pdf |access-date=22-noyabr 2013-yil |archivedate=23-dekabr 2010-yil |archiveurl=https://www.webcitation.org/5vBCVfKEZ?url=http://pewforum.org/uploadedfiles/Topics/Demographics/Muslimpopulation.pdf }}</ref> |related = [[uygʻurlar]], [[turklar]] va boshqa [[Turkiy]] xalqlar }} '''Oʻzbeklar''' – [[Turkiy tillar|turkiy]] xalq, [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston Respublikasi]] aholisining asosiy qismini tashkil etadi. Oʻzbeklar nafaqat Oʻzbekiston, balki [[Oʻrta Osiyo]]dagi eng koʻp sonli xalqdir. Oʻzbekistonda (38 million<ref>{{veb manbasi |title=O`ZBEKISTON AHOLISI |url=https://www.stat.uz/uz/59-foydali-ma-lumotlar/5859-o-zbekiston-aholisi-3 |website=stat.uz |publisher=O’zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo’mitasi. |accessdate=30-avgust 2025-yil}}</ref>), [[Tojikiston]]da (2,300 mingdan ortiq), [[Qirgʻiziston]]da (1 million kishi), [[Qozogʻiston]]da (600 mingdan ortiq kishi), [[Turkmaniston]]da (900 mingdan ortiq) kishi yashaydi. Bundan tashqari, [[Afgʻoniston]]da (3 million kishi), [[Rossiya]]da (300 ming kishi), [[Saudiya Arabistoni]]da (550—600 ming kishi), [[Xitoy]]da (15 ming kishi, 2010-yil), [[Turkiya]], [[Olmoniya]], [[AQSh]]da ham oʻzbeklar yashaydi. Oʻzbeklar [[oʻzbek tili]]da soʻzlashadilar. Dini – [[Sunniylik|sunniy musulmonlar]]. == Oʻzbeklar etnogenezi == [[Fayl:Western Turks. Shahi Tegin (Sri Shahi). After 679 CE.jpg|thumb|Gʻarbiy turklar tangasi. Shoxi tegin. 679 yil, Toxariston]] [[Fayl:Shahi Tegin (Sri Shahi). After 679 in the style of the Nezak Huns.jpg|thumb|left| Shoxi tegin tangasi. VII asr, Toxariston]] Oʻzbeklar Oʻrta Osiyoning markaziy viloyatlari – [[Movarounnahr]]da, [[Xorazm]] va Shimoliy Afgʻonistonda shakllangan. Oʻzbek xalqining asosini hozirgi Oʻzbekiston hududida qadimdan oʻtroq yashab, sugʻorma [[dehqonchilik]], [[hunarmandchilik]] bilan shugʻullanib kelgan mahalliy [[sugʻdiylar]], [[baqtriya]]liklar, [[xorazmiylar]], fargʻonaliklar, koʻchmanchi va [[Saklar|sak]]-[[Massagetlar|massaget]] kabi qadimgi ''sharqiy eroniy tillarida soʻzlashuvchi guruhlar va har xil turkiy urugʻlar'' tashkil etgan<ref>Shoniyozov K., Oʻzbek xalkining shakllanish jarayoni xakida baʼzi fikr-muloxazalar // Obщestvennie nauki v Uzbekistane№ 6, 1996</ref><ref>Zuev Yu. A. K etnicheskoy istorii usuney // Trudi Instituta arxeologii i etnografii AN KazSSR. T. 8. Alma-Ata, 1960. S. 23.</ref>. Shuningdek, miloddan avvalgi II asrdan boshlab avvalgi Janubiy Sibir, [[Oltoy]], Yettisuv, Sharqiy Turkiston hamda [[Volga]] va [[Ural]] daryosi boʻylaridan turli davrlarda Movarounnahrga kirib kelgan turkiy qabilalar ham oʻzbeklar etnik tarixida ishtirok etganligi tarixdan maʼlum. Keyingi yillarda Oʻzbekiston hududida olib borilgan arxeologik va antropologik tadqiqotlar natijasida [[Amudaryo]] va [[Sirdaryo]] oraligʻida soʻnggi [[jez davri]]dayoq yuqorida nomlari zikr etilgan qabila va elatlarning etnik jihatdan dastlabki aralashuvi sodir boʻlganligi va [[Assimilyatsiya (etnografiya)|assimilyatsiya]] jarayoni natijasida antik davrga kelib, oʻtroq hayotga moslashgan turkiy hududiy maydon tarkib topganligi hamda oʻzbek xalqiga xos antropologik tipning makon va zamoni aniqlangan. Maʼlumki, miloddan avvalgi 3-asr da Sirdaryoning oʻrta oqimida turkiy va [[Sugʻdiylar|sugʻdiy]]lar ittifoqi asosida [[Qangʻ davlati]] tashkil topgan edi. Qangʻ davlati davrida Movarounnahr va unga tutash mintaqalardagi xalqlarning iqtisodiy siyosiy va etnomadaniy aloqalarining tobora rivojlanib borishi natijasida turkiy tilli etnoslar ustuvorlik qilib, oʻziga xos uygʻunlashgan madaniyat shakllandi. Arxeologik asarlarda bu madaniyat Qovunchi madaniyati nomini olgan<ref>. Shoniyozov K., Oʻzbek xalkining shakllanish jarayoni xakida baʼzi fikr-muloxazalar // Obshestvennie nauki v Uzbekistane. № 6, 1996</ref><ref>Zuev Yu. A. K etnicheskoy istorii usuney // Trudi Instituta arxeologii i etnografii AN KazSSR. T. 8. Alma-Ata, 1960</ref>. Antropolog olimlarning taʼkidlashlaricha aynan shu davrlarga kelib, Oʻrta Osiyo ikki daryo oraligʻi antropologik tipi (qiyofasi) toʻliq shakllangan. Hunlar Xorazmda milodiy III asrda paydo boʻlgan.<ref>Trudi Xorezmskoy arxeologo-etnograficheskoy ekspeditsii, t. XIV. M., „Nauka“, 1984</ref> Baʼzi tadqiqotchilar [[Hunlar|hun]] tilini turkiy deb tasniflaydilar.<ref>''Tenishev E. R.'' [http://www.philology.ru/linguistics4/tenishev-97.htm Gunnov yazik] // Yaziki mira: Tyurkskie yaziki. – M., 1997. – S. 52-53.</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Сюнну-Гунны. Кто же они? ''Стенограмма лекции, прочитанной Анной Владимировной Дыбо'' |url=http://polit.ru/article/2013/12/01/dibo/ |qaralgan sana=2020-11-20 |arxivsana=2014-03-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140327132821/http://polit.ru/article/2013/12/01/dibo/ }}</ref> Oʻzbeklar etnogenezida qatnashgan navbatdagi etnik komponentlar [[kushonlar]] hamda milodiy 4—5-asrlarda Oʻrta Osiyoning markaziy viloyatlariga Oltoydan va Sharqiy Turkistondan siljigan [[xioniylar]], [[kidariylar]] va [[eftaliylar]]dir. Kidariylar tarkibida turkiy qatlam boʻlgan.<ref>Etienne de la Vaissiere, Is there a „Nationality of the Hephtalites?“ in Bulletin of the Asia institute. New series. Volume 17. 2003. [2007], p. 129—130</ref> Shuningdek, oʻzbeklar etnogeneziga faol taʼsir oʻtkazgan turkiy etnik komponentlar asosan [[Turk xoqonligi]] (6—8-asrlar) davrida Oʻrta Osiyoning markaziy mintaqalari ([[Toshkent]], [[Zarafshon]], [[Qashqadaryo]], [[Surxondaryo]] vohalari, [[Fargʻona vodiysi]]) va Xorazmga kelib joylashib, maʼlum bir tarixiy davr mobaynida, bu etnik komponentning aksariyat qismi oʻtroqlashdi. Turk xoqonligi davrida kirib kelgan turkiy komponentlar va mahalliy aholi oʻrtasidagi etnik madaniy munosabatlarning rivoji hududdagi etnik jarayonlar taraqqiyotiga katta taʼsir oʻtkazdi. Ushbu turkiy qatlam madaniy yutuqlarining mahalliy madaniy xoʻjalik anʼanalari bilan jadal uygʻunlashuvi yuz berdi. Bu davr [[turkiy-sugʻdiy simbioz]]ni hal qiluvchi bosqichlaridan biri boʻlgan. [[Fayl: Turkish officers during a audience with king Varkhuman of Samarkand. 648-651 CE, Afrasiyab, Samarkand.jpg |thumb|right| Varhuman saroyi devoriy rasmlarida tasvirlangan turkiy zodagonlar, Samarqand, 650 yil]] 8-asrdan arab va ajam (arab boʻlmagan Yaqin va Oʻrta Sharq) xalqlarining Oʻrta Osiyoga kirib kelishi mintaqadagi etnik jarayonlarga katta taʼsir etmagan. Bu davrda aholi etnik tarkibida maʼlum bir oʻzgarishlar boʻlgan boʻlsada, Movarounnahrdagi oʻtroq va yarim oʻtroq turkiyzabon aholi, sugʻdiylar va Xorazmning tub yerli aholisi oʻz hududlarida qolib, [[arablar]] (7—8-asrlar) hukmronligi ostida yashaganlar. Umuman olganda, 9-asrdan boshlab Movarounnahr mintaqasida yaxlit turkiy etnik qatlam, jonli turkiy til muhiti vujudga kela boshladi va, oʻz navbatida, sugʻdiylar va boshqalar mahalliy etnoslarda ham turkiylashish jarayoni jadallashgan. Etnograf olim K.Shoniyozovning qayd etishicha, 9—10-asrlarda tigʻiz etnogenetik jarayon natijasida koʻplab turkiy qabila va elatlarning oʻtroq hayotga oʻtishi jadal davom etgan. Bu asrlarda Sirdaryoning shimolida, Movarounnahr va Xorazmda turkiy etnik qatlam kuchli etnik asosga ega boʻlgan. Tabiiyki, bu kuchli etnik qatlam asosining aksariyat koʻpchiligini oʻtroqlashgan turgʻun turkiy etnoslar tashkil qilgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Etnicheskiy atlas Uzbekistana. Arxeologiya uzbekskoy identichnosti |url=http://www.library.cjes.ru/online/?a=con&b_id=416&c_id=4483 |qaralgan sana=2013-09-29 |arxivsana=2012-08-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120805002403/http://library.cjes.ru/online/?a=con&b_id=416&c_id=4483 }}</ref>. Manbalarda koʻp sonli turk-[[Sugʻdiylar|soʻgʻdiy]] nikohlari va oilaviy aloqalar qayd etilgan. Gʻarbiy Turk xogonligi hukmdori Ton-yabgu xoqon (618-630) davrida Samarqand hukmdori bilan oilaviy munosabatlar oʻrnatildi – Ton-yabgu xoqon unga qizini berdi. 711-yil 27-aprelda tuzilgan nikoh shartnomasiga koʻra, Turkiylar vakili Oʻt-tegin va [[Sugʻdiylar|soʻgʻdiy]] Dugʻdgoncha oʻrtasidagi nikoh qayd etilgan. Shunday qilib, qadimgi Soʻgʻdda oʻtroq aholisining bir qismini, eroniyzabon Suʼgʻdiylar bilan bir qatorda turkiyzabon aholi tashkil qila boshlagan. Turkiy-soʻgʻdiy madaniy aloqalar kuchli bolgan. Muʼg hujjatlarining soʻgʻdiycha matnlarida turkiy tildan kirib kelgan soʻzlar mavjud: yttuku – „joʻnatish“, „elchixona“; bediz va boshqalar. Mashhur sharqshunos M. Andreevning soʻzlariga koʻra, [[Sugʻd tili|sugʻd]] tilidan baʼzi soʻzlar oʻzbek tilida uchraydi, masalan, kup – koʻp (oʻzbekcha koʻp), katta – katta (oʻzbekcha katta), kalta – qisqa yoki yosh (oʻzbekcha kalta).<ref>Klyashtornyy S. G., Savinov D. G., Stepnyye imperii drevney Yevrazii. Sankt-Peterburg: Filologicheskiy fakul’tet SPbGU, 2005, s. 97; Livshits V. A., Sogdiyskaya epigrafika Sredney Azii i Semirechya. Spb.: filologicheskiy fakul’tet SpbGU, 2008; Kamaliddinov SH. S., Mukhammedov U. Z., Novyye dannyye po istorii Sredney Azii epokhi arabskikh zavoyevaniy//ONU, № 12, 1997, s. 91; Marshak Boris. Legends, tales and fables in the art of Sogdiana with an appendix by V. A. Livshits. New York: Bibliotheca persica press, 2002. R.168; Livshits V. A. Sogdiytsy v Semirech’ye: lingvisticheskiye i epigraficheskiye svidetel’stva.//Krasnaya rechka i Burana. – Frunze. 1989, s. 79-80</ref> Oʻzbeklarning Turk xoqonligi davridagi tarixi bilan mashhur tarixchi va arxeolog olimlar shugʻullangan ([[Aleksandr Bernshtam]], [[Gumilyov Lev Nikolayevich|Lev Gumilyov]], [[Sergey Klyashtorniy]], [[Dmitriy Savinov]], [[Leonid Kyzlasov]], [[Igor Kyzlasov]], [[Olga Smirnova]], [[Larisa Baratova]], Nasimxon Rahmon, Shamsiddin Kamoliddinov). == Oʻzbeklarning shakllanish jarayoni == [[Fayl:Ruins of Afrasiyab.jpg|thumb|Samarqand shahridagi Qoraxoniylar sulolasining qarorgohi, 11-13 asr boshlari, hozigi Afrosiyob xarobalari]] [[Qoraxoniylar]] davrida (10—12-asrlar) Movarounnahr va Xorazmda siyosiy hokimiyat turkiy sulolalarga oʻtishi munosabati bilan oʻzbek xalqi etnogenezining yakuniy bosqichi boshlandi. Gʻarbiy Qoraxoniylar davlati doirasida hozirgi oʻzbeklarga xos turkiy etnos qaror topdi va mazkur davrda oʻzbek xalqiga xos elatni belgilovchi hudud, til, madaniyat, tarixiy qismatining umumiyligi, etnik oʻzlikni anglash, etnosning uyushqoqligi maʼlum bir davlat doirasida boʻlishi, din umumiyligi va bir qancha shu kabi boshqa etnik alomatlar shakllangan. Bu davrda oʻzbeklarning umum elat tili qaror topdi. Movarounnahr va unga tutashgan mintaqalarda yashovchi koʻchmanchi turkiyzabon aholi: qarluq, chigil, yagʻmo, tuxsi, xalach, argʻin, oʻgʻuz, qipchoq, uz, qangʻli singari urugʻlar oʻzlarini bir xalq sifatida anglay boshlaganlar. Umuman olganda, 11 – 12-asrning 1-yarmida oʻzbeklar xalq sifatida shakllangan.<ref>Sovetskaya istoricheskaya ensiklopediya. T.14. M., 1973, S.667</ref> 10-asrga kelib Qoraxoniylar davlatida qadimiy turkiy yozma matnlar anʼanalarini davom ettirgan holda adabiy til rivojlandi. 10 asr rasmiy qoraxoniylar tili qadimgi qarluk lahjalari grammatik tizimiga asoslangan edi.<ref>Istoriya i kul’tura tyurkov v Litve. Sbornik nauchnykh statey mezhdunarodnoy konferentsii. Vilniaus universiteto leidykla VILNIUS 2014, s.157-160</ref><ref>Borovkov, A. K. Leksika sredneaziatskogo tefsira: XII—XIII vv. M., 1963</ref> 13-asr boshlarida [[Moʻgʻullar istilosi|Chingizxon istilosi]] davrida moʻgʻul qoʻshinlari tarkibida koʻp sonli turkiy etnoslar ham kirib keldi. 15-asrga qadar esa ushbu etnoslarning deyarli koʻp qismida mahalliy aholi bilan aralashuv jarayoni sodir boʻldi va ular shakllangan oʻzbek elatining keyingi taraqqiyotida malum darajada iz qoldirdilar. Chigʻatoy ulusi tilining rivojlanishi hamda keyinchalik [[Amir Temur]] va [[temuriylar]] davrida yuz bergan yuksak iqtisodiy va madaniy taraqqiyot natijasida Movarounnahrda adabiy til takomillashib, bu til ilmiy adabiyotlarda „turkiy“ yoki „chigʻatoy turk“ tili deb nomlangan. Movarounnar va Xurosonni bir davlatga birlashtirgan Amir Temur turkiy adabiy tilni rivojlantirishga alohida eʼtibor bergan. 1391-yilda Toʻxtamishga qarshi yurish paytida Temur Oltin Shokiy togʻining yonida chigʻatoy tilidagi va arab tilida matnini oʻz ichiga olgan yozuvni yozishga buyurdi. Asl nusxada, xususan, shunday yozilgan edi… [[Turon]]ning sultoni Temurbek uch yuz ming cherik birla islom uchun Tuktamish hon bulgʻar xoniga yuridi…<ref>Grigor’yev A. P., Telitsin N. N., Frolova O. B. Nadpis' Timura 1391 g. // Istoriografiya i istochnikovedeniye istorii stran Azii i Afriki. Vyp. XXI. – SPb.: SPbGU, 2004. – S. 24.</ref> Ayniqsa, taraqqiy etgan oʻzbek adabiy tili [[Alisher Navoiy]] davrida eng yuqori nuqtaga koʻtarildi. Ammo xalqning jonli tili koʻp dialektli boʻlib, adabiy til shakllanishida uchta asosiy sheva – qarluq, qipchoq va oʻgʻuz dialektlari asos boʻlgan. Maʼlumki, shakllangan oʻzbek elatining Amir Temur va temuriylar davridagi etnik tarixi va etnomadaniy taraqqiyotiga [[barlos]], [[jaloyir]], [[qavchin]], [[arlot]], [[qipchoq]] kabi etnik guruhlar ham faol taʼsir qilgan. Yarim koʻchmanchi oʻzbeklarning yetakchisi [[Shayboniyxon]]ning oʻzbek tilining rivojlanishiga hissa qoʻshgan. Uning Oʻrta Osiyo turkiy adabiy tilida yozilgan sheʼrlar toʻplami hozirda Istanbuldagi Topkapi qoʻlyozmalar toʻplamida saqlanmoqda. Uning falsafiy va diniy asarining qoʻlyozmasi: 1508-yilda Oʻrta Osiyo turkiy adabiy tilida yozilgan „Bahr ul-Xudo“ Londonda saqlanadi. Shayboniyxon 1507-yilda Xurosonni qoʻlga kiritgandan koʻp oʻtmay Oʻrta Osiyo turkiy – chigʻatoy tilida „Risola-yi maorif-i Shayboniy“ nomli nasriy asar yozgan va uning oʻgʻli Muhammad Temurga bagʻishlangan (qoʻlyozma Istanbulda saqlanmoqda).<ref>A. J. E. Bodrogligeti, „MuÌammad Shaybænî’s Bahru’l-huda : An Early Sixteenth Century Didactic Qasida in Chagatay“, Ural-Altaische Jahrbücher, vol.54 (1982), p. 1 and n.4</ref> Oʻzbeklarning 9-16 asrlardagi tarixi bilan qator olimlar shugʻullangan va koʻplab kitob va maqolalar eʼlon qilishgan. Masalan V.Bartold, [[Boris Kochnev]], [[Elena Davidovich]], [[Aleksandr Bernshtam]], M.Masson, [[Solih Mutallibov]], [[Lazar Izrailevich Rempel|L.Rempel]], [[Nina Nemtseva]], [[Yuriy Buryakov]], A.Anorboev, Sh. Kamoliddinov, Ahmadali Asqarov, Khudoyberdi Doniyorov, Mutal Ermatov, Mavlon Vaxobov, Karim Shoniyozovlar chuqur tadqiqotlar olib borisgan. == Etnonim == Oʻzbek etnonimining kelib chiqishi toʻgʻrisida bir nechta tahminlar mavjud. Shaxsiy ism sifatida oʻzbek soʻzining birinchi eslatilishi XII asrga toʻgʻri keladi. Oʻzbek soʻzi Turkiy qabilalari orasida Movarounnahrda XIII asr moʻgʻullar kelguniga qadar paydo boʻlgan. XII asr arab tarixchisi [[Usoma Ibn Munqiz|Usoma ibn Munqiz]] „Taʼlim kitobida“ [[Saljuqiylar]] davrida 1115—1116-yildagi yoʻlboshlovchilaridan biri amir Oʻzbek degan Mosul hukmdori boʻlganligini taʼkidlaydi<ref>''Usama ibn Munkiz''. Kniga nazidaniya. per. Yu. I. Krachkovskogo. M. Izd-vo vostochnoy literaturi, 1958, c.134</ref>. Tarixchi [[Rashiduddin]]ning yozishicha, [[Tabriz]]da hukmronlik qilgan [[Eldegiziylar]] sulolasining soʻnggi vakili Oʻzbek Muzaffar (1210—1225) boʻlgan<ref>''Rashid ad-din''. Sbornik letopisey. T.1., kn.1. M., 1952</ref> 1221-yilda [[Afgʻoniston]]dagi Xorazmshoh Jalol ad-din qoʻshinlarining yetakchilaridan biri Jahon Paxlavon Oʻzbek Tayi edi.<ref>''Shixab addin Muxammad an-Nasavi.'' Jizneopisanie sultana Djalaladdina Mankburni. Izdanie krit. teksta, perevod s arabskogo, predislovie, kommentariy, primechaniya i ukazateli Z. M. Buniyatova. M.., 1996, c.259</ref> Tarixchi Mutal Ermatov oʻzbek soʻzi „Oʻzlar“ urugʻi nomidan kelib chiqqan deb taxmin qilgan qilgan<ref>Ermatov M., Etnogenez i formirovanie predkov uzbekskogo naroda. Tashkent: Uzbekistan, 1968</ref> Tarix fanlari doktori, professor R. G. Mukminova oʻzbeklarning etnik ismini [[Oʻzbekxon Sulton Muhammad|Oʻzbek xon]] nomi bilan bogʻlashga qarshi qoʻshimcha dalillar keltirgan. Sharofiddin Ali Yazdiy Oʻzbek xon davridan ancha oldin 1289-yilgi voqealar haqida xabar berib, [[Tabriz]] viloyatidagi oʻzbek qoʻshinlarining yurishini eslatib oʻtadi.<ref>Istoriia narodov Uzbekistana, III, Toshkent, 1993, 39-bet</ref> Boshqa tarixchilarning fikricha, XIV asrning 60chi yillarida, [[Dashti qipchoq]] hududida oʻzbeklar deb nomlangan koʻchmanchi turkiy qabilalarining ittifoqi tuzildi. XIV asrning 60-yillarida „oʻzbek“ etnonimi sharqiy Dashti-Qipchoqning butun turkiy aholisi uchun jamoaviy nomga aylandi. „Oʻzbek“ etnonimi Amir Temur davrida Movarounnahrga kirib kelgan. Buyuk shoir Alisher Navoiy (1441—1501) yozgan asarlarida „oʻzbek“ etnonimini Xuroson va Movarounnahrda tilga olgan.<ref>Alisher Navoiy. Mukammal asarlar toʻplami. Yigirma tomlik. Oʻn birinchi tom. Xamsa. Saddi Iskandariy. – Toshkent, 1993. 189 bet</ref> Shohu toju xilʼatekim, men tomosha qilgʻali, Uzbakim boshida qalpoq, egnida shirdogʻi bas.<ref>Alisher Navoi, Mukammal asarlar tuplami. 3 jild. Toshkent, 1988</ref> Mazmuni: Shoh toj va xilʼatli men tomosha qilamanmi, menga boshiga qalpoq (doʻppi), egniga yaktak kiygan oʻzbegimning oʻzi boʻlsa bas [[Fayl:1730 C. Homann Map of Asia - Geographicus - Asiae-homann-1730.jpg|Osiyo xaritasida oʻzbeklar yurti Buxoro tasvirlangan. Nemis xaritashunosi Johann Baptist Homann [[1730-yil]]|thumb|right|400 px]] Oʻzbeklar etnik tarixida 15-asr oxiri 16-asrlar ham muhim davr hisoblanadi. Ushbu bosqichda Oʻrta Osiyoga [[mangʻit]], [[qoʻngʻirot]], [[nayman]], [[nukus]], [[uygʻur]], [[qiyot]], [[olchin]], [[saroy]], [[qatagʻon]], [[qushchi]], [[doʻrmon]], [[kenagas]], [[qirq]], [[yuz]], [[ming]], [[bahrin]] va boshqalar [[Dashti Qipchoq]] oʻzbek etnik guruhlarining navbatdagi toʻlqini kirib keldi va mahalliy oʻtroq xalq bilan aralashdi. Natijada Movarounnahr aholisining etnik qiyofasida ularning alomatlari faollashgan. [[Fayl:A heavily armed Uzbek, Safavid Iran, mid 16th century.jpg|thumb|Oʻzbek askarining portreti, 1557—1564-yillar<ref>[http://www.christies.com/LotFinder/lot_details.aspx?intObjectID=5358801 A HEAVILY ARMED UZBEK. SAFAVID IRAN, MID 16TH CENTURY]</ref>]] Dashti Qipchoqdan 2 daryo (Amudaryo va Sirdaryo) oraligʻi va Xorazmga kelib oʻrnashgan etnik guruhlar „oʻzbek“ nomi ostida mahalliy aholi etnik rang-barangligini birmuncha koʻpaytirgan boʻlsalar hamki, lekin uning etnik tarkibini tubdan oʻzgartirib yubormagan. Ushbu etnoslar shakllangan oʻzbek xalqining tarkibiga kelib qoʻshilgan navbatdagi etnik komponent edi, xolos. Ular Movarounnahr va Xorazm aholisining turmush tarziga, anʼanalariga, [[madaniyat]]iga, xoʻjalik faoliyatiga sezilarli taʼsir koʻrsatgan yangi tipdagi madaniy qatlam hosil qilgan. Ayniqsa, Zarafshon vodiysi va Oʻzbekistonning janubiy mintaqalari aholisi orasida bu nisbat kuchli seziladi. Mahalliy aholiga ular „oʻzbek“ nomini berishgan va bu nom Movarounnahr va unga qoʻshni viloyatlar aholisi uchun rasmiy ravishda umumiy nom boʻlib qolgan. Oʻz oʻrnida aytib oʻtish lozimki, oʻzbek etnonimining kelib chiqishi boʻyicha fanda yakdil fikr mavjud emas. Ayrim mualliflar (G.Vamberi, G.Xovors, M. P. Pelo) Dashti Qipchoqda koʻchib yurgan turk-moʻgʻul qabilalarning bir qismi oʻzlarini erkin tutganliklari sababli „oʻzbek“, yaʼni „oʻz-oʻziga bek“ deb atagan desalar, boshqalar (P. P. Ivanov, A.Yu. Yakubovskiy, Xilda Xrsxem) „oʻzbek“ etnonimini [[Oltin Oʻrda]] xoni [[Oʻzbekxon Sulton Muhammad]] (14-asr) nomi bilan bogʻlaydi, boshqa yana bir guruh olimlar esa (V. V. Grigoryev, A. A. Semyonov va boshqa Ahmedovlar) oʻzbek nomi Oq Oʻrda (Dashti Qipchoqning sharqiy qismi)da koʻchib yurgan turkmoʻgʻul qabilalariga taalluqli boʻlgan degan fikrni bildiradilar. [[Fayl:1753 Vaugondy Map of Persia, Arabia and Turkey - Geographicus - TurkeyArabiaPersia-vaugondy-1753.jpg|Didier Robert de Vaugondy tomoidan 1753-yilda tuzilgan xaritada oʻzbeklar nomi qayd etilgan|thumb|left|500 px]] Temuriylar saltanati oʻrnida dastlab 16-asr boshlarida vujudga kelgan [[Buxoro amirligi|Buxoro]] va [[Xiva xonligi|Xiva xonliklari]], 18-asr boshlaridan [[Qoʻqon xonligi]]ning vujudga kelishi natijasida yagona tarixiy makonda yashagan xalqlar siyosiy jihatdan turli davlatlar tasarrufiga tushib qolgan boʻlsada, bu holat oʻzbek elati birligiga jiddiy putur yetkaza olmagan. Siyosiy chegaralar boʻlishiga qaramasdan 3 davlat tarkibidagi aholi oʻzaro doimiy etnik, iqtisodiy va madaniy aloqada boʻlib kelganlar. == Oʻzbeklarning 92 urugʻi == Tarixiy manbalarda keltirilgan 92 [[oʻzbek urugʻlari]] nafaqat Oʻzbekiston hududida, balki butun Oʻrta Osiyo hududlarida tarqalgan. Bu 92 [[oʻzbek urugʻlari]]ga moʻgʻullar istilosidan oldingi va istilo davrida hamda [[shayboniylar]] davrida kelgan etnik guruhlar ham kiradi<ref>{{Citation |year= |title=Oʻzbek urugʻlari |url=https://qulnoma.wordpress.com/2010/07/05/o%E2%80%99zbek-urug%E2%80%98lari-e-tarix-uz/ |access-date=26-dekabr 2013-yil |archivedate=23-dekabr 2014-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141223130051/https://qulnoma.wordpress.com/2010/07/05/o%E2%80%99zbek-urug%E2%80%98lari-e-tarix-uz/ }}</ref>. Shuningdek, Oʻrta Osiyoda qadimdan yashab kelayotgan chigʻil, yagʻmo, usun, tuxsi, xalach va boshqalar turkiy etnik guruhlar ham 92 oʻzbek elati tarkibiga kirgan<ref>Sultanov T. Kochevie plemena Priaralya v XV—XVII vv.// Voprosi etnicheskoy i sotsialnoy istorii. M., 1982</ref>. == Oʻzbek millatining shakllanishi == Oʻrta Osiyo xalqlarining 19-asr 2-yarmi – 20-asr boshlaridagi tarixiy taqdiri va taraqqiyot bosqichlari chor Rossiyasining mustamlakachiligi davri bilan bogʻliq. Tarixchi M.Vaxobovning taʼkidlashicha, oʻzbeklar millat sifatida 19-asr oxiri – 20-asr boshlarida, yaʼni kapitalistik munosabatlarning mintaqaga kirib borishi bilan shakllana boshlagan.<ref>Vakhabov M. G. Formirovaniye uzbekskoy sotsialisticheskoy natsii. T.,1961.</ref> 19 asrning ikkinchi yarmida oʻzbek millatining shakllanish jarayoni boshlandi, bu modernizatsiya, jadidchilik va axborot aloqalarining kuchayishi, millat haqidagi yangi gʻoyalarning paydo boʻlishida namoyon boʻldi. Turkistonning islohotchi maʼrifatchilari jadidlar millat gʻoyasining yorqin soʻzlovchilariga aylanishdi. Jadidlarning eng koʻzga koʻringanlaridan biri [[Behbudiy]] edi. Behbudiy oʻz asarlarida turkiy til atamasini oʻzbek tilining sinonimi sifatida ishlatgan va „oʻzbek tilida Turkiston aholisining aksariyati gapiradi“ deb taʼkidlagan.<ref>Behbudi Mahmudxoʻja, Ikki emas, balki toʻrtta til kerak // Behbudi Mahmudxoʻja, Tanlangan asarlar. Qayta koʻrib chiqilgan va toʻldirilgan 2-nashr. Toshkent: Manaviyat, 1999, 150-bet</ref> Turkchilik gʻoyalari samarqandlik jadid hoji Muin Shukrullaevga (1883—1942) taʼsir koʻrsatdi, u 20-asrning boshlarida oʻzini Turkiston turki deb xisoblagan, „turkiy til“ va „oʻzbek tili“ atamalarini sinonim sifatida ishlatgan.<ref>Hoji Muin, Tanlangan asarlar. 2-nashr. Tayorlovchilar: B. Doʻstqoraev, N. Namozova. Toshkent: 2010, 66-109-betlar</ref> Keyinchalik mintaqada Sovet hokimiyatining oʻrnatilishi bilan Oʻrta Osiyoda milliy-hududiy chegaralanish oʻtkazilib, 5 ta milliy respublikalar tashkil etildi. Shu bilan shakllangan elatlar taraqqiy etayotgan tarixiy makon sunʼiy ravishda boʻlib yuborildi. Mintaqa xalqlarining assimilyatsiya, [[konsolidatsiya]] jarayonlariga jiddiy taʼsir oʻtkazilishi va keyinchalik „sovet xalqi“ nomli yagona etnik birlikni yaratish haqidagi nazariyani amalga oshirilishi borasidagi olib borilgan siyosat ham oʻzbeklarning milliy etnik qiyofasiga, mentalitetiga raxna sola olmadi<ref>Steven Sabol, The creation of Soviet Central Asia. The 1924 national delimitation. Central Asian survey, 14, 1995, P.234.</ref>. Diktator [[Iosif Stalin]] sotsialistik davlatlar millatlar sifatida burjua tuzumi homiyligida emas, balki Sovet hokimiyati homiyligida shakllangan deb hisoblar edi.<ref>I. V. Stalin, Sochineniya, t. 7, Moskva, 1952, s. 135</ref> Stalin barcha sotsialistik millatlar istisnosiz Sovet Ittifoqi davrida shakllangan deb hisoblar edi. 21-asrda sotsiolog Alisher Ilxamov Stalinning ushbu gʻoyasini qoʻllab-quvvatladi va oʻzbeklar Sovet hokimiyati davrida millat sifatida shakllanganligini taʼkidladi.<ref>Ilkhamov, A. Etnicheskiy atlas Uzbekistana. Tashkent, 2002. 288 bet.</ref> == Xoʻjaligi == Oʻzbek xalqining rivojlanish jarayoni Oʻzbekiston mustaqillikka erishgan sanadan boshlab yangicha mazmun kasb etdi. Tarixiy tomirlaridan kuch olgan oʻzbek milliy madaniyati, tafakkuri, urf-odatlari, turmush tarzi oʻziga xos uygʻonish va yangilanish padlasiga qadam qoʻydi. Oʻzbeklarning moddiy va maʼnaviy madaniyati oʻziga xos va boydir. Uning eng yaxshi tomonlari anʼanaga aylanib, hozirgacha saqlanib kelmoqda. Oʻzbeklarning qadimiy ajdodlari tabiiy sharoitdan kelib chiqib sugʻorma [[dehqonchilik]], [[chorvachilik]], [[hunarmandchilik]] kabi oʻziga xos xoʻjalik-madaniy tiplarni yaratganlar. Xoʻjalik-madaniy tiplarning ushbu yoʻnalishlari, oʻz navbatida, tevarak-atrofdagi tabiiy muhit bilangina emas, balki muayyan etnoslarning ijtimoiy-iqtisodiy rivoji darajasi bilan ham belgilanadi. Oʻzbeklarning koʻp qirrali dehqonchilik anʼanalari asrlar osha toʻplangan tajribaga tayanadi. === Dehqonchilik === Dehqonchilik – oʻzbeklarning qadimiy mashgʻulotlaridan biridir. Ming yillar davomida dehqonchilik xoʻjaligini yuritish borasida koʻplab tajriba va usullar hamda fenologik (oʻsimliklar va hayvonot dunyosidagi mavsumiy oʻzgarishlar) kuzatishlar toʻplangan. Dehqonchilik borasidagi tajribalari uzluksiz holda ajdodlardan avlodlarga oʻtib bordi. Yogʻingarchilikning kam boʻlishi, issiq havo iqlimi Oʻzbekiston hududida murakkab sugʻorish tizimi vositasida mahsuldor sugʻorma dehqonchilikning keng tarqalishiga olib keldi. Ilmiy tadqiqotlardan koʻrinadiki, sugʻorma dehqonchilik miloddan avvalgi 3-asrda Xorazm, Zarafshon vohalari hamda Fargʻona vodiysida magistral kanallar qurish, har xil suv bogʻlash, taqsimlash va suv chiqarish inshootlarini barpo qilish orqali rivojlangan. Oʻzbek dehqonlari [[arpa]], [[bugʻdoy]], [[tariq]], [[noʻxat]], [[yasmiq]], [[sabzi]], [[paxta]], [[bodom]], [[oʻrik]], [[zigʻirpoya]], [[bugʻdoy]] kabi ziroatchilik mahsulotlarini qadimdanoq yetishtirganlar. Sugʻorma dehqonchilik xoʻjaliklari, asosan, qadimiy vohalarda Xorazm, Buxoro, Samarqand, Toshkent vohalarida, Qashqadaryo va Surxondaryo havzalarida, Fargʻona vodiysida joylashgan. Toshkent vohasi, Fargʻona va Zarafshon vodiysi, Qashqadaryo va Surxondaryo togʻ etagi mintaqasida, asosan, bahorgi ekinlar yetishtirilgan. Mahalliy dehqonlar madaniy-etnik anʼanalar asosida [[dalachilik]], [[polizchilik]] va bogʻdorchilik sohalarida turli usul va yoʻllarni ishlab chiqqanlar. Koʻp asrlar davomida turli chorvador etnik guruhlarning oʻtroqlashuvi natijasida ular mahalliy aholidan dehqonchilik tajribalarini oʻzlashtirdilar va oʻzlarining etnik va madaniy xoʻjalik xususiyatlari bilan oʻziga xos tarzda dehqonchilik bilan shugʻullanganlar. Shu asosda dehqonchilikning 2 turini ajratib koʻrsatish mumkin: sunʼiy sugʻorishga asoslangan intensiv dehqonchilik xoʻjaligi; asosan, chorvachilik bilan qoʻshib olib boriluvchi ekstensiv lalmikor dehqonchilik xoʻjaligi. === Chorvachiligi === Oʻzbeklar xoʻjalik faoliyatining asosiy va qadimiy turlaridan biri – chorvachilikdir. Boshqa mintaqalar aholisining chorvachiligi bilan koʻpgina oʻxshash jihatlari boʻlsada, oʻzbek etnik guruhlarining har birida uy hayvonlarini boqishda oʻziga xos usul va jihatlari boʻlgan. Shu bilan birgalikda, hatto bir elat istiqomat qiladigan hududda ham chorvachilik xoʻjaligini yuritishdagi tabiiy-geografik sharoitlardan kelib chiqib hamda qoʻshni xalqlarning taʼsiri yoki ijtimoiy-iqtisodiy sabablar natijasida xilma-xil usullardan foydalanganlar. Odatda, oʻtroq aholida chorva boqish qoʻra yoki qoʻrayaylov tizimi, yarim oʻtroq aholida haydovyaylov tizimi, koʻchmanchi aholida haydov tizimi ustun turgan. Oʻ. uchun 20-asr boshlariga qadar chorvachilikning qoʻrayaylov va haydovyaylov tizimi ustuvor boʻlgan. [[Qoʻy]], [[echki]] va boshqalar chorva hayvonlari chorvachilik xoʻjaligining asosini tashkil qilgan. Oʻzbek chorvachiligida qoʻylarning „hisori“, „qorakoʻl“ nasllarini boqishga ayniqsa koʻp eʼtibor qaratilgan. Qoʻychilik, asosan, sotishga moʻljallangan. Qoʻy juni ham bozorga chiqarilgan. Jaydari qoramollardan hoʻkiz alohida goʻsht uchun va ish kuchi sifatida parvarish qilingan. Oʻzbeklarda qadimgi davrlardan yilqichilik juda rivojlangan. Mahalliy aholi, ayniqsa, laqay, qorabayir zotli otlarni parvarish qilganlar. Dasht zonasida yashovchi oʻzbeklar tuyachilik bilan ham shugʻullanishgan. == Hunarmandchilik == Hunarmandchilik oʻzbeklar orasida qadimdan keng rivojlanganligi arxeologik tadqiqotlardan maʼlum. Hunarmandchilikning rivoji shaharlarning nafaqat iqtisodiy va ijtimoiy, balki siyosiy va madaniy markazlarga aylana boshlaganligi bilan chambarchas bogʻliqdir. Oʻzbek hunarmandlari koʻplab [[teri]] va jundan, [[yogʻoch]] va [[metall]]dan, xilma-xil buyumlar yasab, [[paxta]] va [[ipak]]dan turli matolar toʻqib, kiyim-kechaklarni bozorlarda sotishgan. Oʻzbek hunarmandchiligining [[temirchilik]], [[degrezlik]], [[misgarlik]], [[zargarlik]], [[duradgorlik]], [[aravasozlik]], yogʻoch oʻymakorligi, ganchkorlik, marmar oʻymakorligi, [[kulolchilik]] kabi keng tarqalgan tarmoqlari hamda toʻqimachilik, ipakchilik, kashtadoʻzlik, zardoʻzlik, doʻppidoʻzlik kabi uyroʻzgʻor kasbkorliklari taraqqiy etgan. == Meʼmorchilik == [[Tasvir:Mir-i Arab.JPG|thumb|right|[[Mir Arab madrasasi]]. Shayboniylar davri, 1530-chi yillar]] Oʻzbeklarning anʼanaviy turar joylari qadimdan oʻzigʻa xos boʻlib, ular yashagan mintaqaning tabiiy-geografik sharoiti bilan bogʻliq boʻlgan. Turar joylar barpo etishda qurilish konstruksiyasi va uslubi, rejasi va bezaklari bilan [[Fargʻona]], [[Buxoro]], [[Xiva]] va [[Shahrisabz]] meʼmorlik yoʻnalishlari mashhur boʻlib kelgan. Uy-joy qurilishida oʻzbeklarda qadimiy uylar, odatda, koʻcha va qoʻshni tomoni devor bilan oʻralgan hovlilardan iborat boʻlgan. Barcha turar joy va xoʻjalik xonalarining derazalari ichkari tomonga qaratilgan. Hovli 2 qismga – bolalar va ayollar uchun ichkari hovli hamda nomahram erkaklar va mehmonlar uchun mehmonxona tarzida hashamatli xonalardan iborat tashqari hovliga boʻlingan. Hunarmandlarning uylarida [[doʻkon]] va shogirdlar yashaydigan xonalar ham tashqarida joylashgan. Eng koʻp tarqalgan 2 xonali uy variantlaridan biri sifatida dahliz va katta uydan iborat boʻlgan uylarni koʻrsatish mumkin. Bunday uy-joylar, odatda, oldi aivonli va ayvonsiz qilib qurilgan. Aholi oʻrtasida anʼanaviy paxsa va sinchli uylar bilan birga gʻishtli uylar va ularni naqshinkor ganchli bezaklar bilan qurish ham mavjud boʻlgan. Oʻzbeklarda doimiy uy-joylar 10-asrga qadar, asosan, tosh, paxsa yoki xom gʻishtdan qurilgan. Loy asosiy qurilish materiali hisoblangan. Pishgan gʻisht qadimdan qoʻllanilib kelinsada, keng miqyosda undan uyjoy qurish 9-asrdan boshlandi. Buxoro va Xivada hovli eshiklariga [[jez]] yoki [[temir]]dan yasalgan bolgʻa yoki halqasimon boldoq osilgan. Eski tipdagi uylarning xonalari va derazalari ayvonga qaragan. Eshiklar ichkariga, darchalar tashqariga ochilgan. Deraza yoki eshikning yuqori qismiga yorugʻlik tushadigan tuynuk qoʻyilgan va unga yogʻoch yoki ganchdan yasalgan panjara oʻrnatilgan. Uyga kiradigan joyda eshik oldida toʻgʻri burchakli peshtoq (poygak) boʻlib, unga poyabzal yechib qoʻyilgan. Eshik oldidagi burchakda suv quyiladigan (oqizadigan) maxsus joy (obrez, adan, tashnob) joylashgan boʻlib, unga Buxoro va Samarqandda marmar tosh, Fargʻona vodiysida va Toshkentda [[pishiq gʻisht]], Xivada maxsus [[sopol]] terilgan. Odatda, uylarning tarhi oila aʼzolarining soniga qarab bir necha uy (xona), dahliz va ayvondan iborat boʻlgan. Hovlida esa xoʻjalik uchun [[omborxona]], [[hojatxona]] va [[molxona]] boʻlgan. Shaharlarda yoki aholi zich joylashgan qishloqlarda mehmonxona, odatda, 2-qavatda – boloxonada joylashgan. Ayniqsa, Toshkent, Buxoro, Samarqand va Urgut shahrilarida juda shinam mehmonxonalar qurilgan. Bu kabi mehmonxonalardan toʻy hashamlarda, motam marosimlarida ham keng foydalanilgan. Bundan tashqari, qish paytlari mehmonxonalarda mahalla erkaklari toʻplanishib gapgashtaklar oʻtkazganlar. Hozirgi kunga kelib zamonaviy uylarning qurilishi ancha takomillashgan boʻlib, uylarning qurilishidagi milliy anʼanalar zamonaviy koʻrinishlar bilan oʻzaro uygʻunlashgan. Bugungi uylar muayyan reja asosida turli qulayliklar bilan qurilmoqda<ref>Jilina A. N.. Tomina T. N., Narodi Sredney Azii. Traditsionnoe jiliщe narodov Sredney Azii (XIX – nachalo XX v. Osedlo-zemledelcheskie rayoni). M.,1993</ref>. == Milliy kiyimlari == [[Fayl:Uzbek in traditional costume.jpg|Milliy kiyimdagi oʻzbek yigiti (1845—1847)|thumb|right|150px]] Oʻzbeklarning milliy kiyimlari ham koʻp asrlik tarixga ega boʻlib, anʼanaviy turmush tarzi, tabiiy-geografik muhit va xoʻjalik madaniy anʼanalar bilan bogʻliq boʻlgan. Oʻzbeklarda asosiy milliy kiyimlar: erkaklarda oq yoki malla boʻzdan tikilgan [[koʻylak]], [[yaktak]], [[toʻn]], [[belbogʻ]], [[salla]], [[maxsi]], [[kavush]], [[etik]]; ayollarda – [[roʻmol]], keng koʻylak, uzun [[lozim]], [[nimcha]], [[kaltacha]], maxsi, kavush. Bosh kiyimlardan – [[doʻppi]], kuloh, islomiyat davridan boshlab uning ustidan salla oʻralgan, aslzodalarning bosh kiyimlari zarli va [[kumush]] [[ip]]lar bilan bezatilgan, peshona qismiga turli [[olmos]], qimmatbaho toshlardan yasalgan toʻgʻnogʻichlar qadalgan. [[Qish]] faslida kuloh yoki badavlat kishilar moʻynali telpaklar kiyishgan. Oʻzbeklar orasida eng koʻp tarqalgan yengil bosh kiyimi doʻppidir. [[Doʻppi]], asosan, [[baxmal]], sidirgʻa shoyi, satin qabi matolarga ip, ipak, zar bilan kashta tikib tayyorlangan. Oʻzbekistonda [[Chust]], [[Margʻilon]], [[Qoʻqon]], [[Toshkent]], [[Samarqand]], [[Buxoro]], [[Boysun]], [[Shahrisabz]] doʻppilari keng tarqalgan. Toshkent doʻppisi sidirgʻa koʻk baxmalga tikilgan. Oyoq kiyimlari tag charmi yumshoq boʻlgan uzun, qoʻnjli, poshnasiz, kavush bilan kiyiladigan maxsi, oʻziga toʻq odamlar orasida esa uch qismi qayrilgan baland poshnali etik kiyish urf boʻlgan. Ayollar bosh kiyim sifatida, asosan, roʻmol oʻragan. Yoshi va mavqeiga, oilaviy ahvoliga qarab doka roʻmol, shol roʻmol, gʻijim roʻmol va boshqalar xil roʻmollar oʻralgan (oʻralish usuli ham turlicha boʻlgan). Qizlar uchun qulay bosh kiyimi doʻppi hisoblangan. Toshkentda iroqi chorgul, Samarqandda yoʻrmadoʻzi, [[Andijon]]da munchoq gulli, Buxoroda zardoʻzi, [[Qashqadaryo]], [[Surxondaryo]]da iroqi doʻppilar mashhur. Bosh kiyimlar ustidan chiroyli naqshlar bilan bezatilgan tilla qoshlar, boʻyinga boʻyintumor, zebigardon, qoʻlga [[bilaguzuk]], [[uzuk]], burunga buloqi va boshqalar taqinchoqlar taqilgan. Ayollar odmi gaz mollardan tikilgan qomatga yopishib, koʻylak etagidan bir oz yuqoriroq turadigan avraastarli paxtalik choponlar ham kiyishgan. 19-asrning 80-yillarigacha kiyimlar toʻgʻri bichimli shaklni saqlagan. Kiyim shakllarining yoʻlyoʻl, sidirgʻa va gulli mahalliy matolardan tayyorlangan, oldi, etagi, yeng uchi, yoqasi gulli jiyak bilan hoshiyalangan koʻrinishlari keng urf boʻlgan. 19-asrning 20—30-yillarida kiyim bichimi oʻzaro bir-biriga yaqin boʻlgan 2 yoʻnalishda oʻzgarib bordi. 20-asrning boshlaridan boshlab oʻzbeklar oʻrtasida [[yevropa]]cha kiyimlarni kiyish urfga kirdi. Milliy kiyimga yevropaliklar kiyimi xususiyatlarining kiritilishi milliy koʻylakni shim bilan ayollar koʻylaklarini nimcha bilan kiyilishiga olib keldi. Bu tarixan hayot sharoitining oʻzgarishi va ommaviy sanoat ishlab chiqarishining hunarmandchilikdan ustunligi tufayli sodir boʻldi. Milliy bichimdagi kiyimlar qomatga qarab tikila boshlandi, ayol koʻylaklari torayib va kaltalashib bordi, oldinroq yuzaga kelgan koketkali (koʻkrak burma) va qaytarma yoqali koʻylaklar hayotga muqim kirib bordi, yengi kaltalashdi. 20-asrning 50—60-yillaridan boshlab erkaklar kiyimini toʻgʻri yelkali qomatga moslangan pidjak, keng shimlar, ayollar koʻylagini toʻgʻri yelkali erkin kesma lif, etakka tomon kengaygan yubka kiyish rasm boʻla boshlagan. Biroq, oʻzbeklar orasida yevropacha kiyimlar bilan birga milliy kiyim ham urfdan qolmadi. Uning oʻziga xosligi shaklida va milliy mato koloritida namoyon boʻldi. Bu jihatdan ayollarning keng yozgi koʻylagi va erkaklar yaktagi diqqatga sazovor. Keksa odamlar orasida toʻnning kundalik kiyim sifatida saqlanib qolishi anʼanaviy tus oldi. == Taomlari == [[Fayl:Uzbek Manti (bright).jpg|Anʼanaviy palov va manti|thumb|right|200 px]] Oʻzbeklarning taom tayyorlash anʼanasi va madaniyati koʻp asrlik tarixga ega boʻlib, milliy taomlarni tayyorlashda azaldan turli xil [[goʻsht]], oʻsimlik mahsulotlaridan keng foydalanganlar. Oʻzbeklar kundalik ovqat sifatida [[bugʻdoy]], [[arpa]], [[guruch]], [[noʻxat]], [[mosh]], [[zigʻir]], [[kunjut]] kabi don, [[sabzi]], [[piyoz]], [[sholgʻom]] kabi sabzavotlar, [[qovun]], [[tarvuz]] kabi poliz mahsulotlarini keng isteʼmol qilganlar. Azaldan milliy taomlarni tayyorlash uchun chorva – [[qoʻy]], [[qoramol]], echki yogʻlari, kunjut, zigʻir va sariyogʻ (sut mahsulotlaridan olingan), paxta yogʻi ishlatilib kelinadi. Ovqatlanishda, ayniqsa shaharliklarning asosiy taomlari sut mahsulotlaridan: [[qatiq]], [[suzma]], [[tvorog]] yoki [[chakki]] (zardobi olingan qatiq), [[qaymoq]] va boshqalardan iborat. Taomga juda koʻp [[zira]] va zirk ishlatiladi. Goʻshtli, sabzavot va yormali quyuq taomlar zaʼfaron, kashnich qoʻshib tayyorlanadi. Umuman, oʻzbek milliy taomlari oʻzining lazzatliligi, kaloriyaliligi va servitaminligi bilan ajralib turadi. Ayniqsa, [[palov]], [[norin]], [[shoʻrva]], [[kabob]], [[mastava]], [[shavla]], [[moshxoʻrda]], [[moshkichiri]], [[chuchvara]], [[shilpildoq]] va boshqalar keng tarqalgan. Baʼzi quyuq taomlar (palov) tayyorlashning oʻnlab usullari mavjud. [[Norin]] tayyorlash ham oʻzbek pazandachiligida alohida oʻrin tutadi. Buxoro, Samarqand va Toshkent viloyatlarida [[non]] yopishda kunjut, arpabodiyon, sedanani keng qoʻllaydilar. == Dini == Oʻzbeklarning Oʻrta Osiyoda yashagan qadimiy ajdodlari [[tangrichilik]], [[shomonlik]], [[zardushtiylik]], [[buddaviylik]], [[moniylik]] kabi dinlarga eʼtiqod qilganlar. Bu diniy eʼtiqodlarning ayrimlari Oʻrta Osiyoda [[islom dini]] yoyilgunicha (8-asrgacha) saqlangan. Hozirda aksariyat oʻzbeklarning dini islom dini boʻlib, uning [[sunniylik]] mazhabi Oʻzbekiston hududida 10-asrdan soʻng hukmron mavqega ega boʻlgan. [[Fayl:Мемориальный комплекс Аль-Бухари 05.JPG|thumb|Imom al-Buxoriy maqbarasi, Samarqand yaqiniga]] == Urf-odatlari == [[Fayl:1989 CPA 6116.jpg|thumb|right|250px|Sovet markasida oʻzbek cholgʻu asboblari]] Oʻzbeklarning urf-odatlari, marosimlari va bayramlari rangbarang hamda oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlib, bir necha ming yillar mobaynida shakllanib kelgan. Anʼanaviy urf-odatlar va marosimlar oʻzbek xalqining etnogenezida ishtirok etgan [[dehqonchilik]] va [[chorvachilik]] bilan shugʻullangan [[voha]] va [[choʻl]] aholisiga xos elementlarni oʻziga singdirgan turli qabila va etnik guruhlarning etnomadaniy tajribalarining murakkab qoʻshilishi jarayonida shakllangan. Masalan, bola tugʻilishi (chilla, beshik kerti), sunnat toʻyi, nikoh va motam marosimlarida Oʻrta Osiyo xalqlariga xos umumiy oʻxshashliklar mavjud. Oʻzbeklarda jamoa munosabatlariga oid urf-odatlarni shaharda mahalla, qishloqda qishloq jamoasi aks ettirgan, ularning faoliyatida erkaklar va bolalar qatnashgan. Oʻtmishda barcha udumlar, marosimlar qishloq va shaharda mahalla jamoalarining tashabbusi bilan oʻtkazilgan. Jumladan hashar keng tarqalgan. [[Hashar]]ning bir necha turi mavjud: jamoa ishlarini bajarishda, qoʻni-qoʻshnichilik va qavm-qarindoshlik doirasida oʻtkaziladigan hashar va boshqalar Jamoa hashari bilan uyjoy, koʻprik qurish va taʼmirlash, ariq-zovurlar qazish, ularni loyqadan tozalab turish; [[masjid]] qurish va taʼmirlash, mozorlarni tozalash va boshqalar ishlar bajarilgan. Yoshlarni odob-axloq ruhida tarbiyalashda jamoaning oʻrni ham katta boʻlgan. Jamoaning har bir aʼzosi mehmondorchilik, maʼraka va boshqalar jamoat joylarida yoshi va mavqeiga qarab joy egallagan. Oʻzbeklarning jamoa marosimlariga [[Navroʻz]] bayrami. mehrjon sayli, lola sayli, qizil gul sayli, Roʻza hayiti (Iyd al-Fitr), [[Qurbon hayiti]] (Iyd al-Adho), [[sumalak]] sayli va boshqalar, ularni oʻtkazish bilan bogʻliq xalq odatlari, rasmrusumlari kiradi. Har bir bayram oʻz tarixiga ega boʻlib, u xalq ijodiy mehnati va hayot sharoiti bilan chambarchas bogʻliq. Oʻzbek xalqi orasida eng keng tarqalgan, milliy tusga ega boʻlgan urf-odatlardan mavsumiy marosimlar diqqatga sazovordir. Ayrim tadqiqotchilarning fikricha, oʻzbek mavsumiy marosimlarini quyidagi turkumlarga tasnif etish mumkin: # [[Qish]]da oʻtkaziladigan [[gapgashtak]], [[yasayusun]] kabilar; # [[Bahor]]gi marosimlar – [[Сабантуй]], [[shoxmoylar]] (qoʻsh chiqarish), lola yoki qizil gul sayli, loy tutish, sust xotin kabilar; # [[Yoz]]gi marosimlardan qovun sayli, choy momo va hokazo.; # [[Kuz]]gi marosimlar – hosil yigʻimi bilan bogʻliq mehrjon, oblobaraka, shamol chaqirish, uzum sayli kabilar. Sovetlar hukmronligi davrida amaldagi mafkuraga muvofiq, bir qancha marosimlar, jumladan, „komsomol toʻyi“, „qizil toʻy“, Oktyabr (7-noyabr) bayrami, Sovet Armiyasi kuni, Sovet konstitutsiyasi kuni, „Paxta bayrami“ va boshqalar joriy etildi. Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, bu bayramlarning koʻpchiligi oʻz-oʻzidan barham topdi, lekin joriy taqvim bilan bogʻliq umumbashariy bayramlardan 1-yanvar – [[Yangi yil]] kuni, 8-mart – [[xalqaro xotin-qizlar kuni]] saqlab qolindi. Ayni vaqtda, mustaqil Oʻzbekiston Respublikasida yangi xalq bayramlari taʼsis etildi: 1-sentyabr – Mustaqillik kuni, 8-dekabr – Respublika Konstitutsiyasi qabul qilingan kun, 9-May – Xotira va qadrlash kuni. Shuningdek, Roʻza va Qurbon hayitlari kuni, Navroʻz bayrami tiklandi va yangicha mazmun kashf etdi. == Jamoaviy turmush tarzi == Oʻzbeklar jamoaviy turmushi chuqur tarixiy ildizlariga ega. Bu tartibotning ibtidosi antik davrlarga borib taqaladi. Yozma va arxeologik manbalarda mintaqaning qadimiy shaharlari aholisi orasida jamoalar faoliyat koʻrsatganligi, faqat turmushdagina emas, balki ishlab chiqarishda ham jamoa asoslari mavjudligi qayd etilgan. Oʻrta asrlarda jamoa faqat jamoaviy asoslardagina sugʻorish tizimini tashkil etish va qoʻllab-quvvatlash, binobarin, dehqonchilik bilan shugʻullanish mumkin boʻlgan qishloq aholisi uchun ham, shuningdek, shahar aholisi uchun ham oʻzining ilgarigi ahamiyatini saqdab qolgan edi. Oʻz-oʻzini boshqaruvning tarixan tarkib topgan ushbu tizimi nafaqat birgalikda faoliyat olib borishgina boʻlmay, ayni vaqtda ijtimoiy hayotni tashkil etish, oila va turmush anʼanalarini, rasmrusumlarini xalqimiz turmush tarzining barcha tizimini saqlash va boyitishdan ham iborat boʻlgan. Yaqin vaqtlargacha, hududiy qoʻshnichilik jamoasi xalqimizda turli mintaqalarda turlicha nomlar bilan atalgan, chunonchi, „mahalla“, „guzar“, „masjid“, „jamoa“, „elat“. 20-asrning 90-yillaridan respublikaning shahar va qishloqlarida hududiy qoʻshnichilik jamoasi yagona mahalla atamasi bilan yuritiladigan boʻldi. Zero, oʻz-oʻzini boshqarishning xalqimiz anʼanalari va qadriyatlariga juda mos boʻlgan ushbu usuli – mahallalar tizimi soʻnggi yillarda juda katta nufuzga ega boʻlib bormoqda. Hozirgi davrda oʻzbeklar zamonaviy kasbhunarni egallamoqdalar. [[Kompyuter]] va [[internet]]dan foydalanish oʻzbeklar hayotiga singib ketdi. Demokratik jarayonlar rivojlanmoqda. Milliy, madaniy qadriyatlarga eʼtibor kuchaymoqda. == Xorijdagi oʻzbeklar == [[Fayl: Sylvia Nasar - Flickr - Knight Foundation.jpg|thumb|left|150px| AQShdagi Kolumbiya universitetining professori Silviya Nazar]] [[Budapesht]]da (Vengriya) Yevropa fanlar akademiyasida ishlagan birinchi oʻzbek olimi [[Mullo Isʼhoq]] (1836—1892) edi. Hozirda oʻzbeklar dunyoning 20 dan ortiq davlatida istiqomat qiladi. 20 asrda jahonga mashhur oʻzbeklar ichida AQShning Indiana universiteti professori [[Nazif Shahroniy]], Michigan universitetining professori [[Timur Kocaoğlu|Temur Xoja ogʻli]], Turkiya parlamenti deputati [[Ahat Andijon]], AQShdagi yozuvchi, [[Kolumbiya universiteti]]ning professori [[Silviya Nazar]]larni tilga oilsh mumkin. Silviya Nazarning „Ajoyib aql“ romani<ref>Nasar, Sylvia (1998). A Beautiful Mind. New York, NY: Simon & Schuster.</ref> asosida toʻrtta Oscar mukofotiga sazovor boʻlgan film suratga olindi. Ular orasida tarix fanlari doktori, birinchi oʻzbek antropologi Telman Xoʻjayov (1938—2022), fizika-matematika fanlari doktori, „Kurchatov instituti“ Tokamak milliy ilmiy-tadqiqot markazi Fizika instituti direktori, E. Azizov (1936—2015), tibbiyot fanlari doktori, Rossiya Fanlar akademiyasi, Rossiya Tibbiyot fanlari akademiyasi akademigi, Rossiya Immunologiya instituti direktori (1988—2014), Rossiya Federatsiyasi Davlat mukofoti sohibi, ikki marta Rossiya Federatsiyasi Hukumati mukofoti sohibi, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi R. M. Xaitov (1944—2022). Aktyorlar ham Rossiyada yashaydi: Shuhrat Irgashev, Ravshana Kurkova, rejissyorlar: Elyor Ishmuhamedov, Rustam Hamdamov va boshqalar. [[Boymirza Hayit]] Mahmudmirza oʻgʻli (1917 – 2006) – Turkiston va Oʻrta Osiyo boʻyicha tarixchi va sharqshunos olim. U London universitetida assistent, Harvard, Anqaradagi Hajettepe, Istanbul universiteti va Istanbuldagi Marmara universitetlarida maʼruzachi boʻlib ishlagan.<ref>https://web.archive.org/web/20070928030312/http://www.pressbox.co.uk/detailed/Science/His_life_was_aimed_at_the_study_of_Turkestan_The_well-known_Uzbek_historian_Dr._Baymirza_Hayit_pass_88700.html </ref> Xorijdagi oʻzbek milliarderlari orasida [[Alisher Usmonov]] (Rossiya), [[Fattoh Shodiyev]] (Qozogʻiston), [[Iskandar Mahmudov]]larni (Rossiya) taʼkidlash mumkin. == Yana qarang == * [[Afgʻonistonlik oʻzbeklar]] * [[Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi oʻzbeklar]] * [[Pokistondagi oʻzbeklar]] * [[Rossiyalik oʻzbeklar]] * [[Tojikistonlik oʻzbeklar]] * [[Turkmanistonlik oʻzbeklar]] * [[Turkiyalik oʻzbeklar]] * [[Xitoylik oʻzbeklar]] * [[Qirgʻizistonlik oʻzbeklar]] * [[Qozogʻistonlik oʻzbeklar]] * [[Oʻzbek urugʻlari]] == Adabiyotlar == * Ahmedov B., Tarixdan saboqlar, T, 1995. * Ismoilov H., Anʼanaviy oʻzbek kiyimlari (Etnografik materiallar), T., 1978. * Oʻzbekiston davlatchiligi tarixi ocherklari, T., 2001. * Kadirova T. F., Arxitektura Uzbekistana, M., 1987. * Qoraboyev U., Oʻzbek xalq bayramlari, T., 2002. * Jabborov I., Oʻzbeklar anʼanaviy turmushi va madaniyati, T., 2004. * Oʻzbek pazandalik sanʼati, T., 2005. * Shaniyazov K.Sh., Ismailov X. I., Etnograficheskiye ocherki materialnoy kultury uzbekov kontsa XIX – nachala XX v., T., 1981. * Shoniyozov K., Oʻzbek xalqining shakllanish jarayoni, T., 2001. * Malikov A. „92 Uzbek Tribes“ in Official Discourses and the Oral Traditions from the sixteenth to nineteenth centuries. // Zolotoordynskoe obozrenie=Golden Horde Review. 2020, vol. 8, no. 3, pp. 515–532. DOI: 10.22378/2313-6197.2020-8-3.515-532 * Sultanov T. I. Kochevye plemena Priaral’ya v XV–XVII vv. (voprosy etnicheskoy i sotsial’noy istorii) Moskva: Nauka, 1982. * Sultanov T. I. K istoriografii etnopoliticheskoy istorii ulusov Dzhuchi i Chagataya // Zolotoordynskoe obozrenie=Golden Horde Review. 2017, vol. 5, no. 1, pp. 74–92. DOI: 10.22378/2313-6197.2017-5-1.74-92 * Yakubovskiy A.Yu., K voprosu ob etnogeneze uzbekskogo naroda. T., 1941. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{vikiiqtibos|Oʻzbek maqollari|Oʻzbeklar}} * [https://archive.today/20160514163542/http://mytashkent.uz/2016/05/06/istoriya-formirovaniya-uzbekskogo-naroda/ <small>Istoriya formirovaniya uzbekskogo naroda</small>] {{OʻzME}} {{Oʻzbeklar}} {{Turkiy xalqlar}} [[Turkum:Markaziy Osiyo xalqlari]] qnqtxttoajmuaa1dfvoyfl33zw54wlc Talas (shahar) 0 25074 5996865 2442050 2026-04-15T13:00:26Z Xasanov Doston 214147 5996865 wikitext text/x-wiki [[Fayl:New_Flag_of_Kyrgyzstan.png|thumb]] <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --> {{Maʼnolari|Talas (maʼnolari)}} '''Talas''' — Qirgʻizistondagi shahar (1944-yildan). Talas viloyati markazi. Talas daryosi vodiysida, dare boʻyida. Taroz temir yoʻl stansiyasidan 90&nbsp;km. 1280 m balandlikda. Taroz temir yoʻl stansiyasi va Bishkek bilan avtomobil yoʻli orqali bogʻlangan. Aholisi 32,6 ming kishi (1999). Yogʻmoy zavodi, non kombinati, pivo zavodi, qurilish materiallari korxonalari, tikuvchilik fabrikasi, Bishkek poyabzal ishlab chiqarish. birlashmasi filiali, GES bor. <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=240 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 85%;" ! align="center" colspan="2" style="letter-spacing:0.8px; background-color:#ADDFFF; font-size:110%; color:<!--#ffffff-->" | {|width="100%" style="background-color:#ADDFFF; color:<!--#ffffff-->" |[[Tasvir:Flag of Kyrgyzstan.svg|nothumb|25px]] |align="center"|'''Talas''' |align="right"|[[Tasvir:Flag of Kyrgyzstan.svg|nothumb|25px]] |} |- |[[Qirg'ziston shaharlari tashkil etilgan sanalari|Tashkil topgan sanasi]]<br> |valign="top"| [[1877]] yil |- |valign="top"| km²<br> |valign="top"| km² |- |valign="top"| [[Qirg'iziston shaharlari aholisi|Aholisi]]<br> |valign="top"| 32 886 ming kishi<br> |- |valign="top"| [[Qirg'ziston shaharlari hokimlari|Shahar hokimi]] |valign="top"| |- || [[Qirg'iziston pochta indekslari|Pochta indeksi]]<br> |valign="top"| |- | [[Qirgizistoniston telefon kodlari|Telefon kodi]]<br> |valign="top"| +996 |- |valign="top"| [[Qirg'zistoniston shaharlari vebsaytlari|Vebsayt]] |valign="top"| |- |} Talas - ([[Qirg'iz tili|qir.]]Талас) [[Qirgʻiziston|Qirg'zisitonning]] [[Talas viloyati]]dagi shahar. == Aholisi == Aholisi — 32 886 kishi ([[2009]]). Millatlar tarkibi:<br /> [[qirg'izlar]] — 29 288 kishi (88,9 %) <br /> [[ruslar]] — 2127 kishi (6,6 %) <br /> [[oʻzbeklar]] — 435 kishi 1,3 %) <br /> [[ukrainlar]] — 239 kishi (0,7 %) <br /> [[olmonlar]] — 214 kishi (0,6 %) <br /> [[turklar]] — 158 kishi (0,5 %), <br /> [[qozoqlar]] — 155 kishi (0,5 %). == Manbalar == {{Qirgʻiziston shaharlari}} {{OʻzME}} [[Turkum:Qirgʻiziston shaharlari]] r3wbghxgjjxediqodmy9ofe7rq0n6ae Schwarzheide 0 77693 5997260 5668840 2026-04-16T09:26:37Z Nordat 70099 DEU Schwarzheide COA.svg 5997260 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Schwarzheide | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Brandenburg | jadvalda mintaqa = Brandenburg | tuman turi = tuman | tuman = Oberspreewald-Lausitz (tuman) | jadvalda tuman = Oberspreewald-Lausitz (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Schwarzheide COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 51 | lat_min = 28 | lat_sec = 59 | lon_dir = E | lon_deg = 13 | lon_min = 52 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Bernd Hübner | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = 1967 | maydon = 33,23 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 99 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 6053 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 035752 | pochta indeksi = 01987 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = OSL (до 1994 SFB) | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 12 0 66 296 | Commons turkumi = Schwarzheide | sayt = http://www.schwarzheide.de | sayt tili = de }} '''Schwarzheide''' — [[Germaniya]]ning [[Brandenburg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Oberspreewald-Lausitz (tuman)|Oberspreewald-Lausitz]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 33,23&nbsp;km<sup>2</sup>. 6053 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Schwarzheidening hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Schwarzheide}} * [http://www.schwarzheide.de Rasmiy sayti] {{Germaniya:Oberspreewald-Lausitz tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Schwarzheide}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Germaniya shaharlari]] {{germany-geo-stub}} f2bqz5z1muh36fzg316lawrsqprey2q Uygʻurlar 0 139924 5996917 5369679 2026-04-15T17:30:57Z Xasanov Doston 214147 5996917 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Uyghur_man_in_Kashgar.jpg|thumb|Uygʻur yigiti (Qoshgʻar)]] {{Infobox Millat |group = Uygʻurlar<br />ئۇيغۇر |image = [[Fayl:Khotan-melikawat-chicas-d03.jpg|thumb|Uygʻur ayoli]] [[Fayl:Khotan-mercado-chico-d01.jpg|thumb|Xoʻtan shahri uygʻur aholisi]] [[Fayl:Kashgari_by_Asman_Collective.jpg|thumb|Mahmud Qoshgʻariy]] |population = taxminan 13 million |region1 = {{flagcountry|China}} |pop1 = 12.8 million |region2 = {{flagcountry|Turkey}} |pop2 = 300.000 |region3 = {{flagcountry|Kazakhstan}} |pop3 = 270.000 |region4 = {{flagcountry|Uzbekistan}} |pop4 = 60.000-70.000 |region5 = {{flagcountry|Pakistan}} |pop5 = 200.000 |region6 = {{flagcountry|India}} |pop6 = 15.000{{manbasiz}} |region8 = {{flagcountry|Jordan}} |pop8 = 30.000 |ref8 = |languages = [[Uygʻur tili]]<br /> |religions = [[Islom]] |related = [[Tojiklar]], [[Oʻzbeklar]] |region9={{flagcountry|Afghanistan}}|region10=|pop9=2.000-5.000}} <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --> '''Uygʻurlar''' – xitoy bosqini ostida qolgan turk xalqlaridan,, [[Xitoy Xalq Respublikasi|XXR]]<nowiki/>dagi [[Sharqiy Turkiston]] tub joy aholisi, soni 13.5 million. [[Markaziy Osiyo]] davlatlari, shuningdek, [[Hindiston]], [[Afgʻoniston]] va [[Pokiston]]da yashaydi. [[Turk tili]]<nowiki/>ning Uygʻur lahjasida gaplashadi. Dindorlari, asosan, sunniy musulmonlar. [[Yapon tili|Yapon]] (Yutyanxeng), [[Fransuzlar|fransuz]] (Klaprot) olimlari fikricha, „uygʻur“ atamasi miloddan avval 3—2-asrlardan maʼlum. U. etnogenezi [[Xitoy]] manbalarida 4—5 ming yil avval tilga olingan „di“([[Turk]])larning „chidi“(qizil di – janubiy turk) ga borib taqaladi. Xitoyning shimolida mavjud boʻlgan Chidi davlati mil. av. 594 yil [[Szin]] (Jin) xonligi tomonidan tugatilgach, chidilar shim.ga ketishga majbur boʻlishgan. U. [[Hun xoqonligi|hun qabilaviy ittifoqi]] (mil. av. 3-asr – mil. 3—4-asrlar)da muhim rol oʻynaganlar. Mil. 5—8-asrlarda U. [[Jujan xonligi|Jujan]](Avar) xonligi, keyinchalik [[Turk xoqonligi]] tarkibiga kirgan. 7-asrga qadar Uygʻurlar tarkibida yogʻliqor (xon avlodi), quturgʻur, turlamveybur, buqosqir, ovchagʻ, [[Xazarlar|xazarqasar]], xoʻgʻursu, yagʻmo, ayovir kabi 9 qabila mavjud boʻlgan. Keyinchalik ularga [[Sirdaryo (daryo)|Sirdaryoning yuqori]] qismi (Yassi daryosi) boʻyida yashagan adiz qabilasi qoʻshilishi bilan 10 uygʻur ittifoqi shakllangan. 7—9-asrdagi manbalarda 15 uygʻur qabila uyushmasi [baku, hun, bayirgʻu, tungro, sijiye, chibni, izgil(sije), [[Bosmillar|basmil]] (bashimi), [[Qarluqlar|qarluq]] (gelulu), sir, [[Tardushlar|tardush]], [[Tivalar|tuva]], quvurqon, barsuk, qirgʻiz] qayd etilgan. Qadimda Uygʻurlarning aksariyati dehqonchilik bilan shugʻullanib, oʻtroq hayot kechirgan. Shu sababli ularda qabila urugʻdoshlik munosabatlari yoʻqolib, yashagan joylari nomi bilan atalib kelgan. Uygʻurlarning togʻli hududlardagi va chorvachilik bilan shugʻullangan qismi koʻchmanchi hayotga moslashgan. Ular 646-yil Sharqiy Turk xoqonligi hududida Uygʻur xonligini tiklagan. Uygʻur Oʻrxun xoqonligi (Uygʻur xoqonligi) davrida (744—840) uning barcha fuqarolari „Uygʻur“ deb, 9-asrda Uygʻurlarning Idiqut ([[Turfon]]) davlati Xitoy manbalarida „Kuju xonligi“ deb nomlangan. 11-asrda uning hududi gʻarbda Kuchar shahridan Buyuk Xitoy devorigacha choʻzilgan boʻlib, arab manbalarida „bilod Uygʻur“ yoki „Yugʻur“(alMarvaziy) deb qayd etilgan. Uygʻurlar mamlakati qadimiy madaniyat oʻchoqlaridan hisoblanadi, bu hududda koʻplab qadimiy davlatlar, shaharlar mavjud boʻlgan. Uygʻurlar qadimdan turli yozuvlardan (26 ta) foydalangan. Ular 5—6-asrlardan boshlab maxsus uygʻur yozuvi ishlata boshlashgan. Qadimiy uygʻur musiqa sanʼati Xitoy musiqasiga katta taʼsir koʻrsatgan. Uygʻur xalqi musiqasining gavhari boʻlgan 12 maqom 16-asrda Omonnisoxon tomonidan tartibga solingan. U. hayotida tosh, suyak, kumush, mis va temirdan turli zebziynat buyumlari yasash rivojlangan. Ular qadimdan jun, ipak, paxtadan maxsus dastgohlarda mato toʻqishgan. Mil. boshlarida (3-asr) ular tomonidan ishlab chiqarilgan qogʻoz, arxeologik qazishmalar natijasida topilgan qogʻoz nusxalarining eng qad.si hisoblanadi. <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> '''Uygʻurlar''' – Markaziy Osiyodagi qadimgi turkiyzabon xalqlarning biri hisoblanadi. Xitoyning Shinjon uygʻur avtanom rayonining tub xalqi. Shu bilan birga [[Qozogʻiston]]da, [[Qirgʻiziston]]da, [[Oʻzbekiston]]da va [[Yaqin Sharq]] mamlakatlarida yashashadi. Umumiy soni 8,5 million kishi. (2001). Uygʻur- Markaziy Osiyodagi qadimgi turkiyzabon xalqlarning biri hisoblanadi. Hozirgi XXR, Shinjon uygʻur avtanom. rayonining tub xalqi. Tili – turkiy tilining janub. – sharq guruhiga kiradi. 15 asrlarda Jetisuvga maʼlum miqdori koʻchirilgan Uygʻurlarni taranchi (dehqon)deb atagan. === Uygʻur xoqonligi === [[Fayl:Uyghur Khaganate.png|thumb|400px]]<br /> '''[[Uygʻur hoqonligi|Uygʻur xoqonligi]]''' (745—840) – [[Markaziy Osiyo]]ning sharqida turkiy tilli qabilalar barpo etgan oʻrta asrlik mamlakat. Selenga, Oʻrxon, Toʻla daryolarining joqasiga joylashgan. 8 asrning boshlanishida yaglakar urugʻi boshlagan toʻqqiz-oʻgʻiz qabilalar ittifoqi Sharqiy turk hoqonligiga qarshi oʻz mustaqilliklari uchun jang qildi. Asta sekinlik bilan ular bir mamlakat boʻlib tashkil topdi. Yangi mamlakat Uygʻur hoqonligi deb ataldi. 744-yili Sharqiy turk hoqonligining lashkarlari ustidan gʻalaba qozongan ular siyosiy va mudofa kuchlarini ilk bor oʻz qarmogʻiga oldi. Sharqiy turk hoqonligining oʻrniga yangi mamlakat – Uygʻur hoqonligi tashkil topdi. Uning poytaxti – Orxon daryosi yoqasidagi Qorabalasagʻun shahri boʻldi. Ilk hoqoni [[Peylo (746)]] boʻldi. Uninh davrida mamlakat hududi [[Oltoy]] togʻlaridan Katta Xinganga, Sayan qirgʻoqlaridan janubda [[Gobi]] choʻligacha kengaydi. Peylo vafotidan keyin uning oʻgʻli [[Moʻyinshoʻr]] taxtga oʻtirdi (746—759). U yanada mamlakatni kengaytirib, [[Markaziy Osiyo]] bilan va [[Xitoy]] bilan aloqa oʻrnatti. Moʻyinshoʻr Tivani oʻz tarkibiga qoʻshib oldi. Uygʻur hoqonligi shu darajada kuchaydiki 757 yili [[Xitoy]]da Sugʻdlik [[An Lu-shan]] boshchiligidagi isyonchilar isyonga chiqqanida Xitoy imperatori Moʻyinshoʻrdan madad soʻradi. Uygʻur hoqonligi turkiyzabon koʻchmanchi qabilalarning ittifoqi natijasida tashkil topgan oʻrta asrlik mamlakat boʻldi. Bosh mansab hoqonning qoʻlida boʻldi. Aholisi asosan chorvachilik va dehqonchilik bilan shugʻullandi. Shahar, qoʻrgʻon, qishloq barpo etish rivojlandi. Kulolchilik esa rivojlana boshladi. [[Siriya]] alifbosi asosida uygʻur alifbosi tashkil topdi. Uygʻurlarning maʼlum miqdori [[buddizm]] diniga mansub boʻlsa, 8 asrning oxirlarida manixey diniga koʻcha boshladi. Aytish joizki, xalqning asosiy qismi tangriga sigʻindi. Uygʻur zadagonlarining oʻzaro kurashishlari va qabilalarning isyonga koʻp chiqishi natijasida 8 asrning oxirlarida hoqonlik zaiflashdi. Oxiri 840-yili [[Enisoy]] qirgʻizlarining bosqinchiligidan hoqonlik batomom quladi. Uygʻurlarning [[Oltoy]] bilan [[Tarbagʻatoy]] orasidagi Qarluq hoqonligiga qochdi. Qolgani Sharqiy Turkiston bilan [[Gansu]] hududidan boshpana topdi. Uygʻur hoqonligi yuz yilga yaqin [[Xitoy]]ning Markaziy Osiyoga oʻtishiga toʻsiq boʻldi. == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} 50tyebq4fnk54p4o974x17m7jbhlnry Dariy tili 0 460539 5996919 5351162 2026-04-15T17:33:57Z Xasanov Doston 214147 5996919 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Location_Dari_language_in_Afghanistan.svg|thumb]] {{Til |nom=Dariy tili |milliy nom=Дари<br>دری |mamlakatlar={{flagicon|Afghanistan}}[[Afgʻoniston]]<br />{{flagicon|Tajikistan}} [[Tojikiston]] |biluvchilar=~12 mln |oʻrin= |yozuv=arab |rasmiy={{flagicon|Afghanistan}} [[Afgʻoniston]] |til oilasi=[[Hindyevropa tillari|Hindyevropa]]|iso1=-|iso2=-|iso3=prs |sil= |oʻrni= |tartiblovchi tashkilot= |turkumlanishi=Turkumlanishi |til_kodlari=Til kodlari}} '''Dariy tili''' (دری) – gʻarbiy, sharqiy eroniylar (forslar, afgʻonlar va boshqalar) adabiy tili. 9-asr oxirlari va 16-asr boshlarida hozirgi [[Eron]], [[Afgʻoniston]], Ozarbayjon, qisman Markaziy Osiyo va Shimoli-Gʻarbiy Hindiston hududlarida tarqalgan. Sharqning koʻp shoirlari, xususan Rudakiy, Hofiz, Sheroziy, Umar Xayyom, Nosir Hisrav, Bedil, Nizomiy Ganjaviylar shu tilda ijod qilgan. Buyuk oʻzbek shoiri Alisher Navoiy dariy tilida yozgan sheʼrlaridan devon tuzgan („Devoni Foniy“). Dariy tilini forsiy dariy, forsiy deb ham ataganlar. Dariy tili eroniy boʻlmagan xalqlar tomonidan ham rivojlantirildi va takomillashtirildi. Shunga koʻra, u baynalmilal – xalqlararo aloqa tili tavsifiga ega boʻldi. 15-asr 2-yarmidan boshlab dariy tili siyosiy va boshqa ijtimoiy sabablar bilan differensiatsiyalandi, 20-asrga kelib 3 koʻrinishga ega boʻldi (fors adabiy tili – Eronda; tojik adabiy tili – Tojikistonda; adabiy dariy tili – Afgʻonistonda). Hozirgi dariy tili Afgʻonistondagi ikki rasmiy tilning (pushtu tili bilan bir qatorda) biri. Bu til avval „Afgʻonistonning fors tili“ yoki „forsi-kobuli“ deb atalgan{{OʻzME-D}}. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Vikiiqtibos}}{{OʻzME}} {{lang-stub}} {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:Tillar]] a02k15qqrim3sz9zht8z24u4zok7wat Konibodom 0 511228 5996930 5996791 2026-04-15T18:19:50Z Xasanov Doston 214147 5996930 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | oʻzbekcha nomi = Konibodom <br /> {{lang-tg|Конибодом}}[[Fayl:Konibodom,LeninS.jpg|thumb]] | mavqe = shahar | mamlakat = Tojikiston | mintaqa turi = viloyat | mintaqa = Sugʻd viloyati | jadvalda mintaqa = Sugʻd viloyati | tuman turi = | tuman = Konibodom tumani | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = | bayroq = |lat_deg= 40|lat_min= 17|lat_sec= |lon_deg= 70|lon_min= 25|lon_sec= |CoordAddon = type:city(45000)_region:TJ | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = 300 | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki bolinishi = | rahbar turi = | rahbar = | asos solingan = IX | ilk eslatilishi = 1463 | avvalgi nomlari = Qandi Bodom | qachondan beri = 1937 | maydon = | balandlik turi = | AP markazi balandligi = | iqlim = | rasmiy til = Tojik tili{{!}}tojikcha | aholi = 48 ming<ref name="ts">{{Veb manbasi|url=http://www.stat.tj/ru/img/36a268df28cfe07c2098351a71bb2773_1372996589.pdf|title=Численность населения Таджикистана на 1 января 20 1 3 года|author=Агентство по статистике при Президенте Республики Таджикистан|date=01.01.2013|lang=ru|accessdate=2013-09-19|archivedate=2013-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921053703/http://www.stat.tj/ru/img/36a268df28cfe07c2098351a71bb2773_1372996589.pdf}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130921053703/http://www.stat.tj/ru/img/36a268df28cfe07c2098351a71bb2773_1372996589.pdf |date=2013-09-21 }}</ref> | sanalgan yil = 2013 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = [[tojiklar]], [[oʻzbeklar]] | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +5 | DST = | telefon kodi = +992 3467 | pochta indeksi = 735900 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = 02РТ | identifikator turi = | raqamli identifikator = | sayt = [www.konibodom.tj][www.kanibadam.moy.su] | Commons turkumi = }} '''Konibodom, Kandibodom''' ({{lang-tg|Конибодом}}; {{lang-fa|'''کان بادام'''}}) — [[Tojikiston|Tojikiston Respublikasi]] [[Sugʻd viloyati]]dagi shahar. Kand va bodom so'zlaridan yasalgan bo'lib, bodom qishlog'i degan ma'noni bildiradi.[[Fargʻona vodiysi]]ning gʻarbiy qismida joylashgan. Katta Fargʻona kanali boʻyida. Konibodom temir yoʻl stanyasidan 6&nbsp;km. Aholisi 48 ming kishi (2013-yil). Konibodom [[1463-yil]]dan Qandi Bodom deb tilga olinadi. Baʼzi adabiyotlarga koʻra, Konibodom 9—10-asrlardan maʼlum. Ushbu shaharni [[Bobur|Zahiruddin Muhammad Bobur]] o'z asarida ([[Boburnoma]]) shunday tavsiflaydi: "Muning ([[Xoʻjand|Xo'jand]]) tavobidin Kandibodomdur. Agarchi qasaba emas, yaxshig'ina qasabachadur. [[Bodom|Bodomi]] yaxshi bo'lur. Bu jihatdin bu ismg'a mavsumdur. Hurmuz va [[Hindiston|Hinduston]]<nowiki/>g'a tamom muning bodomi borur. Xo'janddin besh-olti [[Farsah|yig'och]] sharq tarafidadur."<ref>{{Kitob manbasi |title=Boburnoma, "yangi asr avlodi", 2015, 11-bet}}</ref> == Sanoati == Qishloq xoʻjaligi mashinasozligi, yengil (paxta tozalash, toʻqimachilik, tikuvchilik), oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Badiiy hunarmandchilikning qadimdan markazi. Teatr, tarix-oʻlkashunoslik muzeyi mavjud. 16—17-asrlarga mansub 2 Madrasa, anʼanaviy oʻymakorlik va kitobali (bezak yozuvli) masjidlar saqlangan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://zaf.fo.ru/wiki/29283_%D0%9E%D0%B1%D1%89%D0%B8%D0%B5/53871_%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC История Канибадама] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140317230233/http://zaf.fo.ru/wiki/29283_%D0%9E%D0%B1%D1%89%D0%B8%D0%B5/53871_%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC |date=2014-03-17 }} {{Tajikistan-geo-stub}} {{OʻzME}} {{Konibodom tumani aholi punktlari}} {{Tojikiston shaharlari}} [[Turkum:Tojikiston shaharlari]] [[Turkum:Oʻrta Osiyoning qadimiy shaharlari]][[Turkum:Konibodom tumani aholi punktlari]] 09e82rriq1oq97hxljpvxf4yoskgpu9 Munozara:Loʻlilar 1 521195 5997282 4612467 2026-04-16T09:55:38Z ~2026-23409-36 259163 /* Hammasi taʼlim olmoqda deyish notoʻgʻri */ yangi mavzu 5997282 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{OʻzME loyihasi}} == Hammasi taʼlim olmoqda deyish notoʻgʻri == chunki men hali taʼlim olayotgan loʻlini koʻrmadim [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-23409-36|&#126;2026-23409-36]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-23409-36|talk]]) 09:55, 2026-yil 16-aprel (UTC) jr9cnvxf54z6dm8nnvt2jivrpfarh6i Norin (shahar) 0 539487 5996867 5077385 2026-04-15T13:01:31Z Xasanov Doston 214147 5996867 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Naryn_statue.jpg|thumb]] {{Maʼnolari|Norin (maʼnolari)}} '''Norin''' — [[Qirgʻiziston]]ning [[Norin viloyati]]dagi [[shahar]] (1927-yildan), viloyat markazi. [[Norin soyligi]]da, [[Norin daryosi]] ([[Sirdaryo (daryo)|Sirdaryo]] [[daryo havzasi|havzasi]]) boʻyida, balandligi 2000 m dan ortiq boʻlgan Olamushuk tizmasi etaklarida; Ribachye [[temir yoʻl stansiyasi]]dan 180&nbsp;km janubda. [[Avtomobil yoʻli|Avtomobil yoʻllari]] tuguni. [[Aholi]]si 44,5 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Kashqardan [[Chuy]] [[vodiy]]siga oʻtadigan savdo yoʻli ustida istehkom punkti sifatida vujudga kelgan. Mexanika [[zavod]]i, [[tikuvchilik]] fabrikasi, [[goʻsht]] kombinati, pedagogika va [[tibbiyot]] bilim yurtlari, Tyanshan musiqali drama teatri bor. Shahar 1867-yilda bunyod etilgan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Qirgʻiziston shaharlari]] [[Turkum:Buyuk Ipak yoʻli boʻyidagi aholi punktlari]] {{chala}} rp9ujlnxjsttosk76dnk2z896sli468 Olay vodiysi 0 543384 5996951 2851168 2026-04-16T03:32:38Z ~2026-23365-60 259112 Al 5996951 wikitext text/x-wiki '''Olay vodiysi''' - [[Qirgʻiziston]]ning [[Pomir-olay togʻlari|Pomir-Olay togʻlari]] orasidagi [[botiq]]. [[Gʻarb]]dan [[sharq]]qa ([[Olay tizmasi|Olay]] va [[Orqa olay tizmasi|Orqa Olay tizmalari]] orasida) 150&nbsp;km ga yoʻnalgan. Eni 8–25&nbsp;km. [[Maydon (fizikada)|Maydon]]i 1700&nbsp;km² ga yaqin. [[Mutlaq balandlik|Balandligi]] gʻarbida 2240 m, sharqida 3536 m (Tomurun [[dovon]]i). Olay vodiysi tagi [[allyuviy|allyuvial]] va [[prolyuviy|prolyuvial]] [[togʻ jinslari|jinslar]]dan [[tuzilma|tuzilgan]], [[janub|jan.]]da va qisman oʻrta qismida [[morena]]li past-baland qator tepalar mavjud. Togʻ [[yaylov]]i, gʻarbida — [[Qizilsuv (daryo)|Qizilsuv]] [[daryo]]si boʻylarida [[sugʻorish|sugʻorib]] [[dehqonchilik]] qilinadigan yerlar bor.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>putin kottt == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} [[Turkum:Vodiylar]] [[Turkum:Qirgʻiziston geografiyasi]] {{chala}} 69fnrj6h3v4mctukmpc3ybfg4ued7fy 5996952 5996951 2026-04-16T03:35:26Z ~2026-23365-60 259112 5996952 wikitext text/x-wiki '''Olay vodiysi''' - [[Qirgʻiziston]]ning [[Pomir-olay togʻlari|Pomir-Olay togʻlari]] orasidagi [[botiq]]. [[Gʻarb]]dan [[sharq]]qa ([[Olay tizmasi|Olay]] va [[Orqa olay tizmasi|Orqa Olay tizmalari]] orasida) 150&nbsp;km ga yoʻnalgan. Eni 8–25&nbsp;km. [[Maydon (fizikada)|Maydon]]i 1700&nbsp;km² ga yaqin. [[Mutlaq balandlik|Balandligi]] gʻarbida 2240 m, sharqida 3536 m (Tomurun [[dovon]]i). Olay vodiysi tagi [[allyuviy|allyuvial]] va [[prolyuviy|prolyuvial]] [[togʻ jinslari|jinslar]]dan [[tuzilma|tuzilgan]], [[janub|jan.]]da va qisman oʻrta qismida [[morena]]li past-baland qator tepalar mavjud. Togʻ [[yaylov]]i, gʻarbida — [[Qizilsuv (daryo)|Qizilsuv]] [[daryo]]si boʻylarida [[sugʻorish|sugʻorib]] [[dehqonchilik]] qilinadigan yerlar bor.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>rayona kot🍑 == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} [[Turkum:Vodiylar]] [[Turkum:Qirgʻiziston geografiyasi]] {{chala}} 9o65eoyb6umn9now15itmhvztvhdrts Altai 0 544205 5996935 3757279 2026-04-15T18:32:45Z Xasanov Doston 214147 5996935 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Flag_of_Altai_Republic.svg|thumb]] {{Bilgiquti aholi punkti|mamlakat=Turkiya|mintaqa=Yevrosiyo|nomi=Altai|vaqt mintaqasi=+3:00}} '''Oltoy''' yoki '''Oltoy''' quyidagilarga murojaat qilishilari mumkin: {{TOC-Right}} == Joylar == * [[Oltoy togʻlari|Oltoy togʻlari]], Markaziy va Sharqiy Osiyoda, Xitoy, Moʻgʻuliston, Qozogʻiston va Rossiya tomonidan taqsimlangan mintaqa hisoblanadi. === Xitoyda === * Oltoy prefekturasi (shnjiangzhouxàn), Shinjon-Uygʻur avtonom viloyati, Xitoy * Oltoy shahri (yǎngǎngǎ), shuningdek, Oltoy prefekturasining shahri „Aletay“ deb ham yozilgan. === Qozogʻistonda === * Oltoy shahri, Qozogʻistondagi shahar, 2019-yilgacha Zyryan yoki Zyryanovsk nomi bilan mashhur edi. === Moʻgʻulistonda === * Oltoy shahri * Oltoy, Govi-Oltoy, ''sum'' (tumanlari) * Oltoy, Bayan-Olgii, ''soʻm'' * Oltoy, Xovd, ''soʻm'' === Rossiyada === * [[Oltoy oʻlkasi|Oltoy oʻlkasi]], Rossiyaning federal sub’ektlari ** Oltoy, Oltoy oʻlkasi * [[Oltoy Respublikasi]], Rossiyaning federal sub’ekti == Odamlari va tillari == * Altay (ism), ism yoki familiyaga ega boʻlgan odamlar roʻyxati * [[Oltoylar|Oltoy xalqi]], etnik guruh ** Oltoy tillari, bu xalqlar gapiradigan tillardir == Manbalar == * ''Oltoy'', Vu Mingning tarixiy romani * Rupes Oltoy, Oy geografiyasining oʻziga xos xususiyati * Oltoy qoʻylari, qoʻy zoti * Altay SK, Turkiyaning Izmir shahridagi futbol klubi * Altay SK (ayollar futboli), Turkiyaning Izmir shahridagi ayollar futbol jamoasi * Oltoy (tank), Turkiyaning asosiy jangovar tanki * ''Oltoy'' sinfidagi moychi, Sovet dengiz flotining kema sinfi * Oltoy gaz quvuri, Rossiya va Xitoy oʻrtasida taklif qilingan tabiiy gaz quvuri * Oltoy (uyali telefon tizimi), Sovet uyali aloqadan oldingi radiotelefon xizmati == Yana qarang == * Altayskiy (aniqlash) * Alt-A, AQSH ipoteka turi * ''Computer Associates International, Inc. v.'' ''Oltay, Inc.'' , AQSh huquqiy ishi {{Disambig|Oltoy}} 1nyns5jjau4un0mp00u98zn92ruxtmg Parazitologiya 0 547969 5996976 5890946 2026-04-16T04:46:05Z ~2026-23382-17 259121 chorshanbiyev muzaffar parazidlar va tibiyotda ahamyati 5996976 wikitext text/x-wiki [[Fayl:California fish and game (19891706234).jpg|thumb|right|282px|]] '''parazitalogiya va ularni yurllari''' (parazid va... loog) — parazidla organizmlarda turlich tarqalishi sistematikasi, morfologiyasi, biologiya si va ekologiyasi, parazit va xoʻjayin oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarni, odam, hayvon va oʻsimliklarda parazitlar qoʻzgʻatadigan kasalliklarni va ularga karshi kurash usullarini oʻrganadigan biologiya fanlari kompleksi. P. parazitning tuzilishi, hayot kechirishi, parazit yashashga moslashishi, rivojlanishi va geografik tarqalishini oʻrganadi. P. muammolari biologiyaning umumiy muammolari bilan uygʻunlashib ketgan. Jumladan, parazitlarning morfologik va fiziologik moslashish muammolarini oʻrganish "tur"ni nozologik jihatdan tushunish uchun asos boʻlib hisoblanadi. Amaliy jiqatdan P., pa-razitar kasalliklarga qarshi kurashning ilmiy asoslarini ishlab chiqish orqali odam va hayvonlarning salomatligini saqlashga hamda oʻsimliklarni himoya qilishga qaratilgan. Hayvonot dunyosiga mansub parazitlar zooparazitlar, ular paydo qiladigan kasalliklar invazion kasalliklar; oʻsimliklarga mansub parazitlar fitoparazitlar, ular keltirib chiqaradigan kasalliklar infeksion kasalliklar deyiladi. Binobarin, kasalliklarni infeksion va invazion deb tasniflash, kasallik qoʻzgʻatuvchisining hayvonot yoki oʻsimlik dunyosiga mansubligiga asoslangan. Hayvonot va oʻsimlik dunyosiga mansub parazitlarni lshkrobiologiya, epizzotologiya, mikologiya, fitopatologiya kabi fanlar oʻrganadi. Oʻsimliklar tarkibidan alohida guruh viruslar — vira ajratilgan. Xalq xoʻjaligidagi ahamiyatiga koʻra, P. umumiy P., tibbiyot P.si, agronomiya P.si, veterinariya P.siga ajratiladi. Umumiy P. shu fanning nazariy asoslari boʻlib, tirik organizmlarning oʻzaro munosa-batlarini, parazit organizmlar sis-tematikasi, parazitar kasalliklar pa-togenezi, davosi va oldini olish tad-birlarini oʻrganadi. Odamlarda kasallik paydo qiluvchi parazitlarni tibbiyot P.si, madaniy oʻsimliklarda parazitlik qiluvchi gelmintlar va boʻgʻimoyoklilarni agronomiya P.si oʻrga-nadi va ularga karshi kurash choralarini ishlab chiqadi. Parazitologiya hayvonlari parazitlari va ular keltirib chikaradigan kasalliklarni oʻrganadigan hamda qarshi kurash usullarini ishlab chikadigan fan veterinariya P.si deb ataladi. Veterinariya P.si, oʻz navbatida, parazit bir hujayralilarni oʻrganadigan protozoologiya, parazit chuvalchanglarni oʻrganadigan gelmintologiya, oʻrgimchaksimonlar va hasharotlarni oʻrganadigan araxnoentomologiya fanlariga ajratiladi. P. zoologiya bilan chambarchas bogʻliq. Parazitlar morfologiyasi va sistematikasini bilish invazion kasalliklarga diagnoz qoʻyish uchun zarur; ularning biologiyasi va ekologiyasini oʻrganish esa uygʻunlashgan kurash choralarini ishlab chiqishning asosi hisoblanadi. P. epizootologiya va epidemiologiya, fiziologiya, [[biokimyo]], [[farmakologiya]], toksikologiya, immunologiya, [[patologik anatomiya]] va boshqa biologiya, tibbiyot, veterinariya, qishloq xoʻjaligi fanlari bilan ham bogʻlangan. Zamonaviy P. biokimyo, immunologiya, elektron mikroskopiya, [[molekulyar biologiya]] va boshqa fanlarning tekshirish metodlaridan foydalanadi. Parazit organizmlar toʻgʻrisidagi dastlabki maʼlumotlar buyuk vatandoshimiz Abu Ali ibn Sino asarlarida uchraydi. Olim "Tib krnunlari"da askarida, ostritsa va rishta kabi parazit chuvalchanglar paydo qiladigan kasalliklar va ularni davolash toʻgʻrisida anik, maʼlumotlar beradi. P. 19-asrga kelib mustaqil fan sifa-tida shakllana boshladi. Bu mikroskopning takomillashuvi, koʻplab mikro-skopik parazitlarning kashf etilishi va parazitlarning hayot sikllari oʻrganilishi bilan bogʻliq. Oʻrta Osiyoda parazitologiyaga oid maʼlumotlar 19-asrning 2yarmida Turkiston oʻlkasi boʻylab sayoxat qilgan rus naturalist olimi A. P. Fedchenko asarlarida uchraydi. U Buxoro, Samarqand va Toshkentda boʻlib, har xil hayvonlarning parazit chuvalchanglarini yigʻadi. Yi-gʻilgan materiallarni Daniya va [[Germaniya]] mutaxassislari yordamida ishlash natijasida, ularning 24 turga mansub ekanligi aniklanadi. 20-asr boshlarida Oʻzbekistonda P. sohasidatadqiqotlarning rivojlanishi rus olimlari K. I. Skryabin, Ye. N. Pavlovskiy, V. A. Dogel, N. V. Badanin, L. M. Isayev va boshqalarning nomi bilan bogʻliq. Oʻzbekistonda P. fani, yuqorida taʼkidlaganimizdek, 4 yoʻnalish boʻyicha shakllanib, nazariy va amaliy muammolarni xal etib kelmoqda: 1) umu-miy P.; 2) tibbiyot P.si; 3) veterinariya P.si; 4) agronomiya Parazitologiya Umumiy P. boʻyicha olib borilgan tadqiqotlar M. A. Sultonov, E. I. Gan, S. O. Osmanov, M. K. Qodirova, Q. S. Samadov, J. A. Azimov, T. K. Qobilov, S. Dadayeva, O. Davronov va boshqalarning ishlari bilan boglik. Tibbiyot P.si soxasidagi tadqiqotlarning rivojlanishiga L. M. Isayev, B. M. Sodiqov, P. M. Lerner, V. R. Le-melev, N. A. Dehqonxoʻjayeva va boshqa hissa qoʻshgan. Veterinariya P.si sohasida N. V. Badanin, E. X. Ergashev, N. M. Matchanov, Sh. A. Azimov, R. X. Xaitov, B. S. Salimov, A. O. Oripov, A. Roʻzimuro-dov, M. Aminjonov, G. S. Poʻlatov va boshqa tadqiqot olib borishgan. Agronomiya P.si sohasidagi tadqiqotlarni 20-asrning 30-yillarida Ye. S. Kiryanova boshlab bergan. Keyinchalik fitogel-mintologiya deb atala boshlagan bu fanning rivojlanishida A. T. Tulaganov va shogirdlarining xizmatlari katta boʻldi. O. Mavlonov, 3. Norbo-yev, Sh. Xurramov, O. 3. Usmonova, A. I. Zemlyanskaya, E. P. Azizova va boshqa fito-gelmintologlar olib borgan tadqiqotlar tufayli eng muhim qishloq xoʻjaligi ekinlari fitonematodalarining taksonomik tarkibi, biologiyasi, tarqalishi oʻrganil-di va ularga qarshi kurash choralari ishlab chiqildi. P. sohasidagi tadqi-qotlar [[Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi]] Zoologiya ilmiy tadqiqot institutida, Fanlar akademiyasining Qoraqalpogʻiston filiali boʻlimlarida, Oʻzbekiston Veterinariya ilmiy tadqiqot institutida, universitetlar, qishloq xoʻjaligi va tibbiyot institutlari krshidagi ka-fedralarda olib boriladi. == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{med-stub}} [[Turkum:Parazitologiya‎]] [[Turkum:Tibbiyot]] [[Turkum:Tibbiyotga oid mutaxassisliklar]] 5fiz8rjxj2qzed7i4lqzq40knst9va9 Hojiakbar Rahmonqulov 0 558152 5997239 5865713 2026-04-16T08:39:19Z ~2026-23338-35 259151 Olim haqida asosiy, uning faoliyatini yetarli darajada ifodalaydigan darajada hamda chuqur xronik ma'lumotlar asosida boyitilgan. 5997239 wikitext text/x-wiki {{Olim bilgiqutisi | name = Hojiakbar Rahmonqulov | tasvir = | image_width = | caption = | birth_date = {{tugʻilgan sanasi|1925|2|9}} | birth_place = [[Sayram tumani]], [[Chimkent viloyati]] | death_date = {{vafot sanasi va yoshi|2013|7|17|1925|2|9}} | death_place = | residence = [[OʻzSSR]]<br/>[[Oʻzbekiston]] | fuqaroligi = | ethnicity = [[Oʻzbek]] | field = [[Huquqshunoslik]] | work_institution = [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi]] | alma_mater = [[Toshkent yuridik instituti]] | doctoral_advisor = | mashhur_ishlari = | mukofotlari = [[Jasorat (medal)|Jasorat medali]] (1968) | religion = }} ---- = Xoji-Akbar Rahmonqulov = '''Xoji-Akbar Rahmonqulov''' (1925-yil 2-sentabr, Chimkent viloyati) — taniqli oʻzbek huquqshunos olimi, yuridik fanlar doktori (1970), professor (1980), Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademik, 2000). U Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, Fuqarolik va Oila kodekslarini ishlab chiqishda bevosita rahbarlik qilgan hamda Oʻzbekiston milliy huquq tizimi va qonunchiligini shakllantirishga ulkan hissa qoʻshgan yirik huquqshunoslardan biridir. Shuningdek, u "Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" (1990) unvoni sohibi hisoblanadi. == Yoshligi va harbiy yillari == Xoji-Akbar Rahmonqulovich 1925-yil 2-sentabrda Chimkent viloyatining Sayram qishlogʻida dehqon oilasida dunyoga kelgan. Mehnat faoliyatini juda erta boshlagan boʻlib, 1941–1942-yillarda Toshkent shahridagi 12-Maxsus loyihalash-montaj boshqarmasida (84-aviazavod) elektromontyor boʻlib ishlagan. Ikkinchi jahon urushi yillari uning hayotida muhim iz qoldirgan. U 1942–1946-yillarda Sovet armiyasi safida xizmat qilib, 1941–1945-yillardagi urushda bevosita qatnashgan. Jangovar xizmatlari uchun "Vatan urushi" ordeni hamda 12 ta jangovar va yubiley medallari bilan taqdirlangan. Urushdan keyingi yillarda ham harbiylik va jamoat ishlarida qatnashib, 1951–1953-yillarda Turkiston Harbiy okrugi harbiy qismlarida siyosiy boʻlim boʻyicha komandir oʻrinbosari, 1953–1956-yillarda esa Turkiston Harbiy okrugi "Frunzeves" gazetasi tahririyatining adabiy xodimi boʻlib xizmat qilgan. == Ta'lim va ilmiy faoliyatining boshlanishi == Urushdan qaytgach, huquqshunoslik sohasini tanlagan X. Rahmonqulov 1946–1950-yillarda Toshkent yuridik institutida tahsil oldi. Oliy ma'lumotli huquqshunos sifatida u oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida maslahatchi, taftishchi va katta taftishchi lavozimlarida (1950–1951, 1956–1957) boshladi. Uning yirik olim sifatidagi shakllanishi Leningrad Davlat universiteti bilan chambarchas bogʻliq. U 1957–1960-yillarda ushbu universitetning yuridik fakulteti aspiranti boʻlgan va 1960-yilda nomzodlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli yoqlagan. Keyinchalik, 1970-yilda yana Leningrad Davlat universitetida '''"Sanoat va qishloq xoʻjaligi oʻrtasidagi tovar aylanishining huquqiy shakllari"''' mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1966-yilda unga Sovet fuqarolik huquqi ixtisosligi boʻyicha katta ilmiy xodim ilmiy darajasi berilgan boʻlsa, 1980-yilda SSSR Oliy Attestatsiya Komissiyasi (VAK) tomonidan professor ilmiy unvoniga tasdiqlangan. == Akademik va rahbarlik faoliyati == Olimning ilmiy faoliyati asosan Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi (OʻzR FA) tizimida kechgan:<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view |sarlavha=Akademik Xoji-Akbar Rahmonqulov: hayot va ijod yo‘li Rustambekov I., Rahmonkulova N. 2025 |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view}}</ref> * '''1960–1980-yillar:''' OʻzR FA I.M. Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq institutining ilmiy xodimi, shuʼba mudiri. * '''1985–1989-yillar:''' Falsafa va huquq institutining fuqarolik, xoʻjalik, mehnat, oila va protsessual huquq shuʼbasi mudiri, soʻngra huquq boʻlimi mudiri. * '''1989–1991-yillar:''' OʻzR FA I.M. Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq instituti direktori. * '''1994-yil:''' OʻzR FA muxbir aʼzoligiga saylandi. * '''1994–2000-yillar:''' OʻzR FA Iqtisodiy, falsafiy, yuridik fanlar boʻlimi raisining oʻrinbosari. * '''1997–2013-yillar:''' Falsafa va huquq institutining bosh ilmiy xodimi (1998-yildan o'rindoshlik asosida). * '''2000-yil:''' Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademigi) unvoniga sazovor bo'ldi. U, shuningdek, huquqshunos kadrlarni tayyorlashda ham katta tashkiliy ishlarni amalga oshirgan. 1980–1985-yillarda Samarqand davlat universiteti yuridik fakulteti kafedra mudiri, 1986–1991 hamda 1999–2009-yillarda Toshkent davlat yuridik instituti (TDYI) kafedra mudiri (jumladan Xalqaro xususiy huquq kafedrasi), 1998–1999-yillarda IIV Akademiyasi professori boʻlib ishlagan. U ko'plab yillar davomida (TDYI, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti, Toshkent Islom universiteti, Qozog'iston davlat yuridik universiteti huzurida) doktorlik va nomzodlik dissertatsiyalarini himoya qilish boʻyicha Ixtisoslashgan kengashlarga raislik qilgan yoki a'zo bo'lgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view?usp=sharing |sarlavha=Akademik Xoji-Akbar Rahmonqulov: hayot va ijod yo‘li Rustambekov I., Rahmonkulova N. 2025 |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view?usp=sharing |muallif=Rustambekov I., Rahmonkulova N. |arxivsana=2025}}</ref> == Qonun ijodkorligi va huquqiy islohotlardagi oʻrni == X. Rahmonqulovning amaliy huquqshunoslik va davlat boshqaruvidagi hissasi beqiyosdir. U koʻplab yirik qonun loyihalarining bevosita muallifi va ishchi guruhlari rahbari hisoblanadi:<ref>{{Veb manbasi |url=https://uza.uz/oz/posts/tugilgan-kun-akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-1925-2013_516592 |sarlavha=Tug‘ilgan kun: Akademik Hoji-Akbar Rahmonqulov (1925-2013) |arxivurl=https://uza.uz/oz/posts/tugilgan-kun-akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-1925-2013_516592 |arxivsana=2023}}</ref> * '''Fuqarolik kodekslari:''' 1963-yilda OʻzSSR Fuqarolik kodeksi loyihasini ishlab chiqishda ishtirok etgani uchun Faxriy yorliq bilan taqdirlangan. Mustaqillik yillarida esa, 1993–1996-yillarda yangi Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksini ishlab chiqish boʻyicha kengash aʼzosi va ishchi guruhining rahbari sifatida faoliyat yuritdi. * '''Konstitutsiya:''' 1990–1992-yillarda Konstitutsiyaviy komissiya aʼzosi boʻlgan va Mustaqil Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi loyihasining "Jamiyat va shaxs" boʻlimini ishlab chiquvchi ishchi guruhini boshqargan. * '''Oila kodeksi:''' 1996–1997-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oila kodeksi loyihasini ishlab chiquvchi ishchi guruhiga rahbarlik qilgan. * '''Davlat miqyosidagi faoliyati:''' 1991-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi lavozimida ishlagan. 1991–1996-yillarda Oliy Majlisning qonun loyihalarini ishlab chiqish boʻyicha komissiyasi aʼzosi boʻlgan. Xalqaro va mintaqaviy miqyosda (MDH doirasida) qator muhim hujjatlarni ishlab chiqishda ham uning o'rni katta. U 1991-yilda MDH toʻgʻrisidagi Shartnoma loyihasini ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruh aʼzosi, 1994–2011-yillarda esa MDH Xususiy huquq ilmiy-maslahatlashuv markazining qonun loyihalari modellarini ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruhi aʼzosi boʻlgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://islas.academy.uz/yangiliklar?subslug=akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-oqishlari-mavzusidagi-respublika-ilmiy-konferensiyasi-otkazildi |sarlavha=“Akademik Hoji-Akbar Rahmonqulov o‘qishlari” mavzusidagi respublika ilmiy konferensiyasi o‘tkazildi |arxivurl=https://islas.academy.uz/yangiliklar?subslug=akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-oqishlari-mavzusidagi-respublika-ilmiy-konferensiyasi-otkazildi |arxivsana=2023}}</ref> Sud tizimi rivojida ham olimning salmoqli xizmatlari mavjud. Turli yillarda Oliy sud (1986–2013), Oliy Xoʻjalik sudi (1994–2013), Konstitutsiyaviy sud (Axborotnomasi tahrir hay'ati a'zosi, 1998-2013) hamda MDH Iqtisodiy sudi (1995) ilmiy-maslahatlashuv kengashlarining aʼzosi sifatida huquqni qo'llash amaliyotini takomillashtirishga hissa qo'shgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |sarlavha=O‘ZBEKISTONDA XIZMAT KO‘RSATGAN FAN ARBOBI, HUQUQSHUNOS OLIM, AKADEMIK, YURIDIK FANLAR DOKTORI RAHMONQULOV HOJIAKBAR RAHMONQULOVICH MUALLIFLIGIDAGI ADABIYOTLARNING BIBLIOGRAFIK KO‘RSATGICHI |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |arxivsana=2025}}</ref> == Mukofotlari va unvonlari == Olim oʻzining sermahsul va fidokorona mehnati uchun davlat tomonidan koʻplab oliy darajadagi unvon va mukofotlar bilan taqdirlangan:<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |sarlavha=O‘ZBEKISTONDA XIZMAT KO‘RSATGAN FAN ARBOBI, HUQUQSHUNOS OLIM, AKADEMIK, YURIDIK FANLAR DOKTORI RAHMONQULOV HOJIAKBAR RAHMONQULOVICH MUALLIFLIGIDAGI ADABIYOTLARNING BIBLIOGRAFIK KO‘RSATGICHI |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view}}</ref> * "Vatan urushi" ordeni (urushdagi ishtiroki uchun va 1985-yilda ham alohida taqdirlangan) * 12 ta jangovar va yubiley medallari (1941–1945-yillardagi xizmatlari uchun) * Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy yorligʻi (1963-yil, Fuqarolik kodeksi uchun) * "Hurmat belgisi" ordeni (1976-yil) * "Mehnat veterani" medali (1984-yil) * "Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" faxriy unvoni (1990-yil) * "Jasorat" medali (1994-yil) * BMT komissarligining Oltin nishoni (2000-yil, Oʻzbekistonda inson huquqlarini himoya qilish boʻyicha yuridik yordam koʻrsatganligi uchun) * "Oʻzbekiston Respublikasining oliy taʼlim aʼlochisi" koʻkrak nishoni (2000-yil) Hojiakbar Rahmonqulov 2013-yil 17-iyulida vafot etdi.<ref>{{veb manbasi|url=http://uza.uz/oz/society/27619/|sarlavha=Академик Ҳожи-Акбар Раҳмонқулов|nashriyot=[[OʻzA]]|sana=17.07.2013|kirish sanasi=2013-07-25|arxiv-sana=2013-07-23|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130723125826/http://uza.uz/oz/society/27619/|archive-date=2013-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723125826/http://uza.uz/oz/society/27619/}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/|sarlavha=Академик Ҳожиакбар Раҳмонқулов вафот этди|nashriyot=[[Kun.uz]]|sana=17.07.2013|kirish sanasi=2013-07-25|arxiv-sana=2013-07-23|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130723030822/http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/|archive-date=2013-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723030822/http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/}}</ref> == Adabiyotlar == * Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 1-qismiga umumiy tavsif va sharxlar, Toshkent, 1997. * Oldisotdi shartnomasi, Toshkent, 2000. * Xususiy mulk va uning daxlsizligi, Toshkent, 2000. * Xalqaro xususiy huquq (darslik; hammualliflikda), Toshkent, 2002. == Manbalar == {{manbalar}} {{no iwiki}} {{OʻzME}} {{DEFAULTSORT:Rahmonqulov, Hojikbar}} [[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]] {{scientist-stub}} qunmbzpc51z8uihxbokx5eq7ow1nxto 5997243 5997239 2026-04-16T08:40:41Z ~2026-23338-35 259151 qisqa tuzatish 5997243 wikitext text/x-wiki {{Olim bilgiqutisi | name = Hojiakbar Rahmonqulov | tasvir = | image_width = | caption = | birth_date = {{tugʻilgan sanasi|1925|2|9}} | birth_place = [[Sayram tumani]], [[Chimkent viloyati]] | death_date = {{vafot sanasi va yoshi|2013|7|17|1925|2|9}} | death_place = | residence = [[OʻzSSR]]<br/>[[Oʻzbekiston]] | fuqaroligi = | ethnicity = [[Oʻzbek]] | field = [[Huquqshunoslik]] | work_institution = [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi]] | alma_mater = [[Toshkent yuridik instituti]] | doctoral_advisor = | mashhur_ishlari = | mukofotlari = [[Jasorat (medal)|Jasorat medali]] (1968) | religion = }} ---- = Hojiakbar Rahmonqulov = '''Xoji-Akbar Rahmonqulov''' (1925-yil 2-sentabr, Chimkent viloyati) — taniqli oʻzbek huquqshunos olimi, yuridik fanlar doktori (1970), professor (1980), Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademik, 2000). U Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, Fuqarolik va Oila kodekslarini ishlab chiqishda bevosita rahbarlik qilgan hamda Oʻzbekiston milliy huquq tizimi va qonunchiligini shakllantirishga ulkan hissa qoʻshgan yirik huquqshunoslardan biridir. Shuningdek, u "Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" (1990) unvoni sohibi hisoblanadi. == Yoshligi va harbiy yillari == Xoji-Akbar Rahmonqulovich 1925-yil 2-sentabrda Chimkent viloyatining Sayram qishlogʻida dehqon oilasida dunyoga kelgan. Mehnat faoliyatini juda erta boshlagan boʻlib, 1941–1942-yillarda Toshkent shahridagi 12-Maxsus loyihalash-montaj boshqarmasida (84-aviazavod) elektromontyor boʻlib ishlagan. Ikkinchi jahon urushi yillari uning hayotida muhim iz qoldirgan. U 1942–1946-yillarda Sovet armiyasi safida xizmat qilib, 1941–1945-yillardagi urushda bevosita qatnashgan. Jangovar xizmatlari uchun "Vatan urushi" ordeni hamda 12 ta jangovar va yubiley medallari bilan taqdirlangan. Urushdan keyingi yillarda ham harbiylik va jamoat ishlarida qatnashib, 1951–1953-yillarda Turkiston Harbiy okrugi harbiy qismlarida siyosiy boʻlim boʻyicha komandir oʻrinbosari, 1953–1956-yillarda esa Turkiston Harbiy okrugi "Frunzeves" gazetasi tahririyatining adabiy xodimi boʻlib xizmat qilgan. == Ta'lim va ilmiy faoliyatining boshlanishi == Urushdan qaytgach, huquqshunoslik sohasini tanlagan X. Rahmonqulov 1946–1950-yillarda Toshkent yuridik institutida tahsil oldi. Oliy ma'lumotli huquqshunos sifatida u oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida maslahatchi, taftishchi va katta taftishchi lavozimlarida (1950–1951, 1956–1957) boshladi. Uning yirik olim sifatidagi shakllanishi Leningrad Davlat universiteti bilan chambarchas bogʻliq. U 1957–1960-yillarda ushbu universitetning yuridik fakulteti aspiranti boʻlgan va 1960-yilda nomzodlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli yoqlagan. Keyinchalik, 1970-yilda yana Leningrad Davlat universitetida '''"Sanoat va qishloq xoʻjaligi oʻrtasidagi tovar aylanishining huquqiy shakllari"''' mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1966-yilda unga Sovet fuqarolik huquqi ixtisosligi boʻyicha katta ilmiy xodim ilmiy darajasi berilgan boʻlsa, 1980-yilda SSSR Oliy Attestatsiya Komissiyasi (VAK) tomonidan professor ilmiy unvoniga tasdiqlangan. == Akademik va rahbarlik faoliyati == Olimning ilmiy faoliyati asosan Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi (OʻzR FA) tizimida kechgan:<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view |sarlavha=Akademik Xoji-Akbar Rahmonqulov: hayot va ijod yo‘li Rustambekov I., Rahmonkulova N. 2025 |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view}}</ref> * '''1960–1980-yillar:''' OʻzR FA I.M. Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq institutining ilmiy xodimi, shuʼba mudiri. * '''1985–1989-yillar:''' Falsafa va huquq institutining fuqarolik, xoʻjalik, mehnat, oila va protsessual huquq shuʼbasi mudiri, soʻngra huquq boʻlimi mudiri. * '''1989–1991-yillar:''' OʻzR FA I.M. Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq instituti direktori. * '''1994-yil:''' OʻzR FA muxbir aʼzoligiga saylandi. * '''1994–2000-yillar:''' OʻzR FA Iqtisodiy, falsafiy, yuridik fanlar boʻlimi raisining oʻrinbosari. * '''1997–2013-yillar:''' Falsafa va huquq institutining bosh ilmiy xodimi (1998-yildan o'rindoshlik asosida). * '''2000-yil:''' Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademigi) unvoniga sazovor bo'ldi. U, shuningdek, huquqshunos kadrlarni tayyorlashda ham katta tashkiliy ishlarni amalga oshirgan. 1980–1985-yillarda Samarqand davlat universiteti yuridik fakulteti kafedra mudiri, 1986–1991 hamda 1999–2009-yillarda Toshkent davlat yuridik instituti (TDYI) kafedra mudiri (jumladan Xalqaro xususiy huquq kafedrasi), 1998–1999-yillarda IIV Akademiyasi professori boʻlib ishlagan. U ko'plab yillar davomida (TDYI, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti, Toshkent Islom universiteti, Qozog'iston davlat yuridik universiteti huzurida) doktorlik va nomzodlik dissertatsiyalarini himoya qilish boʻyicha Ixtisoslashgan kengashlarga raislik qilgan yoki a'zo bo'lgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view?usp=sharing |sarlavha=Akademik Xoji-Akbar Rahmonqulov: hayot va ijod yo‘li Rustambekov I., Rahmonkulova N. 2025 |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view?usp=sharing |muallif=Rustambekov I., Rahmonkulova N. |arxivsana=2025}}</ref> == Qonun ijodkorligi va huquqiy islohotlardagi oʻrni == X. Rahmonqulovning amaliy huquqshunoslik va davlat boshqaruvidagi hissasi beqiyosdir. U koʻplab yirik qonun loyihalarining bevosita muallifi va ishchi guruhlari rahbari hisoblanadi:<ref>{{Veb manbasi |url=https://uza.uz/oz/posts/tugilgan-kun-akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-1925-2013_516592 |sarlavha=Tug‘ilgan kun: Akademik Hoji-Akbar Rahmonqulov (1925-2013) |arxivurl=https://uza.uz/oz/posts/tugilgan-kun-akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-1925-2013_516592 |arxivsana=2023}}</ref> * '''Fuqarolik kodekslari:''' 1963-yilda OʻzSSR Fuqarolik kodeksi loyihasini ishlab chiqishda ishtirok etgani uchun Faxriy yorliq bilan taqdirlangan. Mustaqillik yillarida esa, 1993–1996-yillarda yangi Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksini ishlab chiqish boʻyicha kengash aʼzosi va ishchi guruhining rahbari sifatida faoliyat yuritdi. * '''Konstitutsiya:''' 1990–1992-yillarda Konstitutsiyaviy komissiya aʼzosi boʻlgan va Mustaqil Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi loyihasining "Jamiyat va shaxs" boʻlimini ishlab chiquvchi ishchi guruhini boshqargan. * '''Oila kodeksi:''' 1996–1997-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oila kodeksi loyihasini ishlab chiquvchi ishchi guruhiga rahbarlik qilgan. * '''Davlat miqyosidagi faoliyati:''' 1991-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi lavozimida ishlagan. 1991–1996-yillarda Oliy Majlisning qonun loyihalarini ishlab chiqish boʻyicha komissiyasi aʼzosi boʻlgan. Xalqaro va mintaqaviy miqyosda (MDH doirasida) qator muhim hujjatlarni ishlab chiqishda ham uning o'rni katta. U 1991-yilda MDH toʻgʻrisidagi Shartnoma loyihasini ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruh aʼzosi, 1994–2011-yillarda esa MDH Xususiy huquq ilmiy-maslahatlashuv markazining qonun loyihalari modellarini ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruhi aʼzosi boʻlgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://islas.academy.uz/yangiliklar?subslug=akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-oqishlari-mavzusidagi-respublika-ilmiy-konferensiyasi-otkazildi |sarlavha=“Akademik Hoji-Akbar Rahmonqulov o‘qishlari” mavzusidagi respublika ilmiy konferensiyasi o‘tkazildi |arxivurl=https://islas.academy.uz/yangiliklar?subslug=akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-oqishlari-mavzusidagi-respublika-ilmiy-konferensiyasi-otkazildi |arxivsana=2023}}</ref> Sud tizimi rivojida ham olimning salmoqli xizmatlari mavjud. Turli yillarda Oliy sud (1986–2013), Oliy Xoʻjalik sudi (1994–2013), Konstitutsiyaviy sud (Axborotnomasi tahrir hay'ati a'zosi, 1998-2013) hamda MDH Iqtisodiy sudi (1995) ilmiy-maslahatlashuv kengashlarining aʼzosi sifatida huquqni qo'llash amaliyotini takomillashtirishga hissa qo'shgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |sarlavha=O‘ZBEKISTONDA XIZMAT KO‘RSATGAN FAN ARBOBI, HUQUQSHUNOS OLIM, AKADEMIK, YURIDIK FANLAR DOKTORI RAHMONQULOV HOJIAKBAR RAHMONQULOVICH MUALLIFLIGIDAGI ADABIYOTLARNING BIBLIOGRAFIK KO‘RSATGICHI |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |arxivsana=2025}}</ref> == Mukofotlari va unvonlari == Olim oʻzining sermahsul va fidokorona mehnati uchun davlat tomonidan koʻplab oliy darajadagi unvon va mukofotlar bilan taqdirlangan:<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |sarlavha=O‘ZBEKISTONDA XIZMAT KO‘RSATGAN FAN ARBOBI, HUQUQSHUNOS OLIM, AKADEMIK, YURIDIK FANLAR DOKTORI RAHMONQULOV HOJIAKBAR RAHMONQULOVICH MUALLIFLIGIDAGI ADABIYOTLARNING BIBLIOGRAFIK KO‘RSATGICHI |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view}}</ref> * "Vatan urushi" ordeni (urushdagi ishtiroki uchun va 1985-yilda ham alohida taqdirlangan) * 12 ta jangovar va yubiley medallari (1941–1945-yillardagi xizmatlari uchun) * Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy yorligʻi (1963-yil, Fuqarolik kodeksi uchun) * "Hurmat belgisi" ordeni (1976-yil) * "Mehnat veterani" medali (1984-yil) * "Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" faxriy unvoni (1990-yil) * "Jasorat" medali (1994-yil) * BMT komissarligining Oltin nishoni (2000-yil, Oʻzbekistonda inson huquqlarini himoya qilish boʻyicha yuridik yordam koʻrsatganligi uchun) * "Oʻzbekiston Respublikasining oliy taʼlim aʼlochisi" koʻkrak nishoni (2000-yil) Hojiakbar Rahmonqulov 2013-yil 17-iyulida vafot etdi.<ref>{{veb manbasi|url=http://uza.uz/oz/society/27619/|sarlavha=Академик Ҳожи-Акбар Раҳмонқулов|nashriyot=[[OʻzA]]|sana=17.07.2013|kirish sanasi=2013-07-25|arxiv-sana=2013-07-23|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130723125826/http://uza.uz/oz/society/27619/|archive-date=2013-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723125826/http://uza.uz/oz/society/27619/}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/|sarlavha=Академик Ҳожиакбар Раҳмонқулов вафот этди|nashriyot=[[Kun.uz]]|sana=17.07.2013|kirish sanasi=2013-07-25|arxiv-sana=2013-07-23|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130723030822/http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/|archive-date=2013-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723030822/http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/}}</ref> == Adabiyotlar == * Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 1-qismiga umumiy tavsif va sharxlar, Toshkent, 1997. * Oldisotdi shartnomasi, Toshkent, 2000. * Xususiy mulk va uning daxlsizligi, Toshkent, 2000. * Xalqaro xususiy huquq (darslik; hammualliflikda), Toshkent, 2002. == Manbalar == {{manbalar}} {{no iwiki}} {{OʻzME}} {{DEFAULTSORT:Rahmonqulov, Hojikbar}} [[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]] {{scientist-stub}} k47rs03t88a27iazoshualjj7mj1t5u 5997244 5997243 2026-04-16T08:41:21Z ~2026-23338-35 259151 qisqa tuzatish 5997244 wikitext text/x-wiki {{Olim bilgiqutisi | name = Hojiakbar Rahmonqulov | tasvir = | image_width = | caption = | birth_date = {{tugʻilgan sanasi|1925|2|9}} | birth_place = [[Sayram tumani]], [[Chimkent viloyati]] | death_date = {{vafot sanasi va yoshi|2013|7|17|1925|2|9}} | death_place = | residence = [[OʻzSSR]]<br/>[[Oʻzbekiston]] | fuqaroligi = | ethnicity = [[Oʻzbek]] | field = [[Huquqshunoslik]] | work_institution = [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi]] | alma_mater = [[Toshkent yuridik instituti]] | doctoral_advisor = | mashhur_ishlari = | mukofotlari = [[Jasorat (medal)|Jasorat medali]] (1968) | religion = }}'''Xoji-Akbar Rahmonqulov''' (1925-yil 2-sentabr, Chimkent viloyati) — taniqli oʻzbek huquqshunos olimi, yuridik fanlar doktori (1970), professor (1980), Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademik, 2000). U Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, Fuqarolik va Oila kodekslarini ishlab chiqishda bevosita rahbarlik qilgan hamda Oʻzbekiston milliy huquq tizimi va qonunchiligini shakllantirishga ulkan hissa qoʻshgan yirik huquqshunoslardan biridir. Shuningdek, u "Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" (1990) unvoni sohibi hisoblanadi. == Yoshligi va harbiy yillari == Xoji-Akbar Rahmonqulovich 1925-yil 2-sentabrda Chimkent viloyatining Sayram qishlogʻida dehqon oilasida dunyoga kelgan. Mehnat faoliyatini juda erta boshlagan boʻlib, 1941–1942-yillarda Toshkent shahridagi 12-Maxsus loyihalash-montaj boshqarmasida (84-aviazavod) elektromontyor boʻlib ishlagan. Ikkinchi jahon urushi yillari uning hayotida muhim iz qoldirgan. U 1942–1946-yillarda Sovet armiyasi safida xizmat qilib, 1941–1945-yillardagi urushda bevosita qatnashgan. Jangovar xizmatlari uchun "Vatan urushi" ordeni hamda 12 ta jangovar va yubiley medallari bilan taqdirlangan. Urushdan keyingi yillarda ham harbiylik va jamoat ishlarida qatnashib, 1951–1953-yillarda Turkiston Harbiy okrugi harbiy qismlarida siyosiy boʻlim boʻyicha komandir oʻrinbosari, 1953–1956-yillarda esa Turkiston Harbiy okrugi "Frunzeves" gazetasi tahririyatining adabiy xodimi boʻlib xizmat qilgan. == Ta'lim va ilmiy faoliyatining boshlanishi == Urushdan qaytgach, huquqshunoslik sohasini tanlagan X. Rahmonqulov 1946–1950-yillarda Toshkent yuridik institutida tahsil oldi. Oliy ma'lumotli huquqshunos sifatida u oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida maslahatchi, taftishchi va katta taftishchi lavozimlarida (1950–1951, 1956–1957) boshladi. Uning yirik olim sifatidagi shakllanishi Leningrad Davlat universiteti bilan chambarchas bogʻliq. U 1957–1960-yillarda ushbu universitetning yuridik fakulteti aspiranti boʻlgan va 1960-yilda nomzodlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli yoqlagan. Keyinchalik, 1970-yilda yana Leningrad Davlat universitetida '''"Sanoat va qishloq xoʻjaligi oʻrtasidagi tovar aylanishining huquqiy shakllari"''' mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1966-yilda unga Sovet fuqarolik huquqi ixtisosligi boʻyicha katta ilmiy xodim ilmiy darajasi berilgan boʻlsa, 1980-yilda SSSR Oliy Attestatsiya Komissiyasi (VAK) tomonidan professor ilmiy unvoniga tasdiqlangan. == Akademik va rahbarlik faoliyati == Olimning ilmiy faoliyati asosan Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi (OʻzR FA) tizimida kechgan:<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view |sarlavha=Akademik Xoji-Akbar Rahmonqulov: hayot va ijod yo‘li Rustambekov I., Rahmonkulova N. 2025 |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view}}</ref> * '''1960–1980-yillar:''' OʻzR FA I.M. Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq institutining ilmiy xodimi, shuʼba mudiri. * '''1985–1989-yillar:''' Falsafa va huquq institutining fuqarolik, xoʻjalik, mehnat, oila va protsessual huquq shuʼbasi mudiri, soʻngra huquq boʻlimi mudiri. * '''1989–1991-yillar:''' OʻzR FA I.M. Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq instituti direktori. * '''1994-yil:''' OʻzR FA muxbir aʼzoligiga saylandi. * '''1994–2000-yillar:''' OʻzR FA Iqtisodiy, falsafiy, yuridik fanlar boʻlimi raisining oʻrinbosari. * '''1997–2013-yillar:''' Falsafa va huquq institutining bosh ilmiy xodimi (1998-yildan o'rindoshlik asosida). * '''2000-yil:''' Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademigi) unvoniga sazovor bo'ldi. U, shuningdek, huquqshunos kadrlarni tayyorlashda ham katta tashkiliy ishlarni amalga oshirgan. 1980–1985-yillarda Samarqand davlat universiteti yuridik fakulteti kafedra mudiri, 1986–1991 hamda 1999–2009-yillarda Toshkent davlat yuridik instituti (TDYI) kafedra mudiri (jumladan Xalqaro xususiy huquq kafedrasi), 1998–1999-yillarda IIV Akademiyasi professori boʻlib ishlagan. U ko'plab yillar davomida (TDYI, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti, Toshkent Islom universiteti, Qozog'iston davlat yuridik universiteti huzurida) doktorlik va nomzodlik dissertatsiyalarini himoya qilish boʻyicha Ixtisoslashgan kengashlarga raislik qilgan yoki a'zo bo'lgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view?usp=sharing |sarlavha=Akademik Xoji-Akbar Rahmonqulov: hayot va ijod yo‘li Rustambekov I., Rahmonkulova N. 2025 |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view?usp=sharing |muallif=Rustambekov I., Rahmonkulova N. |arxivsana=2025}}</ref> == Qonun ijodkorligi va huquqiy islohotlardagi oʻrni == X. Rahmonqulovning amaliy huquqshunoslik va davlat boshqaruvidagi hissasi beqiyosdir. U koʻplab yirik qonun loyihalarining bevosita muallifi va ishchi guruhlari rahbari hisoblanadi:<ref>{{Veb manbasi |url=https://uza.uz/oz/posts/tugilgan-kun-akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-1925-2013_516592 |sarlavha=Tug‘ilgan kun: Akademik Hoji-Akbar Rahmonqulov (1925-2013) |arxivurl=https://uza.uz/oz/posts/tugilgan-kun-akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-1925-2013_516592 |arxivsana=2023}}</ref> * '''Fuqarolik kodekslari:''' 1963-yilda OʻzSSR Fuqarolik kodeksi loyihasini ishlab chiqishda ishtirok etgani uchun Faxriy yorliq bilan taqdirlangan. Mustaqillik yillarida esa, 1993–1996-yillarda yangi Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksini ishlab chiqish boʻyicha kengash aʼzosi va ishchi guruhining rahbari sifatida faoliyat yuritdi. * '''Konstitutsiya:''' 1990–1992-yillarda Konstitutsiyaviy komissiya aʼzosi boʻlgan va Mustaqil Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi loyihasining "Jamiyat va shaxs" boʻlimini ishlab chiquvchi ishchi guruhini boshqargan. * '''Oila kodeksi:''' 1996–1997-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oila kodeksi loyihasini ishlab chiquvchi ishchi guruhiga rahbarlik qilgan. * '''Davlat miqyosidagi faoliyati:''' 1991-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi lavozimida ishlagan. 1991–1996-yillarda Oliy Majlisning qonun loyihalarini ishlab chiqish boʻyicha komissiyasi aʼzosi boʻlgan. Xalqaro va mintaqaviy miqyosda (MDH doirasida) qator muhim hujjatlarni ishlab chiqishda ham uning o'rni katta. U 1991-yilda MDH toʻgʻrisidagi Shartnoma loyihasini ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruh aʼzosi, 1994–2011-yillarda esa MDH Xususiy huquq ilmiy-maslahatlashuv markazining qonun loyihalari modellarini ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruhi aʼzosi boʻlgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://islas.academy.uz/yangiliklar?subslug=akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-oqishlari-mavzusidagi-respublika-ilmiy-konferensiyasi-otkazildi |sarlavha=“Akademik Hoji-Akbar Rahmonqulov o‘qishlari” mavzusidagi respublika ilmiy konferensiyasi o‘tkazildi |arxivurl=https://islas.academy.uz/yangiliklar?subslug=akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-oqishlari-mavzusidagi-respublika-ilmiy-konferensiyasi-otkazildi |arxivsana=2023}}</ref> Sud tizimi rivojida ham olimning salmoqli xizmatlari mavjud. Turli yillarda Oliy sud (1986–2013), Oliy Xoʻjalik sudi (1994–2013), Konstitutsiyaviy sud (Axborotnomasi tahrir hay'ati a'zosi, 1998-2013) hamda MDH Iqtisodiy sudi (1995) ilmiy-maslahatlashuv kengashlarining aʼzosi sifatida huquqni qo'llash amaliyotini takomillashtirishga hissa qo'shgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |sarlavha=O‘ZBEKISTONDA XIZMAT KO‘RSATGAN FAN ARBOBI, HUQUQSHUNOS OLIM, AKADEMIK, YURIDIK FANLAR DOKTORI RAHMONQULOV HOJIAKBAR RAHMONQULOVICH MUALLIFLIGIDAGI ADABIYOTLARNING BIBLIOGRAFIK KO‘RSATGICHI |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |arxivsana=2025}}</ref> == Mukofotlari va unvonlari == Olim oʻzining sermahsul va fidokorona mehnati uchun davlat tomonidan koʻplab oliy darajadagi unvon va mukofotlar bilan taqdirlangan:<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |sarlavha=O‘ZBEKISTONDA XIZMAT KO‘RSATGAN FAN ARBOBI, HUQUQSHUNOS OLIM, AKADEMIK, YURIDIK FANLAR DOKTORI RAHMONQULOV HOJIAKBAR RAHMONQULOVICH MUALLIFLIGIDAGI ADABIYOTLARNING BIBLIOGRAFIK KO‘RSATGICHI |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view}}</ref> * "Vatan urushi" ordeni (urushdagi ishtiroki uchun va 1985-yilda ham alohida taqdirlangan) * 12 ta jangovar va yubiley medallari (1941–1945-yillardagi xizmatlari uchun) * Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy yorligʻi (1963-yil, Fuqarolik kodeksi uchun) * "Hurmat belgisi" ordeni (1976-yil) * "Mehnat veterani" medali (1984-yil) * "Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" faxriy unvoni (1990-yil) * "Jasorat" medali (1994-yil) * BMT komissarligining Oltin nishoni (2000-yil, Oʻzbekistonda inson huquqlarini himoya qilish boʻyicha yuridik yordam koʻrsatganligi uchun) * "Oʻzbekiston Respublikasining oliy taʼlim aʼlochisi" koʻkrak nishoni (2000-yil) Hojiakbar Rahmonqulov 2013-yil 17-iyulida vafot etdi.<ref>{{veb manbasi|url=http://uza.uz/oz/society/27619/|sarlavha=Академик Ҳожи-Акбар Раҳмонқулов|nashriyot=[[OʻzA]]|sana=17.07.2013|kirish sanasi=2013-07-25|arxiv-sana=2013-07-23|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130723125826/http://uza.uz/oz/society/27619/|archive-date=2013-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723125826/http://uza.uz/oz/society/27619/}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/|sarlavha=Академик Ҳожиакбар Раҳмонқулов вафот этди|nashriyot=[[Kun.uz]]|sana=17.07.2013|kirish sanasi=2013-07-25|arxiv-sana=2013-07-23|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130723030822/http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/|archive-date=2013-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723030822/http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/}}</ref> == Adabiyotlar == * Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 1-qismiga umumiy tavsif va sharxlar, Toshkent, 1997. * Oldisotdi shartnomasi, Toshkent, 2000. * Xususiy mulk va uning daxlsizligi, Toshkent, 2000. * Xalqaro xususiy huquq (darslik; hammualliflikda), Toshkent, 2002. == Manbalar == {{manbalar}} {{no iwiki}} {{OʻzME}} {{DEFAULTSORT:Rahmonqulov, Hojikbar}} [[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]] {{scientist-stub}} nk7bz2gpz8huknbyq7rh3qlr3ybc8er 5997245 5997244 2026-04-16T08:41:48Z ~2026-23338-35 259151 qisqa tuzatish 5997245 wikitext text/x-wiki {{Olim bilgiqutisi | name = Hojiakbar Rahmonqulov | tasvir = | image_width = | caption = | birth_date = {{tugʻilgan sanasi|1925|2|9}} | birth_place = [[Sayram tumani]], [[Chimkent viloyati]] | death_date = {{vafot sanasi va yoshi|2013|7|17|1925|2|9}} | death_place = | residence = [[OʻzSSR]]<br/>[[Oʻzbekiston]] | fuqaroligi = | ethnicity = [[Oʻzbek]] | field = [[Huquqshunoslik]] | work_institution = [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi]] | alma_mater = [[Toshkent yuridik instituti]] | doctoral_advisor = | mashhur_ishlari = | mukofotlari = [[Jasorat (medal)|Jasorat medali]] (1968) | religion = }}'''Hojiakbar Rahmonqulov''' (1925-yil 2-sentabr, Chimkent viloyati) — taniqli oʻzbek huquqshunos olimi, yuridik fanlar doktori (1970), professor (1980), Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademik, 2000). U Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, Fuqarolik va Oila kodekslarini ishlab chiqishda bevosita rahbarlik qilgan hamda Oʻzbekiston milliy huquq tizimi va qonunchiligini shakllantirishga ulkan hissa qoʻshgan yirik huquqshunoslardan biridir. Shuningdek, u "Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" (1990) unvoni sohibi hisoblanadi. == Yoshligi va harbiy yillari == Xoji-Akbar Rahmonqulovich 1925-yil 2-sentabrda Chimkent viloyatining Sayram qishlogʻida dehqon oilasida dunyoga kelgan. Mehnat faoliyatini juda erta boshlagan boʻlib, 1941–1942-yillarda Toshkent shahridagi 12-Maxsus loyihalash-montaj boshqarmasida (84-aviazavod) elektromontyor boʻlib ishlagan. Ikkinchi jahon urushi yillari uning hayotida muhim iz qoldirgan. U 1942–1946-yillarda Sovet armiyasi safida xizmat qilib, 1941–1945-yillardagi urushda bevosita qatnashgan. Jangovar xizmatlari uchun "Vatan urushi" ordeni hamda 12 ta jangovar va yubiley medallari bilan taqdirlangan. Urushdan keyingi yillarda ham harbiylik va jamoat ishlarida qatnashib, 1951–1953-yillarda Turkiston Harbiy okrugi harbiy qismlarida siyosiy boʻlim boʻyicha komandir oʻrinbosari, 1953–1956-yillarda esa Turkiston Harbiy okrugi "Frunzeves" gazetasi tahririyatining adabiy xodimi boʻlib xizmat qilgan. == Ta'lim va ilmiy faoliyatining boshlanishi == Urushdan qaytgach, huquqshunoslik sohasini tanlagan X. Rahmonqulov 1946–1950-yillarda Toshkent yuridik institutida tahsil oldi. Oliy ma'lumotli huquqshunos sifatida u oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida maslahatchi, taftishchi va katta taftishchi lavozimlarida (1950–1951, 1956–1957) boshladi. Uning yirik olim sifatidagi shakllanishi Leningrad Davlat universiteti bilan chambarchas bogʻliq. U 1957–1960-yillarda ushbu universitetning yuridik fakulteti aspiranti boʻlgan va 1960-yilda nomzodlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli yoqlagan. Keyinchalik, 1970-yilda yana Leningrad Davlat universitetida '''"Sanoat va qishloq xoʻjaligi oʻrtasidagi tovar aylanishining huquqiy shakllari"''' mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1966-yilda unga Sovet fuqarolik huquqi ixtisosligi boʻyicha katta ilmiy xodim ilmiy darajasi berilgan boʻlsa, 1980-yilda SSSR Oliy Attestatsiya Komissiyasi (VAK) tomonidan professor ilmiy unvoniga tasdiqlangan. == Akademik va rahbarlik faoliyati == Olimning ilmiy faoliyati asosan Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi (OʻzR FA) tizimida kechgan:<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view |sarlavha=Akademik Xoji-Akbar Rahmonqulov: hayot va ijod yo‘li Rustambekov I., Rahmonkulova N. 2025 |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view}}</ref> * '''1960–1980-yillar:''' OʻzR FA I.M. Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq institutining ilmiy xodimi, shuʼba mudiri. * '''1985–1989-yillar:''' Falsafa va huquq institutining fuqarolik, xoʻjalik, mehnat, oila va protsessual huquq shuʼbasi mudiri, soʻngra huquq boʻlimi mudiri. * '''1989–1991-yillar:''' OʻzR FA I.M. Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq instituti direktori. * '''1994-yil:''' OʻzR FA muxbir aʼzoligiga saylandi. * '''1994–2000-yillar:''' OʻzR FA Iqtisodiy, falsafiy, yuridik fanlar boʻlimi raisining oʻrinbosari. * '''1997–2013-yillar:''' Falsafa va huquq institutining bosh ilmiy xodimi (1998-yildan o'rindoshlik asosida). * '''2000-yil:''' Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademigi) unvoniga sazovor bo'ldi. U, shuningdek, huquqshunos kadrlarni tayyorlashda ham katta tashkiliy ishlarni amalga oshirgan. 1980–1985-yillarda Samarqand davlat universiteti yuridik fakulteti kafedra mudiri, 1986–1991 hamda 1999–2009-yillarda Toshkent davlat yuridik instituti (TDYI) kafedra mudiri (jumladan Xalqaro xususiy huquq kafedrasi), 1998–1999-yillarda IIV Akademiyasi professori boʻlib ishlagan. U ko'plab yillar davomida (TDYI, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti, Toshkent Islom universiteti, Qozog'iston davlat yuridik universiteti huzurida) doktorlik va nomzodlik dissertatsiyalarini himoya qilish boʻyicha Ixtisoslashgan kengashlarga raislik qilgan yoki a'zo bo'lgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view?usp=sharing |sarlavha=Akademik Xoji-Akbar Rahmonqulov: hayot va ijod yo‘li Rustambekov I., Rahmonkulova N. 2025 |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view?usp=sharing |muallif=Rustambekov I., Rahmonkulova N. |arxivsana=2025}}</ref> == Qonun ijodkorligi va huquqiy islohotlardagi oʻrni == X. Rahmonqulovning amaliy huquqshunoslik va davlat boshqaruvidagi hissasi beqiyosdir. U koʻplab yirik qonun loyihalarining bevosita muallifi va ishchi guruhlari rahbari hisoblanadi:<ref>{{Veb manbasi |url=https://uza.uz/oz/posts/tugilgan-kun-akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-1925-2013_516592 |sarlavha=Tug‘ilgan kun: Akademik Hoji-Akbar Rahmonqulov (1925-2013) |arxivurl=https://uza.uz/oz/posts/tugilgan-kun-akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-1925-2013_516592 |arxivsana=2023}}</ref> * '''Fuqarolik kodekslari:''' 1963-yilda OʻzSSR Fuqarolik kodeksi loyihasini ishlab chiqishda ishtirok etgani uchun Faxriy yorliq bilan taqdirlangan. Mustaqillik yillarida esa, 1993–1996-yillarda yangi Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksini ishlab chiqish boʻyicha kengash aʼzosi va ishchi guruhining rahbari sifatida faoliyat yuritdi. * '''Konstitutsiya:''' 1990–1992-yillarda Konstitutsiyaviy komissiya aʼzosi boʻlgan va Mustaqil Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi loyihasining "Jamiyat va shaxs" boʻlimini ishlab chiquvchi ishchi guruhini boshqargan. * '''Oila kodeksi:''' 1996–1997-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oila kodeksi loyihasini ishlab chiquvchi ishchi guruhiga rahbarlik qilgan. * '''Davlat miqyosidagi faoliyati:''' 1991-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi lavozimida ishlagan. 1991–1996-yillarda Oliy Majlisning qonun loyihalarini ishlab chiqish boʻyicha komissiyasi aʼzosi boʻlgan. Xalqaro va mintaqaviy miqyosda (MDH doirasida) qator muhim hujjatlarni ishlab chiqishda ham uning o'rni katta. U 1991-yilda MDH toʻgʻrisidagi Shartnoma loyihasini ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruh aʼzosi, 1994–2011-yillarda esa MDH Xususiy huquq ilmiy-maslahatlashuv markazining qonun loyihalari modellarini ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruhi aʼzosi boʻlgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://islas.academy.uz/yangiliklar?subslug=akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-oqishlari-mavzusidagi-respublika-ilmiy-konferensiyasi-otkazildi |sarlavha=“Akademik Hoji-Akbar Rahmonqulov o‘qishlari” mavzusidagi respublika ilmiy konferensiyasi o‘tkazildi |arxivurl=https://islas.academy.uz/yangiliklar?subslug=akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-oqishlari-mavzusidagi-respublika-ilmiy-konferensiyasi-otkazildi |arxivsana=2023}}</ref> Sud tizimi rivojida ham olimning salmoqli xizmatlari mavjud. Turli yillarda Oliy sud (1986–2013), Oliy Xoʻjalik sudi (1994–2013), Konstitutsiyaviy sud (Axborotnomasi tahrir hay'ati a'zosi, 1998-2013) hamda MDH Iqtisodiy sudi (1995) ilmiy-maslahatlashuv kengashlarining aʼzosi sifatida huquqni qo'llash amaliyotini takomillashtirishga hissa qo'shgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |sarlavha=O‘ZBEKISTONDA XIZMAT KO‘RSATGAN FAN ARBOBI, HUQUQSHUNOS OLIM, AKADEMIK, YURIDIK FANLAR DOKTORI RAHMONQULOV HOJIAKBAR RAHMONQULOVICH MUALLIFLIGIDAGI ADABIYOTLARNING BIBLIOGRAFIK KO‘RSATGICHI |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |arxivsana=2025}}</ref> == Mukofotlari va unvonlari == Olim oʻzining sermahsul va fidokorona mehnati uchun davlat tomonidan koʻplab oliy darajadagi unvon va mukofotlar bilan taqdirlangan:<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |sarlavha=O‘ZBEKISTONDA XIZMAT KO‘RSATGAN FAN ARBOBI, HUQUQSHUNOS OLIM, AKADEMIK, YURIDIK FANLAR DOKTORI RAHMONQULOV HOJIAKBAR RAHMONQULOVICH MUALLIFLIGIDAGI ADABIYOTLARNING BIBLIOGRAFIK KO‘RSATGICHI |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view}}</ref> * "Vatan urushi" ordeni (urushdagi ishtiroki uchun va 1985-yilda ham alohida taqdirlangan) * 12 ta jangovar va yubiley medallari (1941–1945-yillardagi xizmatlari uchun) * Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy yorligʻi (1963-yil, Fuqarolik kodeksi uchun) * "Hurmat belgisi" ordeni (1976-yil) * "Mehnat veterani" medali (1984-yil) * "Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" faxriy unvoni (1990-yil) * "Jasorat" medali (1994-yil) * BMT komissarligining Oltin nishoni (2000-yil, Oʻzbekistonda inson huquqlarini himoya qilish boʻyicha yuridik yordam koʻrsatganligi uchun) * "Oʻzbekiston Respublikasining oliy taʼlim aʼlochisi" koʻkrak nishoni (2000-yil) Hojiakbar Rahmonqulov 2013-yil 17-iyulida vafot etdi.<ref>{{veb manbasi|url=http://uza.uz/oz/society/27619/|sarlavha=Академик Ҳожи-Акбар Раҳмонқулов|nashriyot=[[OʻzA]]|sana=17.07.2013|kirish sanasi=2013-07-25|arxiv-sana=2013-07-23|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130723125826/http://uza.uz/oz/society/27619/|archive-date=2013-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723125826/http://uza.uz/oz/society/27619/}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/|sarlavha=Академик Ҳожиакбар Раҳмонқулов вафот этди|nashriyot=[[Kun.uz]]|sana=17.07.2013|kirish sanasi=2013-07-25|arxiv-sana=2013-07-23|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130723030822/http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/|archive-date=2013-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723030822/http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/}}</ref> == Adabiyotlar == * Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 1-qismiga umumiy tavsif va sharxlar, Toshkent, 1997. * Oldisotdi shartnomasi, Toshkent, 2000. * Xususiy mulk va uning daxlsizligi, Toshkent, 2000. * Xalqaro xususiy huquq (darslik; hammualliflikda), Toshkent, 2002. == Manbalar == {{manbalar}} {{no iwiki}} {{OʻzME}} {{DEFAULTSORT:Rahmonqulov, Hojikbar}} [[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]] {{scientist-stub}} ahi3o5mlcmpamofr8pphsstwskhcnmi 5997247 5997245 2026-04-16T08:50:45Z Burkhoniddin Rakhmiddinov 232295 Asosiy elementar va asosiy ma'lumotlar kirtitib o'tildi 5997247 wikitext text/x-wiki {{Olim bilgiqutisi | name = Hojiakbar Rahmonqulov | tasvir = | image_width = | caption = | birth_date = {{tugʻilgan sanasi|1925|2|9}} | birth_place = [[Sayram tumani]], [[Chimkent viloyati]] | death_date = {{vafot sanasi va yoshi|2013|7|17|1925|2|9}} | death_place = | residence = [[OʻzSSR]]<br/>[[Oʻzbekiston]] | fuqaroligi = | ethnicity = [[Oʻzbek]] | field = [[Huquqshunoslik]] | work_institution = [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi]] | alma_mater = [[Toshkent yuridik instituti]] | doctoral_advisor = | mashhur_ishlari = | mukofotlari = [[Jasorat (medal)|Jasorat medali]] (1968) | religion = }}'''Hojiakbar Rahmonqulov''' (1925-yil 2-sentabr, Chimkent viloyati) — taniqli oʻzbek huquqshunos olimi, yuridik fanlar doktori (1970), professor (1980), Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademik, 2000). U Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, Fuqarolik va Oila kodekslarini ishlab chiqishda bevosita rahbarlik qilgan hamda Oʻzbekiston milliy huquq tizimi va qonunchiligini shakllantirishga ulkan hissa qoʻshgan yirik huquqshunoslardan biridir. Shuningdek, u "Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" (1990) unvoni sohibi hisoblanadi. == Yoshligi va harbiy yillari == Xoji-Akbar Rahmonqulovich 1925-yil 2-sentabrda Chimkent viloyatining Sayram qishlogʻida dehqon oilasida dunyoga kelgan. Mehnat faoliyatini juda erta boshlagan boʻlib, 1941–1942-yillarda Toshkent shahridagi 12-Maxsus loyihalash-montaj boshqarmasida (84-aviazavod) elektromontyor boʻlib ishlagan. Ikkinchi jahon urushi yillari uning hayotida muhim iz qoldirgan. U 1942–1946-yillarda Sovet armiyasi safida xizmat qilib, 1941–1945-yillardagi urushda bevosita qatnashgan. Jangovar xizmatlari uchun "Vatan urushi" ordeni hamda 12 ta jangovar va yubiley medallari bilan taqdirlangan. Urushdan keyingi yillarda ham harbiylik va jamoat ishlarida qatnashib, 1951–1953-yillarda Turkiston Harbiy okrugi harbiy qismlarida siyosiy boʻlim boʻyicha komandir oʻrinbosari, 1953–1956-yillarda esa Turkiston Harbiy okrugi "Frunzeves" gazetasi tahririyatining adabiy xodimi boʻlib xizmat qilgan. == Ta'lim va ilmiy faoliyatining boshlanishi == Urushdan qaytgach, huquqshunoslik sohasini tanlagan X. Rahmonqulov 1946–1950-yillarda Toshkent yuridik institutida tahsil oldi. Oliy ma'lumotli huquqshunos sifatida u oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida maslahatchi, taftishchi va katta taftishchi lavozimlarida (1950–1951, 1956–1957) boshladi. Uning yirik olim sifatidagi shakllanishi Leningrad Davlat universiteti bilan chambarchas bogʻliq. U 1957–1960-yillarda ushbu universitetning yuridik fakulteti aspiranti boʻlgan va 1960-yilda nomzodlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli yoqlagan. Keyinchalik, 1970-yilda yana Leningrad Davlat universitetida '''"Sanoat va qishloq xoʻjaligi oʻrtasidagi tovar aylanishining huquqiy shakllari"''' mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1966-yilda unga Sovet fuqarolik huquqi ixtisosligi boʻyicha katta ilmiy xodim ilmiy darajasi berilgan boʻlsa, 1980-yilda SSSR Oliy Attestatsiya Komissiyasi (VAK) tomonidan professor ilmiy unvoniga tasdiqlangan. == Akademik va rahbarlik faoliyati == Olimning ilmiy faoliyati asosan Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi (OʻzR FA) tizimida kechgan:<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view |sarlavha=Akademik Xoji-Akbar Rahmonqulov: hayot va ijod yo‘li Rustambekov I., Rahmonkulova N. 2025 |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view|arxivsana=2025}}</ref> * '''1960–1980-yillar:''' OʻzR FA I.M. Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq institutining ilmiy xodimi, shuʼba mudiri. * '''1985–1989-yillar:''' Falsafa va huquq institutining fuqarolik, xoʻjalik, mehnat, oila va protsessual huquq shuʼbasi mudiri, soʻngra huquq boʻlimi mudiri. * '''1989–1991-yillar:''' OʻzR FA I.M. Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq instituti direktori. * '''1994-yil:''' OʻzR FA muxbir aʼzoligiga saylandi. * '''1994–2000-yillar:''' OʻzR FA Iqtisodiy, falsafiy, yuridik fanlar boʻlimi raisining oʻrinbosari. * '''1997–2013-yillar:''' Falsafa va huquq institutining bosh ilmiy xodimi (1998-yildan o'rindoshlik asosida). * '''2000-yil:''' Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademigi) unvoniga sazovor bo'ldi. U, shuningdek, huquqshunos kadrlarni tayyorlashda ham katta tashkiliy ishlarni amalga oshirgan. 1980–1985-yillarda Samarqand davlat universiteti yuridik fakulteti kafedra mudiri, 1986–1991 hamda 1999–2009-yillarda Toshkent davlat yuridik instituti (TDYI) kafedra mudiri (jumladan Xalqaro xususiy huquq kafedrasi), 1998–1999-yillarda IIV Akademiyasi professori boʻlib ishlagan. U ko'plab yillar davomida (TDYI, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti, Toshkent Islom universiteti, Qozog'iston davlat yuridik universiteti huzurida) doktorlik va nomzodlik dissertatsiyalarini himoya qilish boʻyicha Ixtisoslashgan kengashlarga raislik qilgan yoki a'zo bo'lgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view?usp=sharing |sarlavha=Akademik Xoji-Akbar Rahmonqulov: hayot va ijod yo‘li Rustambekov I., Rahmonkulova N. 2025 |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view?usp=sharing |muallif=Rustambekov I., Rahmonkulova N. |arxivsana=2025}}</ref> == Qonun ijodkorligi va huquqiy islohotlardagi oʻrni == X. Rahmonqulovning amaliy huquqshunoslik va davlat boshqaruvidagi hissasi beqiyosdir. U koʻplab yirik qonun loyihalarining bevosita muallifi va ishchi guruhlari rahbari hisoblanadi:<ref>{{Veb manbasi |url=https://uza.uz/oz/posts/tugilgan-kun-akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-1925-2013_516592 |sarlavha=Tug‘ilgan kun: Akademik Hoji-Akbar Rahmonqulov (1925-2013) |arxivurl=https://uza.uz/oz/posts/tugilgan-kun-akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-1925-2013_516592 |arxivsana=2023}}</ref> * '''Fuqarolik kodekslari:''' 1963-yilda OʻzSSR Fuqarolik kodeksi loyihasini ishlab chiqishda ishtirok etgani uchun Faxriy yorliq bilan taqdirlangan. Mustaqillik yillarida esa, 1993–1996-yillarda yangi Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksini ishlab chiqish boʻyicha kengash aʼzosi va ishchi guruhining rahbari sifatida faoliyat yuritdi. * '''Konstitutsiya:''' 1990–1992-yillarda Konstitutsiyaviy komissiya aʼzosi boʻlgan va Mustaqil Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi loyihasining "Jamiyat va shaxs" boʻlimini ishlab chiquvchi ishchi guruhini boshqargan. * '''Oila kodeksi:''' 1996–1997-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oila kodeksi loyihasini ishlab chiquvchi ishchi guruhiga rahbarlik qilgan. * '''Davlat miqyosidagi faoliyati:''' 1991-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi lavozimida ishlagan. 1991–1996-yillarda Oliy Majlisning qonun loyihalarini ishlab chiqish boʻyicha komissiyasi aʼzosi boʻlgan. Xalqaro va mintaqaviy miqyosda (MDH doirasida) qator muhim hujjatlarni ishlab chiqishda ham uning o'rni katta. U 1991-yilda MDH toʻgʻrisidagi Shartnoma loyihasini ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruh aʼzosi, 1994–2011-yillarda esa MDH Xususiy huquq ilmiy-maslahatlashuv markazining qonun loyihalari modellarini ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruhi aʼzosi boʻlgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://islas.academy.uz/yangiliklar?subslug=akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-oqishlari-mavzusidagi-respublika-ilmiy-konferensiyasi-otkazildi |sarlavha=“Akademik Hoji-Akbar Rahmonqulov o‘qishlari” mavzusidagi respublika ilmiy konferensiyasi o‘tkazildi |arxivurl=https://islas.academy.uz/yangiliklar?subslug=akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-oqishlari-mavzusidagi-respublika-ilmiy-konferensiyasi-otkazildi |arxivsana=2023}}</ref> Sud tizimi rivojida ham olimning salmoqli xizmatlari mavjud. Turli yillarda Oliy sud (1986–2013), Oliy Xoʻjalik sudi (1994–2013), Konstitutsiyaviy sud (Axborotnomasi tahrir hay'ati a'zosi, 1998-2013) hamda MDH Iqtisodiy sudi (1995) ilmiy-maslahatlashuv kengashlarining aʼzosi sifatida huquqni qo'llash amaliyotini takomillashtirishga hissa qo'shgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |sarlavha=O‘ZBEKISTONDA XIZMAT KO‘RSATGAN FAN ARBOBI, HUQUQSHUNOS OLIM, AKADEMIK, YURIDIK FANLAR DOKTORI RAHMONQULOV HOJIAKBAR RAHMONQULOVICH MUALLIFLIGIDAGI ADABIYOTLARNING BIBLIOGRAFIK KO‘RSATGICHI |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |arxivsana=2025}}</ref> == Mukofotlari va unvonlari == Olim oʻzining sermahsul va fidokorona mehnati uchun davlat tomonidan koʻplab oliy darajadagi unvon va mukofotlar bilan taqdirlangan:<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |sarlavha=O‘ZBEKISTONDA XIZMAT KO‘RSATGAN FAN ARBOBI, HUQUQSHUNOS OLIM, AKADEMIK, YURIDIK FANLAR DOKTORI RAHMONQULOV HOJIAKBAR RAHMONQULOVICH MUALLIFLIGIDAGI ADABIYOTLARNING BIBLIOGRAFIK KO‘RSATGICHI |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view|arxivsana=2025}}</ref> * "Vatan urushi" ordeni (urushdagi ishtiroki uchun va 1985-yilda ham alohida taqdirlangan) * 12 ta jangovar va yubiley medallari (1941–1945-yillardagi xizmatlari uchun) * Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy yorligʻi (1963-yil, Fuqarolik kodeksi uchun) * "Hurmat belgisi" ordeni (1976-yil) * "Mehnat veterani" medali (1984-yil) * "Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" faxriy unvoni (1990-yil) * "Jasorat" medali (1994-yil) * BMT komissarligining Oltin nishoni (2000-yil, Oʻzbekistonda inson huquqlarini himoya qilish boʻyicha yuridik yordam koʻrsatganligi uchun) * "Oʻzbekiston Respublikasining oliy taʼlim aʼlochisi" koʻkrak nishoni (2000-yil) Hojiakbar Rahmonqulov 2013-yil 17-iyulida vafot etdi.<ref>{{veb manbasi|url=http://uza.uz/oz/society/27619/|sarlavha=Академик Ҳожи-Акбар Раҳмонқулов|nashriyot=[[OʻzA]]|sana=17.07.2013|kirish sanasi=2013-07-25|arxiv-sana=2013-07-23|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130723125826/http://uza.uz/oz/society/27619/|archive-date=2013-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723125826/http://uza.uz/oz/society/27619/}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/|sarlavha=Академик Ҳожиакбар Раҳмонқулов вафот этди|nashriyot=[[Kun.uz]]|sana=17.07.2013|kirish sanasi=2013-07-25|arxiv-sana=2013-07-23|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130723030822/http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/|archive-date=2013-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723030822/http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/}}</ref> == Adabiyotlar == * Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 1-qismiga umumiy tavsif va sharxlar, Toshkent, 1997. * Oldisotdi shartnomasi, Toshkent, 2000. * Xususiy mulk va uning daxlsizligi, Toshkent, 2000. * Xalqaro xususiy huquq (darslik; hammualliflikda), Toshkent, 2002. == Manbalar == {{manbalar}} {{no iwiki}} {{OʻzME}} {{DEFAULTSORT:Rahmonqulov, Hojikbar}} [[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]] {{scientist-stub}} stx3nv7tk9bfegp8dznte58ymyep1zr 5997248 5997247 2026-04-16T08:52:53Z Burkhoniddin Rakhmiddinov 232295 5997248 wikitext text/x-wiki {{Olim bilgiqutisi | name = Hojiakbar Rahmonqulov | tasvir = | image_width = | caption = | birth_date = {{tugʻilgan sanasi|1925|2|9}} | birth_place = [[Sayram tumani]], [[Chimkent viloyati]] | death_date = {{vafot sanasi va yoshi|2013|7|17|1925|2|9}} | death_place = | residence = [[OʻzSSR]]<br/>[[Oʻzbekiston]] | fuqaroligi = | ethnicity = [[Oʻzbek]] | field = [[Huquqshunoslik]] | work_institution = [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi]] | alma_mater = [[Toshkent yuridik instituti]] | doctoral_advisor = | mashhur_ishlari = | mukofotlari = [[Jasorat (medal)|Jasorat medali]] (1968) | religion = }}'''Hojiakbar Rahmonqulov''' (1925-yil 2-sentabr, Chimkent viloyati) — taniqli oʻzbek huquqshunos olimi, yuridik fanlar doktori (1970), professor (1980), Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademik, 2000). U Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, Fuqarolik va Oila kodekslarini ishlab chiqishda bevosita rahbarlik qilgan hamda Oʻzbekiston milliy huquq tizimi va qonunchiligini shakllantirishga ulkan hissa qoʻshgan yirik huquqshunoslardan biridir. Shuningdek, u "Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" (1990) unvoni sohibi hisoblanadi. == Yoshligi va harbiy yillari == Xoji-Akbar Rahmonqulovich 1925-yil 2-sentabrda Chimkent viloyatining Sayram qishlogʻida dehqon oilasida dunyoga kelgan. Mehnat faoliyatini juda erta boshlagan boʻlib, 1941–1942-yillarda Toshkent shahridagi 12-Maxsus loyihalash-montaj boshqarmasida (84-aviazavod) elektromontyor boʻlib ishlagan. Ikkinchi jahon urushi yillari uning hayotida muhim iz qoldirgan. U 1942–1946-yillarda Sovet armiyasi safida xizmat qilib, 1941–1945-yillardagi urushda bevosita qatnashgan. Jangovar xizmatlari uchun "Vatan urushi" ordeni hamda 12 ta jangovar va yubiley medallari bilan taqdirlangan. Urushdan keyingi yillarda ham harbiylik va jamoat ishlarida qatnashib, 1951–1953-yillarda Turkiston Harbiy okrugi harbiy qismlarida siyosiy boʻlim boʻyicha komandir oʻrinbosari, 1953–1956-yillarda esa Turkiston Harbiy okrugi "Frunzeves" gazetasi tahririyatining adabiy xodimi boʻlib xizmat qilgan. == Ta'lim va ilmiy faoliyatining boshlanishi == Urushdan qaytgach, huquqshunoslik sohasini tanlagan X. Rahmonqulov 1946–1950-yillarda Toshkent yuridik institutida tahsil oldi. Oliy ma'lumotli huquqshunos sifatida u oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida maslahatchi, taftishchi va katta taftishchi lavozimlarida (1950–1951, 1956–1957) boshladi. Uning yirik olim sifatidagi shakllanishi Leningrad Davlat universiteti bilan chambarchas bogʻliq. U 1957–1960-yillarda ushbu universitetning yuridik fakulteti aspiranti boʻlgan va 1960-yilda nomzodlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli yoqlagan. Keyinchalik, 1970-yilda yana Leningrad Davlat universitetida '''"Sanoat va qishloq xoʻjaligi oʻrtasidagi tovar aylanishining huquqiy shakllari"''' mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1966-yilda unga Sovet fuqarolik huquqi ixtisosligi boʻyicha katta ilmiy xodim ilmiy darajasi berilgan boʻlsa, 1980-yilda SSSR Oliy Attestatsiya Komissiyasi (VAK) tomonidan professor ilmiy unvoniga tasdiqlangan. == Akademik va rahbarlik faoliyati == Olimning ilmiy faoliyati asosan Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi (OʻzR FA) tizimida kechgan:<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view |sarlavha=Akademik Xoji-Akbar Rahmonqulov: hayot va ijod yo‘li Rustambekov I., Rahmonkulova N. 2025 |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view|arxivsana=2025|qaralgan sana=Rustambekov I., Rahmonkulova N}}</ref> * '''1960–1980-yillar:''' OʻzR FA I.M. Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq institutining ilmiy xodimi, shuʼba mudiri. * '''1985–1989-yillar:''' Falsafa va huquq institutining fuqarolik, xoʻjalik, mehnat, oila va protsessual huquq shuʼbasi mudiri, soʻngra huquq boʻlimi mudiri. * '''1989–1991-yillar:''' OʻzR FA I.M. Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq instituti direktori. * '''1994-yil:''' OʻzR FA muxbir aʼzoligiga saylandi. * '''1994–2000-yillar:''' OʻzR FA Iqtisodiy, falsafiy, yuridik fanlar boʻlimi raisining oʻrinbosari. * '''1997–2013-yillar:''' Falsafa va huquq institutining bosh ilmiy xodimi (1998-yildan o'rindoshlik asosida). * '''2000-yil:''' Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademigi) unvoniga sazovor bo'ldi. U, shuningdek, huquqshunos kadrlarni tayyorlashda ham katta tashkiliy ishlarni amalga oshirgan. 1980–1985-yillarda Samarqand davlat universiteti yuridik fakulteti kafedra mudiri, 1986–1991 hamda 1999–2009-yillarda Toshkent davlat yuridik instituti (TDYI) kafedra mudiri (jumladan Xalqaro xususiy huquq kafedrasi), 1998–1999-yillarda IIV Akademiyasi professori boʻlib ishlagan. U ko'plab yillar davomida (TDYI, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti, Toshkent Islom universiteti, Qozog'iston davlat yuridik universiteti huzurida) doktorlik va nomzodlik dissertatsiyalarini himoya qilish boʻyicha Ixtisoslashgan kengashlarga raislik qilgan yoki a'zo bo'lgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view?usp=sharing |sarlavha=Akademik Xoji-Akbar Rahmonqulov: hayot va ijod yo‘li Rustambekov I., Rahmonkulova N. 2025 |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view?usp=sharing |muallif=Rustambekov I., Rahmonkulova N. |arxivsana=2025}}</ref> == Qonun ijodkorligi va huquqiy islohotlardagi oʻrni == X. Rahmonqulovning amaliy huquqshunoslik va davlat boshqaruvidagi hissasi beqiyosdir. U koʻplab yirik qonun loyihalarining bevosita muallifi va ishchi guruhlari rahbari hisoblanadi:<ref>{{Veb manbasi |url=https://uza.uz/oz/posts/tugilgan-kun-akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-1925-2013_516592 |sarlavha=Tug‘ilgan kun: Akademik Hoji-Akbar Rahmonqulov (1925-2013) |arxivurl=https://uza.uz/oz/posts/tugilgan-kun-akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-1925-2013_516592 |arxivsana=2023}}</ref> * '''Fuqarolik kodekslari:''' 1963-yilda OʻzSSR Fuqarolik kodeksi loyihasini ishlab chiqishda ishtirok etgani uchun Faxriy yorliq bilan taqdirlangan. Mustaqillik yillarida esa, 1993–1996-yillarda yangi Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksini ishlab chiqish boʻyicha kengash aʼzosi va ishchi guruhining rahbari sifatida faoliyat yuritdi. * '''Konstitutsiya:''' 1990–1992-yillarda Konstitutsiyaviy komissiya aʼzosi boʻlgan va Mustaqil Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi loyihasining "Jamiyat va shaxs" boʻlimini ishlab chiquvchi ishchi guruhini boshqargan. * '''Oila kodeksi:''' 1996–1997-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oila kodeksi loyihasini ishlab chiquvchi ishchi guruhiga rahbarlik qilgan. * '''Davlat miqyosidagi faoliyati:''' 1991-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi lavozimida ishlagan. 1991–1996-yillarda Oliy Majlisning qonun loyihalarini ishlab chiqish boʻyicha komissiyasi aʼzosi boʻlgan. Xalqaro va mintaqaviy miqyosda (MDH doirasida) qator muhim hujjatlarni ishlab chiqishda ham uning o'rni katta. U 1991-yilda MDH toʻgʻrisidagi Shartnoma loyihasini ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruh aʼzosi, 1994–2011-yillarda esa MDH Xususiy huquq ilmiy-maslahatlashuv markazining qonun loyihalari modellarini ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruhi aʼzosi boʻlgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://islas.academy.uz/yangiliklar?subslug=akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-oqishlari-mavzusidagi-respublika-ilmiy-konferensiyasi-otkazildi |sarlavha=“Akademik Hoji-Akbar Rahmonqulov o‘qishlari” mavzusidagi respublika ilmiy konferensiyasi o‘tkazildi |arxivurl=https://islas.academy.uz/yangiliklar?subslug=akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-oqishlari-mavzusidagi-respublika-ilmiy-konferensiyasi-otkazildi |arxivsana=2023}}</ref> Sud tizimi rivojida ham olimning salmoqli xizmatlari mavjud. Turli yillarda Oliy sud (1986–2013), Oliy Xoʻjalik sudi (1994–2013), Konstitutsiyaviy sud (Axborotnomasi tahrir hay'ati a'zosi, 1998-2013) hamda MDH Iqtisodiy sudi (1995) ilmiy-maslahatlashuv kengashlarining aʼzosi sifatida huquqni qo'llash amaliyotini takomillashtirishga hissa qo'shgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |sarlavha=O‘ZBEKISTONDA XIZMAT KO‘RSATGAN FAN ARBOBI, HUQUQSHUNOS OLIM, AKADEMIK, YURIDIK FANLAR DOKTORI RAHMONQULOV HOJIAKBAR RAHMONQULOVICH MUALLIFLIGIDAGI ADABIYOTLARNING BIBLIOGRAFIK KO‘RSATGICHI |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |arxivsana=2025}}</ref> == Mukofotlari va unvonlari == Olim oʻzining sermahsul va fidokorona mehnati uchun davlat tomonidan koʻplab oliy darajadagi unvon va mukofotlar bilan taqdirlangan:<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |sarlavha=O‘ZBEKISTONDA XIZMAT KO‘RSATGAN FAN ARBOBI, HUQUQSHUNOS OLIM, AKADEMIK, YURIDIK FANLAR DOKTORI RAHMONQULOV HOJIAKBAR RAHMONQULOVICH MUALLIFLIGIDAGI ADABIYOTLARNING BIBLIOGRAFIK KO‘RSATGICHI |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view|arxivsana=2025}}</ref> * "Vatan urushi" ordeni (urushdagi ishtiroki uchun va 1985-yilda ham alohida taqdirlangan) * 12 ta jangovar va yubiley medallari (1941–1945-yillardagi xizmatlari uchun) * Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy yorligʻi (1963-yil, Fuqarolik kodeksi uchun) * "Hurmat belgisi" ordeni (1976-yil) * "Mehnat veterani" medali (1984-yil) * "Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" faxriy unvoni (1990-yil) * "Jasorat" medali (1994-yil) * BMT komissarligining Oltin nishoni (2000-yil, Oʻzbekistonda inson huquqlarini himoya qilish boʻyicha yuridik yordam koʻrsatganligi uchun) * "Oʻzbekiston Respublikasining oliy taʼlim aʼlochisi" koʻkrak nishoni (2000-yil) Hojiakbar Rahmonqulov 2013-yil 17-iyulida vafot etdi.<ref>{{veb manbasi|url=http://uza.uz/oz/society/27619/|sarlavha=Академик Ҳожи-Акбар Раҳмонқулов|nashriyot=[[OʻzA]]|sana=17.07.2013|kirish sanasi=2013-07-25|arxiv-sana=2013-07-23|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130723125826/http://uza.uz/oz/society/27619/|archive-date=2013-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723125826/http://uza.uz/oz/society/27619/}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/|sarlavha=Академик Ҳожиакбар Раҳмонқулов вафот этди|nashriyot=[[Kun.uz]]|sana=17.07.2013|kirish sanasi=2013-07-25|arxiv-sana=2013-07-23|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130723030822/http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/|archive-date=2013-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723030822/http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/}}</ref> == Adabiyotlar == * Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 1-qismiga umumiy tavsif va sharxlar, Toshkent, 1997. * Oldisotdi shartnomasi, Toshkent, 2000. * Xususiy mulk va uning daxlsizligi, Toshkent, 2000. * Xalqaro xususiy huquq (darslik; hammualliflikda), Toshkent, 2002. == Manbalar == {{manbalar}} {{no iwiki}} {{OʻzME}} {{DEFAULTSORT:Rahmonqulov, Hojikbar}} [[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]] {{scientist-stub}} 3b9uznidx70s3uh2s6mhkfgg4e2cw0v 5997249 5997248 2026-04-16T08:53:38Z Burkhoniddin Rakhmiddinov 232295 5997249 wikitext text/x-wiki {{Olim bilgiqutisi | name = Hojiakbar Rahmonqulov | tasvir = | image_width = | caption = | birth_date = {{tugʻilgan sanasi|1925|2|9}} | birth_place = [[Sayram tumani]], [[Chimkent viloyati]] | death_date = {{vafot sanasi va yoshi|2013|7|17|1925|2|9}} | death_place = | residence = [[OʻzSSR]]<br/>[[Oʻzbekiston]] | fuqaroligi = | ethnicity = [[Oʻzbek]] | field = [[Huquqshunoslik]] | work_institution = [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi]] | alma_mater = [[Toshkent yuridik instituti]] | doctoral_advisor = | mashhur_ishlari = | mukofotlari = [[Jasorat (medal)|Jasorat medali]] (1968) | religion = }}'''Hojiakbar Rahmonqulov''' (1925-yil 2-sentabr, Chimkent viloyati) — taniqli oʻzbek huquqshunos olimi, yuridik fanlar doktori (1970), professor (1980), Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademik, 2000). U Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, Fuqarolik va Oila kodekslarini ishlab chiqishda bevosita rahbarlik qilgan hamda Oʻzbekiston milliy huquq tizimi va qonunchiligini shakllantirishga ulkan hissa qoʻshgan yirik huquqshunoslardan biridir. Shuningdek, u "Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" (1990) unvoni sohibi hisoblanadi. == Yoshligi va harbiy yillari == Xoji-Akbar Rahmonqulovich 1925-yil 2-sentabrda Chimkent viloyatining Sayram qishlogʻida dehqon oilasida dunyoga kelgan. Mehnat faoliyatini juda erta boshlagan boʻlib, 1941–1942-yillarda Toshkent shahridagi 12-Maxsus loyihalash-montaj boshqarmasida (84-aviazavod) elektromontyor boʻlib ishlagan. Ikkinchi jahon urushi yillari uning hayotida muhim iz qoldirgan. U 1942–1946-yillarda Sovet armiyasi safida xizmat qilib, 1941–1945-yillardagi urushda bevosita qatnashgan. Jangovar xizmatlari uchun "Vatan urushi" ordeni hamda 12 ta jangovar va yubiley medallari bilan taqdirlangan. Urushdan keyingi yillarda ham harbiylik va jamoat ishlarida qatnashib, 1951–1953-yillarda Turkiston Harbiy okrugi harbiy qismlarida siyosiy boʻlim boʻyicha komandir oʻrinbosari, 1953–1956-yillarda esa Turkiston Harbiy okrugi "Frunzeves" gazetasi tahririyatining adabiy xodimi boʻlib xizmat qilgan. == Ta'lim va ilmiy faoliyatining boshlanishi == Urushdan qaytgach, huquqshunoslik sohasini tanlagan X. Rahmonqulov 1946–1950-yillarda Toshkent yuridik institutida tahsil oldi. Oliy ma'lumotli huquqshunos sifatida u oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida maslahatchi, taftishchi va katta taftishchi lavozimlarida (1950–1951, 1956–1957) boshladi. Uning yirik olim sifatidagi shakllanishi Leningrad Davlat universiteti bilan chambarchas bogʻliq. U 1957–1960-yillarda ushbu universitetning yuridik fakulteti aspiranti boʻlgan va 1960-yilda nomzodlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli yoqlagan. Keyinchalik, 1970-yilda yana Leningrad Davlat universitetida '''"Sanoat va qishloq xoʻjaligi oʻrtasidagi tovar aylanishining huquqiy shakllari"''' mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1966-yilda unga Sovet fuqarolik huquqi ixtisosligi boʻyicha katta ilmiy xodim ilmiy darajasi berilgan boʻlsa, 1980-yilda SSSR Oliy Attestatsiya Komissiyasi (VAK) tomonidan professor ilmiy unvoniga tasdiqlangan. == Akademik va rahbarlik faoliyati == Olimning ilmiy faoliyati asosan Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi (OʻzR FA) tizimida kechgan:<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view |sarlavha=Akademik Xoji-Akbar Rahmonqulov: hayot va ijod yo‘li Rustambekov I., Rahmonkulova N. 2025 |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view|arxivsana=2025|qaralgan sana=|muallif=Rustambekov I., Rahmonkulova N}}</ref> * '''1960–1980-yillar:''' OʻzR FA I.M. Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq institutining ilmiy xodimi, shuʼba mudiri. * '''1985–1989-yillar:''' Falsafa va huquq institutining fuqarolik, xoʻjalik, mehnat, oila va protsessual huquq shuʼbasi mudiri, soʻngra huquq boʻlimi mudiri. * '''1989–1991-yillar:''' OʻzR FA I.M. Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq instituti direktori. * '''1994-yil:''' OʻzR FA muxbir aʼzoligiga saylandi. * '''1994–2000-yillar:''' OʻzR FA Iqtisodiy, falsafiy, yuridik fanlar boʻlimi raisining oʻrinbosari. * '''1997–2013-yillar:''' Falsafa va huquq institutining bosh ilmiy xodimi (1998-yildan o'rindoshlik asosida). * '''2000-yil:''' Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (akademigi) unvoniga sazovor bo'ldi. U, shuningdek, huquqshunos kadrlarni tayyorlashda ham katta tashkiliy ishlarni amalga oshirgan. 1980–1985-yillarda Samarqand davlat universiteti yuridik fakulteti kafedra mudiri, 1986–1991 hamda 1999–2009-yillarda Toshkent davlat yuridik instituti (TDYI) kafedra mudiri (jumladan Xalqaro xususiy huquq kafedrasi), 1998–1999-yillarda IIV Akademiyasi professori boʻlib ishlagan. U ko'plab yillar davomida (TDYI, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti, Toshkent Islom universiteti, Qozog'iston davlat yuridik universiteti huzurida) doktorlik va nomzodlik dissertatsiyalarini himoya qilish boʻyicha Ixtisoslashgan kengashlarga raislik qilgan yoki a'zo bo'lgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view?usp=sharing |sarlavha=Akademik Xoji-Akbar Rahmonqulov: hayot va ijod yo‘li Rustambekov I., Rahmonkulova N. 2025 |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1Ac3VXDmHGz79OoG0ImJnLRiqmny_bDFn/view?usp=sharing |muallif=Rustambekov I., Rahmonkulova N. |arxivsana=2025}}</ref> == Qonun ijodkorligi va huquqiy islohotlardagi oʻrni == X. Rahmonqulovning amaliy huquqshunoslik va davlat boshqaruvidagi hissasi beqiyosdir. U koʻplab yirik qonun loyihalarining bevosita muallifi va ishchi guruhlari rahbari hisoblanadi:<ref>{{Veb manbasi |url=https://uza.uz/oz/posts/tugilgan-kun-akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-1925-2013_516592 |sarlavha=Tug‘ilgan kun: Akademik Hoji-Akbar Rahmonqulov (1925-2013) |arxivurl=https://uza.uz/oz/posts/tugilgan-kun-akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-1925-2013_516592 |arxivsana=2023}}</ref> * '''Fuqarolik kodekslari:''' 1963-yilda OʻzSSR Fuqarolik kodeksi loyihasini ishlab chiqishda ishtirok etgani uchun Faxriy yorliq bilan taqdirlangan. Mustaqillik yillarida esa, 1993–1996-yillarda yangi Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksini ishlab chiqish boʻyicha kengash aʼzosi va ishchi guruhining rahbari sifatida faoliyat yuritdi. * '''Konstitutsiya:''' 1990–1992-yillarda Konstitutsiyaviy komissiya aʼzosi boʻlgan va Mustaqil Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi loyihasining "Jamiyat va shaxs" boʻlimini ishlab chiquvchi ishchi guruhini boshqargan. * '''Oila kodeksi:''' 1996–1997-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oila kodeksi loyihasini ishlab chiquvchi ishchi guruhiga rahbarlik qilgan. * '''Davlat miqyosidagi faoliyati:''' 1991-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi lavozimida ishlagan. 1991–1996-yillarda Oliy Majlisning qonun loyihalarini ishlab chiqish boʻyicha komissiyasi aʼzosi boʻlgan. Xalqaro va mintaqaviy miqyosda (MDH doirasida) qator muhim hujjatlarni ishlab chiqishda ham uning o'rni katta. U 1991-yilda MDH toʻgʻrisidagi Shartnoma loyihasini ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruh aʼzosi, 1994–2011-yillarda esa MDH Xususiy huquq ilmiy-maslahatlashuv markazining qonun loyihalari modellarini ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruhi aʼzosi boʻlgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://islas.academy.uz/yangiliklar?subslug=akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-oqishlari-mavzusidagi-respublika-ilmiy-konferensiyasi-otkazildi |sarlavha=“Akademik Hoji-Akbar Rahmonqulov o‘qishlari” mavzusidagi respublika ilmiy konferensiyasi o‘tkazildi |arxivurl=https://islas.academy.uz/yangiliklar?subslug=akademik-hoji-akbar-rahmonqulov-oqishlari-mavzusidagi-respublika-ilmiy-konferensiyasi-otkazildi |arxivsana=2023}}</ref> Sud tizimi rivojida ham olimning salmoqli xizmatlari mavjud. Turli yillarda Oliy sud (1986–2013), Oliy Xoʻjalik sudi (1994–2013), Konstitutsiyaviy sud (Axborotnomasi tahrir hay'ati a'zosi, 1998-2013) hamda MDH Iqtisodiy sudi (1995) ilmiy-maslahatlashuv kengashlarining aʼzosi sifatida huquqni qo'llash amaliyotini takomillashtirishga hissa qo'shgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |sarlavha=O‘ZBEKISTONDA XIZMAT KO‘RSATGAN FAN ARBOBI, HUQUQSHUNOS OLIM, AKADEMIK, YURIDIK FANLAR DOKTORI RAHMONQULOV HOJIAKBAR RAHMONQULOVICH MUALLIFLIGIDAGI ADABIYOTLARNING BIBLIOGRAFIK KO‘RSATGICHI |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |arxivsana=2025}}</ref> == Mukofotlari va unvonlari == Olim oʻzining sermahsul va fidokorona mehnati uchun davlat tomonidan koʻplab oliy darajadagi unvon va mukofotlar bilan taqdirlangan:<ref>{{Veb manbasi |url=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view |sarlavha=O‘ZBEKISTONDA XIZMAT KO‘RSATGAN FAN ARBOBI, HUQUQSHUNOS OLIM, AKADEMIK, YURIDIK FANLAR DOKTORI RAHMONQULOV HOJIAKBAR RAHMONQULOVICH MUALLIFLIGIDAGI ADABIYOTLARNING BIBLIOGRAFIK KO‘RSATGICHI |arxivurl=https://drive.google.com/file/d/1w3dS9b0TnwIcG2NXaar9WOlU-2rhqCT8/view|arxivsana=2025}}</ref> * "Vatan urushi" ordeni (urushdagi ishtiroki uchun va 1985-yilda ham alohida taqdirlangan) * 12 ta jangovar va yubiley medallari (1941–1945-yillardagi xizmatlari uchun) * Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy yorligʻi (1963-yil, Fuqarolik kodeksi uchun) * "Hurmat belgisi" ordeni (1976-yil) * "Mehnat veterani" medali (1984-yil) * "Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi" faxriy unvoni (1990-yil) * "Jasorat" medali (1994-yil) * BMT komissarligining Oltin nishoni (2000-yil, Oʻzbekistonda inson huquqlarini himoya qilish boʻyicha yuridik yordam koʻrsatganligi uchun) * "Oʻzbekiston Respublikasining oliy taʼlim aʼlochisi" koʻkrak nishoni (2000-yil) Hojiakbar Rahmonqulov 2013-yil 17-iyulida vafot etdi.<ref>{{veb manbasi|url=http://uza.uz/oz/society/27619/|sarlavha=Академик Ҳожи-Акбар Раҳмонқулов|nashriyot=[[OʻzA]]|sana=17.07.2013|kirish sanasi=2013-07-25|arxiv-sana=2013-07-23|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130723125826/http://uza.uz/oz/society/27619/|archive-date=2013-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723125826/http://uza.uz/oz/society/27619/}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/|sarlavha=Академик Ҳожиакбар Раҳмонқулов вафот этди|nashriyot=[[Kun.uz]]|sana=17.07.2013|kirish sanasi=2013-07-25|arxiv-sana=2013-07-23|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130723030822/http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/|archive-date=2013-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723030822/http://kun.uz/2013/07/17/rahmonqulov/}}</ref> == Adabiyotlar == * Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 1-qismiga umumiy tavsif va sharxlar, Toshkent, 1997. * Oldisotdi shartnomasi, Toshkent, 2000. * Xususiy mulk va uning daxlsizligi, Toshkent, 2000. * Xalqaro xususiy huquq (darslik; hammualliflikda), Toshkent, 2002. == Manbalar == {{manbalar}} {{no iwiki}} {{OʻzME}} {{DEFAULTSORT:Rahmonqulov, Hojikbar}} [[Turkum:Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari]] {{scientist-stub}} f9wrilwcq51nm8o61dl75braji65kie Shinjon-Uygʻur muxtor rayoni 0 571948 5996924 4816581 2026-04-15T17:55:43Z Xasanov Doston 214147 5996924 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Flag_of_Xinjiang-Shicai.svg|thumb]] {{Maʼmuriy birlik |Rang1 = {{Rang|Xitoy}} |Oʻzbekcha nomi = {{PAGENAME}} |Asl nomi = {{lang-ug|شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى}}<br />[[Xitoy tili|Xit.]] 新疆维吾尔自治区 |Gerb = |Bayroq = |Gerb kengligi = |Bayroq kengligi = |Gerb taʼrifi = |Bayroq taʼrifi = |Mamalakat = [[Xitoy]] |Maqomi = [[Muxtor rayon]] |Tegishli hudud = |Tarkibida = |Markazi = [[Urumchi]] |Yirik shahari = [[Urumchi]] |Yirik shaharlari = |Asos solingan = [[1955-yil]] |Bekor qilingan = |Rahbari = Shuhrat Zokir |Rahbar ismi = Gubernator |Rahbari2 = Chjan Chunsyan |Rahbar ismi2 = XKP kotibi |YAIM = 220 mlrd yuan |YaIM yil = 2004 |YAIM oʻrin = 25 |YAIM jon boshiga = |YAIM jon boshiga oʻrinda= |Til = |Tillar = |Aholi = 21 813 334 |Roʻyxatga olingan yil = 2010 |Aholi foizi = |Aholi oʻrinda= 26 |Zichligi = 12,51 |Zichlig joyi = 32 |Millatlar tarkibi = |Dinlar tarkibi = |Maydoni = 1 664 897.17<ref name="新疆">{{Veb manbasi |sarlavha='''新疆''' — 中国政府网 (Xinjiang — Chinese Government Network) |url=http://www.gov.cn/test/2013-04/07/content_2371589.htm |qaralgan sana=2014-11-07 |arxivsana=2014-10-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141008214837/http://www.gov.cn/test/2013-04/07/content_2371589.htm }}</ref> |Maydon foizi = |Yer maydoni = 1 |Yuqori balandligi = |Oʻrtacha balandligi = |Quyi balandligi = |Kengligi = |Uzunligi = |Xarita = Xinjiang in China (de-facto).svg |Xarita oʻlchami = 330 |Maʼmuriy birlik xaritasi = |Xarita oʻlchami ае = |Soat mintaqasi = [[UTC+8]] |Qisqacha = |ISO = CN-65 |FIPS = |Telefon kodi = |Pochta indeksi = |Internet domeni = |Avtomobil raqami kodi = |Sayt = http://www.xinjiang.gov.cn/ |TurkumCommons = |Izoh = }} '''Uyg'uriston''', — [[Xitoy|XXRning]] shimoli-gʻarbiy qismidagi turkiy davlat (1-oktabr 1955-yilda rasmiy tashkil etilgan). Tarixiy manbalarda [[Sharqiy Turkiston]], Doʻgʻi Turkiston; Xitoy adabiyotlarida Sinszyan ([[1760-yil]]dan), 14-asrga oid hujjatlarda va 16—17-asrlarga oid [[fors tili]]dagi qoʻlyozmalarda Uygʻuriya, Uygʻuriston deb nomlangan. Muxtor rayon [[Qozogʻiston]], [[Qirgʻiziston]], [[Tojikiston]], [[Rossiya]], [[Mongoliya]], [[Afgʻoniston]], [[Hindiston]] bilan chegaradosh. Maydoni 1664897.17&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi (rasmiy maʼlumotlarga koʻra) 21,813,334 kishi (2010). Aholisi, asosan, Tarimdagi vohalarda va Jungʻariyadagi daryo vodiylarida joylashgan [[Qashqar]], [[Xoʻtan]], [[Yorkend]], [[Oqsu]], [[Kuchar]], [[Gʻulja]] shaharlari va ular atrofidagi viloyatlarda istiqomat qiladi. Bosh shahri — [[Urumchi]]. == Tabiati == [[Fayl:Tianchi Lake.jpg|thumb|left|250px|Tyanchi koʻli]] Yer yuzasining koʻp qismi Jungʻariya tekisligi va Qashqar tekisligi (Tarim botigʻi) bilan band. [[Qashqar tekisligi]]ning markazini Taklamakon choʻli egallagan. Sharqiy Tyanshan (Tangritog) togʻlari (balandligi 7000 m dan ziyod) Jungʻariya va Qashqar tekisliklarini ajratib turadi. Muxtor rayonning shimolqa Mongoliya Oltoyi, janubida Kunlunning shimoliy tizmalari, janubi-gʻarbida Qoraqurum togʻlari (Chogori choʻqqisi 8611 m) joylashgan. Sharqiy Tyanshan tizmalari orasida [[Markaziy Osiyo]]ning eng past yeri — [[Turfon botigʻi]] (—154 m) joylashgan. Iqlimi quruq, keskin kontinental, tekisliklarda iyulning oʻrtacha harorati 20—25&nbsp;°C, qishi sovuq, qorsiz. Urumchida yanvarning oʻrtacha harorati —15&nbsp;°C, eng past harorat —40&nbsp;°C. Yillik yogʻin tekisliklarda 200&nbsp;mm dan togʻlarda 800&nbsp;mm gacha. Yirik daryolari: Tarim, Ili, Irtishning yuqori oqimi, Urungʻu va Manas. Yirik koʻllari — Lobnor, Obi-Nur, Bagʻroshkoʻl, Ulungu, Bogdo va boshqalar. Tuprogʻi boʻzqoʻngʻir, choʻl tuprogʻi. Chala choʻl va choʻl oʻsimliklari oʻsadi. Togʻ etaklari dasht. Togʻlarda balandlik mintaqalari mavjud. Baland tizmalarda qor va muzliklar bor. == Aholisi == [[2010-yil]]gi maʼlumotga qaraganda, {{PAGENAME}} aholisi 21,813,334 kishini tashkil qildi. Sinszyanda 47 millat vakillari bor, shulardan aholining salmoqli qismini — [[uygʻurlar]], [[Xitoylar]] (xan), [[qozoqlar]], [[dunganlar]] (xuey), [[moʻgʻullar]], chaxar-moʻgʻullari, [[qirgʻizlar]], [[oʻzbeklar]] va boshqalar<ref>{{Citation |year= |title=ТРАНСГРАНИЧНЫЕ ОТНОШЕНИЯ СИНЬЦЗЯН — КАЗАХСТАН Клара ХАФИЗОВА |url=http://www.ca-c.org/journal/cac-09-2000/12.Khafizov.shtml |access-date=2013-09-21 |archivedate=2013-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130923041722/http://www.ca-c.org/journal/cac-09-2000/12.Khafizov.shtml }}</ref>. [[Fayl:Languages areas of East-Turkistan.png|thumb|300px|SUMR tillari]] [[Fayl:Xinjiang nationalities by prefecture 2000.png|thumb|300px|80 % uygʻurlar {{PAGENAME}}ning janubi-gʻarbiy qismida yashashadi.<ref>Dillon, Michael (2004). ''Xinjiang: Chinaʼs Muslim far northwest''. Routledge. ISBN 978-0-415-32051-1. p.24</ref> Qozoqlarning asosiy qismi Sinszyanning shimoliy qismida istiqomat qilishadi; xitoylar esa SUMR markaziy va sharqiy qismining asosiy qismini tashkil qiladi.]] [[Fayl:Urumqi-d02.jpg|thumb|300px|right| Urumchi panoramasi]] {| class="wikitable" ! align=center colspan=3 | Sinszyanning milliy tarkibi, 2000-yil |- ! [[Xitoy aholisi|Aholi]] !! Soni !! % umumiy qiymati |- | [[uygʻurlar]] ||{{0|2}}8 345 622||{{0|3}} 45,21 |- | [[Xitoylar]] ||{{0|2}}7 489 919 ||{{0|3}} 40,58 |- | [[qozoqlar]] ||{{0|2}}1 245 023 ||{{0|4}} 6,74 |- | [[dunganlar]] ||{{0|3}} 839 837||{{0|4}} 4,55 |- | [[qirgʻizlar]] ||{{0|3}} 158 775 ||{{0|4}} 0,86 |- | [[moʻgʻullar]] va [[qalmoqlar]], [[dunsyan]], [[daurlar]]||{{0|3}} 194 891 ||{{0|4}} 1,14 |- | [[tojiklar]] ||{{0|4}} 39 493||{{0|4}} 0,21 |- | [[sibo]] ||{{0|4}} 34 566||{{0|4}} 0,19 |- | [[manjurlar]] ||{{0|4}} 19 493||{{0|4}} 0,11 |- | [[tutsziya]] ||{{0|4}} 15 787||{{0|4}} 0,086 |- | [[oʻzbeklar]] ||{{0|4}} 12 096||{{0|4}} 0,066 |- | [[ruslar]] ||{{0|5}} 8 935 ||{{0|4}} 0,048 |- | [[myao]] ||{{0|5}} 7 006||{{0|4}} 0,038 |- | [[tibetlar]] ||{{0|5}} 6 153||{{0|4}} 0,033 |- | [[zhuanglar]] ||{{0|5}} 5 642||{{0|4}} 0,031 |- | [[tatarlar]] ||{{0|5}} 4 501||{{0|4}} 0,024 |- | [[salorlar]] ||{{0|5}} 3 762 ||{{0|4}} 0,020 |} == Xoʻjaligi == Xoʻjaligida yetakchi tarmoq — qishloq xoʻjaligi ishlanadigan yerlar maydoni hududining 2 % ni tashkil qiladi. Jami ekin maydonining yarmiga [[bugʻdoy]], [[makkajoʻxori]] va [[sholi]], qolgan qismiga [[paxta]], indov va boshqa ekinlar ekiladi. Rayonning shimoliy qismida [[chorvachilik]] rivojlangan. Qadimdan [[ipakchilik]] bilan shugʻullaniladi. Foydali qazilmalardan [[neft]], [[koʻmir]], nodir metallarga boy. Temir rudasi, [[grafit]], [[nefrit]], [[uran]], [[simob]], [[oltin]] konlari topilgan. == Sanoati == Neftni qayta ishlash, [[metallurgiya]], mashinasozlik, kimyo, toʻqimachilik sanoati korxonalari bor. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. Hunarmandchilik rivojlangan: gazlama, shoyi va gilam toʻqish, metall, koʻn va charmdan turli buyumlar tayyorlash, qogʻoz ishlab chiqarish bilan shugʻullaniladi. Hudud [[Xitoy]]ning neft va kimyo sanoatlarining yirik bazasiga aylanib bormoqda. Sanoatining rivojlanishiga yoʻl qurilishi ishlari ham oʻz taʼsirini koʻrsatmoqda. Sharqiy Tyan-shan boʻylab qurilgan temir yoʻl {{PAGENAME}}ni sharqsa Xitoyning ichki hududlari va [[Vyetnam]] bilan, gʻarbda Qozogʻiston orqali [[Rossiya]] bilan, [[Oʻzbekiston]], Turkmaniston orqali [[Eron]] va [[Yevropa]] bilan bogʻlab turadi. Hozirda temir yoʻl Turfondan Qashkergacha olib borilgan. Xalqaro shosse yoʻllar ham qurilgan. == Tarixi == {{main|Sinszyan tarixi}} == Madaniyati == [[Osiyo]]ning qadimgi mashhur [[Buyuk ipak yoʻli]] shu joydan oʻtganligi sababli uning madaniyati rivojiga samarali taʼsir koʻrsatgan. Shimolda Turfon, Qorashahar, Qashqar, janubda Miran, Xoʻtan, Yorkend shaharlari vujudga kelib, oʻlka Gʻarb bilan Sharq madaniyati oʻrtasida koʻprik vazifasini oʻtadi. Shimoliy shaharlarda qadimgi madaniyat yodgorliklari ham saqlangan. Mil. av. 1-asrda [[Hindiston]] taʼsirida budda dini tarqalib, serhasham tosh ibodatxonalar qurilgan. Xalq amaliy sanʼati asarlarida Oltoy, Sibir xalqlari madaniyatining taʼsiri koʻzga tashlanadi. Qadimgi (3-asr) rassomlik sanʼati asarlari — devoriy rasmlarda hind va sugʻdiylar madaniyati taʼsiri sezilarli. Bu rasmlar texnikasi va uslubi jihatdan [[Oʻrta Osiyo]]dan topilgan devoriy rasmlarga ancha oʻxshaydi. 6—7-asrlar sanʼatida sugʻdiylar sanʼatining taʼsiri kuchli. [[Islom dini]] tarqalgan joylarda [[masjid]] va [[maqbara]]lar qurilgan. 10—11-asrlarda ipak matoga, qogʻozga rasm ishlash, kitob miniatyurasi rivoj topgan. 13—14-asrlarda shahar ansambllari, serhasham saroylar (Yorkenddagi Xon saroyi va Omonnisaxon maqbarasi, Qashqardagi xon oʻrdasi, Hayitgoh majmuasi, Ofoqxoʻja maqbarasi va boshqalar) qurilgan. Ularda Oʻrta Osiyo meʼmorligi taʼsiri koʻzga tashlanadi. == Adabiyoti == Oʻlka adabiyoti uzoq tarixga ega, biroq adabiy meroslarning aksari qismi saqlanmagan. Hududda 24 xil yozuvda va 17 xil tilda qoʻlyozmalarning topilishi bu yerdagi adabiy jarayon turli madaniyatlar taʼsirida boʻlganligini koʻrsatadi. 10-asrda [[arab alifbosi]] joriy etilishi bilan islom madaniyati taʼsiri kuchaygan. [[Qoraxoniylar]] davrida fan va adabiyot sohasida bir qancha yutuklarga erishiddi. Bunda [[Mahmud Qoshgʻariy|Qoshgʻariy]], [[Yusuf Xos Hojib]], [[Yugnakiy]] va boshqalarning hissasi koʻp boʻldi. 9-asrdan ovozsiz teatr (pantamimo), raqsli teatr, ibtidoiy drama teatrlari tuzildi, ular uchun sahna asarlari yozildi. Ularda mahalliy xalqning tarixi, madaniyati, urf-odati, axloq va boshqa masalalar yoritildi. [[Hikoya]], [[sheʼr]], [[qoʻshiq]], [[doston]], [[afsona]], [[latifa]], [[maqola]], [[tafsil]] kabi janrlar muhim oʻrin tutadi. Qadimgi asarlardan „Pir changgi“, „Tangriqut haqida rivoyat“, „Boʻkexon haqida rivoyat“, dostonlardan „[[Oʻgʻuznoma]]“, „Dadad qoʻrqut“, „Olip artanggu“ kabilar shular jumlasidan. Ular 6-asrda topilgan tosh bitiklarda saqlangan. Xorijlik olimlar tomonidan nashr etilgan 10 jildli turli tillarda yozilgan qadimgi Turfon bitiklari toʻplamida Sharqiy Turkiston adabiyoti oʻz aksini topgan. Mazkur bitiklarda, iguningdek, oʻlkadagi falakiyotshunoslik, munajjimlik, yil, oy va kunlar jadvalini tuzish, tabobat sohasidagi bilimlar aks ettirilgan. „Erq bitik“, „Ikki tekinning rivoyati“, „Choshgoniy elikbek“, „Oltin yoruq“ kabi bitiklar oʻsha toʻplamdan oʻrin olgan. Qadimgi ijodkorlardan Qoʻgʻirsur Oltin, Oprinchur Tekin, Otsang kabilar mashhur. 10-asrda „Maytrisimt“ [[tohar tili]]dan [[uygʻur tili]]ga tarjima qilingan, „Moniga mathiya“, „Oʻlum tasviri“ kabi asarlar yozilgan. 13— 16-asrlarda Sakkokiy, [[Ubaydullo Lutfiy]], [[Alisher Navoiy]] kabi yirik adiblar ijodi oʻlkadagi adabiy jarayonni yangi rivojlanish bosqichiga koʻtardi. Yorkend xonligi davrida Ayozbek Qoʻshchi, Sulton Saidxon, Abdurashidxon, Omonnisoxon, Qidirxon Yorkandiy kabilar vatan tuygʻusi, odillik, ishq-muhabbat kabi mavzularda asarlar yaratganlar. 19—20-asrlarda Muhammad Imin Xoʻjamquli, Muhammad I ibn Abdulla Harabotiy, [[Nozim Mulla Bilol|Mulla Bilol ibn Yusuf Xoʻtaniy]], Shoir Qalandar, Mullaniyoz Qori Sobir, [[Muso sayramiy|Mullo Muso Sayramiy]] va boshqa yozuvchi va shoirlar yetishib chiqdi. 20-asrning 10-yillaridan oʻlka yoshlari [[Turkiston]]da oʻqishlari va oʻzbek adiblari bilan muloqotda boʻlishlari sababli oʻzbek adabiyoti taʼsiri seziladi. 1980—90 yillar yangi uygʻonish davri deb ataddi. Bu davrda Taifjon Aliyev, Turgʻun Olmos, Zuhriddin Sobir, Abdurahim Oʻtkir kabi adiblar yetishib chiqdi. Oʻsha davrda xitoy adabiyoti taʼsiri kuchaydi. == Musiqasi == Oʻlka musiqasi [[uygʻurlar|uygʻur]], [[xitoylar|xitoy]], [[qozoqlar|qozoq]] va boshqa xalqlarning musiqa anʼanalaridan qaror toptan. Xitoyda nashr etilgan sanʼatshunoslikka oid asarlarda keltirilgan maʼlumotlarga koʻra, {{PAGENAME}} musiqasi bir necha ming yillik tarixga egadir. Mil. av. 2—1-asrlarda „28 nagʻma“, „Sariq laylak qushi sadosi“ kabi Sharqiy Turkiston musiqalari Xitoy poytaxtida ham ijro etilgan. [[Turfon]]da topilgan tosh bitiklarda ham bu oʻlkada yuksak musiqa sanʼati mavjudligi aks ettirilgan. Manbalarda, yozilishicha, 3—4-asrlarda Sharqiy Turkistonda katta ansambllar boʻlgan. Mas, budda olimi Kumrojuva (344—413) Xitoyga asir qilib olib ketilganda, u bilan birga 28 kishidan iborat ansambl ham boʻlgan. Su Jaf, Bagmantur kabi musiqachilar elga tanilgan. Oʻsha vaqtda musiqa sozlari xilma-xil boʻlib, ular [[rubob]], [[nay]], [[boʻlamon]], [[surnay]], dala nogʻorasi, yondoʻmbogʻ, jalla dopi, gʻungqo, yolgʻuzak, dap (doira), komonchalardan iborat boʻlgan. Keyinroq ular qatoriga [[dutor]], [[tambur]], [[gʻijjak]], [[sato]] va [[chang]] qoʻshilgan. Ularda turli cholgʻu yoʻllari, ayniqsa xalq va mumtoz raqs kuylari ijro etilmoqda. Uygʻur ananaviy musiqasi uzoq davrlar davomida qaror topgan shakllarni oʻz ichiga oladi: qadimgi parixon aytimlari („Perre ussuli“), dehqon koʻshiklari („Qosh“, „Suchi“, „Oma“ va boshqalar)dan tortib, mumtoz musiqa (muqom, sama va boshqa) janrlargacha. Vokal janrlardan koʻshiq, yalla, aytishuv kabi xalq koʻshiqchilik ijodiyogi shakllari, professional yoʻnalishdagi, turkum tarzida ijro etilayotgan sanam, naxshlar keng oʻrin olgan. 20-asrda Turdi oxun alnagʻma, Roʻzi tanbur, Husanjon Jomiy, Zikri Alpatto, Gʻiyosiddin Barot kabi musiqachilar tanilgan. {{PAGENAME}}da „Muqom jamiyati“ faoliyat koʻrsatmoqda. Uygʻur dostonchiligida ishqiylirik („Gʻarib va Sanam“, „Tohir va Zuhra“, „Layli va Majnun“), qahramonlik („Seit nochi“, „Abdurahmon xonxoʻja“), diniy („Sultoniy Jamjima“) asarlari muhim oʻrin tutadi. Uygʻur anʼanaviy musiqasida bir necha mahalliy uslub ajratiladi: ili, xoʻtan, kumulturfon, dolan va boshqalar. == Tasviriy sanʼati == Mil. 1—7-asrlarda oʻlkada budda dini keng yoyilishi natijasida budda ibodatxonalari devorlariga diniy rasmlar chizish va [[haykaltaroshlik]] sanʼati yuksaldi. Turfon, Kuchar yaqinidagi Qizil ming uylaridagi rasmlar shular jumlasidan. 7-asrda yashab oʻtgan musavvir Visa Irasangʻu [[buddizm]]ga oid devor rasmlarini chizib, yangi yoʻnalishga asos soldi. [[Islom dini]] kirib kelishi bilan bu yerda naqqoshlik va miniatyura rivojlana boshladi. Oʻsha davr rasmlarida tabiat manzaralari va hayvonot dunyosi aks ettirilgan. 20-asrda rassomlik sanʼatida xalq hayoti va yirik shaxslar portretlarini chizish rasm boʻldi. Bu sohada [[1935-yil]]da [[Qashqar]]da tugʻilgan Gʻozi Ahmadning asarlari alohida eʼtiborga loyiq. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == {{commonscat|Xinjiang}} * [http://russian.xjts.cn/ Синьцзянский информационный Интернет-центр] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20050706105838/http://russian.xjts.cn/ |date=2005-07-06 }} * И. Плескачевская. [http://www.vokrugsveta.ru/publishing/vs/archives/?item_id=2763 Китайский Туркестан] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071014174641/http://www.vokrugsveta.ru/publishing/vs/archives/?item_id=2763 |date=2007-10-14 }} * Александр Собянин. [http://www.chinadata.ru/sob_uygur.htm Уйгурский сепаратизм становится общей проблемой России и Китая] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080626070356/http://www.chinadata.ru/sob_uygur.htm |date=2008-06-26 }} * [http://karavan.asia «Караван Азия», полная информация о городе Урумчи и по провинции Синьцзян на форуме соотечественников] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190809151718/http://karavan.asia/ |date=2019-08-09 }} * [http://www.ctaj.elcat.kg/tolstyi/a/a029.htm П.Аптекарь ОТ ЖЕЛТОРОСИИ ДО ВОСТОЧНО-ТУРКЕСТАНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304141317/http://www.ctaj.elcat.kg/tolstyi/a/a029.htm |date=2016-03-04 }} * [http://www.ctaj.elcat.kg/tolstyi/c/c023.html Постановление Политбюро ЦК ВКП(б) № 5 от 15 апреля 1934 года «О Синьцзяне»] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170311172710/http://www.ctaj.elcat.kg/tolstyi/c/c023.html |date=2017-03-11 }} * [http://nvo.ng.ru/history/2006-06-30/5_pamir.html Танковый бросок на Памир. Из Подмосковья в Китай через Кант в Киргизии] * [https://web.archive.org/web/20160304135812/http://new.hist.asu.ru/biblio/zalk/178-186.pdf Роль белогвардейских военных подразделений в подавлении мусульманского восстания в Синьцзяне впервой половине 30х гг. ХХ в.] * [http://new.hist.asu.ru/biblio/V3/193-197.pdf Англосоветское соперничествов Синьцзяне в 1918—1928 гг.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20111026101907/http://new.hist.asu.ru/biblio/V3/193-197.pdf |date=2011-10-26 }} * [http://wolfschanze.narod.ru/sin.htm Специальная операция НКВД в Синьцзяне] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100228112009/http://wolfschanze.narod.ru/sin.htm |date=2010-02-28 }} * [http://www.china-unitrade.ru/kpp.html Список 15 КПП, через которые иностранец может попасть в Синьцзян] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090307222339/http://www.china-unitrade.ru/kpp.html |date=2009-03-07 }} * [http://www.wdl.org/ru/item/11385/ Общий атлас Синьцзяна] {{OʻzME}} [[Turkum:Sinszyan-Uygʻur muxtor rayoni]] [[Turkum:Uygʻurlar tarixi]] [[Turkum:Sinszyan tarixi]] 78llv4g6ph7e0q98v1cmhlpalo4po4b 5996925 5996924 2026-04-15T17:58:56Z Xasanov Doston 214147 5996925 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Xinjiang_in_China_(de-facto).svg|thumb]] {{Maʼmuriy birlik |Rang1 = {{Rang|Xitoy}} |Oʻzbekcha nomi = {{PAGENAME}} |Asl nomi = {{lang-ug|شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى}}<br />[[Xitoy tili|Xit.]] 新疆维吾尔自治区 |Gerb = |Bayroq = |Gerb kengligi = |Bayroq kengligi = |Gerb taʼrifi = |Bayroq taʼrifi = |Mamalakat = [[Xitoy]] |Maqomi = [[Muxtor rayon]] |Tegishli hudud = |Tarkibida = |Markazi = [[Urumchi]] |Yirik shahari = [[Urumchi]] |Yirik shaharlari = |Asos solingan = [[1955-yil]] |Bekor qilingan = |Rahbari = Shuhrat Zokir |Rahbar ismi = Gubernator |Rahbari2 = Chjan Chunsyan |Rahbar ismi2 = XKP kotibi |YAIM = 220 mlrd yuan |YaIM yil = 2004 |YAIM oʻrin = 25 |YAIM jon boshiga = |YAIM jon boshiga oʻrinda= |Til = |Tillar = |Aholi = 21 813 334 |Roʻyxatga olingan yil = 2010 |Aholi foizi = |Aholi oʻrinda= 26 |Zichligi = 12,51 |Zichlig joyi = 32 |Millatlar tarkibi = |Dinlar tarkibi = |Maydoni = 1 664 897.17<ref name="新疆">{{Veb manbasi |sarlavha='''新疆''' — 中国政府网 (Xinjiang — Chinese Government Network) |url=http://www.gov.cn/test/2013-04/07/content_2371589.htm |qaralgan sana=2014-11-07 |arxivsana=2014-10-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141008214837/http://www.gov.cn/test/2013-04/07/content_2371589.htm }}</ref> |Maydon foizi = |Yer maydoni = 1 |Yuqori balandligi = |Oʻrtacha balandligi = |Quyi balandligi = |Kengligi = |Uzunligi = |Xarita = Xinjiang in China (de-facto).svg |Xarita oʻlchami = 330 |Maʼmuriy birlik xaritasi = |Xarita oʻlchami ае = |Soat mintaqasi = [[UTC+8]] |Qisqacha = |ISO = CN-65 |FIPS = |Telefon kodi = |Pochta indeksi = |Internet domeni = |Avtomobil raqami kodi = |Sayt = http://www.xinjiang.gov.cn/ |TurkumCommons = |Izoh = }} '''Uyg'uriston''', — [[Xitoy|XXRning]] shimoli-gʻarbiy qismidagi turkiy davlat (1-oktabr 1955-yilda rasmiy tashkil etilgan). Tarixiy manbalarda [[Sharqiy Turkiston]], Doʻgʻi Turkiston; Xitoy adabiyotlarida Sinszyan ([[1760-yil]]dan), 14-asrga oid hujjatlarda va 16—17-asrlarga oid [[fors tili]]dagi qoʻlyozmalarda Uygʻuriya, Uygʻuriston deb nomlangan. Muxtor rayon [[Qozogʻiston]], [[Qirgʻiziston]], [[Tojikiston]], [[Rossiya]], [[Mongoliya]], [[Afgʻoniston]], [[Hindiston]] bilan chegaradosh. Maydoni 1664897.17&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi (rasmiy maʼlumotlarga koʻra) 21,813,334 kishi (2010). Aholisi, asosan, Tarimdagi vohalarda va Jungʻariyadagi daryo vodiylarida joylashgan [[Qashqar]], [[Xoʻtan]], [[Yorkend]], [[Oqsu]], [[Kuchar]], [[Gʻulja]] shaharlari va ular atrofidagi viloyatlarda istiqomat qiladi. Bosh shahri — [[Urumchi]]. == Tabiati == [[Fayl:Tianchi Lake.jpg|thumb|left|250px|Tyanchi koʻli]] Yer yuzasining koʻp qismi Jungʻariya tekisligi va Qashqar tekisligi (Tarim botigʻi) bilan band. [[Qashqar tekisligi]]ning markazini Taklamakon choʻli egallagan. Sharqiy Tyanshan (Tangritog) togʻlari (balandligi 7000 m dan ziyod) Jungʻariya va Qashqar tekisliklarini ajratib turadi. Muxtor rayonning shimolqa Mongoliya Oltoyi, janubida Kunlunning shimoliy tizmalari, janubi-gʻarbida Qoraqurum togʻlari (Chogori choʻqqisi 8611 m) joylashgan. Sharqiy Tyanshan tizmalari orasida [[Markaziy Osiyo]]ning eng past yeri — [[Turfon botigʻi]] (—154 m) joylashgan. Iqlimi quruq, keskin kontinental, tekisliklarda iyulning oʻrtacha harorati 20—25&nbsp;°C, qishi sovuq, qorsiz. Urumchida yanvarning oʻrtacha harorati —15&nbsp;°C, eng past harorat —40&nbsp;°C. Yillik yogʻin tekisliklarda 200&nbsp;mm dan togʻlarda 800&nbsp;mm gacha. Yirik daryolari: Tarim, Ili, Irtishning yuqori oqimi, Urungʻu va Manas. Yirik koʻllari — Lobnor, Obi-Nur, Bagʻroshkoʻl, Ulungu, Bogdo va boshqalar. Tuprogʻi boʻzqoʻngʻir, choʻl tuprogʻi. Chala choʻl va choʻl oʻsimliklari oʻsadi. Togʻ etaklari dasht. Togʻlarda balandlik mintaqalari mavjud. Baland tizmalarda qor va muzliklar bor. == Aholisi == [[2010-yil]]gi maʼlumotga qaraganda, {{PAGENAME}} aholisi 21,813,334 kishini tashkil qildi. Sinszyanda 47 millat vakillari bor, shulardan aholining salmoqli qismini — [[uygʻurlar]], [[Xitoylar]] (xan), [[qozoqlar]], [[dunganlar]] (xuey), [[moʻgʻullar]], chaxar-moʻgʻullari, [[qirgʻizlar]], [[oʻzbeklar]] va boshqalar<ref>{{Citation |year= |title=ТРАНСГРАНИЧНЫЕ ОТНОШЕНИЯ СИНЬЦЗЯН — КАЗАХСТАН Клара ХАФИЗОВА |url=http://www.ca-c.org/journal/cac-09-2000/12.Khafizov.shtml |access-date=2013-09-21 |archivedate=2013-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130923041722/http://www.ca-c.org/journal/cac-09-2000/12.Khafizov.shtml }}</ref>. [[Fayl:Languages areas of East-Turkistan.png|thumb|300px|SUMR tillari]] [[Fayl:Xinjiang nationalities by prefecture 2000.png|thumb|300px|80 % uygʻurlar {{PAGENAME}}ning janubi-gʻarbiy qismida yashashadi.<ref>Dillon, Michael (2004). ''Xinjiang: Chinaʼs Muslim far northwest''. Routledge. ISBN 978-0-415-32051-1. p.24</ref> Qozoqlarning asosiy qismi Sinszyanning shimoliy qismida istiqomat qilishadi; xitoylar esa SUMR markaziy va sharqiy qismining asosiy qismini tashkil qiladi.]] [[Fayl:Urumqi-d02.jpg|thumb|300px|right| Urumchi panoramasi]] {| class="wikitable" ! align=center colspan=3 | Sinszyanning milliy tarkibi, 2000-yil |- ! [[Xitoy aholisi|Aholi]] !! Soni !! % umumiy qiymati |- | [[uygʻurlar]] ||{{0|2}}8 345 622||{{0|3}} 45,21 |- | [[Xitoylar]] ||{{0|2}}7 489 919 ||{{0|3}} 40,58 |- | [[qozoqlar]] ||{{0|2}}1 245 023 ||{{0|4}} 6,74 |- | [[dunganlar]] ||{{0|3}} 839 837||{{0|4}} 4,55 |- | [[qirgʻizlar]] ||{{0|3}} 158 775 ||{{0|4}} 0,86 |- | [[moʻgʻullar]] va [[qalmoqlar]], [[dunsyan]], [[daurlar]]||{{0|3}} 194 891 ||{{0|4}} 1,14 |- | [[tojiklar]] ||{{0|4}} 39 493||{{0|4}} 0,21 |- | [[sibo]] ||{{0|4}} 34 566||{{0|4}} 0,19 |- | [[manjurlar]] ||{{0|4}} 19 493||{{0|4}} 0,11 |- | [[tutsziya]] ||{{0|4}} 15 787||{{0|4}} 0,086 |- | [[oʻzbeklar]] ||{{0|4}} 12 096||{{0|4}} 0,066 |- | [[ruslar]] ||{{0|5}} 8 935 ||{{0|4}} 0,048 |- | [[myao]] ||{{0|5}} 7 006||{{0|4}} 0,038 |- | [[tibetlar]] ||{{0|5}} 6 153||{{0|4}} 0,033 |- | [[zhuanglar]] ||{{0|5}} 5 642||{{0|4}} 0,031 |- | [[tatarlar]] ||{{0|5}} 4 501||{{0|4}} 0,024 |- | [[salorlar]] ||{{0|5}} 3 762 ||{{0|4}} 0,020 |} == Xoʻjaligi == Xoʻjaligida yetakchi tarmoq — qishloq xoʻjaligi ishlanadigan yerlar maydoni hududining 2 % ni tashkil qiladi. Jami ekin maydonining yarmiga [[bugʻdoy]], [[makkajoʻxori]] va [[sholi]], qolgan qismiga [[paxta]], indov va boshqa ekinlar ekiladi. Rayonning shimoliy qismida [[chorvachilik]] rivojlangan. Qadimdan [[ipakchilik]] bilan shugʻullaniladi. Foydali qazilmalardan [[neft]], [[koʻmir]], nodir metallarga boy. Temir rudasi, [[grafit]], [[nefrit]], [[uran]], [[simob]], [[oltin]] konlari topilgan. == Sanoati == Neftni qayta ishlash, [[metallurgiya]], mashinasozlik, kimyo, toʻqimachilik sanoati korxonalari bor. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. Hunarmandchilik rivojlangan: gazlama, shoyi va gilam toʻqish, metall, koʻn va charmdan turli buyumlar tayyorlash, qogʻoz ishlab chiqarish bilan shugʻullaniladi. Hudud [[Xitoy]]ning neft va kimyo sanoatlarining yirik bazasiga aylanib bormoqda. Sanoatining rivojlanishiga yoʻl qurilishi ishlari ham oʻz taʼsirini koʻrsatmoqda. Sharqiy Tyan-shan boʻylab qurilgan temir yoʻl {{PAGENAME}}ni sharqsa Xitoyning ichki hududlari va [[Vyetnam]] bilan, gʻarbda Qozogʻiston orqali [[Rossiya]] bilan, [[Oʻzbekiston]], Turkmaniston orqali [[Eron]] va [[Yevropa]] bilan bogʻlab turadi. Hozirda temir yoʻl Turfondan Qashkergacha olib borilgan. Xalqaro shosse yoʻllar ham qurilgan. == Tarixi == {{main|Sinszyan tarixi}} == Madaniyati == [[Osiyo]]ning qadimgi mashhur [[Buyuk ipak yoʻli]] shu joydan oʻtganligi sababli uning madaniyati rivojiga samarali taʼsir koʻrsatgan. Shimolda Turfon, Qorashahar, Qashqar, janubda Miran, Xoʻtan, Yorkend shaharlari vujudga kelib, oʻlka Gʻarb bilan Sharq madaniyati oʻrtasida koʻprik vazifasini oʻtadi. Shimoliy shaharlarda qadimgi madaniyat yodgorliklari ham saqlangan. Mil. av. 1-asrda [[Hindiston]] taʼsirida budda dini tarqalib, serhasham tosh ibodatxonalar qurilgan. Xalq amaliy sanʼati asarlarida Oltoy, Sibir xalqlari madaniyatining taʼsiri koʻzga tashlanadi. Qadimgi (3-asr) rassomlik sanʼati asarlari — devoriy rasmlarda hind va sugʻdiylar madaniyati taʼsiri sezilarli. Bu rasmlar texnikasi va uslubi jihatdan [[Oʻrta Osiyo]]dan topilgan devoriy rasmlarga ancha oʻxshaydi. 6—7-asrlar sanʼatida sugʻdiylar sanʼatining taʼsiri kuchli. [[Islom dini]] tarqalgan joylarda [[masjid]] va [[maqbara]]lar qurilgan. 10—11-asrlarda ipak matoga, qogʻozga rasm ishlash, kitob miniatyurasi rivoj topgan. 13—14-asrlarda shahar ansambllari, serhasham saroylar (Yorkenddagi Xon saroyi va Omonnisaxon maqbarasi, Qashqardagi xon oʻrdasi, Hayitgoh majmuasi, Ofoqxoʻja maqbarasi va boshqalar) qurilgan. Ularda Oʻrta Osiyo meʼmorligi taʼsiri koʻzga tashlanadi. == Adabiyoti == Oʻlka adabiyoti uzoq tarixga ega, biroq adabiy meroslarning aksari qismi saqlanmagan. Hududda 24 xil yozuvda va 17 xil tilda qoʻlyozmalarning topilishi bu yerdagi adabiy jarayon turli madaniyatlar taʼsirida boʻlganligini koʻrsatadi. 10-asrda [[arab alifbosi]] joriy etilishi bilan islom madaniyati taʼsiri kuchaygan. [[Qoraxoniylar]] davrida fan va adabiyot sohasida bir qancha yutuklarga erishiddi. Bunda [[Mahmud Qoshgʻariy|Qoshgʻariy]], [[Yusuf Xos Hojib]], [[Yugnakiy]] va boshqalarning hissasi koʻp boʻldi. 9-asrdan ovozsiz teatr (pantamimo), raqsli teatr, ibtidoiy drama teatrlari tuzildi, ular uchun sahna asarlari yozildi. Ularda mahalliy xalqning tarixi, madaniyati, urf-odati, axloq va boshqa masalalar yoritildi. [[Hikoya]], [[sheʼr]], [[qoʻshiq]], [[doston]], [[afsona]], [[latifa]], [[maqola]], [[tafsil]] kabi janrlar muhim oʻrin tutadi. Qadimgi asarlardan „Pir changgi“, „Tangriqut haqida rivoyat“, „Boʻkexon haqida rivoyat“, dostonlardan „[[Oʻgʻuznoma]]“, „Dadad qoʻrqut“, „Olip artanggu“ kabilar shular jumlasidan. Ular 6-asrda topilgan tosh bitiklarda saqlangan. Xorijlik olimlar tomonidan nashr etilgan 10 jildli turli tillarda yozilgan qadimgi Turfon bitiklari toʻplamida Sharqiy Turkiston adabiyoti oʻz aksini topgan. Mazkur bitiklarda, iguningdek, oʻlkadagi falakiyotshunoslik, munajjimlik, yil, oy va kunlar jadvalini tuzish, tabobat sohasidagi bilimlar aks ettirilgan. „Erq bitik“, „Ikki tekinning rivoyati“, „Choshgoniy elikbek“, „Oltin yoruq“ kabi bitiklar oʻsha toʻplamdan oʻrin olgan. Qadimgi ijodkorlardan Qoʻgʻirsur Oltin, Oprinchur Tekin, Otsang kabilar mashhur. 10-asrda „Maytrisimt“ [[tohar tili]]dan [[uygʻur tili]]ga tarjima qilingan, „Moniga mathiya“, „Oʻlum tasviri“ kabi asarlar yozilgan. 13— 16-asrlarda Sakkokiy, [[Ubaydullo Lutfiy]], [[Alisher Navoiy]] kabi yirik adiblar ijodi oʻlkadagi adabiy jarayonni yangi rivojlanish bosqichiga koʻtardi. Yorkend xonligi davrida Ayozbek Qoʻshchi, Sulton Saidxon, Abdurashidxon, Omonnisoxon, Qidirxon Yorkandiy kabilar vatan tuygʻusi, odillik, ishq-muhabbat kabi mavzularda asarlar yaratganlar. 19—20-asrlarda Muhammad Imin Xoʻjamquli, Muhammad I ibn Abdulla Harabotiy, [[Nozim Mulla Bilol|Mulla Bilol ibn Yusuf Xoʻtaniy]], Shoir Qalandar, Mullaniyoz Qori Sobir, [[Muso sayramiy|Mullo Muso Sayramiy]] va boshqa yozuvchi va shoirlar yetishib chiqdi. 20-asrning 10-yillaridan oʻlka yoshlari [[Turkiston]]da oʻqishlari va oʻzbek adiblari bilan muloqotda boʻlishlari sababli oʻzbek adabiyoti taʼsiri seziladi. 1980—90 yillar yangi uygʻonish davri deb ataddi. Bu davrda Taifjon Aliyev, Turgʻun Olmos, Zuhriddin Sobir, Abdurahim Oʻtkir kabi adiblar yetishib chiqdi. Oʻsha davrda xitoy adabiyoti taʼsiri kuchaydi. == Musiqasi == Oʻlka musiqasi [[uygʻurlar|uygʻur]], [[xitoylar|xitoy]], [[qozoqlar|qozoq]] va boshqa xalqlarning musiqa anʼanalaridan qaror toptan. Xitoyda nashr etilgan sanʼatshunoslikka oid asarlarda keltirilgan maʼlumotlarga koʻra, {{PAGENAME}} musiqasi bir necha ming yillik tarixga egadir. Mil. av. 2—1-asrlarda „28 nagʻma“, „Sariq laylak qushi sadosi“ kabi Sharqiy Turkiston musiqalari Xitoy poytaxtida ham ijro etilgan. [[Turfon]]da topilgan tosh bitiklarda ham bu oʻlkada yuksak musiqa sanʼati mavjudligi aks ettirilgan. Manbalarda, yozilishicha, 3—4-asrlarda Sharqiy Turkistonda katta ansambllar boʻlgan. Mas, budda olimi Kumrojuva (344—413) Xitoyga asir qilib olib ketilganda, u bilan birga 28 kishidan iborat ansambl ham boʻlgan. Su Jaf, Bagmantur kabi musiqachilar elga tanilgan. Oʻsha vaqtda musiqa sozlari xilma-xil boʻlib, ular [[rubob]], [[nay]], [[boʻlamon]], [[surnay]], dala nogʻorasi, yondoʻmbogʻ, jalla dopi, gʻungqo, yolgʻuzak, dap (doira), komonchalardan iborat boʻlgan. Keyinroq ular qatoriga [[dutor]], [[tambur]], [[gʻijjak]], [[sato]] va [[chang]] qoʻshilgan. Ularda turli cholgʻu yoʻllari, ayniqsa xalq va mumtoz raqs kuylari ijro etilmoqda. Uygʻur ananaviy musiqasi uzoq davrlar davomida qaror topgan shakllarni oʻz ichiga oladi: qadimgi parixon aytimlari („Perre ussuli“), dehqon koʻshiklari („Qosh“, „Suchi“, „Oma“ va boshqalar)dan tortib, mumtoz musiqa (muqom, sama va boshqa) janrlargacha. Vokal janrlardan koʻshiq, yalla, aytishuv kabi xalq koʻshiqchilik ijodiyogi shakllari, professional yoʻnalishdagi, turkum tarzida ijro etilayotgan sanam, naxshlar keng oʻrin olgan. 20-asrda Turdi oxun alnagʻma, Roʻzi tanbur, Husanjon Jomiy, Zikri Alpatto, Gʻiyosiddin Barot kabi musiqachilar tanilgan. {{PAGENAME}}da „Muqom jamiyati“ faoliyat koʻrsatmoqda. Uygʻur dostonchiligida ishqiylirik („Gʻarib va Sanam“, „Tohir va Zuhra“, „Layli va Majnun“), qahramonlik („Seit nochi“, „Abdurahmon xonxoʻja“), diniy („Sultoniy Jamjima“) asarlari muhim oʻrin tutadi. Uygʻur anʼanaviy musiqasida bir necha mahalliy uslub ajratiladi: ili, xoʻtan, kumulturfon, dolan va boshqalar. == Tasviriy sanʼati == Mil. 1—7-asrlarda oʻlkada budda dini keng yoyilishi natijasida budda ibodatxonalari devorlariga diniy rasmlar chizish va [[haykaltaroshlik]] sanʼati yuksaldi. Turfon, Kuchar yaqinidagi Qizil ming uylaridagi rasmlar shular jumlasidan. 7-asrda yashab oʻtgan musavvir Visa Irasangʻu [[buddizm]]ga oid devor rasmlarini chizib, yangi yoʻnalishga asos soldi. [[Islom dini]] kirib kelishi bilan bu yerda naqqoshlik va miniatyura rivojlana boshladi. Oʻsha davr rasmlarida tabiat manzaralari va hayvonot dunyosi aks ettirilgan. 20-asrda rassomlik sanʼatida xalq hayoti va yirik shaxslar portretlarini chizish rasm boʻldi. Bu sohada [[1935-yil]]da [[Qashqar]]da tugʻilgan Gʻozi Ahmadning asarlari alohida eʼtiborga loyiq. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == {{commonscat|Xinjiang}} * [http://russian.xjts.cn/ Синьцзянский информационный Интернет-центр] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20050706105838/http://russian.xjts.cn/ |date=2005-07-06 }} * И. Плескачевская. [http://www.vokrugsveta.ru/publishing/vs/archives/?item_id=2763 Китайский Туркестан] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071014174641/http://www.vokrugsveta.ru/publishing/vs/archives/?item_id=2763 |date=2007-10-14 }} * Александр Собянин. [http://www.chinadata.ru/sob_uygur.htm Уйгурский сепаратизм становится общей проблемой России и Китая] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080626070356/http://www.chinadata.ru/sob_uygur.htm |date=2008-06-26 }} * [http://karavan.asia «Караван Азия», полная информация о городе Урумчи и по провинции Синьцзян на форуме соотечественников] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190809151718/http://karavan.asia/ |date=2019-08-09 }} * [http://www.ctaj.elcat.kg/tolstyi/a/a029.htm П.Аптекарь ОТ ЖЕЛТОРОСИИ ДО ВОСТОЧНО-ТУРКЕСТАНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304141317/http://www.ctaj.elcat.kg/tolstyi/a/a029.htm |date=2016-03-04 }} * [http://www.ctaj.elcat.kg/tolstyi/c/c023.html Постановление Политбюро ЦК ВКП(б) № 5 от 15 апреля 1934 года «О Синьцзяне»] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170311172710/http://www.ctaj.elcat.kg/tolstyi/c/c023.html |date=2017-03-11 }} * [http://nvo.ng.ru/history/2006-06-30/5_pamir.html Танковый бросок на Памир. Из Подмосковья в Китай через Кант в Киргизии] * [https://web.archive.org/web/20160304135812/http://new.hist.asu.ru/biblio/zalk/178-186.pdf Роль белогвардейских военных подразделений в подавлении мусульманского восстания в Синьцзяне впервой половине 30х гг. ХХ в.] * [http://new.hist.asu.ru/biblio/V3/193-197.pdf Англосоветское соперничествов Синьцзяне в 1918—1928 гг.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20111026101907/http://new.hist.asu.ru/biblio/V3/193-197.pdf |date=2011-10-26 }} * [http://wolfschanze.narod.ru/sin.htm Специальная операция НКВД в Синьцзяне] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100228112009/http://wolfschanze.narod.ru/sin.htm |date=2010-02-28 }} * [http://www.china-unitrade.ru/kpp.html Список 15 КПП, через которые иностранец может попасть в Синьцзян] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090307222339/http://www.china-unitrade.ru/kpp.html |date=2009-03-07 }} * [http://www.wdl.org/ru/item/11385/ Общий атлас Синьцзяна] {{OʻzME}} [[Turkum:Sinszyan-Uygʻur muxtor rayoni]] [[Turkum:Uygʻurlar tarixi]] [[Turkum:Sinszyan tarixi]] 08i1q80p75m6nnz783lazbrsl35g10h Faysalobod 0 598420 5996886 5337589 2026-04-15T14:29:27Z Xasanov Doston 214147 5996886 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Faisalabad_Montage_2020.jpg|thumb]] '''Faysalobod''' (sobiq Layalpur) — [[Pokiston]]ning shimoliy sharqiy qismidagi shahar. Panjob viloyatida, Chinobod va Ravi daryolari oraligʻida. Aholisi 1,97 mln. kishi (1998). Transport yoʻllari chorrahasi. Paxtachilik rnining yirik savdo-sanoat markazi. Ip gazlama, tikuvchilik, oziq-ovqat (shakarqand, yogʻmoy), kimyo (mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish) sanoatlari, mashinasozlik (asosan, toʻqimachilik asbobuskunalari) va metallsozlik korxonalari, issiklik elektr styasi mavjud. Hunarmandchilikda qoʻlda gilam toʻqiladi, badiiy buyumlar (xususan, qimmatbaho toshlardan zargarlik buyumlari) tayyorlanadi. Shahar XIX asr oxirida bunyod etilgan. {{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> {{chala}} [[Turkum:Pokiston shaharlari]] emwz14yyjc6qlbv63y2dawy0tzct8i6 5996887 5996886 2026-04-15T14:30:34Z Xasanov Doston 214147 5996887 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Faisalabad_Montage_2020.jpg|thumb]] [[Fayl:Clocktower_Faisalabad,_Panorama.jpg|thumb]] '''Faysalobod''' (sobiq Layalpur) — [[Pokiston]]ning shimoliy sharqiy qismidagi shahar. Panjob viloyatida, Chinobod va Ravi daryolari oraligʻida. Aholisi 1,97 mln. kishi (1998). Transport yoʻllari chorrahasi. Paxtachilik rnining yirik savdo-sanoat markazi. Ip gazlama, tikuvchilik, oziq-ovqat (shakarqand, yogʻmoy), kimyo (mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish) sanoatlari, mashinasozlik (asosan, toʻqimachilik asbobuskunalari) va metallsozlik korxonalari, issiklik elektr styasi mavjud. Hunarmandchilikda qoʻlda gilam toʻqiladi, badiiy buyumlar (xususan, qimmatbaho toshlardan zargarlik buyumlari) tayyorlanadi. Shahar XIX asr oxirida bunyod etilgan. {{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> {{chala}} [[Turkum:Pokiston shaharlari]] ezglk69vtvz4fjhyeh5yq98j6ov2rlk 5996889 5996887 2026-04-15T14:32:39Z Xasanov Doston 214147 5996889 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Faisalabad_Montage_2020.jpg|thumb]] [[Fayl:Clocktower_Faisalabad,_Panorama.jpg|thumb]] {{Infobox settlement | name = Faysalobod | native_name = فیصل آباد | settlement_type = Shahar | image_skyline = Faisalabad Clock Tower.jpg | image_caption = Faysalobod markazi (Soat minorasi) | nickname = Pokistonning Manchesteri | map_caption = Faysalobodning Pokistondagi joylashuvi | pushpin_map = Pakistan | pushpin_label_position = right | coordinates = {{coord|31.4180|N|73.0790|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Mamlakat | subdivision_name = Pokiston | subdivision_type1 = Viloyat | subdivision_name1 = Panjob | established_title = Tashkil topgan | established_date = 1892 | population_total = 3200000 | population_as_of = 2023 | area_total_km2 = 1180 | elevation_m = 184 | timezone = PKT | utc_offset = +5 | postal_code = 38000 | area_code = 041 }} '''Faysalobod''' (sobiq Layalpur) — [[Pokiston]]ning shimoliy sharqiy qismidagi shahar. Panjob viloyatida, Chinobod va Ravi daryolari oraligʻida. Aholisi 1,97 mln. kishi (1998). Transport yoʻllari chorrahasi. Paxtachilik rnining yirik savdo-sanoat markazi. Ip gazlama, tikuvchilik, oziq-ovqat (shakarqand, yogʻmoy), kimyo (mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish) sanoatlari, mashinasozlik (asosan, toʻqimachilik asbobuskunalari) va metallsozlik korxonalari, issiklik elektr styasi mavjud. Hunarmandchilikda qoʻlda gilam toʻqiladi, badiiy buyumlar (xususan, qimmatbaho toshlardan zargarlik buyumlari) tayyorlanadi. Shahar XIX asr oxirida bunyod etilgan. {{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> {{chala}} [[Turkum:Pokiston shaharlari]] ejocn7r3pce8m7cgim14z97ne534y0o 5996890 5996889 2026-04-15T14:36:32Z Xasanov Doston 214147 5996890 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Faisalabad_Montage_2020.jpg|thumb]] [[Fayl:Clocktower_Faisalabad,_Panorama.jpg|thumb]] {{Infobox settlement | name = Faysalobod | native_name = فیصل آباد | settlement_type = Shahar | image_skyline = Faisalabad Clock Tower.jpg | image_caption = Faysalobod markazi (Soat minorasi) | nickname = Pokistonning Manchesteri | map_caption = Faysalobodning Pokistondagi joylashuvi | pushpin_map = Pakistan | pushpin_label_position = right | coordinates = {{coord|31.4180|N|73.0790|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Mamlakat | subdivision_name = Pokiston | subdivision_type1 = Viloyat | subdivision_name1 = Panjob | established_title = Tashkil topgan | established_date = 1892 | population_total = 3200000 | population_as_of = 2023 | area_total_km2 = 1180 | elevation_m = 184 | timezone = PKT | utc_offset = +5 | postal_code = 38000 | area_code = 041 }} '''Faysalobod''' (sobiq Layalpur) — [[Pokiston]]ning shimoliy sharqiy qismidagi shahar. Panjob viloyatida, Chinobod va Ravi daryolari oraligʻida. Aholisi 1,97 mln. kishi (1998). Transport yoʻllari chorrahasi. Paxtachilik rnining yirik savdo-sanoat markazi. Ip gazlama, tikuvchilik, oziq-ovqat (shakarqand, yogʻmoy), kimyo (mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish) sanoatlari, mashinasozlik (asosan, toʻqimachilik asbobuskunalari) va metallsozlik korxonalari, issiklik elektr styasi mavjud. Hunarmandchilikda qoʻlda gilam toʻqiladi, badiiy buyumlar (xususan, qimmatbaho toshlardan zargarlik buyumlari) tayyorlanadi. Shahar XIX asr oxirida bunyod etilgan. Quyida siz Vikipediyaga qo‘yishingiz mumkin bo‘lgan Faysalobod shahri haqida to‘liq matnli maqola (bo‘limlar bilan) tayyor variantini beraman. --- ==Faysalobod== Tarix Faysalobod shahri XIX asr oxirida, 1892-yilda Britaniya Hindistoni davrida tashkil etilgan. Dastlab shahar “Lyallpur” deb atalgan bo‘lib, u Panjob viloyatidagi sug‘orish tizimlari rivojlanishi bilan tez o‘sib bordi. Mustaqillikdan keyin, 1977-yilda shahar Saudiya Arabistoni qiroli Faysal sharafiga Faysalobod deb nomlandi. Shahar tez sanoatlashgan markazga aylanishi uning iqtisodiy ahamiyatini oshirdi. ==Geografiya== Faysalobod Pokistonning Panjob viloyatida joylashgan bo‘lib, markaziy tekislik hududiga kiradi. Iqlimi issiq va quruq subtropik bo‘lib, yozda harorat juda yuqori bo‘ladi, qishda esa nisbatan yumshoq. Shahar Chenab va Ravi daryolari oralig‘idagi unumdor yerlar yaqinida joylashganligi sababli qishloq xo‘jaligi uchun qulay hudud hisoblanadi. ==Aholi== Faysalobod Pokistonning eng yirik shaharlaridan biri bo‘lib, aholisi 3 milliondan ortiqni tashkil qiladi. Aholining asosiy qismi panjobiylar bo‘lib, urdu tili ham keng qo‘llaniladi. Shahar tez urbanizatsiya jarayonini boshdan kechirmoqda va migratsiya hisobiga aholisi muntazam o‘sib bormoqda. ==Iqtisodiyot== Faysalobod Pokistonning eng muhim sanoat markazlaridan biri hisoblanadi. Shahar “Pokistonning Manchesteri” deb ham ataladi, chunki bu yerda to‘qimachilik sanoati juda rivojlangan. Paxta yetishtirish va uni qayta ishlash asosiy iqtisodiy tarmoqlardan biridir. Bundan tashqari, kimyo, oziq-ovqat va mashinasozlik sanoati ham rivojlangan. ==Transport== Shahar yirik avtomobil va temir yo‘l tarmoqlari bilan bog‘langan. Faysalobod xalqaro aeroporti orqali ichki va xalqaro reyslar amalga oshiriladi. Transport tizimi shaharning sanoat va savdo faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi. ==Ta’lim== Faysalobodda bir nechta oliy ta’lim muassasalari mavjud. Ulardan eng mashhuri Government College University, Faisalabad hisoblanadi. Shuningdek, qishloq xo‘jaligi va muhandislik yo‘nalishida ixtisoslashgan universitetlar ham faoliyat yuritadi. {{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> {{chala}} [[Turkum:Pokiston shaharlari]] dp56ccfqztia3dtaqm1s1z1dyotbna4 5996891 5996890 2026-04-15T14:39:49Z Xasanov Doston 214147 5996891 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Faisalabad_Montage_2020.jpg|thumb]] [[Fayl:Clocktower_Faisalabad,_Panorama.jpg|thumb]] {{Infobox settlement | name = Faysalobod | native_name = فیصل آباد | settlement_type = Shahar | image_skyline = Faisalabad Clock Tower.jpg | image_caption = Faysalobod markazi (Soat minorasi) | nickname = Pokistonning Manchesteri | map_caption = Faysalobodning Pokistondagi joylashuvi | pushpin_map = Pakistan | pushpin_label_position = right | coordinates = {{coord|31.4180|N|73.0790|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Mamlakat | subdivision_name = Pokiston | subdivision_type1 = Viloyat | subdivision_name1 = Panjob | established_title = Tashkil topgan | established_date = 1892 | population_total = 3200000 | population_as_of = 2023 | area_total_km2 = 1180 | elevation_m = 184 | timezone = PKT | utc_offset = +5 | postal_code = 38000 | area_code = 041 }} '''Faysalobod''' (sobiq Layalpur) — [[Pokiston]]ning shimoliy sharqiy qismidagi shahar. Panjob viloyatida, Chinobod va Ravi daryolari oraligʻida. Aholisi 1,97 mln. kishi (1998). Transport yoʻllari chorrahasi. Paxtachilik rnining yirik savdo-sanoat markazi. Ip gazlama, tikuvchilik, oziq-ovqat (shakarqand, yogʻmoy), kimyo (mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish) sanoatlari, mashinasozlik (asosan, toʻqimachilik asbobuskunalari) va metallsozlik korxonalari, issiklik elektr styasi mavjud. Hunarmandchilikda qoʻlda gilam toʻqiladi, badiiy buyumlar (xususan, qimmatbaho toshlardan zargarlik buyumlari) tayyorlanadi. Shahar XIX asr oxirida bunyod etilgan. ==Tarix== Faysalobod shahri XIX asr oxirida, 1892-yilda Britaniya Hindistoni davrida tashkil etilgan. Dastlab shahar “Lyallpur” deb atalgan bo‘lib, u Panjob viloyatidagi sug‘orish tizimlari rivojlanishi bilan tez o‘sib bordi. Mustaqillikdan keyin, 1977-yilda shahar Saudiya Arabistoni qiroli Faysal sharafiga Faysalobod deb nomlandi. Shahar tez sanoatlashgan markazga aylanishi uning iqtisodiy ahamiyatini oshirdi. ==Geografiya== Faysalobod Pokistonning Panjob viloyatida joylashgan bo‘lib, markaziy tekislik hududiga kiradi. Iqlimi issiq va quruq subtropik bo‘lib, yozda harorat juda yuqori bo‘ladi, qishda esa nisbatan yumshoq. Shahar Chenab va Ravi daryolari oralig‘idagi unumdor yerlar yaqinida joylashganligi sababli qishloq xo‘jaligi uchun qulay hudud hisoblanadi. ==Aholi== Faysalobod Pokistonning eng yirik shaharlaridan biri bo‘lib, aholisi 3 milliondan ortiqni tashkil qiladi. Aholining asosiy qismi panjobiylar bo‘lib, urdu tili ham keng qo‘llaniladi. Shahar tez urbanizatsiya jarayonini boshdan kechirmoqda va migratsiya hisobiga aholisi muntazam o‘sib bormoqda. ==Iqtisodiyot== Faysalobod Pokistonning eng muhim sanoat markazlaridan biri hisoblanadi. Shahar “Pokistonning Manchesteri” deb ham ataladi, chunki bu yerda to‘qimachilik sanoati juda rivojlangan. Paxta yetishtirish va uni qayta ishlash asosiy iqtisodiy tarmoqlardan biridir. Bundan tashqari, kimyo, oziq-ovqat va mashinasozlik sanoati ham rivojlangan. ==Transport== Shahar yirik avtomobil va temir yo‘l tarmoqlari bilan bog‘langan. Faysalobod xalqaro aeroporti orqali ichki va xalqaro reyslar amalga oshiriladi. Transport tizimi shaharning sanoat va savdo faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi. ==Ta’lim== Faysalobodda bir nechta oliy ta’lim muassasalari mavjud. Ulardan eng mashhuri Government College University, Faisalabad hisoblanadi. Shuningdek, qishloq xo‘jaligi va muhandislik yo‘nalishida ixtisoslashgan universitetlar ham faoliyat yuritadi. --- ==Faysalobod== Tarix Faysalobod shahri XIX asr oxirida, 1892-yilda Britaniya Hindistoni davrida tashkil etilgan. Dastlab shahar “Lyallpur” deb atalgan bo‘lib, u Panjob viloyatidagi sug‘orish tizimlari rivojlanishi bilan tez o‘sib bordi. Mustaqillikdan keyin, 1977-yilda shahar Saudiya Arabistoni qiroli Faysal sharafiga Faysalobod deb nomlandi. Shahar tez sanoatlashgan markazga aylanishi uning iqtisodiy ahamiyatini oshirdi. ==Geografiya== Faysalobod Pokistonning Panjob viloyatida joylashgan bo‘lib, markaziy tekislik hududiga kiradi. Iqlimi issiq va quruq subtropik bo‘lib, yozda harorat juda yuqori bo‘ladi, qishda esa nisbatan yumshoq. Shahar Chenab va Ravi daryolari oralig‘idagi unumdor yerlar yaqinida joylashganligi sababli qishloq xo‘jaligi uchun qulay hudud hisoblanadi. ==Aholi== Faysalobod Pokistonning eng yirik shaharlaridan biri bo‘lib, aholisi 3 milliondan ortiqni tashkil qiladi. Aholining asosiy qismi panjobiylar bo‘lib, urdu tili ham keng qo‘llaniladi. Shahar tez urbanizatsiya jarayonini boshdan kechirmoqda va migratsiya hisobiga aholisi muntazam o‘sib bormoqda. ==Iqtisodiyot== Faysalobod Pokistonning eng muhim sanoat markazlaridan biri hisoblanadi. Shahar “Pokistonning Manchesteri” deb ham ataladi, chunki bu yerda to‘qimachilik sanoati juda rivojlangan. Paxta yetishtirish va uni qayta ishlash asosiy iqtisodiy tarmoqlardan biridir. Bundan tashqari, kimyo, oziq-ovqat va mashinasozlik sanoati ham rivojlangan. ==Transport== Shahar yirik avtomobil va temir yo‘l tarmoqlari bilan bog‘langan. Faysalobod xalqaro aeroporti orqali ichki va xalqaro reyslar amalga oshiriladi. Transport tizimi shaharning sanoat va savdo faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi. ==Ta’lim== Faysalobodda bir nechta oliy ta’lim muassasalari mavjud. Ulardan eng mashhuri Government College University, Faisalabad hisoblanadi. Shuningdek, qishloq xo‘jaligi va muhandislik yo‘nalishida ixtisoslashgan universitetlar ham faoliyat yuritadi. {{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> {{chala}} [[Turkum:Pokiston shaharlari]] 4gd1kuh4c8rpiu86gafmkzn23xo04xp 5996892 5996891 2026-04-15T14:40:46Z Xasanov Doston 214147 /* Ta’lim */ 5996892 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Faisalabad_Montage_2020.jpg|thumb]] [[Fayl:Clocktower_Faisalabad,_Panorama.jpg|thumb]] {{Infobox settlement | name = Faysalobod | native_name = فیصل آباد | settlement_type = Shahar | image_skyline = Faisalabad Clock Tower.jpg | image_caption = Faysalobod markazi (Soat minorasi) | nickname = Pokistonning Manchesteri | map_caption = Faysalobodning Pokistondagi joylashuvi | pushpin_map = Pakistan | pushpin_label_position = right | coordinates = {{coord|31.4180|N|73.0790|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Mamlakat | subdivision_name = Pokiston | subdivision_type1 = Viloyat | subdivision_name1 = Panjob | established_title = Tashkil topgan | established_date = 1892 | population_total = 3200000 | population_as_of = 2023 | area_total_km2 = 1180 | elevation_m = 184 | timezone = PKT | utc_offset = +5 | postal_code = 38000 | area_code = 041 }} '''Faysalobod''' (sobiq Layalpur) — [[Pokiston]]ning shimoliy sharqiy qismidagi shahar. Panjob viloyatida, Chinobod va Ravi daryolari oraligʻida. Aholisi 1,97 mln. kishi (1998). Transport yoʻllari chorrahasi. Paxtachilik rnining yirik savdo-sanoat markazi. Ip gazlama, tikuvchilik, oziq-ovqat (shakarqand, yogʻmoy), kimyo (mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish) sanoatlari, mashinasozlik (asosan, toʻqimachilik asbobuskunalari) va metallsozlik korxonalari, issiklik elektr styasi mavjud. Hunarmandchilikda qoʻlda gilam toʻqiladi, badiiy buyumlar (xususan, qimmatbaho toshlardan zargarlik buyumlari) tayyorlanadi. Shahar XIX asr oxirida bunyod etilgan. ==Tarix== Faysalobod shahri XIX asr oxirida, 1892-yilda Britaniya Hindistoni davrida tashkil etilgan. Dastlab shahar “Lyallpur” deb atalgan bo‘lib, u Panjob viloyatidagi sug‘orish tizimlari rivojlanishi bilan tez o‘sib bordi. Mustaqillikdan keyin, 1977-yilda shahar Saudiya Arabistoni qiroli Faysal sharafiga Faysalobod deb nomlandi. Shahar tez sanoatlashgan markazga aylanishi uning iqtisodiy ahamiyatini oshirdi. ==Geografiya== Faysalobod Pokistonning Panjob viloyatida joylashgan bo‘lib, markaziy tekislik hududiga kiradi. Iqlimi issiq va quruq subtropik bo‘lib, yozda harorat juda yuqori bo‘ladi, qishda esa nisbatan yumshoq. Shahar Chenab va Ravi daryolari oralig‘idagi unumdor yerlar yaqinida joylashganligi sababli qishloq xo‘jaligi uchun qulay hudud hisoblanadi. ==Aholi== Faysalobod Pokistonning eng yirik shaharlaridan biri bo‘lib, aholisi 3 milliondan ortiqni tashkil qiladi. Aholining asosiy qismi panjobiylar bo‘lib, urdu tili ham keng qo‘llaniladi. Shahar tez urbanizatsiya jarayonini boshdan kechirmoqda va migratsiya hisobiga aholisi muntazam o‘sib bormoqda. ==Iqtisodiyot== Faysalobod Pokistonning eng muhim sanoat markazlaridan biri hisoblanadi. Shahar “Pokistonning Manchesteri” deb ham ataladi, chunki bu yerda to‘qimachilik sanoati juda rivojlangan. Paxta yetishtirish va uni qayta ishlash asosiy iqtisodiy tarmoqlardan biridir. Bundan tashqari, kimyo, oziq-ovqat va mashinasozlik sanoati ham rivojlangan. ==Transport== Shahar yirik avtomobil va temir yo‘l tarmoqlari bilan bog‘langan. Faysalobod xalqaro aeroporti orqali ichki va xalqaro reyslar amalga oshiriladi. Transport tizimi shaharning sanoat va savdo faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi. ==Ta’lim== Faysalobodda bir nechta oliy ta’lim muassasalari mavjud. Ulardan eng mashhuri Government College University, Faisalabad hisoblanadi. Shuningdek, qishloq xo‘jaligi va muhandislik yo‘nalishida ixtisoslashgan universitetlar ham faoliyat yuritadi. == Manbalar == <references /> {{reflist}} * "Faisalabad". Encyclopaedia Britannica. https://www.britannica.com/place/Faisalabad * Pakistan Bureau of Statistics — Population Census Reports (2017, 2023 taxminiy yangilanishlar) * Government of Punjab (Pakistan) — Faisalabad District Profile * Imperial Gazetteer of India — Lyallpur (tarixiy ma’lumotlar) * World Gazetteer / Citypopulation.de — Faisalabad population statistics ==Faysalobod== Tarix Faysalobod shahri XIX asr oxirida, 1892-yilda Britaniya Hindistoni davrida tashkil etilgan. Dastlab shahar “Lyallpur” deb atalgan bo‘lib, u Panjob viloyatidagi sug‘orish tizimlari rivojlanishi bilan tez o‘sib bordi. Mustaqillikdan keyin, 1977-yilda shahar Saudiya Arabistoni qiroli Faysal sharafiga Faysalobod deb nomlandi. Shahar tez sanoatlashgan markazga aylanishi uning iqtisodiy ahamiyatini oshirdi. ==Geografiya== Faysalobod Pokistonning Panjob viloyatida joylashgan bo‘lib, markaziy tekislik hududiga kiradi. Iqlimi issiq va quruq subtropik bo‘lib, yozda harorat juda yuqori bo‘ladi, qishda esa nisbatan yumshoq. Shahar Chenab va Ravi daryolari oralig‘idagi unumdor yerlar yaqinida joylashganligi sababli qishloq xo‘jaligi uchun qulay hudud hisoblanadi. ==Aholi== Faysalobod Pokistonning eng yirik shaharlaridan biri bo‘lib, aholisi 3 milliondan ortiqni tashkil qiladi. Aholining asosiy qismi panjobiylar bo‘lib, urdu tili ham keng qo‘llaniladi. Shahar tez urbanizatsiya jarayonini boshdan kechirmoqda va migratsiya hisobiga aholisi muntazam o‘sib bormoqda. ==Iqtisodiyot== Faysalobod Pokistonning eng muhim sanoat markazlaridan biri hisoblanadi. Shahar “Pokistonning Manchesteri” deb ham ataladi, chunki bu yerda to‘qimachilik sanoati juda rivojlangan. Paxta yetishtirish va uni qayta ishlash asosiy iqtisodiy tarmoqlardan biridir. Bundan tashqari, kimyo, oziq-ovqat va mashinasozlik sanoati ham rivojlangan. ==Transport== Shahar yirik avtomobil va temir yo‘l tarmoqlari bilan bog‘langan. Faysalobod xalqaro aeroporti orqali ichki va xalqaro reyslar amalga oshiriladi. Transport tizimi shaharning sanoat va savdo faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi. ==Ta’lim== Faysalobodda bir nechta oliy ta’lim muassasalari mavjud. Ulardan eng mashhuri Government College University, Faisalabad hisoblanadi. Shuningdek, qishloq xo‘jaligi va muhandislik yo‘nalishida ixtisoslashgan universitetlar ham faoliyat yuritadi. {{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> {{chala}} [[Turkum:Pokiston shaharlari]] 6nl7a93fy3gcngpylw7xhmvln8jgqu6 Chalqartengiz 0 606306 5996895 1956998 2026-04-15T14:59:49Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Qozogʻiston geografiyasi]] olib tashlandi; [[Turkum:Qozogʻiston koʻllari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996895 wikitext text/x-wiki '''Chalqartengiz''' - [[Qozogʻiston]] Respublikasi [[Oqtoʻba viloyati]]dagi [[shoʻrxoklar|shoʻrxok]]. [[Orol dengizi]]ning shim.sharqidagi [[botiq]]sa. Maydoni 1800&nbsp;km², uz. 74&nbsp;km, chuqurligi 3 m. [[Qirgʻoq|Kirgʻoq]]lari past, yotiq, [[qumloq]] jinslardan tuzilgan. Tubi tekis, balchiq bilan qoplangan. [[Bahor]]da Ch.ga [[Irgʻiz (daryo)|Irgʻiz]] va [[Toʻrgʻay (daryo)|Toʻrgʻay]] daryolari quyiladi va achchiqshoʻr [[koʻl]]ga aylanadi. {{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> [[Turkum:Qozogʻiston koʻllari]] {{Kz-geo-stub}} jv3mb4vwyp5x2jq4eqclhr4il8r5hco Turkiy til (eski oʻzbek tili) 0 614705 5996921 5995506 2026-04-15T17:44:17Z Xasanov Doston 214147 5996921 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Chagatai_Khanate_late_13th_century_locator_map.svg|thumb|chigʻatoy davlati va tili xaritasi]] {{Til bilgiqutisi |nomi=Eski oʻzbek tili<br /><small>Chigʻatoycha</small> |milliy nom=Čaġatāy / جغتای |mamlakatlar={{plainlist| *[[Chigʻatoy ulusi]] **[[Moʻgʻuliston (qadimgi davlat)|Moʻgʻuliston]] *[[Temuriylar imperiyasi|Temuriylar]] *[[Boburiylar davlati|Boburiylar]]}} |mintaqalar=[[Markaziy Osiyo]] |holati= |til oilasi=[[Oltoy tillari|Oltoy tillari oilasi]] (bahsli) : [[Turkiy tillar]] :: [[Qarluq tillari]] ::: [[Qarluq-xorazmiy tillari]] |yozuv=[[eski oʻzbek yozuvi]] va [[Arab alifbosi|arab-fors alifbosi]] |til_kodlari=Til kodlari |iso1=chag 781 |iso2=chg |iso3=chg |glotto = chag1247 }} '''Turkiy til (eski oʻzbek tili,''' '''Chigʻatoy tili''' yoki '''Sharqiy turkiycha<ref name="page6">{{cite encyclopedia|publisher=Indiana University Publications|encyclopedia=Uralic and Altaic Series|editor=Thomas A. Sebeok|volume=60|section=Chagatay Manual|author=János Eckmann|page=6|year=1966}}</ref>''', ''Chigʻatoy turkiychasi''<ref name="page4">{{cite encyclopedia|publisher=Indiana University Publications|encyclopedia=Uralic and Altaic Series|editor=Thomas A. Sebeok|volume=60|section=Chagatay Manual|author=János Eckmann|page=4|year=1966}}</ref> ''Türkiy til'''''<ref name="Bergne2007">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=oioBAwAAQBAJ&q=Chagatai+%22Old+Uzbek%22+official&pg=PA137|title=Birth of Tajikistan: National Identity and the Origins of the Republic|author=Paul Bergne|date=29 June 2007|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-0-85771-091-8|pages=24, 137}}</ref>''')  – [[turkiy tillar]]ning [[Oʻzbek tilining qarluq-chigil shevasi|qarluq guruhiga]] mansub tillardan biri; mahalliy turkiy lahjalar negizida oʻzidan oldingi davrlar (masalan, [[Qoraxoniylar]] – 11-12-asrlar; [[Oltin Oʻrda]] – 13-14-asrlar)ning adabiy-lisoniy anʼanalari taʼsiri ostida shakllangan va 14-asr 2-yarmidan 19-asr oxirlarigacha mavjud boʻlgan yozma kitobiy til. Ushbu til mintaqaning rasmiy adabiy tili hisoblangan, shuning uchun bu tilni "Turkiy til" deb atash maqsadga muvofiq, isbot uchun Alisher Navoiy va Bobur adabiy tilni "turkiy til" deyishgan. „Chigʻatoy tili“ iborasi keyingi davrlarda, aniqrog‘i sovetlar davrida ishlatilgan. == Tarixi == Oʻzbek tili tarixini davrlashtirish va bunda Turkiy til(eski o‘zbek tili)ning oʻrni va qaysi davr (yillar)ni qamrab olishi haqida yagona fikr mavjud emas. [[Oʻzbek tili]] tarixini davrlashtirish boʻyicha rus olimlaridan [[Sergey Malov|S.Ye. Malov]], [[Platon Melioranskiy|P. M. Melioranskiy]], [[Aleksandr Samoylovich|A. N. Samoylovich]], [[Aleksandr Borovkov|A. K. Borovkov]], [[Aleksandr Shcherbak|A. M. Shcherbak]], venger olimi Ya. Ekman, oʻzbek olimlaridan O. Usmonov, [[Gʻanijon Abdurahmonov|Gʻ. Abdurahmonov]], U.Tursunov bilan B. Oʻrinboyev, A. Muxtorov bilan U. Sanaqulov va boshqalarning tadqiqotlari mavjud (ularning baʼzilarida „Eski oʻzbek tili“ termini oʻrnida „Turkiy“, „Chigʻatoy tili“, „Oʻrta Osiyo turkiy adabiy tili“ terminlari qoʻllangan). [[Fayl:Chagatai Khanate late 13th century locator map.svg|thumb|[[XIII asr]] oxirlarida [[Chigʻatoy ulusi]] chegarasi. ]] Eski oʻzbek tili atamasi XX asrning 20chi yillaridan qoʻllanishi boshlangan atama hisoblanadi. Ushbu atamaning yuzaga kelishi bu yagona Turkiston gʻoyasini yoʻqotish va Oʻrta Osiyoda milliy davlatlarning tashkil etilishi bilan bogʻliqdir. Eski oʻzbek tili [[Qadimgi turkiy tillar|qadimgi turkiy til]]ning bevosita davomi va hozirgi [[oʻzbek tili]]ning asosi hisoblanadi. Ayrim ilmiy manbalarda „chigʻatoy tili“ deb ham ataladi, ammo eski oʻzbek tilining [[Chigʻatoy]]ga, [[moʻgʻullar]]ga hech qanday aloqasi yoʻq, buning ustiga oʻsha davr yozuvchi va shoirlari oʻz tillarini [[turkiy]] (til) deb nomlaganlar. [[Qarluq]], [[Oʻgʻuzlar|oʻgʻuz]], [[Qipchoqlar|qipchoq]] guruhlariga mansub turkiy tillar oʻrtasidagi mintaqaviy variantlashuv (oʻzgarishlar) va jadal, samarali aloqamunosabatlar tufayli kelib chiqqan turli [[lahja]]viy shakllarni oʻz ichiga olgan eski oʻzbek tili umumlahjaviy (barcha lahjalar uchun umumiy) xususiyatga ega boʻladi. Bu xususiyat koʻplab [[Arab tili|arabcha]], [[Fors tili|forscha]] oʻzlashmalar, shuningdek, [[Arab yozuvi|arab grafikasi]]ning qoʻllanishi oqibatida yanada chuqurlashadi, murakkablashadi. Buning natijasida eski oʻzbek tilidagi asarlar [[Bosfor]]dan [[Oltoy]] va [[Hindiston]]gacha choʻzilgan hududda yashovchi turkiyzabon xalqlar tomonidan keng oʻqiladigan boʻlgan. Shuni aytish kerakki, arabcha, forscha soʻz va iboralarning koʻplab qoʻllanishi va uslubiy vositalar sababli kitobiy til jonli tildan jiddiy farq qilgan. Yozma adabiyotning kam tarqalgani tufayli lahja xususiyatlari saqlanib qolgan. Bunday xususiyatlar adabiy asarlarda ham maʼlum darajada oʻz aksini topgan. [[Fargʻona]] va [[Movarounnahr]]da yozilgan adabiy asarlar tili bilan [[Xorazm]]da yozilgan adabiy asarlar tili oʻrtasida maʼlum lahjaviy farqlar sezilib turgan. Hozirgi [[Oʻzbek tili|oʻzbek]] va [[Uygʻur tili|uygʻur]] tillari eski oʻzbek tilining „keyingi shakli“ hisoblanadi yoxud chagʻatoyning<ref>The Turkic languages. Edited by Lars Johanson and Eva A. Csato. London and New York: Routledge,2006,p.357, 379</ref> bevosita davomi, shuning uchun uni baʼzan „eski oʻzbek tili“ deb ham atashadi. Eski oʻzbek tili badiiy ekspressivligi va terminologik jihatdan boyligi bilan ajralib turadi. Sheʼr va nasr janrlariga [[din]]iy, [[Falsafa|falsafiy]] va [[Didaktika|didaktik]], [[ilm]]iy, [[huquq]]iy, rasmiy, epistolyar adabiyot uslublari kiradi. Eski oʻzbek tilining ilk shakllanish davrida (13—14-asrlar) bu narsa yaqqol koʻrinar edi, keyinchalik esa bunday lahjaviy xususiyatlar aralashib ketadi. Masalan, [[Xorazmiy]]ning „[[Muhabbatnoma]]“ va Said Ahmadning „Taashshuqnoma“ asarlarida [[Oʻzbek tilining Xorazm shevasi|oʻgʻuz lahjasi]] xususiyatlari, Qutbning „Xusrav va Shirin“ asarida [[Oʻzbek tilining qipchoq shevalari|qipchoq]] lahjasi xususiyati oʻz aksini topgan boʻlsa, 16-asrga oid „[[Boburnoma]]“da [[Oʻzbek tilining qarluq-chigil shevasi|qarluq]], oʻgʻuz va qipchoq lahjalarining xususiyatlari aralash hodda qoʻllangan. Shu tariqa lahja xususiyatlari astasekin yoʻqola borib, 15—16-asrlarda yagona, umumiy adabiy til xususiyatlari asosiy oʻrinni egallaydi. Eski oʻzbek adabiy tili ancha keng hududga yoyilib, uning barqarorlashgan meʼyorlari asosida [[yozuvchi]] va [[shoir]]lar 19-asr oxiri – 20-asr boshlarigacha ijod qilib keldilar. Eski oʻzbek tili [[Alisher Navoiy]] davrida, uning asarlarida oʻz rivojining eng yuqori pogʻonasiga koʻtarildi. Shoir oʻzining oʻnlab [[nazm]]iy va [[nasr]]iy asarlari bilan bu tilni kamolotga yetkazdi, uni davlat tili darajasiga olib chiqishga harakat qildi. U nafaqat oʻsha va keyingi davrlar oʻzbek adabiy tilining asoschisi, rivojlantiruvchisi, balki tadqiqotchisi hamdir. Navoiy oʻzining „[[Muhokamat ul-lugʻatayn]]“ asarida eski oʻzbek tili (turkiy)ni fors tiliga qiyoslash asosida uning [[Fonetika|fonetik]], [[Leksika|leksik]] va [[Grammatika|grammatik]] sohalarda rivojlangan til ekanligini nazariy jihatdan asoslab, koʻrsatib beradi. Boburning nasriy asari „Boburnoma“ Navoiyning nasriy asarlaridan tilining ancha soddaligi, jonli tilga yaqinligi bilan hatto hozirgi zamon oʻquvchisiga ham tushunarlidir. Alisher Navoiydan keyin yaratilgan nasriy asarlar va ayrim dostonlarda Eski oʻzbek tilining anʼanaviy meʼyorlaridan bir oz uzoqlashish, uni xalq tiliga yaqinlashtirish tamoyili kuzatiladi. Koʻplab sheʼriy asarlarda, [[gʻazal]]larda esa eski oʻzbek adabiy tili anʼanalari davom etadi. XV asr oxiridan boshlab eski oʻzbek tilida eski uygʻur qoraxoniy adabiy anʼanalaridan uzoqlashish va zamonaviy oʻzbeklarning ajdodlari tili bilan yaqinlashish tendensiyasi kuzatildi. Bu vaqtga kelib, hozirgi oʻzbek tiliga oʻtish xususiyatlari adabiy tilning grammatik tizimida aks etdi. 19-asrning 2-yarmiga kelib nasriy asarlargina emas, nazmiy asarlar ham jonli tilga yaqinlashadi. [[Muqimiy]], [[Furqat]], [[Zavqiy]] va boshqalar shoirlarning asarlari ana shular jumlasidandir. Ayni shu davr, yaʼni 19-asr oxiri – 20-asr boshlari eski oʻzbek adabiy tilidan hozirgi oʻzbek adabiy tiliga oʻtish bosqichi hisoblanadi. Bu til [[SSSR]] davrida standart oʻzbek tili bilan almashtirilgunga qadar adabiy til sifatida ishlatilgan. Masalan, 1922-yilda [[Toshkent]]da eski oʻzbek tilida [[Jadidchilik|jadidlar]]ning „Haqiqat“ jurnali nashr etilgan<ref>{{Статья|автор=Бабаджанов Б. М., Коматцу Х.|заглавие=Журнал «Haqīqat» как зеркало религиозного аспекта в идеологии джадидов|ссылка=http://www.l.u-tokyo.ac.jp/tokyo-ias/nihu/publications/cers01/cers01_fulltext.pdf|язык=русский|издание=TIAS Central Eurasian Research Series|тип=|год=2007|месяц=|число=|том=|номер=1|страницы=|isbn=978-4-904039-02-1|issn=}}</ref>. == Alifbosi == Eski oʻzbek tili alifbosi arab-fors alifbosiga asoslangan boʻlib, ''Kona Yëziq'' (eski yozuv) deb atalgan. {| class="wikitable" |- ! Alohida shakli ! Oxirida ! Oʻrtasida ! Boshida ! Nomi ! Harfning hozirgi koʻrinshi |- align="center" | <font size="5">ﺍ</font>|| colspan="2" |<font size="5">ﺎ</font> |<font size="5">ﺍ</font> | alif || ', a, i, u |- align="center" | <font size="5">ﺀ</font>||colspan="3"|— | hamza || o, a |- align="center" | <font size="5">ﺏ</font>||<font size="5">ﺐ</font>||<font size="5">ﺒ</font>||<font size="5">ﺑ</font> | be || b |- align="center" |<font size="5">ﭖ</font>||<font size="5">ﭗ</font>||<font size="5">ﭙ</font>||<font size="5">ﭘ</font> | pe || p |- align="center" |<font size="5">ﺕ</font>||<font size="5">ﺖ</font>||<font size="5">ﺘ</font>||<font size="5">ﺗ</font> | te || t |- align="center" |<font size="5">ﺙ</font>||<font size="5">ﺚ</font>||<font size="5">ﺜ</font>||<font size="5">ﺛ</font> | se || s |- align="center" |<font size="5">ﺝ</font>||<font size="5">ﺞ</font>||<font size="5">ﺠ</font>||<font size="5">ﺟ</font> | jim || j |- align="center" |<font size="5">ﭺ</font>||<font size="5">ﭻ</font>||<font size="5">ﭽ</font>||<font size="5">ﭼ</font> | chim || ch |- align="center" |<font size="5">ﺡ</font>||<font size="5">ﺢ</font>||<font size="5">ﺤ</font>||<font size="5">ﺣ</font> | hoy-i hutti || h |- align="center" |<font size="5">ﺥ</font>||<font size="5">ﺦ</font>||<font size="5">ﺨ</font>||<font size="5">ﺧ</font> | xe || x |- align="center" |<font size="5">ﺩ</font>|| colspan="2" |<font size="5">ﺪ</font> |<font size="5">ﺩ</font> | dol || d |- align="center" |<font size="5">ﺫ</font>|| colspan="2" |<font size="5">ﺬ</font> |<font size="5">ﺫ</font> | zol || z |- align="center" |<font size="5">ﺭ</font>|| colspan="2" |<font size="5">ﺮ</font> |<font size="5">ﺭ</font> | re || r |- align="center" |<font size="5">ﺯ</font>|| colspan="2" |<font size="5">ﺰ</font> |<font size="5">ﺯ</font> | ze || z |- align="center" |<font size="5">ﮊ</font>|| colspan="2" |<font size="5">ﮋ</font> |<font size="5">ﮊ</font> | je (zhe) || j |- align="center" |<font size="5">ﺱ</font>||<font size="5">ﺲ</font>||<font size="5">ﺴ</font>||<font size="5">ﺳ</font> | sin || s |- align="center" |<font size="5">ﺵ</font>||<font size="5">ﺶ</font>||<font size="5">ﺸ</font>||<font size="5">ﺷ</font> | shin || sh |- align="center" |<font size="5">ﺹ</font>||<font size="5">ﺺ</font>||<font size="5">ﺼ</font>||<font size="5">ﺻ</font> | sod || s |- align="center" |<font size="5">ﺽ</font>||<font size="5">ﺾ</font>||<font size="5">ﻀ</font>||<font size="5">ﺿ</font> | dod || z |- align="center" |<font size="5">ﻁ</font>||<font size="5">ﻂ</font>||<font size="5">ﻄ</font>||<font size="5">ﻃ</font> | to (itqi) || t |- align="center" |<font size="5">ﻅ</font>||<font size="5">ﻆ</font>||<font size="5">ﻈ</font>||<font size="5">ﻇ</font> | zo (izgʻi) || z |- align="center" |<font size="5">ﻉ</font>||<font size="5">ﻊ</font>||<font size="5">ﻌ</font>||<font size="5">ﻋ</font> | ayn || ' |- align="center" |<font size="5">ﻍ</font>||<font size="5">ﻎ</font>||<font size="5">ﻐ</font>||<font size="5">ﻏ</font> | gʻayn || gʻ |- align="center" |<font size="5">ﻑ</font>||<font size="5">ﻒ</font>||<font size="5">ﻔ</font>||<font size="5">ﻓ</font> | fe || f |- align="center" |<font size="5">ﻕ</font>||<font size="5">ﻖ</font>||<font size="5">ﻘ</font>||<font size="5">ﻗ</font> | qof || q |- align="center" |<font size="5">ک</font>||<font size="5">ک</font>||<font size="5">ﻜ</font>||<font size="5">ﻛ</font> | kof || k |- align="center" |<font size="5">ﮒ</font>||<font size="5">ﮓ</font>||<font size="5">ﮕ</font>||<font size="5">ﮔ</font> | gof | g |- align="center" |<font size="5">نگ</font>||<font size="5"> ـنگ</font>||<font size="5">ـنگـ</font>||<font size="5"> نگـ</font> | nungof || ng |- align="center" |<font size="5">ﻝ</font>||<font size="5">ﻞ</font>||<font size="5">ﻠ</font>||<font size="5">ﻟ</font> | lam || l |- align="center" |<font size="5">ﻡ</font>||<font size="5">ﻢ</font>||<font size="5">ﻤ</font>||<font size="5">ﻣ</font> | mim || m |- align="center" |<font size="5">ﻥ</font>||<font size="5">ﻦ</font>||<font size="5">ﻨ</font>||<font size="5">ﻧ</font> | nun || n |- align="center" |<font size="5">ﻭ</font>|| colspan="2" |<font size="5">ﻮ</font> |<font size="5">ﻭ</font> | vav || v, oʻ, u |- align="center" |<font size="5">ﻩ</font>||<font size="5">ﻪ</font>||<font size="5">ﻬ</font>||<font size="5">ﻫ</font> | hoy-i havvaz || h, a |- align="center" |<font size="5">ﻯ</font>||<font size="5">ﻰ</font>||<font size="5">ﻴ</font>||<font size="5">ﻳ</font> | yo || y, e, i |} === Unlilar === {| class="wikitable" style="text-align:center" !Holda !Oxirida !Oʻrtasida !Boshida !hozirgi koʻrinshi !Harfning nomi |- | style="font-size:150%" |'''''ا''''' |'''''ـٰا''''' |'''''ـٰاـ''''' |'''''آٰ''''' |'''O''' |Alif |} Qaysi soʻz bor boʻlishidan qatʼi nazar, O unlisi doimo alif bilan yoziladi. Soʻz boshida baʼzan „عٰا“ ketma-ketligi boʻlishi mumkin, bu ham O tovushini hosil qiladi, lekin bu juda kam uchraydi va faqat arabcha soʻzlarda mumkin. {| class="wikitable" style="text-align:center" ! !Holda !Oxirida !Oʻrtasida !Boshida !hozirgi koʻrinshi !Harfning nomi |- |Agar turkiy tildan boʻlgan feʼl |'''''ا''''' |'''''ـا''''' | rowspan="2" |'''''ـا''''' | rowspan="2" |'''''آ''''' | rowspan="3" |'''A''' |Alif |- |Turkiy tillardan olingan soʻzlar | rowspan="2" style="font-size:150%" |'''''ه''''' | rowspan="2" |'''''ـه''''' |Alif + hoyi Havvaz |- |Fors va arab tilidan kelib chiqqan soʻzlar |'''''ـَ''''' |'''''اَ''''' |Zabar |} Fors va arab soʻzlarida „A“ tovushi zabar bilan ifodalanadi. Zabar baʼzi turkiy soʻzlardagi „A“ harfini ifodalash uchun ham qoʻllanadi, lekin bu odatda ikkinchi boʻgʻin bilan chegaralanadi va faqat boshqa shevalarda tarixan yumshoq unlilarga ega boʻlgan va unlilar uygʻunligini saqlab qolgan turkiy soʻzlarda uchraydi. „A“ harfi bilan tugagan turkiy kelib chiqishi feʼl va feʼl qoʻshimchalari oxirida „Hoyi Havvaz“ harfi oʻrniga Alif qoʻllanib yoziladi. Oʻzbek tilining oʻzi unlilar uygʻunligini yoʻqotgan boʻlsa-da, bu alifbo orqali eski oʻzbek tilida saqlanib qolgan. „Orqaga“ unli uygʻunligi soʻzlarida „A“ ni ifodalash uchun Alif harfi ishlatiladi. Tarixan „old“ unli uygʻunligi boʻlgan soʻzlarda „Aʼ“ ifodasi uchun Zabar harfi ishlatiladi. Bu muhim, chunki uygʻur tilida bu farq yanada mustahkamroq va Alif ham, Zabar ham barcha vaziyatlarda turli xil tovushlarni chiqaradi, bu emas. Oʻzbek tiliga oʻxshab aralash. Shuning uchun ham eski oʻzbek tilida „A“ harfini ikki xil tarzda yozish tillararo uygʻunlik uchun muhim edi. {| class="wikitable" style="text-align:center" !Holda !Oxirida !Oʻrtasida !Boshida !hozirgi koʻrinshi |- | style="font-size:150%" |'''''ے''''' |'''''ـے''''' |'''''ـېـ''''' |'''''اېـ''''' |'''E''' |} Bu faqat fors va turkiy soʻzlarning birinchi boʻgʻinida uchraydi. Arab tilida bu mavjud emas. Tarixan bu xat „ای“ harfidan farqli ravishda yozilmagan, ammo oʻquvchiga sodda boʻlishi uchun zamonaviy formatda berilgan. {| class="wikitable" style="text-align:center" ! !Holda !Oxirida !Oʻrtasida !Boshida !hozirgi koʻrinshi !Harfning nomi |- |normal holatlar | style="font-size:150%" |'''''ی''''' |'''''ـی''''' |'''''ـیـ''''' | rowspan="2" |'''''ایـ''''' | rowspan="2" |I |Yo |- |Juda kam uchraydigan ikkinchi boʻgʻinli turkiy soʻzlar | colspan="3" |'''''ـِو''''' |Zer+Vov |} Bu har qanday va barcha boʻgʻinlarda uchraydigan oddiy unli. Baʼzan ikkinchi boʻgʻinda „i“ harfi ketma-ketligi „i“ni ifodalash uchun ishlatiladi. Bu faqat turkiy soʻzlarda boʻlib, juda kam hollarda uchraydi. Bunga misol qilib „Xotun خٰاتِون“, „oʻrik اۄرِوک“ „Boyin بۄیِون“, „Yomgʻir یٰامغِور“ va „Oltin آٰلتِون“ kabi soʻzlarni keltirish mumkin. Bu muhim oʻzgarishning saqlanishiga sabab, uygʻur tilida ikkinchi boʻgʻinda kelgan bu „vov“ harfi aslida oʻz talaffuzini saqlab qolganligi, uygʻur tilidagi bu soʻzlarning „Xotun“, „oruk“, „Boʻyun“, "„ talaffuz qilinishidir. Yomgʻur“ va „Oltun“. Eski oʻzbek yozuvi turkiy tillarni oʻzaro tushunishni birinchi oʻringa qoʻyish uchun uygʻunlashtirishga yordam berganining yana bir usuli bu. {| class="wikitable" style="text-align:center" !Holda !Oxirida !Oʻrtasida !Boshida !hozirgi koʻrinshi |- | style="font-size:150%" |'''''ۄ''''' |'''''ـۄ''''' |'''''ـۄـ''''' |'''''اۄ''''' |'''O'''' |} Bu maxsus eslatmalarsiz oddiy xat. U faqat fors va turkiy soʻzlarning birinchi boʻgʻinida uchraydi. Arabcha soʻzlarda uchramaydi. Tarixiy yozuvda bu harf „او“ dan farqlanmaydi. Ushbu sahifada uni zamonaviy tamoyillarga koʻra farqlash uchun maxsus xat berilgan. {| class="wikitable" style="text-align:center" !Holda !Oxirida !Oʻrtasida !Boshida !hozirgi koʻrinshi !Harfning nomi |- | style="font-size:150%" |'''''و''''' |'''''ـو''''' |'''''ـوـ''''' |'''''او''''' |'''''U''''' |Vov |} Bu oddiy xat boʻlib, qanday koʻrinsa ham yoziladi. U har qanday boʻgʻinda mavjud boʻlishi mumkin. ==== Faqat arab va fors tillariga xos unlilar. ==== Quyidagilar arab va fors tillariga xos boʻlib, afsuski, ularning joylashuvi yodga olinishi kerak. {| class="wikitable" style="text-align:center" ! !Holda !Oxirida !Oʻrtasida !Boshida !hozirgi koʻrinshi !Harfning nomi |- |Bu arab va fors tillarida tarixiy qisqa unli. uning joylashuvi yodga olinishi kerak. | style="font-size:150%" | |'''''ـِه''''' |'''''ـِ''''' |'''''اِ''''' |'''''I''''' |Zer |- |Bu arab va fors tillarida tarixiy qisqa unli. uning joylashuvi yodga olinishi kerak. Yakuniy shaklga ega emas | colspan="2" | |'''''ـُ''''' |'''''اُ''''' |'''''U''''' |Pish |- |Agar arabcha qoʻshimcha soʻz „an“ bilan tugasa, „lutfan لُطفاً“ yoki „zotan ذاتاً“ kabi bu harf bilan yoziladi. |'''''اً''''' |'''''ـاً''''' | colspan="2" | |'''''-an''''' |Tanvin |} === Undosh tovushlar === Hozirgi oʻzbek tilida „ژ“ harfi ham, „ج“ harfi ham bir-biridan farq qiladigan tovushlarni hosil qiladi, lekin afsuski, bu zamonaviy alifboda koʻrsatilmagan. „ݣ“ harfi tarixan „نگ/نک“ ketma-ketligi bilan yozilgan, ammo bu etimologik jihatdan toʻgʻri emas. Bu harf ilk bor oʻrta asr turkiy adabiy davrida ixtiro qilingan boʻlib, turkiy soʻzlarga xos boʻlib, fors va arab tillarida uchramaydi. Eski òʻzbek tilining undoshlari juda fonetik va izchil. Oʻrgatish yoki yodlash kerak boʻlgan yagona undosh tovushlar bu arabchadir. Bu undosh tovushlar: ع، ح، ف، ث، ذ، ص، ض، ط، ظ. Arab tilidagi ildiz tizimini hisobga olsak, bu undoshlarni yodlash va joylashtirish qiyin emas. Agar siz bitta uch harfli ildizni bilsangiz, undosh tovushlarning barchasini bir oz boshqacha (lekin oʻxshash) maʼnoga ega boʻlgan kelajakdagi soʻzning ildizini bilish orqali bilishingiz mumkin. Zamonaviy Eronda arab tilini bilmaydigan maʼruzachilar haligacha oʻzlari koʻrmagan arabcha soʻzlarning toʻgʻri yozilishini bashorat qila oladilar, chunki ular oʻtmishda bir xil 3 undoshli oʻxshash soʻzga duch kelishgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Borovkov A. K., Alisher Navoi kak osnovopolojnik uzbekskogo literaturnogo yazika. – Sb.: „Alisher Navoi“, M-L., 1948; * Щcherbak A. M., Grammatika starouzbekskogo yazika, M-L., 1962; * Mutallibov S., Morfologiya va leksika tarixidan qisqacha ocherk, T., 1959; * Abdurahmonov Gʻ., Shukurov Sh., Oʻzbek tilining tarixiy grammatikasi, T., 1973; * Tursunov U., Oʻrinboev B., Oʻzbek adabiy tili tarixi, T., 1982; * Muxtorov A., Sanaqulov U., Oʻzbek adabiy tili tarixi, T., 1995. * [[OʻzME]], Abduvahob Madvaliyev, Ergash Umarov. == Havolalar == {{Turkiy tillar}} {{lang-stub}} [[Turkum:Chigʻatoy ulusi]] 3rq2apmnpmjuicp4v7srqmmu7m37uxc Qamishlibosh 0 625094 5996894 2279949 2026-04-15T14:56:42Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Qozogʻiston koʻllari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996894 wikitext text/x-wiki '''Qamishlibosh''', '''Qamislibas''' — [[Qozogʻiston Respublikasi]]ning [[Qiziloʻrda viloyati]]dagi koʻl. Maydoni 176&nbsp;km{{sup|2}}. Sirdaryo deltasiningʻ shimoliy qismida joylashtan. Sirdaryoda suv koʻpaygan vaqtlarda uning suvi Qamishliboshga oqib boradi. Maydoni va shoʻrligi oʻzgarib turadi. Sazan, leshch va vobla baliqlari ovlanadi. ==Manbalar== {{OʻzME}} [[Turkum:Qozogʻiston koʻllari]] loaoqu0jxp26hlvkgk4bk8kc3ecw3o6 Qashqar (shahar) 0 625906 5996928 5242977 2026-04-15T18:12:31Z Xasanov Doston 214147 5996928 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Kashgar_Old_City_(crop).jpg|thumb]] {{Maʼnolari|Qashqar (maʼnolari)}} '''Qashqar''' yoki '''Koshgʻar ('''''كاشغر''')''''' (Xitoy manbalarida Kashi, Kashiger) — [[Xitoy|XXR]]<nowiki/>ning gʻarbiy qismidagi shahar. [[Shinjon-Uygʻur muxtor rayoni]] ([[Sharqiy Turkiston]])da, Tarim vohasining shim.gʻarbida [[Qizilsuv (daryo)|Qizilsuv daryosi]] sohilida joylashgan. Mazkur toponim "qosh toshi (nefrit) koni" degan maʼnoni anglatadi. Aholisi 400 ming kishidan ziyod (2005). Q. qadimdan [[Buyuk Ipak yoʻli|Buyuk ipak yoʻli]]<nowiki/>dagi chorraha va yirik savdo markazi boʻlib kelgan. [[Movarounnahr]], [[Xitoy]], [[Hindiston]] kabi mamlakatlarga qatnovchi karvonlar Q. orqali oʻtgan. Q. koʻhna va yangi shahar qismlariga boʻlinadi. Meʼmoriy obidalari va turar joy binolari [[Toshkent]]<nowiki/>ning eski va yangi qismlariga oʻxshash. Shahar toʻgʻrisidagi dastlabki yozma maʼlumot miloddan avvalgi 2-1-asrlarga oid [[Xitoy]] manbalarida Suli (Suvlik, Sulek) nomi bilan uchraydi va oʻsha davrlarda 1500 oilaga ega xonlik poytaxti boʻlgan (bu davlat 7-asrning oʻrtalarigacha mavjud edi). "Suli" atamasi Q. chekkasidagi bir tumanning nomi sifatida hozirgacha saqlanib qolgan. Q. keyinroq [[hunlar]], [[kushonlar]], [[eftaliylar]] davlatlari, [[Turk xoqonligi]] (5—7-asrlar), [[Uygʻur xoqonligi]] (7—9-asrlar) tarkibiga kirgan. 10—12-asrlarda Q. [[Qoraxoniylar davlati|qoraxoniylar xoqonligi]] poytaxti boʻldi. Shu davrda shahar madaniy jihatdan yuksaldi. Q.da yirik olimlar, jumladan, [[Mahmud Qoshgʻariy]], [[Yusuf Xos Hojib]] va boshqalar faoliyat koʻrsatdi. Moʻgʻullar davrida ham Q. yirik madaniy markaz sifatida saqlandi. Moʻgʻul [[noib]]<nowiki/>i [[Masʼud Yalavoch]] davrida yirik kutubxonaga ega boʻlgan [[madrasa]] qurilgan. Keyinroq Q.ni [[Dugʻlat|dugʻlot]] amirlari boshqardi. Abu Bakr davrida (1480—1514) Tumin va [[Qizilsuv (daryo)|Qizilsuv daryo]]<nowiki/>lari oraligʻida yangi Q. shahri qurildi. [[Yorkent xonligi]] (1465—1759) va [[jungʻorlar]] hukmronligi davrida poytaxt Q.dan [[Yorkend]] shahriga koʻchirilgandan keyin ham Q.ning mavqeyi [[Sharqiy Turkiston]]<nowiki/>dagi eng yirik savdo va islom dini markazi sifatida saqlandi. Q.da [[Maxdumi Aʼzam]] (1461 — 1541) va uning [[qoraxoniylar]] avlodidan boʻlgan xotini Bibicha Koshgʻariydan tugʻilgan oʻgʻli Isoq Vali va uning avlodlari, jumladan, [[Ofoqxoʻja]] yashadi. 1755—1759-yillarda [[Xitoy]]<nowiki/>da tashkil topgan [[manjurlar]] xoqonligi (Sin) [[Sharqiy Turkiston]]<nowiki/>ni istilo qilganidan soʻng Q. mazkur oʻlkadagi ikkinchi darajali maʼmuriy markaz boʻlib qoldi. Q.da [[qoʻrgʻoshin]],[[rux]] va [[volfram]] rudalari, qimmatbaho toshlar qazib olinadi. Qishloq xoʻjaligi mashinalari, ximikatlar, teriga ishlov berish, toʻqimachilik mahsulotlari, [[zargarlik]] va [[miskarlik]] buyumlari, [[Gilam|gilamlar]], [[qurilish materiallari]], musiqa asboblari, pichoqlar ishlab chiqariladi. Q. qadimdan [[hunarmandchilik]] buyumlari bilan mashhur. Q. temir yoʻl orqali [[Xitoy|XXR]] ning barcha yirik shaharlari bilan bogʻlangan. Shaharda 1979-yilda qurilgan "Osiyo bozori" xalqaro savdoda muhim oʻrin tutmoqda. Ayni zamonda Q. yirik xalqaro turistik shaharga aylantirilgan. Shaharda Yusuf Xos Hojib maqbarasi, [[Ofoqxoʻja maqbarasi]] va madrasasi, Hayitgoh (Namozgoh) Jome masjidi va madrasasi mavjud. Shahar maydoniga [[Mao Zedong]]<nowiki/>ning balandligi qariyb 40 m.li haykali oʻrnatilgan. Shahar yaqinida [[Koshgʻariy yodgorlik majmui|Mahmud Qoshgʻariy]] va Sotuq Bugʻroxon maqbaralari mavjud. Q.dan 18 km shimolida Beshkerem daryosining jan. sohilidagi tepalikda 3 ta gʻor bor. Gʻorda saqlanib qolgan 70 dan ortiq haykal va devoriy rasmlar K. bundan ikki ming yil muqaddam budda dini markazlaridan biri boʻlganligidan dalolat beradi. {{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> {{chala}} [[Turkum:Xitoy shaharlari]] [[Turkum:Buyuk Ipak yoʻli boʻyidagi aholi punktlari]] csbpdw0kja6ic719andbnsih86hfu5y Qishloq aholisi 0 627018 5996898 2855173 2026-04-15T15:20:33Z ~2026-23242-97 259007 messi 5996898 wikitext text/x-wiki '''Qishloq aholisi''' - mamlakat jami aholisining viloyat va tumanlardagi qishloq-ovullarda yashaydigan qismi. Qishloq aholisining aksari qismi, asosan, dehqonchilik, messichorvachilik yoki qishloq xoʻjaligining boshqa turlari bilan mashgʻul boʻladi. mamlakat iqgisodiy rivojlangan sari sanoatda ishlovchilar salmogʻi ortib, butun aholi tarkibida Qishloq aholisi salmogʻi kamayib boradi (qarang [[Shahar aholisi]]). 19-asr boshlarida qishloqlarda jahon aholisining 95—97%, 20-asr boshlarida qariyb 85% yashagan boʻlsa, 1970-yilda 65% dan kamrogʻi istiqomat qildi. Ayniqsa, rivojlangan mamlakatlarda Qishloq aholisi salmogʻi ancha past. Mas, Buyuk Britaniyada 11%, Germaniyada 12%, AQShda 21% ga yaqin. Baʼzi mamlakatlarda shaharlarning eko-logik sharoiti ogʻirlashib borishi va transportning rivojlanishi natijasida aholi shaharlardan qishloqlarga koʻchib oʻtishi jarayoni kuzatiladi. Soʻnggi yillarda Oʻzbekistonda shahar aholisining oʻsish surʼati pasayib ketdi. Qishloq aholisining shahar aholisiga nisbatan jadalroq koʻpayishi natijasida Oʻzbekistonda shahar aholisining ulushi pasayib bormoqda. Respublikada Qishloq aholisining oʻsishiga aholi tabiiy koʻpayishi koʻrsatkichlari (asosan, tugʻilish)ning koʻpayishi ham sabab boʻlmokda. Mas, 1991-yilda mamlakat aholisining 59,5% ni qishloq, 40,5% ni shahar aholisi tashkil etgan boʻlsa, 2004-yilda bu koʻrsatkich mos ravishda 63,5% va 36,5% dan iborat boʻldi, yaʼni Qishloq aholisi salmogʻi 4,0% ga oshgan. Hozirda Oʻzbekistonning qishloqjoylarida tugʻilishning umumiy koeffitsiyenti (har 1000 kishiga nisbatan tugʻilganlar soni) 22,4 ni, tugʻilishning maxsus koeffitsiyenti (har 1 ta 15—49 yoshdagi ayolga nisbatan bolalar soni) 2,75 ni tashkil qiladi. Oʻzbekistonda yangi iqtisodiy islohotlarning joriy etilishi, bozor munosabatlarining shakllanishi va boshqa Qishloq aholisi ning demografik vaziyatiga maʼlum darajada taʼsir etdi. Nafisa Majidova. {{OʻzME}} {{chala}} 13x4w5h92bdwbzfcamkd5ygf17tuywg 5996899 5996898 2026-04-15T15:44:24Z ~2026-23242-97 259007 5996899 wikitext text/x-wiki '''Qishloq aholisi''' - mamlakat jami aholisining viloyat va tumanlardagi qishloq-ovullarda yashaydigan qismi. Qishloq aholisining aksari qismi, asosan, dehqonchilik, chorvachilik yoki qishloq xoʻjaligining boshqa turlari bilan mashgʻul boʻladi. mamlakat iqgisodiy rivojlangan sari sanoatda ishlovchilar salmogʻi ortib, butun aholi tarkibida Qishloq aholisi salmogʻi kamayib boradi (qarang [[Shahar aholisi]]). 19-asr boshlarida qishloqlarda jahon aholisining 95—97%, 20-asr boshlarida qariyb 85% yashagan boʻlsa, 1970-yilda 65% dan kamrogʻi istiqomat qildi. Ayniqsa, rivojlangan mamlakatlarda Qishloq aholisi salmogʻi ancha past. Mas, Buyuk Britaniyada 11%, Germaniyada 12%, AQShda 21% ga yaqin. Baʼzi mamlakatlarda shaharlarning eko-logik sharoiti ogʻirlashib borishi va transportning rivojlanishi natijasida aholi shaharlardan qishloqlarga koʻchib oʻtishi jarayoni kuzatiladi. Soʻnggi yillarda Oʻzbekistonda shahar aholisining oʻsish surʼati pasayib ketdi. Qishloq aholisining shahar aholisiga nisbatan jadalroq koʻpayishi natijasida Oʻzbekistonda shahar aholisining ulushi pasayib bormoqda. Respublikada Qishloq aholisining oʻsishiga aholi tabiiy koʻpayishi koʻrsatkichlari (asosan, tugʻilish)ning koʻpayishi ham sabab boʻlmokda. Mas, 1991-yilda mamlakat aholisining 59,5% ni qishloq, 40,5% ni shahar aholisi tashkil etgan boʻlsa, 2004-yilda bu koʻrsatkich mos ravishda 63,5% va 36,5% dan iborat boʻldi, yaʼni Qishloq aholisi salmogʻi 4,0% ga oshgan. Hozirda Oʻzbekistonning qishloqjoylarida tugʻilishning umumiy koeffitsiyenti (har 1000 kishiga nisbatan tugʻilganlar soni) 22,4 ni, tugʻilishning maxsus koeffitsiyenti (har 1 ta 15—49 yoshdagi ayolga nisbatan bolalar soni) 2,75 ni tashkil qiladi. Oʻzbekistonda yangi iqtisodiy islohotlarning joriy etilishi, bozor munosabatlarining shakllanishi va boshqa Qishloq aholisi ning demografik vaziyatiga maʼlum darajada taʼsir etdi. Nafisa Majidova. {{OʻzME}} {{chala}} 9lv2m1n4c1nnf7pexuwg16u0iz4aypb Pashsha 0 643813 5997301 5996346 2026-04-16T10:21:01Z Ahror Akramovich 75193 [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] ([[User talk:Abdufattohov Ibrohimjon|munozara]]) tomonidan qilingan [[Special:Diff/5996346|5996346]]-sonli tahrir qaytarildi 5997301 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Pashshalar]] phw2dlct1zyl95qxl8r2huin1r64yjr Timur Kapadze 0 645201 5997227 5923297 2026-04-16T08:11:24Z Umarxon III 18267 /* Havolalar */ + 5997227 wikitext text/x-wiki {{familiyadoshlar|Kapadze}} {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Timur Kapadze | image = Kapadze Boʻriyev (cropped 2).jpg | image_size = 220px | to'liq ism = Timur Takhirovich Kapadze | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1981|9|5|df=yes}}<ref>[https://championat.asia/oz/news/18-raqamni-mashhur-qilgan-12-karra-mamlakat-chempioni-temur-kapadze-39-yoshda 18-raqamni mashhur qilgan, 12 karra mamlakat chempioni Temur Kapadze 39 yoshda!] 2020-yil 5-sentyabr</ref> | tavallud_joyi = {{Flagicon|SSSR}} {{TavalludJoyi|Fargʻona}}, [[Oʻzbekiston SSR]], | boʻyi = {{convert|1.85|m|ftin|abbr=on}} | vazni = 80 kg | joriyklub = | clubnumber = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi]] | youthyears1 = | youthclubs1 = | yillar1 = 1998—2001 | klublar1 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] | isht1 = 14 | gollar1 = 2 | yillar2 = 2002—2007 | klublar2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] | isht2 = 152 | gollar2 = 28 | yillar3 = 2008—2010 | klublar3 = [[FC Bunyodkor|Bunyodkor]] | isht3 = 70 | gollar3 = 11 | yillar4 = 2011 | klublar4 = [[Incheon United]] | isht4 = 28 | gollar4 = 4 | yillar5 = 2012 | klublar5 = [[:en:Al Sharjah SC|Al Sharjah]] | isht5 = 9 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2012—2015 | klublar6 = [[Aktobe (futbol klubi)|Aktobe]] | isht6 = 69 | gollar6 = 10 | yillar7 = 2015—2017 | klublar7 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Tashkent]] | isht7 = 80 | gollar7 = 11 | milliyyillar1 = 2002—2015 | milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] | milliyisht1 = 119 | milliygollar1 = 10 | boshliqyillar1 = 2018 | boshliqklublar1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] (vaqtincha) | boshliqyillar3 = 2018 | boshliqklublar3 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Tashkent]] (yordamchi murabbiy) | boshliqyillar4 = 2019 | boshliqklublar4 = [[Lokomotiv BFK]] | boshliqyillar5 = 2019—2021 | boshliqklublar5 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] (yordamchi murabbiy) | boshliqyillar6 = 2019—2020 | boshliqklublar6 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U20]] | boshliqyillar7 = 2020—2021 | boshliqklublar7 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Tashkent]] (yordamchi murabbiy) | boshliqyillar8 = 2020—2023 | boshliqklublar8 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U23]] | boshliqyillar9 = 2021—2024 | boshliqklublar9 = [[Olimpik (futbol klubi)|Olimpik]] | boshliqyillar10 = 2025 | boshliqklublar10 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] | boshliqyillar11 = 2025—hozirgacha | boshliqklublar11 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | izoh = Kapadze, 2022 | medallar = {{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sport ustozi}}{{Oʻzbekiston iftixori sohibi}} | toʻliqism = Timur Taxirovich Kapadze<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Futbol bo‘yicha O‘zbekiston milliy terma jamoasi a’zolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash to‘g‘risida|ish=[[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|president.uz]] |qaralgan sana=2025-06-06}}</ref> }} '''Timur Taxirovich Kapadze''' ({{lang-ka|თემურ კაპაძე}}; {{lang-ru|Тимур Кападзе}}; {{lang-tr|Timur Tair oğlı Kapadze}}) – [[oʻzbekiston]]lik sobiq professional [[futbol]] [[yarim himoyachi]]si. Oʻzbekiston Milliy terma jamoasi bosh murabbiyi. [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sport ustozi]], „[[Oʻzbekiston iftixori]]“ davlat mukofoti sohibi (2025). == Futbolchilik faoliyati == [[Fayl:Timur_Kapadze.jpg|thumb|384x384px|Kapadze, 2009]] Professional faoliyatini 1998-yilda Fargʻonaning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ jamoasi safida boshlagan. U Fargʻonaning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ jamoasida 2001-yilning oxirigacha toʻp surgan. Bu vaqt ichida klubning 14 ta oʻyinida muhim rol oʻynagan va ikkita gol urishga muvaffaq boʻlgan. Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasi bilan birga 2001-yilda [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Oliy ligasi]]ning oltin medallari, 1998, 1999 va 2000-yilgi mavsumda esa mamlakat chempionatining kumush medallarini qoʻlga kiritgan. 2002-yilda Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ klubiga koʻchib oʻtgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/nikimbaev-kapadzening-paxtakorga-qaytishi-qiziq-hikoya |sarlavha=Никимбаев: "Кападзенинг "Пахтакор"га қайтиши қизиқ ҳикоя" |sana=2019/07/08}}</ref>. Toshkent klubi bilan birga ketma-ket olti marta Oʻzbekiston chempioni boʻldi, shuningdek, qatorasiga olti marta Oʻzbekiston kubogini qoʻlga kiritdi. 2007-yilda u Hamdoʻstlik chempionlari kubogini qoʻlga kiritdi. Qolaversa, 2003 va 2004-yillarda „Paxtakor“ bilan [[Osiyo Chempionlar ligasi|OChL]] yarim finaliga qadar yetib borgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/paxtakor-2002-yil-osiyoning-eng-yaxshi-klubi-ular-hozir-qaerda |sarlavha=“Пахтакор” – 2002 йил Осиёнинг энг яхши клуби. Улар ҳозир қаерда? |sana=201704/21}}</ref>. 2007-yilning oxirigacha „Paxtakor“ safida toʻp surgan, yetakchilardan biri boʻlgan. U „Paxtakor“ safida jami 152 ta oʻyin oʻtkazib, 28 ta gol urgan. 2008-yil boshida u Oʻzbekiston futbolining yangi giganti – „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ga kelib qoʻshildi. „Bunyodkor“ futbolchisi sifatida Kapadze ham jamoaning yetakchilaridan biriga aylandi. Oʻsha yillarda „Bunyodkor“ oʻzining eng kuchli raqibi – „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ning eng kuchli futbolchilarini, Timur Kapadzedan tashqari [[Server Jeparov]], [[Ignatiy Nesterov]], [[Anzur Ismoilov]] kabi futbolchilarni hamda braziliyalik [[Rivaldo]] kabi bir qator xorijlik legionerlarni va boshqa braziliyalik futbolchilarni oʻziga jalb qila oldi. Kapadze „Bunyodkor“ bilan birga ketma-ket uch marta Oʻzbekiston chempioni, ikki marta [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]], bir marta Oʻzbekiston kubogi kumush medali sohibi boʻldi. Qolaversa, 2008-yili [[Osiyo Chempionlar ligasi|Osiyo chempionlar ligasi]]ning yarim finaliga qadar yetib borgan. U 2010-yil oxirigacha „Bunyodkor“ safida toʻp surgan va shu vaqt ichida klub safida 70ta oʻyin oʻtkazib, 11ta gol urgan. 2011-yil fevral oyida Timur Kapadze [[Koreya Respublikasi|Janubiy Koreya]]ning Incheon Yunayted jamoasiga oʻtdi va u mavsum oxirigacha oʻynadi. U 28 ta oʻyin oʻtkazib, 4 ta gol urgan. 2012-yilning yanvarida u BAAning „Al-Sharja“ klubiga oʻtdi va u yerda oʻsha yilning iyuniga qadar oʻynadi. Bu vaqt ichida u [[Birlashgan Arab Amirliklari|BAA]] klubida atigi 9 marta oʻynagan. 2012-yilning iyun oyida u [[Qozogʻiston]]ning [[Aqtoʻbe]]ga koʻchib oʻtdi va 2014-yil oxirigacha klubda oʻynadi. [[Aktobe (futbol klubi)|Aktobe]] tarkibida 2013-yilda Qozogʻiston chempioni boʻldi, 2014-yilda esa Qozogʻiston chempionatining kumush medalini qoʻlga kiritdi. Qolaversa, 2014-yilda [[Qozogʻiston Superkubogi]]ni qoʻlga kiritgan. 2013-yilgi mavsumda Qozogʻistonning eng yaxshi legioner futbolchisi sifatida eʼtirof etilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/timur-kapadze-2013-jil-qozogistonning-eng-yaxshi-legioneri |sarlavha=Тимур Кападзе - 2013 йил Қозоғистоннинг энг яхши легионери |sana=2013/12/19}}</ref>. 2015-yilning yanvarida u Oʻzbekistonga qaytib keldi va Toshkentning „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ klubi bilan shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/breaking-news-timur-kapadze-lokomotiv-bilan-shartnoma-imzoladi |sarlavha=Breaking News: Тимур Кападзе "Локомотив" билан шартнома имзолади! |sana=2015/01/01}}</ref>. 2015-yil 1-oktyabrda Lokomotiv jamoasining Oʻzbekiston Superligasi tarixidagi yubiley 450 golini kiritgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/lokomotiv-idiatullindan-kapadzegacha |sarlavha="Локомотив": Идиатуллиндан Кападзегача |sana=2015/10/01}}</ref>. Toshkentning „Lokomotiv“ jamoasi bilan birga 2016 va 2017-yilgi mavsumlarda ketma-ket ikki marta Oʻzbekiston chempioni boʻldi, 2015-yilgi mavsumda esa Oʻzbekiston chempionatining kumush medallarini qoʻlga kiritdi. Shuningdek, 2016 va 2017-yillarda [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]], 2015-yilda esa [[Oʻzbekiston Superkubogi]] sohibi boʻlgan. Futbolchilik faoliyatini 2017-yilgi mavsum yakunida tugatganligini eʼlon qilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/timur-kapadze-futbolchilik-faoliyatini-yakunlaydi |sarlavha=Тимур Кападзе футболчилик фаолиятини якунлайди |sana=2017/12/1}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/kopa-futboldan-ketyapti-bugun-men-tik-turib-qarsak-chalaman |sarlavha=Копа футболдан кетяпти. Бугун мен тик туриб қарсак чаламан... |sana=2017/12/04}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/video-timur-kapadze-futbolchilik-faoliyatiga-yakun-yasadi |sarlavha=ВИДЕО. Тимур Кападзе футболчилик фаолиятига якун ясади |sana=2017/12/30}}</ref>. U Toshkentning „Lokomotiv“ klubida 2017-yil oxirigacha toʻp surdi.2017-yilning kuzida u 2017-yilgi mavsum yakunida futbolchilik faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi. Kapadze Toshkentning „Lokomotiv“ klubida oʻynagan vaqtda uning sardori boʻlgan. Timur Kapadzening xayrlashuv oʻyini 2017-yilning 4-dekabr kuni Oʻzbekiston kubogi finalida Toshkentning „Lokomotiv“ hamda „Bunyodkor“ klublari toʻqnash kelgandi. Uchrashuv 1:0 hisobida Toshkentning „Lokomotiv“ jamoasi foydasiga hal boʻldi. Uchrashuvda Oʻzbekistonning bir qator futbol va sport mutasaddilari hamda mutaxassislari, xususan, Oʻzbekiston futbol federatsiyasi prezidenti Umid Ahmadjonov, shuningdek, OFK prezidenti [[Salmon ibn Ibrohim al Xalifa]] ishtirok etdi. === Faoliyati === {| class="wikitable" |- ! Yillar !! Klub !! Isht !Gol |- | 1998—2001 || {{Flagicon|UZB}} Neftchi Fargʻona || 14 |2 |- | 2002—2007 || {{Flagicon|UZB}} Paxtakor || 152 |28 |- | 2008—2011 || {{Flagicon|UZB}} Bunyodkor || 70 |11 |- | 2011—2012 || {{Flagicon|KOR}} Inchxon Yunayted || 28 |4 |- |2012 |{{Flagicon|BAA}} Sharja |9 |0 |- | 2012—2015 || {{Flagicon|KAZ}} Aktobe || 69 |10 |- |2015—2017 |{{Flagicon|UZB}} [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |80 |11 |} == Terma jamoadagi faoliyati == 2002-yildan 2015-yilgacha Timur Kapadze Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safida toʻp surgan va toʻrt marta Osiyo Kubogida ishtirok etgan. Uning terma jamoadagi debyut oʻyini 2002-yilning 14-mayida Slovakiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida oʻtkazilgan. Uning Oʻzbekiston terma jamoasi safidagi ilk goli 2003-yil 17-noyabrda Tojikistonga qarshi oʻyinda kiritilgan. Qisqa vaqt ichida Timur Kapadze terma jamoa yetakchilaridan biriga aylandi. U milliy terma jamoa bilan OFK Osiyo kubogining toʻrtta final turnirida ishtirok etgan. 2004-yilda turnir toʻrtta oʻyin oʻtkazdi (Oʻzbekiston terma jamoasi chorak finalga chiqdi), 2007-yilda – toʻrtta oʻyin oʻtkazib, ikkita gol urdi (Oʻzbekiston terma jamoasi ham chorak finalga chiqdi), 2011-yilgi Osiyo kubogida oltita oʻyin oʻtkazib, yarim finalchiga aylandi. turnir haqida. Osiyo Kubogi-2015da ikkita oʻyin oʻtkazdi va Oʻzbekiston terma jamoasi chorak finalda toʻxtadi. Long 119 ta oʻyinda jamoasining eng yaxshi qoʻriqchisi boʻldi, bundan oldin u Server Jeparovni ortda qoldirdi. Qolaversa, Timur Kapadze Oʻzbekiston milliy terma jamoasi vitse-sardorlaridan biri boʻlib, hattoki baʼzi oʻyinlarda sardorlik bogʻichida maydonga tushgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/tarixga-nazar-mtj-foto |sarlavha=МТЖ тарихига назар ФОТО |sana=2018/01/08}}</ref>. == Murabbiylik faoliyati == [[Fayl:Temur Kapadze.jpg|thumb|Kapadze, 2018]] Futbolchi sifatidagi faoliyatini yakunlagach, murabbiylik faoliyatini boshlaganini eʼlon qildi. 2018-yilning 15-fevralida Kapadze Oʻzbekiston milliy terma jamoasiga vaqtinchalik bosh murabbiy etib tayinlangan edi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/timur-kapadze-mtjning-vaqtincha-bosh-murabbiyi-murabbiylar-bu-haqda-qanday-fikrda |sarlavha=Тимур Кападзе - МТЖнинг вақтинча бош мураббийи. Бу ҳақда мураббийлар қандай фикрда? |sana=2018/02/16}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.uzreport.news/football/timur-kapadze-naznachen-io-glavnogo-trenera-sbornoy-uzbekistana-po-futbolu |sarlavha=Kapadze |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220824050900/https://www.uzreport.news/football/timur-kapadze-naznachen-io-glavnogo-trenera-sbornoy-uzbekistana-po-futbolu |arxivsana=2022-08-24 |sana=15.02.2018 |kirish sanasi=22.08.2022}}</ref>. U bu lavozimni Ektor Kuper 2018-yilning avgustida bosh murabbiy sifatida qabul qilguniga qadar egallab turibdi<ref>{{Veb manbasi |title=Football: Argentine Hector Cuper takes over as Uzbekistan head coach |publisher=Channel NewsAsia |date=2-avgust 2018-yil |access-date=2-avgust 2018-yil |url=https://www.channelnewsasia.com/news/sport/football-argentine-hector-cuper-takes-over-as-uzbekistan-head-10583626 |arxivsana=2019-04-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190413153608/https://www.channelnewsasia.com/news/sport/football-argentine-hector-cuper-takes-over-as-uzbekistan-head-10583626}}</ref>. 2018-yil mavsum yakuniga yaqin Lokomotiv yoshlar jamoasi murabbiyi sifatida faoliyat olib borgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/timur-kapadze-lokomotiv-yoshlar-jamoasi-bosh-murabbiyi |sarlavha=Тимур Кападзе - "Локомотив" ёшлар жамоаси бош мураббийи |sana=2018/11/30}}</ref>. 2019-yilgi mavsum ikkinchi davrasida „Qoʻqon 1912“ jamoasida yoramchi murabbiy sifatida faoliyat olib borgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/ikkinchi-davrada-ozini-korsatayotgan-murabbiylar |sarlavha=Иккинчи даврада ўзини кўрсатаётган мураббийлар |sana=2019/09/29}}</ref>. 2019-yil mavsum yakunida OʻFA tomonida [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston-U20 terma jamoasi]] murabbiy etib tayinlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/eshitdik-da-ofa-kapadzeni-bosh-murabbiy-etib-tayinladi |sarlavha=Эшитдик-да! ЎФА Кападзени бош мураббий этиб тайинлади |sana=2019/11/26}}</ref>. Kapadze qoʻl ostida U23 terma jamoasi oʻz tarixida birinchi marta [[2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari|Olimpiada]] yoʻllanmasini qoʻlga kiritgan. [[2025-yil]] fevralda [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi]] bosh murabbiyi etib tayinlangan. Kapadze qoʻl ostida terma jamoa oʻz tarixida birinchi marta [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|jahon chempionati yoʻllanmasini]] qoʻlga kiritgan<ref>{{cite web|url=https://championat.asia/oz/news/orzu-yolining-muvaffaqiyatli-yakuni-yoxud-har-qadamda-tarixga-kirgan-kapadze|title=Orzu yo'lining muvaffaqiyatli yakuni yoxud har qadamda tarixga kirgan Kapadze}}</ref>. Shu yil 1-dekabrda „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ klubiga bosh murabbiy etib tayinlandi<ref>{{cite web|url=https://www.gazeta.uz/oz/2025/12/01/kapadze/|title=Timur Kapadze “Navbahor” klubiga bosh murabbiy bo‘ldi}}</ref><ref>{{cite web|url=https://championat.asia/oz/news/rasman-timur-kapadze-navbahor-bosh-murabbiyi|title=Rasman: Timur Kapadze - "Navbahor" bosh murabbiyi!}}</ref>. == Yutuqlar va mukofotlar == === Futbolchi sifatida === ==== Klub ==== ; [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] * [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Oliy ligasi]] chempioni (1): 2001 * [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Oliy ligasi]] Ikkinchi oʻrin (3): 1998, 1999, 2000 ; [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] * [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Oliy ligasi]] chempioni (6): 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 * [[Oʻzbekiston Kubogi]] sohibi (6): 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 * [[Commonwealth of Independent States Cup|CIS cup]]: 2007 * [[Osiyo Chempionlar ligasi]] yarim final (2): 2003, 2004 ; [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] * [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Superligasi]] chempioni (3): 2008, 2009, 2010 * [[Oʻzbekiston Kubogi]] sohibi (2): 2008, 2010 * [[Osiyo Chempionlar ligasi]] yarim final (1): 2008 ; [[Aktobe (futbol klubi)|Aktobe]] * [[Qozog‘iston Premyer-ligasi]] (1): 2013 * [[Qozog‘iston Premyer-ligasi]] Ikkinchi oʻrin (1): 2014 * [[Qozog‘iston Superkubogi]] (1): 2014<ref>{{Veb manbasi|url=http://sport.kg/supernews/12609-aktobe-vzyal-superkubok.html|sarlavha=Aktobe Chempion|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181004200104/http://sport.kg/supernews/12609-aktobe-vzyal-superkubok.html#.UyMiMvl_vw8|arxivsana=2018-10-04|sana=14.09.2014|kirish sanasi=22.08.2022}}</ref> ; [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] * [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Superligasi]] chempioni (2): 2016<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/nesterov-va-kapadzeda-bir-jamoaga-etadigan-oltinlar |sarlavha=Нестеров ва Кападзеда бир жамоага етадиган олтинлар |sana=2016/11/21}}</ref>, 2017 * [[Oʻzbekiston Kubogi]] sohibi (2): 2016, 2017 * [[Oʻzbekiston Superkubogi]] (1): [[Futbol boʻyicha 2014-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi|2014]] === Milliy terma === * [[Futbol boʻyicha Osiyo kubogi]] yarim final: 2011 === Murabbiy sifatida === * Yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati kumush medali sovrindori: 2022 * [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi MOFA millatlar kubogi|MOFA millatlar kubogi-2025]] gʻolibi === Individual === [[Qozogʻiston Premyer-ligasi]]da 2013-yilning eng yaxshi xorijlik futbolchisi deb topildi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Timur Kapadze — luchshiy futbolist-legioner sezona — 2013 |url=http://fc-aktobe.kz/news-view-6673.html |qaralgan sana=3-fevral 2023-yil |arxivsana=23-yanvar 2015-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150123200004/http://fc-aktobe.kz/news-view-6673.html }}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://news.uzreport.uz/news_10_r_115063.html|title=Футболист сборной Узбекистана стал лучшим полузащитником Премьер-лиги Казахстана|access-date=7-avgust 2014-yil|archive-date=8-avgust 2014-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20140808063541/http://news.uzreport.uz/news_10_r_115063.html|deadlink=no}}</ref> [[Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbol murabbiyi]]: 2022 2022-yilda [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sport ustozi]] faxriy unvoni berilgan<ref>[https://www.olympic.uz/oz/news/3378#! Timur Kapadze: “Bildirilgan ishonchni oqlaymiz”]</ref>. 2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori|Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>. == Faoliyat statistikasi == === Xalqaro oʻyinlardagi gollari === : ''Gol va natijalar roʻyxatida birinchi boʻlib Oʻzbekistonning gollari qayd etilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/kapadze-intl.html|title=Timur Kapadze - Century of International Appareances}}</ref>''. {| class="wikitable" !№ !Sana !Stadion !Raqib !Hisob !Natija !Musobaqa |- |1. |2003-yil 17-noyabr |[[Rajamangala stadioni]], [[Bangkok]], [[Tailand]] |{{fb|TJK}} |'''3'''&ndash;0 |4&ndash;1 |2004-yilgi Osiyo kubogi saralashi |- |2. |2007-yil 14-iyul |Bukit Jalil milliy stadioni, [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] |{{fb|MAS}} |'''2'''&ndash;0 |5&ndash;0 |2007-yilgi Osiyo kubogi |- |3. |2007-yil 18-iyul |[[Shah Alam stadioni]], Shah Alam, [[Malayziya]] |{{fb|CHN}} |'''2'''&ndash;0 |3&ndash;0 |2007-yilgi Osiyo kubogi |- |4. |2007-yil 13-oktyabr |[[Paxtakor markaziy stadioni]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]] |{{fb|TPE}} |'''3'''&ndash;0 |9&ndash;0 |Jahon chempionati saralashi |- |5. |2008-yil 26-mart |[[Paxtakor markaziy stadioni]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]] |{{fb|KSA}} |'''1'''&ndash;0 |3&ndash;0 |Jahon chempionati saralashi |- |6. |2008-yil 2-iyun |[[Singapur milliy stadioni]], [[Singapore]], [[Singapore]] |{{fb|SIN}} |'''1'''&ndash;0 |7&ndash;3 |Jahon chempionati saralashi |- |7. |2009-yil 18-noyabr |[[Shah Alam stadioni]], Shah Alam, [[Malayziya]] |{{fb|MAS}} |'''3'''&ndash;1 |3&ndash;1 |[[2011 AFC Asian Cup qualification]] |- |8. |2011-yil 11-noyabr |[[Paxtakor markaziy stadioni]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]] |{{fb|PRK}} |'''1'''&ndash;0 |1&ndash;0 |2014-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |- |9. |2012-yil 13-avgust |[[Amman xalqaro stadioni]], [[Amman]], [[Iordaniya]] |{{fb|JOR}} |'''1'''&ndash;0 |1&ndash;0 |[[Oʻrtoqlik uchrashuvi]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/ozbekiston-milliy-terma-jamoasida-gol-urgan-eng-yoshi-katta-futbolchilar-bilan-tanishing |sarlavha=Ўзбекистон миллий терма жамоасида гол урган энг ёши катта футболчилар билан танишинг |sana=2019/10/30}}</ref> |- |10. |2014-yil 14-oktyabr |Dubay Club stadioni, [[Dubay]], [[Birlashgan Arab Amirliklari]] |{{fb|UAE}} |'''1'''&ndash;0 |4&ndash;0 |[[Oʻrtoqlik uchrashuvi]] |} == Shaxsiy hayoti == Asli [[Mesxetin turklari|turk mesxeti]]<ref>{{citation|last=Meşedihasanlı|first=Ramiz|year=2013|title=Ahıskalı Türkü Kazakistan'da En İyi Futbolcu Seçildi|url=http://www.ahiskapress.com/?p=15688|publisher=Ahıska Press|quote=Kazakistan’ın Aktobe takımında top koşturan Özbekistan vatandaşı Ahıskalı Türkü Timur Kapadze, Haziran ayının en iyi futbolcusu seçildi.|access-date=21-dekabr 2020-yil}}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> u futbol murabbiyi [[Tohir Kapadze]]ning oʻgʻli va uning qarindoshlari shahri boʻlgan [[Fargʻona]] futboli tarbiyalanuvchisi edi. [[Tohir Kapadze]] Ikkinchi jahon urushi davrida [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet]] hukumati tomonidan [[Markaziy Osiyo]]ga majburan deportatsiya qilingan gruzin turklari oilasidan chiqqan. === Serial === {| class="wikitable sortable" |- ! Yil ! Film nomi ! Rol |- | 2009 || „Chempiyonlik orzusi“ || Temur Kapadze |} == Yana qarang == * [[Xalqaro darajadagi 100 va undan ortiq oʻyinlardan maydonga tushgan erkak futbolchilar roʻyxati]] == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commonscat|Timur Kapadze}} {{Loyiha|Sport|Olympic rings with white rims.svg|40}} * {{Instagram|timurkapadze18}} {{Navbahor Namangan futbol klubi tarkibi}} {{Oʻzbekiston Superligasi murabbiylari}} {{Navboxes |title= Murabbiylik jamoalari |titlestyle=background:;color:; |list1= {{Oʻzbekiston MFTJ bosh murabbiylari}} {{Navbahor futbol klubi murabbiylari}} }} {{Navboxes |title= Murabbiy sifatida muusobaqalardagi ishtirok |titlestyle=background:;color:; |list1= {{Oʻzbekiston tarkibi 2022-yilgi Osiyo oʻyinlari}} {{2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Oʻzbekiston erkaklar futbol jamoasi tarkibi}} }} {{Navboxes | bg = gold | fg = navy | title = Mukofotlar | list1 = {{Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbol murabbiyi}} {{Oʻzbekiston iftixori}} }} {{Navboxes |title= Oʻzbekiston tarkibi |titlestyle=background:#0000FF;color:White; |list1= {{Oʻzbekiston tarkibi 2004-yilgi Osiyo Kubogi}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2006-yilgi Osiyo oʻyinlari}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2007-yilgi Osiyo Kubogi}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2011-yilgi Osiyo Kubogi}} {{Oʻzbekiston tarkibi — AFC Osiyo kubogi 2015}} }} {{DEFAULTSORT:Kapadze, Temur}} [[Turkum:1981-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Fargʻona sport kishilari]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari]] [[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]] [[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]] [[Turkum:Bunyodkor klubi futbolchilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Incheon United FC futbolchilari]] [[Turkum:Aktobe futbolchilari]] [[Turkum:Sharjah FC futbolchilari]] [[Turkum:K liga 1 futbolchilari]] [[Turkum:BAA Pro-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Qozogʻiston Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]] [[Turkum:Olimpik klubi murabbiylari]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi bosh murabbiylari]] [[Turkum:Navbahor klubi murabbiylari]] [[Turkum:Futbol boʻyicha Osiyo oʻyinlari sovrindorlari]] [[Turkum:FIFA erkaklar markaziy klubi]] [[Turkum:Janubiy Koreyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Birlashgan Arab Amirliklaridagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Qozogʻistondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Gruzin millatiga mansub oʻzbekistonliklar]] [[Turkum:Turk millatiga mansub oʻzbekistonliklar]] [[Turkum:Mesxeti turk xalqi]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2006 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2004 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2007 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2011 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2015 futbolchilari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] [[Turkum:„Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlanganlar]] sai2xl33858fh292ued01aldsledr7h Igor Sergeyev 0 653602 5997232 5897770 2026-04-16T08:25:26Z Umarxon III 18267 /* Havolalar */ + 5997232 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Igor Sergeev | image = [[File:Igor Sergeyev Uzbekistani footballer.jpg|250px]] | toʻliqism = Igor Vladimirovich Sergeyev | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|4|30}} | tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]] | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = {{boʻy|cm=187}} | vazni = 76 [[kg]] | pozitsiya = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]] | joriyklub = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | klubraqami = 11 | yoshlikyillari1 = 2008—2011 | yoshlikklublari1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | yillar1 = 2011—2018 | klublar1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht1 = 122 | gollar1 = 61 | yillar2 = 2016 | klublar2 = {{ijara}} [[Beijing Guoan F.C.]] | isht2 = 14 | gollar2 = 1 | yillar3 = 2018 | klublar3 = [[Al Dhafra FC]] | isht3 = 10 | gollar3 = 1 | yillar4 = 2018—2021 | klublar4 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht4 = 49 | gollar4 = 34 | yillar5 = 2021 | klublar5 = [[Aktobe (futbol klubi)|Aktobe]] | isht5 = 18 | gollar5 = 7 | yillar6 = 2021—2023 | klublar6 = [[Tobol (futbol klubi)|Tobol]] | isht6 = 45 | gollar6 = 17 | yillar7 = 2023—2024 | klublar7 = [[:en:BG Pathum United F.C.|BG Pathum United F.C.]] | isht7 = 15 | gollar7 = 5 | yillar8 = 2025— | klublar8 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht8 = 29 | gollar8 = 20 | milliyyillar1 = 2011 | milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-18]] | milliyisht1 = 4 | milliygollar1 = 1 | milliyyillar2 = 2012 | milliyjamoa2 = [[Oʻzbekiston U-20 futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston U-19]] | milliyisht2 = 14 | milliygollar2 = 9 | milliyyillar3 = 2013 | milliyjamoa3 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-20]] | milliyisht3 = 5 | milliygollar3 = 2 | milliyyillar4 = 2014—2016 | milliyjamoa4 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-23]] | milliyisht4 = 7 | milliygollar4 = 3 | milliyyillar5 = 2013— | milliyjamoa5 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] | milliyisht5 = 81 | milliygollar5 = 24 | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | medallar = {{Oʻzbekiston iftixori sohibi}} | club-update = 2025-yil 18-noyabr | ntupdate = 2025-yil 1-dekabr }} '''Igor Sergeyev''' ({{Lang-ru|Сергеев, Игорь Владимирович}}; 1993-yil 30-aprelda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional [[futbolchi]], „Paxtakor“ klubi va [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] milliy terma jamoasida [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] sifatida oʻynaydi. == Futbolchilik faoliyati == === Paxtakor === Igorning Paxtakor tarkibidagi dastlabki debyut oʻyni 2011-yil 5-mart kuni [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum klubiga]] qarshi boʻlib oʻtadi. Bunda u oʻyinning 90-daqiqasida [[Temurxoʻja Abduxoliqov]]ning oʻrniga zaxiradan maydonga tushadi.<ref>{{veb manbasi|title=Pakhtakor 2-0 Qizilqum|url=http://us.soccerway.com/matches/2011/03/05/uzbekistan/pfl/pakhtakor-tashkent/qizilqum-zarafshon/1059376/|work=Soccerway|accessdate=20-noyabr 2012-yil}}</ref> Sergeyev faoliyati davomida [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] tarkibida 52 ta oʻyinga tushib 15 marta raqib darvozasini ishgʻol qilgan. 2018-yilning 6-iyul kuni Sergeyev Toshkentning „Paxtakor“ klubiga qaytdi<ref>{{veb manbasi|title=ИГОРЬ СЕРГЕЕВ ВЕРНУЛСЯ В ПАХТАКОР|url=http://www.pakhtakor.uz/news/cnews/2397|website=pakhtakor.uz|publisher=Pakhtakor Tashkent|access-date=23-avgust 2018-yil|language=ruscha|date=6-iyul 2018-yil}}</ref> === Beyjing Guoan === 2016-yilning 6-iyulida Sergeyev „Beyjing Guoan“ klubiga ijaraga berildi va terma jamoadoshi [[Egor Krimets]] bilan bir klubga oʻtdi. 16-oktyabr kuni u 2016-yilgi mavsumdagi ilk golini „Beijing Guoan“ va „Changchun Yatay“ uchrashuvida urdi. === Aktobe === 2021-yilning 18-fevralida „[[Aktobe (futbol klubi)|Aktobe]]“ klubi Sergeyev bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi.<ref>{{veb manbasi|title=Игорь Сергеев - "Ақтөбе" футбол клубының ойыншысы!|url=https://vk.com/wall-64832061_138171|website=vk.com|publisher=FC Aktobe VK|access-date=18-fevral 2021-yil|language=ruscha|date=18-fevral 2021-yil}}</ref> === Tobol === 2021-yilning 19-iyulida Sergeyev „[[Tobol (futbol klubi)|Tobol]]“ bilan shartnoma imzolash<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/rasmiy-xabar-igor-sergeev-tobol-futbolchisi |sarlavha=Расмий хабар: Игорь Сергеев - "Тобол" футболчиси |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230822170417/https://championat.asia/uz/news/rasmiy-xabar-igor-sergeev-tobol-futbolchisi |arxivsana=2023-08-22 |qaralgan sana=2023-08-22 }}</ref> uchun „[[Aktobe (futbol klubi)|Aktobe]]“ni tark etdi.<ref>{{veb manbasi|title=Игорь Сергеев – игрок Тобола|url=https://fctobol.kz/igor-sergeev-igrok-tobola/|website=fctobol.kz/|publisher=FC Tobol|access-date=19-iyul 2021-yil|language=ruscha|date=19-iyul 2021-yil|arxivsana=2021-07-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210719091416/https://fctobol.kz/igor-sergeev-igrok-tobola/}}</ref> 2023-yil 8-iyun kuni Qozogʻiston jamoasidagi ikki yillik faoliyatidan soʻng Sergeyev oʻzaro kelishuvga koʻra „Tobol“ni tark etdi<ref>{{cite web |title=Спасибо, Игорь! |url=https://fctobol.kz/2023/06/08/%d1%81%d0%bf%d0%b0%d1%81%d0%b8%d0%b1%d0%be-%d0%b8%d0%b3%d0%be%d1%80%d1%8c/ |website=fctobol.kz |publisher=FC Tobol |access-date=8 June 2023 |language=Russian |date=8 June 2023 |arxivsana=2023-08-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230822170427/https://fctobol.kz/2023/06/08/%D1%81%D0%BF%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%B1%D0%BE-%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%8C/ }}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/igor-sergeev-tobol-bilan-xayrlashdi |sarlavha=Игорь Сергеев "Тобол" билан хайрлашди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230822170422/https://championat.asia/uz/news/igor-sergeev-tobol-bilan-xayrlashdi |arxivsana=2023-08-22 |qaralgan sana=2023-08-22 }}</ref>. === BG Pathum United F. C. === 2023-yil 13-iyunda BG Pathum Yunayted Sergeyev bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi<ref>{{cite web |title=HERE COMES NEW CHALLENGE |url=https://www.facebook.com/BGPATHUMUNITED/videos/218868084408713 |publisher=BG Pathum United |access-date=13 June 2023 |language=th |date=19 June 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://newshub.uz/archives/17379|title=Игорь Сергеев перешел в таиландский «Би Джи Патхум Юнайтед»|website=Newshub.uz}}</ref>. 2023-yil 22-avgustda Tailand jamoasidagi uchinchi uchrashuvida, [[AFC Osiyo Chempionlar ligasi|AFC Osiyo chempionlar ligasi]] saralash bosqichida „Shanghai Port F. C.“ klubiga qarshi oʻyinda oʻzining jamoadagi dastlabki gollarini urdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/igor-sergeev-3-yildan-song-ochlda-gol-urdi |sarlavha=Игорь Сергеев 3 йилдан сўнг ОЧЛда гол урди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230822170423/https://championat.asia/uz/news/igor-sergeev-3-yildan-song-ochlda-gol-urdi |arxivsana=2023-08-22 |qaralgan sana=2023-08-22 }}</ref>. Uchrashuv yakunida Taliand jamoasi safardagi uchrashuvda 2-3 hisobida gʻalaba qozondi va Igor Osiyo chempionlar ligasida ilk bor bir oʻyinda uchta gol muallifi boʻldi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/igor-sergeev-faoliyatida-ilk-bor-ochlda-xet-trik-qayd-etdi |sarlavha=Игорь Сергеев фаолиятида илк бор ОЧЛда хет-трик қайд этди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230822170420/https://championat.asia/uz/news/igor-sergeev-faoliyatida-ilk-bor-ochlda-xet-trik-qayd-etdi |arxivsana=2023-08-22 |sana=2023/08/22 |qaralgan sana=2023-08-22 }}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/igor-sergeev-xet-tirik-qayd-etib-patum-yunaytedni-ochl-final-bochqichiga-olib-chiqdi |sarlavha=Игорь Сергеев хет-трик қайд этиб, "Патум Юнайтед"ни ОЧЛ финал босқичига олиб чиқди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230822170419/https://championat.asia/uz/news/igor-sergeev-xet-tirik-qayd-etib-patum-yunaytedni-ochl-final-bochqichiga-olib-chiqdi |arxivsana=2023-08-22 |qaralgan sana=2023-08-22 }}</ref>. === Milliy terma jamoa === Sergeev [[Oʻzbekiston U-20 futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston uchun 20 yoshgacha]] boʻlganlar darajasida oʻzini oddiy futbolchi sifatida koʻrsatgan edi. 2012-yilgi U-19 Osiyo chempionatidan soʻng Sergeyev 7 ta gol bilan turnirning eng yaxshi toʻpurari boʻldi, chunki u Oʻzbekiston U20 terma jamoasini yarim finalga olib chiqdi va final uchun baxsda Janubiy Koreya U20 terma jamoasiga 3:1 hisobida magʻlub boʻldi.<ref>{{veb manbasi|title=Sergeev scoops top scorer award|url=http://www.the-afc.com/en/tournaments/men-a-youth/afc-u19-championship/40578-top-scorer|work=The Asian Football Confederation|accessdate=20-noyabr 2012-yil|archivedate=21-noyabr 2012-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121121014228/http://www.the-afc.com/en/tournaments/men-a-youth/afc-u19-championship/40578-top-scorer}}</ref> U 2013-yil 10-sentabrda Oʻzbekistonning asosiy terma jamoasi safida debyutini 2014-yilning JCh saralash bosqichi doirasida Iordaniya terma jamoasiga qarshi oʻtkazgan. U Oʻzbekiston terma jamoasining 2015-yilda Avstraliyada boʻlib oʻtadigan Osiyo Kubogi uchun qaydnomasiga kiritildi. Sergeyev uchta oʻyin oʻtkazdi va „B“ guruhidagi dastlabki oʻyinda KXDRga qarshi oʻyinda Oʻzbekistonga 1:0 hisobida gʻalaba keltirgan golga mualliflik qildi. FIFA-2018 Rossiya Jahon chempionati saralash bosqichida Igor koʻplab gollar urdi va oʻz milliy jamoasiga koʻplab davlatlarni magʻlub etishda katta yordam berdi. 22 yoshli Igor Sergeyev klub va terma jamoa safida muntazam ravishda gol urib, Osiyoning eng istiqbolli yulduzlaridan biri sifatida tanildi. Yosh hujumchi „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ni ichki chempionatda 11-marta chempionligini qoʻlga kiritish yoʻlida davom etishi uchun 40 ta gol urdi. U saralash bosqichida ham xuddi shunday ajoyib oʻyin koʻrsatdi va hozirgacha uchta gol urdi. U 2015-yilning iyun oyida Shimoliy Koreya darvozasiga gol urgan. Keyin esa Filippinga qarshi oʻyinda oʻzining haqiqiy kuchini koʻrsatib, 2 ta gol urib, Oʻzbekistonning 5:1 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlangandi. „Paxtakor“ning yosh hujumchisi oʻyin tugashiga besh daqiqa qolganida dublni amalga oshirib, hisobning yirik koʻrinish olishini taʼminladi.<ref>{{veb manbasi|title=Sergeev scoops top scorer award|url=http://www.the-afc.com/en/tournaments/men-a-youth/afc-u19-championship/40578-top-scorer|work=The Asian Football Confederation|access-date=20-noyabr 2012-yil|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121121014228/http://www.the-afc.com/en/tournaments/men-a-youth/afc-u19-championship/40578-top-scorer|archive-date=21 November 2012}}</ref> == Faoliyat statistikasi == === Klub === {{updated|2022-yil 6-mart oʻtkazilgan oʻyin holatiga koʻra}}<ref>{{veb manbasi|title=I.Sergeev|url=https://int.soccerway.com/players/igor-sergeev/179164/|website=soccerway.com|publisher=Soccerway|access-date=3 August 2017}}</ref><ref name="NFT Stats"/> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar ! rowspan="2" |Klub !Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |Milliy kubok ! colspan="2" |Liga kubogi ! colspan="2" |Xalqaro ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Umumiy |- ! !Divizion !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol |- | rowspan="8" valign="center" |[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] |[[Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2011]] | rowspan="7" valign="center" |[[Oʻzbekiston Superligasi]] |2 |0 |0 |0 | colspan="2" | — |1 |0 | colspan="2" | — |3 |0 |- |[[Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2012]] |5 |0 |1 |0 | colspan="2" | — |0 |0 | colspan="2" | — |6 |0 |- |[[Futbol boʻyicha 2013-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2013]] |20 |4 |2 |0 | colspan="2" | — |6 |0 | colspan="2" | — |28 |4 |- |[[Futbol boʻyicha 2014-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2014]] |25 |11 |5 |2 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | colspan="2" | — |30 |13 |- |[[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2015]] |30 |22 |4 |1 | colspan="2" | — |6 |3 |1 |0 |41 |26 |- |[[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2016]] |15 |11 |2 |2 | colspan="2" | — |6 |5 |1 |0 |24 |18 |- |[[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2017]] |25 |13 |2 |0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | colspan="2" | — |27 |13 |- ! colspan="2" |Umumiy !122 !61 !16 !5 !– !– !19 !8 !2 !0 !159 !74 |- | valign="center" |Beijing Guoan <small>(ijara)</small> |2016 |[[Xitoy Superligasi]] |14 |1 |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |16 |1 |- | rowspan="2" valign="center" |Al Dhafra |2017-18 |BAA Pro ligasi |10 |1 |0 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |10 |1 |- ! colspan="2" |Umumiy !24 !2 !2 !0 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !26 !2 |- | rowspan="4" valign="center" |[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] |[[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2018]] | rowspan="3" valign="center" |Oʻzbekiston Superligasi |11 |4 |3 |1 | colspan="2" | — |0 |0 | colspan="2" | — |14 |5 |- |[[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2019]] |23 |18 |3 |2 |2 |2 |7 |2 | colspan="2" | — |35 |24 |- |[[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2020]] |24 |16 |3 |4 | colspan="2" | — |8 |2 | colspan="2" | — |35 |22 |- ! colspan="2" |Umumiy !58 !38 !9 !7 !2 !2 !15 !4 !0 !0 !84 !51 |- | valign="center" |[[Aktobe (futbol klubi)|Aktobe]] |2021 | rowspan="4" |[[Qozog‘iston Premyer-ligasi]] |18 |7 |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |- | colspan="2" |— |20 |7 |- | rowspan="4" valign="center" |[[Tobol (futbol klubi)|Tobol]] |2021 |7 |4 |7 |4 | colspan="2" | — |4 |2 |0 |0 |18 |10 |- |2022 |26 |9 |2 |2 | colspan="2" | — |4 |1 |1 |0 |33 |12 |- |2023 |12 |4 |3 |1 | colspan="2" | — |0 |0 | colspan="2" | — |15 |5 |- ! colspan="2" |Umumiy !63 !24 !14 !7 ! colspan="2" |— !8 !3 !1 !0 !86 !35 |- | rowspan="3" valign="center" |BG Pathum United |2023 | rowspan="2" |Tailand ligasi |15 |5 |2 |0 | | |7 |4 | colspan="2" |— |24 |9 |- | valign="center" |2024 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |- ! colspan="2" |Umumiy !15 !5 !2 !0 ! colspan="2" |— !7 !6 ! colspan="2" |— !24 !9 |- | valign="center" |[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] |2025 |Oʻzbekiston Superligasi |29 |20 |6 |5 | colspan="2" |— |3 |0 | colspan="2" |— |38 |25 |- | valign="center" | ! colspan="2" |Umumiy !29 !20 !6 !5 ! colspan="2" |— !3 !0 ! ! !38 !25 |- ! colspan="3" |Umumiy faoliyat !311 !150 !49 !24 !2 !2 !52 !21 !3 !0 !417 !197 |} === Xalqaro === {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan="3" |[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston terma jamoasi]] |- !Yil !Oʻyin !Gol |- |2013 |4 |2 |- |2014 |10 |2 |- |2015 |10 |5 |- |2016 |11 |1 |- |2017 |8 |1 |- |2018 |1 |0 |- |2019 |7 |3 |- |2020 |3 |2 |- |2021 |5 |0 |- |2022 |8 |2 |- |2023 |4 |1 |- |2024 |3 |1 |- |2025 |7 |4 |- !Umumiy !81 !24 |} ''2025-yil 18-noyabrda oʻtkazilgan oʻyindagi aniq statistika''<ref name="NFT Stats">{{NFT player|id=53671|name=Igor Sergeev|accessdate=3-avgust 2017-yil}}</ref>. === Xalqaro gollar === : ''Gol va natijalar roʻyxatida birinchi boʻlib Oʻzbekistonning gollari qayd etilgan.'' {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: lef;" !№ !Sana !Stadion !Raqib !Hisob !Natija !Musoboqa |- |1. |2013-yil 15-oktyabr |[[Paxtakor markaziy stadioni]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]] |{{fb|VIE}} | align="center" |'''3'''-1 | align="center" |3-1 | rowspan="3" |[[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Osiyo kubogiga saralash]] |- |2. |2013-yil 15-noyabr |[[Mỹ Đình milliy stadioni]], [[Xanoy]], [[Vyetnam]] |{{fb|VIE}} | align="center" |'''2'''-0 | align="center" |3-0 |- |3. |2014-yil 5-mart |[[Bunyodkor stadioni]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]] |{{fb|UAE}} | align="center" |'''1'''-1 | align="center" |1-1 |- |4. |2014-yil 4-sentyabr |[[Paxtakor markaziy stadioni]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]] |{{fb|JOR}} | align="center" |'''1'''-0 | align="center" |2-0 |[[Oʻrtoqlik uchrashuvi]] |- |5. |2015-yil 10-yanvar |[[Avstraliya stadioni]], [[Sidney]], Avstraliya |{{fb|PRK}} | align="center" |'''1'''-0 | align="center" |1-0 |[[AFC Osiyo kubogi 2015 B guruhi|AFC Osiyo kubogi 2015]] |- |6. | rowspan="2" |2015-yil 8-sentyabr | rowspan="2" |[[Filippin sport stadioni]], Bocaue, Filippin | rowspan="2" |{{fb|PHI}} | align="center" |'''3'''-0 | rowspan="2" align="center" |5-1 | rowspan="4" |[[FIFA Jahon chempionati 2018 saralash bosqichi – AFC Ikkinchi round|FIFA Jahon chempionati 2018 saralash bosqichi]] |- |7. | align="center" |'''4'''-0 |- |8. |2015-yil 8-oktyabr |[[Bahrayn milliy stadioni]], [[Riffa]], Bahrayn |{{fb|BHR}} | align="center" |'''2'''-0 | align="center" |4-0 |- |9. |2015-yil 12-noyabr | rowspan="2" |[[Paxtakor markaziy stadioni]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]] |{{fb|PRK}} | align="center" |'''1'''-1 | align="center" |3-1 |- |10. |2015-yil 10-Noyabr |{{fb|JOR}} | align="center" |'''1'''-0 | align="center" |1-0 | rowspan="2" |[[Oʻrtoqlik uchrashuvi]] |- |11. |2019-yil 7-iyun |[[Bunyodkor stadioni]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]] |{{fb|PRK}} | align="center" |'''3'''-0 | align="center" |4-0 |- |12. |2019-yil 10-oktyabr | rowspan="2" |[[Paxtakor markaziy stadioni]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]] |{{fb|YEM}} | align="center" |'''5'''-0 | align="center" |5-0 |FIFA Jahon chempionati 2022 saralash bosqichi |- |13. |2019-yil 9-noyabr |{{fb|KGZ}} | align="center" |'''1'''-0 | align="center" |3-1 | rowspan="3" |[[Oʻrtoqlik uchrashuvi]] |- |14. | rowspan="2" |2020-yil 12-oktyabr | rowspan="2" |[[Al Rashid stadioni|Rashid stadioni]], [[Dubay]], Birlashgan Arab Amirliklari | rowspan="2" |{{fb|UAE}} | align="center" |'''1'''-0 | rowspan="2" align="center" |2-1 |- |15. | align="center" |'''2'''-0 |- |16. | rowspan="2" |2022-yil 25-mart | rowspan="2" |[[Navbahor markaziy stadioni|Markaziy Stadioni]], [[Namangan]], [[Oʻzbekiston]] | rowspan="2" |{{fb|KGZ}} | align="center" |'''2'''-1 | rowspan="2" align="center" |3-1 | rowspan="2" |[[Navroʻz kubogi]] |- |17. | align="center" |'''3'''-1 |- |18. |2023-yil 21-noyabr |[[Bunyodkor stadioni]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]] |{{fb|IRN}} |2-2 |2-2 |FIFA Jahon chempionati 2026 saralash bosqichi |} == Yutuqlari == === Terma jamoa === ; Oʻzbekiston * MOFA millatlar kubogi sohibi: 2025 === Klub === ; Paxtakor Toshkent * Oʻzbekiston Oliy ligasi chempioni (5): 2012, 2014, 2015, 2019, 2020 * Oʻzbekiston Oliy ligasi ikkinchi oʻrin: 2011 * Oʻzbekiston Kubogi sohibi (4): 2011, 2019, 2020, 2025 * Oʻzbekiston Liga kubogi sohibi: 2019 ; Tobol * [[Qozog‘iston Premyer-ligasi]] chempioni (1): 2021 ; BG Pathum United * Tailand liga kubogi sohi: 2023/24 === Milliy terma jamoa === * [[AFC U-19 Osiyo chempionati 2012]]: Yarim finalchi === Shaxsiy === * '''Yoshlar oʻrtasida Osiyo kubogi'''ning eng yaxshi toʻpurari: 2012 * [[Oʻzbekiston Superligasi toʻpurarlari|Oʻzbekiston Superligasi toʻpurari]]: 2015 (24 ta gol), [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi#Gol mualliflari|2025]] (20 ta gol) * MOFA millatlar kubogi eng yaxshi toʻpurari: 2025 * Oʻzbekiston kubogi eng yaxshi toʻpurari: 2025 * Oʻzbekiston Superligasi ramziy terma jamoasi aʼzosi: [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi#Ramziy jamoa|2025]] == Mukofotlari == 2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori|Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://www.national-football-teams.com/player/53671.html Igor Sergeyev] NFT saytida * [https://int.soccerway.com/players/-/179164/ Igor Sergeyev] Soccerway saytida * [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/135451 Igor Sergeyev] Footballdatabase saytida * [https://web.archive.org/web/20150905/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=368546/index.html Igor Sergeyev] FIFA saytida * [http://www.soccerpunter.com/players/179164-Igor-Sergeev Igor Sergeyev] Soccerpunter saytida {{Persepolis F.C. klubi tarkibi}} {{Oʻzbekiston iftixori}} {{Navboxes | title = Oʻzbekiston tarkibi | bg = #0099B5 | fg = white | bordercolor = #CE1126 | list = {{Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha) 2013-yilgi jahon chempionati tarkibi}}{{Oʻzbekiston tarkibi 2014-yilgi Osiyo oʻyinlari}}{{Oʻzbekiston tarkibi — AFC Osiyo kubogi 2015}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2023-yilgi Osiyo Kubogi}} }} {{Navboxes | title = Mukofotlar | bg = gold | fg = navy | list1 = {{Oʻzbekistonning eng yaxshi toʻpurarlari}} {{Oʻzbekiston Kubogi toʻpurarlari}} {{MOFA millatlar kubogi toʻpurarlari}} }} {{DEFAULTSORT:Sergeyev, Igor}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Toshkentlik futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Futbol assotsiatsiyasi hujumchilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Beijing Guoan F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Al Dhafra FC futbolchilari]] [[Turkum:Aktobe futbolchilari]] [[Turkum:FC Tobol jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:BG Pathum United F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Persepolis F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Eron Pro ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Xitoy Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Tailand 1 ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Qozogʻiston Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]] [[Turkum:Tailanddagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Xitoydagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Qozogʻistondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2015 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonning eng yaxshi toʻpurarlari]] [[Turkum:„Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlanganlar]] 6og0d6aowdc6mt5ioz05kajh6orsfnu Jamshid Iskanderov 0 654125 5997225 5953941 2026-04-16T08:08:33Z Umarxon III 18267 /* Havolalar */ + 5997225 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi | ism = Jamshid Iskanderov | image = Jamshid Iskanderov (cropped).jpg | toʻliqism = Jamshid Mahmudovich Iskanderov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1993|10|16}} | tavallud_joyi = {{TugʻilganJoyi|Urganch}} [[Oʻzbekiston]] | pozitsiya = [[Yarim himoyachi]] | boʻyi = {{Height|m=1.68}} | laqab = | joriyklub = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | klubraqami = 10 | yoshlikyillari = 2009—2012 | yoshlikklublari = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | yillar1 = 2011 | klublar1 = [[Dinamo Samarqand futbol klubi|Dinamo Samarqand]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2012—2018 | klublar2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht2 = 126 | gollar2 = 20 | yillar3 = 2019—2020 | klublar3 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] | isht3 = 26 | gollar3 = 6 | yillar4 = 2020—2021 | klublar4 = [[:en:Seongnam FC|Seongnam FC]] | isht4 = 46 | gollar4 = 2 | yillar5 = 2022—2024 | klublar5 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht5 = 77 | gollar5 = 18 | yillar6 = 2025— | klublar6 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht6 = 32 | gollar6 = 8 | milliyyillar1 = 2010—2013 | milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-20]] | milliyisht1 = 13 | milliygollar1 = 2 | milliyyillar2 = 2013—2015 | milliyjamoa2 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-23]] | milliyisht2 = 8 | milliygollar2 = 2 | milliyyillar3 = 2014— | milliyjamoa3 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] | milliyisht3 = 43 | milliygollar3 = 4 | club-update = 2025-yil 16-mart | ntupdate = 2025-yil 18-noyabr }} '''Jamshid Iskanderov''' yoki '''Jamshid Iskandarov''' 1993-yili 16-oktyabrda [[Urganch]] shahrida tugʻilgan. Fargʻonaning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ klubi va {{nft|Oʻzbekiston}} milliy terma jamoasi tarkibida oʻynaydi, ampulasi [[yarim himoyachi|yarim himoyachi]]. U [[FIFA U-20 Jahon chempionati 2013]], [[AFC Osiyo kubogi 2015 saralash bosqichi]]da hamda [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Osiyo kubogi|AFC Osiyo kubogi 2015]] kabi yirik futbol musobaqalarida oʻynagan<ref>[http://asia.eurosport.com/football/jamshid-iskanderov_prs347417/person.shtml Eurosport Profile]</ref><ref>[http://espnfc.com/player/_/id/185631/jamshid-iskanderov?cc=4716 ESPNFC profile]</ref>. == Futbolchilik faoliyati == Jamshid 2011-yilning 28-mayida [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston oliy ligasidagi]] ilk debyutini [[Samarqand]]ning [[Dinamo Samarqand futbol klubi|Dinamo]] futbol klubi tarkibida boshlagan, oʻshanda Samarqand Dinamo klubi [[Zarafshon (shahar)|Zarafshon]]ning [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] klubiga qarshi kechgan oʻyinida 57-daqiqada maydonga tushgan edi.<ref>{{veb manbasi|title=Qizilqum vs. Dinamo Samarqand 2-1|url=http://int.soccerway.com/matches/2011/05/28/uzbekistan/pfl/qizilqum-zarafshon/dinamo-fk-samarkand/1090038/ |work=soccerway|accessdate=28-may 2011}}</ref> 2011-yildan boshlab u Paxtakor tarkibiga qoʻshildi. 2014-yilda u may va oktyabr oylarining [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi 2014|eng yaxshi oʻyinchisi]] deb topilgan. Jamshid Iskanderov 2015-yilning 6-martida Oʻzbekiston Professional Futbol Ligasining 2014-yildagi eng yaxshi futbolchisi deb topildi''.''<ref>{{veb manbasi|url=http://www.uff.uz/news/comments/uzbek/168868|script-title=«Энг яхши мураббий» – Самвел Бабаян, «Энг яхши футболчи» - Одил Аҳмедов|language=|publisher=uff.uz|accessdate=|date=6-mart 2015-yil|title=arxiv nusxasi|archivedate=4-mart 2016-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304212352/http://www.uff.uz/news/comments/uzbek/168868}} {{Veb manbasi |url=http://www.uff.uz/news/comments/uzbek/168868 |title=arxiv nusxasi |access-date=18-mart 2015-yil |archive-date=4-mart 2016-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304212352/http://www.uff.uz/news/comments/uzbek/168868 }}</ref> Oʻsha yili u „Paxtakor“ni asosiy futbolchisiga aylandi va mavsumda yana bitta oʻyin oʻtkazdi. Keyingi mavsum Jamshid oʻsha yili deyarli maydonga tushmaganiga qaramay, unga birinchi Oʻzbekiston chempionatini olib keldi. 2013-yildan buyon „Paxtakor“ning asosiy oʻyinchilaridan biriga aylandi. 2014 va 2015-yilgi Oliyligada „Paxtakor“ jamoasining chempionlikldagi bosh ijodkorlardan biri edi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/osiyo-boy-bergan-messilar-1991-96|sarlavha=Осиё бой берган “Мессилар" (1991—1996)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230204124616/https://championat.asia/uz/news/osiyo-boy-bergan-messilar-1991-96|arxivsana=2023-02-04|qaralgan sana=4-fevral 2023-yil}}</ref> 2018-yilgi mavsum soʻnggida Paxtakor jamoasi bilan oʻzaro shartnomasi yakunlandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/igor-sergeev-va-jamshid-iskanderov-paxtakordan-ketdi|sarlavha=Игорь Сергеев ва Жамшид Искандеров "Пахтакор"дан кетди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230204124607/https://championat.asia/uz/news/igor-sergeev-va-jamshid-iskanderov-paxtakordan-ketdi|arxivsana=2023-02-04|qaralgan sana=4-fevral 2023-yil}}</ref> va 2019-yil mavsum boshida [[Toshkent]]ning boshqa bir gigat klublaridan biri „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ klubiga oʻtgan.<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/lokomotiv-jamshid-iskanderovning-transferini-elon-qildi|sarlavha="Локомотив" Жамшид Искандеровнинг трансферини эълон қилди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230204124604/https://championat.asia/uz/news/lokomotiv-jamshid-iskanderovning-transferini-elon-qildi|arxivsana=2023-02-04|qaralgan sana=4-fevral 2023-yil}}</ref> Bir mavsum davomida "Temiryoʻlchilar safida harakat qilgan Iskandarov 2020-yilgi mavsum boshida legioner aylandi va Koreya oliy dvizioni vakili „Seongam FC“ klubiga oʻtdi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/rasman-jamshid-iskanderov-jkoreya-yuqori-divizioni-jamoasiga-otdi|sarlavha=Расман: Жамшид Искандеров Ж.Корея юқори дивизиони жамоасига ўтди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230204124605/https://championat.asia/uz/news/rasman-jamshid-iskanderov-jkoreya-yuqori-divizioni-jamoasiga-otdi|arxivsana=2023-02-04|qaralgan sana=4-fevral 2023-yil}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jamshid-iskanderov-seongnamda|sarlavha=Жамшид Искандеров "Сеонгнам"да|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230204124628/https://championat.asia/uz/news/jamshid-iskanderov-seongnamda|arxivsana=2023-02-04|qaralgan sana=4-fevral 2023-yil}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jamshid-iskanderov-seongnamdan-ketmaydi|sarlavha=Жамшид Искандеров "Сеонгнам"дан кетмайди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230204124611/https://championat.asia/uz/news/jamshid-iskanderov-seongnamdan-ketmaydi|arxivsana=2023-02-04|qaralgan sana=4-fevral 2023-yil}}</ref> [[Koreya Respublikasi|Janubiy koreya]] chempionatida ikki mavsum davomida ancha muvaffaqiyatli harakat qildi. 2022-yilgi mavsum boshida sobiq ustozi Samvel Babayan taklifiga koʻra Namanganning „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ klubi bilan ikki yillik shartnoma imzoladi va lochinlar safiga oʻtdi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jamshid-iskanderov-navbahor-futbolchisi|sarlavha=Жамшид Искандеров – “Навбаҳор” футболчиси!|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230204124607/https://championat.asia/uz/news/jamshid-iskanderov-navbahor-futbolchisi|arxivsana=2023-02-04|qaralgan sana=4-fevral 2023-yil}}</ref> Dastlabki mavsumidayoq jamoasi bilan katta muvaffaqiyatlarga erishdi, jamoaning ikkinchi toʻpurari, Oʻzbekiston Kubogi finalchisi, Oʻzbekiston Superligasida ikkinchi oʻrin va Osiyo chempionlar ligasiga yoʻllanmani qoʻlga kiritdi va 2022-yilda Oʻzbekistonning eng yaxshi futbolchisiga aylandi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/eng-zor-2022-yil-murabbiyi-va-futbolchisi-nomi-aniq-boldi|sarlavha="Энг зўр-2022". Йил мураббийи ва футболчиси номи аниқ бўлди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230204124604/https://championat.asia/uz/news/eng-zor-2022-yil-murabbiyi-va-futbolchisi-nomi-aniq-boldi|arxivsana=2023-02-04|qaralgan sana=4-fevral 2023-yil}}</ref> == Terma jamoadagi faoliyati == U {{nft|Oʻzbekiston}} milliy terma jamoasi tarkibidagi ilk debyut uchrashuvini 2013-yili 6-sentyabrda [[FIFA Jahon chempionati 2014 saralash bosqichi - AFC Beshinchi tur|2014-yilgi jahon chempionati uchun kechgan saralash bosqichi]] doirasida {{nft|Iordaniya}} termasiga qarshi oʻynagan. [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Osiyo kubogi|2015-yilgi Osiyo kubogida]] terma jamoa safida 3 ta uchrashuvda maydonga tushgan. Jamshid Oʻzbekiston terma jamoasiga chaqirilgunga qadar Oʻzbekiston yoshlar va yoshlar terma jamoasida ham toʻp surgan.<ref>{{veb manbasi|url=http://www.national-football-teams.com/matches/report/8772/Jordan_Uzbekistan.html|title=Match report|access-date=10-yanvar 2015-yil|archive-date=13-dekabr 2014-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20141213114017/http://www.national-football-teams.com/matches/report/8772/Jordan_Uzbekistan.html|deadlink=no}}</ref> == Yutuqlari == === Klub === ;Paxtakor * {{oltin}} [[Oʻzbekiston Superligasi]] chempioni (3): 2012, 2014, 2015 * {{Kumush}} [[Oʻzbekiston Superligasi]] kumush medal sohibi: 2018 * {{bronza}} [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi|Oliy liga bronza medali sohibi]] (1): 2011, 2017 * {{oltin}} [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] gʻolibi: 2011 * {{Kumush}} [[Oʻzbekiston Kubogi]] kumush medal sohibi: 2018 * {{Kumush}} [[Oʻzbekiston Superkubogi|Oʻzbekiston Superkubogi Kumush medal sohibi:]] 2015, 2016 ;Lokomotiv * {{Kumush}} [[Oʻzbekiston Superligasi]] kumush medal sohibi: 2019 * {{oltin}} [[Oʻzbekiston Superkubogi]] sohibi: 2019 ;Navbahor * {{Kumush}} [[Oʻzbekiston Superligasi]] kumush medal sohibi: 2022 * {{bronza}} [[Oʻzbekiston Superligasi]] bronza medal sohibi: 2023, 2024 * {{Kumush}} [[Oʻzbekiston Kubogi]] kumush medal sohibi: 2022, 2024 ;Neftchi * {{oltin}} [[Oʻzbekiston Superligasi]] chempioni: [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2025]] * {{oltin}} [[Oʻzbekiston Superkubogi]] sohibi: [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi|2026]] === Shaxsiy === * [[Yilning eng yaxshi futbolchisi (Oʻzbekiston)|Oʻzbekiston eng yaxshi yil oʻyinchisi]]: 2022<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/yilning-eng-yaxshi-futbolchisi-iskanderov-shomurodovdan-necha-ball-kop-oldi|sarlavha=Йилнинг энг яхши футболчиси. Искандеров Шомуродовдан неча балл кўп олди?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221221180613/https://championat.asia/uz/news/yilning-eng-yaxshi-futbolchisi-iskanderov-shomurodovdan-necha-ball-kop-oldi|arxivsana=2022-12-21|qaralgan sana=4-fevral 2023-yil}}</ref> * [[Yilning eng yaxshi futbolchisi (Oʻzbekiston)|Oʻzbekiston eng yaxshi yil oʻyinchisi]] ikkinchi oʻrin: 2013 * Oʻzbekiston Superligasida yilning eng yaxshi oʻyinchisi: 2014 == Mukofotlari == 2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori|Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{UzPFL player|257}} * {{soccerway|192272}} * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/260857 Jamshid Iskanderov] Transfermarkt saytida * {{NFT|53604}} * [https://www.kleague.com/record/playerDetail.do?playerId=20200101 Jamshid Iskanderov] kleague saytida {{Neftchi futbol klubi tarkibi}} {{Navboxes | bg = gold | fg = #FFFFFF | bordercolor = #CE1126 | title = Jamshid Iskanderov yutuqlari | list1 = {{Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbolchisi}} }} {{Navboxes | bg = #0099B5 | fg = #FFFFFF | bordercolor = #CE1126 | title = Oʻzbekiston tarkiblari | list1 = {{Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha) 2013-yilgi jahon chempionati tarkibi}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2014-yilgi Osiyo oʻyinlari}} {{Oʻzbekiston tarkibi — AFC Osiyo kubogi 2015}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2023-yilgi Osiyo Kubogi}} {{Oʻzbekiston iftixori}} }} {{DEFAULTSORT:Iskanderov, Jamshid}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:Toshkentlik futbolchilar]] [[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]] [[Turkum:Seongnam FC futbolchilari]] [[Turkum:Navbahor futbolchilari]] [[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:K liga 1 futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]] [[Turkum:Janubiy Koreyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2014 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2015 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbolchisi]] [[Turkum:„Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlanganlar]] cg80vspcljkqeeah1d8u7v1xaifrm8n Loren Sofiya 0 654674 5996949 1672575 2026-04-15T23:55:07Z Xqbot 1850 Fixing double redirect from [[Sofiya Loren]] to [[Sophia Loren]] 5996949 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Sophia Loren]] kpiol5puevb4aqw40ztlwb9yrxjuj6l Farrux Sayfiyev 0 656115 5997231 5952939 2026-04-16T08:23:42Z Umarxon III 18267 /* Havolalar */ + 5997231 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi | ism = Farruh Sayfiyev | toʻliqism = Farruh Karimovich Sayfiyev | image = Iran v Uzbekistan 2-2, 25 March 2025, Azadi Stadium, World Cup 2026 qualifier 32 (cropped).jpg | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1991|1|17}} | tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Samarqand}} [[Oʻzbekiston]] | boʻyi = {{Height|m=1,83}} | vazni = 75 kg | laqab = ''Fara'' | pozitsiya = [[Himoyachi]] / [[Yarim himoyachi|Qanot yarim himoyachisi]] | joriyklub = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | klubraqami = 34 | yoshlikyillari = …—2012 | yoshlikklublari = [[Nasaf Qarshi (futbol klubi)|Nasaf]] | yillar1 = 2012—2018 | klublar1 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] | isht1 = 111 | gollar1 = 13 | yillar2 = 2018—2023 | klublar2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht2 = 140 | gollar2 = 11 | yillar3 = 2024 | klublar3 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht3 = 21 | gollar3 = 1 | yillar4 = 2025— | klublar4 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht4 = 18 | gollar4 = 1 | milliyyillar1 = 2014— | milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] | milliyisht1 = 65 | milliygollar1 = 1 | ntupdate = 2025-yil 22-noyabr | club-update = 2025-yil 18-noyabr }} '''Farruh Karimovich Sayfiyev''' ({{Lang-ru|Сайфиев, Фаррух Каримович}}1991-yili 17-yanvar, [[Samarqand]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/farrux-sajfievni-tabriklajmiz |sarlavha=Farrux Sayfievni tabriklaymiz! |sana=2015/01/17}}</ref>) – oʻzbekistonlik professional futbolchi, {{nft|Oʻzbekiston}} milliy futbol terma jamoasi va [[Fargʻona]]ning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ klubi futbolchisi. == Faoliyati == Farruh Sayfiyev professional futboldagi ilk faoliyatini 2012-yili Qarshining Nasaf klubida boshlagan. U ushbu klubdagi dastlabki birinchi mavsumida faqat bir marta maydonga tushdi. Keyingi mavsumda esa 16 ta oʻyinda maydonga tushib jamoasi sharafini himoya qilib, raqiblar darvozasini 2 marta ishgʻol qildi<ref>[http://www.sports.ru/tribuna/blogs/uzbekfootball/526900.html Visshaya liga-2013. Farrux Sayfiev avtor 500-go gola]</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/olij-liga-2013-farruh-sajfiev-500-gol-muallifi |sarlavha=Oliy liga-2013. Farruh Sayfiev 500-gol muallifi |sana=2013/10/31}}</ref>. 2014-yilgi mavsumda esa u jamoaning asosiy tarkibidan oʻrin oladigan boʻldi va 22 ta uchrashuvda maydonga tushib, 4 ta golga mualliflik qildi. Nasafdagi ushbu muvafaqqiyatlaridan keyin u [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|terma jamoa]] murabbiyini eʼtiboriga tushgan. 2017-yilgi mavsumda eng yaxshi qanot himoyachilaridan biri sifatida eʼtirof etilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/oliy-liga-2017-eng-kop-aniq-pas-oshirgan-qanot-himoyachilari |sarlavha=Oliy liga-2017. Havodan eng koʻp aniq uzatma oshirgan qanot himoyachilari |sana=2017/12/28}}</ref>. 2017-yil 27-dekabr „Paxtakor“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi va 2018-yildan Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ jamoasi futbolchisig aylandi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/rasman-farruh-sayfiev-paxtakor-futbolchisi |sarlavha=Rasman: Farruh Sayfiev "Paxtakor" futbolchisi |sana=2017/12/27}}</ref>. „Paxtakor“ jamoasi tarkibida 6 mavsum davomida oʻynadi va 5 marta Oʻzbekiston Sperligasi chempioniga aylandi. Bu davrda „Paxtakor“ klubida 190 dan oshiq oʻyin oʻtkazdi va 11 ta gol muallifiga aylandi. 2022 va 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi oʻyinalarida eng koʻp assist amalga oshirgan futbolchilardan biri boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/coca-cola-superligasi-2022-eng-yaxshi-assistentlar |sarlavha=Coca Cola Superligasi-2022. Eng yaxshi assistentlar |sana=2022/11/14}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/turkiya-klubi-ozbekiston-chempionatining-eng-yaxshi-assistentiga-qiziqmoqda |sarlavha=Turkiya klubi O'zbekiston chempionatining eng yaxshi assistentiga qiziqmoqda |sana=2023/12/07}}</ref>. 2024-yil 30-yanvarda [[Namangan]]<nowiki/>ning „Navbahor“ jamosiga oʻtganligi eʼlon qilingan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/361560?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia |sarlavha=Расман: Фарруҳ Сайфиев — "Навбаҳор" футболчиси! |sana=2024/01/30}}</ref>. == Terma jamoadagi faoliyati == U Oʻzbekiston olimpiya futbol terma jamoasi safida oʻynagan, misol uchun, 2014-yilgi Osiyo oʻyinlarida terma jamoa sharafini himoya qilgan. Terma jamoadagi ilk debyut uchrashuvini 2014-yili 20-avgustda {{nft|Ozarbayjon}} terma jamoasi bilan boʻlib oʻtgan oʻrtoqlik uchrashuvida oʻtkazgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/farrux-sajfiev-va-dilshod-zhoraev-terma-zhamoada-debyut-qilishdi |sarlavha=Farrux Sayfiev va Dilshod Jo'raev terma jamoada debyut qilishdi |sana=2014/08/21}}</ref><ref>[https://www.national-football-teams.com/matches/report/11092/Azerbaijan_Uzbekistan.html Azerbaijan 0–0 Uzbekistan]</ref>. Terma jamoa murabbiyi [[Mirjalol Qosimov]] [[AFC Osiyo kubogi 2015|2015-yilgi Osiyo kubogida]] qatnashgan milliy terma jamoa safiga uni ham qoʻshdi, ammo, u musobaqada Farruh Sayfiyev bironta ham oʻyinda maydonga tushmagan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/osiyo-kubogi-ozbekiston-tarkibida-nechta-futbolchi-musobaqada-debyut-qilishi-mumkin |sarlavha=Osiyo Kubogi. O'zbekiston tarkibida nechta futbolchi musobaqada debyut qilishi mumkin? |sana=2024/01/04}}</ref>. === Milliy terma jamoadag statistikasi === :: ''Gol va natijalar roʻyxatida birinchi boʻlib Oʻzbekistonning gollari qayd etilgan.'' {| class="wikitable" !№ !Sana !Stadion !Raqib !Hisob !Natija !Musoboqa |- |1. |2022-yil 8-iyun |[[Navbahor markaziy stadioni|Markaziy Stadium]], [[Namangan]], [[Oʻzbekiston]] |{{fb|SRI}} | align="center" |'''2'''–0 | align="center" |3–0 |2023-yilgi Osiyo kubogi saralashi |} == Yutuqlari == ;Nasaf * {{kumush}} [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi|Oʻzbekiston chempionati]] 2-oʻrini: 2016, 2017 * {{bronza}} [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi|Oʻzbekiston chempionati]] 3-oʻrini: [[Futbol boʻyicha 2013-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2013]], [[Futbol boʻyicha 2014-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2014]], [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2015]], [[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2016]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/poker-qayd-etgan-sakkiztalik |sarlavha=Poker qayd etgan "sakkiztalik" |sana=2016/11/21}}</ref> * {{Oltin}} [[Oʻzbekiston Kubogi]] sohibi: 2015 * {{kumush}} [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] finalchisi: [[Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2012]], [[Futbol boʻyicha 2013-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2013]], [[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2016]], * {{Oltin}} [[Oʻzbekiston Superkubogi]] sohibi: [[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi|2016]] ;Paxtakor * {{Oltin}} [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi|Oʻzbekiston chempionati]] chempioni: (5) 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 * {{kumush}} [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi|Oʻzbekiston chempionati]] 2-oʻrini: 2018 * {{Oltin}} [[Oʻzbekiston Kubogi]] sohibi: (2) 2019, 2020 * {{kumush}} [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] finalchisi: [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2018]], [[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2021]] * {{Oltin}} [[Oʻzbekiston Superkubogi]] sohibi: (2) [[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi|2021]], [[Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi|2022]] * {{Oltin}} [[Oʻzbekiston Liga kubogi]] sohibi: [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Liga Kubogi|2019]] ;Navbahor * {{bronza}} [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi|Oʻzbekiston chempionati]] 3-oʻrini: 2024 * {{kumush}} [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] finalchisi: 2024 ;Neftchi * {{Oltin}} [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston Oliy ligasi|Oʻzbekiston chempionati]] chempioni: 2025 * {{Oltin}} [[Oʻzbekiston Superkubogi]] sohibi: [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi|2026]] == Mukofotlari == 2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori|Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607130950/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{UzPFL player|id=250}} * {{soccerway|278005}} * {{NFT|56634}}{{ref-en}} * {{FootballFacts.ru|person_id=188960}} * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/212499 Farrux Sayfiyev] [[Transfermarkt]] saytida {{Oʻzbekiston iftixori}} {{Neftchi futbol klubi tarkibi}} {{Navboxes | title = Oʻzbekiston tarkibi | bg = #0099B5 | fg = white | bordercolor = #CE1126 | list = {{Oʻzbekiston tarkibi 2014-yilgi Osiyo oʻyinlari}} {{Oʻzbekiston tarkibi — AFC Osiyo kubogi 2015}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2019-yilgi Osiyo Kubogi}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2023-yilgi Osiyo Kubogi}} }} {{DEFAULTSORT:Saydiyev, Farruh}} [[Turkum:Samarqandda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Samarqand sport kishilari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:Nasaf klubi futbolchilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Navbahor futbolchilari]] [[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2015 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2019 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2014 futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonning Osiyo oʻyinlaridagi sportchilari]] [[Turkum:„Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlanganlar]] 6frpatxueq9aodxhq7bmuhvux4dmgfh Vikipediya:Hisob yozuvi yaratuvchilar 4 684077 5997183 3734178 2026-04-16T06:29:40Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 [[Turkum:Vikipediya:Maʼlumot sahifalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997183 wikitext text/x-wiki {{Shortcut|[[VP:HYY]]}} [[Fayl:Wikipedia Accountcreators v2.svg|right|alt= ]] '''Hisob yozuvi yaratuvchilar''' (<samp>hisob yozuvi yaratuvchilar</samp> guruhi), Vikipediya aʼzolar uchun soʻraladigan hamda boshqa [[Vikipediya:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilar]] uchun koʻp sonli hisoblarni yaratishga imkon beruvchi vositaga kirishni taʼminlovchi foydalanuvchilar guruhi hisoblanadi. == Yana qarang == * [[Maxsus:ListUsers/accountcreator]] [[Turkum:Vikipediya:Maʼlumot sahifalari]] cv0w19qdh8au42jjtfv1dtlhjtmxyxl Ziyokor 0 684764 5996883 4554932 2026-04-15T13:38:50Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 thr 5996883 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | oʻzbekcha nomi = Ziyokor <br /> {{lang-ru|Зиёкор}} | mavqe = Shaharcha | mamlakat = Oʻzbekiston | mintaqa turi = viloyat | mintaqa = Namangan viloyati | jadvalda mintaqa = | tuman turi = tuman | tuman = Uychi tumani | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = | bayroq = |lat_dir = N|lat_deg= 41|lat_min= 04|lat_sec=56 |lon_dir = E|lon_deg= 72|lon_min= 00|lon_sec=06 |CoordAddon = |CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = 300 | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki bolinishi = | rahbar turi = | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = | balandlik turi = | AP markazi balandligi = | iqlim = | rasmiy til = | aholi = | sanalgan yil = | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +5 | DST = | telefon kodi = | pochta indeksi = | pochta indekslari = | sayt = | avtomobil kodi = | identifikator turi = | raqamli identifikator = | Commons turkumi = }} '''Ziyokor''' ({{lang-ru|Зиёкор}}) — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Namangan viloyati]] [[Uychi tumani]]ga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.<ref>[http://static.norma.uz/documents/15.12.08/68.rtf POSTANOVLYeNIYe KABINYeTA MINISTROV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN 13.03.2009 g. N 68 O DOPOLNITYeLNIX MYeRAX PO SOVYeRShYeNSTVOVANIYu ADMINISTRATIVNO-TYeRRITORIALNOGO USTROYSTVA NASYeLYeNNIX PUNKTOV RYeSPUBLIKI UZBYeKISTAN]</ref> Urganch shahar Navroʻz shaharchasidagi mahalla == Manbalar == {{Manbalar}} {{chala}} [[Turkum:Uychi tumani]] [[Turkum:Namangan viloyati shahar tipidagi aholi punktlari]] cpjviy1ftqwug8efjixch81bib9zmgn Dunyoning ishlari 0 705582 5997385 5827826 2026-04-16T11:56:54Z TheNomadEditor 72207 /* Asar haqida */ 5997385 wikitext text/x-wiki {{Kitob bilgiqutisi |muallif=[[Oʻtkir Hoshimov]] |isbn= |Lib= |tasvir=Dunyoning-ishlari-muqova.jpg |izoh=2015-yilgi nashr |mamlakat={{UZB}} |oʻzbek_nashr_sanasi= |Bosh muharrirlar= |vebsayt= |izohlar= |keyingisi= |avvalgisi= |betlari= |nomi=Dunyoning ishlari| nashr qilingan yili=1981 |nashriyot= |bezalishi= |tarjimon= |til=oʻzbekcha |janr=Memuar, qissa |jild_artist= |seriya= }}„'''Dunyoning ishlari'''“ — [[Oʻzbekiston xalq yozuvchisi|Oʻzbekiston xalq yozuvchisi]] [[Oʻtkir Hoshimov|Oʻtkir Hoshimov]] qalamiga mansub [[memuar]] qissa. Asar katta-kichik hikoyalardan iborat, uzoq yillar davomida yozilgan va toʻliq tarzda 2005-yilda ''[[Sharq nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi|"Sharq nashriyoti"]]'' tomonidan nashr etilgan. Keyinchalik boshqa nashriyotlar tomonidan ham koʻp bora qayta nashr etildi. Jumladan 2015-yilda ''[[Yangi asr avlodi]]'' nashriyoti tomonidan 336 betli qattiq muqovada nashr etildi. Shu yili ''Meriyus'' nashriyoti tomonidan 272 betda, 3000 nusxali qattiq muqovada nashr etildi. Ushbu nashrning ustki qismida qishloq koʻchasidagi uylar va adibning onasi tasvrilangan. Kitobning orqa tomonida adibning quyidagi soʻzlari keltirilgan: ''"Dunyoda hech bir chegarani tan olmaydigan va quyosh kabi muttasil nur sochib turadigan sehrli kuch bor. Bu—Ona mehri! Alloh Onani shunday yaratgan!"'' [[Oʻtkir Hoshimov]] asarini 2005-yilgi nashrida shunday taʼriflagan: ''„Bu qissa katta-kichik novellardan iborat. Biroq ularning barchasida eng aziz odam — onam siymosi bor. Bundagi odamlarning hammasini oʻz koʻzim bilan koʻrganman. Faqat baʼzilarining ismi oʻzgardi, xolos. Bu odamlarning qismati ham qaysidir jihatdan onamga bogʻlangan“.'' [[Oʻzbekiston xalq yozuvchisi]] [[Oʻtkir Hoshimov|Oʻtkir Hoshimov]] XX asr oʻzbek adabiyotida oʻz oʻrni va uslubiga ega boʻlgan adib. Uning asarlari oddiy va xalqchilligi bilan ajralib turadi. ''Dunyoning ishlari'' asari ham ana shunday xalqchil asarlar sirasiga kiradi. Asar 2024-yilda tarjimon [[Mark Ris]] tomonidan [[ingliz tili]]ga oʻgirilgan<ref>{{veb manbasi |title=“Dunyoning ishlari” ingliz tilida nashr etiladi |url=https://oyina.uz/uz/posts/21550 |website=oyina.uz |accessdate=26-fevral 2024-yil}}</ref>. Oʻtkir Hoshimovning qirqdan ortiq asarlari nashr etilgan. Ushbu kitoblarning umumiy tiraji 2 million nusxadan oshiq. Yozuvchi asarlari koʻpgina xorijiy tillarga tarjima qilingan<ref>https://kitoblardunyosi.uz/dunyoning-ishlari</ref><ref>https://kh-davron.uz/kutubxona/multimedia/otkir-hoshimov-dunyoning-ishlari-asardan-osti-chizilgan-parchalar.html</ref>. == Asar haqida == Jonli va hayotiy tasvirlar, oʻzbekona yondashuv va xarakter, qahramonlar oʻrtasidagi suhbatlar mutolaa taʼsirini kuchaytiradi. Shuningdek, shu davrning voqealiklari keng bayon qilingan.Asar adibning bolalik davridagi voqealari asosida qurilgan. Sovet davridagi oddiy qishloq oilalaru, odamlar turmush tarzi adibning onasi bilan uygʻunlashtirib tasvirlangan. Oʻtkir Hoshimov shu kichik asarida ham dunyoning ishlarini mujassamlashtirilgan. [[Oʻzbekiston xalq yozuvchisi]] [[Said Ahmad]] qissani shunday tariflagan: ''„Dunyoning ishlari“ asarini qissa emas, doston deb atashni istardim. U qoʻshiqday oʻqiladi. Uni oʻqib turib, oʻz onalarimizni oʻylab ketamiz. Shu mushfiq, shu jafokash onalarimiz oldidagi bir umr uzib boʻlmas qarzlarimizning aqalli bittasini uza oldikmi, degan bir andisha, bir savol koʻz oldimizda koʻndalang turib oladi. Qissa bizni insofga, insonni qadrlashga, hurmat qilishga chaqiradi“''<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://kutubxonachi.uz/documents/asar/adabiyot/o-zbek/pdf/o-tkir-hoshimov/dunyoning-ishlari-qissa/#gsc.tab=0 |qaralgan sana=2020-12-27 |arxivsana=2021-09-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210927062338/http://kutubxonachi.uz/documents/asar/adabiyot/o-zbek/pdf/o-tkir-hoshimov/dunyoning-ishlari-qissa/#gsc.tab=0 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Vikiiqtibos}} * [http://kutubxonachi.uz/documents/asar/adabiyot/o-zbek/pdf/o-tkir-hoshimov/dunyoning-ishlari-qissa/#gsc.tab=0| Dunyoning ishlari asari haqida] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210927062338/http://kutubxonachi.uz/documents/asar/adabiyot/o-zbek/pdf/o-tkir-hoshimov/dunyoning-ishlari-qissa/#gsc.tab=0{{!}} |date=2021-09-27 }}{{Roman-stub}} 1w9lvgmpmrfylspbl6dxr37dt8uqyqv Umida Raxmonova 0 709624 5997296 5887270 2026-04-16T10:12:00Z Bekipediya 118689 5997296 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = | asl ismi = | tasvir = | tasvir_eni = | izoh = | tavallud_paytidagi_ismi = | tavallud_sanasi = | tavallud_joyi = | vafot_sanasi = | vafot_joyi = | fuqaroligi = | taʼlimi = | kasbi = | faoliyat_yillari = | boʻyi = | partiyasi = | unvoni = | turmush_oʻrtogʻi = | bolalari = | otasi = | onasi = | mukofotlari = | veb-sayt = | modul = | modul2 = | modul3 = | modul4 = | modul5 = | imzosi = | izohlar = }} '''Umida Erkinovna Rahmonova''' (1990-yil 2-yanvar, [[Romitan tumani]], [[Buxoro viloyati]], [[OʻzSSR]], [[SSSR]]) — oʻzbek siyosatchisi, [[jurnalist]]. [[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi]]ning demokratik institutlar, nodavlat tashkilotlar va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari boʻyicha deputati. [[Oʻzbekiston Milliy tiklanish demokratik partiyasi|Oʻzbekiston Demokratik partiyasining „Milliy tiklanish“]] fraktsiyasi aʼzosi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.lex.uz/ru/docs/5299183|title= 301-IV-сон 03.06.2020. О создании Межпарламентской группы Законодательной палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан по сотрудничеству с Национальным советом Парламента Австрии|website=www.lex.uz|access-date=2021-04-17}}</ref>. == Biografiya == Umida Erkinovna 1990-yil 2-yanvarda [[Buxoro viloyati]]ning [[Romitan tumani]]da tugʻilgan. 2012-yilda [[Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti]]ning jurnalistika fakultetini tamomlagan. 2012-yilda u [[Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi]]ning Buxoro mintaqaviy teleradiokompaniyasi guruhining yetakchi birinchi toifasida ishlagan. 2013-yildan 2017-yilgacha u televizion guruhda muharrir boʻlib ishlagan. Keyinchalik, 2007-yilda u Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasining Buxoro viloyat teleradiokompaniyasi radiosining bosh muharriri etib tayinlandi. Keyin, 2014-yilda u Buxoro viloyati xalq deputatlari Kengashining [[Deputat]] lavozimiga tayinlandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://parliament.gov.uz/ru/structure/deputy/30137/|title=Депутаты|website=parliament.gov.uz|access-date=2021-04-17|arxivsana=2021-04-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210417050436/https://parliament.gov.uz/ru/structure/deputy/30137/}}</ref>. == Mukofotlar == 2008-yilda Umida Erkinovna [[Zulfiya nomidagi davlat mukofoti]] laureati unvoniga sazovor boʻldi<ref>{{Veb manbasi|lang=ru|url=https://elections.uz/ru/lists/candidates?page=6|title=Кандидаты|website=elections.uz|access-date=2021-04-17|arxivsana=2021-04-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210414034055/https://elections.uz/ru/lists/candidates?page=6}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Rahmonova, Umida}} [[Turkum:Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining deputatlari]] 6e0b1xmr15yrxiqyt5xlnhil22xw682 Ozoda Nursaidova 0 710174 5996929 5478401 2026-04-15T18:14:21Z Xasanov Doston 214147 5996929 wikitext text/x-wiki {{ism+familiya|Ozoda|Nursaidova}} {{Musiqachi bilgiqutisi | ismi = | tasvir = [[Fayl:Ozoda_(Jun_2021).png|thumb]] | eni = | izoh = | tugʻilgan_paytidagi_ismi = Ozoda Parpiyevna Nursaidova | tugʻilgan_sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1974|10|9}} | tugʻilgan_joyi = [[Nurafshon|Toʻytepa]], [[Toshkent viloyati|Toshkent]], Oʻzbekiston | vafoti_sanasi = | vafoti_joyi = | fuqaroligi = {{UZB}} | guruh = | faoliyat_yillari = 1994{{snd}}hozirgacha | boʻyi = | leybl = | turmush_oʻrtogʻi = | ota-onasi = Parpi Nursaidov | bolalari = | bilimi = | universitet = | millati = | kasblari = {{hlist|[[Qoʻshiqchi]]|[[bastakor]]|[[produser]]}} | janr = [[Estrada]] | mukofotlar = {{Shuhrat medali}} | imzo = | sayt = }} '''Ozoda Parpiyevna Nursaidova''' ([[9-oktabr]] [[1974-yil]]da tugʻilgan) – [[oʻzbek]] [[qoʻshiqchi]]si, [[bastakor]]i va [[prodyuser|produsyeridir]]. [[Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist|Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist]]<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Sevara Nazarxon xalq artisti boʻldi |work=Qalampir.uz |url=https://qalampir.uz/news/sevara-nazarkhon-uzbekiston-khalk-artisti-buldi-106026}}</ref>. == Hayoti == Ozoda Nursaidova 1974-yil 9-oktabrda [[Xorazm viloyati|Toshkent viloyati]]ning [[Nurafshon|Toʻytepa shahri]]da dunyoga keldi<ref name="uzbek-kino">{{veb manbasi|url=http://uzbek-kino.ru/biografija/48-ozoda-nursaidova.html|title=Биография Озоды Нурсаидовой|date=5-01-2011|accessdate=2015-03-27|archiveurl=https://archive.today/20130706103812/http://uzbek-kino.ru/biografija/48-ozoda-nursaidova.html|archivedate=2013-07-06}} {{Webarxiv|url=https://archive.today/20130706103812/http://uzbek-kino.ru/biografija/48-ozoda-nursaidova.html |date=2013-07-06 }}</ref>. Xonandaning otasi Parpi Nursaidov podpolkovnik boʻlib, uzoq yillar ichki ishlar sohasida faoliyat yuritgan. Onasi esa avtobazada dispecher boʻlib ishlagan. 1999-yilda Ashrafiy nomidagi Toshkent davlat konservatoriyasini tugatdi.<ref>[https://www.facebook.com/Conservatoryuz/?pnref=about.edu Tashkentskaya konservatoriya: soobщestvo vipusknikov – Home]</ref>.Uning sevimli oʻzbek mualliflari orasida [[Oʻlmas Umarbekov]], [[Said Ahmad]] va [[Sharof Boshbekov]] bor edi<ref name="24smi">{{veb manbasi |title=Ozoda Nursaidova |url=https://24smi.org/celebrity/328163-ozoda-nursaidova.html |accessdate=15-iyul 2024-yil}}</ref>. Nursaidova maktabda yaxshi oʻqigan va huquqshunoslik kasbini yaratishni orzu qilgan. Biroq, [[Toshkent davlat yuridik universiteti]]ga kirish imtihonlarini topshira olmadi va natijada 1992 yilda Madaniyat institutining rejissyorlik boʻlimiga oʻqishga kirdi. Nursaidova taniqli ustoz va ustalar: Rufatilla Qosimov, Xuriyat Isroilova, [[Fattohxon Mamadaliyev]]lar rahbarligida anʼanaviy maqom sanʼatini oʻrgandi. Ozoda Nursaidovaning Nilufar ismli singlisi va Abdulloh ismli jiyani bor. == Ijodi == Xonanda „Ozoda Saidzoda“ taxallusi bilan ham ijod qilgan<ref>{{veb manbasi |title=Ozoda NUrsaidova |url=https://24smi.org/celebrity/328163-ozoda-nursaidova.html#tableofcontents_bio |accessdate=15-iyul 2024-yil}}</ref>. 2000-yili yaratilgan „Ketma“ qoʻshigʻi unga chinakamiga omad keltiradi. Undan keyin yaratilgan „Asrasin“ va „Endi men ketaman“ nomli qoʻshiqlari ham xonandaning mashhurlikka erishishiga sabab boʻladi. 2001-yili oʻtkazilgan „[[Tarona]]“ taqdimotida u „Yilning eng yaxshi qoʻshigʻi“ nominatsiyasida gʻoliblikni qoʻlga kiritadi. Xonanda 13 yil mobaynida ijodiy taqiqlar sabab omma eʼtiboridan chetda boʻlishga majbur boʻldi. Koʻplab xit musiqalar muallifining [[Koʻk jiguli]] taronasi [[YouTube]]da koʻrishlar soni boʻyicha rekordni qayd etdi<ref>{{veb manbasi |title=ko`k jiguli |url=https://www.youtube.com/watch?v=h8Cq1BwdTsg |accessdate=15-iyul 2024-yil}}</ref>. == Diskografiyasi == * 1997 – „Muhabbat qaydasan“ * 2000 – „Ketma“ * 2001 – „Asrasin“ * 2002 – „Endi man ketaman“ * 2003 – „Ishq sharobi“ * 2004 – „Orzularim“ * 2006 – „Bu kuylar kechagimas“ * 2010 – „Tinglanmagan qushiqlar“ * 2014 – „Eʼtirof et“ * 2021 – „Hayati“ * 2022 – „Tasalli ber“ * 2023 – „Yomg'irlarda“ * 2024 – „<nowiki/>[[Koʻk jiguli]]<nowiki/>“ == Shou konsert dasturlari == ● 2002 – „Endi man ketaman“ („[[Xalqlar doʻstligi saroyi|Xalqlar doʻstligi“ saroyi]]) ● 2003 – „Qaynonamsiz – Onamsiz“ („Xalqlar doʻstligi saroyi“) ● 2004 – „Orzularim“ („Xalqlar doʻstligi saroyi“) ● 2006 – „Bu kuylar kechagimas“ („Xalqlar doʻstligi saroyi“) ● 2021 – 2021 konsert dasturi 8-12 aprel („Xalqlar doʻstligi saroyi“) ● 2022 – „Tasalli ber“ 9-16 may („Xalqlar doʻstligi saroyi“) ● 2023 – "Yomgʻirlarda „ 15-22 may („Xalqlar doʻstligi saroyi“) ● 2024— „RETRO“ 7-14 may (10 seans) („Xalqlar doʻstligi saroyi“) ● 2025- 7-16 may („Xalqlar doʻstligi saroyi“) == Mukofotlari == * 2001 – „Yilning eng yaxshi qoʻshiqchisi“ nominatsiyasida [[Tarona]] mukofoti * 2002 – „Yilning eng yaxshi qoʻshiqchisi“ nominatsiyasida Zomin mukofoti * 2021 – [[Shuhrat medali]]<ref>[https://president.uz/ru/lists/view/4564 Ukaz Prezidenta Respubliki Uzbekistan ot 24 avgusta 2021 goda „O nagrajdenii v svyazi s tridsatiletiem gosudarstvennoy nezavisimosti Respubliki Uzbekistan gruppi rabotnikov sfer nauki, obrazovaniya, zdravooxraneniya, sporta, literaturi, kulturi, iskusstva i sredstv massovoy informatsii“]</ref> * 2024 – [[Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist|Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist]] * Dardli nolalar qirolichasi (Xalq e'tirofi) == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20140108161301/http://ozoda.com/ ozoda.com] {{Portal bar|Biografiya|Oʻzbekiston}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Nursaidova, Ozoda}} [[Turkum:1974-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik ayol qoʻshiqchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik aktrisalar]] [[Turkum:Bastakorlar]] [[Turkum:Shuhrat medali sohiblari]] [[Turkum:Sanʼatkorlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] klu3y5qbs6k22gqmhb8dvjndwtawdc3 Vikipediya:Tahrirlar soniga koʻra botlar roʻyxati 4 712592 5996829 5996005 2026-04-15T12:02:51Z Jembot 17813 Bot: Maʼlumotlar yangilandi 5996829 wikitext text/x-wiki {{/begin|200}} |- | 1 || [[User:MalikxanBot|MalikxanBot]] || [[Special:Contributions/MalikxanBot|{{formatnum:799116}}]] |- | 2 || [[User:ProgrammerBot|ProgrammerBot]] || [[Special:Contributions/ProgrammerBot|{{formatnum:679528}}]] |- | 3 || [[User:DastyorBot|DastyorBot]] || [[Special:Contributions/DastyorBot|{{formatnum:516159}}]] |- | 4 || [[User:Ximik1991Bot|Ximik1991Bot]] || [[Special:Contributions/Ximik1991Bot|{{formatnum:197605}}]] |- | 5 || [[User:CoderSIBot|CoderSIBot]] || [[Special:Contributions/CoderSIBot|{{formatnum:187765}}]] |- | 6 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:140908}}]] |- | 7 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:109852}}]] |- | 8 || [[User:MerlIwBot|MerlIwBot]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:91745}}]] |- | 9 || [[User:TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:80410}}]] |- | 10 || [[User:Escarbot|Escarbot]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:69842}}]] |- | 11 || [[User:Legobot|Legobot]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:67152}}]] |- | 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:44023}}]] |- | 13 || [[User:Addbot|Addbot]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:28914}}]] |- | 14 || [[User:SieBot|SieBot]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:28363}}]] |- | 15 || [[User:YFdyh-bot|YFdyh-bot]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:27350}}]] |- | 16 || [[User:OchilovBot|OchilovBot]] || [[Special:Contributions/OchilovBot|{{formatnum:23928}}]] |- | 17 || [[User:VolkovBot|VolkovBot]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:19249}}]] |- | 18 || [[User:ArthurBot|ArthurBot]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:18710}}]] |- | 19 || [[User:Luckas-bot|Luckas-bot]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:16696}}]] |- | 20 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:11120}}]] |- | 21 || [[User:Uzgen bot|Uzgen bot]] || [[Special:Contributions/Uzgen bot|{{formatnum:10709}}]] |- | 22 || [[User:ZéroBot|ZéroBot]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:10554}}]] |- | 23 || [[User:WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:10294}}]] |- | 24 || [[User:JAnDbot|JAnDbot]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:10206}}]] |- | 25 || [[User:Thijs!bot|Thijs!bot]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:9691}}]] |- | 26 || [[User:MelancholieBot|MelancholieBot]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:8873}}]] |- | 27 || [[User:RedBot|RedBot]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:8357}}]] |- | 28 || [[User:タチコマ robot|タチコマ robot]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:8161}}]] |- | 29 || [[User:Acebot|Acebot]] || [[Special:Contributions/Acebot|{{formatnum:6989}}]] |- | 30 || [[User:EdgarsBot|EdgarsBot]] || [[Special:Contributions/EdgarsBot|{{formatnum:6807}}]] |- | 31 || [[User:KLBot2|KLBot2]] || [[Special:Contributions/KLBot2|{{formatnum:6601}}]] |- | 32 || [[User:Makecat-bot|Makecat-bot]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:6542}}]] |- | 33 || [[User:AlleborgoBot|AlleborgoBot]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:5802}}]] |- | 34 || [[User:MBHbot|MBHbot]] || [[Special:Contributions/MBHbot|{{formatnum:5359}}]] |- | 35 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:5010}}]] |- | 36 || [[User:LaaknorBot|LaaknorBot]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:4667}}]] |- | 37 || [[User:Vagobot|Vagobot]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:4451}}]] |- | 38 || [[User:IluvatarBot|IluvatarBot]] || [[Special:Contributions/IluvatarBot|{{formatnum:4449}}]] |- | 39 || [[User:Loveless|Loveless]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:4445}}]] |- | 40 || [[User:Zorrobot|Zorrobot]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:4173}}]] |- | 41 || [[User:JackieBot|JackieBot]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:4132}}]] |- | 42 || [[User:KamikazeBot|KamikazeBot]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:3687}}]] |- | 43 || [[User:FoxBot|FoxBot]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:3658}}]] |- | 44 || [[User:CarsracBot|CarsracBot]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:3570}}]] |- | 45 || [[User:Ptbotgourou|Ptbotgourou]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:3390}}]] |- | 46 || [[User:BotMultichill|BotMultichill]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:3244}}]] |- | 47 || [[User:Alexbot|Alexbot]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:3100}}]] |- | 48 || [[User:HRoestBot|HRoestBot]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:2983}}]] |- | 49 || [[User:TjBot|TjBot]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:2650}}]] |- | 50 || [[User:Purbo T|Purbo T]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:2576}}]] |- | 51 || [[User:PipepBot|PipepBot]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:2201}}]] |- | 52 || [[User:JYBot|JYBot]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:2189}}]] |- | 53 || [[User:DragonBot|DragonBot]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:2081}}]] |- | 54 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:2049}}]] |- | 55 || [[User:Darkicebot|Darkicebot]] || [[Special:Contributions/Darkicebot|{{formatnum:1852}}]] |- | 56 || [[User:Idioma-bot|Idioma-bot]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:1848}}]] |- | 57 || [[User:MastiBot|MastiBot]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:1725}}]] |- | 58 || [[User:Dinamik-bot|Dinamik-bot]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:1716}}]] |- | 59 || [[User:Rubinbot|Rubinbot]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:1590}}]] |- | 60 || [[User:Ripchip Bot|Ripchip Bot]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:1537}}]] |- | 61 || [[User:Mjbmrbot|Mjbmrbot]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:1451}}]] |- | 62 || [[User:Amirobot|Amirobot]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:1434}}]] |- | 63 || [[User:IanraBot|IanraBot]] || [[Special:Contributions/IanraBot|{{formatnum:1365}}]] |- | 64 || [[User:Rezabot|Rezabot]] || [[Special:Contributions/Rezabot|{{formatnum:1358}}]] |- | 65 || [[User:Synthebot|Synthebot]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:1316}}]] |- | 66 || [[User:AvicBot|AvicBot]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:1257}}]] |- | 67 || [[User:GhalyBot|GhalyBot]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:1239}}]] |- | 68 || [[User:Movses-bot|Movses-bot]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:1187}}]] |- | 69 || [[User:HerculeBot|HerculeBot]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:1068}}]] |- | 70 || [[User:Robbot|Robbot]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:1022}}]] |- | 71 || [[User:D'ohBot|D'ohBot]] || [[Special:Contributions/D'ohBot|{{formatnum:1005}}]] |- | 72 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:995}}]] |- | 73 || [[User:SilvonenBot|SilvonenBot]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:977}}]] |- | 74 || [[User:MystBot|MystBot]] || [[Special:Contributions/MystBot|{{formatnum:972}}]] |- | 75 || [[User:TinucherianBot II|TinucherianBot II]] || [[Special:Contributions/TinucherianBot II|{{formatnum:953}}]] |- | 76 || [[User:Jotterbot|Jotterbot]] || [[Special:Contributions/Jotterbot|{{formatnum:892}}]] |- | 77 || [[User:AvocatoBot|AvocatoBot]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:881}}]] |- | 78 || [[User:StigBot|StigBot]] || [[Special:Contributions/StigBot|{{formatnum:804}}]] |- | 79 || [[User:Almabot|Almabot]] || [[Special:Contributions/Almabot|{{formatnum:801}}]] |- | 80 || [[User:SassoBot|SassoBot]] || [[Special:Contributions/SassoBot|{{formatnum:790}}]] |- | 81 || [[User:Justincheng12345-bot|Justincheng12345-bot]] || [[Special:Contributions/Justincheng12345-bot|{{formatnum:761}}]] |- | 82 || [[User:HiW-Bot|HiW-Bot]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:722}}]] |- | 83 || [[User:Gerakibot|Gerakibot]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:587}}]] |- | 84 || [[User:YaxshiBot|YaxshiBot]] || [[Special:Contributions/YaxshiBot|{{formatnum:577}}]] |- | 85 || [[User:SpBot|SpBot]] || [[Special:Contributions/SpBot|{{formatnum:542}}]] |- | 86 || [[User:TechBot|TechBot]] || [[Special:Contributions/TechBot|{{formatnum:541}}]] |- | 87 || [[User:DarafshBot|DarafshBot]] || [[Special:Contributions/DarafshBot|{{formatnum:541}}]] |- | 88 || [[User:Byrialbot|Byrialbot]] || [[Special:Contributions/Byrialbot|{{formatnum:488}}]] |- | 89 || [[User:PixelBot|PixelBot]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:433}}]] |- | 90 || [[User:DSisyphBot|DSisyphBot]] || [[Special:Contributions/DSisyphBot|{{formatnum:406}}]] |- | 91 || [[User:CasualBot|CasualBot]] || [[Special:Contributions/CasualBot|{{formatnum:403}}]] |- | 92 || [[User:Chobot|Chobot]] || [[Special:Contributions/Chobot|{{formatnum:366}}]] |- | 93 || [[User:CocuBot|CocuBot]] || [[Special:Contributions/CocuBot|{{formatnum:364}}]] |- | 94 || [[User:JhsBot|JhsBot]] || [[Special:Contributions/JhsBot|{{formatnum:335}}]] |- | 95 || [[User:Memty Bot|Memty Bot]] || [[Special:Contributions/Memty Bot|{{formatnum:327}}]] |- | 96 || [[User:AlnoktaBOT|AlnoktaBOT]] || [[Special:Contributions/AlnoktaBOT|{{formatnum:316}}]] |- | 97 || [[User:Louperibot|Louperibot]] || [[Special:Contributions/Louperibot|{{formatnum:297}}]] |- | 98 || [[User:Nallimbot|Nallimbot]] || [[Special:Contributions/Nallimbot|{{formatnum:291}}]] |- | 99 || [[User:AZatBot~uzwiki|AZatBot~uzwiki]] || [[Special:Contributions/AZatBot~uzwiki|{{formatnum:285}}]] |- | 100 || [[User:DixonDBot|DixonDBot]] || [[Special:Contributions/DixonDBot|{{formatnum:201}}]] |- | 101 || [[User:MahdiBot|MahdiBot]] || [[Special:Contributions/MahdiBot|{{formatnum:199}}]] |- | 102 || [[User:Sz-iwbot|Sz-iwbot]] || [[Special:Contributions/Sz-iwbot|{{formatnum:169}}]] |- | 103 || [[User:DirlBot|DirlBot]] || [[Special:Contributions/DirlBot|{{formatnum:116}}]] |- | 104 || [[User:Obersachsebot|Obersachsebot]] || [[Special:Contributions/Obersachsebot|{{formatnum:114}}]] |- | 105 || [[User:NobelBot|NobelBot]] || [[Special:Contributions/NobelBot|{{formatnum:96}}]] |- | 106 || [[User:SantoshBot|SantoshBot]] || [[Special:Contributions/SantoshBot|{{formatnum:92}}]] |- | 107 || [[User:AmphBot|AmphBot]] || [[Special:Contributions/AmphBot|{{formatnum:79}}]] |- | 108 || [[User:Muro Bot|Muro Bot]] || [[Special:Contributions/Muro Bot|{{formatnum:75}}]] |- | 109 || [[User:DennyBot|DennyBot]] || [[Special:Contributions/DennyBot|{{formatnum:74}}]] |- | 110 || [[User:Dexbot|Dexbot]] || [[Special:Contributions/Dexbot|{{formatnum:74}}]] |- | 111 || [[User:WikimediaNotifier|WikimediaNotifier]] || [[Special:Contributions/WikimediaNotifier|{{formatnum:73}}]] |- | 112 || [[User:Zwobot|Zwobot]] || [[Special:Contributions/Zwobot|{{formatnum:61}}]] |- | 113 || [[User:TohaomgBot|TohaomgBot]] || [[Special:Contributions/TohaomgBot|{{formatnum:58}}]] {{/end}} miko2oh75w1s7tarffkhszb1lmdwglh Vikipediya:Faol foydalanuvchilar reytingi 4 712595 5996828 5996004 2026-04-15T12:02:50Z Jembot 17813 Bot: Maʼlumotlar yangilandi 5996828 wikitext text/x-wiki {{/begin|200}} |- | 1 || [[User:KWiki78|KWiki78]] || [[Special:Contributions/KWiki78|{{formatnum:694}}]] || {{Permissions|KWiki78}} |- | 2 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:558}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}} |- | 3 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:435}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}} |- | 4 || [[User:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] || [[Special:Contributions/Janob Mirzaolim|{{formatnum:273}}]] || {{Permissions|Janob Mirzaolim}} |- | 5 || [[User:Panpanchik|Panpanchik]] || [[Special:Contributions/Panpanchik|{{formatnum:215}}]] || {{Permissions|Panpanchik}} |- | 6 || [[User:Quwanishbaev Berdiyar|Quwanishbaev Berdiyar]] || [[Special:Contributions/Quwanishbaev Berdiyar|{{formatnum:194}}]] || {{Permissions|Quwanishbaev Berdiyar}} |- | 7 || [[User:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] || [[Special:Contributions/Humoyun Qodirov|{{formatnum:161}}]] || {{Permissions|Humoyun Qodirov}} |- | 8 || [[User:Doctormeee|Doctormeee]] || [[Special:Contributions/Doctormeee|{{formatnum:150}}]] || {{Permissions|Doctormeee}} |- | 9 || [[User:AnvarxonM|AnvarxonM]] || [[Special:Contributions/AnvarxonM|{{formatnum:117}}]] || {{Permissions|AnvarxonM}} |- | 10 || [[User:Omonovas|Omonovas]] || [[Special:Contributions/Omonovas|{{formatnum:103}}]] || {{Permissions|Omonovas}} |- | 11 || [[User:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] || [[Special:Contributions/Bobonorova Hulkar|{{formatnum:80}}]] || {{Permissions|Bobonorova Hulkar}} |- | 12 || [[User:Tewayev|Tewayev]] || [[Special:Contributions/Tewayev|{{formatnum:68}}]] || {{Permissions|Tewayev}} |- | 13 || [[User:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Sitora Oblakulova|{{formatnum:66}}]] || {{Permissions|Sitora Oblakulova}} |- | 14 || [[User:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] || [[Special:Contributions/Xumoshox Ismoilova|{{formatnum:63}}]] || {{Permissions|Xumoshox Ismoilova}} |- | 15 || [[User:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] || [[Special:Contributions/Divandagi ekspert|{{formatnum:59}}]] || {{Permissions|Divandagi ekspert}} |- | 16 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:58}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}} |- | 17 || [[User:GhostUch1xa|GhostUch1xa]] || [[Special:Contributions/GhostUch1xa|{{formatnum:50}}]] || {{Permissions|GhostUch1xa}} |- | 18 || [[User:Tilkobles|Tilkobles]] || [[Special:Contributions/Tilkobles|{{formatnum:38}}]] || {{Permissions|Tilkobles}} |- | 19 || [[User:Djurabekova|Djurabekova]] || [[Special:Contributions/Djurabekova|{{formatnum:37}}]] || {{Permissions|Djurabekova}} |- | 20 || [[User:Oblakulova|Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Oblakulova|{{formatnum:34}}]] || {{Permissions|Oblakulova}} |- | 21 || [[User:Gulzoda Abduhalilova|Gulzoda Abduhalilova]] || [[Special:Contributions/Gulzoda Abduhalilova|{{formatnum:29}}]] || {{Permissions|Gulzoda Abduhalilova}} |- | 22 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:26}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}} |- | 23 || [[User:Brainbox 8|Brainbox 8]] || [[Special:Contributions/Brainbox 8|{{formatnum:26}}]] || {{Permissions|Brainbox 8}} |- | 24 || [[User:Shaxriyor Abdujalilov|Shaxriyor Abdujalilov]] || [[Special:Contributions/Shaxriyor Abdujalilov|{{formatnum:25}}]] || {{Permissions|Shaxriyor Abdujalilov}} |- | 25 || [[User:Xasanov Doston|Xasanov Doston]] || [[Special:Contributions/Xasanov Doston|{{formatnum:24}}]] || {{Permissions|Xasanov Doston}} |- | 26 || [[User:Malikxan|Malikxan]] || [[Special:Contributions/Malikxan|{{formatnum:23}}]] || {{Permissions|Malikxan}} |- | 27 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:22}}]] || {{Permissions|Umarxon III}} |- | 28 || [[User:Callmeshoma|Callmeshoma]] || [[Special:Contributions/Callmeshoma|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Callmeshoma}} |- | 29 || [[User:Tshoxruz 07|Tshoxruz 07]] || [[Special:Contributions/Tshoxruz 07|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Tshoxruz 07}} |- | 30 || [[User:Abdulatif Botirsherov|Abdulatif Botirsherov]] || [[Special:Contributions/Abdulatif Botirsherov|{{formatnum:17}}]] || {{Permissions|Abdulatif Botirsherov}} |- | 31 || [[User:Miraziz Xolmirzayev|Miraziz Xolmirzayev]] || [[Special:Contributions/Miraziz Xolmirzayev|{{formatnum:17}}]] || {{Permissions|Miraziz Xolmirzayev}} |- | 32 || [[User:SpinnerLaserzthe2nd|SpinnerLaserzthe2nd]] || [[Special:Contributions/SpinnerLaserzthe2nd|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|SpinnerLaserzthe2nd}} |- | 33 || [[User:Bolbekov Azamat|Bolbekov Azamat]] || [[Special:Contributions/Bolbekov Azamat|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Bolbekov Azamat}} |- | 34 || [[User:Shirin Khaydaralieva|Shirin Khaydaralieva]] || [[Special:Contributions/Shirin Khaydaralieva|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Shirin Khaydaralieva}} |- | 35 || [[User:Ranoxa|Ranoxa]] || [[Special:Contributions/Ranoxa|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Ranoxa}} |- | 36 || [[User:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] || [[Special:Contributions/Maxamadjonova Muslima|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Maxamadjonova Muslima}} |- | 37 || [[User:Akhaeron|Akhaeron]] || [[Special:Contributions/Akhaeron|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Akhaeron}} |- | 38 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}} |- | 39 || [[User:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]] || [[Special:Contributions/Artemev Nikolay|{{formatnum:9}}]] || {{Permissions|Artemev Nikolay}} |- | 40 || [[User:Tugalove|Tugalove]] || [[Special:Contributions/Tugalove|{{formatnum:9}}]] || {{Permissions|Tugalove}} |- | 41 || [[User:Bahodir1234|Bahodir1234]] || [[Special:Contributions/Bahodir1234|{{formatnum:8}}]] || {{Permissions|Bahodir1234}} |- | 42 || [[User:Nataev|Nataev]] || [[Special:Contributions/Nataev|{{formatnum:7}}]] || {{Permissions|Nataev}} |- | 43 || [[User:Stephan1000000|Stephan1000000]] || [[Special:Contributions/Stephan1000000|{{formatnum:7}}]] || {{Permissions|Stephan1000000}} |- | 44 || [[User:Mupapap29|Mupapap29]] || [[Special:Contributions/Mupapap29|{{formatnum:7}}]] || {{Permissions|Mupapap29}} |- | 45 || [[User:Markuss86|Markuss86]] || [[Special:Contributions/Markuss86|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Markuss86}} |- | 46 || [[User:~2026-22281-99|~2026-22281-99]] || [[Special:Contributions/~2026-22281-99|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|~2026-22281-99}} |- | 47 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 48 || [[User:Erxo'jayeva Sevinch|Erxo'jayeva Sevinch]] || [[Special:Contributions/Erxo'jayeva Sevinch|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Erxo'jayeva Sevinch}} |- | 49 || [[User:Usaymin1071|Usaymin1071]] || [[Special:Contributions/Usaymin1071|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Usaymin1071}} |- | 50 || [[User:Amherst99|Amherst99]] || [[Special:Contributions/Amherst99|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Amherst99}} |- | 51 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|BilimNuri}} |- | 52 || [[User:IlhomjonM005|IlhomjonM005]] || [[Special:Contributions/IlhomjonM005|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|IlhomjonM005}} |- | 53 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 54 || [[User:KiranBOT|KiranBOT]] || [[Special:Contributions/KiranBOT|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|KiranBOT}} |- | 55 || [[User:Abdirauf khan|Abdirauf khan]] || [[Special:Contributions/Abdirauf khan|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Abdirauf khan}} |- | 56 || [[User:~2026-23044-41|~2026-23044-41]] || [[Special:Contributions/~2026-23044-41|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|~2026-23044-41}} |- | 57 || [[User:Sardorsheykh|Sardorsheykh]] || [[Special:Contributions/Sardorsheykh|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Sardorsheykh}} |- | 58 || [[User:Charosss19|Charosss19]] || [[Special:Contributions/Charosss19|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Charosss19}} |- | 59 || [[User:Vol71193|Vol71193]] || [[Special:Contributions/Vol71193|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Vol71193}} |- | 60 || [[User:~2026-21748-25|~2026-21748-25]] || [[Special:Contributions/~2026-21748-25|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-21748-25}} |- | 61 || [[User:~2026-22744-54|~2026-22744-54]] || [[Special:Contributions/~2026-22744-54|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-22744-54}} |- | 62 || [[User:~2026-22794-16|~2026-22794-16]] || [[Special:Contributions/~2026-22794-16|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-22794-16}} |- | 63 || [[User:NDG|NDG]] || [[Special:Contributions/NDG|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|NDG}} |- | 64 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}} |- | 65 || [[User:Abdulloh azamiy|Abdulloh azamiy]] || [[Special:Contributions/Abdulloh azamiy|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Abdulloh azamiy}} |- | 66 || [[User:~2026-21157-84|~2026-21157-84]] || [[Special:Contributions/~2026-21157-84|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-21157-84}} |- | 67 || [[User:~2026-21707-40|~2026-21707-40]] || [[Special:Contributions/~2026-21707-40|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-21707-40}} |- | 68 || [[User:Anvar vikipedia|Anvar vikipedia]] || [[Special:Contributions/Anvar vikipedia|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Anvar vikipedia}} |- | 69 || [[User:~2026-22669-33|~2026-22669-33]] || [[Special:Contributions/~2026-22669-33|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-22669-33}} |- | 70 || [[User:Bahrom04|Bahrom04]] || [[Special:Contributions/Bahrom04|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Bahrom04}} |- | 71 || [[User:~2026-22328-03|~2026-22328-03]] || [[Special:Contributions/~2026-22328-03|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-22328-03}} |- | 72 || [[User:Ikhtiyor|Ikhtiyor]] || [[Special:Contributions/Ikhtiyor|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Ikhtiyor}} |- | 73 || [[User:~2026-22370-01|~2026-22370-01]] || [[Special:Contributions/~2026-22370-01|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-22370-01}} |- | 74 || [[User:Redaktor GLAM|Redaktor GLAM]] || [[Special:Contributions/Redaktor GLAM|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Redaktor GLAM}} |- | 75 || [[User:DilyorbekOfficial|DilyorbekOfficial]] || [[Special:Contributions/DilyorbekOfficial|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|DilyorbekOfficial}} |- | 76 || [[User:~2026-22015-57|~2026-22015-57]] || [[Special:Contributions/~2026-22015-57|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-22015-57}} |- | 77 || [[User:IvanScrooge98|IvanScrooge98]] || [[Special:Contributions/IvanScrooge98|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|IvanScrooge98}} |- | 78 || [[User:Mohamed mohsens|Mohamed mohsens]] || [[Special:Contributions/Mohamed mohsens|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Mohamed mohsens}} |- | 79 || [[User:~2026-22542-53|~2026-22542-53]] || [[Special:Contributions/~2026-22542-53|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-22542-53}} |- | 80 || [[User:~2026-21882-62|~2026-21882-62]] || [[Special:Contributions/~2026-21882-62|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-21882-62}} |- | 81 || [[User:UmidjonEsirgapov|UmidjonEsirgapov]] || [[Special:Contributions/UmidjonEsirgapov|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|UmidjonEsirgapov}} |- | 82 || [[User:Kontributor 2K|Kontributor 2K]] || [[Special:Contributions/Kontributor 2K|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Kontributor 2K}} |- | 83 || [[User:~2026-21608-56|~2026-21608-56]] || [[Special:Contributions/~2026-21608-56|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-21608-56}} |- | 84 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Bekipediya}} |- | 85 || [[User:Ozodova Sevinch|Ozodova Sevinch]] || [[Special:Contributions/Ozodova Sevinch|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Ozodova Sevinch}} |- | 86 || [[User:~2026-21980-99|~2026-21980-99]] || [[Special:Contributions/~2026-21980-99|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-21980-99}} |- | 87 || [[User:Shohruzaktamov|Shohruzaktamov]] || [[Special:Contributions/Shohruzaktamov|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Shohruzaktamov}} |- | 88 || [[User:~2026-21794-76|~2026-21794-76]] || [[Special:Contributions/~2026-21794-76|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-21794-76}} |- | 89 || [[User:~2026-21846-40|~2026-21846-40]] || [[Special:Contributions/~2026-21846-40|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-21846-40}} |- | 90 || [[User:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] || [[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Azizxon Muzaffarov}} |- | 91 || [[User:~2026-23290-79|~2026-23290-79]] || [[Special:Contributions/~2026-23290-79|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-23290-79}} |- | 92 || [[User:Abosbek|Abosbek]] || [[Special:Contributions/Abosbek|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Abosbek}} |- | 93 || [[User:Adegeras|Adegeras]] || [[Special:Contributions/Adegeras|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Adegeras}} |- | 94 || [[User:Mukhammadrasul Isakov|Mukhammadrasul Isakov]] || [[Special:Contributions/Mukhammadrasul Isakov|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Mukhammadrasul Isakov}} |- | 95 || [[User:Auteuil-Passy|Auteuil-Passy]] || [[Special:Contributions/Auteuil-Passy|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Auteuil-Passy}} |- | 96 || [[User:Azimjon Qahhorov|Azimjon Qahhorov]] || [[Special:Contributions/Azimjon Qahhorov|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Azimjon Qahhorov}} |- | 97 || [[User:~2026-21862-19|~2026-21862-19]] || [[Special:Contributions/~2026-21862-19|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-21862-19}} |- | 98 || [[User:~2026-22703-52|~2026-22703-52]] || [[Special:Contributions/~2026-22703-52|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22703-52}} |- | 99 || [[User:~2026-22541-30|~2026-22541-30]] || [[Special:Contributions/~2026-22541-30|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22541-30}} |- | 100 || [[User:Kwamikagami|Kwamikagami]] || [[Special:Contributions/Kwamikagami|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Kwamikagami}} |- | 101 || [[User:Freiheiten|Freiheiten]] || [[Special:Contributions/Freiheiten|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Freiheiten}} |- | 102 || [[User:~2026-22868-69|~2026-22868-69]] || [[Special:Contributions/~2026-22868-69|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22868-69}} |- | 103 || [[User:Waxriyor|Waxriyor]] || [[Special:Contributions/Waxriyor|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Waxriyor}} |- | 104 || [[User:K7yz3|K7yz3]] || [[Special:Contributions/K7yz3|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|K7yz3}} |- | 105 || [[User:~2026-19321-25|~2026-19321-25]] || [[Special:Contributions/~2026-19321-25|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-19321-25}} |- | 106 || [[User:~2026-22688-77|~2026-22688-77]] || [[Special:Contributions/~2026-22688-77|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22688-77}} |- | 107 || [[User:~2026-23210-84|~2026-23210-84]] || [[Special:Contributions/~2026-23210-84|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-23210-84}} |- | 108 || [[User:Uzsport|Uzsport]] || [[Special:Contributions/Uzsport|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Uzsport}} |- | 109 || [[User:~2026-23109-67|~2026-23109-67]] || [[Special:Contributions/~2026-23109-67|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-23109-67}} |- | 110 || [[User:~2026-23006-29|~2026-23006-29]] || [[Special:Contributions/~2026-23006-29|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-23006-29}} |- | 111 || [[User:~2026-23149-49|~2026-23149-49]] || [[Special:Contributions/~2026-23149-49|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-23149-49}} |- | 112 || [[User:1997kB|1997kB]] || [[Special:Contributions/1997kB|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|1997kB}} |- | 113 || [[User:SherlockHolmesFerghana|SherlockHolmesFerghana]] || [[Special:Contributions/SherlockHolmesFerghana|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|SherlockHolmesFerghana}} |- | 114 || [[User:Saroj|Saroj]] || [[Special:Contributions/Saroj|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Saroj}} |- | 115 || [[User:~2026-23053-03|~2026-23053-03]] || [[Special:Contributions/~2026-23053-03|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-23053-03}} |- | 116 || [[User:Atxorians|Atxorians]] || [[Special:Contributions/Atxorians|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Atxorians}} |- | 117 || [[User:~2026-22893-58|~2026-22893-58]] || [[Special:Contributions/~2026-22893-58|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22893-58}} |- | 118 || [[User:~2026-22662-30|~2026-22662-30]] || [[Special:Contributions/~2026-22662-30|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22662-30}} |- | 119 || [[User:Skylinegtr123|Skylinegtr123]] || [[Special:Contributions/Skylinegtr123|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Skylinegtr123}} |- | 120 || [[User:~2026-23025-68|~2026-23025-68]] || [[Special:Contributions/~2026-23025-68|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-23025-68}} |- | 121 || [[User:Bexruz Nazirov|Bexruz Nazirov]] || [[Special:Contributions/Bexruz Nazirov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Bexruz Nazirov}} |- | 122 || [[User:~2026-22937-39|~2026-22937-39]] || [[Special:Contributions/~2026-22937-39|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22937-39}} |- | 123 || [[User:~2026-22952-88|~2026-22952-88]] || [[Special:Contributions/~2026-22952-88|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22952-88}} |- | 124 || [[User:Qiyali|Qiyali]] || [[Special:Contributions/Qiyali|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Qiyali}} |- | 125 || [[User:~2026-22965-48|~2026-22965-48]] || [[Special:Contributions/~2026-22965-48|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22965-48}} |- | 126 || [[User:~2026-22953-96|~2026-22953-96]] || [[Special:Contributions/~2026-22953-96|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22953-96}} |- | 127 || [[User:~2026-22165-17|~2026-22165-17]] || [[Special:Contributions/~2026-22165-17|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22165-17}} |- | 128 || [[User:~2026-22494-86|~2026-22494-86]] || [[Special:Contributions/~2026-22494-86|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22494-86}} |- | 129 || [[User:Lp0 on fire|Lp0 on fire]] || [[Special:Contributions/Lp0 on fire|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Lp0 on fire}} |- | 130 || [[User:~2026-22000-83|~2026-22000-83]] || [[Special:Contributions/~2026-22000-83|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22000-83}} |- | 131 || [[User:~2026-21757-99|~2026-21757-99]] || [[Special:Contributions/~2026-21757-99|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-21757-99}} |- | 132 || [[User:~2026-21848-96|~2026-21848-96]] || [[Special:Contributions/~2026-21848-96|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-21848-96}} |- | 133 || [[User:~2026-21593-26|~2026-21593-26]] || [[Special:Contributions/~2026-21593-26|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-21593-26}} |- | 134 || [[User:~2026-21990-05|~2026-21990-05]] || [[Special:Contributions/~2026-21990-05|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-21990-05}} |- | 135 || [[User:~2026-22019-78|~2026-22019-78]] || [[Special:Contributions/~2026-22019-78|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22019-78}} |- | 136 || [[User:Utkirbek Qutfiddinov|Utkirbek Qutfiddinov]] || [[Special:Contributions/Utkirbek Qutfiddinov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Utkirbek Qutfiddinov}} |- | 137 || [[User:7Devona|7Devona]] || [[Special:Contributions/7Devona|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|7Devona}} |- | 138 || [[User:~2026-21730-47|~2026-21730-47]] || [[Special:Contributions/~2026-21730-47|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-21730-47}} |- | 139 || [[User:~2026-21829-13|~2026-21829-13]] || [[Special:Contributions/~2026-21829-13|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-21829-13}} |- | 140 || [[User:~2026-21901-69|~2026-21901-69]] || [[Special:Contributions/~2026-21901-69|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-21901-69}} |- | 141 || [[User:Zuhra Said qizi|Zuhra Said qizi]] || [[Special:Contributions/Zuhra Said qizi|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Zuhra Said qizi}} |- | 142 || [[User:AsilbekKayumov|AsilbekKayumov]] || [[Special:Contributions/AsilbekKayumov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|AsilbekKayumov}} |- | 143 || [[User:~2026-21749-47|~2026-21749-47]] || [[Special:Contributions/~2026-21749-47|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-21749-47}} |- | 144 || [[User:GolibN1|GolibN1]] || [[Special:Contributions/GolibN1|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|GolibN1}} |- | 145 || [[User:~2026-21640-46|~2026-21640-46]] || [[Special:Contributions/~2026-21640-46|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-21640-46}} |- | 146 || [[User:~2026-21836-39|~2026-21836-39]] || [[Special:Contributions/~2026-21836-39|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-21836-39}} |- | 147 || [[User:~2026-21865-01|~2026-21865-01]] || [[Special:Contributions/~2026-21865-01|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-21865-01}} |- | 148 || [[User:~2026-21666-80|~2026-21666-80]] || [[Special:Contributions/~2026-21666-80|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-21666-80}} |- | 149 || [[User:Matsievsky|Matsievsky]] || [[Special:Contributions/Matsievsky|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Matsievsky}} |- | 150 || [[User:Wooze|Wooze]] || [[Special:Contributions/Wooze|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Wooze}} |- | 151 || [[User:~2026-21685-24|~2026-21685-24]] || [[Special:Contributions/~2026-21685-24|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-21685-24}} |- | 152 || [[User:~2026-22098-41|~2026-22098-41]] || [[Special:Contributions/~2026-22098-41|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22098-41}} |- | 153 || [[User:~2026-21699-63|~2026-21699-63]] || [[Special:Contributions/~2026-21699-63|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-21699-63}} |- | 154 || [[User:~2026-22614-41|~2026-22614-41]] || [[Special:Contributions/~2026-22614-41|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22614-41}} |- | 155 || [[User:~2026-22183-40|~2026-22183-40]] || [[Special:Contributions/~2026-22183-40|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22183-40}} |- | 156 || [[User:~2026-22495-67|~2026-22495-67]] || [[Special:Contributions/~2026-22495-67|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22495-67}} |- | 157 || [[User:Kurgantepauz|Kurgantepauz]] || [[Special:Contributions/Kurgantepauz|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Kurgantepauz}} |- | 158 || [[User:Gower|Gower]] || [[Special:Contributions/Gower|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Gower}} |- | 159 || [[User:QazNorth|QazNorth]] || [[Special:Contributions/QazNorth|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|QazNorth}} |- | 160 || [[User:Sandro Halank|Sandro Halank]] || [[Special:Contributions/Sandro Halank|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Sandro Halank}} |- | 161 || [[User:~2026-22361-03|~2026-22361-03]] || [[Special:Contributions/~2026-22361-03|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22361-03}} |- | 162 || [[User:Mkhng|Mkhng]] || [[Special:Contributions/Mkhng|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Mkhng}} |- | 163 || [[User:~2026-22252-29|~2026-22252-29]] || [[Special:Contributions/~2026-22252-29|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22252-29}} |- | 164 || [[User:~2026-22415-02|~2026-22415-02]] || [[Special:Contributions/~2026-22415-02|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22415-02}} |- | 165 || [[User:Quinlan83|Quinlan83]] || [[Special:Contributions/Quinlan83|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Quinlan83}} |- | 166 || [[User:~2026-22311-12|~2026-22311-12]] || [[Special:Contributions/~2026-22311-12|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22311-12}} |- | 167 || [[User:~2026-21980-60|~2026-21980-60]] || [[Special:Contributions/~2026-21980-60|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-21980-60}} |- | 168 || [[User:~2026-22345-42|~2026-22345-42]] || [[Special:Contributions/~2026-22345-42|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22345-42}} |- | 169 || [[User:R. Henrik Nilsson|R. Henrik Nilsson]] || [[Special:Contributions/R. Henrik Nilsson|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|R. Henrik Nilsson}} |- | 170 || [[User:~2026-22231-65|~2026-22231-65]] || [[Special:Contributions/~2026-22231-65|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22231-65}} |- | 171 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 172 || [[User:~2026-22273-32|~2026-22273-32]] || [[Special:Contributions/~2026-22273-32|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22273-32}} |- | 173 || [[User:~2026-22200-39|~2026-22200-39]] || [[Special:Contributions/~2026-22200-39|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22200-39}} |- | 174 || [[User:~2026-22217-74|~2026-22217-74]] || [[Special:Contributions/~2026-22217-74|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22217-74}} |- | 175 || [[User:~2026-22125-73|~2026-22125-73]] || [[Special:Contributions/~2026-22125-73|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22125-73}} |- | 176 || [[User:~2026-22105-30|~2026-22105-30]] || [[Special:Contributions/~2026-22105-30|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22105-30}} |- | 177 || [[User:~2026-22100-08|~2026-22100-08]] || [[Special:Contributions/~2026-22100-08|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-22100-08}} |- | 178 || [[User:SmallSonMarex|SmallSonMarex]] || [[Special:Contributions/SmallSonMarex|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|SmallSonMarex}} {{/end}} 6yo5qt4lhwof5hvb8zedq409k1rq4df Jaloliddin Masharipov 0 714957 5997228 5771346 2026-04-16T08:13:23Z Umarxon III 18267 /* Havolalar */ + 5997228 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi | ism = '''Jaloliddin Masharipov'''  | toʻliqism = Jaloliddin Qadomboy o‘g‘li Masharipov<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni|ish=[[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|president.uz]] |qaralgan sana=2025-11-02}}</ref> | image = Esteghlal FC vs Al-Gharafa FC, 16 September 2024 - 06.jpg | tavallud_sana = {{birth date and age|1993|9|1|df=yes}} | tavallud_joyi = {{Tavallud joyi|Urganch}}, [[Oʻzbekiston]] | vazni = 70 kg (154 lb) | pozitsiya = [[Yarim himoyachi]] | boʻyi = 178 sm (5' 8" ft) | laqab = Jalol | joriyklub = [[Esteghlal F.C.]] | klubraqami = | yoshlikyillari = 2009—2012 | yoshlikklublari = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | yillar1 = 2013—2020 | klublar1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht1 = 141 | gollar1 = 24 | yillar2 = 2017 | klublar2 = {{Ijara}} [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] | isht2 = 27 | gollar2 = 6 | yillar3 = 2021—2023 | klublar3 = [[Al-Nassr FK]] | isht3 = 40 | gollar3 = 2 | yillar4 = 2021 | klublar4 = {{Ijara}} [[:en:Shabab Al Ahli Club|Shabab Al Ahli Club]] | isht4 = 12 | gollar4 = 2 | yillar5 = 2023 | klublar5 = [[Panserraikos F.C.]] | isht5 = 7 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2024— | klublar6 = [[Esteghlal F.C.]] | isht6 = 27 | gollar6 = 3 | milliyyillar1 = 2013 | milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-20]] | milliyisht1 = 4 | milliygollar1 = 1 | milliyyillar2 = 2013—2018 | milliyjamoa2 = [[Oʻzbekiston U-23 futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston U-23]] | milliyisht2 = 8 | milliygollar2 = 1 | milliyyillar3 = 2016— | milliyjamoa3 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] | milliyisht3 = 70 | milliygollar3 = 13 | club-update = 2024-yil 14-noyabr | ntupdate = 2024-yil 19-noyabr }} '''Jaloliddin Qadomboy o‘g‘li Masharipov''' (1993-yil 1-sentyabr, [[Xorazm]] [[Urganch]]) – [[oʻzbek]] futbolchisi, „[[Esteghlal F.C.]]“ klubi va [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi]] yarim himoyachisi. == Futbolchilik faoliyati == Jaloliddin Masharipov [[1993-yil]] [[1-sentyabr]] kuni [[Urganch]] shahrida tugʻilgan. Jaloliddin Masharipov  2013-yilgacha „Paxtakor“ jamoasida toʻp surgan. 2013-yilda Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi tarkibida 4 ta oʻyinda ishtirok etgan. 2017-yilda Toshkentning „[[Lokomotiv (futbol klubi)|Lokomotiv]]“ klubida boʻlgan. 2021-yilda Jaloliddin Masharipov „Al-Nasr“ jamoasiga kelib qoʻshilgan. === Paxtakordagi faoliyati === Masharipov „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ tarkibida Superliganing 141 ta uchrashuvida qatnashib, 24 ta gol urgan. [[Osiyo Chempionlar ligasi|Osiyo chempionlar ligasida]] 29 ta oʻyinda – 4 ta, mamlakat kuboklarida 30 ta oʻyinda ishtirok etib, 5 ta gol urgan<ref name=Uzdaily>{{veb manbasi|url=https://www.uzdaily.uz/ru/post/58684|title=Жалолиддин Машарипов перешёл в «Аль Насср»|website=Uzdaily.uz|date=2021-01-30|accessdate=2021-11-19|deadlink=no}}</ref>. === Lokomativdagi faoliyati === Jaloliddin Masharipov „[[Lokomotiv (futbol klubi)|Lokomativ]]“ tarkibida 2017-yil koʻrsatkichlari boʻyicha „Lokomativ“ning 6 ta uchrashuvida qatnashib, 1 ta gol urgan va 2018-yili „Lokomativ“ tarkibini tark etgan. === Al-Nasrdagi faoliyati === 2021-yilda Jaloliddin Masharipovni „<nowiki/>[[Al-Nassr FK|Al-Nasr]]<nowiki/>“ sotib olgan. Shu yili Jaloliddin Masharipov bir mavsum ichida 2 ta golli uzatmani amalga oshirgan<ref name="Uzdaily" />. 2023-yil 17-avgustda Masharipov „Al Nasr“ jamoasi bilan oʻzaro kelishuvga koʻra shartnomani bekor qildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/351659?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia |sarlavha="Ал Насср" Машариповнинг жамоадан кетганини эълон қилди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230818172041/https://championat.asia/uz/news/351659?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia |arxivsana=2023-08-18 |qaralgan sana=2023-08-18 }}</ref>. 2023-yil 27-sentybarda Gretasiyaning „[[Panserraikos F.C.]]“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/354209?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia |sarlavha=Расман: Жалолиддин Машарипов Греция жамоасига ўтди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230927185034/https://championat.asia/uz/news/354209?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia |arxivsana=2023-09-27 |qaralgan sana=2023-09-27 }}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/news/view/rasman-gretsiya-klubi-jaloliddin-masharipov-transferini-elon-qildi-27-09-2023 |sarlavha=Расман! Греция клуби Жалолиддин Машарипов трансферини эълон қилди! |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230927185220/https://sports.uz/news/view/rasman-gretsiya-klubi-jaloliddin-masharipov-transferini-elon-qildi-27-09-2023 |arxivsana=2023-09-27 |qaralgan sana=2023-09-27 }}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-09-27 |title=O Jaloliddin Masharipov στον Πανσερραϊκό! |trans-title=Jaloliddin Masharipov in Panserraikos! |url=https://panserraikosfc.gr/o-jaloliddin-masharipov-%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%83%CE%B5%CF%81%CF%81%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CF%8C/ |access-date= |website=Panserraikos FC |language=el}}</ref>. 2024-yil 31-yanvarda Panserraikos Masharipovning jamoani tark etishini va shartnoma oʻzaro kelishuvga koʻra bekor qilingani eʼlon qildi<ref>{{cite web |title=Ευχαριστούμε "Μάσα"! |url=https://panserraikosfc.gr/%ce%b5%cf%85%cf%87%ce%b1%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%8d%ce%bc%ce%b5-%ce%bc%ce%ac%cf%83%ce%b1/ |website=panserraikosfc.gr |publisher=Panserraikos F.C. |access-date=1 February 2024 |language=Greek |date=31 January 2024}}</ref>. 2024-yil 4-fevralda Eronning „[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]]“ jamoasi bilan bir yarim yillik sharnoma imzolagani eʼlon qildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/361857?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia |sarlavha=Расман: Жалолиддин Машариповнинг янги клуби маълум |sana=2024/02/04}}</ref>. == Oʻzbekiston terma jamoasidagi faoliyati == 2016-yilda ilk bor Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi (U-23) safiga Jaloliddin Masharipov chaqirilgan. Uning birinchi oʻyini Koreya (u-23) terma jamoasiga qarshi boʻlgan. Unda Oʻzbekiston terma jamoasi [[Koreya Respublikasi|Koreyaga]] 2:1 hisobida imkoniyatni boy bergan. Uning terma jamoadagi birinchi yirik turniri 2019-yilda boʻlib oʻtgan futbol boʻyicha Osiyo chempionati boʻlgan. Osiyo chempionatida Masharipov 3 ta oʻyinda maydonga tushib, 1 ta gol urgan. == Faoliyat statistikasi == === Klub === {{updated|6-yanvar, 2023-yil holatiga koʻra}}<ref>{{Soccerway|286028}}</ref><ref>[https://www.uaefa.ae/en/profile/85625 Jaloliddin Masharipov] at UAEFA</ref> {|class="wikitable" style="text-align: center;" |+Klub, mavsum va musobaqalar bo'yicha ko'rinish va gollar |- ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |Milliy kubok{{Efn|Includes [[Uzbekistan Cup]], [[UAE President's Cup]], [[King Cup]], [[Hazfi Cup]]}} ! colspan="2" |Liga kubok{{Efn|Includes [[Uzbekistan League Cup]], [[UAE League Cup]]}} ! colspan="2" |Xalqaro ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Jami |- !Divizion!!O'yinlar!!Gollar!!O'yinlar!!Gollar !O'yinlar !Gollar!!O'yinlar!!Gollar !O'yinlar !Gollar!!O'yinlar!!Gollar |- | rowspan="8" |[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] |[[Futbol boʻyicha 2013-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2013]] |[[Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Oliy ligasi]] |0||0||1||0 |0 |0||0||0 | colspan="2" |—||1||0 |- |[[Futbol boʻyicha 2014-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2014]] |Oʻzbekiston Oliy ligasi||12||0||5||1 |0 |0|| colspan="2" |— | colspan="2" |—||17||1 |- |[[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2015]] |Oʻzbekiston Oliy ligasi||22||3||6||0 |0 |0||6{{Efn|Appearance(s) in [[AFC Champions League]]|name=ACL}}||0 |1{{Efn|Appearance in [[Uzbekistan Super Cup]]|name=USP}} |0||35||3 |- |[[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2016]] |Oʻzbekiston Oliy ligasi||30||7||2||0 | colspan="2" |—||6{{Efn||name=ACL}}||1 |1{{Efn||name=USP}} |0||39||8 |- |[[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2018]] |[[Oʻzbekiston Superligasi]] |29 |4 |4 |1 | colspan="2" |— |1{{Efn||name=ACL}} |0 | colspan="2" |— |34 |5 |- |[[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2019]] |Oʻzbekiston Superligasi |25 |4 |4 |2 |4 |2 |8{{Efn||name=ACL}} |1 | colspan="2" |— |41 |9 |- |[[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2020]] |Oʻzbekiston Superligasi |23 |6 |4 |1 | colspan="2" |— |8{{Efn||name=ACL}} |2 | colspan="2" |— |35 |9 |- ! colspan="2" |Jami !141 !24 !26 !5 !4 !2 !29 !4 !2 !0 !202 !35 |- |[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (ijara) |[[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2017]] |Oʻzbekiston Superligasi||27||6||6||2 | colspan="2" |—||6{{Efn||name=ACL}}||1 | colspan="2" |—||39||9 |- | rowspan="3" |[[Al Nassr FC|Al Nassr]] |2021–22 |[[Saudiya Pro ligasi]] |26||2||0||0 | colspan="2" |—||3{{Efn||name=ACL}}||2 | colspan="2" |—||29||4 |- |2022–23 |Saudiya Pro ligasi |14 |0 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |1{{Efn|Appearance in [[Saudi Super Cup]]|name=SSC}} |0 |16 |0 |- ! colspan="2" |Jami !40 !2 !1 !0 ! colspan="2" |— !3 !2 !1 !0 !45 !4 |- | Shabab Al-Ahli (ijara) |2020–21 |BAA Pro ligasi |12||2||2||0 |3 |0||4{{Efn||name=ACL}}||0 | colspan="2" |—||21||2 |- |[[Panserraikos F.C.|Panserraikos]] |2023–24 |Gretsiya Superligasi |7 |0 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |8 |0 |- |[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]] |2023–24 |Eron Pro-ligasi |14 |2 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |15 |2 |- ! colspan="3" |Umumiy faoliyat !241!!36!!37!!7!!7!!2!!42!!7!!3!!0!!330!!52 |} {{notelist}} <references group="izoh"/> === Xalqaro === {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Terma jamoa!!Yil!!O'yinlar!!Gollar |- |rowspan=10|[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] |- |2016||4||0 |- |2017||6||1 |- |2018||4||0 |- |2019||13||1 |- |2020||4||0 |- |2021||7||3 |- |2022||6||4 |- |2023||11||3 |- |2024||9||0 |- !colspan=2|Jami||64||12 |} ''14-iyun, 2022-yil holatiga koʻra'' === Xalqaro gollar === {| class="wikitable" style="text-align:center" ! № !! Sana !! Stadion !! Raqib !! Hisob !! Natija !! Musoboqa |-style="background:#8fcfdf;" |align=center| — || 2017 yil 25 avgust ||[[Bunyodkor stadioni]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]]|| {{fb|KGZ}} ||align=center| '''4'''–0 ||align=center| 5–0 || [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|Norasmiy Oʻrtoqlik uchrashuvi]] |- | 1. || 2019 yil 13 yanvar || [[Al Rashid stadioni]], [[Dubay]], Birlashgan Arab Amirliklari || {{fb|TKM}} || align=center | '''3'''–0 || align=center | 4–0 || [[AFC Osiyo kubogi 2019]] |-style="background:#8fcfdf;" |align=center| — || 2021 yil 26 mart || [[Navbahor markaziy stadioni|Markaziy stadioni]], [[Namangan]], Oʻzbekiston || {{fb|GHA}} ||align=center| '''2'''–1 ||align=center| 2–1 || [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|Norasmiy Oʻrtoqlik uchrashuvi]] |- | 2. || rowspan=2 | 2021-yil 7-iyun || rowspan="3" | [[Qirol Fahd stadioni]], [[Ar-Riyod]], Saudiya Arabistoni || rowspan="2" | {{fb|SIN}} || align=center | '''1'''–0 || rowspan=2 align=center | 5–0 || rowspan=3 | 2022-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |- | 3. || align=center | '''2'''–0 |- | 4. || 2021-yil 11-iyun || {{fb|YEM}} || align=center | '''1'''–0 || align=center | 1–0 |- |5. ||2022-yil 27-yanvar||The Sevens Stadiums, Dubay, Birlashgan Arab Amirliklari||{{fb|SSD}}||align=center|'''3'''–0 || align=center | 3–0 || rowspan=2 | [[Oʻrtoqlik uchrashuvi]] |- |6. ||2022-yil 29-mart|| rowspan="3" |[[Navbahor markaziy stadioni|Markaziy stadioni]], [[Namangan]], Oʻzbekiston||{{fb|UGA}}||align=center|'''1'''–0 || align=center | 4–2 |- | 7. || 2022-yil 8-iyun || {{fb|SRI}} || align=center | '''1'''–0 || align=center | 3–0 || rowspan=2 | 2023-yilgi Osiyo kubogi saralashi |- | 8. || 2022-yil 14-iyun || {{fb|THA}} || align=center | '''1'''–0 || align=center | 2–0 |- | 9. ||rowspan=2| 2023-yil 11-iyun || rowspan="2" | [[Bunyodkor stadioni]], [[Toshkent]], Oʻzbekiston || rowspan="2" |{{fb|OMA}} || align=center | '''1'''–0 || rowspan=2 align=center | 3–0 || rowspan=2|[[CAFA Millatlar Kubogi 2023]] |- | 10. || align=center | '''2'''–0 |- | 11. ||2023-yil 25-dekabr || [[Al-Maktoum stadioni]], Dubay, Birlashgan Arab Amirliklari||{{fb|KGZ}}||align=center|'''3'''–1 || align=center | 4–1 || Oʻrtoqlik uchrashuvi |- | 12. || 2024-yil 5-sentyabr || [[Bunyodkor stadioni]], [[Toshkent]], Oʻzbekiston || {{fb|PRK}} || align=center | '''1'''–0 || align=center | 1–0 || 2026-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |} == Yutuqlari == ; Lokomotiv Toshkent * [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston chempioni]]: 2017 ; Paxtakor * Oʻzbekiston chempioni (2): 2014, 2015, 2019, 2020 * [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] sohibi: [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2019]], [[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2020]] * Oʻzbekiston kubogi finalchisi: [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2018]] ; Individual * [[Yilning eng yaxshi futbolchisi (Oʻzbekiston)]]: 2020 == Mukofotlari == 2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori|Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons category}} * {{soccerway|jaloliddin-masharipov/286028}} * {{instagram|jaloliddin_mashariipov}} * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/274536 Jaloliddin Masharipov] [[transfermarkt]] * {{NFT|64895}} {{Esteghlal F.C. klubi tarkibi}} {{Navboxes | title = Yutuqlar | bg = gold | fg = navy | list1 = {{Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbolchisi}} {{2023-yilgi Osiyo kubogi turnirining eng yaxshi jamoasi}} {{Oʻzbekiston iftixori}} }} {{Navboxes | title = Oʻzbekiston tarkibi | bg = #0099B5 | fg = white | bordercolor = #CE1126 | list = {{Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha) 2013-yilgi jahon chempionati tarkibi}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2018-yilgi Osiyo oʻyinlari}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2019-yilgi Osiyo Kubogi}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2023-yilgi Osiyo Kubogi}} }} {{DEFAULTSORT:Masharipov, Jaloliddin}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1993-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Futboldagi erkak qanot yarim himoyachilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]] [[Turkum:Al Nasr SK klubi futbolchisi]] [[Turkum:Shabab Al Ahli (Dubay) futbolchilari]] [[Turkum:Panserraikos F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Esteghlal F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni Pro-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:BAA Pro-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Gretsiya Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Eron Pro ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]] [[Turkum:Saudiya Arabistonidagi Oʻzbekistonlik muhojir sportchilar]] [[Turkum:Gretsiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Saudiya Arabistonidagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Birlashgan Arab Amirliklaridagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Gretsiyadagi Oʻzbekistonlik muhojir sportchilar]] [[Turkum:Birlashgan Arab Amirliklaridagi Oʻzbekistonlik muhojir sportchilar]] [[Turkum:Saudiya Arabistonidagi Oʻzbekistonlik muhojir sportchilar]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2018 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2019 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbolchisi]] [[Turkum:„Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlanganlar]] e9hkypa9culwue5ks4w3wn6g07tsyoi Foydalanuvchi munozarasi:Martinoscag 3 717788 5996942 5738727 2026-04-15T20:19:34Z Civvì 61150 Civvì [[Foydalanuvchi munozarasi:Martino714]] sahifasini [[Foydalanuvchi munozarasi:Martinoscag]]ga koʻchirdi: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Martino714|Martino714]]" to "[[Special:CentralAuth/Martinoscag|Martinoscag]]" 2450959 wikitext text/x-wiki ==Xush kelibsiz== [[Fayl:Culinary fruits front view.jpg|thumb|300px|[[Meva]]lardan oling! [[Fayl:Face-smile.svg|25px]]]] Salom, '''{{SAHIFANOMI}}'''! Vikipediyaga [[Vikipediya:Xush kelibsiz|xush kelibsiz]]! Qoʻshajak hissangiz uchun oldindan rahmat. Umid qilamizki, sizga [[Vikipediya:Vikipediyachi|vikipediyachi]] boʻlish manzur boʻlgay! Sizga yordam tariqasida mana bu maqolalar bilan tanishib chiqishni taklif qilamiz: *[[Vikipediya:Besh ustun|Vikipediyaning besh ustuni]] *[[Vikipediya:Dars|Qisqa dars]] *[[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola qanday yoziladi?]] *[[VP:YORDAM|Yordam sahifasi]] *[[Vikipediya:Qumloq|Sinov tahrirlari uchun sahifa]] Iltimos, munozara sahifalarida oʻz fikringizni bildirganingizdan soʻng, [[Vikipediya:Imzo|imzo]] chekishni unutmang (bu toʻrtta tilda belgisini yozish bilan amalga oshiriladi: <nowiki>~~~~</nowiki>; bu belgilar avtomatik ravishda sizning [[VP:Foydalanuvchi nomi siyosati|foydalanuvchi nomingiz]] va sanaga aylantiriladi). Agarda yordamga muhtoj boʻlsangiz, ''munozara sahifangiz''ga <code><nowiki>{{yordam kerak}}</nowiki></code> ni qoʻshing yoki mendan '''[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara sahifam]]da''' sizni qiziqtirgan savolni soʻrang. [[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin. Yana bir bor xush kelibsiz! [[Foydalanuvchi:MalikxanBot|<b><font color="orange">MalikxanBot</font></b>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:MalikxanBot|'''<span style="color:green;font-family:monospace">aloqa</span>''']]</sup> 18:05, 6-Yanvar 2022 (UTC) pgz8j5g6lbzx0odgn7tk4iww5y0jddq Janubiy Turkiston 0 721392 5996922 5869586 2026-04-15T17:50:37Z Xasanov Doston 214147 5996922 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Gunota_turkestan_map.png|thumb|Janubiy Turkiston]] [[Fayl:AfghanTurk.PNG|thumb|janubiy turkiston afg'oniston xaritasida]] [[Fayl:Flag of South Turkistan.svg|thumb|Janubiy Turkiston bayrog'i]] '''Janubiy Turkiston''' ({{lang-fa|ترکستان جنوبی}}; {{lang-uz|جنوبی ترکستان}}; {{lang-tk|جنوبی ترکستان / Günorta Türkistan}}) yoki '''Afgʻon Turkistoni''' ({{lang-fa|ترکستان افغان}}/Torkistâne Afghân; {{lang-uz|افغان ترکستانی}}; {{lang-tk|افغان ترکستانی / Owgan Türkistani}}) — hozirgi [[Afgʻoniston|Afgʻonistonning]] ichiga toʻgʻri keladi. Markazi [[Balx]] boʻlgan va butun shimoliy Afgʻonistonni egallab olgan hudud. Afgʻonistonning 9 ta viloyatini qamrab olgan.U yerda asosan [[oʻzbeklar 15 mlnga yaqin|oʻzbeklar jami Afg'oniston aholining 3%-10%]]<nowiki/>tashkil qiladi, ammo aholini ro'yxatga olish ishonchsizligi doimiy migratsiya va ko‘chishlar tufayli aniq raqamlarni aytish mushkul va bundan tashqari bu hududlarda [[turkmanlar]], [[qirgʻizlar]] hazora turklari va [[Tojiklar|tojik]] xalqlari yashaydi.Oʻzbeklar janubiy oʻzbek tilida gaplashadi va turkiy va islomiy anʼanalar taʼsirida madaniy urf-odatlarni saqlab qoladi .  Koʻpchiliki sunniy musulmonlar boʻlib, diniy jihatdan ularni koʻpchilikni tashkil etuvchi pushtunlar va tojiklar bilan birlashtiradi, garchi ularning turkiy tili va madaniyati oʻziga xosligi turli jamoalarda turlicha boʻlsa ham. Ayniqsa, Kobul kabi shaharlarda til va shahar assimilyatsiyasi baʼzan bu farqlarni noaniqlashtiradi, chunki baʼzi oʻzbeklar dariy tilini qabul qilishadi yoki o‘zbek aholisi fors tilida soʻzlashuvchi aholiga singib ketadi. [[Turkum:Turkiston]] [[Turkum:Afgʻoniston]] [[Turkum:Oʻzbekiston tarixi]] brkbkknfupmbd6v9go6y9t5uhgky65f Insulin terapiyasi 0 730976 5996944 5971111 2026-04-15T20:32:43Z ~2026-23460-89 259066 5996944 wikitext text/x-wiki {{ichki havolasiz|sana=2023-06}} [[Fayl:Inzulínová pera.jpg|thumb|287x287px|[[Insulin|Insulinni]] kiritish uchun mo'ljallangan shprits qalamlari.]]'''Insulin terapiyasi''' – bu bemorning tanasida [[insulin| koʻp insulin]] preparatlarini kiritish orqali uglevod almashinuvi buzilishining kompensatsiyasiga erishishga qaratilgan chora-tadbirlar majmui. Klinik amaliyotda, asosan, turli xil etiologiyalarning qandli diabetini, shuningdek, baʼzi ruhiy va boshqa kasalliklarni davolash uchun ishlatiladi. Insulin bilan davolash uglevod almashinuvi buzilishlarini maksimal darajada qoplashga, giperglikemiyaning oldini olishga va diabetes mellitus asoratlarining oldini olishga qaratilgan. Insulinni qoʻllash 1-toifa diabet bilan ogʻrigan odamlar uchun juda muhim va 2-toifa diabet bilan kasallangan odamlar uchun bir qator holatlarda qoʻllanishi mumkin<ref name="принципы леч инс">{{книга |заглавие = Клиническая эндокринология. Руководство |ответственный = Под ред. Н. Т. Старковой |издание = 3-е изд., перераб. и доп. |место = {{СПб}} |издательство = Питер |год = 2002 |страницы = 263—270 |страниц = 576 |серия = «Спутник Врача» |isbn = 5-272-00314-4 |тираж = 4000 }}</ref><ref name="уоткинс">{{книга |автор = Питер Дж. Уоткинс |заглавие = Сахарный диабет |оригинал = ABC of Diabetes |ответственный = М. И. Балаболкина |издание = 2 |место = Москва |издательство = Бином |год = 2006 |pages = 34—40 |allpages = 134 |серия = |isbn = 5-9518-0156-7 |тираж = 3000 }}</ref>. == Insulin turlari == Hozirgi vaqtda juda koʻp miqdordagi insulin preparatlari mavjud boʻlib, ular taʼsir qilish muddati (oʻta qisqa, qisqa, oʻrta, uzoq), tozalash darajasi (mono-pik, mono-komponent), turning oʻziga xosligi (odam, choʻchqa, qoramol, genetik muhandislik va boshqalar) Rossiyada qoramol insulinlari ulardan foydalanishda koʻplab nojoʻya taʼsirlar tufayli bosqichma-bosqich toʻxtatildi. Koʻpincha ular qoʻllanganda allergik reaktsiyalar, lipodistrofiya paydo boʻladi va insulin qarshiligi rivojlanadi<ref name="принципы леч инс"/>. Insulin 40, 100 va 300 birlik/ml konsentratsiyalarda mavjud. Insulin 10 ml flakonlarda yoki shprits qalamlari uchun 3 ml kartrijlarda tarqatiladi<ref name="принципы леч инс">{{книга |заглавие = Клиническая эндокринология. Руководство |ответственный = Под ред. Н. Т. Старковой |издание = 3-е изд., перераб. и доп. |место = {{СПб}} |издательство = Питер |год = 2002 |страницы = 263—270 |страниц = 576 |серия = «Спутник Врача» |isbn = 5-272-00314-4 |тираж = 4000 }}</ref><ref name="уоткинс">{{книга |автор = Питер Дж. Уоткинс |заглавие = Сахарный диабет |оригинал = ABC of Diabetes |ответственный = М. И. Балаболкина |издание = 2 |место = Москва |издательство = Бином |год = 2006 |pages = 34—40 |allpages = 134 |серия = |isbn = 5-9518-0156-7 |тираж = 3000 }}</ref>. == Koʻrsatmalar == Insulin terapiyasini tayinlash uchun koʻrsatmalar<ref name="принципы леч инс"/>: * 1-toifa diabet. * Ketoatsidoz, diabetik giperosmolyar, giperlaksidemik [[koma]]. * Qandli diabetda [[homiladorlik]] va tugʻish. * 2-toifa diabet insulinning sezilarli dekompensatsiyasi. * 2-toifa qandli diabetni davolashning boshqa turlari saradorligi boʻlmaganda. * Qandli diabetda sezilarli vazn yoʻqotish. * Diabetik nefropatiya. == Usul mohiyati == Insulinlar taʼsir qilish muddatiga koʻra qisqa va uzoq muddatliga boʻlinadi, turli odamlarda insulinning taʼsir qilish vaqti individualdir. Shu munosabat bilan insulin terapiyasini tanlash glyukemik nazorat bilan statsionar monitoringni va yetarli metabolizmni tanlash, parhez, jismoniy mashqlar, insulin dozalari talab qiladi. Insulin terapiyasini tanlashda uglevod almashinuvining mumkin boʻlgan maksimal kompensatsiyasiga erishish kerak, qondagi [[Glukoza|glyukoza]] darajasining kunlik tebranishlari qanchalik ahamiyatsiz boʻlsa, qandli diabetning turli xil asoratlari xavfi shunchalik past boʻladi. Insulin dozasini tanlash jarayonida '''Oʻz-oʻzini nazorat qilish kundaligi'''ni yuritish tavsiya etiladi. Uglevodlarning haqiqatda isteʼmol qilingan non birliklarini, kiritilgan insulin miqdorini, jismoniy faollik darajasini va „Eslatmalar“ ustunida yuzaga kelgan „gʻayritabiiy“ vaziyatlar. ''Oʻz-oʻzini'' nazorat qilish kundaligi''ni yuritish bemorlarga diabetga chalingan bemorlar maktabida sinfda olingan bilimlarni tizimlashtirish va ularning xatolarini retrospektsiyada tahlil qilish imkonini beradi.'' Insulin terapiyasi fiziologik insulin sekretsiyasini taqlid qilishga asoslanadi, unga quyidagilar kiradi: * Insulinning bazal sekretsiyasi; * Insulinning ragʻbatlantirilgan (oziq-ovqat) sekretsiyasi. Bazal sekretsiya ovqat hazm qilish davrida va uyqu paytida glikemiyaning optimal darajasini taʼminlaydi, ovqatdan tashqari tanaga kiradigan glyukozadan foydalanishga yordam beradi (glyukoneogenez, glikoliz). Uning tezligi 0,5-1 birlik/soat yoki haqiqiy tana vazniga 0,16-0,45 birlik, yaʼni kuniga 12-24 birlik. Jismoniy mashqlar va ochlik paytida bazal sekretsiya soatiga 0,5 birlikgacha kamayadi. Ragʻbatlantirilgan—oziq-ovqat insulinining sekretsiyasi postprandial glikemiya darajasiga toʻgʻri keladi. Qon glyukoza darajasi isteʼmol qilingan [[uglevodlar]] darajasiga bogʻliq. 1 ta non birligi (XE) uchun oʻrtacha 1-1,5 dona ishlab chiqariladi. Insulin sekretsiyasi kunlik tebranishlarga bogʻliq. Erta tongda (4-5 soat) bu eng yuqori. Kunning vaqtiga qarab, oʻrtacha 1 XE ajralib chiqadi: * nonushta uchun — 1,5-2,5 birlik insulin; * tushlik uchun 1,0-1,2 birlik insulin; * kechki ovqat uchun 1,1-1,3 birlik insulin. Bir birlik insulin qon shakarini har kim uchun har xil tarzda kamaytiradi. Insulinning oʻrtacha sutkalik dozasining dietali insulin miqdori taxminan 50-60 % (20-30 birlik), bazal insulin esa 40-50 % ni tashkil qiladi. == Insulin terapiyasi usullari == === Insulin terapiyasi (IT) tamoyillari === Qisqa taʼsir qiluvchi insulin (SDI) va uzoq taʼsir qiluvchi insulin kombinatsiyasidan foydalanish: * Insulinning oʻrtacha sutkalik dozasi (MAD) fiziologik sekretsiyaga imkon qadar yaqin boʻlishi kerak. * Kun davomida insulinni tarqatishda SDS ning 2/3 qismini ertalab, tushdan keyin va erta kechqurun, 1/3 qismini esa kechqurun va kechasi yuborish kerak. Kun davomida ICD quyidagicha taqsimlanadi: * nonushta qilishdan oldin — 35 %; * tushlikdan oldin — 25 %; * kechki ovqatdan oldin — 30 %; * kechasi-insulinning kunlik dozasining 10 %. Agar kerak boʻlsa, ertalab soat 5-6 da — 4-6 dona. Bir inʼektsiyada 14-16 donadan koʻp kiritilmasligi kerak. Katta dozani qoʻllash zarurati tugʻilganda, qabul qilish oraligʻini qisqartirish orqali inʼektsiya sonini koʻpaytirish yaxshiroqdir. === Insulin dozasini sozlash === Qisqa taʼsir qiluvchi insulin dozasini tanlashda insulinga boʻlgan talabning kunlik tebranishlarini hisoblash muhim rol oʻynaydi. Tananing fiziologik xususiyatlaridan kelib chiqqan holda, bir non birligini assimilyatsiya qilish uchun insulinga boʻlgan ehtiyoj kun davomida oʻzgaradi va XE uchun 0,5 dan 4 birlik insulingacha boʻlishi mumkin. Ushbu koʻrsatkichlarni aniqlash uchun asosiy ovqatdan soʻng qondagi glyukoza darajasini oʻlchash, bu vaqtda isteʼmol qilingan non birliklari sonini va bu non birliklariga etkazib beriladigan qisqa taʼsirli insulin dozasini bilish kerak. Non birliklari soni va insulin birliklari sonining nisbati hisoblanadi. Agar ovqatdan keyin qondagi glyukoza darajasi meʼyordan yuqori boʻlsa, ertasi kuni insulin dozasi 1-2 birlikka oshiriladi va hisoblab chiqiladi<ref name="инд подбор дозы">{{veb manbasi| author =| authorlink =| datepublished =| url =http://www.diabet.ru/uchebnik/chapt09.htm| title =IX. Интенсивная инсулинотерапия.| format =| work =| publisher =| accessdate =2009-08-08| lang =| description =| archive-date =2011-08-18| archive-url =https://www.webcitation.org/611sYjLmg?url=http://www.diabet.ru/uchebnik/chapt09.htm| deadlink =yes}}</ref>. Insulinga individual ehtiyojlarni bilish diabetni intensiv insulin terapiyasi yordamida davolashda uglevod almashinuvini toʻliq qoplash uchun zaruriy shartdir. 1 ta non birligiga individual insulin ehtiyojini bilish tufayli bemor ovqatga qarab qisqa taʼsir qiluvchi insulin dozasini samarali va xavfsiz tarzda sozlashi mumkin<ref name="инд подбор дозы"/>. Glikemiya darajasiga qarab insulin dozalarini tuzatish. Qisqa taʼsir qiluvchi insulin dozalarini toʻgʻrilash uchun Forsh har 0,28 mmol/l qon shakarining 8,25 mmol/l dan yuqori boʻlishi uchun qoʻshimcha 1 birlik kiritishni tavsiya qildi. Binobarin, har bir „qoʻshimcha“ 1 mmol/l glyukoza uchun qoʻshimcha 2-3 birlik talab qilinadi. Glyukozuriya uchun insulin dozalarini toʻgʻrilash hozirda uglevod almashinuvining kompensatsiyasini nazorat qilishning ilgʻor usullari mavjudligi sababli juda kam qoʻllanadi. Glyukometr yoʻqligida uglevod almashinuvini muvaffaqiyatli qoplash uchun bemor insulinga boʻlgan ehtiyojni hisoblay olishi kerak. Kun davomida, insulin inʼektsiyalari orasidagi vaqt oraligʻida siydikning 4 qismini toʻplanadi: * nonushta va tushlik oʻrtasida (ilgari, nonushta qilishdan oldin, bemor siydik pufagini boʻshatishi kerak); * tushlik va kechki ovqat oʻrtasida; * kechki ovqatdan 22 soatgacha; * 22:00 dan nonushtagacha. Har bir porsiyada diurez hisobga olinadi, % glyukoza miqdori aniqlanadi va grammdagi glyukoza miqdori hisoblanadi. Agar glyukozuriya aniqlansa, uni yoʻq qilish uchun har 4-5gr glyukoza uchun 1 birlik qoʻshimcha ravishda kiritiladi. insulin. Siydik toʻplangandan keyingi kun, insulin dozasi oshiriladi. Kompensatsiyaga erishgandan yoki unga yaqinlashgandan soʻng, bemorni qisqa muddatli va uzoq muddatli insulinlarning kombinatsiyasiga oʻtkazish kerak. Hozirgi vaqtda uglevod almashinuvining kompensatsiyasini baholashning ushbu usuli past aniqligi va oʻzini oʻzi boshqarishning yanada samarali usullarining paydo boʻlishi tufayli amalda qoʻllanilmaydi. . Oʻz-oʻzini nazorat qilishning eng adekvat usuli qondagi glyukoza darajasini aniqlashdir. Statsionar yoki individual glyukometrlar yordamida. == Insulin terapiyasining turlari == === Anʼanaviy insulin terapiyasi. (birlashtirilgan) === Qisqa va oʻrta yoki uzoq muddatli taʼsirga ega insulinlar aralashmasi bitta inʼektsiyada kiritilganda kombinatsiyalangan insulin terapiyasi usuli mavjud. Ushbu usul diabetning faol fazasida qoʻllanadi. Uning afzalligi shundaki, u insulin inʼektsiyalari sonini kuniga 1-3 tagacha kamaytirishga imkon beradi. Kamchilik—insulinning fiziologik sekretsiyasini toʻliq taqlid qilishning iloji yoʻqligi va natijada uglevod almashinuvini toʻliq qoplashning mumkin emasligi. Anʼanaviy insulin terapiyasida qisqa muddatli va uzoq muddatli insulinlarni oʻz ichiga olgan preparatlar kuniga 1 yoki 2 marta qoʻllanadi. Bundan tashqari, ilgari bir xil shpritsda qisqa va uzaytirilgan taʼsir qiluvchi insulinlarni aralashtirishga ruxsat berilgan; bu hozircha tavsiya etilmaydi. Shu bilan birga, ISD ulushi SS ning 2/3 qismini, ICD esa SS ning 1/3 qismini tashkil qiladi. Afzalliklari: * boshqaruv qulayligi; * bemorlar, ularning qarindoshlari, tibbiyot xodimlari tomonidan davolanishning mohiyatini tushunish qulayligi; * tez-tez glyukemik nazorat qilish kerak emas. Haftada 2-3 marta glikemiyani nazorat qilish kifoya, agar oʻz-oʻzini nazorat qilishning iloji boʻlmasa-haftada 1 marta; * davolash glyukozurik profil nazorati ostida amalga oshirilishi mumkin. Kamchiliklari: * tanlangan insulin dozasiga muvofiq dietaga qatʼiy rioya qilish zarurati; * kundalik rejimga, uyquga, dam olishga, jismoniy faoliyatga qatʼiy rioya qilish zarurati; * kuniga 5-6 marta, qatʼiy belgilangan vaqtda, insulinni kiritish bilan bogʻliq majburiy ovqatlanish; * fiziologik tebranishlar doirasida glikemiyani ushlab turishning mumkin emasligi; Anʼanaviy insulin terapiyasiga hamroh boʻlgan doimiy giperinsulinemiya gipokalemiya, arterial gipertenziya va ateroskleroz rivojlanish xavfini oshiradi. Anʼanaviy insulin terapiyasi keksalar uchun, agar ular intensiv insulin terapiyasi talablarini oʻrgana olmasalar, ruhiy kasalliklarga chalingan, maʼlumot darajasi past, tashqi yordamga muhtoj bemorlar, itoatsiz bemorlar uchun koʻrsatiladi. Anʼanaviy insulin terapiyasida insulin dozalarini hisoblash: * insulinning oʻrtacha kunlik dozasini oldindan belgilang; * insulinning oʻrtacha sutkalik dozasini kunning vaqti boʻyicha taqsimlang: nonushtadan oldin 2/3 va kechki ovqatdan oldin 1/3. Ulardan qisqa taʼsir qiluvchi insulinlar oʻrtacha sutkalik dozaning 30-40 %, uzoq muddatli insulinlar — 60-70 % ni tashkil qilishi kerak. === Intensiv insulin terapiyasi === Semirib ketish va kuchli hissiy [[stress]] boʻlmasa, insulin kuniga 1 kilogramm tana vazniga 0,5-1 birlik dozada buyuriladi. Insulinni kiritish fiziologik sekretsiyani taqlid qilish uchun moʻljallangan, shuning uchun quyidagi talablar qoʻyiladi<ref name="принципы леч инс">{{книга |заглавие = Клиническая эндокринология. Руководство |ответственный = Под ред. Н. Т. Старковой |издание = 3-е изд., перераб. и доп. |место = {{СПб}} |издательство = Питер |год = 2002 |страницы = 263—270 |страниц = 576 |серия = «Спутник Врача» |isbn = 5-272-00314-4 |тираж = 4000 }}</ref><ref name="уоткинс">{{книга |автор = Питер Дж. Уоткинс |заглавие = Сахарный диабет |оригинал = ABC of Diabetes |ответственный = М. И. Балаболкина |издание = 2 |место = Москва |издательство = Бином |год = 2006 |pages = 34—40 |allpages = 134 |серия = |isbn = 5-9518-0156-7 |тираж = 3000 }}</ref>: * Insulin dozasi tanaga kiradigan glyukozadan foydalanish uchun yetarli boʻlishi kerak; * AOK qilingan insulinlar oshqozon osti bezining bazal sekretsiyasini kuchaytirishi qilishi kerak; * AOK qilingan insulinlar insulin sekretsiyasining postprandial choʻqqilariga taʼsir qilishi kerak. Shu munosabat bilan, intensiv insulin terapiyasi deb ataladigan narsa mavjud. Insulinning kunlik dozasi uzoq va qisqa taʼsir qiluvchi insulinlarga boʻlinadi. Uzoq muddatli insulinlar, qoida tariqasida, ertalab va kechqurun, oshqozon osti bezining bazal sekretsiyasini taqlid qiladi. Qisqa taʼsir etuvchi insulinlar uglevodlarni oʻz ichiga olgan har bir ovqatdan keyin kiritiladi, dozasi oʻsha ovqatda isteʼmol qilingan non birliklariga qarab oʻzgarishi mumkin<ref name="принципы леч инс"/>. Intensivlangan insulin terapiyasining asosiy tamoyillari: * Bazal insulinga boʻlgan ehtiyoj ertalab va kechqurun yuboriladigan ISD ning ikkita inʼektsiyasi yoki bitta inʼektsiya bilan taʼminlanadi. ultra-uzoq tayyorgarlik, odatda kechasi. ISDning umumiy dozasi insulinning oʻrtacha sutkalik dozasining 40-50 % dan koʻp emas, uzoq muddatli insulinning umumiy dozasining 2/3 qismi nonushtadan oldin, 1/3 qismi kechki ovqatdan oldin kiritiladi; * oziq-ovqat—insulinning bazis sekretsiyasi qisqa taʼsir qiluvchi insulinlarni kiritish orqali taʼsir qilinadi. Qisqa taʼsir qiluvchi insulinlarning kerakli dozalari nonushta, tushlik va kechki ovqat uchun rejalashtirilgan XE miqdori va ovqatdan oldin glikemiya darajasini hisobga olgan holda hisoblab chiqiladi. IIT har ovqatdan oldin, ovqatdan 2 soat oʻtgach va kechasi majburiy glisemik nazoratni taʼminlaydi. Yaʼni, bemor kuniga 7 marta glyukemik nazoratni amalga oshirishi kerak. ==== Afzalliklari ==== * Insulinning fiziologik sekretsiyasini taqlid qilish (bazal stimulyatsiya); * Bemor uchun erkinroq turmush tarzi va kundalik tartib imkoniyati, bemor oʻz xohishiga koʻra ovqatlanish vaqtini, mahsulotlar toʻplamini oʻzgartirib, „liberallashtirilgan“ dietadan foydalanishi mumkin; * Bemorning hayot sifatini oshirish; * Metabolik kasalliklarni samarali nazorat qilish, kech asoratlarni rivojlanishining oldini olishni taʼminlash; * Bemorlarni diabet muammosi, uning kompensatsiyasi masalalari, XE ni hisoblash, dozalarni tanlash qobiliyati va motivatsiyani rivojlantirish, yaxshi kompensatsiya zarurligini tushunish, diabet asoratlarining oldini olish boʻyicha oʻrgatish zarurati. ==== Kamchiliklari ==== * Glikemiyani doimiy ravishda oʻz-oʻzini nazorat qilish zarurati—kuniga 7 martagacha; * Diabet bilan ogʻrigan bemorlar uchun maktablarda bemorlarni oʻqitish, ularning turmush tarzini oʻzgartirish zarurati; * Oʻqitish va oʻz-oʻzini nazorat qilish vositalariga qoʻshimcha xarajatlar; * Gipoglikemiyaga moyillik, ayniqsa IITning birinchi oylarida. == Insulinni yuborish usullari == [[Fayl:Insulin pump with infusion set.jpg|thumb|296x296px|Qorin bo'shlig'ining teri osti yog'iga kiritilgan kateterli insulin pompasi.]] Insulin teri ostiga insulin shprits, qalam yoki maxsus dozalash pompasi yordamida kiritiladi. Hozirgi vaqtda Rossiyada shprits qalamlari yordamida insulinni yuborishning eng keng tarqalgan usuli. Bu anʼanaviy insulin shpritslari bilan solishtirganda koʻproq qulaylik, kamroq noqulaylik va kiritish qulayligi bilan bogʻliq. Shprits qalami insulinning kerakli dozasini tez va deyarli ogʻriqsiz kiritish imkonini beradi. Insulin pompasi yordamida insulinni yuborish usuli AQSh va Gʻarbiy Evropada keng tarqalgan, ammo u yerda ham bemorlarning kichik bir qismi — oʻrtacha 2-5 %. Bu insulinni yuborishning ushbu usulining afzalliklarini qoplaydigan bir qator ob’ektiv qiyinchiliklarga bogʻliq<ref name="уоткинс2">{{книга |автор = Питер Дж. Уоткинс |заглавие = Сахарный диабет |оригинал = ABC of Diabetes |ответственный = М. И. Балаболкина |издание = 2 |место = Москва |издательство = Бином |год = 2006 |pages = 38—46 |allpages = 134 |isbn = 5-9518-0156-7 |тираж = 3000 }}</ref>. Ushbu usulning afzalliklari quyidagilardan iborat: fiziologik insulin sekretsiyasiga aniqroq taʼsir qilish (insulin preparatlari kun davomida qon oqimiga kiradi), aniqroq glikemiyani nazorat qilish imkoniyati, insulinni oʻz-oʻzidan yuborishning hojati yoʻq (inʼektsiya qilingan insulin miqdori shifokor tomonidan nazorat qilinadi). nasos) va oʻtkir va uzoq muddatli asoratlar xavfi ham sezilarli darajada kamayadi. qandli diabetning asoratlari. Kamchiliklarga qurilmaning murakkabligi, uni tanaga mahkamlash bilan bogʻliq muammolar, tanadagi aralashmani etkazib beradigan igna doimiy mavjudligidan kelib chiqadigan asoratlar kiradi. Shuningdek, maʼlum bir qiyinchilik — bu qurilmaning individual ishlash rejimini tanlash. Insulinni yuborishning ushbu usuli eng istiqbolli hisoblanadi; insulin nasoslarini ishlatadigan odamlar soni asta-sekin oʻsib bormoqda<ref name="уоткинс2" />. === Istiqbolli usullar === Anʼanaviy insulin terapiyasining asosiy muammosi insulinning past terapevtik indeksidir, bu haddan tashqari dozada gipoglikemiya xavfini oshiradi. Natijada, insulin terapiyasining yangi usullarini ishlab chiqishda qonda insulinning doimiy kontsentratsiyasini yaratish vositalariga va glyukoza darajasining oshishiga javoban insulinni avtomatik yuborish usullariga eʼtibor qaratiladi<ref name="NRDD">{{статья|заглавие=Pursuit of a perfect insulin|автор=Alexander N. Zaykov, John P. Mayer, and Richard D. DiMarchi.|издание=[[Nat. Rev. Drug Discov.|Nat. Rev. Drug Discov]]|год=2016|том=15|страницы=425—439|язык=en|doi=10.1038/nrd.2015.36}}</ref>. Mikroskopik ignalar bilan qoplangan insulin patchi taklif etiladi, ularning har birida insulin va glyukoza oksidazasi boʻlgan idish mavjud. Yamoqdagi ignalar terini sayoz chuqurlikda teshib, kapillyarlarga etib boradi va qondagi glyukoza darajasining oʻzgarishiga javoban insulin chiqaradi. Usul sichqonlarda sinovdan oʻtkazildi<ref name="PNAS">{{статья|ссылка=http://www.pnas.org/content/early/2015/06/17/1505405112|заглавие=Microneedle-array patches loaded with hypoxia-sensitive vesicles provide fast glucose-responsive insulin delivery|издание=[[PNAS]]|том=112|язык=en|автор=Jicheng Yu, Yuqi Zhang, Yanqi Ye, Rocco DiSanto, Wujin Sun, Davis Ranson, Frances S. Ligler, John B. Buse, and Zhen Gu.|страницы=8260—8265|DOI=10.1073/pnas.1505405112}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == Rubin.A.L „CHayniklar“ uchun diabet—2-nashr. — M. : „Dialektika“, 2006.- S. 496. —ISBN 0-7645-6820-5. [[Turkum:Qandli diabet]] [[Turkum:Tibbiyot]] [[Turkum:Davolash]] [[Turkum:Statsionar]] [[Turkum:Sog'lom hayot]] s57z7mgu6b1tgms4u5biqsj7uqkw857 Bolalar o'limi 0 745887 5996950 5470916 2026-04-16T00:49:13Z CommonsDelinker 204 [[Tasvir:Child_mortality_rate_(UN_IGME_(1960_to_2017)),_OWID.svg]] [[Tasvir:Child_mortality_rate_(UN_IGME_data_world_map),_OWID.svg]] bilan almashtirildi ([[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] tomonidan; [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Cr 5996950 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Child mortality rate (UN IGME data world map), OWID.svg|thumb| 5 yoshgacha vafot etgan tirik tugʻilgan bolalar reytingi (2017)<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Child mortality|url=https://ourworldindata.org/grapher/child-mortality|ish=Our World in Data|kirish sanasi=4-mart 2020-yil}}</ref> ]] [[Fayl:Breakdown_of_child_mortality_by_cause,_OWID.svg|thumb| Bolalar oʻlimini sabablarga koʻra taqsimlash, OWID]] '''Bolalar oʻlimi''' — besh yoshgacha boʻlgan [[Bola|bolalar]] oʻlimi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.who.int/gho/child_health/mortality/en/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110429220434/http://www.who.int/gho/child_health/mortality/en/|arxivsana=29-aprel 2011-yil|sarlavha=WHO {{!}} Child mortality and causes of death|ish=WHO|kirish sanasi=2019-11-26}}</ref>. '''Bolalar oʻlimi darajasi''', shuningdek, '''besh yoshgacha boʻlgan''' bolalar oʻlimi darajasi 1000 tirik tugʻilgan chaqaloqqa toʻgʻri keladigan tugʻilishdan toʻliq besh yoshgacha boʻlgan oʻlim ehtimolini bildiradi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.unicef.org/infobycountry/stats_popup1.html|sarlavha=UNICEF - Definitions|ish=www.unicef.org|kirish sanasi=2019-11-26|arxivsana=2017-07-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170704230021/https://www.unicef.org/infobycountry/stats_popup1.html}}</ref>. U neonatal oʻlim va chaqaloqlar oʻlimini (hayotning birinchi yilidagi oʻlim ehtimoli) oʻz ichiga oladi<ref>{{veb manbasi|url=https://data.unicef.org/topic/child-survival/under-five-mortality/|sarlavha=UNICEF Child Mortality Statistics|nashriyot=UNICEF|kirish sanasi=4-aprel 2018-yil}}</ref>. Bolalar oʻlimini kamaytirish [[Birlashgan millatlar tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining]] [[Barqaror rivojlanish maqsadlari|Barqaror Rivojlanish]] Maqsadlarining bir qanchalarida oʻz aksini topgan. Maqsad 3.2 „2030-yilga kelib, yangi tugʻilgan chaqaloqlar va 5 yoshgacha boʻlgan bolalarning oldini olish mumkin boʻlgan oʻlimini tugatish, barcha mamlakatlar …5 yoshgacha boʻlgan oʻlimni 1000 tirik tugʻilgan chaqaloqqa kamida 25 tagacha kamaytirishni maqsad qilgan“<ref>{{veb manbasi|url=https://www.un.org/sustainabledevelopment/health/|sarlavha=Health|muallif=Martin|ish=United Nations Sustainable Development|til=en-US|kirish sanasi=2019-11-26}}</ref>. Soʻnggi 40 yil ichida bolalar oʻlimi darajasi kamaydi. [[1990]]-yilda besh yoshgacha boʻlgan 12,6 million bola vafot etgan boʻlsa, [[2016]]-yilda bu raqam 5,6 million bolaga, [[2020]]-yilda esa dunyo miqyosida yana 5 millionga qisqardi. Tez taraqqiyot [[1990]]-yildan beri oldini olish mumkin boʻlgan bolalar oʻlimining sezilarli darajada pasayishiga olib keldi, [[1990]] va [[2016]] yillar oraligʻida 5 yoshgacha boʻlgan bolalar oʻlimining global darajasi yarmidan koʻproqqa kamaydi<ref name="UNICEF-child-mortality">{{veb manbasi|url=https://data.unicef.org/topic/child-survival/under-five-mortality/|sarlavha=UNICEF Child Mortality Statistics|nashriyot=UNICEF|kirish sanasi=4-aprel 2018-yil}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://data.unicef.org/topic/child-survival/under-five-mortality/ „UNICEF Child Mortality Statistics“]. UNICEF<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 April</span> 2018</span>.</cite></ref> [[1990]] yilda besh yoshgacha boʻlgan 12,6 million bola vafot etgan boʻlsa, 2016-yilda bu raqam 5,6 million bolaga kamaydi<ref name="UNICEF-child-mortality" />. Biroq, yutuqlarga qaramay, har kuni deyarli oldini olish mumkin boʻlgan sabablarga koʻra besh yoshgacha boʻlgan 15 000 oʻlim mavjud<ref name="UNICEF-child-mortality" />. Ularning qariyb 80 foizi Sahroi Kabirdan janubiy Afrika va Janubiy Osiyoda roʻy beradi va besh yoshgacha boʻlgan bolalar oʻlimining yarmini atigi 6 ta davlat tashkil qiladi: Xitoy, Hindiston, Pokiston, Nigeriya, Efiopiya va Kongo Demokratik Respublikasi<ref name="UNICEF-child-mortality" />. Bu bolalarning 45 % hayotning dastlabki 28 kunida vafot etgan<ref>{{jurnal manbasi|display-authors=6|title=Global, regional, and national causes of under-5 mortality in 2000-15: an updated systematic analysis with implications for the Sustainable Development Goals|journal=Lancet|volume=388|issue=10063|pages=3027–3035|date=December 2016|pmid=27839855|pmc=5161777|doi=10.1016/s0140-6736(16)31593-8}}</ref>. Oʻlim darajasi 1 yoshgacha boʻlgan bolalar orasida eng yuqori, 15 yoshdan 19 yoshgacha boʻlgan, 1 yoshdan 4 yoshgacha va 5 yoshdan 14 yoshgacha boʻlgan bolalar oʻrtasida oʻlim darajasi eng yuqori boʻlgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.childtrends.org/indicators/infant-child-and-teen-mortality|sarlavha=Infant, Child, and Teen Mortality|qaralgan sana=2022-07-01|arxivsana=2022-01-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220128075138/https://www.childtrends.org/indicators/infant-child-and-teen-mortality}}</ref>. Bolalar oʻlimi haqida aniq maʼlumotlarsiz biz bolaning hayoti uchun eng katta xavflarni toʻliq aniqlay olmaymiz va ularga qarshi kurasha olmaymiz<ref>{{veb manbasi|url=https://data.unicef.org/resources/snapshot-civil-registration-sub-saharan-africa/|sarlavha=A Snapshot of Civil Registration in Sub-Saharan Africa|sana=2017-12-05|nashriyot=UNICEF|kirish sanasi=4-aprel 2018-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://data.unicef.org/resources/child-child-protecting-children-move-violence-abuse-exploitation/|sarlavha=A Child is a Child: Protecting children on the move from violence, abuse and exploitation|sana=2017-05-18|nashriyot=UNICEF|kirish sanasi=4-aprel 2018-yil}}</ref>. == Bolalar oʻlimining turlari == Bolalar oʻlimi deganda 1000 tirik tugʻilgan chaqaloqqa 5 yoshgacha boʻlgan bolalarning oʻlimi soni tushuniladi. Aniqroq atamalar quyidagilarni oʻz ichiga oladi: * Perinatal oʻlim darajasi: Tugʻilgandan keyingi birinchi hafta ichida oʻlgan bolalar soni ÷ umumiy tugʻilganlar soni<ref name=":13">{{kitob manbasi|last=Weeks|first=John Robert|title=Population : an introduction to concepts and issues|url=https://archive.org/details/populationintrod0000john|date=2015-01-01|isbn=9781305094505|edition=Twelfth|location=Boston, MA|oclc=884617656}}</ref>. * Neonatal oʻlim darajasi: hayotning dastlabki 28 kunida oʻlgan bolalar soni ÷ umumiy tugʻilganlar soni<ref name=":13" />. * Goʻdaklar oʻlimi darajasi: hayotning dastlabki 12 oyidagi bolalar oʻlimi soni ÷ umumiy tugʻilganlar soni<ref name=":13" />. * 5 yoshgacha boʻlgan oʻlim darajasi: 5 yoshgacha boʻlgan bolalar oʻlimi ÷ umumiy tugʻilganlar soni<ref name=":13" />. * Bolalar oʻlimi deganda 5 yoshgacha boʻlgan har qanday bolaning bevaqt oʻlimi tushuniladi. Biroq, bu 5 yil ichida 5 ta kichik guruh mavjud. Perinatal homilani, tirik organizmni anglatadi, lekin hali tugʻilmagan. Odatda, peri neonatal oʻlim erta tugʻilish yoki tugʻma nuqsonlar tufayli sodir boʻladi. Neonatal deganda bolaning tugʻilgandan keyin bir oy yoki 28 kun ichida oʻlimi tushuniladi. Yangi tugʻilgan chaqaloqlarning oʻlimi kasalxonada koʻrsatilayotgan yordam turida, shuningdek, tugʻma nuqsonlar va asoratlarda namoyon boʻladi. Chaqaloq deganda bolaning birinchi tugʻilgan kunidan oldin yoki hayotidan keyin 12 oy ichida oʻlimi tushuniladi. Asosiy sabablardan baʼzilari erta tugʻilish, SIDS, kam vazn, toʻyib ovqatlanmaslik va yuqumli kasalliklardir. Va nihoyat, 5 yoshgacha boʻlgan oʻlim darajasi 5 yoshgacha yoki hayotning birinchi 5 yilida vafot etgan bolalarga tegishli<ref name="who.int">{{veb manbasi|sarlavha=Child mortality and causes of death|url=https://www.who.int/data/gho/data/themes/topics/topic-details/GHO/child-mortality-and-causes-of-death|kirish sanasi=2022-04-05|ish=www.who.int|til=en}}</ref>. == Sabablari ==   Besh yoshgacha boʻlgan bolalar oʻlimining asosiy sabablari: * Erta tugʻilishning asoratlari (18 %) * [[Zotiljam|Pnevmoniya]] (16 %) * Tugʻruqlararo bilan bogʻliq hodisalar (12 %) * [[Neonatal sepsis]] (7 %) * [[Ich ketishi|Diareya]] (8 %) * [[bezgak]] (5 %) * [[Noto'g'ri ovqatlanish]] (34 %) Dunyo boʻylab bolalar oʻlimining xilma-xilligi mavjud. Demografik oʻtish rejimining (DOʻR) ikkinchi yoki uchinchi bosqichida boʻlgan mamlakatlarda bolalar oʻlimi darajasi toʻrtinchi yoki beshinchi bosqichdagi mamlakatlarga qaraganda yuqoriroqdir. [[Chad|Chadda]] chaqaloqlar oʻlimi 1000 tirik tugʻilgan chaqaloqqa 96 ni tashkil qiladi, [[Yaponiya|Yaponiyada]] esa atigi 2,2 ni tashkil qiladi<ref>{{kitob manbasi|last=Weeks|first=John Robert|title=Population : an introduction to concepts and issues|url=https://archive.org/details/populationintrod0000john|date=2015-01-01|isbn=9781305094505|edition=Twelfth|location=Boston, MA|oclc=884617656}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWeeks2015">Weeks JR (2015-01-01). ''Population : an introduction to concepts and issues'' (Twelfth&nbsp;ed.). Boston, MA. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9781305094505|<bdi>9781305094505</bdi>]]. [[OCLC (identifikator)|OCLC]]&nbsp;[//www.worldcat.org/oclc/884617656 884617656].</cite></ref>. 2010-yilda dunyo boʻylab 7,6 million bola oʻlimi qayd etilgan, ularning aksariyati kam rivojlangan mamlakatlarda sodir boʻlgan. Ularning 4,7 millioni infektsiya va tartibsizlikdan vafot etgan<ref name=":0">{{jurnal manbasi|title=Global, regional, and national causes of child mortality: an updated systematic analysis for 2010 with time trends since 2000|id=|seperator=}}<templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css" /></ref>. Bolalar oʻlimi nafaqat infektsiya va tartibsizlikdan kelib chiqadi: u erta tugʻilishdan ham kelib chiqadi; tugʻma nuqson; yangi tugʻilgan chaqaloqning infektsiyasi; tugʻilishning murakkabligi; va [[bezgak]], sepsis va diareya kabi kasalliklar<ref name=":22">{{yangiliklar manbasi |date=2016-01-13 |title=Child mortality: Top causes, best solutions World Vision |work=World Vision |url=https://www.worldvision.org/health-news-stories/child-mortality-causes-solutions |access-date=2018-03-28}}</ref>. Kam rivojlangan mamlakatlarda [[Och qolish|toʻyib ovqatlanmaslik]] bolalar oʻlimining asosiy sababidir<ref name=":22" />. Pnevmoniya, diareya va bezgak birgalikda 5 yoshgacha boʻlgan har 3 oʻlimdan 1 tasi sabab boʻlsa, dunyo miqyosida besh yoshgacha boʻlgan bolalar oʻlimining deyarli yarmi toʻgʻri ovqatlanish bilan bogʻliq<ref>{{veb manbasi|url=http://data.unicef.org/child-survival/under-five|sarlavha=UNICEF STATISTICS|kirish sanasi=14-iyun 2015-yil}}</ref>. == Oldini olish == Bolalarning omon qolishi — bu bolalar oʻlimini kamaytirishga qaratilgan [[sog'liqni saqlash]] sohasi. Bolalarning omon qolish choralari [[Ich ketishi|diareya]], [[Zotiljam|pnevmoniya]], [[bezgak]] va neonatal kasalliklarni oʻz ichiga olgan bolalar oʻlimining eng keng tarqalgan sabablarini bartaraf etishga qaratilgan. Faqatgina 5 yoshgacha boʻlgan bolalarning bir qismidan har yili taxminan 5,6 million bola, asosan, bunday oldini olish mumkin boʻlgan sabablarga koʻra vafot etadi<ref>{{veb manbasi|url=http://www.data.unicef.org/child-mortality/under-five|sarlavha=UNICEF STATISTICS|kirish sanasi=14-iyun 2015-yil}}</ref>. Bolalarning omon qolishi uchun strategiyalar va tadbirlar 2015-yilgacha besh yoshgacha boʻlgan bolalarning 2/3 qismiga bolalar oʻlimini kamaytirishga qaratilgan toʻrtinchi Mingyillik rivojlanish maqsadlariga (MRM) mos keladi. [[2015]]-yilda MRMlar [[2030]]-yilgacha bu oʻlimlarni tugatishni maqsad qilgan [[Barqaror rivojlanish maqsadlari]] (BRM) bilan almashtirildi. SDG maqsadlariga erishish uchun 5 yoshgacha boʻlgan oʻlim darajasi boʻyicha maqsadlarga erishish uchun barcha mamlakatlarning 1/4 dan koʻprogʻida (ularning aksariyati Sahroi Kabirdan janubda joylashgan) va 60 ta mamlakatda (koʻplari quyida joylashgan) taraqqiyotni tezlashtirish kerak. -Saxara Afrikasi va Janubiy Osiyo) neonatal oʻlim boʻyicha maqsadlarga erishish<ref>{{veb manbasi|url=http://www.data.unicef.org/child-mortality/under-five|sarlavha=UNICEF STATISTICS|kirish sanasi=14-iyun 2015-yil}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.data.unicef.org/child-mortality/under-five „UNICEF STATISTICS“]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 June</span> 2015</span>.</cite></ref>. Tezlashtirilgan rivojlanish boʻlmasa, [[2017]]-yildan 2030-yilgacha besh yoshgacha boʻlgan 60 million bola nobud boʻladi, ularning yarmiga yaqini yangi tugʻilgan chaqaloqlardir. Xitoy 5 yoshgacha boʻlgan bolalar oʻlimini kamaytirish boʻyicha oʻz maqsadiga muddatidan ancha oldin erishdi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=MDGs Global Report 2015|url=http://www.cn.undp.org/content/china/en/home/library/mdg/mdg-report-2015.html|ish=United Nations Development Programme|qaralgan sana=2022-07-01|arxivsana=2021-05-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210518135316/https://www.cn.undp.org/content/china/en/home/library/mdg/mdg-report-2015.html}}</ref>. === Kam xarajatli aralashuvlar === [[Fayl:A_young_girl_sits_with_a_doctor_receiving_medical_care.jpg|thumb| Bola tibbiy yordam olish uchun shifokor bilan.]] Bolalar oʻlimining uchdan ikki qismining oldini olish mumkin<ref>[http://www.unicef.org/childsurvival/index.html UNICEF — Young child survival and development] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131014201507/http://www.unicef.org/childsurvival/index.html |date=2013-10-14 }}.</ref>. Har yili vafot etadigan bolalarning aksariyatini past texnologiyali, dalillarga asoslangan, tejamkor chora-tadbirlar, masalan, [[Vaksinalar|emlashlar]], [[antibiotiklar]], mikronutrient qoʻshimchalari, insektitsidlar bilan davolash qilingan yotoq toʻrlari, yaxshilangan oilaviy parvarish va emizish amaliyoti<ref>{{veb manbasi|url=http://www.unicef.org/mdg/childmortality.html|sarlavha=UNICEF - Goal: Reduce child mortality|kirish sanasi=14-iyun 2015-yil|qaralgan sana=2022-07-01|arxivsana=2018-03-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180323194307/https://www.unicef.org/mdg/childmortality.html}}</ref> va ogʻzaki regidratatsiya terapiyasi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.who.int/mediacentre/news/releases/release35/en/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040825191158/http://www.who.int/mediacentre/news/releases/release35/en/|arxivsana=25-avgust 2004-yil|sarlavha=WHO - New formula for oral rehydration salts will save millions of lives|kirish sanasi=14-iyun 2015-yil}}</ref>. Ayollarning imkoniyatlarini kengaytirish, asosiy xizmatlardan foydalanish yoʻlidagi moliyaviy va ijtimoiy toʻsiqlarni bartaraf etish, aholining kam taʼminlangan qatlamlari uchun muhim xizmatlar koʻrsatishni yanada qulayroq qiladigan innovatsiyalarni ishlab chiqish va sogʻliqni saqlash tizimlarining mahalliy mas’uliyatini oshirish sogʻliqni saqlash tizimlariga tenglikni yaxshilash va oʻlimni kamaytirish imkonini bergan siyosat tadbirlaridir<ref name="UN Child Mortality Report 2012">{{veb manbasi|url=http://www.childinfo.org/files/Child_Mortality_Report_2012.pdf|sarlavha=Surveys - UNICEF MICS|ish=www.childinfo.org|qaralgan sana=2022-07-01|arxivsana=2016-04-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160404152804/http://www.childinfo.org/files/Child_Mortality_Report_2012.pdf}}</ref>. Rivojlanayotgan mamlakatlarda nafas olish va [[Ich ketishi|diareya kasalliklari]] bilan bogʻliq bolalar oʻlimini qoʻllarni sovun bilan yuvish kabi oddiy xatti-harakatlarni kiritish orqali kamaytirish mumkin. Ushbu oddiy harakat ushbu kasalliklardan oʻlim darajasini deyarli 50 foizga kamaytirishi mumkin<ref>{{jurnal manbasi|title=Effect of washing hands with soap on diarrhoea risk in the community: a systematic review|journal=The Lancet. Infectious Diseases|volume=3|issue=5|pages=275–81|date=May 2003|pmid=12726975|doi=10.1016/S1473-3099(03)00606-6}}</ref>. Tasdiqlangan, tejamkor tadbirlar yiliga millionlab bolalarning hayotini saqlab qolishi mumkin. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Vaktsina boʻlimi 2014-yil holatiga koʻra, dunyodagi bolalarning 36 foizini tirik qolish imkoniyatlarini yaxshilash uchun qoʻllab-quvvatladi, ammo [[Poliomiyelit|poliomielit]], [[qoqshol]] va [[Qizamiq|qizamiqni]] kamaytirishdagi muvaffaqiyatlarga qaramay, arzon emlash choralari 30 million bolani qamrab olmaydi<ref>{{jurnal manbasi|title=Role of vaccine manufacturers in developing countries towards global healthcare by providing quality vaccines at affordable prices|journal=Clinical Microbiology and Infection|volume=20 Suppl 5|pages=37–44|date=May 2014|pmid=24476201|doi=10.1111/1469-0691.12568}}</ref>. [[Qizamiq]] va [[qoqshol]] har yili 5 yoshgacha boʻlgan 1 milliondan ortiq bolani oʻldiradi. A vitamini qoʻshimchasi har bir kapsula uchun atigi 0,02 dollar turadi va yiliga 2-3 marta beriladigan koʻrlik va oʻlimning oldini oladi. A vitamini qoʻshimchasi barcha sabablarga koʻra oʻlimni 12-24 foizga kamaytirishi koʻrsatilgan boʻlsa-da, 2015-yilda maqsadli bolalarning atigi 70 foiziga erishildi<ref>{{veb manbasi|url=http://www.data.unicef.org/child-mortality/under-five|sarlavha=UNICEF STATISTICS|kirish sanasi=14-iyun 2015-yil}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.data.unicef.org/child-mortality/under-five „UNICEF STATISTICS“]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 June</span> 2015</span>.</cite></ref>. Har yili 250 000 dan 500 000 gacha bolalar koʻr boʻlib qoladi, ularning 70 foizi 12 oy ichida vafot etadi. Ogʻiz orqali regidratatsiya terapiyasi (ORT) diareya orqali yoʻqolgan suyuqliklarni samarali davolashdir; ammo diareya bilan ogʻrigan bolalarning 10 tadan 4 tasi (44 foizi) ORT bilan davolanadi<ref name="data.unicef.org" />. Yangi tugʻilgan chaqaloqqa asosiy gʻamxoʻrlik, jumladan, onalarni qoqsholga qarshi emlash, gigienik tugʻish muhitida toza tugʻilish amaliyotini taʼminlash, tugʻilgandan keyin darhol quritish va oʻrash, zarur issiqlik bilan taʼminlash, zudlik bilan va davomiy emizishni ragʻbatlantirish, immunizatsiya va antibiotiklar bilan infektsiyalarni davolash — mumkin. har yili 3 million yangi tugʻilgan chaqaloqning hayotini saqlab qoladi. Yaxshilangan sanitariya sharoitlari va toza ichimlik suvidan foydalanish bolalarda infektsiya va diareyani kamaytirishi mumkin. Dunyo aholisining 30 % dan ortigʻi oddiy sanitariya sharoitlariga ega emas va 844 million kishi xavfli ichimlik suvi manbalaridan foydalanadi<ref name="UNICEF WASH">{{veb manbasi|sarlavha=Water, sanitation and hygiene overview|url=https://data.unicef.org/topic/water-and-sanitation/overview/|ish=UNICEF}}</ref>. === Harakatlar === Butun dunyo boʻylab bolalarning omon qolish faoliyatini targʻib qiluvchi va amalga oshiruvchi agentliklarga [[Birlashgan millatlar tashkilotining bolalar jamgʻarmasi|UNICEF]] va nodavlat tashkilotlar kiradi; [[Jahon banki]], Buyuk Britaniya hukumatining Xalqaro taraqqiyot departamenti, Kanada Xalqaro taraqqiyot agentligi va [[Amerika Qo'shma Shtatlari]] Xalqaro Taraqqiyot Agentligi dunyo boʻylab bolalarning omon qolishining asosiy donorlaridir. Qoʻshma Shtatlarda bolalarni omon qoldirish boʻyicha nodavlat agentliklarning aksariyati CORE guruhiga tegishli boʻlib, koalitsiya hamkorlikda harakat qilish orqali dunyoning eng qashshoq mamlakatlaridagi yosh bolalar hayotini saqlab qolish uchun ishlaydi. [[1990]]-yildan beri bolalar oʻlimini kamaytirish boʻyicha jiddiy global yutuqlarga erishildi. Dunyo boʻylab 5 yoshgacha boʻlgan oʻlimlarning umumiy soni 1990-yildagi 12,6 milliondan [[2019]]-yilda 5,2 milliongacha kamaydi. 1990-yildan beri 5 yoshgacha boʻlgan bolalar oʻlimi 59 foizga kamaydi, yaʼni [[1990]]-yilda har 1000 tirik tugʻilgan chaqaloqqa 93 ta oʻlimdan [[2019]]-yilda 38 tagacha. Bu [[1990]]-yilda 5 yoshga toʻlmasdan vafot etgan har 11 boladan 1 nafariga teng, [[2019]]-yilda 27 boladan 1 nafari. Barqaror rivojlanish maqsadlarida 5 yoshgacha va yangi tugʻilgan chaqaloqlar oʻlimini kamaytirish boʻyicha ikkita yangi maqsad qoʻyilgan. Maqsadlar har bir mamlakatda yangi tugʻilgan chaqaloqlar oʻlimini har 1000 tirik tugʻilgan chaqaloqqa 12, har bir mamlakatda esa 5 yoshgacha boʻlgan oʻlim koʻrsatkichini 1000 tirik tugʻilgan chaqaloqqa 25 etib belgilab qoʻygan. [[2019]]-yilda 122 ta davlat bunga duch keldi va har 10 yilda yana 20 ta mamlakat kelishi kutilmoqda<ref>{{jurnal manbasi|last=Roser|first1=Max|last2=Ritchie|first2=Hannah|last3=Dadonaite|first3=Bernadeta|date=2013-05-10|title=Child and Infant Mortality|url=https://ourworldindata.org/child-mortality|journal=Our World in Data}}</ref>. JSST barcha mamlakatlarda hech qanday mablagʻsiz toʻgʻri sogʻliqni saqlash xizmatiga ega boʻlishi uchun sogʻliqni saqlash tengligi va universal sogʻliqni saqlashni qoʻllab-quvvatlashini taʼkidlaydi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Child mortality and causes of death|url=https://www.who.int/data/gho/data/themes/topics/topic-details/GHO/child-mortality-and-causes-of-death|kirish sanasi=2022-04-05|ish=www.who.int|til=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.who.int/data/gho/data/themes/topics/topic-details/GHO/child-mortality-and-causes-of-death „Child mortality and causes of death“]. ''www.who.int''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-04-05</span></span>.</cite></ref>.Har bir davlat DOʻR ning yuqori bosqichiga yetganligi sababli bolalar oʻlimi pasayib bormoqda. [[2000-yil]]dan [[2010-yil]]gacha bolalar oʻlimi 9,6 milliondan 7,6 millionga kamaydi. Bolalar oʻlimini kamaytirish uchun taʼlimni yaxshilash, sogʻliqni saqlashning yuqori standartlari va bola tugʻishda ehtiyotkor boʻlish kerak. Bolalar oʻlimini tugʻilish paytida va emizishda mutaxassislarning ishtiroki, shuningdek, toza suv, sanitariya va emlashdan foydalanish orqali kamaytirish mumkin<ref>{{yangiliklar manbasi |date=2016-01-13 |title=Child mortality: Top causes, best solutions World Vision |work=World Vision |url=https://www.worldvision.org/health-news-stories/child-mortality-causes-solutions |access-date=2018-03-28}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.worldvision.org/health-news-stories/child-mortality-causes-solutions „Child mortality: Top causes, best solutions | World Vision“]. ''World Vision''. 2016-01-13<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2018-03-28</span></span>.</cite></ref>. [[2016-yil]]da dunyo boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkich 41 (4,1 %) boʻlib, [[1990-yil]]dagi 93 (9,3 %) oʻrniga kamaydi<ref>{{veb manbasi|url=https://data.unicef.org/topic/child-survival/under-five-mortality/|sarlavha=UNICEF Child Mortality Statistics|nashriyot=UNICEF|kirish sanasi=4-aprel 2018-yil}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://data.unicef.org/topic/child-survival/under-five-mortality/ „UNICEF Child Mortality Statistics“]. UNICEF<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 April</span> 2018</span>.</cite></ref>. Bu [[2016|2016-yil]]da vafot etgan besh yoshgacha boʻlgan 5,6 million bolaga teng<ref name="UNICEF-child-mortality" />. <gallery> Fayl:Global child mortality over time.png|Vaqt o'tishi bilan global bolalar o'limi Fayl:Child Mortality vs Fertility Rate.svg|Ayollar ko'p farzandli boʻlgan mamlakatlarda bolalar o'limi yuqori ([[Total fertility rate|tug'ilish darajasi]] yuqori). Boy mamlakatlarda bolalar oʻlimi kambagʻallarga qaraganda pastroq. </gallery> === Variatsiya === 5 yoshgacha boʻlgan oʻlim darajasida katta tafovutlar mavjud. Dunyo miqyosida 5 yoshgacha boʻlgan bolalar oʻlimi darajasi eng yuqori boʻlgan mamlakatda bolaning oʻlim xavfi 5 yoshgacha boʻlgan bolalar oʻlimi darajasi eng past boʻlgan mamlakatga nisbatan qariyb 60 baravar yuqori<ref>{{veb manbasi|url=https://data.unicef.org/topic/child-survival/under-five-mortality/|sarlavha=UNICEF Child Mortality Statistics|nashriyot=UNICEF|kirish sanasi=4-aprel 2018-yil}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://data.unicef.org/topic/child-survival/under-five-mortality/ „UNICEF Child Mortality Statistics“]. UNICEF<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 April</span> 2018</span>.</cite></ref>. Sahroi Kabirdan janubiy Afrika dunyodagi 5 yoshgacha boʻlgan oʻlim darajasi eng yuqori boʻlgan mintaqa boʻlib qolmoqda: 1000 tirik tugʻilgan chaqaloqqa 100 dan ortiq oʻlim koʻrsatkichiga ega boʻlgan olti mamlakatning barchasi Sahroi-Saxara Afrikasida joylashgan boʻlib, [[Somali|Somalida]] 5 yoshgacha boʻlgan oʻlim darajasi eng yuqori<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Under-five mortality|url=https://data.unicef.org/topic/child-survival/under-five-mortality/|ish=UNICEF}}</ref><ref name="UNICEF-child-mortality" />. Bundan tashqari, 5 yoshgacha boʻlgan oʻlimning taxminan 80 % faqat ikkita mintaqada sodir boʻladi: Sahroi Kabirdan janubiy Afrika va Janubiy Osiyo.<ref>{{veb manbasi|url=https://data.unicef.org/topic/child-survival/under-five-mortality/|sarlavha=UNICEF Child Mortality Statistics|nashriyot=UNICEF|kirish sanasi=4-aprel 2018-yil}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://data.unicef.org/topic/child-survival/under-five-mortality/ „UNICEF Child Mortality Statistics“]. UNICEF<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 April</span> 2018</span>.</cite></ref> 5 yoshgacha boʻlgan bolalar oʻlimining yarmi 6 ta davlatga toʻgʻri keladi, xususan, [[Hindiston]], [[Nigeriya]], [[Pokiston]], [[Kongo Demokratik Respublikasi]], [[Efiopiya]] va [[Xitoy]]<ref name="UNICEF-child-mortality" />. Dunyo boʻylab besh yoshgacha boʻlgan bolalar oʻlimining deyarli uchdan bir qismi (32 foiz) Hindiston va Nigeriyaning oʻziga toʻgʻri keladi<ref name="UNICEF-child-mortality" />. Past va oʻrta daromadli mamlakatlarda, shuningdek, [[Maʼmuriy-hududiy tuzilish|maʼmuriy boʻlinmalar]] boʻyicha bolalar oʻlimi koʻrsatkichlarida sezilarli oʻzgarishlar mavjud<ref>{{jurnal manbasi|title=Mapping 123 million neonatal, infant and child deaths between 2000 and 2017|journal=Nature|volume=574|issue=7778|pages=353–358|date=October 2019|pmid=31619795|pmc=6800389|doi=10.1038/s41586-019-1545-0|bibcode=2019Natur.574..353B}}</ref><ref>{{jurnal manbasi|display-authors=6|title=Mapping under-5 and neonatal mortality in Africa, 2000-15: a baseline analysis for the Sustainable Development Goals|language=en|journal=Lancet|volume=390|issue=10108|pages=2171–2182|date=November 2017|pmid=28958464|pmc=5687451|doi=10.1016/S0140-6736(17)31758-0}}</ref>. Xuddi shunday, rivojlanayotgan mamlakatlarda boy va kambagʻal uy xoʻjaliklari oʻrtasida tafovut mavjud. Save the Children({{Tarjima|Bolalarni asrang}}) gazetasiga koʻra, [[Hindiston|Hindistondagi]] eng kambagʻal xonadonlardagi bolalar besh yoshga toʻlgunga qadar oʻlish ehtimoli eng boy xonadonlardagilarga qaraganda uch baravar koʻp. Barcha past va oʻrta daromadli mamlakatlarda (Xitoyni hisobga olmaganda) tizimli tadqiqot maʼlumotlariga koʻra, eng kambagʻal uy xoʻjaliklaridagi bolalarning 5 yoshgacha oʻlish ehtimoli eng boy oiladagilarga qaraganda ikki baravar koʻp<ref>{{jurnal manbasi|last=Chao|first1=Fengqing|last2=You|first2=Danzhen|last3=Pedersen|first3=Jon|last4=Hug|first4=Lucia|last5=Alkema|first5=Leontine|title=National and regional under-5 mortality rate by economic status for low-income and middle-income countries: a systematic assessment|language=en|journal=Lancet Global Health|volume=6|issue=5|pages=e535–e547|date=May 2018|pmid=29653627|pmc=5905403|doi=10.1016/S2214-109X(18)30059-7}}</ref>. Katta tadqiqotchilar jamoasi 2019-yil oktabr oyida tabiatda bolalar oʻlimining global taqsimoti boʻyicha yirik tadqiqotni chop etdi<ref>{{jurnal manbasi|last=Burstein|first1=Roy|last2=Henry|first2=Nathaniel J.|last3=Collison|first3=Michael L.|last4=Marczak|first4=Laurie B.|last5=Sligar|first5=Amber|last6=Watson|first6=Stefanie|last7=Marquez|first7=Neal|last8=Abbasalizad-Farhangi|first8=Mahdieh|last9=Abbasi|first9=Masoumeh|date=October 2019|title=Mapping 123 million neonatal, infant and child deaths between 2000 and 2017|journal=Nature|volume=574|issue=7778|pages=353–358|doi=10.1038/s41586-019-1545-0|pmid=31619795|pmc=6800389|bibcode=2019Natur.574..353B|issn=1476-4687}}</ref>. Bu submilliy okrug (17554 birlik) darajasida bolalar oʻlimini xaritaga kiritgan birinchi global tadqiqot edi. Tadqiqot bolalar oʻlimini yanada kamaytiradigan harakatlarni amalga oshirish uchun muhim qadam sifatida taʼriflandi<ref>{{jurnal manbasi|last=Bachelet|first1=Michelle|date=2019-10-16|title=Data on child deaths are a call for justice|journal=Nature|volume=574|issue=7778|pages=297|doi=10.1038/d41586-019-03058-6|pmid=31619786|bibcode=2019Natur.574..297B}}</ref>. Davlatlarning bolalar omon qolish darajasi tugʻilish darajasi va daromad taqsimoti kabi omillarga qarab oʻzgaradi; taqsimotning oʻzgarishi bolalarning omon qolishi va daromad taqsimoti, shuningdek, tugʻilish darajasi oʻrtasidagi kuchli bogʻliqlikni koʻrsatadi, bunda bolalar omon qolish koʻrsatkichi oʻrtacha daromadning oshishi bilan bir qatorda oʻrtacha tugʻilish darajasining pasayishiga imkon beradi<ref>{{jurnal manbasi|title=Child & Infant Mortality|url=https://ourworldindata.org/child-mortality|journal=Our World in Data|date=10-may 2013-yil|last=Dadonaite|first1=Bernadeta|last2=Ritchie|first2=Hannah|last3=Roser|first3=Max}}</ref><ref>{{veb manbasi|sarlavha=Hans Rosling shows the best stats you've ever seen|url=http://www.ted.com/talks/hans_rosling_shows_the_best_stats_you_ve_ever_seen.html|ish=TED talks|nashriyot=TED Conferences|kirish sanasi=23-may 2012-yil|sana=February 2006|arxivsana=2014-03-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140301073946/http://www.ted.com/talks/hans_rosling_shows_the_best_stats_you_ve_ever_seen.html}}</ref>. == Covid-19 va bolalar oʻlimi == Bolalar oʻlimi, boshqa asrlardagi oʻlimdan farqli oʻlaroq, [[2020-yil]]da [[COVID-19 pandemiyasi|Covid-19 pandemiyasi]] dunyoni qamrab olgan paytda kamaydi. Bolalar Covid-19 tufayli dunyodagi eng past oʻlim guruhiga kirdi. Taxminan 3,7 million oʻlim sodir boʻlgan va ularning atigi 0,4 tasi 20 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlarda sodir boʻlgan, bu oʻsmirlarda 13,400 ga yaqin oʻlimni tashkil etgan. Ushbu kichik ulushning 42 foizi 9 yoshgacha boʻlgan bolalarda uchraydi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Child mortality and COVID-19|url=https://data.unicef.org/topic/child-survival/covid-19/|kirish sanasi=2022-04-05|ish=UNICEF DATA|til=en-US}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Demografiya]] [[Turkum:Gigiena]] [[Turkum:Pages with unreviewed translations]] byj7uhlivr6n50bstxzoxag2cx68vy7 Hakim Ziyech 0 755617 5997379 5873898 2026-04-16T11:40:06Z AnvarxonM 75105 /* Havolalar */ 5997379 wikitext text/x-wiki {{ismdoshlar|Hakim (ism)|Hakim}} {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Hakim Ziyech | tasvir = Hakim Ziyech 2021.jpg | izoh = 2021-yil Ziyech [[Chelsea F.C.|Chelsea]] bilan | toʻliqism = Hakim Ziyech<ref>{{veb manbasi |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce15/pdf/601-IndividualSquadList-English.pdf |title=Squad List: FIFA Club World Cup UAE 2021: Chelsea FC |publisher=FIFA |page=1 |date=9 February 2022 |access-date=25 April 2022}}</ref> | tavallud_sana = {{birth date and age|1993|3|19|df=y}}<ref name="ChelseaProfile">{{veb manbasi |url=https://www.chelseafc.com/en/teams/first-team/hakim-ziyech?pageTab=biography |title=Hakim Ziyech |publisher=Chelsea F.C. |access-date=25 April 2022}}</ref> | tavallud_joyi = [[Dronten]], Nederlandiya | boʻyi = {{height|m=1.80}}<ref name="ChelseaProfile"/> | pozitsiya = Hujumkor yarim himoyachi, vinger | joriyklub = [[Wydad AC]] | klubraqami = 22 | yoshlikyillari1 = 2001—2004 | yoshlikklublari1 = Reaal Dronten<ref>{{yangiliklar manbasi|title=Behalve Asv Dronten hoopt ook Reaal op geld uit transfer Ziyech naar Ajax|url=https://dedrontenaar.nl/sport/behalve-asv-dronten-hoopt-ook-reaal-op-geld-uit-transfer-ziyech-naar-ajax|access-date=14 October 2016|work=dedrontenaar.nl|date=1 September 2016|language=nl|archive-date=2016-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20161008175436/http://dedrontenaar.nl/sport/behalve-asv-dronten-hoopt-ook-reaal-op-geld-uit-transfer-ziyech-naar-ajax|url-status=dead}}</ref> | yoshlikyillari2 = 2004—2007 | yoshlikklublari2 = ASV Dronten | yoshlikyillari3 = 2007—2012 | yoshlikklublari3 = [[SC Heerenveen|Heerenveen]] | yillar1 = 2012—2014 | klublar1 = [[SC Heerenveen|Heerenveen]] | isht1 = 36 | gollar1 = 11 | yillar2 = 2014—2016 | klublar2 = [[FC Twente|Twente]] | isht2 = 68 | gollar2 = 30 | yillar3 = 2016—2020 | klublar3 = [[AFC Ajax|Ajax]] | isht3 = 112 | gollar3 = 38 | yillar4 = 2020—2023 | klublar4 = [[Chelsea F.C.|Chelsea]] | isht4 = 64 | gollar4 = 6 | yillar6 = 2023—2025 | klublar6 = [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] | isht6 = 23 | gollar6 = 6 | yillar7 = 2025 | klublar7 = [[Al-Duhail SC|Al-Duhail]] | isht7 = 9 | gollar7 = 1 | yillar8 = 2025— | klublar8 = [[Wydad AC]] | isht8 = 0 | gollar8 = 0 | milliyyillar1 = 2012—2013 | milliyjamoa1 = [[Niderlandiya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Niderlandiya U20]] | milliyisht1 = 3 | milliygollar1 = 1 | milliyyillar2 = 2013—2014 | milliyjamoa2 = [[Niderlandiya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Niderlandiya U21]] | milliyisht2 = 3 | milliygollar2 = 2 | milliyyillar3 = 2015— | milliyjamoa3 = [[Marokash milliy futbol terma jamoasi|Marokash]] | milliyisht3 = 64 | milliygollar3 = 25 | club-update = 23:51, 22 May 2022 (UTC) }} '''Hakim Ziyech''' (1993-yil 19-martda tugʻilgan) – professional [[Futbol|futbolchi]], Marokashning „[[Wydad AC]]“ klubida [[Yarimhimoyachi (futbol)|hujumkor yarim himoyachi]] va [[Yarimhimoyachi (futbol)|vinger]] sifatida oʻynaydi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.worldfootball.net/spieler_profil/hakim-ziyech/|sarlavha=Hakim Ziyech|ish=WorldFootball.net|kirish sanasi=26 August 2012|qaralgan sana=2022-07-24|arxivsana=2014-03-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140331070419/http://www.worldfootball.net/player_summary/hakim-ziyech/}}</ref>. Unga „Ajax“ muhlislari tomonidan „'''Sehrgar'''“ laqabi berilgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Ziyech opens up on how he got 'Wizard' nickname at Ajax, settling in at Chelsea|url=https://tribuna.com/en/news/chelsea-2021-02-03-ziyech-opens-up-on-how-he-got-wizard-nickname-at-ajax-settling-in-at-chelsea/|kirish sanasi=2022-01-23|ish=Tribuna.com|til=en}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=The Wizard of west London: Ziyech is already working his magic at Chelsea {{!}} Goal.com|url=https://www.goal.com/en/news/the-wizard-of-west-london-ziyech-is-already-working-his-magic-at-/r5llxkuem3ii1hqqhebiii0hf|kirish sanasi=2022-01-23|ish=www.goal.com}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=N|ism=Victor|sana=2021-02-03|sarlavha=Ziyech explains why he's called 'the wizard'|url=https://www.therealchelseafans.com/2021/02/ziyech-explains-why-hes-called-the-wizard/|kirish sanasi=2022-01-23|ish=THE REAL CHELSEA FANS|til=en-GB|arxivsana=2022-01-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220123192123/https://www.therealchelseafans.com/2021/02/ziyech-explains-why-hes-called-the-wizard/}}</ref>. Ziyech oʻzining yakuniy zarbasi, driblingi, kesib uzatiladigan uzatmalari, texnikasi va jarima zarbalarini tepish qobiliyati bilan tanilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://eredivisielive.nl/eredivisie/speler/1079667/hakim-ziyech/|sarlavha=Hakim Ziyech|nashriyot=eredivisielive.nl|kirish sanasi=26 August 2012|arxivsana=2012-09-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120922114439/http://eredivisielive.nl/eredivisie/speler/1079667/hakim-ziyech/}}</ref>. 2019-yilda u [[UEFA Chempionlar Ligasi|UEFA Chempionlar ligasining]] 2018-19-yilgi mavsumida eng yaxshi 20 nafar futbolchidan biri sifatida tanlandi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=UEFA Champions League Squad of the Season|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2607890.html|ish=UEFA.com|sana=2 June 2019}}</ref>. Oʻsha yilning oxirida u ''[[The Guardian|TheGuardian]]'' jurnalining „Dunyoning 100 ta eng yaxshi futbolchisi“ roʻyxatida 29-oʻrinni egalladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=the 100 best footballers in the world 2019 |work=The Guardian |publisher=the guardian.com |url=https://www.theguardian.com/global/ng-interactive/2019/dec/17/the-100-best-male-footballers-in-the-world-2019 |access-date=20 December 2019}}</ref>. Ziyech professional faoliyatini 2012-yilda Gollandiyaning „Heerenveen“ klubida boshlagan va ikki yildan soʻng Gollandiyaning „Twente“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2016-yilda u „Ajax“ bilan besh yillik shartnoma imzoladi, uning transfer narxi 11 million yevro boʻlgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=31 August 2016 |title=Hakim Ziyech signs to Ajax for a reported €11m – DutchNews.nl |language=en-GB |work=DutchNews.nl |url=https://www.dutchnews.nl/news/2016/08/hakim-ziyech-signs-to-ajax-for-a-reported-e11m/ |access-date=3 August 2018}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.vi.nl/nieuws/ziyech-ik-wil-bij-ajax-de-lijn-van-fc-twente-doortrekken|sarlavha=Privacyinstellingen op VI.nl|ish=www.vi.nl|til=nl|kirish sanasi=3 August 2018}}</ref>. 2018-19-yilgi mavsum Ziyech faoliyatidagi eng sermahsul mavsum boʻldi, chunki u Eredivisieda 16 ta gol urdi va 13 ta golli uzatmani amalga oshirdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.whoscored.com/Players/115868/History/Hakim-Ziyech|sarlavha=Hakim Ziyech – History|ish=www.whoscored.com|til=en|kirish sanasi=3 August 2018}}</ref>. U 2020-21-yilgi mavsumda Premer liganing „Chelsi“ klubiga oʻtdi. Xalqaro maydonda [[Niderlandlar milliy futbol terma jamoasi|Niderlandiya]] yoki [[Marokash]] terma jamoalarida oʻynash taklifi tushganda u Marokashni tanladi. 2018-yilgi FIFA Jahon chempionati va 2019-Afrika Millatlar kubogida Marokashni himoya qilgan. == Klubdagi faoliyati == === Heerenveen === Ziyech Niderlandiyaning Dronten shahrida tugʻilgan. 2001-2007-yillar oraligʻida u „Real Dronten“ va „ASV Dronten“ yoshlar akademiyasida oʻynagan. 2007-yilda Heerenveen akademiyasiga qoʻshildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1 September 2016 |title=Behalve Asv Dronten hoopt ook Reaal op geld uit transfer Ziyech naar Ajax |language=nl-NL |work=DeDrontenaar.nl |url=https://dedrontenaar.nl/sport/behalve-asv-dronten-hoopt-ook-reaal-op-geld-uit-transfer-ziyech-naar-ajax |access-date=3 August 2018 |archive-date=2016-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161008175436/http://dedrontenaar.nl/sport/behalve-asv-dronten-hoopt-ook-reaal-op-geld-uit-transfer-ziyech-naar-ajax |url-status=dead }}</ref>. 2012-yilning 2-avgustida Ziyech Yevropa ligasining uchinchi saralash bosqichining birinchi oʻyinida „Rapid Bukuresti“ga qarshi oʻyinda „Heerenveen“ safida debyut qildi va maydonda 53 daqiqa oʻynaganidan soʻng almashtirildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2013/matches/round=2000354/match=2009789/index.html|sarlavha=UEFA Europa League – Heerenveen-Rapid București|muallif=UEFA.com|ish=UEFA.com|til=en|kirish sanasi=3 August 2018}}</ref>. U Eredivisiedagi debyutini 10-avgust kuni NECga boʻldi<ref name=":0">{{Veb manbasi|url=https://www.fcupdate.nl/voetbaluitslagen/191811/eredivisie-sc-heerenveen-nec/|sarlavha=SC Heerenveen – NEC: 0 – 2 (12 augustus 2012)|ish=FCUpdate.nl|til=nl-NL|kirish sanasi=3 August 2018}}</ref>. Ziyech Heerenveen uchun ilk golini 2013-yil 10-avgustda NAC Bredaga qarshi oʻyinda (2:0) kiritdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.fcupdate.nl/voetbaluitslagen/201670/eredivisie-nac-breda-sc-heerenveen/|sarlavha=NAC Breda – SC Heerenveen: 0 – 2 (10 augustus 2013)|ish=FCUpdate.nl|til=nl-NL|kirish sanasi=3 August 2018}}</ref>. === Twente === 2014-yilning 18-avgustida Ziyech 3,5 million yevro evaziga "Twente"ga koʻchib oʻtib, uch yillik shartnoma imzoladi va 10-raqamli futbolkani oldi.<ref name=":1">{{Veb manbasi|url=https://www.nu.nl/sport/3855207/fc-twente-bevestigt-komst-ziyech-van-heerenveen.html|sarlavha=FC Twente bevestigt komst Ziyech van Heerenveen {{!}} NU – Het laatste nieuws het eerst op NU.nl|ish=www.nu.nl|sana=18 August 2014|kirish sanasi=3 August 2018}}</ref><ref name=":9">{{Cite journal|last=Bidwell|first1=Nick|date=Summer 2020|title=Premier League Awaits|journal=World Soccer|volume=60|issue=10|pages=41}}</ref> 5-oktyabr kuni Ziyech AZ Alkmaar bilan 2:2 hisobidagi oʻyinda bitta gol urdi va golli uzatmani amalga oshirdi. <ref>{{Veb manbasi|url=https://www.whoscored.com/Matches/825605/Live/-Eredivisie-2014-2015-AZ-Alkmaar-Twente|sarlavha=AZ Alkmaar 2–2 Twente – Eredivisie 2014/2015 Live|ish=www.whoscored.com|til=en|kirish sanasi=3 August 2018}}</ref> 2015-yilning 6-martida Ziyech Willem II bilan 2:2 hisobidagi oʻyinda ikkita gol urdi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.fcupdate.nl/voetbaluitslagen/220494/eredivisie-willem-ii-fc-twente/|sarlavha=Willem II – FC Twente: 2 – 2 ( 6 maart 2015)|ish=FCUpdate.nl|til=nl-NL|kirish sanasi=3 August 2018}}</ref> 2015-16 yilgi mavsumda Ziyech klub sardori etib saylandi ammo, u 2016-yil yanvar oyi boshida klubga nisbatan hurmatsizlik bildirganligi va omma oldida transferni talab qilganligi uchun sardorlikdan mahrum qilingan.<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=4 January 2016 |title=Twente strip Ziyech of captaincy – Football Oranje |language=en-US |work=Football Oranje |url=http://www.football-oranje.com/twente-strip-ziyech-of-captaincy/ |access-date=3 August 2018}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=6 January 2016 |title=Ziyech stripped of captaincy – FOX Sports Asia |language=en-US |work=FOX Sports Asia |url=https://www.foxsportsasia.com/football/dutch-eredivisie/123113/ziyech-stripped-captaincy/ |access-date=3 August 2018 |archive-date=2018-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180803173615/https://www.foxsportsasia.com/football/dutch-eredivisie/123113/ziyech-stripped-captaincy/ |url-status=dead }}</ref> 2015-16-yilgi mavsum Ziyech faoliyatidagi eng sermahsul mavsum boʻldi, 17 ta gol urdi va 10 ta golli uzatmani amalga oshirdi.<ref name=":2">{{Veb manbasi|url=https://www.whoscored.com/Players/115868/History/Hakim-Ziyech|sarlavha=Hakim Ziyech – History|ish=www.whoscored.com|til=en|kirish sanasi=3 August 2018}}</ref> === Ajax === ==== 2016-2018: dastlabki mavsumlar va Yevropa finali ==== 2016-yilning 30-avgustida Ziyech „Ajax“ bilan 5 yillik shartnoma imzoladi, uning transferi uchun 11 million yevro sarflandi<ref name=":3">{{Yangiliklar manbasi |date=31 August 2016 |title=Hakim Ziyech signs to Ajax for a reported €11m – DutchNews.nl |language=en-GB |work=DutchNews.nl |url=https://www.dutchnews.nl/news/2016/08/hakim-ziyech-signs-to-ajax-for-a-reported-e11m/ |access-date=3 August 2018}}</ref><ref name=":4">{{Veb manbasi|url=https://www.vi.nl/nieuws/ziyech-ik-wil-bij-ajax-de-lijn-van-fc-twente-doortrekken|sarlavha=Privacyinstellingen op VI.nl|ish=www.vi.nl|til=nl|kirish sanasi=3 August 2018}}</ref>. 15-sentabr kuni Ziyech Yevropa ligasi guruh bosqichining dastlabki oʻyinida „Panatinaikos“ ustidan gʻalaba qozonilgan oʻyinning 79-daqiqasida qizil kartochka oldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2017/matches/round=2000792/match=2019391/index.html|sarlavha=UEFA Europa League – Panathinaikos-Ajax|muallif=UEFA.com|ish=UEFA.com|til=en|kirish sanasi=3 August 2018}}</ref>. Olti kundan soʻng, 21-sentabr kuni u KNVB kubogida Villem II ustidan 5:0 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda Ziyech birinchi golini urdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.whoscored.com/Matches/1139165/Live/Netherlands-KNVB-Cup-2016-2017-Ajax-Willem-II|sarlavha=Ajax 5–0 Willem II – KNVB Cup 2016/2017 Live|ish=www.whoscored.com|til=en|kirish sanasi=3 August 2018}}</ref>. === Chelsea === ==== 2020-21 mavsum ==== [[Fayl:Hakim_Ziyech_2020.jpg|thumb| Ziyech 2020-yilda [[Chelsea F.C.|"Chelsi"]] safida]] 2020-yilning 14-fevralida „Ajax“ va [[Chelsea F.C.|"Chelsi"]] Ziyechni 40 yevro evaziga transfer qilish boʻyicha kelishuvga erishgani eʼlon qilindi. U 2020-21-yilgi mavsum uchun [[Angliya Premyer-ligasi|Premer liga]] klubiga qoʻshildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://english.ajax.nl/streams/ajax-now/ajax-and-chelsea-reach-agreement-for-ziyech-.htm|sarlavha=Ajax and Chelsea reach agreement for Ziyech|ish=Ajax English|til=en-US|kirish sanasi=14 February 2020|archive-date=2020-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926183512/https://english.ajax.nl/streams/ajax-now/ajax-and-chelsea-reach-agreement-for-ziyech-.htm}}</ref>. „Chelsi“ Ziyech bilan 5 yillik shartnoma imzolaganini eʼlon qildi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Shread|ism=Joe|sarlavha=Hakim Ziyech signs five-year Chelsea deal ahead of summer move|url=https://www.skysports.com/football/news/11668/11941864/hakim-ziyech-signs-five-year-chelsea-deal-ahead-of-summer-move|ish=Sky Sports|sana=24 February 2020|kirish sanasi=24 February 2020}}</ref>. == Terma jamoadagi faoliyati == === Marokash === U Gollandiyada marokashlik oilada tugʻilgan. U Gollandiya U19 U20, U21 yoshlar terma jamoalarida oʻynagan. Biroq, u milliy terma jamoa yoshiga yetgach Marokashda oʻynashni afzal koʻrdi. U 2015-yilning may oyida AQSH va Latviya terma jamoalariga qarshi oʻrtoqlik oʻyinlariga birinchi marta milliy terma jamoaga chaqiruv olgandi<ref name="Football Oranje">{{Yangiliklar manbasi |date=19 May 2015 |title=Ziyech added to Netherlands squad – Football Oranje |work=Football Oranje |url=http://www.football-oranje.com/ziyech-added-to-netherlands-squad/ |access-date=3 August 2018}}</ref>. [[Fayl:Iran-Morocco_by_soccer.ru_14_(cropped).jpg|thumb| Ziyech 2018-yilda Marokash terma jamoasi safida]] == Oʻyin uslubi == Ziyech oʻng qanot yarim himoyachisi boʻlib, toʻp bilan juda yaxshi muomala qila oladi. Ziyech nafaqat jamoadoshiga tez-tez aniq vaziyatlar yaratib beradi, balki raqib himoyachilarini ancha qiyin holatga solib qoʻyadigan xavfli vaziyatlar yarata oladi. U aql bovar qilmaydigan texnika, tezlikka ega, raqibning eʼtiborini bemalol chalgʻitib qoʻyadi va raqib maydoniga kirmasdan, zarba berish imkoniyatini oʻzi uchun yarata oladi<ref>{{Veb manbasi|sana=2021-03-12|sarlavha=Chelsea: Is it good that Hakim Ziyech is changing his style of play?|url=https://theprideoflondon.com/2021/03/12/chelsea-good-hakim-ziyech-changing-style-play/|kirish sanasi=2022-01-23|ish=The Pride of London|til=en-US}}</ref>. == Yutuqlari == '''Ajax'''<ref name="honours">{{Veb manbasi|url=https://us.soccerway.com/players/hakim-ziyech/255713/|sarlavha=Hakim Ziyech – Career Honours|nashriyot=Soccerway}}</ref> * Eredivizion: 2018-19 * KNVB kubogi: 2018-19<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Gleeson |first=Mark |date=5 May 2019 |title=Ajax win national cup |publisher=Euro News |url=https://www.euronews.com/2019/05/05/ajax-win-dutch-cup-in-emphatic-fashion |access-date=5 May 2019}}</ref> * Johan qalqoni: 2019<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dutchnews.nl/news/2019/07/johan-cruyff-shield-ajax-warm-up-for-new-season-with-2-0-win-over-psv/|sarlavha=Johan Cruyff Shield: Ajax warm up for new season with 2-0 win over PSV|nashriyot=Dutch News|sana=28 July 2019|kirish sanasi=3 August 2019}}</ref> * [[UEFA Yevropa Ligasi|UEFA Yevropa ligasi]] ikkinchi oʻrinchisi: [[UEFA Yevropa Ligasi 2016/2017|2016-17]]<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2017/overview/index.html|sarlavha=2016/17: United win it for Manchester|nashriyot=UEFA|sana=30 May 2017}}</ref> '''Chelsea''' * [[UEFA Chempionlar Ligasi|UEFA Chempionlar ligasi]]: 2020-21<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57268064|sarlavha=Manchester City 0–1 Chelsea|ism=Phil|muallif=McNulty|ish=BBC Sport|sana=29 May 2021|kirish sanasi=25 April 2022}}</ref> * [[UEFA superkubogi|UEFA Superkubogi]]: 2021<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Sterling |first=Mark |date=11 August 2021 |title=Chelsea 1–1 Villarreal |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/58157867 |access-date=25 April 2022}}</ref> * [[FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati|FIFA klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati]]: 2021<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=12 February 2022 |title=Chelsea 2–1 Palmeiras |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/60352740 |access-date=25 April 2022}}</ref> * [[Angliya kubogi]] sohibi: 2020-21<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=McNulty |first=Phil |date=15 May 2021 |title=Chelsea 0–1 Leicester City |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57055571 |access-date=16 May 2021}}</ref>, 2021-22<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=McNulty |first=Phil |date=14 May 2022 |title=Chelsea 0–0 Liverpool |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/61429640 |access-date=14 May 2022}}</ref> * EFL kubogi sohibi: 2021-22<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=McNulty |first=Phil |date=27 February 2022 |title=Chelsea 0–0 Liverpool |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/60450274 |access-date=25 April 2022}}</ref> '''Shaxsiy sovrinlar''' * Mars d’Or (Marokashning eng yaxshi futbolchisi): 2016<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.huffpostmaghreb.com/2016/12/23/convocation-hakim-ziyech_n_13817322.html|sarlavha=La non convocation de Hakim Ziyech fait jaser|sana=23 December 2016|ish=Al HuffPost Maghreb|kirish sanasi=2022-07-24|arxivsana=2018-08-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180828035652/https://www.huffpostmaghreb.com/2016/12/23/convocation-hakim-ziyech_n_13817322.html}}</ref> * Afrikaning eng yaxshi futbolchisi: 2018-yil<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1 January 2019 |title=حكيم زياش يتوج بجائزة "الأسد الذهبي" لـ "المنتخب" |publisher=AlMountakhab official |url=http://www.almountakhab.com/node/155838}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1 January 2019 |title=Une nouvelle récompense pour Ziyech |publisher=[[El Heddaf]] |url=http://www.lebuteur.com/article/detail?id=62300&titre=une-nouvelle-recompense-pour-ziyech}}</ref> * Erediviziyada yilning eng yaxshi jamoasi: 2015-16, 2016-17, 2017-18, 2018-19<ref name="POTS2">{{Veb manbasi|sana=16 May 2019|sarlavha=Frenkie de Jong Eredivisie Player of the Season 2018/2019|url=https://eredivisie.eu/news/frenkie-de-jong-eredivisie-player-of-the-season-2018-2019/|kirish sanasi=31 August 2021|nashriyot=Eredivisie}}</ref> * Erediviziyaning eng yaxshi futbolchisi: 2015-16, 2017-18, 2018-19<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/657526/vp-award-2016-met-ruime-afstand-de-beste-speler-in-de-eredivisie.html|sarlavha=VP Award 2016: Beste speler van de Eredivisie staat op eenzame hoogte}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=VP Award 2018: Ajax-vedette neemt afscheid met monsterzege|url=https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/812847/vp-award-2018-ajax-vedette-neemt-afscheid-met-monsterzege.html|ish=www.voetbalp،rimeur.nl|til=nl}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=VI Speler van het Jaar: Hakim Ziyech, de complete spelmaker|url=https://www.vi.nl/nieuws/vi-speler-van-het-jaar-hakim-ziyech-de-complete-spelmaker|ish=www.vi.nl|til=nl|kirish sanasi=2019-05-17}}</ref> * SC Heerenveen yilning eng yaxshi futbolchisi: 2013-14<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Selectie sc Heerenveen seizoen 2013-2014|url=http://www.voetbalhubb.nl/ranking/beste-speler-2013-2014-sc-heerenveen|ish=www.voetbalhubb.nl|til=nl|kirish sanasi=2017-10-02|arxivsana=2017-10-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171003080638/https://www.voetbalhubb.nl/ranking/beste-speler-2013-2014-sc-heerenveen}}</ref> * [[Tvente (futbol klubi)|FC Twente]] yilning eng yaxshi futbolchisi: 2014-15<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Beste speler FC Twente seizoen 2014-2015|url=http://www.voetbalhubb.nl/ranking/beste-speler-2014-2015-fc-twente|ish=www.voetbalhubb.nl|til=nl|kirish sanasi=2017-10-02|arxivsana=2017-10-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171003083151/https://www.voetbalhubb.nl/ranking/beste-speler-2014-2015-fc-twente}}</ref> * AFC Ayaksning eng yaxshi futbolchisi: 2017-18, 2018-19<ref>{{Veb manbasi|url=https://sportnieuws.nl/voetbal/ziyech-wint-rinus-michels-trofee-beste-speler-seizoen/|sarlavha=Ziyech wint Rinus Michels-trofee voor beste speler van het seizoen|sana=29 April 2018|nashriyot=SportNieuws.nl|til=nl|qaralgan sana=2022-07-24|arxivsana=2018-06-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180625161504/https://sportnieuws.nl/voetbal/ziyech-wint-rinus-michels-trofee-beste-speler-seizoen/}}</ref>, 2019-20<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.ajax.nl/streams/actueel/drie-op-een-rij-voor-ziyech-lille-uit-was-mooiste-moment-.htm|sarlavha=Drie op een rij voor Ziyech: 'Lille-uit was mooiste moment'|nashriyot=AFC Ajax|til=nl}}</ref> * OFK Ayaksning mavsumning eng chiroyli goli: 2019-20<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Ziyech vertrekt met prijs bij Ajax|url=https://www.vi.nl/nieuws/ziyech-vertrekt-met-prijs-bij-ajax-eindhoven-verrast-toeterjan|ish=www.vi.nl|til=nl|kirish sanasi=2020-06-19}}</ref> * Gollandiyalik yilning eng yaxshi futbolchisi: 2017-18<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.voetbalcentraal.nl/nieuws/273795/Hakim-Ziyech-winnaar-Gouden-Schoen,-Matthijs-de-Ligt-wint-brons|sarlavha=Hakim Ziyech winnaar Gouden Schoen, Matthijs de Ligt wint brons|til=nl|nashriyot=Voetbal Centraal|ish=voetbalcentraal.nl}}</ref> * Erediviziyada oyning eng yaxshi futbolchisi: 2018-yil oktabr<ref>{{Veb manbasi|url=https://eredivisie.nl/nl-nl/uitgelicht/hakim-ziyech-uitgeroepen-tot-eredivisiespeler-van-de-maand|sarlavha=Hakim Ziyech uitgeroepen tot Eredivisiespeler van de Maand &#124; Eredivisie|sana=2 November 2018|ish=eredivisie.nl|kirish sanasi=2022-07-24|arxivsana=2021-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210603152251/https://eredivisie.nl/nl-nl/uitgelicht/hakim-ziyech-uitgeroepen-tot-eredivisiespeler-van-de-maand}}</ref>, 2019-yil<ref>{{Veb manbasi|url=https://eredivisie.nl/en-us/highlighted/hakim-ziyech-named-as-eredivisie-player-of-the-month-for-august|sarlavha=Hakim Ziyech named as eredivisie player of the month for August|sana=13 September 2019|ish=eredivisie.nl|kirish sanasi=2022-07-24|arxivsana=2020-05-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200530150908/https://eredivisie.nl/en-us/highlighted/hakim-ziyech-named-as-eredivisie-player-of-the-month-for-august}}</ref> * UEFA Chempionlar ligasining mavsumdagi tarkibi: 2018-19<ref name="auto">{{Veb manbasi|sarlavha=UEFA Champions League Squad of the Season|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2607890.html|ish=UEFA.com|sana=2 June 2019}}</ref> * Yilning CAF jamoasi: 2019<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=7 January 2020 |title=Mane, Oshoala named African Footballers of 2019 at CAF Awards |publisher=Confederation of African Football |url=https://www.cafonline.com/awards/news/mane-oshoala-named-african-footballers-of-2019-at-caf-awards |access-date=7 January 2020}}</ref> * [[Xalqaro futbol tarixi va statistikasi federatsiyasi|IFFHS]] CAF Yilning erkaklar jamoasi: 2020<ref>{{Veb manbasi|sana=13 December 2020|sarlavha=CAF MEN TEAM 2020 by IFFHS|url=https://www.iffhs.de/posts/832|kirish sanasi=13 December 2020|ish=iffhs.de}}</ref> * France Football Africa Yil jamoasi: 2018<ref>{{Veb manbasi|url=https://m.le360.ma/afrique/maroc-algerie-senegal/sports/2019/01/02/24575-france-football-voici-lequipe-type-2018-des-joueurs-africains-evoluant-en-europe|sarlavha=France Football. Voici l'équipe type (2018) des joueurs africains évoluant en Europe}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, 2019<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.francefootball.fr/news/Mahrez-koulibaly-ziyech-mane-salah-l-equipe-type-des-africains-de-l-annee/1094439|sarlavha=Mahrez, Koulibaly, Ziyech, Mané, Salah... l'Équipe type des Africains de l'année}}</ref>, 2020<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.francefootball.fr/news/L-equipe-type-des-africains-de-l-annee/1210489|sarlavha=L'Équipe type des Africains de l'année}}</ref> * Goal talqinida Afrikaning yil jamoasi: 2017<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Goal Africa Team of the Year 2017 {{!}} Goal.com|url=https://www.goal.com/en-bh/galleries/goal-africa-team-of-the-year-2017/6/erkijcr4jlc619e9w8clsug2q|kirish sanasi=2021-11-27|ish=www.goal.com}}</ref>, 2018<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Revealed: Goal Africa Team of the Year 2018 {{!}} Goal.com|url=https://www.goal.com/en-za/galleries/revealed-goal-africa-team-of-the-year-2018/6/zh84265dmhp31ex8lux0n67vg|kirish sanasi=2021-11-27|ish=www.goal.com}}</ref>, 2019<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Goal Africa Team of the Year 2019 {{!}} Goal.com|url=https://www.goal.com/en-ie/lists/goal-africa-team-of-the-year-2019/xmnnurmwdw971b1ljlgrt1gxi#csd372afda6214dff9|kirish sanasi=2021-11-27|ish=www.goal.com}}</ref> * Yilning Angliya kubogi jamoasi: 2020-21 <ref>{{Veb manbasi|url=https://twitter.com/EmiratesFACup/status/1399410349376344071|sarlavha=Here is the #EmiratesFACup Team of the Competition, as voted by you! 🤩 4️⃣ @LCFC 3️⃣ @ChelseaFC 1️⃣ @hashtagutd 1️⃣ @ManUtd 1️⃣ @MarineAFC 1️⃣ @TauntonTownFC Led by Brendan Rodgers 🦊|ish=Twitter|nashriyot=Emirates FA Cup|sana=1 June 2021|kirish sanasi=2 June 2021}}</ref> == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == {{Commons category}} * [https://www.chelseafc.com/en/teams/first-team/hakim-ziyech?pageTab=biography Hakim Ziyech] at the Chelsea F. C. website * [https://www.premierleague.com/players/20750/ Hakim Ziyech] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230714065023/https://www.premierleague.com/players/20750/ |date=2023-07-14 }} at the Premier League website * [https://www.vi.nl/spelers/hakim-ziyech/profiel Hakim Ziyech] at ''[[Voetbal International]]'' {{in lang|nl}} * {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131225063052/http://www.onsoranje.nl/team-statistieken/teams/speler/25/50a3c219-d68eb070-494153|title=Netherlands U21 stats at OnsOranje|date=25 December 2013}} {{Marokash terma jamoasining JCH-2022 tarkibi}} {{DEFAULTSORT:Ziyech, Hakim}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Niderlandiyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Marokashlik erkak futbolchilar]] [[Turkum:SC Heerenveen futbolchilari]] [[Turkum:FK Tvente futbolchilari]] [[Turkum:AFC Ajax futbolchilari]] [[Turkum:Chelsea F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Galatasaray S.K. futbolchilari]] [[Turkum:Al-Duhail SC futbolchilari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]] [[Turkum:Marokash milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2018 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]] [[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Turkiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Qatardagi muhojir erkak futbolchilar]] dyflvbrrw8v0tcujrcpw7vqk2gbewre Qunduz viloyati 0 764020 5996841 5918967 2026-04-15T12:14:50Z Xasanov Doston 214147 /* Tarixi */ 5996841 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Qunduz | native_name = | native_name_lang = fa | settlement_type = [[Afgʻoniston viloyatlari|Viloyat]] | image_skyline = <!-- images and maps -----------> {{multiple image | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/2 | total_width = 250 | image1 = Kunduz River valley.jpg | image2 = Afghan National Army Special Forces (ANASF) soldiers provide security outside of a combat outpost in the Chahar Darreh district of Kunduz province, Afghanistan, June 3, 2013 130603-A-CT553-036.jpg | image3 = Afghanistan - Tajikistan Bridge Completion.jpg | footer = Yuqoridan, [[Qunduz|Qunduz daryosi vodiysi]], [[Chordara (Afgʻoniston)|Chordara tumani]], [[Panji Poyondagi Tojikiston—Afgʻoniston koʻprigi|Afg‘oniston-Tojikiston koʻprigi]]}} | image_alt = | image_caption = | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = Kunduz in Afghanistan.svg | map_alt = | map_caption = Afgʻoniston xaritasida Qunduz viloyatining alohida belgilanishi | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|36.8|N|68.8|E|region:AF_type:adm1st|display=inline,title}} | coor_pinpoint = Kapital | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Davlat | subdivision_name = {{flag|Afgʻoniston}} | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = Markazi | seat = [[Qunduz (shahar)|Qunduz]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = [[Qunduz hokimlari roʻyxati|Hokim]] | leader_name = ''Boʻsh'' | leader_title1 = Hokim oʻrinbosari | leader_name1 = [[Habib-ur-Rehman Sohaib]]<ref name="azamnews">{{Cite web|url=http://azamnews.com/?p=108148|archive-url=https://web.archive.org/web/20211107145754/http://azamnews.com/?p=108148|url-status=usurped|archive-date=7 November 2021|title = د نږدې شلو ولایاتو لپاره نوي والیان او امنیې قوماندانان وټاکل شول|date = 7 November 2021}}</ref> | leader_title2 = Politsiya boshligʻi | leader_name2 = Azizullah<ref name="azamnews"/> | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 8040 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = <ref name=nsia>{{cite web |url=https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2020/06/%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B9-%D9%86%D8%B3%D8%AE%DB%80-%D8%A7%D9%88%D9%84.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200703171906/https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2020/06/%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B9-%D9%86%D8%B3%D8%AE%DB%80-%D8%A7%D9%88%D9%84.pdf |archive-date=3 July 2020 |title=Estimated Population of Afghanistan 2020-21 |publisher=Islamic Republic of Afghanistan, National Statistics and Information Authority |access-date=13 July 2022}}</ref> | population_total = 1136677 | population_as_of = 2020 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | blank_name_sec1 = [[Afgʻoniston tillari|Asosiy tillar]] | blank_info_sec1 = [[Pushtu tili|Pushtu]]<br />[[Dariy tili|Dariy]]<br />[[Oʻzbek tili|Oʻzbek]]<br />[[Turkman tili|Turkman]] | timezone1 = Afgʻonistonda vaqt | utc_offset1 = +4:30 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Pochta indeksi | postal_code = 35xx | area_code_type = | area_code = | iso_code = AF-KDZ | website = | footnotes = }} '''Qunduz viloyati''' ({{lang-prs|کندوز}} – ''Konduz'', {{lang-ps|کندوز}} ''Qunduz'' {{lang-uz|qunduz}} – [[Afgʻoniston|Afgʻonistonning]] shimoli-sharqidagi viloyat. Maʼmuriy markazi – [[Kunduz (shahar)|Qunduz]] shahri. Viloyat aholisi taxminan 1,136,677 kishini tashkil etadi<ref name="nsia"/>. Hudud Afgʻonistonning eng etnik jihatdan xilma-xil viloyatlaridan biri boʻlib, u yerda koʻplab turli millat vakillari yashaydi<ref name="nps">{{Cite web |title=Kunar - Program for Culture and Conflict Studies - Naval Postgraduate School |url=https://nps.edu/web/ccs/kunar |access-date=26 April 2024 |website=nps.edu}}</ref><ref name="auto1">Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/72FA9HLBQls Ghostarchive]{{cbignore}} and the [https://web.archive.org/web/20211023171954/https://www.youtube.com/watch?v=72FA9HLBQls Wayback Machine]{{cbignore}}: {{cite web| url = https://www.youtube.com/watch?v=72FA9HLBQls| title = Do you know why Kunduz is called 'Little Afghanistan | website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref><ref name="auto">{{cite web |author=Benjamin Dubow |title=Ethnicity, Space, and Politics in Afghanistan|issue=13 |url=https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1012&context=senior_seminar |publisher=University of Pennsylvania, Urban Studies Program |format=Urban Studies Senior Seminar Papers |year=2009}}</ref>. [[Qunduz (shahar)|Qunduz shahri]] [[Tahor viloyati|Tahor]], [[Bagʻlon viloyati|Bagʻlon]], [[Samangan viloyati|Samangan]] va [[Balx viloyati|Balx viloyatlari]], shuningdek, [[Tojikiston]]<nowiki/>ning [[Xatlon (viloyat)|Xatlon viloyati]] bilan chegaradosh. [[Qunduz aeroporti]] viloyat markazi yonida joylashgan. == Tarixi == === Qadimgi davr === Qunduz viloyati hududi qadimdan Markaziy Osiyo va Shimoliy Afg‘onistonni bog‘lovchi strategik hududlardan biri bo‘lgan. Bu yerda qadimda [[Kushonlar imperiyasi]] ta’siri kuchli bo‘lib, hudud Buyuk Ipak yo‘li tarmoqlariga ulangan. Keyingi davrlarda hudud [[Eftaliylar davlati]] va boshqa turkiy hamda eroniy sulolalar nazoratida bo‘lgan. === Ilk o‘rta asrlar === VII–VIII asrlarda hudud [[Arab xalifaligi]] tarkibiga kirib, islom dini keng tarqaldi. Keyinchalik Qunduz va uning atrofidagi yerlar [[Tohiriylar]] va [[Somoniylar davlati]] davrida siyosiy va iqtisodiy jihatdan rivojlandi. === O‘rta asrlar === XI–XIII asrlarda hudud [[G‘aznaviylar davlati]] va [[Saljuqiylar imperiyasi]] ta’sirida bo‘lgan. Keyinchalik [[Mo‘g‘ullar imperiyasi]] bosqini natijasida hudud vayronagarchilikka uchradi, ammo keyinchalik qayta tiklana boshladi. XIV–XV asrlarda Qunduz hududi [[Temuriylar davlati]] tarkibiga kirgan va savdo yo‘llari qayta jonlangan. === Yangi davr === XVI–XIX asrlarda hudud turli mahalliy hokimliklar va [[Buxoro amirligi]] ta’sir doirasida bo‘lgan. Bu davrda Qunduz mintaqasi savdo va qishloq xo‘jaligi markazi sifatida muhim rol o‘ynagan. === Zamonaviy davr === XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Qunduz hududi [[Afg‘oniston amirligi]] tarkibiga mustahkam kirgan. XX asr davomida hudud Afg‘onistonning shimoliy viloyatlaridan biri sifatida rivojlandi. Sovet-Afg‘on urushi davrida (1979–1989) Qunduz atrofida harbiy harakatlar kuchaygan. 2001-yildan keyin hududda qayta qurish jarayonlari boshlangan bo‘lsa-da, xavfsizlik bilan bog‘liq muammolar davom etgan. Qunduz shahri bir necha bor qurolli to‘qnashuvlar markaziga aylangan. == Manbalar == {{Manbalar}} {{Afgʻoniston viloyatlari}} {{Qunduz viloyati}} [[Turkum:Qunduz viloyati]] [[Turkum:Afgʻoniston viloyatlari]] [[Turkum:Afgʻoniston Islom Respublikasi viloyatlari]] 0woklcemswmemvzgla2k9ezju6alzkl 5996843 5996841 2026-04-15T12:18:38Z Xasanov Doston 214147 /* Tarixi */ 5996843 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Qunduz | native_name = | native_name_lang = fa | settlement_type = [[Afgʻoniston viloyatlari|Viloyat]] | image_skyline = <!-- images and maps -----------> {{multiple image | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/2 | total_width = 250 | image1 = Kunduz River valley.jpg | image2 = Afghan National Army Special Forces (ANASF) soldiers provide security outside of a combat outpost in the Chahar Darreh district of Kunduz province, Afghanistan, June 3, 2013 130603-A-CT553-036.jpg | image3 = Afghanistan - Tajikistan Bridge Completion.jpg | footer = Yuqoridan, [[Qunduz|Qunduz daryosi vodiysi]], [[Chordara (Afgʻoniston)|Chordara tumani]], [[Panji Poyondagi Tojikiston—Afgʻoniston koʻprigi|Afg‘oniston-Tojikiston koʻprigi]]}} | image_alt = | image_caption = | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = Kunduz in Afghanistan.svg | map_alt = | map_caption = Afgʻoniston xaritasida Qunduz viloyatining alohida belgilanishi | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|36.8|N|68.8|E|region:AF_type:adm1st|display=inline,title}} | coor_pinpoint = Kapital | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Davlat | subdivision_name = {{flag|Afgʻoniston}} | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = Markazi | seat = [[Qunduz (shahar)|Qunduz]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = [[Qunduz hokimlari roʻyxati|Hokim]] | leader_name = ''Boʻsh'' | leader_title1 = Hokim oʻrinbosari | leader_name1 = [[Habib-ur-Rehman Sohaib]]<ref name="azamnews">{{Cite web|url=http://azamnews.com/?p=108148|archive-url=https://web.archive.org/web/20211107145754/http://azamnews.com/?p=108148|url-status=usurped|archive-date=7 November 2021|title = د نږدې شلو ولایاتو لپاره نوي والیان او امنیې قوماندانان وټاکل شول|date = 7 November 2021}}</ref> | leader_title2 = Politsiya boshligʻi | leader_name2 = Azizullah<ref name="azamnews"/> | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 8040 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = <ref name=nsia>{{cite web |url=https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2020/06/%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B9-%D9%86%D8%B3%D8%AE%DB%80-%D8%A7%D9%88%D9%84.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200703171906/https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2020/06/%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B9-%D9%86%D8%B3%D8%AE%DB%80-%D8%A7%D9%88%D9%84.pdf |archive-date=3 July 2020 |title=Estimated Population of Afghanistan 2020-21 |publisher=Islamic Republic of Afghanistan, National Statistics and Information Authority |access-date=13 July 2022}}</ref> | population_total = 1136677 | population_as_of = 2020 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | blank_name_sec1 = [[Afgʻoniston tillari|Asosiy tillar]] | blank_info_sec1 = [[Pushtu tili|Pushtu]]<br />[[Dariy tili|Dariy]]<br />[[Oʻzbek tili|Oʻzbek]]<br />[[Turkman tili|Turkman]] | timezone1 = Afgʻonistonda vaqt | utc_offset1 = +4:30 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Pochta indeksi | postal_code = 35xx | area_code_type = | area_code = | iso_code = AF-KDZ | website = | footnotes = }} '''Qunduz viloyati''' ({{lang-prs|کندوز}} – ''Konduz'', {{lang-ps|کندوز}} ''Qunduz'' {{lang-uz|qunduz}} – [[Afgʻoniston|Afgʻonistonning]] shimoli-sharqidagi viloyat. Maʼmuriy markazi – [[Kunduz (shahar)|Qunduz]] shahri. Viloyat aholisi taxminan 1,136,677 kishini tashkil etadi<ref name="nsia"/>. Hudud Afgʻonistonning eng etnik jihatdan xilma-xil viloyatlaridan biri boʻlib, u yerda koʻplab turli millat vakillari yashaydi<ref name="nps">{{Cite web |title=Kunar - Program for Culture and Conflict Studies - Naval Postgraduate School |url=https://nps.edu/web/ccs/kunar |access-date=26 April 2024 |website=nps.edu}}</ref><ref name="auto1">Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/72FA9HLBQls Ghostarchive]{{cbignore}} and the [https://web.archive.org/web/20211023171954/https://www.youtube.com/watch?v=72FA9HLBQls Wayback Machine]{{cbignore}}: {{cite web| url = https://www.youtube.com/watch?v=72FA9HLBQls| title = Do you know why Kunduz is called 'Little Afghanistan | website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref><ref name="auto">{{cite web |author=Benjamin Dubow |title=Ethnicity, Space, and Politics in Afghanistan|issue=13 |url=https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1012&context=senior_seminar |publisher=University of Pennsylvania, Urban Studies Program |format=Urban Studies Senior Seminar Papers |year=2009}}</ref>. [[Qunduz (shahar)|Qunduz shahri]] [[Tahor viloyati|Tahor]], [[Bagʻlon viloyati|Bagʻlon]], [[Samangan viloyati|Samangan]] va [[Balx viloyati|Balx viloyatlari]], shuningdek, [[Tojikiston]]<nowiki/>ning [[Xatlon (viloyat)|Xatlon viloyati]] bilan chegaradosh. [[Qunduz aeroporti]] viloyat markazi yonida joylashgan. == Tarixi == === Qadimgi davr === Qunduz viloyati hududi qadimdan Markaziy Osiyo va Shimoliy Afg‘onistonni bog‘lovchi strategik hududlardan biri bo‘lgan. Bu yerda qadimda [[Kushonlar imperiyasi]] ta’siri kuchli bo‘lib, hudud Buyuk Ipak yo‘li tarmoqlariga ulangan. Keyingi davrlarda hudud [[Eftaliylar davlati]] va boshqa turkiy hamda eroniy sulolalar nazoratida bo‘lgan. === Ilk o‘rta asrlar === VII–VIII asrlarda hudud [[Arab xalifaligi]] tarkibiga kirib, islom dini keng tarqaldi. Keyinchalik Qunduz va uning atrofidagi yerlar [[Tohiriylar]] va [[Somoniylar davlati]] davrida siyosiy va iqtisodiy jihatdan rivojlandi. === O‘rta asrlar === XI–XIII asrlarda hudud [[G‘aznaviylar davlati]] va [[Saljuqiylar imperiyasi]] ta’sirida bo‘lgan. Keyinchalik [[Mo‘g‘ullar imperiyasi]] bosqini natijasida hudud vayronagarchilikka uchradi, ammo keyinchalik qayta tiklana boshladi. XIV–XV asrlarda Qunduz hududi [[Temuriylar davlati]] tarkibiga kirgan va savdo yo‘llari qayta jonlangan. === Yangi davr === XVI–XIX asrlarda hudud turli mahalliy hokimliklar va [[Buxoro amirligi]] ta’sir doirasida bo‘lgan. Bu davrda Qunduz mintaqasi savdo va qishloq xo‘jaligi markazi sifatida muhim rol o‘ynagan. === Zamonaviy davr === XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Qunduz hududi [[Afg‘oniston amirligi]] tarkibiga mustahkam kirgan. XX asr davomida hudud Afg‘onistonning shimoliy viloyatlaridan biri sifatida rivojlandi. Sovet-Afg‘on urushi davrida (1979–1989) Qunduz atrofida harbiy harakatlar kuchaygan. 2001-yildan keyin hududda qayta qurish jarayonlari boshlangan bo‘lsa-da, xavfsizlik bilan bog‘liq muammolar davom etgan. Qunduz shahri bir necha bor qurolli to‘qnashuvlar markaziga aylangan. == Iqtisodiyoti == Qunduz viloyati iqtisodiyoti asosan qishloq xo‘jaligiga tayanadi. Hududda bug‘doy, paxta, guruch va sabzavotlar yetishtiriladi. Chorvachilik ham muhim o‘rin egallaydi, ayniqsa qo‘y va qoramol boqish keng tarqalgan. Shuningdek, viloyat savdo markazi sifatida ham ahamiyatga ega bo‘lib, Qunduz shahri shimoliy Afg‘oniston uchun muhim tranzit nuqtasi hisoblanadi. == Manbalar == {{Manbalar}} {{Afgʻoniston viloyatlari}} {{Qunduz viloyati}} [[Turkum:Qunduz viloyati]] [[Turkum:Afgʻoniston viloyatlari]] [[Turkum:Afgʻoniston Islom Respublikasi viloyatlari]] 7tue24harhhwhg6g321puataqw2b6uv 5996844 5996843 2026-04-15T12:19:31Z Xasanov Doston 214147 /* Iqtisodiyoti */ 5996844 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Qunduz | native_name = | native_name_lang = fa | settlement_type = [[Afgʻoniston viloyatlari|Viloyat]] | image_skyline = <!-- images and maps -----------> {{multiple image | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/2 | total_width = 250 | image1 = Kunduz River valley.jpg | image2 = Afghan National Army Special Forces (ANASF) soldiers provide security outside of a combat outpost in the Chahar Darreh district of Kunduz province, Afghanistan, June 3, 2013 130603-A-CT553-036.jpg | image3 = Afghanistan - Tajikistan Bridge Completion.jpg | footer = Yuqoridan, [[Qunduz|Qunduz daryosi vodiysi]], [[Chordara (Afgʻoniston)|Chordara tumani]], [[Panji Poyondagi Tojikiston—Afgʻoniston koʻprigi|Afg‘oniston-Tojikiston koʻprigi]]}} | image_alt = | image_caption = | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = Kunduz in Afghanistan.svg | map_alt = | map_caption = Afgʻoniston xaritasida Qunduz viloyatining alohida belgilanishi | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|36.8|N|68.8|E|region:AF_type:adm1st|display=inline,title}} | coor_pinpoint = Kapital | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Davlat | subdivision_name = {{flag|Afgʻoniston}} | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = Markazi | seat = [[Qunduz (shahar)|Qunduz]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = [[Qunduz hokimlari roʻyxati|Hokim]] | leader_name = ''Boʻsh'' | leader_title1 = Hokim oʻrinbosari | leader_name1 = [[Habib-ur-Rehman Sohaib]]<ref name="azamnews">{{Cite web|url=http://azamnews.com/?p=108148|archive-url=https://web.archive.org/web/20211107145754/http://azamnews.com/?p=108148|url-status=usurped|archive-date=7 November 2021|title = د نږدې شلو ولایاتو لپاره نوي والیان او امنیې قوماندانان وټاکل شول|date = 7 November 2021}}</ref> | leader_title2 = Politsiya boshligʻi | leader_name2 = Azizullah<ref name="azamnews"/> | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 8040 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = <ref name=nsia>{{cite web |url=https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2020/06/%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B9-%D9%86%D8%B3%D8%AE%DB%80-%D8%A7%D9%88%D9%84.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200703171906/https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2020/06/%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B9-%D9%86%D8%B3%D8%AE%DB%80-%D8%A7%D9%88%D9%84.pdf |archive-date=3 July 2020 |title=Estimated Population of Afghanistan 2020-21 |publisher=Islamic Republic of Afghanistan, National Statistics and Information Authority |access-date=13 July 2022}}</ref> | population_total = 1136677 | population_as_of = 2020 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | blank_name_sec1 = [[Afgʻoniston tillari|Asosiy tillar]] | blank_info_sec1 = [[Pushtu tili|Pushtu]]<br />[[Dariy tili|Dariy]]<br />[[Oʻzbek tili|Oʻzbek]]<br />[[Turkman tili|Turkman]] | timezone1 = Afgʻonistonda vaqt | utc_offset1 = +4:30 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Pochta indeksi | postal_code = 35xx | area_code_type = | area_code = | iso_code = AF-KDZ | website = | footnotes = }} '''Qunduz viloyati''' ({{lang-prs|کندوز}} – ''Konduz'', {{lang-ps|کندوز}} ''Qunduz'' {{lang-uz|qunduz}} – [[Afgʻoniston|Afgʻonistonning]] shimoli-sharqidagi viloyat. Maʼmuriy markazi – [[Kunduz (shahar)|Qunduz]] shahri. Viloyat aholisi taxminan 1,136,677 kishini tashkil etadi<ref name="nsia"/>. Hudud Afgʻonistonning eng etnik jihatdan xilma-xil viloyatlaridan biri boʻlib, u yerda koʻplab turli millat vakillari yashaydi<ref name="nps">{{Cite web |title=Kunar - Program for Culture and Conflict Studies - Naval Postgraduate School |url=https://nps.edu/web/ccs/kunar |access-date=26 April 2024 |website=nps.edu}}</ref><ref name="auto1">Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/72FA9HLBQls Ghostarchive]{{cbignore}} and the [https://web.archive.org/web/20211023171954/https://www.youtube.com/watch?v=72FA9HLBQls Wayback Machine]{{cbignore}}: {{cite web| url = https://www.youtube.com/watch?v=72FA9HLBQls| title = Do you know why Kunduz is called 'Little Afghanistan | website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref><ref name="auto">{{cite web |author=Benjamin Dubow |title=Ethnicity, Space, and Politics in Afghanistan|issue=13 |url=https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1012&context=senior_seminar |publisher=University of Pennsylvania, Urban Studies Program |format=Urban Studies Senior Seminar Papers |year=2009}}</ref>. [[Qunduz (shahar)|Qunduz shahri]] [[Tahor viloyati|Tahor]], [[Bagʻlon viloyati|Bagʻlon]], [[Samangan viloyati|Samangan]] va [[Balx viloyati|Balx viloyatlari]], shuningdek, [[Tojikiston]]<nowiki/>ning [[Xatlon (viloyat)|Xatlon viloyati]] bilan chegaradosh. [[Qunduz aeroporti]] viloyat markazi yonida joylashgan. == Tarixi == === Qadimgi davr === Qunduz viloyati hududi qadimdan Markaziy Osiyo va Shimoliy Afg‘onistonni bog‘lovchi strategik hududlardan biri bo‘lgan. Bu yerda qadimda [[Kushonlar imperiyasi]] ta’siri kuchli bo‘lib, hudud Buyuk Ipak yo‘li tarmoqlariga ulangan. Keyingi davrlarda hudud [[Eftaliylar davlati]] va boshqa turkiy hamda eroniy sulolalar nazoratida bo‘lgan. === Ilk o‘rta asrlar === VII–VIII asrlarda hudud [[Arab xalifaligi]] tarkibiga kirib, islom dini keng tarqaldi. Keyinchalik Qunduz va uning atrofidagi yerlar [[Tohiriylar]] va [[Somoniylar davlati]] davrida siyosiy va iqtisodiy jihatdan rivojlandi. === O‘rta asrlar === XI–XIII asrlarda hudud [[G‘aznaviylar davlati]] va [[Saljuqiylar imperiyasi]] ta’sirida bo‘lgan. Keyinchalik [[Mo‘g‘ullar imperiyasi]] bosqini natijasida hudud vayronagarchilikka uchradi, ammo keyinchalik qayta tiklana boshladi. XIV–XV asrlarda Qunduz hududi [[Temuriylar davlati]] tarkibiga kirgan va savdo yo‘llari qayta jonlangan. === Yangi davr === XVI–XIX asrlarda hudud turli mahalliy hokimliklar va [[Buxoro amirligi]] ta’sir doirasida bo‘lgan. Bu davrda Qunduz mintaqasi savdo va qishloq xo‘jaligi markazi sifatida muhim rol o‘ynagan. === Zamonaviy davr === XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Qunduz hududi [[Afg‘oniston amirligi]] tarkibiga mustahkam kirgan. XX asr davomida hudud Afg‘onistonning shimoliy viloyatlaridan biri sifatida rivojlandi. Sovet-Afg‘on urushi davrida (1979–1989) Qunduz atrofida harbiy harakatlar kuchaygan. 2001-yildan keyin hududda qayta qurish jarayonlari boshlangan bo‘lsa-da, xavfsizlik bilan bog‘liq muammolar davom etgan. Qunduz shahri bir necha bor qurolli to‘qnashuvlar markaziga aylangan. == Iqtisodiyoti == Qunduz viloyati iqtisodiyoti asosan qishloq xo‘jaligiga tayanadi. Hududda bug‘doy, paxta, guruch va sabzavotlar yetishtiriladi. Chorvachilik ham muhim o‘rin egallaydi, ayniqsa qo‘y va qoramol boqish keng tarqalgan. Shuningdek, viloyat savdo markazi sifatida ham ahamiyatga ega bo‘lib, Qunduz shahri shimoliy Afg‘oniston uchun muhim tranzit nuqtasi hisoblanadi. == Aholisi va etnik tarkibi == Qunduz viloyati aholisi turli etnik guruhlardan iborat. Asosiy guruhlar orasida tojiklar, pushtunlar, o‘zbeklar va hazoralar mavjud. Viloyatda shuningdek kichik turkman va boshqa etnik jamoalar ham yashaydi. Rasmiy va keng tarqalgan tillar dari va pushtu tillari hisoblanadi, shimoliy hududlarda o‘zbek tili ham keng ishlatiladi. == Manbalar == {{Manbalar}} {{Afgʻoniston viloyatlari}} {{Qunduz viloyati}} [[Turkum:Qunduz viloyati]] [[Turkum:Afgʻoniston viloyatlari]] [[Turkum:Afgʻoniston Islom Respublikasi viloyatlari]] kuipjhkcue595o1grb8induxo584j2u 5996845 5996844 2026-04-15T12:20:45Z Xasanov Doston 214147 5996845 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Qunduz | native_name = | native_name_lang = fa | settlement_type = [[Afgʻoniston viloyatlari|Viloyat]] | image_skyline = <!-- images and maps -----------> {{multiple image[[Fayl:Kunduz_districts.png|thumb]] | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/2 | total_width = 250 | image1 = Kunduz River valley.jpg | image2 = Afghan National Army Special Forces (ANASF) soldiers provide security outside of a combat outpost in the Chahar Darreh district of Kunduz province, Afghanistan, June 3, 2013 130603-A-CT553-036.jpg | image3 = Afghanistan - Tajikistan Bridge Completion.jpg | footer = Yuqoridan, [[Qunduz|Qunduz daryosi vodiysi]], [[Chordara (Afgʻoniston)|Chordara tumani]], [[Panji Poyondagi Tojikiston—Afgʻoniston koʻprigi|Afg‘oniston-Tojikiston koʻprigi]]}} | image_alt = | image_caption = | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = Kunduz in Afghanistan.svg | map_alt = | map_caption = Afgʻoniston xaritasida Qunduz viloyatining alohida belgilanishi | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|36.8|N|68.8|E|region:AF_type:adm1st|display=inline,title}} | coor_pinpoint = Kapital | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Davlat | subdivision_name = {{flag|Afgʻoniston}} | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = Markazi | seat = [[Qunduz (shahar)|Qunduz]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = [[Qunduz hokimlari roʻyxati|Hokim]] | leader_name = ''Boʻsh'' | leader_title1 = Hokim oʻrinbosari | leader_name1 = [[Habib-ur-Rehman Sohaib]]<ref name="azamnews">{{Cite web|url=http://azamnews.com/?p=108148|archive-url=https://web.archive.org/web/20211107145754/http://azamnews.com/?p=108148|url-status=usurped|archive-date=7 November 2021|title = د نږدې شلو ولایاتو لپاره نوي والیان او امنیې قوماندانان وټاکل شول|date = 7 November 2021}}</ref> | leader_title2 = Politsiya boshligʻi | leader_name2 = Azizullah<ref name="azamnews"/> | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 8040 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = <ref name=nsia>{{cite web |url=https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2020/06/%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B9-%D9%86%D8%B3%D8%AE%DB%80-%D8%A7%D9%88%D9%84.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200703171906/https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2020/06/%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B9-%D9%86%D8%B3%D8%AE%DB%80-%D8%A7%D9%88%D9%84.pdf |archive-date=3 July 2020 |title=Estimated Population of Afghanistan 2020-21 |publisher=Islamic Republic of Afghanistan, National Statistics and Information Authority |access-date=13 July 2022}}</ref> | population_total = 1136677 | population_as_of = 2020 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | blank_name_sec1 = [[Afgʻoniston tillari|Asosiy tillar]] | blank_info_sec1 = [[Pushtu tili|Pushtu]]<br />[[Dariy tili|Dariy]]<br />[[Oʻzbek tili|Oʻzbek]]<br />[[Turkman tili|Turkman]] | timezone1 = Afgʻonistonda vaqt | utc_offset1 = +4:30 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Pochta indeksi | postal_code = 35xx | area_code_type = | area_code = | iso_code = AF-KDZ | website = | footnotes = }} '''Qunduz viloyati''' ({{lang-prs|کندوز}} – ''Konduz'', {{lang-ps|کندوز}} ''Qunduz'' {{lang-uz|qunduz}} – [[Afgʻoniston|Afgʻonistonning]] shimoli-sharqidagi viloyat. Maʼmuriy markazi – [[Kunduz (shahar)|Qunduz]] shahri. Viloyat aholisi taxminan 1,136,677 kishini tashkil etadi<ref name="nsia"/>. Hudud Afgʻonistonning eng etnik jihatdan xilma-xil viloyatlaridan biri boʻlib, u yerda koʻplab turli millat vakillari yashaydi<ref name="nps">{{Cite web |title=Kunar - Program for Culture and Conflict Studies - Naval Postgraduate School |url=https://nps.edu/web/ccs/kunar |access-date=26 April 2024 |website=nps.edu}}</ref><ref name="auto1">Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/72FA9HLBQls Ghostarchive]{{cbignore}} and the [https://web.archive.org/web/20211023171954/https://www.youtube.com/watch?v=72FA9HLBQls Wayback Machine]{{cbignore}}: {{cite web| url = https://www.youtube.com/watch?v=72FA9HLBQls| title = Do you know why Kunduz is called 'Little Afghanistan | website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref><ref name="auto">{{cite web |author=Benjamin Dubow |title=Ethnicity, Space, and Politics in Afghanistan|issue=13 |url=https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1012&context=senior_seminar |publisher=University of Pennsylvania, Urban Studies Program |format=Urban Studies Senior Seminar Papers |year=2009}}</ref>. [[Qunduz (shahar)|Qunduz shahri]] [[Tahor viloyati|Tahor]], [[Bagʻlon viloyati|Bagʻlon]], [[Samangan viloyati|Samangan]] va [[Balx viloyati|Balx viloyatlari]], shuningdek, [[Tojikiston]]<nowiki/>ning [[Xatlon (viloyat)|Xatlon viloyati]] bilan chegaradosh. [[Qunduz aeroporti]] viloyat markazi yonida joylashgan. == Tarixi == === Qadimgi davr === Qunduz viloyati hududi qadimdan Markaziy Osiyo va Shimoliy Afg‘onistonni bog‘lovchi strategik hududlardan biri bo‘lgan. Bu yerda qadimda [[Kushonlar imperiyasi]] ta’siri kuchli bo‘lib, hudud Buyuk Ipak yo‘li tarmoqlariga ulangan. Keyingi davrlarda hudud [[Eftaliylar davlati]] va boshqa turkiy hamda eroniy sulolalar nazoratida bo‘lgan. === Ilk o‘rta asrlar === VII–VIII asrlarda hudud [[Arab xalifaligi]] tarkibiga kirib, islom dini keng tarqaldi. Keyinchalik Qunduz va uning atrofidagi yerlar [[Tohiriylar]] va [[Somoniylar davlati]] davrida siyosiy va iqtisodiy jihatdan rivojlandi. === O‘rta asrlar === XI–XIII asrlarda hudud [[G‘aznaviylar davlati]] va [[Saljuqiylar imperiyasi]] ta’sirida bo‘lgan. Keyinchalik [[Mo‘g‘ullar imperiyasi]] bosqini natijasida hudud vayronagarchilikka uchradi, ammo keyinchalik qayta tiklana boshladi. XIV–XV asrlarda Qunduz hududi [[Temuriylar davlati]] tarkibiga kirgan va savdo yo‘llari qayta jonlangan. === Yangi davr === XVI–XIX asrlarda hudud turli mahalliy hokimliklar va [[Buxoro amirligi]] ta’sir doirasida bo‘lgan. Bu davrda Qunduz mintaqasi savdo va qishloq xo‘jaligi markazi sifatida muhim rol o‘ynagan. === Zamonaviy davr === XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Qunduz hududi [[Afg‘oniston amirligi]] tarkibiga mustahkam kirgan. XX asr davomida hudud Afg‘onistonning shimoliy viloyatlaridan biri sifatida rivojlandi. Sovet-Afg‘on urushi davrida (1979–1989) Qunduz atrofida harbiy harakatlar kuchaygan. 2001-yildan keyin hududda qayta qurish jarayonlari boshlangan bo‘lsa-da, xavfsizlik bilan bog‘liq muammolar davom etgan. Qunduz shahri bir necha bor qurolli to‘qnashuvlar markaziga aylangan. == Iqtisodiyoti == Qunduz viloyati iqtisodiyoti asosan qishloq xo‘jaligiga tayanadi. Hududda bug‘doy, paxta, guruch va sabzavotlar yetishtiriladi. Chorvachilik ham muhim o‘rin egallaydi, ayniqsa qo‘y va qoramol boqish keng tarqalgan. Shuningdek, viloyat savdo markazi sifatida ham ahamiyatga ega bo‘lib, Qunduz shahri shimoliy Afg‘oniston uchun muhim tranzit nuqtasi hisoblanadi. == Aholisi va etnik tarkibi == Qunduz viloyati aholisi turli etnik guruhlardan iborat. Asosiy guruhlar orasida tojiklar, pushtunlar, o‘zbeklar va hazoralar mavjud. Viloyatda shuningdek kichik turkman va boshqa etnik jamoalar ham yashaydi. Rasmiy va keng tarqalgan tillar dari va pushtu tillari hisoblanadi, shimoliy hududlarda o‘zbek tili ham keng ishlatiladi. == Manbalar == {{Manbalar}} {{Afgʻoniston viloyatlari}} {{Qunduz viloyati}} [[Turkum:Qunduz viloyati]] [[Turkum:Afgʻoniston viloyatlari]] [[Turkum:Afgʻoniston Islom Respublikasi viloyatlari]] 0k4ibcr18wq6seljjg959xmjvelx8ww 5996846 5996845 2026-04-15T12:21:28Z Xasanov Doston 214147 5996846 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Qunduz | native_name = | native_name_lang = fa | settlement_type = [[Afgʻoniston viloyatlari|Viloyat]] | image_skyline = <!-- images and maps -----------> {{multiple image[[Fayl:120627-A-LE308-009.jpg|thumb]] | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/2 | total_width = 250 | image1 = Kunduz River valley.jpg | image2 = Afghan National Army Special Forces (ANASF) soldiers provide security outside of a combat outpost in the Chahar Darreh district of Kunduz province, Afghanistan, June 3, 2013 130603-A-CT553-036.jpg | image3 = Afghanistan - Tajikistan Bridge Completion.jpg | footer = Yuqoridan, [[Qunduz|Qunduz daryosi vodiysi]], [[Chordara (Afgʻoniston)|Chordara tumani]], [[Panji Poyondagi Tojikiston—Afgʻoniston koʻprigi|Afg‘oniston-Tojikiston koʻprigi]]}} | image_alt = | image_caption = | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = Kunduz in Afghanistan.svg | map_alt = | map_caption = Afgʻoniston xaritasida Qunduz viloyatining alohida belgilanishi | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|36.8|N|68.8|E|region:AF_type:adm1st|display=inline,title}} | coor_pinpoint = Kapital | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Davlat | subdivision_name = {{flag|Afgʻoniston}} | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = Markazi | seat = [[Qunduz (shahar)|Qunduz]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = [[Qunduz hokimlari roʻyxati|Hokim]] | leader_name = ''Boʻsh'' | leader_title1 = Hokim oʻrinbosari | leader_name1 = [[Habib-ur-Rehman Sohaib]]<ref name="azamnews">{{Cite web|url=http://azamnews.com/?p=108148|archive-url=https://web.archive.org/web/20211107145754/http://azamnews.com/?p=108148|url-status=usurped|archive-date=7 November 2021|title = د نږدې شلو ولایاتو لپاره نوي والیان او امنیې قوماندانان وټاکل شول|date = 7 November 2021}}</ref> | leader_title2 = Politsiya boshligʻi | leader_name2 = Azizullah<ref name="azamnews"/> | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 8040 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = <ref name=nsia>{{cite web |url=https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2020/06/%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B9-%D9%86%D8%B3%D8%AE%DB%80-%D8%A7%D9%88%D9%84.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200703171906/https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2020/06/%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B9-%D9%86%D8%B3%D8%AE%DB%80-%D8%A7%D9%88%D9%84.pdf |archive-date=3 July 2020 |title=Estimated Population of Afghanistan 2020-21 |publisher=Islamic Republic of Afghanistan, National Statistics and Information Authority |access-date=13 July 2022}}</ref> | population_total = 1136677 | population_as_of = 2020 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | blank_name_sec1 = [[Afgʻoniston tillari|Asosiy tillar]] | blank_info_sec1 = [[Pushtu tili|Pushtu]]<br />[[Dariy tili|Dariy]]<br />[[Oʻzbek tili|Oʻzbek]]<br />[[Turkman tili|Turkman]] | timezone1 = Afgʻonistonda vaqt | utc_offset1 = +4:30 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Pochta indeksi | postal_code = 35xx | area_code_type = | area_code = | iso_code = AF-KDZ | website = | footnotes = }} '''Qunduz viloyati''' ({{lang-prs|کندوز}} – ''Konduz'', {{lang-ps|کندوز}} ''Qunduz'' {{lang-uz|qunduz}} – [[Afgʻoniston|Afgʻonistonning]] shimoli-sharqidagi viloyat. Maʼmuriy markazi – [[Kunduz (shahar)|Qunduz]] shahri. Viloyat aholisi taxminan 1,136,677 kishini tashkil etadi<ref name="nsia"/>. Hudud Afgʻonistonning eng etnik jihatdan xilma-xil viloyatlaridan biri boʻlib, u yerda koʻplab turli millat vakillari yashaydi<ref name="nps">{{Cite web |title=Kunar - Program for Culture and Conflict Studies - Naval Postgraduate School |url=https://nps.edu/web/ccs/kunar |access-date=26 April 2024 |website=nps.edu}}</ref><ref name="auto1">Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/72FA9HLBQls Ghostarchive]{{cbignore}} and the [https://web.archive.org/web/20211023171954/https://www.youtube.com/watch?v=72FA9HLBQls Wayback Machine]{{cbignore}}: {{cite web| url = https://www.youtube.com/watch?v=72FA9HLBQls| title = Do you know why Kunduz is called 'Little Afghanistan | website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref><ref name="auto">{{cite web |author=Benjamin Dubow |title=Ethnicity, Space, and Politics in Afghanistan|issue=13 |url=https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1012&context=senior_seminar |publisher=University of Pennsylvania, Urban Studies Program |format=Urban Studies Senior Seminar Papers |year=2009}}</ref>. [[Qunduz (shahar)|Qunduz shahri]] [[Tahor viloyati|Tahor]], [[Bagʻlon viloyati|Bagʻlon]], [[Samangan viloyati|Samangan]] va [[Balx viloyati|Balx viloyatlari]], shuningdek, [[Tojikiston]]<nowiki/>ning [[Xatlon (viloyat)|Xatlon viloyati]] bilan chegaradosh. [[Qunduz aeroporti]] viloyat markazi yonida joylashgan. == Tarixi == === Qadimgi davr === Qunduz viloyati hududi qadimdan Markaziy Osiyo va Shimoliy Afg‘onistonni bog‘lovchi strategik hududlardan biri bo‘lgan. Bu yerda qadimda [[Kushonlar imperiyasi]] ta’siri kuchli bo‘lib, hudud Buyuk Ipak yo‘li tarmoqlariga ulangan. Keyingi davrlarda hudud [[Eftaliylar davlati]] va boshqa turkiy hamda eroniy sulolalar nazoratida bo‘lgan. === Ilk o‘rta asrlar === VII–VIII asrlarda hudud [[Arab xalifaligi]] tarkibiga kirib, islom dini keng tarqaldi. Keyinchalik Qunduz va uning atrofidagi yerlar [[Tohiriylar]] va [[Somoniylar davlati]] davrida siyosiy va iqtisodiy jihatdan rivojlandi. === O‘rta asrlar === XI–XIII asrlarda hudud [[G‘aznaviylar davlati]] va [[Saljuqiylar imperiyasi]] ta’sirida bo‘lgan. Keyinchalik [[Mo‘g‘ullar imperiyasi]] bosqini natijasida hudud vayronagarchilikka uchradi, ammo keyinchalik qayta tiklana boshladi. XIV–XV asrlarda Qunduz hududi [[Temuriylar davlati]] tarkibiga kirgan va savdo yo‘llari qayta jonlangan. === Yangi davr === XVI–XIX asrlarda hudud turli mahalliy hokimliklar va [[Buxoro amirligi]] ta’sir doirasida bo‘lgan. Bu davrda Qunduz mintaqasi savdo va qishloq xo‘jaligi markazi sifatida muhim rol o‘ynagan. === Zamonaviy davr === XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Qunduz hududi [[Afg‘oniston amirligi]] tarkibiga mustahkam kirgan. XX asr davomida hudud Afg‘onistonning shimoliy viloyatlaridan biri sifatida rivojlandi. Sovet-Afg‘on urushi davrida (1979–1989) Qunduz atrofida harbiy harakatlar kuchaygan. 2001-yildan keyin hududda qayta qurish jarayonlari boshlangan bo‘lsa-da, xavfsizlik bilan bog‘liq muammolar davom etgan. Qunduz shahri bir necha bor qurolli to‘qnashuvlar markaziga aylangan. == Iqtisodiyoti == Qunduz viloyati iqtisodiyoti asosan qishloq xo‘jaligiga tayanadi. Hududda bug‘doy, paxta, guruch va sabzavotlar yetishtiriladi. Chorvachilik ham muhim o‘rin egallaydi, ayniqsa qo‘y va qoramol boqish keng tarqalgan. Shuningdek, viloyat savdo markazi sifatida ham ahamiyatga ega bo‘lib, Qunduz shahri shimoliy Afg‘oniston uchun muhim tranzit nuqtasi hisoblanadi. == Aholisi va etnik tarkibi == Qunduz viloyati aholisi turli etnik guruhlardan iborat. Asosiy guruhlar orasida tojiklar, pushtunlar, o‘zbeklar va hazoralar mavjud. Viloyatda shuningdek kichik turkman va boshqa etnik jamoalar ham yashaydi. Rasmiy va keng tarqalgan tillar dari va pushtu tillari hisoblanadi, shimoliy hududlarda o‘zbek tili ham keng ishlatiladi. == Manbalar == {{Manbalar}} {{Afgʻoniston viloyatlari}} {{Qunduz viloyati}} [[Turkum:Qunduz viloyati]] [[Turkum:Afgʻoniston viloyatlari]] [[Turkum:Afgʻoniston Islom Respublikasi viloyatlari]] hd9q8jbs04bifyw7ad53n6e2ojdcm12 5996847 5996846 2026-04-15T12:22:31Z Xasanov Doston 214147 5996847 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Qunduz | native_name = | native_name_lang = fa | settlement_type = [[Afgʻoniston viloyatlari|Viloyat]] | image_skyline = <!-- images and maps -----------> {{multiple image[[Fayl:120627-A-LE308-009.jpg|thumb]] image2[[Fayl:Kunduz_River_valley.jpg|thumb]] | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/2 | total_width = 250 | image1 = Kunduz River valley.jpg | image2 = Afghan National Army Special Forces (ANASF) soldiers provide security outside of a combat outpost in the Chahar Darreh district of Kunduz province, Afghanistan, June 3, 2013 130603-A-CT553-036.jpg | image3 = Afghanistan - Tajikistan Bridge Completion.jpg | footer = Yuqoridan, [[Qunduz|Qunduz daryosi vodiysi]], [[Chordara (Afgʻoniston)|Chordara tumani]], [[Panji Poyondagi Tojikiston—Afgʻoniston koʻprigi|Afg‘oniston-Tojikiston koʻprigi]]}} | image_alt = | image_caption = | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = Kunduz in Afghanistan.svg | map_alt = | map_caption = Afgʻoniston xaritasida Qunduz viloyatining alohida belgilanishi | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|36.8|N|68.8|E|region:AF_type:adm1st|display=inline,title}} | coor_pinpoint = Kapital | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Davlat | subdivision_name = {{flag|Afgʻoniston}} | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = Markazi | seat = [[Qunduz (shahar)|Qunduz]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = [[Qunduz hokimlari roʻyxati|Hokim]] | leader_name = ''Boʻsh'' | leader_title1 = Hokim oʻrinbosari | leader_name1 = [[Habib-ur-Rehman Sohaib]]<ref name="azamnews">{{Cite web|url=http://azamnews.com/?p=108148|archive-url=https://web.archive.org/web/20211107145754/http://azamnews.com/?p=108148|url-status=usurped|archive-date=7 November 2021|title = د نږدې شلو ولایاتو لپاره نوي والیان او امنیې قوماندانان وټاکل شول|date = 7 November 2021}}</ref> | leader_title2 = Politsiya boshligʻi | leader_name2 = Azizullah<ref name="azamnews"/> | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 8040 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = <ref name=nsia>{{cite web |url=https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2020/06/%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B9-%D9%86%D8%B3%D8%AE%DB%80-%D8%A7%D9%88%D9%84.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200703171906/https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2020/06/%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B9-%D9%86%D8%B3%D8%AE%DB%80-%D8%A7%D9%88%D9%84.pdf |archive-date=3 July 2020 |title=Estimated Population of Afghanistan 2020-21 |publisher=Islamic Republic of Afghanistan, National Statistics and Information Authority |access-date=13 July 2022}}</ref> | population_total = 1136677 | population_as_of = 2020 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | blank_name_sec1 = [[Afgʻoniston tillari|Asosiy tillar]] | blank_info_sec1 = [[Pushtu tili|Pushtu]]<br />[[Dariy tili|Dariy]]<br />[[Oʻzbek tili|Oʻzbek]]<br />[[Turkman tili|Turkman]] | timezone1 = Afgʻonistonda vaqt | utc_offset1 = +4:30 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = Pochta indeksi | postal_code = 35xx | area_code_type = | area_code = | iso_code = AF-KDZ | website = | footnotes = }} '''Qunduz viloyati''' ({{lang-prs|کندوز}} – ''Konduz'', {{lang-ps|کندوز}} ''Qunduz'' {{lang-uz|qunduz}} – [[Afgʻoniston|Afgʻonistonning]] shimoli-sharqidagi viloyat. Maʼmuriy markazi – [[Kunduz (shahar)|Qunduz]] shahri. Viloyat aholisi taxminan 1,136,677 kishini tashkil etadi<ref name="nsia"/>. Hudud Afgʻonistonning eng etnik jihatdan xilma-xil viloyatlaridan biri boʻlib, u yerda koʻplab turli millat vakillari yashaydi<ref name="nps">{{Cite web |title=Kunar - Program for Culture and Conflict Studies - Naval Postgraduate School |url=https://nps.edu/web/ccs/kunar |access-date=26 April 2024 |website=nps.edu}}</ref><ref name="auto1">Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/72FA9HLBQls Ghostarchive]{{cbignore}} and the [https://web.archive.org/web/20211023171954/https://www.youtube.com/watch?v=72FA9HLBQls Wayback Machine]{{cbignore}}: {{cite web| url = https://www.youtube.com/watch?v=72FA9HLBQls| title = Do you know why Kunduz is called 'Little Afghanistan | website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref><ref name="auto">{{cite web |author=Benjamin Dubow |title=Ethnicity, Space, and Politics in Afghanistan|issue=13 |url=https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1012&context=senior_seminar |publisher=University of Pennsylvania, Urban Studies Program |format=Urban Studies Senior Seminar Papers |year=2009}}</ref>. [[Qunduz (shahar)|Qunduz shahri]] [[Tahor viloyati|Tahor]], [[Bagʻlon viloyati|Bagʻlon]], [[Samangan viloyati|Samangan]] va [[Balx viloyati|Balx viloyatlari]], shuningdek, [[Tojikiston]]<nowiki/>ning [[Xatlon (viloyat)|Xatlon viloyati]] bilan chegaradosh. [[Qunduz aeroporti]] viloyat markazi yonida joylashgan. == Tarixi == === Qadimgi davr === Qunduz viloyati hududi qadimdan Markaziy Osiyo va Shimoliy Afg‘onistonni bog‘lovchi strategik hududlardan biri bo‘lgan. Bu yerda qadimda [[Kushonlar imperiyasi]] ta’siri kuchli bo‘lib, hudud Buyuk Ipak yo‘li tarmoqlariga ulangan. Keyingi davrlarda hudud [[Eftaliylar davlati]] va boshqa turkiy hamda eroniy sulolalar nazoratida bo‘lgan. === Ilk o‘rta asrlar === VII–VIII asrlarda hudud [[Arab xalifaligi]] tarkibiga kirib, islom dini keng tarqaldi. Keyinchalik Qunduz va uning atrofidagi yerlar [[Tohiriylar]] va [[Somoniylar davlati]] davrida siyosiy va iqtisodiy jihatdan rivojlandi. === O‘rta asrlar === XI–XIII asrlarda hudud [[G‘aznaviylar davlati]] va [[Saljuqiylar imperiyasi]] ta’sirida bo‘lgan. Keyinchalik [[Mo‘g‘ullar imperiyasi]] bosqini natijasida hudud vayronagarchilikka uchradi, ammo keyinchalik qayta tiklana boshladi. XIV–XV asrlarda Qunduz hududi [[Temuriylar davlati]] tarkibiga kirgan va savdo yo‘llari qayta jonlangan. === Yangi davr === XVI–XIX asrlarda hudud turli mahalliy hokimliklar va [[Buxoro amirligi]] ta’sir doirasida bo‘lgan. Bu davrda Qunduz mintaqasi savdo va qishloq xo‘jaligi markazi sifatida muhim rol o‘ynagan. === Zamonaviy davr === XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Qunduz hududi [[Afg‘oniston amirligi]] tarkibiga mustahkam kirgan. XX asr davomida hudud Afg‘onistonning shimoliy viloyatlaridan biri sifatida rivojlandi. Sovet-Afg‘on urushi davrida (1979–1989) Qunduz atrofida harbiy harakatlar kuchaygan. 2001-yildan keyin hududda qayta qurish jarayonlari boshlangan bo‘lsa-da, xavfsizlik bilan bog‘liq muammolar davom etgan. Qunduz shahri bir necha bor qurolli to‘qnashuvlar markaziga aylangan. == Iqtisodiyoti == Qunduz viloyati iqtisodiyoti asosan qishloq xo‘jaligiga tayanadi. Hududda bug‘doy, paxta, guruch va sabzavotlar yetishtiriladi. Chorvachilik ham muhim o‘rin egallaydi, ayniqsa qo‘y va qoramol boqish keng tarqalgan. Shuningdek, viloyat savdo markazi sifatida ham ahamiyatga ega bo‘lib, Qunduz shahri shimoliy Afg‘oniston uchun muhim tranzit nuqtasi hisoblanadi. == Aholisi va etnik tarkibi == Qunduz viloyati aholisi turli etnik guruhlardan iborat. Asosiy guruhlar orasida tojiklar, pushtunlar, o‘zbeklar va hazoralar mavjud. Viloyatda shuningdek kichik turkman va boshqa etnik jamoalar ham yashaydi. Rasmiy va keng tarqalgan tillar dari va pushtu tillari hisoblanadi, shimoliy hududlarda o‘zbek tili ham keng ishlatiladi. == Manbalar == {{Manbalar}} {{Afgʻoniston viloyatlari}} {{Qunduz viloyati}} [[Turkum:Qunduz viloyati]] [[Turkum:Afgʻoniston viloyatlari]] [[Turkum:Afgʻoniston Islom Respublikasi viloyatlari]] p5sw86rxd1sst6zsc412bogb58hnx0o Malayziya pasporti 0 765559 5996937 5923208 2026-04-15T18:56:23Z SpinnerLaserzthe2nd 56167 ([[c:GR|GR]]) [[File:PMA-ICAO2010.jpg]] → [[File:Malaysia Passport.svg]] 5996937 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Malaysia Passport.svg|thumb]] '''Malayziya pasporti''' ({{lang-ms|Pasport Malaysia}}) Malayziya fuqarolariga [[Malayziya]] Immigratsiya departamenti tomonidan beriladigan pasport<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.imi.gov.my/index.php/en/information/client-charter/passport-and-travel-documents |sarlavha=Client Charter: Passport And Travel Documents |sana=2012-04-06 |nashriyot=Immigration Department of Malaysia |kirish sanasi=2014-10-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141031120445/http://www.imi.gov.my/index.php/en/information/client-charter/passport-and-travel-documents |arxivsana=31 October 2014}}</ref><ref>[http://www.theborneopost.com/2010/10/02/one-hour-passport-renewal-for-kuching-folk/ One-hour passport renewal for Kuching folk], ''Borneo Post'', 2 October 2010.</ref>. == Manbalar == {{Manbalar|2}} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20061113144451/http://www.imi.gov.my/eng/perkhidmatan/im_PasportMsia.asp Malayziya Immigratsiya departamenti: Malayziya pasportlari] (ingliz tilida) * [http://www.MalaysiaPassport.com Chet elda Malayziya pasportlarini qayta ishlash idorasi] * Security Document World: [https://web.archive.org/web/20061020230752/http://www.securitydocumentworld.com/public/news.cfm?m1=c_11&m2=e_0&m3=e_0&m4=e_0&subItemID=692 Malayziya biometrik pasporti uchun texnik xususiyatlar] * [http://wikivisa.org/Malaysia Wikivisa: Malayziya] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090301180319/http://wikivisa.org/Malaysia |date=2009-03-01 }} * www.passportland.com saytidan [https://web.archive.org/web/20120206171640/http://www.passportland.com/images/sia-tuan/sia-tuan.html 1963-yilgi Malaya federatsiyasi pasportining] rasmlari * [http://www.papertotravel.com/MP-10 Malaya Federatsiyasining pasporti (1962)]{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} www. PaperToTravel.com * [http://www.papertotravel.com/MP-31 Malaya Federatsiyasining pasporti (1965)]{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} www. PaperToTravel.com * [http://www.papertotravel.com/MP-135 Malayziya pasporti — III seriya (1984-1989-1993)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220804044331/https://www.papertotravel.com/MP-135 |date=2022-08-04 }} www. PaperToTravel.com * [http://www.papertotravel.com/MP-64 Malayziya pasporti — ICAO boʻlmagan biometrik pasport, birinchi avlod (2009-2014)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220804044350/https://www.papertotravel.com/MP-64 |date=2022-08-04 }} www. PaperToTravel.com * [http://www.papertotravel.com/MP-638 Malayziya pasporti — ICAO boʻlmagan biometrik rasmiy pasport (2007)]{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} www. PaperToTravel.com * [http://www.papertotravel.com/MP-117 Malayziya pasporti — Biometrik ICAO ePassport (2013-2015) 2 yillik amal qilish muddati] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20241228084052/https://www.papertotravel.com/MP-117 |date=2024-12-28 }} www. PaperToTravel.com * [http://www.papertotravel.com/MP-480 Malayziya pasporti — Biometrik ICAO ePassport (2018) Yangi dizayn]{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} www. PaperToTravel.com {{Stub}} [[Turkum:Malayziyaning tashqi siyosati]] [[Turkum:Pasport]] 5ib4ukqrgb07uqdkq7j5mhobxxmamb6 Gʻur viloyati 0 766178 5996830 5996827 2026-04-15T12:02:53Z Xasanov Doston 214147 5996830 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Gʻor viloyati | settlement_type = Viloyat | subdivision_type = Davlat | subdivision_name = Afgʻoniston | administrative_center = Chagʻcharon | largest_cities = Chagʻcharon<br>Tayvara<br>Saghar | official_languages = Dari, Pashto | leader_title = Hokim | leader_name = (maʼlumot kerak) | population_total = 890000 | population_as_of = 2021 | area_total_km2 = 41000 | timezone = UTC+4:30 | iso_code = AF-GOR | website = }} '''Gʻur''' ({{Lang-prs|غور}}, {{Lang-ps|غور}} — [[Afgʻoniston]] viloyati. Gʻarbda [[Hirot viloyati|Hirot]], sharqda Bomiyon, shimolda [[Bomiyon viloyati|Faryob]] va janubda [[Foryob (viloyat)|Hilmand]] bilan chegaradosh . Maʼmuriy markazi — Chagʻcharon (Firuzkuh) shahri. Somoniylar davrida mustaqil bo'lgan == Tarix == [[Oʻrta asr]]larda (1148-1206) viloyat hozirgi [[Afgʻoniston]], [[Eron]]ning sharqiy viloyatlari va [[Pokiston]]ning gʻarbiy viloyatlari hududlarini boʻysundirgan Gʻuriylar davlatining markazi boʻlgan. == Maʼmuriy boʻlinish == Gʻur viloyati 10 okrugga boʻlingan: * Davlat-Yor * Du Laina * Lal-va-Sarjangal * Pasaband * Sagar * tayvara * Tulak * Chagʻcharon * Charsada * Shahrak [[Turkum:Afgʻoniston viloyatlari]] [[Turkum:Gʻoʻr viloyati| ]] rud60sgoxn88fbr2efp3618bbtekdt6 5996834 5996830 2026-04-15T12:03:51Z Xasanov Doston 214147 5996834 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Ghor_in_Afghanistan.svg|thumb]][[Fayl:Ghor_Valley.jpg|thumb]] {{Infobox settlement | name = Gʻor viloyati | settlement_type = Viloyat | subdivision_type = Davlat | subdivision_name = Afgʻoniston | administrative_center = Chagʻcharon | largest_cities = Chagʻcharon<br>Tayvara<br>Saghar | official_languages = Dari, Pashto | leader_title = Hokim | leader_name = (maʼlumot kerak) | population_total = 890000 | population_as_of = 2021 | area_total_km2 = 41000 | timezone = UTC+4:30 | iso_code = AF-GOR | website = }} '''Gʻur''' ({{Lang-prs|غور}}, {{Lang-ps|غور}} — [[Afgʻoniston]] viloyati. Gʻarbda [[Hirot viloyati|Hirot]], sharqda Bomiyon, shimolda [[Bomiyon viloyati|Faryob]] va janubda [[Foryob (viloyat)|Hilmand]] bilan chegaradosh . Maʼmuriy markazi — Chagʻcharon (Firuzkuh) shahri. Somoniylar davrida mustaqil bo'lgan == Tarix == [[Oʻrta asr]]larda (1148-1206) viloyat hozirgi [[Afgʻoniston]], [[Eron]]ning sharqiy viloyatlari va [[Pokiston]]ning gʻarbiy viloyatlari hududlarini boʻysundirgan Gʻuriylar davlatining markazi boʻlgan. == Maʼmuriy boʻlinish == Gʻur viloyati 10 okrugga boʻlingan: * Davlat-Yor * Du Laina * Lal-va-Sarjangal * Pasaband * Sagar * tayvara * Tulak * Chagʻcharon * Charsada * Shahrak [[Turkum:Afgʻoniston viloyatlari]] [[Turkum:Gʻoʻr viloyati| ]] p7p4r9z8cd24g3o9a3gi49y0zhsqwsr 5996837 5996834 2026-04-15T12:05:26Z Xasanov Doston 214147 /* Maʼmuriy boʻlinish */ 5996837 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Ghor_in_Afghanistan.svg|thumb]][[Fayl:Ghor_Valley.jpg|thumb]] {{Infobox settlement | name = Gʻor viloyati | settlement_type = Viloyat | subdivision_type = Davlat | subdivision_name = Afgʻoniston | administrative_center = Chagʻcharon | largest_cities = Chagʻcharon<br>Tayvara<br>Saghar | official_languages = Dari, Pashto | leader_title = Hokim | leader_name = (maʼlumot kerak) | population_total = 890000 | population_as_of = 2021 | area_total_km2 = 41000 | timezone = UTC+4:30 | iso_code = AF-GOR | website = }} '''Gʻur''' ({{Lang-prs|غور}}, {{Lang-ps|غور}} — [[Afgʻoniston]] viloyati. Gʻarbda [[Hirot viloyati|Hirot]], sharqda Bomiyon, shimolda [[Bomiyon viloyati|Faryob]] va janubda [[Foryob (viloyat)|Hilmand]] bilan chegaradosh . Maʼmuriy markazi — Chagʻcharon (Firuzkuh) shahri. Somoniylar davrida mustaqil bo'lgan == Tarix == [[Oʻrta asr]]larda (1148-1206) viloyat hozirgi [[Afgʻoniston]], [[Eron]]ning sharqiy viloyatlari va [[Pokiston]]ning gʻarbiy viloyatlari hududlarini boʻysundirgan Gʻuriylar davlatining markazi boʻlgan. == Maʼmuriy boʻlinish == Gʻur viloyati 10 okrugga boʻlingan: [[Fayl:Ghor_districts_FA.png|thumb]] * Davlat-Yor * Du Laina * Lal-va-Sarjangal * Pasaband * Sagar * tayvara * Tulak * Chagʻcharon * Charsada * Shahrak [[Turkum:Afgʻoniston viloyatlari]] [[Turkum:Gʻoʻr viloyati| ]] iqkg0paa31d2s1j2n54brncgtnmh9md Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi 0 774326 5996884 5996804 2026-04-15T13:40:07Z Umarxon III 18267 5996884 wikitext text/x-wiki {{infobox football league season | image = [[File:PFL new.png|250px]] | pixels = | caption = | competition = [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] | season = | winners = Andijon | relegated = Zomin | continentalcup1 = | continentalcup1 qualifiers = | matches = 130 | total goals = 386 | league topscorer = [[Roʻzimboy Ahmedov]] (23 gol) | biggest home win = Yangiyer '''9–0''' Aral <small>(10.09.2022)</small> | biggest away win = Aral '''1–6''' Andijon <br><small>(24.06.2022)</small> | highest scoring = Yangiyer '''9–0''' Aral <small>(10.09.2022)</small> | longest wins = Andijon | longest unbeaten = | longest winless = | longest losses = Zomin | highest attendance = '''18074''' <small>(29.04.2022, Buxoro – Xorazm)</small> | lowest attendance = '''56''' <small>(22.10.2022, Yangiyer – Aral)</small> | average attendance = | prevseason = [[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2021]] | nextseason = [[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2023]] | updated = 01.12.2022 }} '''Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi''' (<nowiki>Футбол бўйича 2022-йилги Ўзбекистон Про лигаси</nowiki>) – [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan 2-divizion musobaqasi. 2022-yil apreldan noyabrgacha oʻtkazilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-yangi-mavsumiga-qura-tashlandi|sarlavha=Про лига янги мавсумига қуръа ташланди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014539/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-yangi-mavsumiga-qura-tashlandi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> Turnir gʻolibi - [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] futbol klubi [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Superliga]]ga yoʻllanma olgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/uzb/tournaments/tournament/1/30|sarlavha=Pro Liga 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221026090809/https://www.pfl.uz/uzb/tournaments/tournament/1/30|arxivsana=2022-10-26|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-superligaga-chiqadigan-va-otish-oyinida-qatnashadigan-jamoa-aniqlanmoqda-onlayn-hisob|sarlavha=Про лига. Мавсум якунланди: "Бухоро" Суперлигага чиқди, "Турон" ўтиш ўйинида "Локо" билан ўйнайди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221129141259/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-superligaga-chiqadigan-va-otish-oyinida-qatnashadigan-jamoa-aniqlanmoqda-onlayn-hisob|arxivsana=2022-11-29|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-sardorlik-masuliyati-kimlarga-ishonib-topshirilgan-2|sarlavha=Про лига. Сардорлик масъулияти кимларга ишониб топширилган?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014539/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-sardorlik-masuliyati-kimlarga-ishonib-topshirilgan-2|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liganing-transfer-oynasidagi-etiborli-otishlari|sarlavha=Про лиганинг трансфер ойнасидаги эътиборли ўтишлари|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425020053/https://championat.asia/uz/news/pro-liganing-transfer-oynasidagi-etiborli-otishlari|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-klublari-ikkinchi-davra-oldidan-qaysi-futbolchilarni-royxatdan-otkazdi|sarlavha=Про-лига клублари иккинчи давра олдидан қайси футболчиларни рўйхатдан ўтказди?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014539/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-klublari-ikkinchi-davra-oldidan-qaysi-futbolchilarni-royxatdan-otkazdi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-ii-bosqich-uchrashuvlari-sanasi-malum|sarlavha=Про лига. II босқич учрашувлари санаси маълум|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014542/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-ii-bosqich-uchrashuvlari-sanasi-malum|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://stadion.uz/news/detail/323397|sarlavha=Про лига-2022: Мураббийлик ролида ким бор?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230426120652/https://stadion.uz/news/detail/323397|arxivsana=2023-04-26|qaralgan sana=2023-04-26}}</ref> == Klublar == {| class="wikitable" !№ !Klub !Shahar !Viloyat (viloyat) !Stadion !Imkoniyat |- |1 |[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |[[Andijon (shahar)|Andijon]] |[[Andijon viloyati|Andijon]] |[[Sogʻlom avlod stadioni|Bobur Arena]] |18 600 |- |3 |[[Aral samali|Aral Samali]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/aral-samali-pro-ligadan-chetlatilishi-mumkin|sarlavha="Арал Самали" Про лигадан четлатилиши мумкин|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014544/https://championat.asia/uz/news/aral-samali-pro-ligadan-chetlatilishi-mumkin|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/fifa-aral-samaliga-nisbatan-transfer-taqiqi-tayinladi|sarlavha=ФИФА "Арал Самали"га нисбатан трансфер тақиқи тайинлади|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425020056/https://championat.asia/uz/news/fifa-aral-samaliga-nisbatan-transfer-taqiqi-tayinladi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> |[[Nukus]] |[[Qoraqalpogʻiston Respublikasi|Qoraqalpagʻiston]] [[Qoraqalpogʻiston Respublikasi|Respublikasi]] |[[Turon (stadion, Nukus)|Turon]] |10 000 |- |2 |[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/gijduvon-bosh-murabbiysiz-qoldi|sarlavha=“Ғиждувон” бош мураббийсиз қолди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014541/https://championat.asia/uz/news/gijduvon-bosh-murabbiysiz-qoldi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> |[[Buxoro]] |[[Buxoro viloyati|Buxoro]] |[[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro Arena]] |25 600 |- |4 |[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |[[Muborak]] |[[Qashqadaryo viloyati|Qashqadaryo]] |[[Bahrom Vafoev nomli stadion|Bahrom Vafoev]] |10 000 |- |5 |[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |[[Yaypan]] |[[Fargʻona viloyati|Fargʻona]] |[[Oʻzbekiston stadioni|Oʻzbekiston]] |4 000 |- |6 |[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |[[Urganch]] |[[Xorazm viloyati|Xorazm]] |[[Xorazm (stadion)|Xorazm]] |13 500 |- |7 |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |[[Gʻuzor]] |[[Qashqadaryo viloyati|Qashqadaryo]] |[[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] |7 000 |- |8 |[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-ligada-dastlabki-istefo-yuz-berdi|sarlavha=Про лигада дастлабки истеъфо юз берди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014546/https://championat.asia/uz/news/pro-ligada-dastlabki-istefo-yuz-berdi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> |[[Yangiyer]] |[[Sirdaryo (viloyat)|Sirdaryo]] |[[Yangiyer (stadion)|Yangiyer]] |13 800 |- |9 |[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |[[Gʻijduvon]] |[[Buxoro viloyati|Buxoro]] |[[Gʻijduvon (stadion)|Gʻijduvon]] |9 300 |- |10 |[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |[[Zomin]] |[[Jizzax viloyati|Jizzax]] |[[Zomin stadioni|Zomin]] |8 460 |} == Chet ellik futbolchilar == {| class="wikitable" style="font-size:90%;" !Klub !Futbolchi 1 !Futbolchi 2 !Futbolchi 3 !Futbolchi 4 !Futbolchi 5 !Futbolchi 6 !AFC Futbolchisi !'''Sobiq futbolchilar''' !Ref |- |[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |{{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]] |{{Flagicon|MNE}} [[Miloyko Goran]] |{{Flagicon|MNE}} [[Bogdan Milić]] | | | | | | |- |[[Aral samali|Aral Samali]] | | | | | | | | | |- |[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |{{fbicon|UKR}} [[Rizvon Ablitarov]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/buxoro-tarkibiga-legioner-himoyachi-qoshildi |sarlavha="Бухоро" таркибига легионер ҳимоячи қўшилди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231029121840/https://championat.asia/uz/news/buxoro-tarkibiga-legioner-himoyachi-qoshildi |arxivsana=2023-10-29 |qaralgan sana=2023-10-29 }}</ref> |{{fbicon|UKR}} [[Dmitriy Sidorenko]] |{{fbicon|UKR}} '''[[Oleg Marchuk]]''' |{{Flagicon|SRB}} [[Nikola Z. Stošić|'''Nikola Z. Stošić''']] | | |{{fbicon|TJK}} {{Flagicon|SRB}} [[Nikola Stosic|Nikola '''Stosic''']] |''{{fbicon|NGA}} [[Sunday Song]]'' |<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20DINAMO.pdf|sarlavha=Qaydnoma: Dinamo-2023|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230312234321/https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20DINAMO.pdf|arxivsana=2023-03-12|qaralgan sana=2023-03-13}}</ref> |- |[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |{{fbicon|NGA}} '''[[Dare Ojo]]''' |{{fbicon|UKR}} '''[[Mykola Ahapov]]''' |{{fbicon|UKR}} '''[[Sergey Molochko]]''' | | | | | |<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20lokomotiv.pdf|sarlavha=Qaydnoma: Lokomotiv-2023|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230929164440/https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20lokomotiv.pdf|arxivsana=2023-09-29|qaralgan sana=2023-04-30}}</ref> |- |[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |{{fbicon|Janubiy Koreya}} [[Kim Bo Yong]] |{{fbicon|RUS}} [[Sergey Morozov]] | | | | |{{fbicon|TJK}} {{fbicon|RUS}} [[Siyovush Habibullayev]] {{fbicon|TJK}} [[Sharifbek Rahmatov]] | | |- |[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |{{fbicon|Kamerun}} [[Rocky Marciano Tchatchoua Tchato]] | | | | | | | | |- |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | | | | | | | | | |- |[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |{{fbicon|Senegal}} {{fbicon|BIH}} [[Secouba Diatta]] | | | | | | | | |- |[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |{{fbicon|Kolumbiya}} Juan Becerra |{{fbicon|NGA}} [[Sunday Song]] | | | | | | | |- |[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] | | | | | | | | | |- |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Sho‘rtan]] | | | | | | | | | |} == Turnir jadvali == === Birinchi bosqich === ==== Dastlabki 18 tur ==== {{#invoke:sports table|main|style=WDL|source=[http://www.pfl.uz Uzbekistan Professional Football League] <!--Update team positions here--> |team_order= AND, TUR, BUX, MAS, KHO, SHU, YAN, ARA, GIJ, ZOM <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=P |result2=P |result3=P |result11=R <!--Head-to-head--> <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result4=P |result5=P |result6=PO|result7=PO|result8=PO|result9=PO|result10=PO <!--Update team results here and then (if needed) positions above. Dont forget to update the date above (update parameter)-->|update=Iyul 2022-yil |win_AND=13 |draw_AND=4 |loss_AND=1 |gf_AND=31 |ga_AND=13 <!-- Andijon --> |win_BUX=9 |draw_BUX=6 |loss_BUX=3 |gf_BUX=29 |ga_BUX=13 <!-- Buxoro --> |win_TUR=12 |draw_TUR=2 |loss_TUR=4 |gf_TUR=31 |ga_TUR=19 <!-- Turon --> |win_MAS=8 |draw_MAS=4 |loss_MAS=6 |gf_MAS=32 |ga_MAS=18 <!-- Mash’al --> |win_KHO=8 |draw_KHO=4 |loss_KHO=4 |gf_KHO=33 |ga_KHO=26 <!-- Xorazm --> |win_SHU=6 |draw_SHU=5 |loss_SHU=7 |gf_SHU=29 |ga_SHU=20 <!-- Shoʻrtan Gʻuzor --> |win_YAN=7 |draw_YAN=2 |loss_YAN=9 |gf_YAN=24 |ga_YAN=22 <!-- Dinamo --> |win_ARA=4 |draw_ARA=2 |loss_ARA=12 |gf_ARA=13 |ga_ARA=62 <!-- Aral samali --> |win_ZOM=2 |draw_ZOM=3 |loss_ZOM=13 |gf_ZOM=17 |ga_ZOM=37 <!-- Zomin --> |win_GIJ=3 |draw_GIJ=4 |loss_GIJ=11 |gf_GIJ=21 |ga_GIJ=30 <!-- Gʻijduvon --> <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Sho‘rtan]] |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] <!--Rules--> |class_rules=1) Ochko; 2) Head-to-head points; 3) Head-to-head goal difference; 4) Head-to-head goals scored; 5) Goal difference; 6) Goals scored; . <!--Qualification and relegation column definitions--> |res_col_header=PQR |col_P=green1 |text_P=Yakuniy bosqichiga koʻtarilishga koʻtarilish |col_PO=green3 |text_PO=Omon qolish bosqichiga oʻtish }} <onlyinclude> ==== Natijalar jadvali ==== {{#invoke:sports results|main | source = [http://www.pfl.uz Uzbekistan Professional Football League] | update = Iyul 2023-yil | matches_style = FBR |team1=AND |team2=TUR |team3=BUX |team4=MAS |team5=KHO |team6=SHU |team7=YAN |team8=ARA |team9=GIJ |team10=ZOM <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Sho‘rtan]] |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] | match_AND_BUX = 0-0 | match_AND_YAN = 2–0 | match_AND_TUR = 1-0 | match_AND_MAS = 2–1 | match_AND_KHO = 2–1 | match_AND_SHU = 2–1 | match_AND_ARA = 4-0 | match_AND_GIJ = 2–1 | match_AND_ZOM = 2–1 | match_BUX_AND = 1-2 | match_BUX_YAN = 3-1 | match_BUX_TUR = 2–1 | match_BUX_MAS = 2–1 | match_BUX_KHO = 3-2 | match_BUX_SHU = 1–1 | match_BUX_ARA = 5-0 | match_BUX_GIJ = 1–1 | match_BUX_ZOM = 1–1 | match_YAN_BUX = 0-1 | match_YAN_AND = 0–0 | match_YAN_TUR = 0-1 | match_YAN_MAS = 0-1 | match_YAN_KHO = 3-1 | match_YAN_SHU = 1–1 | match_YAN_ARA = 9-0 | match_YAN_GIJ = 2-1 | match_YAN_ZOM = 1-0 | match_TUR_BUX = 2–0 | match_TUR_YAN = 2–0 | match_TUR_AND = 1-2 | match_TUR_MAS = 2–1 | match_TUR_KHO = 0-1 | match_TUR_SHU = 1–0 | match_TUR_ARA = 3-0 | match_TUR_GIJ = 1–0 | match_TUR_ZOM = 3-1 | match_MAS_BUX = 2–1 | match_MAS_YAN = 1–0 | match_MAS_TUR = 1–1 | match_MAS_AND = 1-2 | match_MAS_KHO = 1–0 | match_MAS_SHU = 0–2 | match_MAS_ARA = 1-3 | match_MAS_GIJ = 7-0 | match_MAS_ZOM = 2–0 | match_KHO_BUX = 1-2 | match_KHO_YAN = 3–1 | match_KHO_TUR = 1–1 | match_KHO_MAS = 1–1 | match_KHO_AND = 3-0 | match_KHO_SHU = 3–2 | match_KHO_ARA = 2–1 | match_KHO_GIJ = 3-2 | match_KHO_ZOM = 4-1 | match_SHU_BUX = 0-0 | match_SHU_YAN = 4-0 | match_SHU_TUR = 1-2 | match_SHU_MAS = 1-0 | match_SHU_KHO = 3-3 | match_SHU_AND = 0-1 | match_SHU_ARA = 6-0 | match_SHU_GIJ = 1-0 | match_SHU_ZOM = 4-2 | match_GIJ_BUX = 0-2 | match_GIJ_YAN = 0–1 | match_GIJ_TUR = 1-3 | match_GIJ_MAS = 3-2 | match_GIJ_KHO = 0-0 | match_GIJ_SHU = 1–1 | match_GIJ_ARA = 5-0 | match_GIJ_AND = 1-1 | match_GIJ_ZOM = 3-1 | match_ZOM_BUX = 1-2 | match_ZOM_YAN = 0-1 | match_ZOM_TUR = 1-2 | match_ZOM_MAS = 1-4 | match_ZOM_KHO = 1-3 | match_ZOM_SHU = 2–1 | match_ZOM_ARA = 1-1 | match_ZOM_GIJ = 2-1 | match_ZOM_AND = 0-0 | match_ARA_BUX = 2-4 | match_ARA_YAN = 1–4 | match_ARA_TUR = 0-3 | match_ARA_MAS = 0-0 | match_ARA_KHO = 2-1 | match_ARA_SHU = 1–0 | match_ARA_ZOM = 2-1 | match_ARA_GIJ = 2-1 | match_ARA_AND = 1-6 }} === Ikkinchi bosqich === ==== Pro liga. 1—5-oʻrinlar ==== <onlyinclude><!--To include this table in a page, use -->{{#invoke:sports table|main|style=WDL |section=Relegation |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |split5=yes <!--Update team positions here--> |team_order=AND, BUX, TUR, KHO, MAS <!--Update team results here and then (if needed) positions above--> |update=27 November 2022 |win_AND=17|draw_AND=6 |loss_AND=3 |gf_AND=42|ga_AND=25|status_AND=C <!-- Andijon --> |win_BUX=14|draw_BUX=8 |loss_BUX=4 |gf_BUX=46|ga_BUX=13|status_BUX= <!-- Buxoro --> |win_TUR=15|draw_TUR=5 |loss_TUR=6 |gf_TUR=41|ga_TUR=20|status_TUR= <!-- Turon --> |win_KHO=10|draw_KHO=5 |loss_KHO=11|gf_KHO=42|ga_KHO=40|status_KHO= <!-- Xorazm --> |win_MAS=9 |draw_MAS=6 |loss_MAS=11|gf_MAS=40|ga_MAS=33|status_MAS= <!-- Mash’al --> <!--Head-to-head--> <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=CLGS |result2=CLGS |result3=ACPO <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] <!--Table settings and rules--> |show_limit=5 |class_rules=1) Points; 2) Head-to-head points; 3) Head-to-head goal difference; 4) Head-to-head goals scored; 5) Goal difference; 6) Goals scored. <!--Qualification and relegation column definitions--> |res_col_header=QR |col_CLGS=green1 |text_CLGS=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi]]ga chiqish |col_CLGS=green2 |text_CLGS=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi]]ga chiqish |col_ACPO=blue1 |text_ACPO=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi Pley-OFF bosqichi]]ga chiqish }}</onlyinclude> ==== Ikkinchi bosqich - yuqori beshlik natijalari ==== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |solid_cell=grey |team1=AND|team2=BUX|team3=TUR|team4=KHO|team5=MAS |update=Noyabr 2022 |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |match_AND_BUX= 2-1 |match_AND_TUR= 1-1 |match_AND_KHO= 3-1 |match_AND_MAS= 4–2 |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |match_BUX_AND= 3-0 |match_BUX_TUR= 1-0 |match_BUX_KHO= 1-0 |match_BUX_MAS= 3-0 |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |match_TUR_AND= 4–0 |match_TUR_BUX= 2-2 |match_TUR_KHO= 2-0 |match_TUR_MAS= 0–0 |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |match_KHO_AND= 0–1 |match_KHO_BUX= 2-2 |match_KHO_TUR= 2-1 |match_KHO_MAS= 1-2 |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |match_MAS_AND= 0-0 |match_MAS_BUX= 1-2 |match_MAS_TUR= 1-2 |match_MAS_KHO= 2-3 }} ==== Pro liga. 6—10-oʻrinlar ==== <onlyinclude><!--To include this table in a page, use -->{{#invoke:sports table|main|style=WDL |section=Relegation |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |split5=yes |highest_pos=6 <!--Update team positions here--> |team6=SHU |team7=YAN |team8=GIJ |team9=ZOM |team10=ARA <!--Head-to-head--> |hth_SHU= |hth_ARA= <!--Update team results here and then (if needed) positions above--> |update=20 November 2022 |win_SHU=11|draw_SHU=8 |loss_SHU=7 |gf_SHU=49|ga_SHU=23|status_SHU= <!-- Shoʻrtan --> |win_YAN=10|draw_YAN=4 |loss_YAN=12|gf_YAN=35|ga_YAN=35|status_YAN= <!-- Yangiyer --> |win_GIJ=7 |draw_GIJ=8 |loss_GIJ=11|gf_GIJ=40|ga_GIJ=36|status_GIJ= <!-- Gʻijduvon --> |win_ZOM=5 |draw_ZOM=4 |loss_ZOM=17|gf_ZOM=36|ga_ZOM=51|status_ZOM= <!-- Zomin --> |win_ARA=4 |draw_ARA=2 |loss_ARA=20|gf_ARA=15|ga_ARA=97|status_ARA= <!-- Aral Samali --> <!--Head-to-head--> <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result9=REL |result10=REL <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] <!--Table settings and rules--> |show_limit=5 |class_rules=1) Points; 2) Head-to-head points; 3) Head-to-head goal difference; 4) Head-to-head goals scored; 5) Goal difference; 6) Goals scored. <!--Qualification and relegation column definitions--> |res_col_header=QR |col_REL=red1 |text_REL=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]ga tushib ketish }}</onlyinclude> ==== Ikkinchi bosqich - quyi beshlik natijalari ==== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |solid_cell=grey |team1=SHU|team2=YAN|team3=GIJ|team4=ZOM|team5=ARA |update=Noyabr 2022 |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |match_SHU_YAN= 4-0 |match_SHU_GIJ= 1-1 |match_SHU_ZOM= 5-0 |match_SHU_ARA= 3–0 |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |match_YAN_SHU= 1-1 |match_YAN_GIJ= 1-1 |match_YAN_ZOM= 3–0 |match_YAN_ARA= 1–0 |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |match_GIJ_SHU= 0–0 |match_GIJ_YAN= 4-2 |match_GIJ_ZOM= 3-0 |match_GIJ_ARA= 6–1 |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |match_ZOM_SHU= 1–3 |match_ZOM_YAN= 3-0 |match_ZOM_GIJ= 1-1 |match_ZOM_ARA= 9-0 |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] |match_ARA_SHU= 0-3 |match_ARA_YAN= 0-3 |match_ARA_GIJ= 0-3 |match_ARA_ZOM= 1-5 }} === 1-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Yangiyer |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = [[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = [[Zomin stadioni|Zomin]] |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |goals2 = |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] }} === 2-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 3–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3069 Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} === 3-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Yangiyer |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Zomin |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|20|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = Mashʼal |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|20|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Aral samali]] |goals2 = |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] }} === 4-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|26|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|26|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 4–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = |team2 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |goals2 = |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 4–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} === 5-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|1|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 3–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Urganch |location = [[Urganch]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|1|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = [[Zomin stadioni|Zomin]] |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = [[Yangiyer (stadion)|Yangiyer]] |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |goals1 = |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Nukus |location = [[Nukus]] }} === 6-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 5–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 6–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |goals2 = |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 3–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} === 7-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Yangiyer |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–4 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = Aral |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} === 8-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 3–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = [[Yangiyer (stadion)|Yangiyer]] |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |goals2 = |stadium = Zomin |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|14|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} == Pley-off == O‘tish o‘yini. „[[Turon (futbol klubi)|Turon]]“ „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ni mag‘lub etib Superliga yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/uzb/news/detail/15018|sarlavha=O‘tish o‘yini. "Turon" "Lokomotiv"ni mag‘lub etib Superliga yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi|arxivurl=https://pfl.uz/uzb/news/detail/15018|arxivsana=25.11.2022}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/otish-oyini-turon-lokomotiv-tarkiblar-malum|sarlavha="Турон" Супрелигага йўл олди, "Локомотив" эса Про-лигага равона бўлди!|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221125131933/https://championat.asia/uz/news/otish-oyini-turon-lokomotiv-tarkiblar-malum|arxivsana=2022-11-25|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/turon-lokoni-yutib-superliga-yollanmasini-qolga-kiritdi|sarlavha="Турон" "Локо"ни ютиб, Суперлига йўлланмасини қўлга киритди!|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221125131936/https://championat.asia/uz/news/turon-lokoni-yutib-superliga-yollanmasini-qolga-kiritdi|arxivsana=2022-11-25|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/eng-zor-2022-pro-ligada-yil-futbolchisi-va-murabbiyi-aniqlandi|sarlavha="Энг зўр-2022". Про лигада йил футболчиси ва мураббийи аниқланди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230208010542/https://championat.asia/uz/news/eng-zor-2022-pro-ligada-yil-futbolchisi-va-murabbiyi-aniqlandi|arxivsana=2023-02-08|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref>{{footballbox collapsible|round=1|date=25-noyabr 2022|time=15:00 ([[UTC+02:00|UTC+5]])|team1=[[Turon (futbol klubi)|Turon]]|score=2–1|report=https://pfl.uz/uzb/news/detail/15018|team2=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv ]]|goals1=* [[Xumoyun Murtozoyev]] {{goal|12}} * [[Sardor Abdunabiyev]] {{goal|76}}|goals2=* [[Sanjar Qodirqulov]] {{goal|37}}|stadium=[[Oʻzbekiston stadioni]]|location=[[Yaypan]]|attendance=2150|referee=[[Asker Najafaliyev]]|result=|note=Pro ligada 3-o‘rinni qo‘lga kiritgan „Turon“ hamda Superligada mavsumni 12-o‘rinda yakunlagan „Lokomotiv“ o‘rtasida o‘tish o‘yini o‘tkazildi. Unda „Turon“ „Lokomotiv“ni 2:1 hisobida mag‘lub etib Superliga yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi. „Lokomotiv“ esa 2023-yilgi mavsumda Pro ligada ishtirok etadi.}} == Toʻpurarlar == {| class="wikitable" !№ !Oʻyinchi !Klub !Gollar |- |1 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Roʻzimboy Ahmedov|Roʻzimboy Axmedov]] |[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |23 |- |2 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Xumoyun Murtozoyev]] |[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |15 |- |3 |{{fbicon|Kamerun}} [[Rocky Marciano Tchatchoua Tchato]] |[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |15 |- |4 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Shahboz Erkinov]] |[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |12 |- |5 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Eldor Karimov]] |[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |11 |- |6 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Muhriddin Zoirov]] |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |11 |} === Umumiy toʻpurarlar === '''23ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Roʻzimboy Ahmedov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) '''15ta gol''' * {{Flagicon|CMR}} [[Rocky Marciano Tchatchoua Tchato]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Xumoyun Murtozoyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) '''12ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Erkinov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) '''11ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Eldor Karimov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin ]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhriddin Zoirov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) '''9ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Beshimov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) '''8ta gol''' * {{Flagicon|UKR}} [[Mykola Ahapov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|NGA}} [[Sunday Song]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon - 6]]) — ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro - 2]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Aziz Ibragimov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) '''6ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Ildar Mamatkazin]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Xudoyorxon Sagdullayev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Nuriddinov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) '''5ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Shaymanov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Saidmahmud Gʻulomov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Suhrob Berdiyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer - 3]]) — ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon - 2]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abduxoliq Qurbonov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammad Odilov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jahongir Abdusalomov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jamshid Hasanov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Javohir Hasanov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Firdavs Asadov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) '''4ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Farhod Sohibjonov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sarvar Jumaniyozov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Hazrat Tursunqulov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Sulaymonov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Davron Isoqov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) '''3ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Arislan Yusupbaev]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Norxon Sheripov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mahset Kalbaev]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|MNE}} [[Goran Milojko]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|MNE}} [[Bogdan Milić]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirjalol Jumayev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Aʼzam Aliyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Abduraimov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Telyakov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodir Yoʻldoshev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Xurshid Asqaraliyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|BIH}} [[Secouba Diatta]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Yodgor Nazarov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farhod Imamov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Hojiakbar Yunusov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jamoliddin Bahromov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) '''2ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Sherzod Esanov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Malikshoh Rasulov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rasul Musayev]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Obid Joʻraboyev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sobit Sindarov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro - 1]]) — ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal - 1]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jamoliddin Ubaydullayev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Temur Ismoilov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Humoyunmirzo Iminov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rustam Abduhamidov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nikita Pavlenko]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ibrohim Noʻmonov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Oʻrinov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulazizxon Abdurashidov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Matmurodov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azizbek Pirmuhamedov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Saidjon Abdujabborov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bekzod Tolibjonov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jonibek Mirzaqulov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal - 1]]) — ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer - 1]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhiddin Odilov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sunnatillo Rustamov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Doniyor Umarov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shuhrat Sadirdinov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodirbek Ibragimov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Iskandar Xolmurzayev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azamat Halilov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Eldor Ergashev]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asadbek Samariddinov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodirjon Nurmatov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Choriyor Tursunqulov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) '''1ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadkarim Toirov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Islom Mamatkazin]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Zafar Polvonov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ahmadjon Anvarov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirjalol Qosimov (futbolchi, 1995)|Mirjalol Qosimov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Murod Mambetov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Javlon Primbetov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UKR}} [[Oleg Marchuk]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Salomov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asiljon Begimqulov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Fayzullobek Jumanqoʻziyev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Hasanov (futbolchi, 1989)|Jasur Hasanov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Najmiddin Normurodov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UKR}} [[Sergey Molochko]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Behruz Sadilloyev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ruslan Xojiyev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Samandar Shukrillayev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Zafar Akromov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Kamronbek Abdulhamidov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdurahmon Abdulhaqov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadali Namozov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdugʻani Kamolov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Marlen Chobanov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|RUS}} [[Sergey Morozov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|TJK}} [[Siyovush Habibulloyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirzohid Mirzamahmudov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ulugʻbek Bekboʻsinov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Idris Bikmaykin]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Temur Bekchonov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Siroj Meliyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Doniyor Usmonov (futbolchi, 1994)|Doniyor Usmonov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Elyor Mamasoliyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farruh Xojibekov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shohdiyor Xojimatov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bekjon Joʻraboyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Otabek Ikromov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhriddin Rasulov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Otabek Ahmadjonov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Diyorbek Yunusov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farruh Haydarov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodir Qoʻyboqov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Abdullayev]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bahodir Daminov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Rahmatov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farruh Joʻrayev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Islom Shodmonov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sanjar Baratov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulaziz Joʻrayev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ramis Begishev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asiljon Mansurov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bobur Amonov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ulugʻbek Xudoyberdiyev]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jonibek Koʻchimov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) === Oʻz darvozasiga gol urganlar === * {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Abdullayev]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) klubi futbolchisi ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Shuhrat Sadirdinov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) klubi futbolchisi ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Ozodbek Rajabov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) klubi futbolchisi ([[Aral samali]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Shohjahon Sultonmurodov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) klubi futbolchisi ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Rahmatov]] ([[Aral samali]]) klubi futbolchisi ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Akmal Tursunboyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) klubi futbolchisi ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Jamshid Boranbaev]] ([[Aral samali]]) klubi futbolchisi ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Ravshanbek Sultonov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) klubi futbolchisi ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) foydasiga == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://pfl.uz/uz/tournaments/tournament/53/30 PFL-Oʻzbekiston Pro ligasi 2022]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.transfermarkt.com/uzbekistan-pro-liga/tabelle/wettbewerb/UZ2L/saison_id/2021 UZBEKISTAN PRO LIGA -transfermarkt.com 2022] {{Oʻzbekiston Pro ligasi mavsumlari}} [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi]] r79q01xf3l1not818xrcjeg01j5y6g4 5996954 5996884 2026-04-16T03:38:29Z AnvarxonM 75105 2022-yilgi Pro ligada Aral samali jamoasi ishtirok etgan. Hozirgi Aral jamoasi 2023-yilda yangi avvalgi klubga aloqasi yo'q holatda tashkil etilgan 5996954 wikitext text/x-wiki {{infobox football league season | image = [[File:PFL new.png|250px]] | pixels = | caption = | competition = [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] | season = | winners = Andijon | relegated = Zomin | continentalcup1 = | continentalcup1 qualifiers = | matches = 130 | total goals = 386 | league topscorer = [[Roʻzimboy Ahmedov]] (23 gol) | biggest home win = Yangiyer '''9–0''' Aral <small>(10.09.2022)</small> | biggest away win = Aral '''1–6''' Andijon <br><small>(24.06.2022)</small> | highest scoring = Yangiyer '''9–0''' Aral <small>(10.09.2022)</small> | longest wins = Andijon | longest unbeaten = | longest winless = | longest losses = Zomin | highest attendance = '''18074''' <small>(29.04.2022, Buxoro – Xorazm)</small> | lowest attendance = '''56''' <small>(22.10.2022, Yangiyer – Aral)</small> | average attendance = | prevseason = [[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2021]] | nextseason = [[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2023]] | updated = 01.12.2022 }} '''Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi''' (<nowiki>Футбол бўйича 2022-йилги Ўзбекистон Про лигаси</nowiki>) – [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan 2-divizion musobaqasi. 2022-yil apreldan noyabrgacha oʻtkazilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-yangi-mavsumiga-qura-tashlandi|sarlavha=Про лига янги мавсумига қуръа ташланди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014539/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-yangi-mavsumiga-qura-tashlandi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> Turnir gʻolibi - [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] futbol klubi [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Superliga]]ga yoʻllanma olgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/uzb/tournaments/tournament/1/30|sarlavha=Pro Liga 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221026090809/https://www.pfl.uz/uzb/tournaments/tournament/1/30|arxivsana=2022-10-26|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-superligaga-chiqadigan-va-otish-oyinida-qatnashadigan-jamoa-aniqlanmoqda-onlayn-hisob|sarlavha=Про лига. Мавсум якунланди: "Бухоро" Суперлигага чиқди, "Турон" ўтиш ўйинида "Локо" билан ўйнайди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221129141259/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-superligaga-chiqadigan-va-otish-oyinida-qatnashadigan-jamoa-aniqlanmoqda-onlayn-hisob|arxivsana=2022-11-29|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-sardorlik-masuliyati-kimlarga-ishonib-topshirilgan-2|sarlavha=Про лига. Сардорлик масъулияти кимларга ишониб топширилган?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014539/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-sardorlik-masuliyati-kimlarga-ishonib-topshirilgan-2|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liganing-transfer-oynasidagi-etiborli-otishlari|sarlavha=Про лиганинг трансфер ойнасидаги эътиборли ўтишлари|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425020053/https://championat.asia/uz/news/pro-liganing-transfer-oynasidagi-etiborli-otishlari|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-klublari-ikkinchi-davra-oldidan-qaysi-futbolchilarni-royxatdan-otkazdi|sarlavha=Про-лига клублари иккинчи давра олдидан қайси футболчиларни рўйхатдан ўтказди?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014539/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-klublari-ikkinchi-davra-oldidan-qaysi-futbolchilarni-royxatdan-otkazdi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-ii-bosqich-uchrashuvlari-sanasi-malum|sarlavha=Про лига. II босқич учрашувлари санаси маълум|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014542/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-ii-bosqich-uchrashuvlari-sanasi-malum|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://stadion.uz/news/detail/323397|sarlavha=Про лига-2022: Мураббийлик ролида ким бор?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230426120652/https://stadion.uz/news/detail/323397|arxivsana=2023-04-26|qaralgan sana=2023-04-26}}</ref> == Klublar == {| class="wikitable" !№ !Klub !Shahar !Viloyat (viloyat) !Stadion !Imkoniyat |- |1 |[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |[[Andijon (shahar)|Andijon]] |[[Andijon viloyati|Andijon]] |[[Sogʻlom avlod stadioni|Bobur Arena]] |18 600 |- |3 |[[Aral samali|Aral Samali]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/aral-samali-pro-ligadan-chetlatilishi-mumkin|sarlavha="Арал Самали" Про лигадан четлатилиши мумкин|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014544/https://championat.asia/uz/news/aral-samali-pro-ligadan-chetlatilishi-mumkin|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/fifa-aral-samaliga-nisbatan-transfer-taqiqi-tayinladi|sarlavha=ФИФА "Арал Самали"га нисбатан трансфер тақиқи тайинлади|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425020056/https://championat.asia/uz/news/fifa-aral-samaliga-nisbatan-transfer-taqiqi-tayinladi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> |[[Nukus]] |[[Qoraqalpogʻiston Respublikasi|Qoraqalpagʻiston]] [[Qoraqalpogʻiston Respublikasi|Respublikasi]] |[[Turon (stadion, Nukus)|Turon]] |10 000 |- |2 |[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/gijduvon-bosh-murabbiysiz-qoldi|sarlavha=“Ғиждувон” бош мураббийсиз қолди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014541/https://championat.asia/uz/news/gijduvon-bosh-murabbiysiz-qoldi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> |[[Buxoro]] |[[Buxoro viloyati|Buxoro]] |[[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro Arena]] |25 600 |- |4 |[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |[[Muborak]] |[[Qashqadaryo viloyati|Qashqadaryo]] |[[Bahrom Vafoev nomli stadion|Bahrom Vafoev]] |10 000 |- |5 |[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |[[Yaypan]] |[[Fargʻona viloyati|Fargʻona]] |[[Oʻzbekiston stadioni|Oʻzbekiston]] |4 000 |- |6 |[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |[[Urganch]] |[[Xorazm viloyati|Xorazm]] |[[Xorazm (stadion)|Xorazm]] |13 500 |- |7 |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |[[Gʻuzor]] |[[Qashqadaryo viloyati|Qashqadaryo]] |[[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] |7 000 |- |8 |[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-ligada-dastlabki-istefo-yuz-berdi|sarlavha=Про лигада дастлабки истеъфо юз берди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014546/https://championat.asia/uz/news/pro-ligada-dastlabki-istefo-yuz-berdi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> |[[Yangiyer]] |[[Sirdaryo (viloyat)|Sirdaryo]] |[[Yangiyer (stadion)|Yangiyer]] |13 800 |- |9 |[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |[[Gʻijduvon]] |[[Buxoro viloyati|Buxoro]] |[[Gʻijduvon (stadion)|Gʻijduvon]] |9 300 |- |10 |[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |[[Zomin]] |[[Jizzax viloyati|Jizzax]] |[[Zomin stadioni|Zomin]] |8 460 |} == Chet ellik futbolchilar == {| class="wikitable" style="font-size:90%;" !Klub !Futbolchi 1 !Futbolchi 2 !Futbolchi 3 !Futbolchi 4 !Futbolchi 5 !Futbolchi 6 !AFC Futbolchisi !'''Sobiq futbolchilar''' !Ref |- |[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |{{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]] |{{Flagicon|MNE}} [[Miloyko Goran]] |{{Flagicon|MNE}} [[Bogdan Milić]] | | | | | | |- |[[Aral samali|Aral Samali]] | | | | | | | | | |- |[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |{{fbicon|UKR}} [[Rizvon Ablitarov]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/buxoro-tarkibiga-legioner-himoyachi-qoshildi |sarlavha="Бухоро" таркибига легионер ҳимоячи қўшилди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231029121840/https://championat.asia/uz/news/buxoro-tarkibiga-legioner-himoyachi-qoshildi |arxivsana=2023-10-29 |qaralgan sana=2023-10-29 }}</ref> |{{fbicon|UKR}} [[Dmitriy Sidorenko]] |{{fbicon|UKR}} '''[[Oleg Marchuk]]''' |{{Flagicon|SRB}} [[Nikola Z. Stošić|'''Nikola Z. Stošić''']] | | |{{fbicon|TJK}} {{Flagicon|SRB}} [[Nikola Stosic|Nikola '''Stosic''']] |''{{fbicon|NGA}} [[Sunday Song]]'' |<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20DINAMO.pdf|sarlavha=Qaydnoma: Dinamo-2023|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230312234321/https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20DINAMO.pdf|arxivsana=2023-03-12|qaralgan sana=2023-03-13}}</ref> |- |[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |{{fbicon|NGA}} '''[[Dare Ojo]]''' |{{fbicon|UKR}} '''[[Mykola Ahapov]]''' |{{fbicon|UKR}} '''[[Sergey Molochko]]''' | | | | | |<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20lokomotiv.pdf|sarlavha=Qaydnoma: Lokomotiv-2023|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230929164440/https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20lokomotiv.pdf|arxivsana=2023-09-29|qaralgan sana=2023-04-30}}</ref> |- |[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |{{fbicon|Janubiy Koreya}} [[Kim Bo Yong]] |{{fbicon|RUS}} [[Sergey Morozov]] | | | | |{{fbicon|TJK}} {{fbicon|RUS}} [[Siyovush Habibullayev]] {{fbicon|TJK}} [[Sharifbek Rahmatov]] | | |- |[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |{{fbicon|Kamerun}} [[Rocky Marciano Tchatchoua Tchato]] | | | | | | | | |- |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | | | | | | | | | |- |[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |{{fbicon|Senegal}} {{fbicon|BIH}} [[Secouba Diatta]] | | | | | | | | |- |[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |{{fbicon|Kolumbiya}} Juan Becerra |{{fbicon|NGA}} [[Sunday Song]] | | | | | | | |- |[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] | | | | | | | | | |- |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Sho‘rtan]] | | | | | | | | | |} == Turnir jadvali == === Birinchi bosqich === ==== Dastlabki 18 tur ==== {{#invoke:sports table|main|style=WDL|source=[http://www.pfl.uz Uzbekistan Professional Football League] <!--Update team positions here--> |team_order= AND, TUR, BUX, MAS, KHO, SHU, YAN, ARA, GIJ, ZOM <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=P |result2=P |result3=P |result11=R <!--Head-to-head--> <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result4=P |result5=P |result6=PO|result7=PO|result8=PO|result9=PO|result10=PO <!--Update team results here and then (if needed) positions above. Dont forget to update the date above (update parameter)-->|update=Iyul 2022-yil |win_AND=13 |draw_AND=4 |loss_AND=1 |gf_AND=31 |ga_AND=13 <!-- Andijon --> |win_BUX=9 |draw_BUX=6 |loss_BUX=3 |gf_BUX=29 |ga_BUX=13 <!-- Buxoro --> |win_TUR=12 |draw_TUR=2 |loss_TUR=4 |gf_TUR=31 |ga_TUR=19 <!-- Turon --> |win_MAS=8 |draw_MAS=4 |loss_MAS=6 |gf_MAS=32 |ga_MAS=18 <!-- Mash’al --> |win_KHO=8 |draw_KHO=4 |loss_KHO=4 |gf_KHO=33 |ga_KHO=26 <!-- Xorazm --> |win_SHU=6 |draw_SHU=5 |loss_SHU=7 |gf_SHU=29 |ga_SHU=20 <!-- Shoʻrtan Gʻuzor --> |win_YAN=7 |draw_YAN=2 |loss_YAN=9 |gf_YAN=24 |ga_YAN=22 <!-- Dinamo --> |win_ARA=4 |draw_ARA=2 |loss_ARA=12 |gf_ARA=13 |ga_ARA=62 <!-- Aral samali --> |win_ZOM=2 |draw_ZOM=3 |loss_ZOM=13 |gf_ZOM=17 |ga_ZOM=37 <!-- Zomin --> |win_GIJ=3 |draw_GIJ=4 |loss_GIJ=11 |gf_GIJ=21 |ga_GIJ=30 <!-- Gʻijduvon --> <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Sho‘rtan]] |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] <!--Rules--> |class_rules=1) Ochko; 2) Head-to-head points; 3) Head-to-head goal difference; 4) Head-to-head goals scored; 5) Goal difference; 6) Goals scored; . <!--Qualification and relegation column definitions--> |res_col_header=PQR |col_P=green1 |text_P=Yakuniy bosqichiga koʻtarilishga koʻtarilish |col_PO=green3 |text_PO=Omon qolish bosqichiga oʻtish }} <onlyinclude> ==== Natijalar jadvali ==== {{#invoke:sports results|main | source = [http://www.pfl.uz Uzbekistan Professional Football League] | update = Iyul 2023-yil | matches_style = FBR |team1=AND |team2=TUR |team3=BUX |team4=MAS |team5=KHO |team6=SHU |team7=YAN |team8=ARA |team9=GIJ |team10=ZOM <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Sho‘rtan]] |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] | match_AND_BUX = 0-0 | match_AND_YAN = 2–0 | match_AND_TUR = 1-0 | match_AND_MAS = 2–1 | match_AND_KHO = 2–1 | match_AND_SHU = 2–1 | match_AND_ARA = 4-0 | match_AND_GIJ = 2–1 | match_AND_ZOM = 2–1 | match_BUX_AND = 1-2 | match_BUX_YAN = 3-1 | match_BUX_TUR = 2–1 | match_BUX_MAS = 2–1 | match_BUX_KHO = 3-2 | match_BUX_SHU = 1–1 | match_BUX_ARA = 5-0 | match_BUX_GIJ = 1–1 | match_BUX_ZOM = 1–1 | match_YAN_BUX = 0-1 | match_YAN_AND = 0–0 | match_YAN_TUR = 0-1 | match_YAN_MAS = 0-1 | match_YAN_KHO = 3-1 | match_YAN_SHU = 1–1 | match_YAN_ARA = 9-0 | match_YAN_GIJ = 2-1 | match_YAN_ZOM = 1-0 | match_TUR_BUX = 2–0 | match_TUR_YAN = 2–0 | match_TUR_AND = 1-2 | match_TUR_MAS = 2–1 | match_TUR_KHO = 0-1 | match_TUR_SHU = 1–0 | match_TUR_ARA = 3-0 | match_TUR_GIJ = 1–0 | match_TUR_ZOM = 3-1 | match_MAS_BUX = 2–1 | match_MAS_YAN = 1–0 | match_MAS_TUR = 1–1 | match_MAS_AND = 1-2 | match_MAS_KHO = 1–0 | match_MAS_SHU = 0–2 | match_MAS_ARA = 1-3 | match_MAS_GIJ = 7-0 | match_MAS_ZOM = 2–0 | match_KHO_BUX = 1-2 | match_KHO_YAN = 3–1 | match_KHO_TUR = 1–1 | match_KHO_MAS = 1–1 | match_KHO_AND = 3-0 | match_KHO_SHU = 3–2 | match_KHO_ARA = 2–1 | match_KHO_GIJ = 3-2 | match_KHO_ZOM = 4-1 | match_SHU_BUX = 0-0 | match_SHU_YAN = 4-0 | match_SHU_TUR = 1-2 | match_SHU_MAS = 1-0 | match_SHU_KHO = 3-3 | match_SHU_AND = 0-1 | match_SHU_ARA = 6-0 | match_SHU_GIJ = 1-0 | match_SHU_ZOM = 4-2 | match_GIJ_BUX = 0-2 | match_GIJ_YAN = 0–1 | match_GIJ_TUR = 1-3 | match_GIJ_MAS = 3-2 | match_GIJ_KHO = 0-0 | match_GIJ_SHU = 1–1 | match_GIJ_ARA = 5-0 | match_GIJ_AND = 1-1 | match_GIJ_ZOM = 3-1 | match_ZOM_BUX = 1-2 | match_ZOM_YAN = 0-1 | match_ZOM_TUR = 1-2 | match_ZOM_MAS = 1-4 | match_ZOM_KHO = 1-3 | match_ZOM_SHU = 2–1 | match_ZOM_ARA = 1-1 | match_ZOM_GIJ = 2-1 | match_ZOM_AND = 0-0 | match_ARA_BUX = 2-4 | match_ARA_YAN = 1–4 | match_ARA_TUR = 0-3 | match_ARA_MAS = 0-0 | match_ARA_KHO = 2-1 | match_ARA_SHU = 1–0 | match_ARA_ZOM = 2-1 | match_ARA_GIJ = 2-1 | match_ARA_AND = 1-6 }} === Ikkinchi bosqich === ==== Pro liga. 1—5-oʻrinlar ==== <onlyinclude><!--To include this table in a page, use -->{{#invoke:sports table|main|style=WDL |section=Relegation |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |split5=yes <!--Update team positions here--> |team_order=AND, BUX, TUR, KHO, MAS <!--Update team results here and then (if needed) positions above--> |update=27 November 2022 |win_AND=17|draw_AND=6 |loss_AND=3 |gf_AND=42|ga_AND=25|status_AND=C <!-- Andijon --> |win_BUX=14|draw_BUX=8 |loss_BUX=4 |gf_BUX=46|ga_BUX=13|status_BUX= <!-- Buxoro --> |win_TUR=15|draw_TUR=5 |loss_TUR=6 |gf_TUR=41|ga_TUR=20|status_TUR= <!-- Turon --> |win_KHO=10|draw_KHO=5 |loss_KHO=11|gf_KHO=42|ga_KHO=40|status_KHO= <!-- Xorazm --> |win_MAS=9 |draw_MAS=6 |loss_MAS=11|gf_MAS=40|ga_MAS=33|status_MAS= <!-- Mash’al --> <!--Head-to-head--> <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=CLGS |result2=CLGS |result3=ACPO <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] <!--Table settings and rules--> |show_limit=5 |class_rules=1) Points; 2) Head-to-head points; 3) Head-to-head goal difference; 4) Head-to-head goals scored; 5) Goal difference; 6) Goals scored. <!--Qualification and relegation column definitions--> |res_col_header=QR |col_CLGS=green1 |text_CLGS=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi]]ga chiqish |col_CLGS=green2 |text_CLGS=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi]]ga chiqish |col_ACPO=blue1 |text_ACPO=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi Pley-OFF bosqichi]]ga chiqish }}</onlyinclude> ==== Ikkinchi bosqich - yuqori beshlik natijalari ==== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |solid_cell=grey |team1=AND|team2=BUX|team3=TUR|team4=KHO|team5=MAS |update=Noyabr 2022 |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |match_AND_BUX= 2-1 |match_AND_TUR= 1-1 |match_AND_KHO= 3-1 |match_AND_MAS= 4–2 |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |match_BUX_AND= 3-0 |match_BUX_TUR= 1-0 |match_BUX_KHO= 1-0 |match_BUX_MAS= 3-0 |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |match_TUR_AND= 4–0 |match_TUR_BUX= 2-2 |match_TUR_KHO= 2-0 |match_TUR_MAS= 0–0 |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |match_KHO_AND= 0–1 |match_KHO_BUX= 2-2 |match_KHO_TUR= 2-1 |match_KHO_MAS= 1-2 |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |match_MAS_AND= 0-0 |match_MAS_BUX= 1-2 |match_MAS_TUR= 1-2 |match_MAS_KHO= 2-3 }} ==== Pro liga. 6—10-oʻrinlar ==== <onlyinclude><!--To include this table in a page, use -->{{#invoke:sports table|main|style=WDL |section=Relegation |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |split5=yes |highest_pos=6 <!--Update team positions here--> |team6=SHU |team7=YAN |team8=GIJ |team9=ZOM |team10=ARA <!--Head-to-head--> |hth_SHU= |hth_ARA= <!--Update team results here and then (if needed) positions above--> |update=20 November 2022 |win_SHU=11|draw_SHU=8 |loss_SHU=7 |gf_SHU=49|ga_SHU=23|status_SHU= <!-- Shoʻrtan --> |win_YAN=10|draw_YAN=4 |loss_YAN=12|gf_YAN=35|ga_YAN=35|status_YAN= <!-- Yangiyer --> |win_GIJ=7 |draw_GIJ=8 |loss_GIJ=11|gf_GIJ=40|ga_GIJ=36|status_GIJ= <!-- Gʻijduvon --> |win_ZOM=5 |draw_ZOM=4 |loss_ZOM=17|gf_ZOM=36|ga_ZOM=51|status_ZOM= <!-- Zomin --> |win_ARA=4 |draw_ARA=2 |loss_ARA=20|gf_ARA=15|ga_ARA=97|status_ARA= <!-- Aral Samali --> <!--Head-to-head--> <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result9=REL |result10=REL <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] <!--Table settings and rules--> |show_limit=5 |class_rules=1) Points; 2) Head-to-head points; 3) Head-to-head goal difference; 4) Head-to-head goals scored; 5) Goal difference; 6) Goals scored. <!--Qualification and relegation column definitions--> |res_col_header=QR |col_REL=red1 |text_REL=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]ga tushib ketish }}</onlyinclude> ==== Ikkinchi bosqich - quyi beshlik natijalari ==== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |solid_cell=grey |team1=SHU|team2=YAN|team3=GIJ|team4=ZOM|team5=ARA |update=Noyabr 2022 |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |match_SHU_YAN= 4-0 |match_SHU_GIJ= 1-1 |match_SHU_ZOM= 5-0 |match_SHU_ARA= 3–0 |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |match_YAN_SHU= 1-1 |match_YAN_GIJ= 1-1 |match_YAN_ZOM= 3–0 |match_YAN_ARA= 1–0 |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |match_GIJ_SHU= 0–0 |match_GIJ_YAN= 4-2 |match_GIJ_ZOM= 3-0 |match_GIJ_ARA= 6–1 |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |match_ZOM_SHU= 1–3 |match_ZOM_YAN= 3-0 |match_ZOM_GIJ= 1-1 |match_ZOM_ARA= 9-0 |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] |match_ARA_SHU= 0-3 |match_ARA_YAN= 0-3 |match_ARA_GIJ= 0-3 |match_ARA_ZOM= 1-5 }} === 1-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Yangiyer |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = [[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = [[Zomin stadioni|Zomin]] |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Aral samali]] |goals2 = |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] }} === 2-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 3–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3069 Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} === 3-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Yangiyer |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Zomin |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|20|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = Mashʼal |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|20|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Aral samali]] |goals2 = |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] }} === 4-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|26|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|26|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 4–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = |team2 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |goals2 = |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 4–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} === 5-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|1|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 3–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Urganch |location = [[Urganch]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|1|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = [[Zomin stadioni|Zomin]] |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = [[Yangiyer (stadion)|Yangiyer]] |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |goals1 = |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Nukus |location = [[Nukus]] }} === 6-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 5–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 6–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |goals2 = |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 3–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} === 7-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Yangiyer |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–4 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = Aral |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} === 8-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 3–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = [[Yangiyer (stadion)|Yangiyer]] |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |goals2 = |stadium = Zomin |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|14|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} == Pley-off == O‘tish o‘yini. „[[Turon (futbol klubi)|Turon]]“ „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ni mag‘lub etib Superliga yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/uzb/news/detail/15018|sarlavha=O‘tish o‘yini. "Turon" "Lokomotiv"ni mag‘lub etib Superliga yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi|arxivurl=https://pfl.uz/uzb/news/detail/15018|arxivsana=25.11.2022}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/otish-oyini-turon-lokomotiv-tarkiblar-malum|sarlavha="Турон" Супрелигага йўл олди, "Локомотив" эса Про-лигага равона бўлди!|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221125131933/https://championat.asia/uz/news/otish-oyini-turon-lokomotiv-tarkiblar-malum|arxivsana=2022-11-25|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/turon-lokoni-yutib-superliga-yollanmasini-qolga-kiritdi|sarlavha="Турон" "Локо"ни ютиб, Суперлига йўлланмасини қўлга киритди!|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221125131936/https://championat.asia/uz/news/turon-lokoni-yutib-superliga-yollanmasini-qolga-kiritdi|arxivsana=2022-11-25|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/eng-zor-2022-pro-ligada-yil-futbolchisi-va-murabbiyi-aniqlandi|sarlavha="Энг зўр-2022". Про лигада йил футболчиси ва мураббийи аниқланди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230208010542/https://championat.asia/uz/news/eng-zor-2022-pro-ligada-yil-futbolchisi-va-murabbiyi-aniqlandi|arxivsana=2023-02-08|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref>{{footballbox collapsible|round=1|date=25-noyabr 2022|time=15:00 ([[UTC+02:00|UTC+5]])|team1=[[Turon (futbol klubi)|Turon]]|score=2–1|report=https://pfl.uz/uzb/news/detail/15018|team2=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv ]]|goals1=* [[Xumoyun Murtozoyev]] {{goal|12}} * [[Sardor Abdunabiyev]] {{goal|76}}|goals2=* [[Sanjar Qodirqulov]] {{goal|37}}|stadium=[[Oʻzbekiston stadioni]]|location=[[Yaypan]]|attendance=2150|referee=[[Asker Najafaliyev]]|result=|note=Pro ligada 3-o‘rinni qo‘lga kiritgan „Turon“ hamda Superligada mavsumni 12-o‘rinda yakunlagan „Lokomotiv“ o‘rtasida o‘tish o‘yini o‘tkazildi. Unda „Turon“ „Lokomotiv“ni 2:1 hisobida mag‘lub etib Superliga yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi. „Lokomotiv“ esa 2023-yilgi mavsumda Pro ligada ishtirok etadi.}} == Toʻpurarlar == {| class="wikitable" !№ !Oʻyinchi !Klub !Gollar |- |1 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Roʻzimboy Ahmedov|Roʻzimboy Axmedov]] |[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |23 |- |2 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Xumoyun Murtozoyev]] |[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |15 |- |3 |{{fbicon|Kamerun}} [[Rocky Marciano Tchatchoua Tchato]] |[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |15 |- |4 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Shahboz Erkinov]] |[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |12 |- |5 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Eldor Karimov]] |[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |11 |- |6 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Muhriddin Zoirov]] |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |11 |} === Umumiy toʻpurarlar === '''23ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Roʻzimboy Ahmedov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) '''15ta gol''' * {{Flagicon|CMR}} [[Rocky Marciano Tchatchoua Tchato]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Xumoyun Murtozoyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) '''12ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Erkinov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) '''11ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Eldor Karimov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin ]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhriddin Zoirov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) '''9ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Beshimov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) '''8ta gol''' * {{Flagicon|UKR}} [[Mykola Ahapov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|NGA}} [[Sunday Song]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon - 6]]) — ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro - 2]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Aziz Ibragimov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) '''6ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Ildar Mamatkazin]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Xudoyorxon Sagdullayev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Nuriddinov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) '''5ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Shaymanov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Saidmahmud Gʻulomov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Suhrob Berdiyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer - 3]]) — ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon - 2]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abduxoliq Qurbonov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammad Odilov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jahongir Abdusalomov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jamshid Hasanov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Javohir Hasanov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Firdavs Asadov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) '''4ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Farhod Sohibjonov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sarvar Jumaniyozov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Hazrat Tursunqulov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Sulaymonov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Davron Isoqov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) '''3ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Arislan Yusupbaev]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Norxon Sheripov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mahset Kalbaev]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|MNE}} [[Goran Milojko]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|MNE}} [[Bogdan Milić]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirjalol Jumayev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Aʼzam Aliyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Abduraimov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Telyakov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodir Yoʻldoshev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Xurshid Asqaraliyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|BIH}} [[Secouba Diatta]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Yodgor Nazarov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farhod Imamov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Hojiakbar Yunusov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jamoliddin Bahromov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) '''2ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Sherzod Esanov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Malikshoh Rasulov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rasul Musayev]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Obid Joʻraboyev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sobit Sindarov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro - 1]]) — ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal - 1]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jamoliddin Ubaydullayev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Temur Ismoilov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Humoyunmirzo Iminov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rustam Abduhamidov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nikita Pavlenko]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ibrohim Noʻmonov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Oʻrinov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulazizxon Abdurashidov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Matmurodov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azizbek Pirmuhamedov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Saidjon Abdujabborov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bekzod Tolibjonov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jonibek Mirzaqulov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal - 1]]) — ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer - 1]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhiddin Odilov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sunnatillo Rustamov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Doniyor Umarov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shuhrat Sadirdinov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodirbek Ibragimov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Iskandar Xolmurzayev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azamat Halilov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Eldor Ergashev]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asadbek Samariddinov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodirjon Nurmatov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Choriyor Tursunqulov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) '''1ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadkarim Toirov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Islom Mamatkazin]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Zafar Polvonov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ahmadjon Anvarov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirjalol Qosimov (futbolchi, 1995)|Mirjalol Qosimov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Murod Mambetov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Javlon Primbetov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UKR}} [[Oleg Marchuk]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Salomov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asiljon Begimqulov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Fayzullobek Jumanqoʻziyev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Hasanov (futbolchi, 1989)|Jasur Hasanov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Najmiddin Normurodov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UKR}} [[Sergey Molochko]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Behruz Sadilloyev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ruslan Xojiyev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Samandar Shukrillayev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Zafar Akromov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Kamronbek Abdulhamidov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdurahmon Abdulhaqov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadali Namozov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdugʻani Kamolov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Marlen Chobanov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|RUS}} [[Sergey Morozov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|TJK}} [[Siyovush Habibulloyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirzohid Mirzamahmudov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ulugʻbek Bekboʻsinov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Idris Bikmaykin]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Temur Bekchonov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Siroj Meliyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Doniyor Usmonov (futbolchi, 1994)|Doniyor Usmonov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Elyor Mamasoliyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farruh Xojibekov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shohdiyor Xojimatov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bekjon Joʻraboyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Otabek Ikromov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhriddin Rasulov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Otabek Ahmadjonov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Diyorbek Yunusov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farruh Haydarov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodir Qoʻyboqov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Abdullayev]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bahodir Daminov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Rahmatov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farruh Joʻrayev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Islom Shodmonov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sanjar Baratov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulaziz Joʻrayev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ramis Begishev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asiljon Mansurov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bobur Amonov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ulugʻbek Xudoyberdiyev]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jonibek Koʻchimov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) === Oʻz darvozasiga gol urganlar === * {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Abdullayev]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) klubi futbolchisi ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Shuhrat Sadirdinov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) klubi futbolchisi ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Ozodbek Rajabov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) klubi futbolchisi ([[Aral samali]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Shohjahon Sultonmurodov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) klubi futbolchisi ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Rahmatov]] ([[Aral samali]]) klubi futbolchisi ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Akmal Tursunboyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) klubi futbolchisi ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Jamshid Boranbaev]] ([[Aral samali]]) klubi futbolchisi ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Ravshanbek Sultonov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) klubi futbolchisi ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) foydasiga == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://pfl.uz/uz/tournaments/tournament/53/30 PFL-Oʻzbekiston Pro ligasi 2022]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.transfermarkt.com/uzbekistan-pro-liga/tabelle/wettbewerb/UZ2L/saison_id/2021 UZBEKISTAN PRO LIGA -transfermarkt.com 2022] {{Oʻzbekiston Pro ligasi mavsumlari}} [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi]] tp8blu3za5wgns5guptj1mpl409gehw 5996955 5996954 2026-04-16T03:40:32Z AnvarxonM 75105 Aral va Aral samali boshqa-boshqa jamoalar. 2022-yilgi mavsumda Aral samali klubi ishtirok etgan 5996955 wikitext text/x-wiki {{infobox football league season | image = [[File:PFL new.png|250px]] | pixels = | caption = | competition = [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] | season = | winners = Andijon | relegated = Zomin | continentalcup1 = | continentalcup1 qualifiers = | matches = 130 | total goals = 386 | league topscorer = [[Roʻzimboy Ahmedov]] (23 gol) | biggest home win = Yangiyer '''9–0''' Aral <small>(10.09.2022)</small> | biggest away win = Aral '''1–6''' Andijon <br><small>(24.06.2022)</small> | highest scoring = Yangiyer '''9–0''' Aral <small>(10.09.2022)</small> | longest wins = Andijon | longest unbeaten = | longest winless = | longest losses = Zomin | highest attendance = '''18074''' <small>(29.04.2022, Buxoro – Xorazm)</small> | lowest attendance = '''56''' <small>(22.10.2022, Yangiyer – Aral)</small> | average attendance = | prevseason = [[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2021]] | nextseason = [[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2023]] | updated = 01.12.2022 }} '''Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi''' (<nowiki>Футбол бўйича 2022-йилги Ўзбекистон Про лигаси</nowiki>) – [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan 2-divizion musobaqasi. 2022-yil apreldan noyabrgacha oʻtkazilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-yangi-mavsumiga-qura-tashlandi|sarlavha=Про лига янги мавсумига қуръа ташланди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014539/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-yangi-mavsumiga-qura-tashlandi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> Turnir gʻolibi - [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] futbol klubi [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Superliga]]ga yoʻllanma olgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/uzb/tournaments/tournament/1/30|sarlavha=Pro Liga 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221026090809/https://www.pfl.uz/uzb/tournaments/tournament/1/30|arxivsana=2022-10-26|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-superligaga-chiqadigan-va-otish-oyinida-qatnashadigan-jamoa-aniqlanmoqda-onlayn-hisob|sarlavha=Про лига. Мавсум якунланди: "Бухоро" Суперлигага чиқди, "Турон" ўтиш ўйинида "Локо" билан ўйнайди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221129141259/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-superligaga-chiqadigan-va-otish-oyinida-qatnashadigan-jamoa-aniqlanmoqda-onlayn-hisob|arxivsana=2022-11-29|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-sardorlik-masuliyati-kimlarga-ishonib-topshirilgan-2|sarlavha=Про лига. Сардорлик масъулияти кимларга ишониб топширилган?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014539/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-sardorlik-masuliyati-kimlarga-ishonib-topshirilgan-2|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liganing-transfer-oynasidagi-etiborli-otishlari|sarlavha=Про лиганинг трансфер ойнасидаги эътиборли ўтишлари|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425020053/https://championat.asia/uz/news/pro-liganing-transfer-oynasidagi-etiborli-otishlari|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-klublari-ikkinchi-davra-oldidan-qaysi-futbolchilarni-royxatdan-otkazdi|sarlavha=Про-лига клублари иккинчи давра олдидан қайси футболчиларни рўйхатдан ўтказди?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014539/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-klublari-ikkinchi-davra-oldidan-qaysi-futbolchilarni-royxatdan-otkazdi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-ii-bosqich-uchrashuvlari-sanasi-malum|sarlavha=Про лига. II босқич учрашувлари санаси маълум|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014542/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-ii-bosqich-uchrashuvlari-sanasi-malum|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://stadion.uz/news/detail/323397|sarlavha=Про лига-2022: Мураббийлик ролида ким бор?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230426120652/https://stadion.uz/news/detail/323397|arxivsana=2023-04-26|qaralgan sana=2023-04-26}}</ref> == Klublar == {| class="wikitable" !№ !Klub !Shahar !Viloyat (viloyat) !Stadion !Imkoniyat |- |1 |[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |[[Andijon (shahar)|Andijon]] |[[Andijon viloyati|Andijon]] |[[Sogʻlom avlod stadioni|Bobur Arena]] |18 600 |- |3 |[[Aral samali|Aral Samali]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/aral-samali-pro-ligadan-chetlatilishi-mumkin|sarlavha="Арал Самали" Про лигадан четлатилиши мумкин|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014544/https://championat.asia/uz/news/aral-samali-pro-ligadan-chetlatilishi-mumkin|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/fifa-aral-samaliga-nisbatan-transfer-taqiqi-tayinladi|sarlavha=ФИФА "Арал Самали"га нисбатан трансфер тақиқи тайинлади|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425020056/https://championat.asia/uz/news/fifa-aral-samaliga-nisbatan-transfer-taqiqi-tayinladi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> |[[Nukus]] |[[Qoraqalpogʻiston Respublikasi|Qoraqalpagʻiston]] [[Qoraqalpogʻiston Respublikasi|Respublikasi]] |[[Turon (stadion, Nukus)|Turon]] |10 000 |- |2 |[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/gijduvon-bosh-murabbiysiz-qoldi|sarlavha=“Ғиждувон” бош мураббийсиз қолди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014541/https://championat.asia/uz/news/gijduvon-bosh-murabbiysiz-qoldi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> |[[Buxoro]] |[[Buxoro viloyati|Buxoro]] |[[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro Arena]] |25 600 |- |4 |[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |[[Muborak]] |[[Qashqadaryo viloyati|Qashqadaryo]] |[[Bahrom Vafoev nomli stadion|Bahrom Vafoev]] |10 000 |- |5 |[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |[[Yaypan]] |[[Fargʻona viloyati|Fargʻona]] |[[Oʻzbekiston stadioni|Oʻzbekiston]] |4 000 |- |6 |[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |[[Urganch]] |[[Xorazm viloyati|Xorazm]] |[[Xorazm (stadion)|Xorazm]] |13 500 |- |7 |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |[[Gʻuzor]] |[[Qashqadaryo viloyati|Qashqadaryo]] |[[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] |7 000 |- |8 |[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-ligada-dastlabki-istefo-yuz-berdi|sarlavha=Про лигада дастлабки истеъфо юз берди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014546/https://championat.asia/uz/news/pro-ligada-dastlabki-istefo-yuz-berdi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> |[[Yangiyer]] |[[Sirdaryo (viloyat)|Sirdaryo]] |[[Yangiyer (stadion)|Yangiyer]] |13 800 |- |9 |[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |[[Gʻijduvon]] |[[Buxoro viloyati|Buxoro]] |[[Gʻijduvon (stadion)|Gʻijduvon]] |9 300 |- |10 |[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |[[Zomin]] |[[Jizzax viloyati|Jizzax]] |[[Zomin stadioni|Zomin]] |8 460 |} == Chet ellik futbolchilar == {| class="wikitable" style="font-size:90%;" !Klub !Futbolchi 1 !Futbolchi 2 !Futbolchi 3 !Futbolchi 4 !Futbolchi 5 !Futbolchi 6 !AFC Futbolchisi !'''Sobiq futbolchilar''' !Ref |- |[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |{{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]] |{{Flagicon|MNE}} [[Miloyko Goran]] |{{Flagicon|MNE}} [[Bogdan Milić]] | | | | | | |- |[[Aral samali|Aral Samali]] | | | | | | | | | |- |[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |{{fbicon|UKR}} [[Rizvon Ablitarov]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/buxoro-tarkibiga-legioner-himoyachi-qoshildi |sarlavha="Бухоро" таркибига легионер ҳимоячи қўшилди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231029121840/https://championat.asia/uz/news/buxoro-tarkibiga-legioner-himoyachi-qoshildi |arxivsana=2023-10-29 |qaralgan sana=2023-10-29 }}</ref> |{{fbicon|UKR}} [[Dmitriy Sidorenko]] |{{fbicon|UKR}} '''[[Oleg Marchuk]]''' |{{Flagicon|SRB}} [[Nikola Z. Stošić|'''Nikola Z. Stošić''']] | | |{{fbicon|TJK}} {{Flagicon|SRB}} [[Nikola Stosic|Nikola '''Stosic''']] |''{{fbicon|NGA}} [[Sunday Song]]'' |<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20DINAMO.pdf|sarlavha=Qaydnoma: Dinamo-2023|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230312234321/https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20DINAMO.pdf|arxivsana=2023-03-12|qaralgan sana=2023-03-13}}</ref> |- |[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |{{fbicon|NGA}} '''[[Dare Ojo]]''' |{{fbicon|UKR}} '''[[Mykola Ahapov]]''' |{{fbicon|UKR}} '''[[Sergey Molochko]]''' | | | | | |<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20lokomotiv.pdf|sarlavha=Qaydnoma: Lokomotiv-2023|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230929164440/https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20lokomotiv.pdf|arxivsana=2023-09-29|qaralgan sana=2023-04-30}}</ref> |- |[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |{{fbicon|Janubiy Koreya}} [[Kim Bo Yong]] |{{fbicon|RUS}} [[Sergey Morozov]] | | | | |{{fbicon|TJK}} {{fbicon|RUS}} [[Siyovush Habibullayev]] {{fbicon|TJK}} [[Sharifbek Rahmatov]] | | |- |[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |{{fbicon|Kamerun}} [[Rocky Marciano Tchatchoua Tchato]] | | | | | | | | |- |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | | | | | | | | | |- |[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |{{fbicon|Senegal}} {{fbicon|BIH}} [[Secouba Diatta]] | | | | | | | | |- |[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |{{fbicon|Kolumbiya}} Juan Becerra |{{fbicon|NGA}} [[Sunday Song]] | | | | | | | |- |[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] | | | | | | | | | |- |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Sho‘rtan]] | | | | | | | | | |} == Turnir jadvali == === Birinchi bosqich === ==== Dastlabki 18 tur ==== {{#invoke:sports table|main|style=WDL|source=[http://www.pfl.uz Uzbekistan Professional Football League] <!--Update team positions here--> |team_order= AND, TUR, BUX, MAS, KHO, SHU, YAN, ARA, GIJ, ZOM <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=P |result2=P |result3=P |result11=R <!--Head-to-head--> <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result4=P |result5=P |result6=PO|result7=PO|result8=PO|result9=PO|result10=PO <!--Update team results here and then (if needed) positions above. Dont forget to update the date above (update parameter)-->|update=Iyul 2022-yil |win_AND=13 |draw_AND=4 |loss_AND=1 |gf_AND=31 |ga_AND=13 <!-- Andijon --> |win_BUX=9 |draw_BUX=6 |loss_BUX=3 |gf_BUX=29 |ga_BUX=13 <!-- Buxoro --> |win_TUR=12 |draw_TUR=2 |loss_TUR=4 |gf_TUR=31 |ga_TUR=19 <!-- Turon --> |win_MAS=8 |draw_MAS=4 |loss_MAS=6 |gf_MAS=32 |ga_MAS=18 <!-- Mash’al --> |win_KHO=8 |draw_KHO=4 |loss_KHO=4 |gf_KHO=33 |ga_KHO=26 <!-- Xorazm --> |win_SHU=6 |draw_SHU=5 |loss_SHU=7 |gf_SHU=29 |ga_SHU=20 <!-- Shoʻrtan Gʻuzor --> |win_YAN=7 |draw_YAN=2 |loss_YAN=9 |gf_YAN=24 |ga_YAN=22 <!-- Dinamo --> |win_ARA=4 |draw_ARA=2 |loss_ARA=12 |gf_ARA=13 |ga_ARA=62 <!-- Aral samali --> |win_ZOM=2 |draw_ZOM=3 |loss_ZOM=13 |gf_ZOM=17 |ga_ZOM=37 <!-- Zomin --> |win_GIJ=3 |draw_GIJ=4 |loss_GIJ=11 |gf_GIJ=21 |ga_GIJ=30 <!-- Gʻijduvon --> <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Sho‘rtan]] |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] <!--Rules--> |class_rules=1) Ochko; 2) Head-to-head points; 3) Head-to-head goal difference; 4) Head-to-head goals scored; 5) Goal difference; 6) Goals scored; . <!--Qualification and relegation column definitions--> |res_col_header=PQR |col_P=green1 |text_P=Yakuniy bosqichiga koʻtarilishga koʻtarilish |col_PO=green3 |text_PO=Omon qolish bosqichiga oʻtish }} <onlyinclude> ==== Natijalar jadvali ==== {{#invoke:sports results|main | source = [http://www.pfl.uz Uzbekistan Professional Football League] | update = Iyul 2023-yil | matches_style = FBR |team1=AND |team2=TUR |team3=BUX |team4=MAS |team5=KHO |team6=SHU |team7=YAN |team8=ARA |team9=GIJ |team10=ZOM <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Sho‘rtan]] |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] | match_AND_BUX = 0-0 | match_AND_YAN = 2–0 | match_AND_TUR = 1-0 | match_AND_MAS = 2–1 | match_AND_KHO = 2–1 | match_AND_SHU = 2–1 | match_AND_ARA = 4-0 | match_AND_GIJ = 2–1 | match_AND_ZOM = 2–1 | match_BUX_AND = 1-2 | match_BUX_YAN = 3-1 | match_BUX_TUR = 2–1 | match_BUX_MAS = 2–1 | match_BUX_KHO = 3-2 | match_BUX_SHU = 1–1 | match_BUX_ARA = 5-0 | match_BUX_GIJ = 1–1 | match_BUX_ZOM = 1–1 | match_YAN_BUX = 0-1 | match_YAN_AND = 0–0 | match_YAN_TUR = 0-1 | match_YAN_MAS = 0-1 | match_YAN_KHO = 3-1 | match_YAN_SHU = 1–1 | match_YAN_ARA = 9-0 | match_YAN_GIJ = 2-1 | match_YAN_ZOM = 1-0 | match_TUR_BUX = 2–0 | match_TUR_YAN = 2–0 | match_TUR_AND = 1-2 | match_TUR_MAS = 2–1 | match_TUR_KHO = 0-1 | match_TUR_SHU = 1–0 | match_TUR_ARA = 3-0 | match_TUR_GIJ = 1–0 | match_TUR_ZOM = 3-1 | match_MAS_BUX = 2–1 | match_MAS_YAN = 1–0 | match_MAS_TUR = 1–1 | match_MAS_AND = 1-2 | match_MAS_KHO = 1–0 | match_MAS_SHU = 0–2 | match_MAS_ARA = 1-3 | match_MAS_GIJ = 7-0 | match_MAS_ZOM = 2–0 | match_KHO_BUX = 1-2 | match_KHO_YAN = 3–1 | match_KHO_TUR = 1–1 | match_KHO_MAS = 1–1 | match_KHO_AND = 3-0 | match_KHO_SHU = 3–2 | match_KHO_ARA = 2–1 | match_KHO_GIJ = 3-2 | match_KHO_ZOM = 4-1 | match_SHU_BUX = 0-0 | match_SHU_YAN = 4-0 | match_SHU_TUR = 1-2 | match_SHU_MAS = 1-0 | match_SHU_KHO = 3-3 | match_SHU_AND = 0-1 | match_SHU_ARA = 6-0 | match_SHU_GIJ = 1-0 | match_SHU_ZOM = 4-2 | match_GIJ_BUX = 0-2 | match_GIJ_YAN = 0–1 | match_GIJ_TUR = 1-3 | match_GIJ_MAS = 3-2 | match_GIJ_KHO = 0-0 | match_GIJ_SHU = 1–1 | match_GIJ_ARA = 5-0 | match_GIJ_AND = 1-1 | match_GIJ_ZOM = 3-1 | match_ZOM_BUX = 1-2 | match_ZOM_YAN = 0-1 | match_ZOM_TUR = 1-2 | match_ZOM_MAS = 1-4 | match_ZOM_KHO = 1-3 | match_ZOM_SHU = 2–1 | match_ZOM_ARA = 1-1 | match_ZOM_GIJ = 2-1 | match_ZOM_AND = 0-0 | match_ARA_BUX = 2-4 | match_ARA_YAN = 1–4 | match_ARA_TUR = 0-3 | match_ARA_MAS = 0-0 | match_ARA_KHO = 2-1 | match_ARA_SHU = 1–0 | match_ARA_ZOM = 2-1 | match_ARA_GIJ = 2-1 | match_ARA_AND = 1-6 }} === Ikkinchi bosqich === ==== Pro liga. 1—5-oʻrinlar ==== <onlyinclude><!--To include this table in a page, use -->{{#invoke:sports table|main|style=WDL |section=Relegation |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |split5=yes <!--Update team positions here--> |team_order=AND, BUX, TUR, KHO, MAS <!--Update team results here and then (if needed) positions above--> |update=27 November 2022 |win_AND=17|draw_AND=6 |loss_AND=3 |gf_AND=42|ga_AND=25|status_AND=C <!-- Andijon --> |win_BUX=14|draw_BUX=8 |loss_BUX=4 |gf_BUX=46|ga_BUX=13|status_BUX= <!-- Buxoro --> |win_TUR=15|draw_TUR=5 |loss_TUR=6 |gf_TUR=41|ga_TUR=20|status_TUR= <!-- Turon --> |win_KHO=10|draw_KHO=5 |loss_KHO=11|gf_KHO=42|ga_KHO=40|status_KHO= <!-- Xorazm --> |win_MAS=9 |draw_MAS=6 |loss_MAS=11|gf_MAS=40|ga_MAS=33|status_MAS= <!-- Mash’al --> <!--Head-to-head--> <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=CLGS |result2=CLGS |result3=ACPO <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] <!--Table settings and rules--> |show_limit=5 |class_rules=1) Points; 2) Head-to-head points; 3) Head-to-head goal difference; 4) Head-to-head goals scored; 5) Goal difference; 6) Goals scored. <!--Qualification and relegation column definitions--> |res_col_header=QR |col_CLGS=green1 |text_CLGS=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi]]ga chiqish |col_CLGS=green2 |text_CLGS=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi]]ga chiqish |col_ACPO=blue1 |text_ACPO=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi Pley-OFF bosqichi]]ga chiqish }}</onlyinclude> ==== Ikkinchi bosqich - yuqori beshlik natijalari ==== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |solid_cell=grey |team1=AND|team2=BUX|team3=TUR|team4=KHO|team5=MAS |update=Noyabr 2022 |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |match_AND_BUX= 2-1 |match_AND_TUR= 1-1 |match_AND_KHO= 3-1 |match_AND_MAS= 4–2 |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |match_BUX_AND= 3-0 |match_BUX_TUR= 1-0 |match_BUX_KHO= 1-0 |match_BUX_MAS= 3-0 |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |match_TUR_AND= 4–0 |match_TUR_BUX= 2-2 |match_TUR_KHO= 2-0 |match_TUR_MAS= 0–0 |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |match_KHO_AND= 0–1 |match_KHO_BUX= 2-2 |match_KHO_TUR= 2-1 |match_KHO_MAS= 1-2 |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |match_MAS_AND= 0-0 |match_MAS_BUX= 1-2 |match_MAS_TUR= 1-2 |match_MAS_KHO= 2-3 }} ==== Pro liga. 6—10-oʻrinlar ==== <onlyinclude><!--To include this table in a page, use -->{{#invoke:sports table|main|style=WDL |section=Relegation |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |split5=yes |highest_pos=6 <!--Update team positions here--> |team6=SHU |team7=YAN |team8=GIJ |team9=ZOM |team10=ARA <!--Head-to-head--> |hth_SHU= |hth_ARA= <!--Update team results here and then (if needed) positions above--> |update=20 November 2022 |win_SHU=11|draw_SHU=8 |loss_SHU=7 |gf_SHU=49|ga_SHU=23|status_SHU= <!-- Shoʻrtan --> |win_YAN=10|draw_YAN=4 |loss_YAN=12|gf_YAN=35|ga_YAN=35|status_YAN= <!-- Yangiyer --> |win_GIJ=7 |draw_GIJ=8 |loss_GIJ=11|gf_GIJ=40|ga_GIJ=36|status_GIJ= <!-- Gʻijduvon --> |win_ZOM=5 |draw_ZOM=4 |loss_ZOM=17|gf_ZOM=36|ga_ZOM=51|status_ZOM= <!-- Zomin --> |win_ARA=4 |draw_ARA=2 |loss_ARA=20|gf_ARA=15|ga_ARA=97|status_ARA= <!-- Aral Samali --> <!--Head-to-head--> <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result9=REL |result10=REL <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] <!--Table settings and rules--> |show_limit=5 |class_rules=1) Points; 2) Head-to-head points; 3) Head-to-head goal difference; 4) Head-to-head goals scored; 5) Goal difference; 6) Goals scored. <!--Qualification and relegation column definitions--> |res_col_header=QR |col_REL=red1 |text_REL=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]ga tushib ketish }}</onlyinclude> ==== Ikkinchi bosqich - quyi beshlik natijalari ==== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |solid_cell=grey |team1=SHU|team2=YAN|team3=GIJ|team4=ZOM|team5=ARA |update=Noyabr 2022 |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |match_SHU_YAN= 4-0 |match_SHU_GIJ= 1-1 |match_SHU_ZOM= 5-0 |match_SHU_ARA= 3–0 |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |match_YAN_SHU= 1-1 |match_YAN_GIJ= 1-1 |match_YAN_ZOM= 3–0 |match_YAN_ARA= 1–0 |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |match_GIJ_SHU= 0–0 |match_GIJ_YAN= 4-2 |match_GIJ_ZOM= 3-0 |match_GIJ_ARA= 6–1 |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |match_ZOM_SHU= 1–3 |match_ZOM_YAN= 3-0 |match_ZOM_GIJ= 1-1 |match_ZOM_ARA= 9-0 |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] |match_ARA_SHU= 0-3 |match_ARA_YAN= 0-3 |match_ARA_GIJ= 0-3 |match_ARA_ZOM= 1-5 }} === 1-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Yangiyer |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = [[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = [[Zomin stadioni|Zomin]] |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Aral samali]] |goals2 = |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] }} === 2-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 3–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Aral samali]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3069 Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} === 3-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Yangiyer |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Zomin |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|20|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = Mashʼal |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|20|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Aral samali]] |goals2 = |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] }} === 4-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|26|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|26|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 4–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = |team2 = [[Aral samali]] |goals2 = |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 4–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} === 5-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|1|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 3–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Urganch |location = [[Urganch]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|1|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = [[Zomin stadioni|Zomin]] |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = [[Yangiyer (stadion)|Yangiyer]] |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Aral samali]] |goals1 = |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Nukus |location = [[Nukus]] }} === 6-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 5–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Aral samali]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 6–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Aral samali]] |goals2 = |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 3–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} === 7-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Yangiyer |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–4 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = Aral |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} === 8-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 3–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = [[Yangiyer (stadion)|Yangiyer]] |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Aral samali]] |goals2 = |stadium = Zomin |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|14|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} == Pley-off == O‘tish o‘yini. „[[Turon (futbol klubi)|Turon]]“ „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ni mag‘lub etib Superliga yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/uzb/news/detail/15018|sarlavha=O‘tish o‘yini. "Turon" "Lokomotiv"ni mag‘lub etib Superliga yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi|arxivurl=https://pfl.uz/uzb/news/detail/15018|arxivsana=25.11.2022}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/otish-oyini-turon-lokomotiv-tarkiblar-malum|sarlavha="Турон" Супрелигага йўл олди, "Локомотив" эса Про-лигага равона бўлди!|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221125131933/https://championat.asia/uz/news/otish-oyini-turon-lokomotiv-tarkiblar-malum|arxivsana=2022-11-25|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/turon-lokoni-yutib-superliga-yollanmasini-qolga-kiritdi|sarlavha="Турон" "Локо"ни ютиб, Суперлига йўлланмасини қўлга киритди!|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221125131936/https://championat.asia/uz/news/turon-lokoni-yutib-superliga-yollanmasini-qolga-kiritdi|arxivsana=2022-11-25|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/eng-zor-2022-pro-ligada-yil-futbolchisi-va-murabbiyi-aniqlandi|sarlavha="Энг зўр-2022". Про лигада йил футболчиси ва мураббийи аниқланди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230208010542/https://championat.asia/uz/news/eng-zor-2022-pro-ligada-yil-futbolchisi-va-murabbiyi-aniqlandi|arxivsana=2023-02-08|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref>{{footballbox collapsible|round=1|date=25-noyabr 2022|time=15:00 ([[UTC+02:00|UTC+5]])|team1=[[Turon (futbol klubi)|Turon]]|score=2–1|report=https://pfl.uz/uzb/news/detail/15018|team2=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv ]]|goals1=* [[Xumoyun Murtozoyev]] {{goal|12}} * [[Sardor Abdunabiyev]] {{goal|76}}|goals2=* [[Sanjar Qodirqulov]] {{goal|37}}|stadium=[[Oʻzbekiston stadioni]]|location=[[Yaypan]]|attendance=2150|referee=[[Asker Najafaliyev]]|result=|note=Pro ligada 3-o‘rinni qo‘lga kiritgan „Turon“ hamda Superligada mavsumni 12-o‘rinda yakunlagan „Lokomotiv“ o‘rtasida o‘tish o‘yini o‘tkazildi. Unda „Turon“ „Lokomotiv“ni 2:1 hisobida mag‘lub etib Superliga yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi. „Lokomotiv“ esa 2023-yilgi mavsumda Pro ligada ishtirok etadi.}} == Toʻpurarlar == {| class="wikitable" !№ !Oʻyinchi !Klub !Gollar |- |1 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Roʻzimboy Ahmedov|Roʻzimboy Axmedov]] |[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |23 |- |2 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Xumoyun Murtozoyev]] |[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |15 |- |3 |{{fbicon|Kamerun}} [[Rocky Marciano Tchatchoua Tchato]] |[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |15 |- |4 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Shahboz Erkinov]] |[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |12 |- |5 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Eldor Karimov]] |[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |11 |- |6 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Muhriddin Zoirov]] |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |11 |} === Umumiy toʻpurarlar === '''23ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Roʻzimboy Ahmedov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) '''15ta gol''' * {{Flagicon|CMR}} [[Rocky Marciano Tchatchoua Tchato]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Xumoyun Murtozoyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) '''12ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Erkinov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) '''11ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Eldor Karimov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin ]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhriddin Zoirov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) '''9ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Beshimov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) '''8ta gol''' * {{Flagicon|UKR}} [[Mykola Ahapov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|NGA}} [[Sunday Song]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon - 6]]) — ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro - 2]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Aziz Ibragimov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) '''6ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Ildar Mamatkazin]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Xudoyorxon Sagdullayev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Nuriddinov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) '''5ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Shaymanov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Saidmahmud Gʻulomov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Suhrob Berdiyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer - 3]]) — ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon - 2]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abduxoliq Qurbonov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammad Odilov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jahongir Abdusalomov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jamshid Hasanov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Javohir Hasanov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Firdavs Asadov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) '''4ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Farhod Sohibjonov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sarvar Jumaniyozov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Hazrat Tursunqulov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Sulaymonov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Davron Isoqov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) '''3ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Arislan Yusupbaev]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Norxon Sheripov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mahset Kalbaev]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|MNE}} [[Goran Milojko]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|MNE}} [[Bogdan Milić]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirjalol Jumayev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Aʼzam Aliyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Abduraimov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Telyakov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodir Yoʻldoshev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Xurshid Asqaraliyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|BIH}} [[Secouba Diatta]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Yodgor Nazarov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farhod Imamov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Hojiakbar Yunusov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jamoliddin Bahromov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) '''2ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Sherzod Esanov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Malikshoh Rasulov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rasul Musayev]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Obid Joʻraboyev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sobit Sindarov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro - 1]]) — ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal - 1]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jamoliddin Ubaydullayev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Temur Ismoilov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Humoyunmirzo Iminov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rustam Abduhamidov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nikita Pavlenko]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ibrohim Noʻmonov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Oʻrinov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulazizxon Abdurashidov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Matmurodov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azizbek Pirmuhamedov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Saidjon Abdujabborov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bekzod Tolibjonov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jonibek Mirzaqulov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal - 1]]) — ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer - 1]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhiddin Odilov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sunnatillo Rustamov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Doniyor Umarov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shuhrat Sadirdinov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodirbek Ibragimov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Iskandar Xolmurzayev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azamat Halilov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Eldor Ergashev]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asadbek Samariddinov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodirjon Nurmatov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Choriyor Tursunqulov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) '''1ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadkarim Toirov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Islom Mamatkazin]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Zafar Polvonov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ahmadjon Anvarov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirjalol Qosimov (futbolchi, 1995)|Mirjalol Qosimov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Murod Mambetov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Javlon Primbetov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UKR}} [[Oleg Marchuk]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Salomov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asiljon Begimqulov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Fayzullobek Jumanqoʻziyev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Hasanov (futbolchi, 1989)|Jasur Hasanov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Najmiddin Normurodov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UKR}} [[Sergey Molochko]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Behruz Sadilloyev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ruslan Xojiyev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Samandar Shukrillayev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Zafar Akromov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Kamronbek Abdulhamidov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdurahmon Abdulhaqov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadali Namozov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdugʻani Kamolov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Marlen Chobanov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|RUS}} [[Sergey Morozov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|TJK}} [[Siyovush Habibulloyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirzohid Mirzamahmudov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ulugʻbek Bekboʻsinov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Idris Bikmaykin]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Temur Bekchonov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Siroj Meliyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Doniyor Usmonov (futbolchi, 1994)|Doniyor Usmonov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Elyor Mamasoliyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farruh Xojibekov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shohdiyor Xojimatov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bekjon Joʻraboyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Otabek Ikromov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhriddin Rasulov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Otabek Ahmadjonov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Diyorbek Yunusov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farruh Haydarov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodir Qoʻyboqov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Abdullayev]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bahodir Daminov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Rahmatov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farruh Joʻrayev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Islom Shodmonov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sanjar Baratov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulaziz Joʻrayev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ramis Begishev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asiljon Mansurov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bobur Amonov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ulugʻbek Xudoyberdiyev]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jonibek Koʻchimov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) === Oʻz darvozasiga gol urganlar === * {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Abdullayev]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) klubi futbolchisi ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Shuhrat Sadirdinov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) klubi futbolchisi ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Ozodbek Rajabov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) klubi futbolchisi ([[Aral samali]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Shohjahon Sultonmurodov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) klubi futbolchisi ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Rahmatov]] ([[Aral samali]]) klubi futbolchisi ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Akmal Tursunboyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) klubi futbolchisi ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Jamshid Boranbaev]] ([[Aral samali]]) klubi futbolchisi ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Ravshanbek Sultonov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) klubi futbolchisi ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) foydasiga == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://pfl.uz/uz/tournaments/tournament/53/30 PFL-Oʻzbekiston Pro ligasi 2022]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.transfermarkt.com/uzbekistan-pro-liga/tabelle/wettbewerb/UZ2L/saison_id/2021 UZBEKISTAN PRO LIGA -transfermarkt.com 2022] {{Oʻzbekiston Pro ligasi mavsumlari}} [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi]] c040ikdrxdsoyd9d1rx85wzvx9iz4si 5997380 5996955 2026-04-16T11:41:12Z Umarxon III 18267 + 5997380 wikitext text/x-wiki {{infobox football league season | image = [[File:PFL new.png|250px]] | pixels = | caption = | competition = [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] | season = | winners = Andijon | relegated = Zomin | continentalcup1 = | continentalcup1 qualifiers = | matches = 130 | total goals = 386 | league topscorer = [[Roʻzimboy Ahmedov]] (23 gol) | biggest home win = Yangiyer '''9–0''' Aral <small>(10.09.2022)</small> | biggest away win = Aral '''1–6''' Andijon <br><small>(24.06.2022)</small> | highest scoring = Yangiyer '''9–0''' Aral <small>(10.09.2022)</small> | longest wins = Andijon | longest unbeaten = | longest winless = | longest losses = Zomin | highest attendance = '''18074''' <small>(29.04.2022, Buxoro – Xorazm)</small> | lowest attendance = '''56''' <small>(22.10.2022, Yangiyer – Aral)</small> | average attendance = | prevseason = [[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2021]] | nextseason = [[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2023]] | updated = 01.12.2022 }} '''Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi''' (<nowiki>Футбол бўйича 2022-йилги Ўзбекистон Про лигаси</nowiki>) – [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkazilgan 2-divizion musobaqasi. 2022-yil apreldan noyabrgacha oʻtkazilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-yangi-mavsumiga-qura-tashlandi|sarlavha=Про лига янги мавсумига қуръа ташланди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014539/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-yangi-mavsumiga-qura-tashlandi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> Turnir gʻolibi - [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] futbol klubi [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Superliga]]ga yoʻllanma olgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/uzb/tournaments/tournament/1/30|sarlavha=Pro Liga 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221026090809/https://www.pfl.uz/uzb/tournaments/tournament/1/30|arxivsana=2022-10-26|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-superligaga-chiqadigan-va-otish-oyinida-qatnashadigan-jamoa-aniqlanmoqda-onlayn-hisob|sarlavha=Про лига. Мавсум якунланди: "Бухоро" Суперлигага чиқди, "Турон" ўтиш ўйинида "Локо" билан ўйнайди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221129141259/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-superligaga-chiqadigan-va-otish-oyinida-qatnashadigan-jamoa-aniqlanmoqda-onlayn-hisob|arxivsana=2022-11-29|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-sardorlik-masuliyati-kimlarga-ishonib-topshirilgan-2|sarlavha=Про лига. Сардорлик масъулияти кимларга ишониб топширилган?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014539/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-sardorlik-masuliyati-kimlarga-ishonib-topshirilgan-2|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liganing-transfer-oynasidagi-etiborli-otishlari|sarlavha=Про лиганинг трансфер ойнасидаги эътиборли ўтишлари|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425020053/https://championat.asia/uz/news/pro-liganing-transfer-oynasidagi-etiborli-otishlari|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-klublari-ikkinchi-davra-oldidan-qaysi-futbolchilarni-royxatdan-otkazdi|sarlavha=Про-лига клублари иккинчи давра олдидан қайси футболчиларни рўйхатдан ўтказди?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014539/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-klublari-ikkinchi-davra-oldidan-qaysi-futbolchilarni-royxatdan-otkazdi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-liga-ii-bosqich-uchrashuvlari-sanasi-malum|sarlavha=Про лига. II босқич учрашувлари санаси маълум|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014542/https://championat.asia/uz/news/pro-liga-ii-bosqich-uchrashuvlari-sanasi-malum|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://stadion.uz/news/detail/323397|sarlavha=Про лига-2022: Мураббийлик ролида ким бор?|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230426120652/https://stadion.uz/news/detail/323397|arxivsana=2023-04-26|qaralgan sana=2023-04-26}}</ref> == Klublar == {| class="wikitable" !№ !Klub !Shahar !Viloyat (viloyat) !Stadion !Imkoniyat |- |1 |[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |[[Andijon (shahar)|Andijon]] |[[Andijon viloyati|Andijon]] |[[Sogʻlom avlod stadioni|Bobur Arena]] |18 600 |- |3 |[[Aral samali|Aral Samali]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/aral-samali-pro-ligadan-chetlatilishi-mumkin|sarlavha="Арал Самали" Про лигадан четлатилиши мумкин|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014544/https://championat.asia/uz/news/aral-samali-pro-ligadan-chetlatilishi-mumkin|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/fifa-aral-samaliga-nisbatan-transfer-taqiqi-tayinladi|sarlavha=ФИФА "Арал Самали"га нисбатан трансфер тақиқи тайинлади|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425020056/https://championat.asia/uz/news/fifa-aral-samaliga-nisbatan-transfer-taqiqi-tayinladi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> |[[Nukus]] |[[Qoraqalpogʻiston Respublikasi|Qoraqalpagʻiston]] [[Qoraqalpogʻiston Respublikasi|Respublikasi]] |[[Turon (stadion, Nukus)|Turon]] |10 000 |- |2 |[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/gijduvon-bosh-murabbiysiz-qoldi|sarlavha=“Ғиждувон” бош мураббийсиз қолди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014541/https://championat.asia/uz/news/gijduvon-bosh-murabbiysiz-qoldi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> |[[Buxoro]] |[[Buxoro viloyati|Buxoro]] |[[Buxoro Sport Majmuasi|Buxoro Arena]] |25 600 |- |4 |[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |[[Muborak]] |[[Qashqadaryo viloyati|Qashqadaryo]] |[[Bahrom Vafoev nomli stadion|Bahrom Vafoev]] |10 000 |- |5 |[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |[[Yaypan]] |[[Fargʻona viloyati|Fargʻona]] |[[Oʻzbekiston stadioni|Oʻzbekiston]] |4 000 |- |6 |[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |[[Urganch]] |[[Xorazm viloyati|Xorazm]] |[[Xorazm (stadion)|Xorazm]] |13 500 |- |7 |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |[[Gʻuzor]] |[[Qashqadaryo viloyati|Qashqadaryo]] |[[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] |7 000 |- |8 |[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/pro-ligada-dastlabki-istefo-yuz-berdi|sarlavha=Про лигада дастлабки истеъфо юз берди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230425014546/https://championat.asia/uz/news/pro-ligada-dastlabki-istefo-yuz-berdi|arxivsana=2023-04-25|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref> |[[Yangiyer]] |[[Sirdaryo (viloyat)|Sirdaryo]] |[[Yangiyer (stadion)|Yangiyer]] |13 800 |- |9 |[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |[[Gʻijduvon]] |[[Buxoro viloyati|Buxoro]] |[[Gʻijduvon (stadion)|Gʻijduvon]] |9 300 |- |10 |[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |[[Zomin]] |[[Jizzax viloyati|Jizzax]] |[[Zomin stadioni|Zomin]] |8 460 |} == Chet ellik futbolchilar == {| class="wikitable" style="font-size:90%;" !Klub !Futbolchi 1 !Futbolchi 2 !Futbolchi 3 !Futbolchi 4 !Futbolchi 5 !Futbolchi 6 !AFC Futbolchisi !'''Sobiq futbolchilar''' !Ref |- |[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |{{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]] |{{Flagicon|MNE}} [[Miloyko Goran]] |{{Flagicon|MNE}} [[Bogdan Milić]] | | | | | | |- |[[Aral samali|Aral Samali]] | | | | | | | | | |- |[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |{{fbicon|UKR}} [[Rizvon Ablitarov]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/buxoro-tarkibiga-legioner-himoyachi-qoshildi |sarlavha="Бухоро" таркибига легионер ҳимоячи қўшилди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231029121840/https://championat.asia/uz/news/buxoro-tarkibiga-legioner-himoyachi-qoshildi |arxivsana=2023-10-29 |qaralgan sana=2023-10-29 }}</ref> |{{fbicon|UKR}} [[Dmitriy Sidorenko]] |{{fbicon|UKR}} '''[[Oleg Marchuk]]''' |{{Flagicon|SRB}} [[Nikola Z. Stošić|'''Nikola Z. Stošić''']] | | |{{fbicon|TJK}} {{Flagicon|SRB}} [[Nikola Stosic|Nikola '''Stosic''']] |''{{fbicon|NGA}} [[Sunday Song]]'' |<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20DINAMO.pdf|sarlavha=Qaydnoma: Dinamo-2023|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230312234321/https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20DINAMO.pdf|arxivsana=2023-03-12|qaralgan sana=2023-03-13}}</ref> |- |[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |{{fbicon|NGA}} '''[[Dare Ojo]]''' |{{fbicon|UKR}} '''[[Mykola Ahapov]]''' |{{fbicon|UKR}} '''[[Sergey Molochko]]''' | | | | | |<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20lokomotiv.pdf|sarlavha=Qaydnoma: Lokomotiv-2023|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230929164440/https://pfl.uz/docs/MyLeague/Squad%20lokomotiv.pdf|arxivsana=2023-09-29|qaralgan sana=2023-04-30}}</ref> |- |[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |{{fbicon|Janubiy Koreya}} [[Kim Bo Yong]] |{{fbicon|RUS}} [[Sergey Morozov]] | | | | |{{fbicon|TJK}} {{fbicon|RUS}} [[Siyovush Habibullayev]] {{fbicon|TJK}} [[Sharifbek Rahmatov]] | | |- |[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |{{fbicon|Kamerun}} [[Rocky Marciano Tchatchoua Tchato]] | | | | | | | | |- |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | | | | | | | | | |- |[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |{{fbicon|Senegal}} {{fbicon|BIH}} [[Secouba Diatta]] | | | | | | | | |- |[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |{{fbicon|Kolumbiya}} Juan Becerra |{{fbicon|NGA}} [[Sunday Song]] | | | | | | | |- |[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] | | | | | | | | | |- |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Sho‘rtan]] | | | | | | | | | |} == Turnir jadvali == === Birinchi bosqich === ==== Dastlabki 18 tur ==== {{#invoke:sports table|main|style=WDL|source=[http://www.pfl.uz Uzbekistan Professional Football League] <!--Update team positions here--> |team_order= AND, TUR, BUX, MAS, KHO, SHU, YAN, ARA, GIJ, ZOM <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=P |result2=P |result3=P |result11=R <!--Head-to-head--> <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result4=P |result5=P |result6=PO|result7=PO|result8=PO|result9=PO|result10=PO <!--Update team results here and then (if needed) positions above. Dont forget to update the date above (update parameter)-->|update=Iyul 2022-yil |win_AND=13 |draw_AND=4 |loss_AND=1 |gf_AND=31 |ga_AND=13 <!-- Andijon --> |win_BUX=9 |draw_BUX=6 |loss_BUX=3 |gf_BUX=29 |ga_BUX=13 <!-- Buxoro --> |win_TUR=12 |draw_TUR=2 |loss_TUR=4 |gf_TUR=31 |ga_TUR=19 <!-- Turon --> |win_MAS=8 |draw_MAS=4 |loss_MAS=6 |gf_MAS=32 |ga_MAS=18 <!-- Mash’al --> |win_KHO=8 |draw_KHO=4 |loss_KHO=4 |gf_KHO=33 |ga_KHO=26 <!-- Xorazm --> |win_SHU=6 |draw_SHU=5 |loss_SHU=7 |gf_SHU=29 |ga_SHU=20 <!-- Shoʻrtan Gʻuzor --> |win_YAN=7 |draw_YAN=2 |loss_YAN=9 |gf_YAN=24 |ga_YAN=22 <!-- Dinamo --> |win_ARA=4 |draw_ARA=2 |loss_ARA=12 |gf_ARA=13 |ga_ARA=62 <!-- Aral samali --> |win_ZOM=2 |draw_ZOM=3 |loss_ZOM=13 |gf_ZOM=17 |ga_ZOM=37 <!-- Zomin --> |win_GIJ=3 |draw_GIJ=4 |loss_GIJ=11 |gf_GIJ=21 |ga_GIJ=30 <!-- Gʻijduvon --> <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Sho‘rtan]] |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] <!--Rules--> |class_rules=1) Ochko; 2) Head-to-head points; 3) Head-to-head goal difference; 4) Head-to-head goals scored; 5) Goal difference; 6) Goals scored; . <!--Qualification and relegation column definitions--> |res_col_header=PQR |col_P=green1 |text_P=Yakuniy bosqichiga koʻtarilishga koʻtarilish |col_PO=green3 |text_PO=Omon qolish bosqichiga oʻtish }} <onlyinclude> ==== Natijalar jadvali ==== {{#invoke:sports results|main | source = [http://www.pfl.uz Uzbekistan Professional Football League] | update = Iyul 2023-yil | matches_style = FBR |team1=AND |team2=TUR |team3=BUX |team4=MAS |team5=KHO |team6=SHU |team7=YAN |team8=ARA |team9=GIJ |team10=ZOM <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Sho‘rtan]] |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] | match_AND_BUX = 0-0 | match_AND_YAN = 2–0 | match_AND_TUR = 1-0 | match_AND_MAS = 2–1 | match_AND_KHO = 2–1 | match_AND_SHU = 2–1 | match_AND_ARA = 4-0 | match_AND_GIJ = 2–1 | match_AND_ZOM = 2–1 | match_BUX_AND = 1-2 | match_BUX_YAN = 3-1 | match_BUX_TUR = 2–1 | match_BUX_MAS = 2–1 | match_BUX_KHO = 3-2 | match_BUX_SHU = 1–1 | match_BUX_ARA = 5-0 | match_BUX_GIJ = 1–1 | match_BUX_ZOM = 1–1 | match_YAN_BUX = 0-1 | match_YAN_AND = 0–0 | match_YAN_TUR = 0-1 | match_YAN_MAS = 0-1 | match_YAN_KHO = 3-1 | match_YAN_SHU = 1–1 | match_YAN_ARA = 9-0 | match_YAN_GIJ = 2-1 | match_YAN_ZOM = 1-0 | match_TUR_BUX = 2–0 | match_TUR_YAN = 2–0 | match_TUR_AND = 1-2 | match_TUR_MAS = 2–1 | match_TUR_KHO = 0-1 | match_TUR_SHU = 1–0 | match_TUR_ARA = 3-0 | match_TUR_GIJ = 1–0 | match_TUR_ZOM = 3-1 | match_MAS_BUX = 2–1 | match_MAS_YAN = 1–0 | match_MAS_TUR = 1–1 | match_MAS_AND = 1-2 | match_MAS_KHO = 1–0 | match_MAS_SHU = 0–2 | match_MAS_ARA = 1-3 | match_MAS_GIJ = 7-0 | match_MAS_ZOM = 2–0 | match_KHO_BUX = 1-2 | match_KHO_YAN = 3–1 | match_KHO_TUR = 1–1 | match_KHO_MAS = 1–1 | match_KHO_AND = 3-0 | match_KHO_SHU = 3–2 | match_KHO_ARA = 2–1 | match_KHO_GIJ = 3-2 | match_KHO_ZOM = 4-1 | match_SHU_BUX = 0-0 | match_SHU_YAN = 4-0 | match_SHU_TUR = 1-2 | match_SHU_MAS = 1-0 | match_SHU_KHO = 3-3 | match_SHU_AND = 0-1 | match_SHU_ARA = 6-0 | match_SHU_GIJ = 1-0 | match_SHU_ZOM = 4-2 | match_GIJ_BUX = 0-2 | match_GIJ_YAN = 0–1 | match_GIJ_TUR = 1-3 | match_GIJ_MAS = 3-2 | match_GIJ_KHO = 0-0 | match_GIJ_SHU = 1–1 | match_GIJ_ARA = 5-0 | match_GIJ_AND = 1-1 | match_GIJ_ZOM = 3-1 | match_ZOM_BUX = 1-2 | match_ZOM_YAN = 0-1 | match_ZOM_TUR = 1-2 | match_ZOM_MAS = 1-4 | match_ZOM_KHO = 1-3 | match_ZOM_SHU = 2–1 | match_ZOM_ARA = 1-1 | match_ZOM_GIJ = 2-1 | match_ZOM_AND = 0-0 | match_ARA_BUX = 2-4 | match_ARA_YAN = 1–4 | match_ARA_TUR = 0-3 | match_ARA_MAS = 0-0 | match_ARA_KHO = 2-1 | match_ARA_SHU = 1–0 | match_ARA_ZOM = 2-1 | match_ARA_GIJ = 2-1 | match_ARA_AND = 1-6 }} === Ikkinchi bosqich === ==== Pro liga. 1—5-oʻrinlar ==== <onlyinclude><!--To include this table in a page, use -->{{#invoke:sports table|main|style=WDL |section=Relegation |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |split5=yes <!--Update team positions here--> |team_order=AND, BUX, TUR, KHO, MAS <!--Update team results here and then (if needed) positions above--> |update=27 November 2022 |win_AND=17|draw_AND=6 |loss_AND=3 |gf_AND=42|ga_AND=25|status_AND=C <!-- Andijon --> |win_BUX=14|draw_BUX=8 |loss_BUX=4 |gf_BUX=46|ga_BUX=13|status_BUX= <!-- Buxoro --> |win_TUR=15|draw_TUR=5 |loss_TUR=6 |gf_TUR=41|ga_TUR=20|status_TUR= <!-- Turon --> |win_KHO=10|draw_KHO=5 |loss_KHO=11|gf_KHO=42|ga_KHO=40|status_KHO= <!-- Xorazm --> |win_MAS=9 |draw_MAS=6 |loss_MAS=11|gf_MAS=40|ga_MAS=33|status_MAS= <!-- Mash’al --> <!--Head-to-head--> <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=CLGS |result2=CLGS |result3=ACPO <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] <!--Table settings and rules--> |show_limit=5 |class_rules=1) Points; 2) Head-to-head points; 3) Head-to-head goal difference; 4) Head-to-head goals scored; 5) Goal difference; 6) Goals scored. <!--Qualification and relegation column definitions--> |res_col_header=QR |col_CLGS=green1 |text_CLGS=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi]]ga chiqish |col_CLGS=green2 |text_CLGS=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi]]ga chiqish |col_ACPO=blue1 |text_ACPO=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi Pley-OFF bosqichi]]ga chiqish }}</onlyinclude> ==== Ikkinchi bosqich - yuqori beshlik natijalari ==== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |solid_cell=grey |team1=AND|team2=BUX|team3=TUR|team4=KHO|team5=MAS |update=Noyabr 2022 |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |match_AND_BUX= 2-1 |match_AND_TUR= 1-1 |match_AND_KHO= 3-1 |match_AND_MAS= 4–2 |name_BUX=[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |match_BUX_AND= 3-0 |match_BUX_TUR= 1-0 |match_BUX_KHO= 1-0 |match_BUX_MAS= 3-0 |name_TUR=[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |match_TUR_AND= 4–0 |match_TUR_BUX= 2-2 |match_TUR_KHO= 2-0 |match_TUR_MAS= 0–0 |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |match_KHO_AND= 0–1 |match_KHO_BUX= 2-2 |match_KHO_TUR= 2-1 |match_KHO_MAS= 1-2 |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] |match_MAS_AND= 0-0 |match_MAS_BUX= 1-2 |match_MAS_TUR= 1-2 |match_MAS_KHO= 2-3 }} ==== Pro liga. 6—10-oʻrinlar ==== <onlyinclude><!--To include this table in a page, use -->{{#invoke:sports table|main|style=WDL |section=Relegation |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |split5=yes |highest_pos=6 <!--Update team positions here--> |team6=SHU |team7=YAN |team8=GIJ |team9=ZOM |team10=ARA <!--Head-to-head--> |hth_SHU= |hth_ARA= <!--Update team results here and then (if needed) positions above--> |update=20 November 2022 |win_SHU=11|draw_SHU=8 |loss_SHU=7 |gf_SHU=49|ga_SHU=23|status_SHU= <!-- Shoʻrtan --> |win_YAN=10|draw_YAN=4 |loss_YAN=12|gf_YAN=35|ga_YAN=35|status_YAN= <!-- Yangiyer --> |win_GIJ=7 |draw_GIJ=8 |loss_GIJ=11|gf_GIJ=40|ga_GIJ=36|status_GIJ= <!-- Gʻijduvon --> |win_ZOM=5 |draw_ZOM=4 |loss_ZOM=17|gf_ZOM=36|ga_ZOM=51|status_ZOM= <!-- Zomin --> |win_ARA=4 |draw_ARA=2 |loss_ARA=20|gf_ARA=15|ga_ARA=97|status_ARA= <!-- Aral Samali --> <!--Head-to-head--> <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result9=REL |result10=REL <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] <!--Table settings and rules--> |show_limit=5 |class_rules=1) Points; 2) Head-to-head points; 3) Head-to-head goal difference; 4) Head-to-head goals scored; 5) Goal difference; 6) Goals scored. <!--Qualification and relegation column definitions--> |res_col_header=QR |col_REL=red1 |text_REL=[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi|Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]ga tushib ketish }}</onlyinclude> ==== Ikkinchi bosqich - quyi beshlik natijalari ==== {{#invoke:Sports results|main |matches_style=FBR |solid_cell=grey |team1=SHU|team2=YAN|team3=GIJ|team4=ZOM|team5=ARA |update=Noyabr 2022 |source=[https://int.soccerway.com/national/uzbekistan/1st-division/2022/5th-place-play-off/r66779/ Soccerway] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |match_SHU_YAN= 4-0 |match_SHU_GIJ= 1-1 |match_SHU_ZOM= 5-0 |match_SHU_ARA= 3–0 |name_YAN=[[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |match_YAN_SHU= 1-1 |match_YAN_GIJ= 1-1 |match_YAN_ZOM= 3–0 |match_YAN_ARA= 1–0 |name_GIJ=[[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |match_GIJ_SHU= 0–0 |match_GIJ_YAN= 4-2 |match_GIJ_ZOM= 3-0 |match_GIJ_ARA= 6–1 |name_ZOM=[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |match_ZOM_SHU= 1–3 |match_ZOM_YAN= 3-0 |match_ZOM_GIJ= 1-1 |match_ZOM_ARA= 9-0 |name_ARA=[[Aral samali|Aral Samali]] |match_ARA_SHU= 0-3 |match_ARA_YAN= 0-3 |match_ARA_GIJ= 0-3 |match_ARA_ZOM= 1-5 }} === 1-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Yangiyer |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = [[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = [[Zomin stadioni|Zomin]] |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Aral samali|Aral]] |goals2 = |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] }} === 2-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 3–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Aral samali|Aral]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3069 Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} === 3-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Yangiyer |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Zomin |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|20|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = Mashʼal |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|20|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3205 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Aral samali]] |goals2 = |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] }} === 4-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|26|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|26|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 4–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = |team2 = [[Aral samali|Aral]] |goals2 = |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 4–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3280 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} === 5-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|1|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 3–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Urganch |location = [[Urganch]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|1|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = [[Zomin stadioni|Zomin]] |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = [[Yangiyer (stadion)|Yangiyer]] |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3349 Hisobot] |team1 = [[Aral samali|Aral]] |goals1 = |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Nukus |location = [[Nukus]] }} === 6-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 5–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 6–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Aral samali|Aral]] |goals2 = |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 3–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3458 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} === 7-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Yangiyer |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–4 |report = [https://t.me/proligauzb/3538 Hisobot] |team1 = Aral |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} === 8-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 3–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = [[Yangiyer (stadion)|Yangiyer]] |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Aral samali|Aral]] |goals2 = |stadium = Zomin |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|14|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|14|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3602 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} === 9-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|20|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3661 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|20|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 3–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3661 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|21|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3661 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|21|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 0–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3661 Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals2 = |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|21|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–4 |report = [https://t.me/proligauzb/3132 Hisobot] |team1 = [[Aral samali|Aral]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Nukus |location = [[Nukus]] }} === 10-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|25|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3728 Hisobot] |team1 = [[Aral samali|Aral]] |goals1 = |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = |stadium = Nukus |location = [[Nukus]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|25|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3728 Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|26|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3728 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|26|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3728 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = |team2 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3728 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} === 11-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|6|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 0–3 |report = [https://t.me/proligauzb/3777 Hisobot] |team1 = [[Aral samali|Aral samali]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Nukus |location = [[Nukus]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|6|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 0–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3777 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|6|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 1–4 |report = [https://t.me/proligauzb/3777 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = Zomin |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|6|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3777 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|6|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3777 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} === 12-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|6|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3843 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|6|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 4–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3843 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|6|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 5–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3843 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = |team2 = [[Aral samali|Aral]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|6|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3843 Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|3|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–0 |report = [https://t.me/proligauzb/3843 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} === 13-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|6|23|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3929 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Yangiyer |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|6|23|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/3929 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|6|24|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/3929 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = Zomin |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|6|24|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–6 |report = [https://t.me/proligauzb/3929 Hisobot] |team1 = [[Aral samali]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Nukus |location = [[Nukus]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|4|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–3 |report = [https://t.me/proligauzb/3929 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = |stadium = Nukus |location = [[Nukus]] }} === 14-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|8|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/4075 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|8|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 3–3 |report = [https://t.me/proligauzb/4075 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = |stadium = Gʻuzor |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|8|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 7–0 |report = [https://t.me/proligauzb/4075 Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = |team2 = [[Aral samali]] |goals2 = |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|8|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 3–1 |report = [https://t.me/proligauzb/4075 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|8|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 3–1 |report = [https://t.me/proligauzb/4075 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} === 15-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|8|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 1–0 |report = [https://t.me/proligauzb/4146 Hisobot] |team1 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Yangiyer |location = [[Yangiyer]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|8|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 3–2 |report = [https://t.me/proligauzb/4146 Hisobot] |team1 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals1 = |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|8|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 1–0 |report = [https://t.me/proligauzb/4146 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = |team2 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals2 = |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|5|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–0 |report = [https://t.me/proligauzb/4146 Hisobot] |team1 = [[Aral samali]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals2 = |stadium = Nukus |location = [[Nukus]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|9|4|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–2 |report = [https://t.me/proligauzb/4281 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} === 16-tur === {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|8|22|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 1–3 |report = [https://t.me/proligauzb/4196 Hisobot] |team1 = [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} |stadium = Zomin |location = [[Zomin]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|8|23|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 5–0 |report = [https://t.me/proligauzb/4196 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = |team2 = [[Aral samali]] |goals2 = * [[|]] {{goal|}} * [[|]] {{goal|}} |stadium = Buxoro |location = [[Buxoro]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|9|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/4196 Hisobot] |team1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |goals1 = |team2 = [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] |goals2 = |stadium =[[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] |location = [[Gʻuzor]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|9|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–1 |report = [https://t.me/proligauzb/4196 Hisobot] |team1 = [[Turon (futbol klubi)|Turon]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] |goals2 = |stadium = Oʻzbekiston |location = [[Yaypan]] }} {{Football box collapsible |date = {{Start date|2022|9|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–1 |report = [https://t.me/proligauzb/4196 Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = * [[|]] {{goal|}} |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] }} == Pley-off == O‘tish o‘yini. „[[Turon (futbol klubi)|Turon]]“ „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ni mag‘lub etib Superliga yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/uzb/news/detail/15018|sarlavha=O‘tish o‘yini. "Turon" "Lokomotiv"ni mag‘lub etib Superliga yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi|arxivurl=https://pfl.uz/uzb/news/detail/15018|arxivsana=25.11.2022}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/otish-oyini-turon-lokomotiv-tarkiblar-malum|sarlavha="Турон" Супрелигага йўл олди, "Локомотив" эса Про-лигага равона бўлди!|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221125131933/https://championat.asia/uz/news/otish-oyini-turon-lokomotiv-tarkiblar-malum|arxivsana=2022-11-25|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/turon-lokoni-yutib-superliga-yollanmasini-qolga-kiritdi|sarlavha="Турон" "Локо"ни ютиб, Суперлига йўлланмасини қўлга киритди!|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221125131936/https://championat.asia/uz/news/turon-lokoni-yutib-superliga-yollanmasini-qolga-kiritdi|arxivsana=2022-11-25|qaralgan sana=2022-11-29}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/eng-zor-2022-pro-ligada-yil-futbolchisi-va-murabbiyi-aniqlandi|sarlavha="Энг зўр-2022". Про лигада йил футболчиси ва мураббийи аниқланди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230208010542/https://championat.asia/uz/news/eng-zor-2022-pro-ligada-yil-futbolchisi-va-murabbiyi-aniqlandi|arxivsana=2023-02-08|qaralgan sana=2023-04-25}}</ref>{{footballbox collapsible|round=1|date=25-noyabr 2022|time=15:00 ([[UTC+02:00|UTC+5]])|team1=[[Turon (futbol klubi)|Turon]]|score=2–1|report=https://pfl.uz/uzb/news/detail/15018|team2=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv ]]|goals1=* [[Xumoyun Murtozoyev]] {{goal|12}} * [[Sardor Abdunabiyev]] {{goal|76}}|goals2=* [[Sanjar Qodirqulov]] {{goal|37}}|stadium=[[Oʻzbekiston stadioni]]|location=[[Yaypan]]|attendance=2150|referee=[[Asker Najafaliyev]]|result=|note=Pro ligada 3-o‘rinni qo‘lga kiritgan „Turon“ hamda Superligada mavsumni 12-o‘rinda yakunlagan „Lokomotiv“ o‘rtasida o‘tish o‘yini o‘tkazildi. Unda „Turon“ „Lokomotiv“ni 2:1 hisobida mag‘lub etib Superliga yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi. „Lokomotiv“ esa 2023-yilgi mavsumda Pro ligada ishtirok etadi.}} == Toʻpurarlar == {| class="wikitable" !№ !Oʻyinchi !Klub !Gollar |- |1 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Roʻzimboy Ahmedov|Roʻzimboy Axmedov]] |[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] |23 |- |2 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Xumoyun Murtozoyev]] |[[Turon (futbol klubi)|Turon]] |15 |- |3 |{{fbicon|Kamerun}} [[Rocky Marciano Tchatchoua Tchato]] |[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |15 |- |4 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Shahboz Erkinov]] |[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |12 |- |5 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Eldor Karimov]] |[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] |11 |- |6 |{{Bayroqramzi|UZB}} [[Muhriddin Zoirov]] |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |11 |} === Umumiy toʻpurarlar === '''23ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Roʻzimboy Ahmedov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) '''15ta gol''' * {{Flagicon|CMR}} [[Rocky Marciano Tchatchoua Tchato]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Xumoyun Murtozoyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) '''12ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Erkinov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) '''11ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Eldor Karimov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin ]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhriddin Zoirov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) '''9ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Beshimov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) '''8ta gol''' * {{Flagicon|UKR}} [[Mykola Ahapov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|NGA}} [[Sunday Song]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon - 6]]) — ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro - 2]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Aziz Ibragimov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) '''6ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Ildar Mamatkazin]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Xudoyorxon Sagdullayev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Nuriddinov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) '''5ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Shaymanov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Saidmahmud Gʻulomov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Suhrob Berdiyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer - 3]]) — ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon - 2]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abduxoliq Qurbonov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammad Odilov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jahongir Abdusalomov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jamshid Hasanov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Javohir Hasanov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Firdavs Asadov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) '''4ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Farhod Sohibjonov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sarvar Jumaniyozov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Hazrat Tursunqulov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Sulaymonov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Davron Isoqov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) '''3ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Arislan Yusupbaev]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Norxon Sheripov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mahset Kalbaev]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|MNE}} [[Goran Milojko]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|MNE}} [[Bogdan Milić]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirjalol Jumayev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Aʼzam Aliyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Abduraimov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Telyakov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodir Yoʻldoshev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Xurshid Asqaraliyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|BIH}} [[Secouba Diatta]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Yodgor Nazarov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farhod Imamov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Hojiakbar Yunusov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jamoliddin Bahromov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) '''2ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Sherzod Esanov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Malikshoh Rasulov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rasul Musayev]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Obid Joʻraboyev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sobit Sindarov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro - 1]]) — ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal - 1]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jamoliddin Ubaydullayev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Temur Ismoilov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Humoyunmirzo Iminov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rustam Abduhamidov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nikita Pavlenko]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ibrohim Noʻmonov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Oʻrinov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulazizxon Abdurashidov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Matmurodov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azizbek Pirmuhamedov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Saidjon Abdujabborov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bekzod Tolibjonov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jonibek Mirzaqulov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal - 1]]) — ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer - 1]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhiddin Odilov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sunnatillo Rustamov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Doniyor Umarov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shuhrat Sadirdinov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodirbek Ibragimov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Iskandar Xolmurzayev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azamat Halilov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Eldor Ergashev]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asadbek Samariddinov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodirjon Nurmatov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Choriyor Tursunqulov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) '''1ta gol''' * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadkarim Toirov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Islom Mamatkazin]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Zafar Polvonov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ahmadjon Anvarov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirjalol Qosimov (futbolchi, 1995)|Mirjalol Qosimov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Murod Mambetov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Javlon Primbetov]] ([[Aral samali]]) * {{Flagicon|UKR}} [[Oleg Marchuk]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Salomov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asiljon Begimqulov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Fayzullobek Jumanqoʻziyev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Hasanov (futbolchi, 1989)|Jasur Hasanov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Najmiddin Normurodov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UKR}} [[Sergey Molochko]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Behruz Sadilloyev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ruslan Xojiyev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Samandar Shukrillayev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Zafar Akromov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Kamronbek Abdulhamidov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdurahmon Abdulhaqov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadali Namozov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdugʻani Kamolov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Marlen Chobanov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|RUS}} [[Sergey Morozov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|TJK}} [[Siyovush Habibulloyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirzohid Mirzamahmudov]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ulugʻbek Bekboʻsinov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Idris Bikmaykin]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Temur Bekchonov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Siroj Meliyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Doniyor Usmonov (futbolchi, 1994)|Doniyor Usmonov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Elyor Mamasoliyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farruh Xojibekov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shohdiyor Xojimatov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bekjon Joʻraboyev]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Otabek Ikromov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhriddin Rasulov]] ([[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Otabek Ahmadjonov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Diyorbek Yunusov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farruh Haydarov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodir Qoʻyboqov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Abdullayev]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bahodir Daminov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Rahmatov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Farruh Joʻrayev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Islom Shodmonov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sanjar Baratov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulaziz Joʻrayev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ramis Begishev]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asiljon Mansurov]] ([[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bobur Amonov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ulugʻbek Xudoyberdiyev]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jonibek Koʻchimov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) === Oʻz darvozasiga gol urganlar === * {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Abdullayev]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) klubi futbolchisi ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Shuhrat Sadirdinov]] ([[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]) klubi futbolchisi ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Ozodbek Rajabov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) klubi futbolchisi ([[Aral samali]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Shohjahon Sultonmurodov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) klubi futbolchisi ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Rahmatov]] ([[Aral samali]]) klubi futbolchisi ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Akmal Tursunboyev]] ([[Turon (futbol klubi)|Turon]]) klubi futbolchisi ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Jamshid Boranbaev]] ([[Aral samali]]) klubi futbolchisi ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Ravshanbek Sultonov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) klubi futbolchisi ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) foydasiga == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://pfl.uz/uz/tournaments/tournament/53/30 PFL-Oʻzbekiston Pro ligasi 2022]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.transfermarkt.com/uzbekistan-pro-liga/tabelle/wettbewerb/UZ2L/saison_id/2021 UZBEKISTAN PRO LIGA -transfermarkt.com 2022] {{Oʻzbekiston Pro ligasi mavsumlari}} [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi]] 663na2hd8qxbgizhp9jv8vjev7yt7p8 Botirali Ergashev 0 783089 5997222 5952923 2026-04-16T08:04:26Z Umarxon III 18267 /* Havolalar */ + 5997222 wikitext text/x-wiki {{ism+familiya|Botir (ism)|Botir|Ergashev}} {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Botirali Ergashev | fullname = Botirali Haydarali oʻgʻli Ergashev | image = Botirali Ergashev 03.jpg | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|6|23}} | tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Namangan}}<ref>{{veb manbasi|url=http://namangan.uz/uz/yangiliklar-2/725-botirali-ergashev-va-uning-ota-onasi-viloyat-hokimiga-o-z-minnatdorchiliklarini-bildirdilar|title=Botirali Ergashev va uning ota-onasi viloyat hokimiga o‘z minnatdorchiliklarini bildirdilar|website=namangan.uz}}</ref>, Oʻzbekiston | pozitsiya = [[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]] | boʻyi = {{Height|m=1.87}} | joriyklub = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | klubraqami = 1 | yoshlikyillari1 = 2009—2016 | yoshlikklublari = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] | yillar1 = 2016—2018 | klublar1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2018—2019 | klublar2 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] | isht2 = 14 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2019 | klublar3 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] | isht3 = 22 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2020 | klublar4 = [[Qoʻqon 1912]] | isht4 = 14 | gollar4 = 0 | yillar5 = 2021—2023 | klublar5 = [[AGMK|OKMK]] | isht5 = 45 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2024— | klublar6 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht6 = 43 | gollar6 = 0 | milliyyillar1 = 2018 | milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U23]] | milliyisht1 = 10 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2019— | milliyjamoa2 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] | milliyisht2 = 4 | milliygollar2 = 0 | pcupdate = 2025-yil 22-noyabr | ntupdate = 2025-yil 22-noyabr | medallar = {{Oʻzbekiston iftixori sohibi}} }} '''Botirali Haydarali oʻgʻli Ergashev''' (1995-yil 23-iyunda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi, „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ va futbol boʻyicha Oʻzbekiston yoshlar milliy terma jamoasida oʻynaydi. == Futbolchilik faoliyati == Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ yoshlar jamoasida oʻynagan. U 20 yoshgacha boʻlgan Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi safida oltita oʻyinda maydonga tushgan boʻlsa, hozirgacha Oʻzbekiston 23 yoshgacha boʻlgan yoshlar (Olimpiya) terma jamoasida 11ta oʻyin oʻtkazgan. 2018-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati gʻolibi. 2018-yilning mart oyida u Senegal va Marokash terma jamoalariga qarshi oʻrtoqlik oʻyinlarida ishtirok etish uchun Oʻzbekiston terma jamoasiga chaqirilgan. 2021-yiilgi mavsum oldian [[Olmaliq]]<nowiki/>ning „<nowiki/>[[AGMK]]<nowiki/>“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/rasmiy-xabar-botirali-ergashev-agmk-futbolchisiga-aylandi |sarlavha=Расмий хабар: Ботирали Эргашев — АГМК футболчисига айланди |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231013170237/https://championat.asia/uz/news/rasmiy-xabar-botirali-ergashev-agmk-futbolchisiga-aylandi |arxivsana=2023-10-13 |qaralgan sana=2023-10-08 }}</ref>. 2024-yil yanvar oyida [[Fargʻona]]<nowiki/>ning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{Veb manbasi |url=https://stadion.uz/news/detail/421494?utm_source=push&utm_medium=telegram |sarlavha=Ботирали Эргашев "Нефтчи" футболчиси |sana=10.01.2024}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://tribuna.uz/news/20/20/20/neftchi-botirali-ergashev-transferini-elon-ildi |sarlavha=«Нефтчи» Ботирали Эргашев трансферини эълон қилди |sana=2024/01/10 |qaralgan sana=2024-01-10 |arxivsana=2024-01-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240110153609/https://tribuna.uz/news/20/20/20/neftchi-botirali-ergashev-transferini-elon-ildi }}</ref>. == Xalqaro martaba == Ergashev 2019-yil 19-may kuni {{nft|Eron}}ga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida (1:0) {{nft|Oʻzbekiston}} milliy terma jamoasi safida debyut qilgan edi<ref>{{veb manbasi |url=https://us.soccerway.com/matches/2018/05/19/world/friendlies/iran/uzbekistan/2702101/ |title=Iran vs. Uzbekistan - 19 May 2018 - Soccerway |website=us.soccerway.com}}</ref>. == Yutuqlar == === Terma jamoa === ;Oʻzbekiston * [[MOFA Millatlar Kubogi]] chempioni: 2025 ;Oʻzbekiston U23 * [[AFC U-23 Osiyo kubogi]] chempioni: [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2018|2018]] === Klub === ;Neftchi * [[Oʻzbekiston Superligasi]] chempioni: [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2025]] * [[Oʻzbekiston Superkubogi]] sohibi: [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi|2026]] ;OKMK * [[Oʻzbekiston Kubogi|Oʻzbekiston kubogi]] finalchisi: [[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2023]] == Mukofotlari == 2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori|Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Soccerway|botirali-ergashev/383045}} * {{FootballDatabase.eu|250423}} {{Neftchi futbol klubi tarkibi}}{{Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha) 2015-yilgi jahon chempionati tarkibi}} {{Oʻzbekiston tarkibi — AFC U-23 Osiyo chempionati 2018 — Chempion}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2018-yilgi Osiyo oʻyinlari}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2023-yilgi Osiyo Kubogi}} {{Oʻzbekiston iftixori}} {{DEFAULTSORT:Ergashev, Botirali}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Namangan viloyati kishilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Navbahor futbolchilari]] [[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]] [[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]] [[Turkum:AGMK futbolchilari]] [[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2018 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonning Osiyo oʻyinlaridagi sportchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonda tugʻilganlar]] [[Turkum:Oʻzbekiston kishilari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] [[Turkum:„Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlanganlar]] cz7n641mig1b0v9u27kqv9ch5hb9ldv Halil Dervişoğlu 0 784965 5997373 5490114 2026-04-16T11:38:27Z AnvarxonM 75105 /* Manbalar */ 5997373 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=avgust 2024}} {{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Halil Dervişoğlu|toʻliqism=Halil İbrahim Dervişoğlu|tasvir=Halil Dervişoğlu, Brentford F.C. footballer, July 2021.jpg|izoh=|tavallud_sana={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|12|8|df=y}}|tavallud_joyi=[[Rotterdam]], Niderlandiya|boʻyi=1.83m|pozitsiya=[[Hujumchi]]|joriyklub=[[Brentford F.C.|Brentford]]|klubraqami=21|yoshlikyillari1=2009-2018|yoshlikklublari1=[[Sparta Rotterdam]]|yillar1=2017-2018|klublar1=[[Sparta Rotterdam|Jong Sparta]]|isht1=36|gollar1=25|yillar2=2018-2020|klublar2=[[Sparta Rotterdam]]|isht2=51|gollar2=15|yillar3=2020-|klublar3=[[Brentford F.C.|Brentford]]|isht3=5|gollar3=0|yillar4=2020|klublar4=→ [[FC Twente|Twente]] (ijara)|isht4=9|gollar4=0|yillar5=2021|klublar5=→ [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] (ijara)|isht5=12|gollar5=3|yillar6=2021-2022|klublar6=→ [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] (ijara)|isht6=28|gollar6=4|milliyyillar1=2018|milliyjamoa1=[[19 yoshgacha bo'lgan Turkiya milliy terma jamoasi|Turkiya U19]]|milliyisht1=2|milliygollar1=0|milliyyillar2=2018-2020|milliyjamoa2=[[21 yoshgacha bo'lgan Turkiya milliy terma jamoasi|Turkiya U21]]|milliyisht2=11|milliygollar2=8|milliyyillar3=2021-|milliyjamoa3=[[Turkiya milliy futbol jamoasi|Turkiya]]|milliyisht3=13|milliygollar3=6|club-update=21:26, 7 August 2022 (UTC)}} '''Halil İbrahim Dervişoğlu'''(1999-yil 8-dekabrda tugʻilgan) — professional [[futbol]]chi, [[Angliya Premer-ligasi|Premer-liganing]] „Brentford“ klubi va [[Turkiya milliy futbol terma jamoasi|Turkiya terma jamoasida]] [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] sifatida oʻynaydi. Dervişoğlu faoliyatini oʻz vatani Niderlandiyadagi „Sparta Rotterdam“ jamoasida boshlagan va 2020-yilda Brentfordga oʻtgan. == Klublardagi faoliyati == === Sparta Rotterdam === Dervişoğlu Sparta Rotterdam akademiyasiga 10 yoshida qoʻshiladi va 2017-2018-yilda Tweede Divizion mavsumining boshida klubning zaxira jamoasiga kiritiladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Sparta verlengt contract Dervisoglu|url=http://www.itwm.nl/artikel.php?id=10145|kirish sanasi=3 January 2020|ish=ITWM Sparta Rotterdam Fanzine|til=nl|arxivsana=2018-06-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180626054805/http://www.itwm.nl/artikel.php?id=10145}}</ref>. Dervişoğlu 2018-2019-yilgi Eerste Divizioni mavsumida muntazam asosiy tarkibdan joy oladi<ref name="van Steenbergen">{{Veb manbasi|muallif=van Steenbergen|ism=Mark|sarlavha=De Graafschap degradeert uit eredivisie na blamage tegen Sparta {{!}} Play-offs|url=https://www.gelderlander.nl/de-graafschap/de-graafschap-degradeert-uit-eredivisie-na-blamage-tegen-sparta~a0a3f1a4|kirish sanasi=3 January 2020|ish=gelderlander.nl|til=nl}}</ref>. 2019-yil avgust oyida Dervişoğlu 2020-yil 1-yanvarda Xet Kasteelni tark etish uchun oldindan shartnoma imzoladi<ref name="Pre-contract"/>. U 2019-2020-yilgi mavsumning birinchi yarmida 19 ta oʻyinda maydonga tushib, 5 ta gol uradi va umumiy hisobda jamoa tarkibida 58 ta oʻyin oʻtkazib, 16 ta gol urgan futbolchi sifatida klubni tark etdi. === Brentford === 2019-yil 9-avgustda Dervişoğlu 2020-yil 1-yanvarida<ref name="Pre-contract">{{Veb manbasi|sarlavha=Halil Dervişoğlu signs Brentford deal|url=https://www.brentfordfc.com/news/2019/august/halil-derviolu-signs-deal/|kirish sanasi=3 January 2020|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref> Angliya chempionatining „Brentford“ klubiga 3 million yevro evaziga qoʻshilish uchun oldindan shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi|sana=3 January 2020|sarlavha=Dervisoglu completes Brentford move|url=https://www.football-oranje.com/dervisoglu-completes-brentford-move/|kirish sanasi=12 February 2020|ish=Football Oranje|til=en-US}}</ref>. U toʻrt yarim yillik shartnoma imzolaydi va 2020-yil 3-yanvarida Brentford futbolchisi sifatida eʼlon qilinadi<ref name="SignsBrentford"/><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Dervisoglu droomt van Premier League met Brentford: 'Winnende goal maken op Wembley, dan word ik gek' {{!}} Buitenlands voetbal|url=https://www.ad.nl/buitenlands-voetbal/dervisoglu-droomt-van-premier-league-met-brentford-winnende-goal-maken-op-wembley-dan-word-ik-gek~ae119bb7/?referrer=https://www.google.co.uk/|kirish sanasi=8 August 2020|ish=AD.nl|til=nl}}</ref>. Dervişoğlu 2019-2020-yilgi mavsumning qolgan qismida 7 ta oʻyinda maydonga tushadi va uning jamoasi 2020-yilgi pley-off chempionat finalida magʻlubiyatga uchraydi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Brentford 1 Fulham 2|url=https://www.brentfordfc.com/news/2020/august/match-report-for-brentford-vs-fulham-on-04-aug-20/|kirish sanasi=4 August 2020|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. 2020-2021-yilgi mavsumning birinchi oyida EFL kubogida atigi bir marta zaxiradan maydonga tushadi. Dervişoğlu ijarada yurgan paytida Brentford 2021-yilgi pley-off chempionat finalidagi gʻalabadan soʻng [[Angliya Premer-ligasi|Premer-ligaga]] koʻtariladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Bees beat Swans to reach Premier League |language=en-GB |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57215919 |access-date=30 May 2021}}</ref>. Bosh murabbiy Tomas Frank tomonidan 2021-2022-yil mavsumidagi dastlabki toʻrtta oʻyinning har birida asosiy tarkibga kiritilganiga qaramay, Dervişoğlu bor-yoʻgʻi bitta oʻyinda maydonga tushadi. 2021-yil 1-sentyabrda Dervişoğlu oʻz ustida ishlashi va rivojlanishi uchun 2021-2022-yilgi mavsum oxirigacha ijara asosida „Twente“ jamoasiga oʻtib ketadi<ref name="GalatasarayLoan#2">{{Veb manbasi|sarlavha=Halil Dervişoğlu rejoins Galatasaray on season-long loan|url=https://www.brentfordfc.com/news/2021/september/halil-derviolu-rejoins-galatasaray-on-season-long-loan/|kirish sanasi=1 September 2021|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. ==== FC Twente (ijara) ==== 2020-yil 6-oktyabrda Dervişoğlu Eredivizionning „Twente“ klubiga 2020-2021-yilgi mavsum oxirigacha ijara asosida qo‘shiladi<ref name="TwenteLoan">{{Veb manbasi|sarlavha=Halil Dervişoğlu joins FC Twente on loan|url=https://www.brentfordfc.com/news/2020/october/brentford-striker-halil-derviolu-joins-fc-twente-on-loan/|kirish sanasi=6 October 2020|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. 10 ta oʻyinda gol ura olmaganidan soʻng uning ijarasi 2021-yilning 1-yanvarida muddatidan oldin tugatiladi<ref name="Recalled2021">{{Veb manbasi|sarlavha=Halil Dervişoğlu returns from loan at FC Twente|url=https://www.brentfordfc.com/news/2021/january/halil-derviolu-fc-twent-loan-ends/|kirish sanasi=2 January 2021|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. ==== Galatasaray (ijara) ==== 2021-yilning 25-yanvarida Dervişoğlu Turkiyaning Superliga klubi „<nowiki/>[[Galatasaroy (futbol klubi)|Galatasaroy]]“ga [[Turkiya oliy ligasi|2020-2021]] -yilgi mavsum oxirigacha ijara asosida o‘tadi<ref name="GalatasarayLoan#1">{{Veb manbasi|sarlavha=Halil heads to Turkey on loan|url=https://www.brentfordfc.com/news/2021/january/halil-derviolu-has-joined-galatasaray-spor-kulubu-on-loan-from-brentford/|kirish sanasi=25 January 2021|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. COVID-19 testi ijobiy boʻlgani sababli oʻz faoliyatini kechroq boshlagan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=İdman Raporu {{!}} 21 Şubat Pazar|url=http://www.galatasaray.org/haber/futbol/idman-raporu-21-subat-pazar/48193|kirish sanasi=6 March 2021|ish=www.galatasaray.org|til=tr}}</ref>. Dervişoğlu mavsum oxirida asosiy tarkibga qoʻshilib, soʻnggi toʻrtta oʻyinda uchta gol uradi. Ammo klub yakunda bitta gol farqi bilan Superliga chempionligini qoʻldan boy beradi. U jami 12 ta o‘yinda maydonga tushib, 3 ta gol uradi<ref name="TurkeySquad">{{Veb manbasi|sarlavha=Halil Dervişoğlu in Turkey training squad|url=https://www.brentfordfc.com/news/2021/may/halil-derviolu-turkey-call-up/|kirish sanasi=18 May 2021|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. 2021-yil 1-sentabr kuni Dervişoğlu 2021-2022- yilgi mavsum oxirigacha ijara asosida [[Türk Telekom Arena|Turk Telekom stadioniga]] qaytadi<ref>{{Veb manbasi|sana=1 September 2021|sarlavha=Evine hoş geldin Halil Dervişoğlu!|url=https://www.galatasaray.org/haber/kulup/evine-hos-geldin-halil-dervisoglu/49274|kirish sanasi=1 September 2021|nashriyot=Galatasaray S.K.|til=Tr}}</ref>. Ushbu mavsumda 33 ta oʻyinda maydonga tushib, 5 ta gol uradi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Tables – Süper Lig – Turkey – Results, fixtures, tables and news|url=https://int.soccerway.com/national/turkey/super-lig/20212022/regular-season/r63067/tables/|kirish sanasi=20 May 2022|ish=Soccerway}}</ref>. == Xalqaro faoliyati == Asli turk boʻlgan Dervişoğlu [[Niderlandlar milliy futbol terma jamoasi|Gollandiya]] yoki [[Turkiya milliy futbol terma jamoasi|Turkiya]] terma jamoalarida oʻynash huquqiga ega edi<ref name="SignsBrentford">{{Veb manbasi|sarlavha=Halil Dervişoğlu completes Brentford move|url=https://www.brentfordfc.com/news/2020/january/halil-derviolu--completed/|kirish sanasi=3 January 2020|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. Turkiyaning U19 va U21 toifasidagi terma jamoalarida oʻynagan. Dervişoğlu [[Turkiya milliy futbol terma jamoasi|Turkiyaning]] Yevro-2020 terma jamoasiga kiritiladi va 2021-yil 27-may kuni Ozarbayjonga qarshi [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|oʻrtoqlik]] oʻyinida jamoadagi birinchi oʻyinini oʻtkazadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=A Millî Takımın nihai kadrosu açıklandı – A Milli Takım Haber Detayları TFF|url=https://www.tff.org/default.aspx?pageID=202&ftxtID=35271|kirish sanasi=1 June 2021|til=tr}}</ref>. Dervişoğlu Yevro-2020da Turkiyaning guruh bosqichidan chiqish oldidan yana 2ta oʻyinda zaxiradan maydonga tushadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=International Recap: Turkey eliminated|url=https://www.brentfordfc.com/news/2021/june/international-recap-20-june/|kirish sanasi=21 June 2021|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. == Faoliyati statistikasi == === Klub === {| class="wikitable" style="text-align: center" |+ ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |Milliy kubok ! colspan="2" |Liga kubogi ! colspan="2" |Yevropa ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Jami |- !Divizion !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol |- | rowspan="3" |Jong Sparta Rotterdam |2017-18 | rowspan="2" |Tweede Divisie |26 |21 | colspan="2" |― | colspan="2" |― | colspan="2" |― | colspan="2" |― |26 |21 |- |2018-19 |10 |4 | colspan="2" |― | colspan="2" |― | colspan="2" |― | colspan="2" |― |10 |4 |- ! colspan="2" |Jami !36 !25 ! colspan="2" |― ! colspan="2" |― ! colspan="2" |― ! colspan="2" |― !36 !25 |- | rowspan="4" |Sparta Rotterdam |2017-18 |Eredivisie |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― |2 |0 |2 |0 |- |2018-19 |Eerste Divisie |34 |10 |1 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― |2 |1 |37 |11 |- |2019-20 |Eredivisie |17 |5 |2 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― | colspan="2" |― |19 |5 |- ! colspan="2" |Jami !51 !15 !3 !0 ! colspan="2" |― ! colspan="2" |― !4 !1 !58 !16 |- | rowspan="5" |Brentford |2019-20 | rowspan="2" |Championship |4 |0 |2 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― |1 |0 |7 |0 |- |2020-21 |0 |0 |1 |1 |1 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― |2 |1 |- |2021-22 | rowspan="2" |[[Angliya Premer-ligasi|Premer liga]] |0 |0 | colspan="2" |― |1 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― |1 |0 |- |2022-23 |1 |0 |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― |1 |0 |- ! colspan="2" |Jami !5 !0 !3 !1 !2 !0 ! colspan="2" |― !1 !0 !11 !1 |- |[[Tvente (futbol klubi)|FC Twente]] (ijara) |2020-21 |Eredivisie |9 |0 |1 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― | colspan="2" |― |10 |0 |- |[[Galatasaroy (futbol klubi)|Galatasaray]] (ijara) |2020-21 |[[Turkiya oliy ligasi|Süper Liga]] |12 |3 |0 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― | colspan="2" |― |12 |3 |- | rowspan="2" |Galatasaray (ijara) |2021-22 |Süper Liga |28 |4 |1 |1 | colspan="2" |― |4 |0 | colspan="2" |― |33 |5 |- ! colspan="2" |Jami !40 !7 !1 !1 ! colspan="2" |― !4 !0 ! colspan="2" |― !45 !8 |- ! colspan="3" |Faoliyatida jami !141 !47 !8 !2 !2 !0 !4 !0 !5 !1 !160 !50 |} === Xalqaro === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ ! Milliy terma jamoa ! Yil ! Oʻyinlar ! Gollar |- | rowspan="2" | [[Turkiya milliy futbol terma jamoasi|kurka]] | 2021 | 9 | 4 |- | 2022 | 4 | 2 |- ! colspan="2" | Jami ! 13 ! 6 |} {| class="wikitable sortable" |+Halil Dervishogʻlu tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati ! scope="col" | Yoʻq. ! scope="col" | Sana ! scope="col" | Joy ! scope="col" | Raqib ! scope="col" | Hisob ! scope="col" | Natija ! scope="col" | Musobaqa ! class="unsortable" scope="col" | {{Abbr|Mnb.|Manba(lar)}} |- | align="center" | 1 | 2021-yil 27-may | Bahçeşehir Okullari stadioni, Alaniya, Turkiya |{{Fb|AZE}} | align="center" | 1-1 | align="center" | 2-1 | [[Oʻrtoqlik uchrashuvi]] | rowspan="6" | |- | align="center" | 2 | 2021-yil 4-sentyabr | Viktoriya stadioni, Gibraltar |{{Fb|GIB}} | align="center" | 1-0 | align="center" | 3-0 | 2022 FIFA Jahon chempionati saralashi |- | align="center" | 3 | rowspan="2" | 2021-yil 13-noyabr | rowspan="2" | Boshakshehir Fatih Terim stadioni, [[Istanbul]], Turkiya | rowspan="2" |{{Fb|GIB}} | align="center" | 2-0 | rowspan="2" align="center" | 6-0 | rowspan="2" | 2022 FIFA Jahon chempionati saralashi |- | align="center" | 4 | align="center" | 3-0 |- | align="center" | 5 | 2022-yil 4-iyun | Boshakshehir Fatih Terim stadioni, Istanbul, Turkiya |{{Fb|FRO}} | align="center" | 2-0 | align="center" | 4-0 | 2022-23 UEFA Millatlar ligasi C |- | align="center" | 6 | 2022-yil 7-iyun | LFF stadioni, [[Vilnyus]], Litva | | align="center" | 6-0 | align="center" | 6-0 | 2022-23 UEFA Millatlar ligasi C |} == Yutuqlari == '''Sparta Rotterdam''' * Eerste Divisie pley-off bosqichi: 2019<ref name="van Steenbergen"/> == Manbalar == {{manbalar}} {{Burnley F.C. tarkibi}} {{DEFAULTSORT:Dervisoglu, Halil}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Turkiyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Niderlandiyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]] [[Turkum:Sparta Rotterdam futbolchilari]] [[Turkum:Brentford F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Burnley F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Gaziantep F.K. futbolchilari]] [[Turkum:FK Twente futbolchilari]] [[Turkum:Galatasaray S.K. futbolchilari]] [[Turkum:Hatayspor futbolchilari]] [[Turkum:Çaykur Rizespor futbolchilari]] [[Turkum:Jong Sparta futbolchilari]] [[Turkum:Tweede Divisie futbolchilari]] [[Turkum:Eerste Divisie futbolchilari]] [[Turkum:Eredivisie futbolchilari]] [[Turkum:Angliya futbol ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Turkiya Super Ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Turkiyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Niderlandiyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Yevro 2020 oʻyinchilari]] cwhldoy1zf41vras38stzda8r4zs2ks 5997377 5997373 2026-04-16T11:39:30Z AnvarxonM 75105 /* Manbalar */ 5997377 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=avgust 2024}} {{Futbolchi bilgiqutisi|ism=Halil Dervişoğlu|toʻliqism=Halil İbrahim Dervişoğlu|tasvir=Halil Dervişoğlu, Brentford F.C. footballer, July 2021.jpg|izoh=|tavallud_sana={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|12|8|df=y}}|tavallud_joyi=[[Rotterdam]], Niderlandiya|boʻyi=1.83m|pozitsiya=[[Hujumchi]]|joriyklub=[[Brentford F.C.|Brentford]]|klubraqami=21|yoshlikyillari1=2009-2018|yoshlikklublari1=[[Sparta Rotterdam]]|yillar1=2017-2018|klublar1=[[Sparta Rotterdam|Jong Sparta]]|isht1=36|gollar1=25|yillar2=2018-2020|klublar2=[[Sparta Rotterdam]]|isht2=51|gollar2=15|yillar3=2020-|klublar3=[[Brentford F.C.|Brentford]]|isht3=5|gollar3=0|yillar4=2020|klublar4=→ [[FC Twente|Twente]] (ijara)|isht4=9|gollar4=0|yillar5=2021|klublar5=→ [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] (ijara)|isht5=12|gollar5=3|yillar6=2021-2022|klublar6=→ [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] (ijara)|isht6=28|gollar6=4|milliyyillar1=2018|milliyjamoa1=[[19 yoshgacha bo'lgan Turkiya milliy terma jamoasi|Turkiya U19]]|milliyisht1=2|milliygollar1=0|milliyyillar2=2018-2020|milliyjamoa2=[[21 yoshgacha bo'lgan Turkiya milliy terma jamoasi|Turkiya U21]]|milliyisht2=11|milliygollar2=8|milliyyillar3=2021-|milliyjamoa3=[[Turkiya milliy futbol jamoasi|Turkiya]]|milliyisht3=13|milliygollar3=6|club-update=21:26, 7 August 2022 (UTC)}} '''Halil İbrahim Dervişoğlu'''(1999-yil 8-dekabrda tugʻilgan) — professional [[futbol]]chi, [[Angliya Premer-ligasi|Premer-liganing]] „Brentford“ klubi va [[Turkiya milliy futbol terma jamoasi|Turkiya terma jamoasida]] [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] sifatida oʻynaydi. Dervişoğlu faoliyatini oʻz vatani Niderlandiyadagi „Sparta Rotterdam“ jamoasida boshlagan va 2020-yilda Brentfordga oʻtgan. == Klublardagi faoliyati == === Sparta Rotterdam === Dervişoğlu Sparta Rotterdam akademiyasiga 10 yoshida qoʻshiladi va 2017-2018-yilda Tweede Divizion mavsumining boshida klubning zaxira jamoasiga kiritiladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Sparta verlengt contract Dervisoglu|url=http://www.itwm.nl/artikel.php?id=10145|kirish sanasi=3 January 2020|ish=ITWM Sparta Rotterdam Fanzine|til=nl|arxivsana=2018-06-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180626054805/http://www.itwm.nl/artikel.php?id=10145}}</ref>. Dervişoğlu 2018-2019-yilgi Eerste Divizioni mavsumida muntazam asosiy tarkibdan joy oladi<ref name="van Steenbergen">{{Veb manbasi|muallif=van Steenbergen|ism=Mark|sarlavha=De Graafschap degradeert uit eredivisie na blamage tegen Sparta {{!}} Play-offs|url=https://www.gelderlander.nl/de-graafschap/de-graafschap-degradeert-uit-eredivisie-na-blamage-tegen-sparta~a0a3f1a4|kirish sanasi=3 January 2020|ish=gelderlander.nl|til=nl}}</ref>. 2019-yil avgust oyida Dervişoğlu 2020-yil 1-yanvarda Xet Kasteelni tark etish uchun oldindan shartnoma imzoladi<ref name="Pre-contract"/>. U 2019-2020-yilgi mavsumning birinchi yarmida 19 ta oʻyinda maydonga tushib, 5 ta gol uradi va umumiy hisobda jamoa tarkibida 58 ta oʻyin oʻtkazib, 16 ta gol urgan futbolchi sifatida klubni tark etdi. === Brentford === 2019-yil 9-avgustda Dervişoğlu 2020-yil 1-yanvarida<ref name="Pre-contract">{{Veb manbasi|sarlavha=Halil Dervişoğlu signs Brentford deal|url=https://www.brentfordfc.com/news/2019/august/halil-derviolu-signs-deal/|kirish sanasi=3 January 2020|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref> Angliya chempionatining „Brentford“ klubiga 3 million yevro evaziga qoʻshilish uchun oldindan shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi|sana=3 January 2020|sarlavha=Dervisoglu completes Brentford move|url=https://www.football-oranje.com/dervisoglu-completes-brentford-move/|kirish sanasi=12 February 2020|ish=Football Oranje|til=en-US}}</ref>. U toʻrt yarim yillik shartnoma imzolaydi va 2020-yil 3-yanvarida Brentford futbolchisi sifatida eʼlon qilinadi<ref name="SignsBrentford"/><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Dervisoglu droomt van Premier League met Brentford: 'Winnende goal maken op Wembley, dan word ik gek' {{!}} Buitenlands voetbal|url=https://www.ad.nl/buitenlands-voetbal/dervisoglu-droomt-van-premier-league-met-brentford-winnende-goal-maken-op-wembley-dan-word-ik-gek~ae119bb7/?referrer=https://www.google.co.uk/|kirish sanasi=8 August 2020|ish=AD.nl|til=nl}}</ref>. Dervişoğlu 2019-2020-yilgi mavsumning qolgan qismida 7 ta oʻyinda maydonga tushadi va uning jamoasi 2020-yilgi pley-off chempionat finalida magʻlubiyatga uchraydi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Brentford 1 Fulham 2|url=https://www.brentfordfc.com/news/2020/august/match-report-for-brentford-vs-fulham-on-04-aug-20/|kirish sanasi=4 August 2020|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. 2020-2021-yilgi mavsumning birinchi oyida EFL kubogida atigi bir marta zaxiradan maydonga tushadi. Dervişoğlu ijarada yurgan paytida Brentford 2021-yilgi pley-off chempionat finalidagi gʻalabadan soʻng [[Angliya Premer-ligasi|Premer-ligaga]] koʻtariladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Bees beat Swans to reach Premier League |language=en-GB |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57215919 |access-date=30 May 2021}}</ref>. Bosh murabbiy Tomas Frank tomonidan 2021-2022-yil mavsumidagi dastlabki toʻrtta oʻyinning har birida asosiy tarkibga kiritilganiga qaramay, Dervişoğlu bor-yoʻgʻi bitta oʻyinda maydonga tushadi. 2021-yil 1-sentyabrda Dervişoğlu oʻz ustida ishlashi va rivojlanishi uchun 2021-2022-yilgi mavsum oxirigacha ijara asosida „Twente“ jamoasiga oʻtib ketadi<ref name="GalatasarayLoan#2">{{Veb manbasi|sarlavha=Halil Dervişoğlu rejoins Galatasaray on season-long loan|url=https://www.brentfordfc.com/news/2021/september/halil-derviolu-rejoins-galatasaray-on-season-long-loan/|kirish sanasi=1 September 2021|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. ==== FC Twente (ijara) ==== 2020-yil 6-oktyabrda Dervişoğlu Eredivizionning „Twente“ klubiga 2020-2021-yilgi mavsum oxirigacha ijara asosida qo‘shiladi<ref name="TwenteLoan">{{Veb manbasi|sarlavha=Halil Dervişoğlu joins FC Twente on loan|url=https://www.brentfordfc.com/news/2020/october/brentford-striker-halil-derviolu-joins-fc-twente-on-loan/|kirish sanasi=6 October 2020|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. 10 ta oʻyinda gol ura olmaganidan soʻng uning ijarasi 2021-yilning 1-yanvarida muddatidan oldin tugatiladi<ref name="Recalled2021">{{Veb manbasi|sarlavha=Halil Dervişoğlu returns from loan at FC Twente|url=https://www.brentfordfc.com/news/2021/january/halil-derviolu-fc-twent-loan-ends/|kirish sanasi=2 January 2021|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. ==== Galatasaray (ijara) ==== 2021-yilning 25-yanvarida Dervişoğlu Turkiyaning Superliga klubi „<nowiki/>[[Galatasaroy (futbol klubi)|Galatasaroy]]“ga [[Turkiya oliy ligasi|2020-2021]] -yilgi mavsum oxirigacha ijara asosida o‘tadi<ref name="GalatasarayLoan#1">{{Veb manbasi|sarlavha=Halil heads to Turkey on loan|url=https://www.brentfordfc.com/news/2021/january/halil-derviolu-has-joined-galatasaray-spor-kulubu-on-loan-from-brentford/|kirish sanasi=25 January 2021|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. COVID-19 testi ijobiy boʻlgani sababli oʻz faoliyatini kechroq boshlagan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=İdman Raporu {{!}} 21 Şubat Pazar|url=http://www.galatasaray.org/haber/futbol/idman-raporu-21-subat-pazar/48193|kirish sanasi=6 March 2021|ish=www.galatasaray.org|til=tr}}</ref>. Dervişoğlu mavsum oxirida asosiy tarkibga qoʻshilib, soʻnggi toʻrtta oʻyinda uchta gol uradi. Ammo klub yakunda bitta gol farqi bilan Superliga chempionligini qoʻldan boy beradi. U jami 12 ta o‘yinda maydonga tushib, 3 ta gol uradi<ref name="TurkeySquad">{{Veb manbasi|sarlavha=Halil Dervişoğlu in Turkey training squad|url=https://www.brentfordfc.com/news/2021/may/halil-derviolu-turkey-call-up/|kirish sanasi=18 May 2021|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. 2021-yil 1-sentabr kuni Dervişoğlu 2021-2022- yilgi mavsum oxirigacha ijara asosida [[Türk Telekom Arena|Turk Telekom stadioniga]] qaytadi<ref>{{Veb manbasi|sana=1 September 2021|sarlavha=Evine hoş geldin Halil Dervişoğlu!|url=https://www.galatasaray.org/haber/kulup/evine-hos-geldin-halil-dervisoglu/49274|kirish sanasi=1 September 2021|nashriyot=Galatasaray S.K.|til=Tr}}</ref>. Ushbu mavsumda 33 ta oʻyinda maydonga tushib, 5 ta gol uradi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Tables – Süper Lig – Turkey – Results, fixtures, tables and news|url=https://int.soccerway.com/national/turkey/super-lig/20212022/regular-season/r63067/tables/|kirish sanasi=20 May 2022|ish=Soccerway}}</ref>. == Xalqaro faoliyati == Asli turk boʻlgan Dervişoğlu [[Niderlandlar milliy futbol terma jamoasi|Gollandiya]] yoki [[Turkiya milliy futbol terma jamoasi|Turkiya]] terma jamoalarida oʻynash huquqiga ega edi<ref name="SignsBrentford">{{Veb manbasi|sarlavha=Halil Dervişoğlu completes Brentford move|url=https://www.brentfordfc.com/news/2020/january/halil-derviolu--completed/|kirish sanasi=3 January 2020|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. Turkiyaning U19 va U21 toifasidagi terma jamoalarida oʻynagan. Dervişoğlu [[Turkiya milliy futbol terma jamoasi|Turkiyaning]] Yevro-2020 terma jamoasiga kiritiladi va 2021-yil 27-may kuni Ozarbayjonga qarshi [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|oʻrtoqlik]] oʻyinida jamoadagi birinchi oʻyinini oʻtkazadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=A Millî Takımın nihai kadrosu açıklandı – A Milli Takım Haber Detayları TFF|url=https://www.tff.org/default.aspx?pageID=202&ftxtID=35271|kirish sanasi=1 June 2021|til=tr}}</ref>. Dervişoğlu Yevro-2020da Turkiyaning guruh bosqichidan chiqish oldidan yana 2ta oʻyinda zaxiradan maydonga tushadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=International Recap: Turkey eliminated|url=https://www.brentfordfc.com/news/2021/june/international-recap-20-june/|kirish sanasi=21 June 2021|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. == Faoliyati statistikasi == === Klub === {| class="wikitable" style="text-align: center" |+ ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |Milliy kubok ! colspan="2" |Liga kubogi ! colspan="2" |Yevropa ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Jami |- !Divizion !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol |- | rowspan="3" |Jong Sparta Rotterdam |2017-18 | rowspan="2" |Tweede Divisie |26 |21 | colspan="2" |― | colspan="2" |― | colspan="2" |― | colspan="2" |― |26 |21 |- |2018-19 |10 |4 | colspan="2" |― | colspan="2" |― | colspan="2" |― | colspan="2" |― |10 |4 |- ! colspan="2" |Jami !36 !25 ! colspan="2" |― ! colspan="2" |― ! colspan="2" |― ! colspan="2" |― !36 !25 |- | rowspan="4" |Sparta Rotterdam |2017-18 |Eredivisie |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― |2 |0 |2 |0 |- |2018-19 |Eerste Divisie |34 |10 |1 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― |2 |1 |37 |11 |- |2019-20 |Eredivisie |17 |5 |2 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― | colspan="2" |― |19 |5 |- ! colspan="2" |Jami !51 !15 !3 !0 ! colspan="2" |― ! colspan="2" |― !4 !1 !58 !16 |- | rowspan="5" |Brentford |2019-20 | rowspan="2" |Championship |4 |0 |2 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― |1 |0 |7 |0 |- |2020-21 |0 |0 |1 |1 |1 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― |2 |1 |- |2021-22 | rowspan="2" |[[Angliya Premer-ligasi|Premer liga]] |0 |0 | colspan="2" |― |1 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― |1 |0 |- |2022-23 |1 |0 |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― |1 |0 |- ! colspan="2" |Jami !5 !0 !3 !1 !2 !0 ! colspan="2" |― !1 !0 !11 !1 |- |[[Tvente (futbol klubi)|FC Twente]] (ijara) |2020-21 |Eredivisie |9 |0 |1 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― | colspan="2" |― |10 |0 |- |[[Galatasaroy (futbol klubi)|Galatasaray]] (ijara) |2020-21 |[[Turkiya oliy ligasi|Süper Liga]] |12 |3 |0 |0 | colspan="2" |― | colspan="2" |― | colspan="2" |― |12 |3 |- | rowspan="2" |Galatasaray (ijara) |2021-22 |Süper Liga |28 |4 |1 |1 | colspan="2" |― |4 |0 | colspan="2" |― |33 |5 |- ! colspan="2" |Jami !40 !7 !1 !1 ! colspan="2" |― !4 !0 ! colspan="2" |― !45 !8 |- ! colspan="3" |Faoliyatida jami !141 !47 !8 !2 !2 !0 !4 !0 !5 !1 !160 !50 |} === Xalqaro === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ ! Milliy terma jamoa ! Yil ! Oʻyinlar ! Gollar |- | rowspan="2" | [[Turkiya milliy futbol terma jamoasi|kurka]] | 2021 | 9 | 4 |- | 2022 | 4 | 2 |- ! colspan="2" | Jami ! 13 ! 6 |} {| class="wikitable sortable" |+Halil Dervishogʻlu tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati ! scope="col" | Yoʻq. ! scope="col" | Sana ! scope="col" | Joy ! scope="col" | Raqib ! scope="col" | Hisob ! scope="col" | Natija ! scope="col" | Musobaqa ! class="unsortable" scope="col" | {{Abbr|Mnb.|Manba(lar)}} |- | align="center" | 1 | 2021-yil 27-may | Bahçeşehir Okullari stadioni, Alaniya, Turkiya |{{Fb|AZE}} | align="center" | 1-1 | align="center" | 2-1 | [[Oʻrtoqlik uchrashuvi]] | rowspan="6" | |- | align="center" | 2 | 2021-yil 4-sentyabr | Viktoriya stadioni, Gibraltar |{{Fb|GIB}} | align="center" | 1-0 | align="center" | 3-0 | 2022 FIFA Jahon chempionati saralashi |- | align="center" | 3 | rowspan="2" | 2021-yil 13-noyabr | rowspan="2" | Boshakshehir Fatih Terim stadioni, [[Istanbul]], Turkiya | rowspan="2" |{{Fb|GIB}} | align="center" | 2-0 | rowspan="2" align="center" | 6-0 | rowspan="2" | 2022 FIFA Jahon chempionati saralashi |- | align="center" | 4 | align="center" | 3-0 |- | align="center" | 5 | 2022-yil 4-iyun | Boshakshehir Fatih Terim stadioni, Istanbul, Turkiya |{{Fb|FRO}} | align="center" | 2-0 | align="center" | 4-0 | 2022-23 UEFA Millatlar ligasi C |- | align="center" | 6 | 2022-yil 7-iyun | LFF stadioni, [[Vilnyus]], Litva | | align="center" | 6-0 | align="center" | 6-0 | 2022-23 UEFA Millatlar ligasi C |} == Yutuqlari == '''Sparta Rotterdam''' * Eerste Divisie pley-off bosqichi: 2019<ref name="van Steenbergen"/> == Manbalar == {{manbalar}} {{Burnley F.C. tarkibi}} {{DEFAULTSORT:Dervisoglu, Halil}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Turkiyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Niderlandiyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]] [[Turkum:Sparta Rotterdam futbolchilari]] [[Turkum:Brentford F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Burnley F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Gaziantep F.K. futbolchilari]] [[Turkum:FK Tvente futbolchilari]] [[Turkum:Galatasaray S.K. futbolchilari]] [[Turkum:Hatayspor futbolchilari]] [[Turkum:Çaykur Rizespor futbolchilari]] [[Turkum:Jong Sparta futbolchilari]] [[Turkum:Tweede Divisie futbolchilari]] [[Turkum:Eerste Divisie futbolchilari]] [[Turkum:Eredivisie futbolchilari]] [[Turkum:Angliya futbol ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Turkiya Super Ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Turkiyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Niderlandiyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Yevro 2020 oʻyinchilari]] hbvmd24y7r24j8vhm7n97e4t4mgh654 Ijtimoiy tadqiqot 0 789431 5996916 5231506 2026-04-15T17:15:19Z Doctormeee 105908 5996916 wikitext text/x-wiki '''Ijtimoiy tadqiqot''' — bu [[Ijtimoiy fanlar|ijtimoiy fan olimlari]] tomonidan tizimli reja asosida olib boriladigan [[Ilmiy tadqiqot|tadqiqot]] . Ijtimoiy tadqiqot metodologiyalarini miqdoriy va sifat jihatidan tasniflash mumkin<ref>Shackman, Gene. What is Program Evaluation, A Beginner’s Guide. Module 3. Methods. The Global Social Change Research Project. 2009. Available at http://www.ideas-int.org. See Resources.</ref>. * Miqdoriy dizaynlar ijtimoiy hodisalarga miqdoriy dalillar orqali yondashadi va koʻpincha haqiqiy va ishonchli umumiy daʼvolarni yaratish uchun koʻp holatlarning statistik tahliliga (yoki eksperimentda ataylab ishlab chiqilgan usullarga) tayanadi. Miqdori bilan bogʻliq. * Sifatli dizaynlar toʻgʻridan-toʻgʻri kuzatish, ishtirokchilar bilan muloqot qilish yoki matnlarni tahlil qilish orqali ijtimoiy hodisalarni tushunishga urgʻu beradi va umumiylikdan kontekstli subyektiv aniqlikni taʼkidlashi mumkin. Sifat bilan bogʻliq. Usullar miqdoriy yoki sifat jihatidan tasniflanishi mumkin boʻlsa-da, aksariyat usullar ikkalasining elementlarini oʻz ichiga oladi. Masalan, sifatli maʼlumotlarni tahlil qilish koʻpincha xom maʼlumotlarni tizimli maʼlumotlarga kodlash va interkoder ishonchliligini aniqlash uchun yetarlicha tuzilgan yondashuvni oʻz ichiga oladi<ref>{{jurnal manbasi|last=Elizabeth H. Bradley|last2=Leslie A. Curry|last3=Kelly J. Devers|title=Qualitative Data Analysis for Health Services Research: Developing Taxonomy, Themes, and Theory|journal=Health Serv Res|date=August 2007|volume=42|issue=4|pages=1758–1772|pmc=1955280|pmid=17286625|doi=10.1111/j.1475-6773.2006.00684.x}}</ref>. Shunday qilib, koʻpincha „sifat“ va „miqdoriy“ yondashuvlar oʻrtasida oddiy farqlashdan koʻra murakkabroq munosabatlar mavjud. Soha olimlar keng koʻlamli ijtimoiy hodisalarni tahlil qilish uchun bir qator usullardan foydalanadilar: millionlab shaxslardan olingan aholini roʻyxatga olish maʼlumotlaridan tortib, bitta agentning ijtimoiy tajribasini chuqur tahlil qilishgacha; zamonaviy koʻchalarda sodir boʻlayotgan voqealarni kuzatishdan tortib, qadimgi tarixiy hujjatlarni tekshirishgacha. Klassik [[sotsiologiya]] va [[Statistika|statistikaga]] asoslangan usullar [[siyosatshunoslik]], media tadqiqotlari, dasturlarni baholash va bozor tadqiqotlari kabi boshqa fanlar boʻyicha tadqiqotlar uchun asos boʻldi. == Metodlar == Soha olimlari muayyan tadqiqot usullarini qoʻllab-quvvatlash lagerlariga boʻlingan. Bu bahslar ijtimoiy nazariyaning tarixiy yadrosi ([[pozitivizm]] va antipozitivizm; tuzilma va agentlik) bilan bogʻliq. Koʻp jihatdan juda farq qilsa-da, sifat va miqdoriy yondashuvlar nazariya va [[Ma’lumotlar|maʼlumotlar]] oʻrtasidagi tizimli oʻzaro taʼsirni oʻz ichiga oladi<ref name="Methods">Haralambos & Holborn. ''Sociology: Themes and perspectives'' (2004) 6th ed, Collins Educational. {{ISBN|978-0-00-715447-0}}. Chapter 14: Methods</ref>. Metodni tanlash koʻpincha tadqiqotchi nimani oʻrganmoqchi ekanligiga bogʻliq. Misol uchun, butun populyatsiya boʻyicha statistik umumlashtirishni tuzish bilan shugʻullanadigan tadqiqotchi vakillik namunasi populyatsiyasiga soʻrovnomani oʻtkazishi mumkin. Bundan farqli oʻlaroq, shaxslarning ijtimoiy harakatlarini toʻliq kontekstual tushunishga intilayotgan tadqiqotchi etnografik ishtirokchi kuzatuvi yoki ochiq suhbatni tanlashi mumkin. Tadqiqotlar odatda koʻp strategiyali dizaynning bir qismi sifatida miqdoriy ''va'' sifat usullarini birlashtiradi yoki ''uchburchak'' qiladi. == Namuna olish == Odatda populyatsiya juda katta boʻlib, aholini roʻyxatga olish yoki ushbu populyatsiyadagi barcha qiymatlarni toʻliq sanab oʻtish imkonsiz. Shunday qilib, namuna populyatsiyaning boshqariladigan kichik toʻplamini tashkil qiladi. Pozitivistik tadqiqotlarda, umumiy populyatsiyaga oid [[Xulosa chiqarish|xulosalar]] chiqarish uchun namunadan olingan statistik maʼlumotlar tahlil qilinadi. Namunadan maʼlumot yigʻish jarayoni ''namuna olish'' deb ataladi. Namuna olish usullari tasodifiy (tasodifiy tanlama, tizimli tanlama, qatlamli tanlama, klasterli tanlama) yoki tasodifiy boʻlmagan yaʼni ehtimollik boʻlmagan (qulay tanlov, maqsadli tanlama, qor toʻpi) boʻlishi mumkin<ref name="Methods">Haralambos & Holborn. ''Sociology: Themes and perspectives'' (2004) 6th ed, Collins Educational. {{ISBN|978-0-00-715447-0}}. Chapter 14: Methods</ref>. Namuna olishning eng keng tarqalgan sababi populyatsiya haqida maʼlumot olishdir. Namuna olish aholini toʻliq roʻyxatga olishdan koʻra tezroq va arzonroq. == Uslubiy taxminlar == Ijtimoiy tadqiqotlar [[Mantiq|mantiqiy]] va empirik kuzatishlarga asoslangan. Charlz C. Ragin oʻzining "Ijtimoiy tadqiqotlarni ''qurish'' " kitobida shunday yozadi: „Ijtimoiy tadqiqotlar gʻoyalar va dalillar oʻrtasidagi oʻzaro taʼsirni oʻz ichiga oladi. Gʻoyalar ijtimoiy tadqiqotchilarga dalillarni tushunishga yordam beradi va tadqiqotchilar gʻoyalarni kengaytirish, qayta koʻrib chiqish va sinab koʻrish uchun dalillardan foydalanadilar.“ Shunday qilib, ijtimoiy tadqiqot maʼlumotlar toʻplash va [[Maʼlumotlarni tahlil qilish|maʼlumotlarni tahlil qilish]] orqali [[Nazariya|nazariyalarni]] yaratish yoki tasdiqlashga harakat qiladi va uning maqsadi tadqiqot, tavsif, tushuntirish va bashorat qilishdir . U hech qachon [[falsafa]] yoki eʼtiqodga olib kelmasligi yoki adashmasligi kerak. Ijtimoiy tadqiqotlar ijtimoiy hayotda qonuniylikning ijtimoiy qonuniyatlarini topishga qaratilgan va odatda, individlarning oʻzlari emas, balki [[ijtimoiy guruhlar]] (individlar yigʻindisi) bilan shugʻullanadi (garchi [[psixologiya]] fani bu yerda istisno boʻlsa ham). Tadqiqot, shuningdek, sof tadqiqot va [[Amaliy fan|amaliy tadqiqotlarga]] boʻlinishi mumkin. Sof tadqiqot haqiqiy hayotda qoʻllanilmaydi, amaliy tadqiqotlar esa real dunyoga taʼsir oʻtkazishga harakat qiladi. [[Ijtimoiy fanlar|Ijtimoiy fanda]] [[Tabiiy fanlar|tabiatshunoslik]] qonunlariga parallel boʻlgan qonunlar yoʻq. Ijtimoiy fandagi qonun — bu faktlar sinfi haqida universal umumlashma. Haqiqat kuzatilgan [[Fenomen|hodisa]] boʻlib, kuzatish tadqiqotchi tomonidan koʻrilgan, eshitilgan yoki boshqa tarzda boshdan kechirilganligini anglatadi. Nazariya — bu ijtimoiy hayotning maʼlum bir tomoni bilan bogʻliq boʻlgan kuzatishlarni tizimli tushuntirish. [[Tushuncha|Tushunchalar]] nazariyaning asosiy qurilish bloklari boʻlib, hodisalar sinflarini ifodalovchi mavhum elementlardir. [[Aksioma|Aksiomalar]] yoki [[Aksioma|postulatlar]] toʻgʻri deb taxmin qilingan asosiy tasdiqlardir. Takliflar — bu aksiomalarni tahlil qilish asosida tushunchalar oʻrtasidagi munosabatlar haqida tuzilgan xulosalar. [[Gipoteza|Gipotezalar]] — bu takliflardan kelib chiqadigan empirik [[Reallik|haqiqat]] haqidagi aniq taxminlar. Ijtimoiy tadqiqotlar ushbu farazlarning haqiqat yoki yoʻqligini tekshirishni oʻz ichiga oladi. Ijtimoiy tadqiqotlar nazariyani yaratish, operatsionizatsiya (oʻzgaruvchilarni [[Oʻlchovlar|oʻlchash]]) va kuzatishni (gipotezaviy munosabatlarni tekshirish uchun [[Ma’lumotlar|maʼlumotlarning]] haqiqiy toʻplamini) oʻz ichiga oladi. Ijtimoiy nazariyalar oʻzgaruvchilar tilida yoziladi, boshqacha aytganda, nazariyalar oʻzgaruvchilar orasidagi mantiqiy munosabatlarni tavsiflaydi. Oʻzgaruvchilar mantiqiy atributlar toʻplami boʻlib, odamlar bu oʻzgaruvchilarning „tashuvchisi“ (masalan, jins ikkita atributli oʻzgaruvchi boʻlishi mumkin: erkak va ayol). Oʻzgaruvchilar, shuningdek, qaram oʻzgaruvchilarga (olimlar tushuntirishga harakat qilmoqda) taʼsir qiluvchi mustaqil oʻzgaruvchilarga (maʼlumotlarga) boʻlinadi. Masalan, dorining turli dozalari kasallik belgilarining ogʻirligi bilan bogʻliqligini oʻrganishda kasallik belgilarining ogʻirligi oʻlchovi bogʻliq oʻzgaruvchidir va preparatni belgilangan dozalarda qoʻllash mustaqil oʻzgaruvchi. Tadqiqotchilar qaram oʻzgaruvchining turli qiymatlarini (simptomlarning ogʻirligi) solishtiradilar va xulosalar chiqarishga harakat qiladilar. = = "Yaxshi tadqiqot" uchun koʻrsatmalar = Soha olimlari „yaxshi tadqiqot“ haqida gapirganda, koʻrsatmalar fan qanday tilga olinishi va tushunilishiga ishora qiladi. Bu natijalar qanday ekanligiga emas, balki ular qanday hisoblanganiga ishora qiladi. Glenn Firebaugh oʻzining " ''Ijtimoiy tadqiqotlar uchun yetti qoida'' " kitobida yaxshi tadqiqot tamoyillarini umumlashtiradi. Birinchi qoida: „Ijtimoiy tadqiqotlarda ajablanish ehtimoli boʻlishi kerak“. Firebaugh (p.&nbsp;1) taʼkidlaydi: „1-qoida sizni oldindan oʻylangan gʻoyalar bilan koʻr boʻlib qolishni istamasligingiz haqida ogohlantirish uchun moʻljallangan, shuning uchun siz qarama-qarshi dalillarni izlamaysiz yoki unga duch kelganingizda qarama-qarshi dalillarni tan olmaysiz yoki siz qarama-qarshilikni tan olasiz, lekin ularni bostiring va ular aytayotgan narsa uchun topilmalaringizni qabul qilishdan bosh torting.“ Ijtimoiy nazariyalardagi tushuntirishlar idiografik yoki nomotetik boʻlishi mumkin. Tushuntirishga idografik yondashuv — olimlar maʼlum bir holat yoki hodisaning [[Idiosinkraziya|oʻziga xos]] sabablarini yoʻq qilishga intilishlari, yaʼni muayyan holatning barcha mumkin boʻlgan tushuntirishlarini berishga harakat qilishlari. Nomotetik tushuntirishlar koʻproq umumiy boʻlib, olimlar sharoit yoki hodisalarning keng sinfiga taʼsir qiluvchi bir nechta sabab omillarini aniqlashga harakat qilishadi. Masalan, odamlarning ishni qanday tanlashi muammosi bilan shugʻullanayotganda, idografik tushuntirish maʼlum bir shaxs (yoki guruh) nima uchun maʼlum bir ishni tanlashining barcha mumkin boʻlgan sabablarini sanab oʻtishdan iborat boʻladi, nomotetik tushuntirish esa nima uchun ishga daʼvogarlar ekanligini aniqlaydigan omillarni topishga harakat qiladi. Ilm-fan va ijtimoiy fanlar boʻyicha tadqiqotlar uzoq, sekin va qiyin jarayon boʻlib, baʼzida metodologik zaifliklar va kamdan-kam hollarda firibgarlik tufayli notoʻgʻri natijalar beradi, shuning uchun biron bir tadqiqotga ishonish tavsiya etilmaydi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=This was the biggest political science study of last year. It was a complete fraud.|url=https://www.vox.com/2015/5/20/8630535/same-sex-marriage-study|ish=Vox|sana=20 May 2015|kirish sanasi=2015-05-22}}</ref>. == Etika == Ijtimoiy tadqiqotlar etikasi tibbiy tadqiqotlar bilan oʻrtoqlashadi. Qoʻshma Shtatlarda ular Belmont hisobotida quyidagicha rasmiylashtirilgan: === Shaxslarga hurmat prinsipi === Shaxslarni hurmat qilish prinsipi (a) shaxslar oʻz qarorlarini qabul qilishga qodir boʻlgan avtonom agentlar sifatida hurmat qilinishi kerak va (b) avtonomiyalari cheklangan subyektlar alohida eʼtiborga loyiqdir<ref name="Belmont">{{Veb manbasi|sarlavha=Belmont report|nashriyot=The National Commission for the Protection of Human Subjects of Biomedical and Behavioral Research|sana=April 18, 1979|url=http://ohsr.od.nih.gov/guidelines/belmont.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040405065531/http://ohsr.od.nih.gov/guidelines/belmont.html|arxivsana=April 5, 2004}}</ref>. Ushbu tamoyilning asosi maʼlumotli rozilikdan foydalanish hisoblanadi. === Foydalilik prinsipi === Foydalilik prinsipi a) tadqiqot obyektlarini zarardan himoya qilish kerak va (b) tadqiqot jamiyatga sezilarli foyda keltirishi kerak. Ushbu taʼrifga koʻra, ilmiy ahamiyatga ega boʻlmagan tadqiqot avtomatik ravishda axloqiy emas deb hisoblanadi<ref name="Belmont">{{Veb manbasi|sarlavha=Belmont report|nashriyot=The National Commission for the Protection of Human Subjects of Biomedical and Behavioral Research|sana=April 18, 1979|url=http://ohsr.od.nih.gov/guidelines/belmont.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040405065531/http://ohsr.od.nih.gov/guidelines/belmont.html|arxivsana=April 5, 2004}}</ref>. === Adolat prinsipi === Adolat tamoyili tadqiqotning afzalliklari adolatli taqsimlanishi kerakligini taʼkidlaydi. Qoʻllaniladigan adolat taʼrifi vaziyatga bogʻliq boʻlib, „(1) har bir kishiga teng ulush, (2) har bir shaxsga individual ehtiyojga koʻra, (3) har bir kishi uchun individual harakatlar, (4) har bir kishi uchun jamiyat hissasiga koʻra shaxs va (5) har bir kishiga savobiga koʻra“<ref name="Belmont">{{Veb manbasi|sarlavha=Belmont report|nashriyot=The National Commission for the Protection of Human Subjects of Biomedical and Behavioral Research|sana=April 18, 1979|url=http://ohsr.od.nih.gov/guidelines/belmont.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040405065531/http://ohsr.od.nih.gov/guidelines/belmont.html|arxivsana=April 5, 2004}}</ref>. == Ijtimoiy tadqiqotlar asoslari == === Sotsiologik pozitivizm === Soʻrovnomaning kelib chiqishini hech boʻlmaganda 1086-yildagi "Domesday Book "da kuzatish mumkin<ref>A. H. Halsey (2004), ''A history of sociology in Britain: science, literature, and society'', p. 34</ref><ref>Geoffrey Duncan Mitchell (1970), ''A new dictionary of sociology'', p. 201</ref>, baʼzi olimlar esa [[Demografiya|demografiyaning]] kelib chiqishini 1663-yilda Jon Grauntning ''qonun loyihalari boʻyicha tabiiy va siyosiy kuzatishlari'' nashr etilishi bilan bogʻlaydilar<ref>Willcox, Walter (1938) [https://www.jstor.org/stable/1400906 ''The Founder of Statistics''.]</ref>. Ijtimoiy tadqiqotlar 19-asr boshlarida [[Pozitivizm|pozitivistik]] fan falsafasi bilan boshlangan. [[Fayl:Emile_Durkheim.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Emile_Durkheim.jpg/170px-Emile_Durkheim.jpg|thumb| [[Émile Durkheim|Emile Dyurkgeym]]]] Statistik sotsiologik tadqiqotlar va haqiqatan ham [[Sotsiologiya|sotsiologiyaning]] rasmiy akademik olimi [[Émile Durkheim|Emile Dyurkgeym]] (1858-1917) ishi bilan boshlangan. Dyurkgeym [[Kont Ogyust|Avgust Kont]] falsafasining koʻpgina tafsilotlarini rad etgan boʻlsa-da, u ijtimoiy fanlar tabiiy fanlarning inson faoliyati sohasidagi mantiqiy davomi ekanligini taʼkidlab, uning uslubini saqlab qoldi va takomillashtirdi, shuningdek, ular bir xil obyektivlikni saqlab qolishi mumkinligini taʼkidladi<ref name="Wacquant">Wacquant, Loic. 1992. „Positivism“. In Bottomore, Tom and William Outhwaite, ed., ''The Blackwell Dictionary of Twentieth-Century Social Thought''</ref>. Dyurkgeym 1895-yilda Bordo universitetida birinchi Yevropa sotsiologiya kafedrasini tashkil etib, oʻzining ''"Sotsiologik usul qoidalari"ni'' nashr etdi (1895)<ref name="autogenerated2000">Gianfranco Poggi (2000). ''Durkheim.'' Oxford: Oxford University Press.</ref>. Ushbu matnda u shunday deb taʼkidladi: Bizning asosiy maqsadimiz ilmiy ratsionalizmni inson xatti-harakatiga kengaytirishdir.Bizning pozitivizmimiz deb atalgan narsa ana shu ratsionalizmning natijasidir"<ref name="DinW">Durkheim, Emile. 1895. ''Rules of the Sociological Method''. Cited in Wacquant (1992).</ref> Dyurkgeymning " ''Oʻz joniga qasd qilish'' " (1897) monografiyasi [[Katolik cherkovi|katolik]] va [[Protestantizm|protestant]] populyatsiyalari oʻrtasidagi oʻz joniga qasd qilish holatlarini oʻrganish, sotsiologik tahlilni [[psixologiya]] yoki falsafadan ajratib koʻrsatdi. Turli politsiya tumanlaridagi oʻz joniga qasd qilish statistikasini sinchkovlik bilan oʻrganib chiqib, u katolik jamoalarida oʻz joniga qasd qilish darajasi protestantlarga qaraganda pastroq ekanligini koʻrsatishga harakat qildi, buni u ijtimoiy (individual yoki [[Psixologiya|psixologik]] sabablarga koʻra) bogʻladi. U sotsiologiya fanining oʻrganishi uchun noyob empirik obyektni belgilash uchun " ijtimoiy faktlar " obyektiv ''suis generis'' tushunchasini ishlab chiqdi<ref name="Wacquant">Wacquant, Loic. 1992. „Positivism“. In Bottomore, Tom and William Outhwaite, ed., ''The Blackwell Dictionary of Twentieth-Century Social Thought''</ref>. Bunday tadqiqotlar orqali u sotsiologiya har qanday jamiyat „sogʻlom“ yoki „patologik“ ekanligini aniqlashi va organik buzilish yoki "ijtimoiy anomiya " ni inkor etish uchun ijtimoiy islohotlarni izlashi mumkinligini taʼkidladi. Dyurkgeym uchun sotsiologiyani „ institutlar, ularning kelib chiqishi va faoliyati haqidagi fan“ deb taʼriflash mumkin<ref>Durkheim, Émile [1895] ''The Rules of Sociological Method'' 8th edition, trans. Sarah A. Solovay and John M. Mueller, ed. George E.&nbsp;G. Catlin (1938, 1964 edition), p. 45</ref>. === Zamonaviy metodologiyalar === 20-asrning boshlarida tadqiqot metodologiyasida hukmron boʻlgan innovatsiyalar ishlab chiqildi. 1928-yilda psixolog [[Louis Leon Thurstone|Luis Leon Thurston]] dinga munosabat kabi murakkab gʻoyalarni aniqlash uchun bir nechta elementlarni tanlash va baholash usulini ishlab chiqdi. 1932-yilda psixolog Rensis Likert Likert shkalasini ishlab chiqdi, unda ishtirokchilar oʻzlarining bayonot bilan roziligini 5ta variantdan foydalanib baholaydilar. Likertga oʻxshash shkalalar soʻrovnomada eng koʻp ishlatiladigan elementlar boʻlib qolmoqda. 20-asrning oʻrtalarida Amerika sotsiologiyasining oʻsha davrdagi harakat nazariyasi va boshqa tizimli-nazariy yondoshuvlar mavqega ega boʻlgani sababli koʻproq ilmiy xarakterga ega boʻlish tendensiyasi umumiy, ammo universal emas edi. Robert K. Merton oʻzining " ''Ijtimoiy nazariya va ijtimoiy tuzilma'' " (1949) asarini nashr etdi. 1960-yillarning oxiriga kelib, sotsiologik tadqiqotlar butun dunyo boʻylab hukumatlar va korxonalar tomonidan tobora koʻproq vosita sifatida qoʻllanila boshlandi. Sotsiologlar yangi turdagi miqdoriy va sifat tadqiqot usullarini ishlab chiqdilar. Pol Lazarsfeld [[Columbia universiteti|Kolumbiya Universitetining]] Amaliy Ijtimoiy Tadqiqotlar Byurosiga asos solgan boʻlib, u yerda ijtimoiy tadqiqot usullari va tashkil etilishiga katta taʼsir koʻrsatdi. Uning sotsiologik metodga qoʻshgan koʻplab hissalari unga „zamonaviy empirik sotsiologiyaning asoschisi“ unvonini berdi<ref name="Hynek">{{jurnal manbasi|last=Jeábek|first1=Hynek|year=2001|title=Paul Lazarsfeld — The Founder of Modern Empirical Sociology: A Research Biography|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-public-opinion-research_autumn-2001_13_3/page/n10|journal=International Journal of Public Opinion Research|volume=13|issue=3|pages=229–244|doi=10.1093/ijpor/13.3.229}}</ref>. Lazarsfeld statistik tadqiqot tahlili<ref>Lazarsfeld, P.&nbsp;F., & Henry, N.&nbsp;W. (1966). ''Readings in mathematical social science''. Cambridge: MIT Press.</ref>, panel usullari, yashirin tuzilma tahlili va kontekstual tahlilda katta muvaffaqiyatlarga erishdi<ref name="Hynek" />. Uning koʻpgina gʻoyalari shu qadar taʼsirli boʻlganki, endi oʻz-oʻzidan ravshan deb hisoblanadi<ref name="Hynek" />. === Ijtimoiy tadqiqot tashkilotlari === * Jamiyatlar va axborotni ilgʻor oʻrganish markazi, Amerika Qoʻshma Shtatlari * Tengsizliklarni bartaraf etuvchi nazariyalar va amaliyotlar tadqiqot markazi * Iqtisodiy va ijtimoiy tadqiqotlar kengashi, [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] (Tadqiqotlarni moliyalashtirish kengashi) * Ijtimoiy va madaniy [[antropologiya]] milliy tadqiqot markazi, [[Jazoir]] * Ijtimoiy tadqiqotlar instituti, Germaniya * Mass Observation, Buyuk Britaniya * Melburn amaliy iqtisodiy va ijtimoiy tadqiqotlar instituti, Avstraliya * Ijtimoiy tadqiqotlar milliy markazi, Buyuk Britaniya * Milliy fikrni oʻrganish markazi, Amerika Qoʻshma Shtatlari * Yangi ijtimoiy tadqiqotlar maktabi, [[New York (shahar)|Nyu-York shahri]] * Ijtimoiy fanlar tadqiqot tarmogʻi == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * {{Kitob manbasi|last=Kenneth D. Bailey|title=Methods of Social Research|url=https://books.google.com/books?id=PVDQHrCezMoC|year=1994|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-0-02-901279-6}} * {{Kitob manbasi|last=Donald H. McBurney|title=Research Methods|url=https://books.google.com/books?id=AUDoy-lSe_EC|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-0-495-60219-4}} * Glenn Firebaugh, ''Seven Rules for Social Research'', Princeton University Press, 2008, {{ISBN|978-0-691-13567-0}} * Arnold A. Groh, ''Research Methods in Indigenous Contexts'', New York: Springer, 2018, {{ISBN|978-3-319-72774-5}} * Mills, C. Wright. Appendix to Sociological Imagination (1959). [https://web.archive.org/web/20061106060908/http://ddl.uwinnipeg.ca/res_des/files/readings/cwmills-intel_craft.pdf Appendix, On Intellectual Craftsmanship], pp.&nbsp;195-226. In the Sociological Imagination. New York: [[Oxford University Press]]. * Earl Babbie, ''The Practice of Social Research'', 10th edition, Wadsworth, Thomson Learning Inc., {{ISBN|0-534-62029-9}} * W. Lawrence Neuman, ''Social Research Methods: Qualitative and Quantitative Approaches'', 6th edition, Allyn & Bacon, 2006, {{ISBN|0-205-45793-2}} [[Turkum:Pages with unreviewed translations]] 5n432s7l2mequqzzkzudaw1oun615jq Sherzod Nasrullayev 0 789490 5997230 5861163 2026-04-16T08:19:58Z Umarxon III 18267 +navbox 5997230 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi | ism = Sherzod Nasrullayev | image = Sherzod Nasrullayev.jpg | toʻliqism = Sherzod Innatillo oʻgʻli Nasrullayev | tavallud_sana = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1998|07|23}} | tavallud_joyi = {{Tavallud joyi|Koson}} [[Oʻzbekiston]] | vazni = 78 kg | boʻyi = {{Height|m=1,80}} | laqab = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]] | joriyklub = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | klubraqami = 34 | yoshlikyillari = 2015—2017 | yoshlikklublari = [[Nasaf-2 (futbol klubi)|Nasaf-2]] | yillar1 = 2018—2025 | klublar1 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] | isht1 = 147 | gollar1 = 10 | yillar2 = 2018—2025 | klublar2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht2 = 0 | gollar2 = 0 | milliyyillar1 = 2018—2020 | milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-23]] | milliyisht1 = 4 | milliygollar1 = 1 | milliyyillar2 = 2022— | milliyjamoa2 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] | milliyisht2 = 35 | milliygollar2 = 2 | ntupdate = 2026-yil 5-yanvar | pcupdate = 2026-yil 5-yanvar }} '''Sherzod Innatillo oʻgʻli Nasrullayev''' (1998-yil 23-iyulda [[Qashqadaryo viloyati]] [[Koson tumani|Koson tumanida]] tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional futbolchi, „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ klubi va [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi]]<nowiki/>da himoyachi ampulasida oʻynaydi. == Faoliyati == === Ilk yillari === Sherzod Nasrullayev – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] futbol akademiyasi bitiruvchisi hisoblanadi. 2017-2018-yilgi mavsumda Sherzod Nasrullayev Nasaf klubi oʻrinbosarlar tarkibida harakat qilgan. === Nasaf safida === 2018-yil 1-yanvaridan Sherzod Nasrullayev Nasaf U21 jamoasidan [[Nasaf (futbol klubi)|Nasafning]] asosiy jamoasiga koʻchib oʻtadi. Sherzod Nasrullayevning oʻyin uslubi [[Roʻziqul Berdiyev|Roʻziqul Berdiyevga]] yoqadi. Sherzod Nasrullayev [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] safida birinchi mavsumida 1 ta oʻyin oʻtkazdi va umumiy hisobda 10 daqiqa maydonda harakat qildi. 2019-yilgi mavsumda Sherzod Nasrullayev Nasaf safida [[Oʻzbekiston Superligasi]]<nowiki/>da 12 ta oʻyinda maydonga tushdi 1 ta golli uzatmaga mualliflik qildi va umumiy hisobda 702 daqiqa maydonda harakat qildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/sherzod-nasrullaev/leistungsdatenverein/spieler/608537https://www.transfermarkt.com/sherzod-nasrullaev/leistungsdatenverein/spieler/608537https://www.transfermarkt.com/sherzod-nasrullaev/leistungsdatenverein/spieler/608537https://www.transfermarkt.com/sherzod-nasrullaev/leistungsdatenverein/spieler/608537|sarlavha=2019-yilgi mavsum Nasaf safidagi ko`rsatkichlari}}</ref>. 2020-yilgi mavsumda Sherzod Nasrullayev [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] safida Oʻzbekiston Superligasida 22 ta oʻyinda maydonga tushdi 5 ta golli uzatmaga mualliflik qildi va umumiy hisobda 1.691 daqiqa maydonda harakat qildi. 2021-yilgi mavsumda Sherzod Nasrullayev [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] safida Oʻzbekiston Superligasida 22 ta oʻyinda maydonga tushdi 3 ta gol va 7 ta golli uzatmaga mualliflik qildi. Umumiy hisobda 1.886 daqiqa maydonda harakat qildi. 2022-yilgi mavsumda Sherzod Nasrullayev [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] safida Oʻzbekiston Superligasida 12 ta oʻyinda maydonga tushdi va 1 ta sariq kartochka olgan. 2022-yilning 4-aprelida Superliga 4-turidan oʻrin olgan „<nowiki/>[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]<nowiki/>“ – „<nowiki/>[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]<nowiki/>“ bahsida (0:1), Sherzod Nasrullayev uchrashuvning 65-daqiqasida yelkasidan ogʻir jarohat oldi. Shundan soʻng, uning oʻrniga [[Alibek Davronov]] maydonga tushirildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.uz/oz/news/ozbekiston-mtj-azosi-sherzod-nasrullaev-jarohatlandi|sarlavha=Sherzod Nasrullaev jiddiy jarohatlandi}}</ref>. 2022-yilning 22-iyunida Sherzod Nasrullayev jarohatidan tuzalib „<nowiki/>[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]<nowiki/>“ga qarshi bahsda zaxiradan maydonga tushdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/sherzod-nasrullaev-3-oy-deganda-safga-qaytdi|sarlavha=Sherzod Nasrullaev 3 oy deganda safga qaytdi}}</ref>. == Terma jamoadagi faoliyati == Sherzod Nasrullayev Oʻzbekistoning bir qancha yosh toifalari jamoalarida oʻynagan. Jumladan, Oʻzbekiston U21, [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U23]] va Oʻzbekiston milliy terma jamoasi. Sherzod Nasrullayev Oʻzbekiston U21 jamoasi safida ilk bor 2018-yil 4-sentabrda Tokjikistonga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida debyut qilgan. Umumiy hisobda 3 ta oʻyinda maydonga tushib 1 ta gol urgan. [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U23]] jamoasi safida ilk bor 2019-yil 11-oktabrda Janubiy Koreyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida debyut qilgan. Sherzod Nasrullayev Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safida ilk bor 2022-yil 27-yanvarda Janubiy Sudanga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida debyut qilgan. == Yutuqlar == * [[Oʻzbekiston Superligasi]] gʻolibi: [[Futbol boʻyicha 2024-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2024]] * [[Oʻzbekiston Superkubogi]] gʻolibi: [[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi|2023]], [[Futbol boʻyicha 2024-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi|2024]], 2025 * [[Oʻzbekiston Kubogi]] gʻolibi: [[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2021]], [[Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2022]], [[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2023]] * [[AFC ikkinchi chempionlar ligasi|AFC kubogi]]<nowiki/>da kumush medal sohibi: 2021 == Mukofotlari == 2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori|Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>. == Faoliyatidagi statistikasi == === Klub safidagi statistikasi === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Klub safida musobaqalar boʻyicha oʻyinlar va gollar statistikasi ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Oʻzbekiston Superligasi ! colspan="2" |[[Oʻzbekiston Kubogi]] ! colspan="2" |[[Osiyo Chempionlar ligasi]] ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Umumiy |- !Chempionat !Isht !Gollar !Isht !Gollar !Isht !Gollar !Isht !Gollar !Isht !Gollar |- | rowspan="6" |[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |2018-yil |Superliga |1 |0 |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |1 |0 |- |2019-yil |Superliga |12 |0 |2 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |14 |0 |- |2020-yil |Superliga |22 |0 |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |22 |0 |- |2021-yil |Superliga |22 |3 |5 |0 |7 |1 | colspan="2" |— |34 |4 |- |2022-yil |Superliga |12 |0 |2 |0 |1 |1 | colspan="2" |— |15 |1 |- ! colspan="2" |Jami !69 !3 !9 !0 !0 !0 ! colspan="2" |— !86 !5 |} === Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi safida statistikasi === {| class="wikitable" ! colspan="3" |Oʻzbekiston milliy terma jamoasida |- |Yil |Isht |Gol |- |2022 |2 | - |- |Jami |2 | - |} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://www.transfermarkt.com/sherzod-nasrullaev/profil/spieler/608537 Sherzod Nasrullayev] [[Transfermarkt]] saytida * [https://int.soccerway.com/players/sherzod-nasrullayev/562659/ Sherzod Nasrullayev] [[Soccerway]] sayti * {{NFT player|85580}} {{Paxtakor futbol klubi tarkibi}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2023-yilgi Osiyo Kubogi}} {{Oʻzbekiston iftixori}} {{DEFAULTSORT:Nasrullayev, Sherzod}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]] [[Turkum:Nasaf klubi futbolchilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari]] [[Turkum:„Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlanganlar]] bg8ohx17ynsusb16ulb8zetyo2l52ru Umar Eshmurodov 0 789617 5997223 5823162 2026-04-16T08:06:00Z Umarxon III 18267 +navbox 5997223 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi | ism = Umar Eshmurodov | toʻliqism = Umar Yusuf oʻgʻli Eshmurodov | image = Umar Eshmurodov 2.jpg | tavallud_sana = {{Birth date and age|1992|11|30|df=y}} | tavallud_joyi = {{Flagicon|UZB}} {{Tavallud joyi|Koson}} [[Qashqadaryo viloyati]] | boʻyi = {{Height|m=1,85}} | vazni = 78 kg | laqab = | pozitsiya = [[Himoyachi]] / [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachi]] | joriyklub = {{Flagicon|MAS}} [[Selengor F. C.]] | klubraqami = 92 | boshliqyillar = | boshliqklublar = | yillar1 = 2011—2017 | klublar1 = {{Flagicon|UZB}} [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | isht1 = 120 | gollar1 = 8 | yillar2 = 2017—2020 | klublar2 = {{Flagicon|UZB}} [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] | isht2 = 69 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2020 | klublar3 = {{Flagicon|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht3 = 0 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2020 | klublar4 = {{Ijara}} {{Flagicon|UZB}} [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] | isht4 = 24 | gollar4 = 0 | yillar5 = 2021—2023 | klublar5 = {{Flagicon|UZB}} [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] | isht5 = 71 | gollar5 = 3 | yillar6 = 2024— | klublar6 = {{Flagicon|MAS}} [[:en:Selangor F.C.|Selangor F.C.]] | isht6 = 11 | gollar6 = 1 | milliyyillar1 = 2020— | milliyjamoa1 = {{Flagicon|UZB}} [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] | milliyisht1 = 33 | milliygollar1 = 0 | club-update = 2024-yil 13-noyabr | ntupdate = 2024-yil 19-noyabr | medallar = {{Oʻzbekiston iftixori sohibi}} }} '''Umar Yusuf oʻgʻli Eshmurodov''' (1992-yil 30-noyabrda Qashqadaryo viloyati Koson tumanida tugʻilgan) – oʻzbek futbolchisi, „<nowiki/>[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]<nowiki/>“ klubi va [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi]] [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]<nowiki/>si<ref>[https://globalsportsarchive.com/people/soccer/umar-eshmurodov/119914/ Player profile in globalsportsarchive.com]</ref>. == Biografiyasi va karyerasi == === Ilk yillari === Umar Eshmurodov 1992-yil 30-noyabda [[Qashqadaryo viloyati]] [[Koson tumani|Koson tumanida]] tugʻilgan. Shuningdek Umar Eshmurodov – [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] futbol akademiyasi bitiruvchisi hisoblanadi. 2016-yilgi mavsumda Umar Eshmurodov Shoʻrtran klubida harakat qilgan. Shoʻrtran klubi safida 43 ta oyinda maydonga tushgan. Umumiy hisobda 3.779 daqiqa maydonda harakat qildi. === Nasaf safida === 2017-yil 17-iyul kuni Umar Eshmurodov [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] jamoasidan Nasaf jamoasiga transfer qilindi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/umar-eshmurodov/transfers/spieler/493725|sarlavha=Umar Eshmurodov Nasaf jamoasiga transfer qilindi}}</ref>. Umar Eshmurodov Nasaf safida birinchi mavsum Oʻzbekiston superligasida 15 ta oʻyin oʻtqazadi va umumiy hisobda 1.350 daqiqa maydonda harakat qildi. 2018-yilgi mavsumda Umar Eshmurodov Nasaf safida Oʻzbekiston superligasida 18 ta oʻyinda maydonga tushdi va umumiy hisobda 1.564 daqiqa maydonda harakat qildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/umar-eshmurodov/detaillierteleistungsdaten/spieler/493725|sarlavha=2018-yilgi mavsum Nasaf safidagi ko`rsatkichlari}}</ref>. 2019-yilgi mavsumda Umar Eshmurodov Nasaf safida Oʻzbekiston superligasida 26 ta oʻyinda maydonga tushdi va umumiy hisobda 2.340 daqiqa maydonda harakat qildi. 2020-yil 5-martda Umar Eshmurodov [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] jamoasidan [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] jamoasiga transfer qilindi. Biroq Paxtakor safida birorta oʻyinda maydonga tushmadi. Umar Eshmurodov 2020-yil 31-dakabrda Nasaf safiga qaytdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/219210|sarlavha=Umar Eshmurodov Nasaf safiga qaytdi}}</ref>. Nasaf safida Oʻzbekiston superligasida 24 ta oʻyinda maydonga tushdi va umumiy hisobda 2.160 daqiqa maydonda harakat qildi. 2021-yilgi mavsumda Umar Eshmurodov Nasaf safida Oʻzbekiston superligasida 24 ta oʻyinda maydonga tushdi va umumiy hisobda 2.150 daqiqa maydonda harakat qildi. 2022-yilgi mavsumda Umar Eshmurodov Nasaf safida Oʻzbekiston superligasida 17 ta oʻyinda maydonga tushdi va umumiy hisobda 1.500 daqiqa maydonda harakat qildi. 2022-yilning 1-yanvar kuni Nasaf klubi Umar Eshmurodov bilan amaldagi shartnomani uzaytirdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://bugun.uz/sport/2022/01/26/nasaf-umar-eshmurodov-bilan-shartnomani-uzaytirdi/|sarlavha=“Nasaf” Umar Eshmurodov bilan shartnomani uzaytirdi|qaralgan sana=2022-09-09|arxivsana=2022-09-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220909065428/https://bugun.uz/sport/2022/01/26/nasaf-umar-eshmurodov-bilan-shartnomani-uzaytirdi/}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/358929?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia |sarlavha=Умар Эшмуродовнинг навбатдаги жамоаси маълум! |sana=2023/12/23}}</ref>. 2023-yil 15-dekabrda Eshmurodov „Nasaf“ jamoasi bilan xayrlashdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/umar-eshmurodov-nasaf-bilan-xayrlashdi |sarlavha=Умар Эшмуродов “Насаф” билан хайрлашди |sana=2023/12/15}}</ref> va [[AFC Osiyo kubogi 2023]] musoboqasidan soʻng Malayziya Superligasi jamoasida davom ettirishi togʻrisida xabar berildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/umar-eshmurodovning-navbatdagi-jamoasi-malum |sarlavha=Умар Эшмуродовнинг навбатдаги жамоаси маълум! |sana=2023/12/15}}</ref>. === Selengor F. C. === 2024-yil fevral oyida Malayziyaning „Selengor F. C.“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/361779?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia |sarlavha=Ўзбекистон терма жамоаси аъзоси легионерга айланди |sana=2024/02/03}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/uz/news/2024/02/03/umar-eshmurodov-malayziya-klubiga-otdi |sarlavha=Umar Eshmurodov Malayziya klubiga o‘tdi |sana=03.02.2024}}</ref>. === Terma jamoadagi faoliyati === Eshmurodov 2020-yilning 23-fevral kuni Belarus terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida Oʻzbekiston bosh jamoasida debyut qilgan<ref>[https://www.national-football-teams.com/matches/report/25444/Uzbekistan_Belarus.html Uzbekistan 0–1 Belarus]</ref>. == Faoliyatidagi statistikasi == === Klub safidagi statistikasi === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Klub safida musobaqalar boʻyicha oʻyinlar va gollar statistikasi ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Oʻzbekiston Superligasi ! colspan="2" |[[Oʻzbekiston Kubogi]] ! colspan="2" |[[Osiyo Chempionlar ligasi]] ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Umumiy |- !Chempionat !Isht !Gol !Isht !Gol !Isht !Gol !Isht !Gol !Isht !Gol |- |Shoʻrtan |2016-17 yil |Superliga |43 |4 |0 |0 |— |— | colspan="2" |— |43 |4 |- | rowspan="6" |[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |2017-yil |Superliga |17 |0 |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |17 |0 |- |2018-yil |Superliga |18 |0 |0 |0 |6 |0 | colspan="2" |— |24 |0 |- |2019-yil |Superliga |26 |0 |3 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |29 |0 |- |2020-yil |Superliga |24 |0 |3 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |27 |0 |- |2021-yil |Superliga |24 |1 |6 |0 |7 |0 | colspan="2" |— |37 |1 |- |2022-yil |Superliga |17 |1 |2 |0 |7 |0 | colspan="2" |— |26 |1 |- ! colspan="2"|Jami ! !169 !6 !14 !0 !20 !0 ! colspan="2" |— !203 !6 |- |} === Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi safida statistikasi === {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan="3" |[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston terma jamoasi]] |- !Yil !Isht !Gol |- |2020 |1 |0 |- |2021 |2 |0 |- |2022 |8 |0 |- |2023 |11 |0 |- |2024 |3 |0 |- !Jami !25 !0 |} == Yutuqlari == * [[Oʻzbekiston Kubogi]] 2020,<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.uz/oz/news/ozbekiston-kubogi-2020-final-agmkning-asosiy-tarkibi-malum?utm_medium%5B0%5D=championatasia|sarlavha=Paxtakor finalda AGMKni yirik hisobda mag'lub etdi}}</ref> 2021, 2022, 2023 * Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2023, 2025 * Oʻzbekiston Pro ligasi gʻolibi: 2014 == Mukofotlari == 2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori|Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://www.transfermarkt.com/umar-eshmurodov/detaillierteleistungsdaten/spieler/493725 Umar Eshmurodov] [[Transfermarkt]] saytida * [https://pfl.uz/uzb/players/1501 Umar Eshmurodov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240208115159/https://pfl.uz/uzb/players/1501 |date=2024-02-08 }} [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi|OʻzPFL]] saytida * {{Soccerway|id=297303}} * {{NFT player|77040}} {{Nasaf futbol klubi tarkibi}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2023-yilgi Osiyo Kubogi}} {{Oʻzbekiston iftixori}} {{DEFAULTSORT:Eshmurodov, Umar}} [[Turkum:1992-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Kishilar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]] [[Turkum:Nasaf klubi futbolchilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Selangor F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Malayziya Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]] [[Turkum:Malayziyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] [[Turkum:„Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlanganlar]] i52vde87cxfmwx3wipuj606ungqpl9m Abbosbek Fayzullayev 0 789917 5997224 5893960 2026-04-16T08:07:21Z Umarxon III 18267 /* Havolalar */ + 5997224 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi | ism = Abbosbek Fayzullayev | toʻliqism = Abbosbek Sayidjon oʻgʻli Fayzullayev<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/6617 |sarlavha=O'zbekiston Respublikasi mustaqilligining o'ttiz ikki yilligi munosabati bilan yuqori natijalarga erishgan sportchi va murabbiylardan bir guruhini mukofotlash to'g'risida|ish=[[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|president.uz]] |qaralgan sana=2025-06-12}}</ref> | image = Abbosbek Fayzullaev 11 İstanbul Başakşehir FK UECL 20250821 (5).jpg | izoh = Fayzullayev (2025-yil) | tavallud_sana = {{Birth date and age|2003|10|3|df=y}} | tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Sayxunobod tumani}}, [[Sirdaryo viloyati]] | boʻyi = {{height|m=1.67}} | vazni = 60 kg | pozitsiya = [[Yarim himoyachi]] | joriyklub = [[İstanbul Başakşehir F.K.|İstanbul Başakşehir]] | klubraqami = 11 | yoshlikyillari1 = 2018—2020 | yoshlikklublari1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | boshliqyillar = | boshliqklublar = | yillar1 = 2021—2023 | klublar1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht1 = 32 | gollar1 = 7 | yillar2 = 2023—2025 | klublar2 = [[SSKA Moskva (futbol klubi)|SSKA Moskva]] | isht2 = 49 | gollar2 = 6 | yillar3 = 2025—{{h.v.}} | klublar3 = [[İstanbul Başakşehir F.K.|İstanbul Başakşehir]] | isht3 = 12 | gollar3 = 2 | milliyyillar1 = 2020—2023 | milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U20]] | milliyisht1 = 18 | milliygollar1 = 6 | milliyyillar2 = 2021—2024 | milliyjamoa2 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U23]] | milliyisht2 = 14 | milliygollar2 = 3 | milliyyillar3 = 2023— | milliyjamoa3 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] | milliyisht3 = 30 | milliygollar3 = 8 | club-update = 2025-yil 4-fevral | ntupdate = 2025-yil 9-oktyabr | medallar = {{Oʻzbekiston iftixori sohibi}} }} '''Abbosbek Sayidjon oʻgʻli Fayzullayev''' (2003-yil 3-oktyabr Sirdaryo viloyatida tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional futbolchi, [[İstanbul Başakşehir F.K.|İstanbul Başakşehir]] klubi va [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] futbol terma jamoasida [[yarim himoyachi]] ampulasida oʻynaydi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.pfl.uz/uzb/players/3020|sarlavha=Abbosbek Fayzullaev|qaralgan sana=2022-09-09|arxivsana=2022-12-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221227145810/https://pfl.uz/uzb/players/3020}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://stadion.uz/uz/news/detail/395362 |sarlavha=Paxtakor" bosh direktori: "Fayzullayev "Paxtakor" bilan xayrlashdi va SSKAga o‘tdi" |qaralgan sana=2-avgust 2023-yil}}</ref>. 2023-yilda dunyoning eng yaxshi yosh futbolchisi nomiga daʼvogarlar roʻyxatiga kirgan<ref>{{Cite web |title=Abbosbek Fayzullayev dunyoning eng yaxshi yosh futbolchisi nomiga da’vogarlar ro‘yxatiga kiritildi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2023/12/13/abbosbek-fayzullayev/ |website=Газета.uz |date=2023-12-13 |access-date=2024-01-19 |language=uz-Latn}}</ref>. == Futbolchilik faoliyati == === Ilk yillari === 2003-yil 3-oktyabrda [[Sirdaryo viloyati]]da tugʻilgan. [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] futbol akademiyasi bitiruvchisi. [[2021-yil]]gacha [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] klubi oʻrinbosarlar tarkibida harakat qilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/abbosbek-fayzullaev/detaillierteleistungsdaten/spieler/754037|sarlavha=Abbosbek Fayzullaev Paxtakor klubi oʻrinbosarlar tarkibida harakat qilgan}}</ref>. === Paxtakor safida === Abbosbek Fayzullayev 2021-yilgacha [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] klubi oʻrinbosarlar tarkibida harakat qildi. [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] klubi oʻrinbosarlar tarkibida 21 ta oʻyin oʻtqazadi va 8ta gol kiritdi. 2021-yil muvaffaqiyatli oʻyinidan soʻng Paxtakor murabbiylar shtabi tomonidan asosiy jamoaga jalb etildi. Paxtakor safida birinchi mavsumida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 6 ta, [[Oʻzbekiston Kubogi]]da 1 ta va Osiyo chempionlar ligasida 2 ta oʻyin oʻtqazdi, maydonda umumiy hisobda 280 daqiqa harakat qildi. ==== 2022-yilgi mavsum ==== 2022-yilgi mavsumda Paxtakor safida Oʻzbekiston Superligasida 12 ta, [[Oʻzbekiston Kubogi]]da 2 ta va [[Osiyo Chempionlar ligasi]]da 3 ta oʻyin oʻtqazdi va 1 ta gol kiritdi. Umumiy hisobda maydonda 645 daqiqa harakat qildi. === SSKA Moskva === Abbosbek Fayzullayev 2023-yil 27-iyulda [[SSKA Moskva (futbol klubi)|SSKA Moskva]] jamoasi bilan 3+1 shaklida shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/cska-abbos-fayzullaev-uchun-paxtakorga-qancha-tolaydi|sarlavha=ЦСКА Аббос Файзуллаев учун "Пахтакор"га қанча тўлайди? |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230728084511/https://championat.asia/uz/news/cska-abbos-fayzullaev-uchun-paxtakorga-qancha-tolaydi|arxivsana=2023-07-28 |qaralgan sana=2023-07-28 }}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://upl.uz/sport/35519-news.html |sarlavha=Узбекский вундеркинд Аббосбек Файзуллаев перешел в ЦСКА}}</ref>. 19 yoshli Fayzullayev 500 ming yevroga transfer qilindi<ref>Abbosbek Fayzullayev [https://kun.uz/uz/news/2023/07/27/abbosbek-fayzullayev-rossiya-klubiga-transfer-qilinmoqda Rossiya klubiga] transfer qilinmoqda</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/news/view/rasman-tsska-abbos-fayzullaev-transferini-ajoyib-video-orqali-elon-qildi-%28video%29-04-08-2023 |sarlavha=Расман! ЦСКА Аббос Файзуллаев трансферини ажойиб видео орқали эълон қилди! (Видео) |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230804130435/https://sports.uz/news/view/rasman-tsska-abbos-fayzullaev-transferini-ajoyib-video-orqali-elon-qildi-(video)-04-08-2023 |arxivsana=2023-08-04 |qaralgan sana=2023-08-04 }}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/350822 |sarlavha=Расман: Аббос Файзуллаев — ЦСКА футболчиси! |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230804130751/https://championat.asia/uz/news/350822 |arxivsana=2023-08-04 |qaralgan sana=2023-08-04 }}</ref>. 19-avgust kuni „Dinamo“ga qarshi oʻyinda (1:2) Fayzullayev 87-daqiqada zaxiradan maydonga tushib yangi klubida debyut qildi<ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/stats/turnir_20912/game_1380865314 |title=Динамо - ЦСКА (2:1) 19 августа. Мир Российская Премьер-Лига 2023-24. Протокол матча |lang=ru |website=news.sportbox.ru |access-date=2023-11-16 |archive-date=2023-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116180844/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/stats/turnir_20912/game_1380865314 |url-status=live}}</ref>. 24-sentyabr kuni „Rostov“ga qarshi oʻyinda (3:3) [[SSKA Moskva (futbol klubi)|SSKA Moskva]] jamoasi safida oʻzining birinchi golini kiritdi<ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/stats/turnir_20912/game_1380865346 |title=Ростов - ЦСКА (3:3) 24 сентября. Мир Российская Премьер-Лига 2023-24. Протокол матча |lang=ru |website=news.sportbox.ru |access-date=2023-11-16 |archive-date=2023-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116180844/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/stats/turnir_20912/game_1380865346 |url-status=live}}</ref>. == Terma jamoadagi faoliyati == [[Fayl:Abbosbek Fayzullaev Cska Moscow player.png|thumb|303x303px|Fayzullayev, 2024]] Abbosbek Fayzullayev 2021-yil 30-oktabrda Bangladesh U-23 jamoasiga qarchi oʻrtoqlik oyiniga [[Temur Kapadze]] tomonidan jalb etildi va shu tariqa terma jamoadagi debyutini oʻtqazdi. 2022-yil [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistonda]] boʻlib oʻtgan [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2022|AFC U-23 Osiyo chempionati]] uchun [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U23]] yakuniy 23 ta futbolchidan iborat qaydnomasiga kiritildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/afc-u23-championship-2022/startseite/pokalwettbewerb/AF2A|sarlavha=Oʻzbekiston U23 yakuniy qaydnomasiga kiritildi}}</ref>. 2023-yilgi OFK U-20 Osiyo Kubogi uchun 20 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasiga chaqirildi va musobaqada eng yaxshi futbolchi boʻldi. Finalda Iroqqa qarshi oʻyinda u penaltidan gʻalaba qozonib, jamoasining 1:0 hisobidagi gʻalabasini taʼminladi, chunki jamoadoshi [[Umarali Rahmonaliyev]] penaltini golga aylantirib, Oʻzbekistonga 20 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Osiyo kubogi tarixidagi ilk chempionlikni taqdim etdi. Oʻz harakatlari bilan u turnirning eng futbolchisi oʻyinchisi deb topildi<ref>{{cite web |url=https://www.the-afc.com/en/national/afc_u20_asian_cup/news/fayzullaev_named_most_valuable_player.html |title=Fayzullaev named Most Valuable Player |date=18 March 2023 |accessdate=23 March 2023 |website=the-afc.com}}</ref>. 2023-yilning 6-iyun kuni Fayzullayev Oʻzbekiston terma jamoasi safida futbol boʻyicha [[CAFA Millatlar Kubogi 2023|Markaziy Osiyo chempionati]]<nowiki/>da [[Ummon milliy futbol terma jamoasi|Ummonga]] qarshi oʻyinning 73-daqiqasida zaxiradan maydonga tushgandi. Uch kundan soʻng u [[Tojikiston milliy futbol terma jamoasi|Tojikistonga]] qarshi guruh oʻyinida zaxiradan maydongga tushib, oʻzining terma jamoa safida birinchi xalqaro golini urdi, bu oʻyinda 5:1 hisobida gʻalaba qozondi. Turnir finalida [[Eron milliy futbol terma jamoasi|Eronga]] qarshi oʻyinda magʻlub boʻldi. 2023-yilda Qatarda boʻlib oʻtayotgan [[AFC Osiyo kubogi 2023|Osiyo kubogida]] [[Hindiston]] ustidan 3:0 hisobidagi gʻalabada oʻz hissasini qoʻshdi. == Faoliyatidagi statistikasi == === Klub safidagi statistikasi === {{updated|2025-yil 12-iyul kungi holat.}}<ref>{{Soccerway|abbosbek-fayzullayev/659147}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Klub safida musobaqalar boʻyicha oʻyinlar va gollar statistikasi |- ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |Milliy kubok{{efn|Includes [[Uzbekistan Cup]], [[Russian Cup (football)|Russian Cup]] va Turkiya kubogi}} ! colspan="2" |Xalqaro ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Jami |- !Divizion!!O'yinlar!!Gollar!!O'yinlar!!Gollar!!O'yinlar!!Gollar!!O'yinlar!!Gollar!!O'yinlar!!Gollar |- | rowspan="4" |[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |[[Paxtakor FK 2021-yilgi mavsumi|2021]] |[[Oʻzbekiston Superligasi]] |6||0||1||0||2{{efn|name=ACL|Osiyo Chempionlar Ligasidagi o‘yinlari}}||0|| colspan="2" |—||9||0 |- |[[Paxtakor FK 2022-yilgi mavsumi|2022]] |Oʻzbekiston Superligasi |21||5||2||2||3{{efn|name=ACL}}||1|| colspan="2" |—||26||8 |- |[[Paxtakor FK 2023-yilgi mavsumi|2023]] |Oʻzbekiston Superligasi |6||2||0||0||0||0|| colspan="2" |—||6||2 |- ! colspan="2" |Jami !33!!7!!3!!2!!5!!1!! colspan="2" |—!!41!!10 |- | rowspan="4" |[[SSKA Moskva (futbol klubi)|SSKA Moskva]] |[[PFC CSKA Moskva 2023–24-yilgi mavsumi|2023–24]] |[[Rossiya Premyer-ligasi]] |22||4||10||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||32||5 |- |[[PFC CSKA Moskva 2024–25-yilgi mavsumi|2024–25]] |Rossiya Premyer-ligasi |27||2||12||1|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||39||3 |- |2025–26 |Rossiya Premyer-ligasi |0||0||0||0|| colspan="2" |—||1{{efn|name=RSC|[[Rossiya Superkubogi]]dagi ishtiroki}}||0||1||0 |- ! colspan="2" |Jami !49!!6!!22!!2!! colspan="2" |—!!1!!0!!72!!8 |- | rowspan="2" |[[İstanbul Başakşehir F.K.]] |2025–26 |Turkiya Superligasi |12 |2 |3 |1 |2 |0 | colspan="2" |— |17 |3 |- ! colspan="2" |Jami !12 !2 !3 !1 !2 !0 ! colspan="2" |— !17 !3 |- ! colspan="3" |Umumiy faoliyat statistikasi !94!!15!!28!!5!!7!!1!!1!!0!!130!!21 |} ;Izohlar {{manbalar|group=izoh}} {{notelist}} === Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi safida statistikasi === {{updated|2025-yil 9-oktyabr holatiga koʻra}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! Milliy jamoa!!Yil!!Oʻyinlar!!Gollar |- | rowspan="3"|[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] |2023||8||2 |- |2024||15||5 |- |2025||7||1 |- ! colspan=2|Jami!!30!!8 |} === Xalqaro === {| class="wikitable sortable" |+ Fayzullayev tomonidan milliy terma jamoa safida kiritilgan gollar roʻyxati |- !scope="col"|№ !scope="col"|Sana !scope="col"|Stadion !scope="col"|Raqib !scope="col"|Gol !scope="col"|Natija !scope="col"|Musobaqa |- |align="center"|1. |2023-yil 17-iyun |[[Milliy Stadioni]], [[Toshkent]], Oʻzbekiston |{{fb|TJK}} |align="center"|'''4'''–1 |align="center"|5–1 |[[CAFA Millatlar Kubogi 2023]] |- |align="center"|2. |2023-yil 25-dekabr |[[Al-Maktoum stadioni|Al Maktoum Stadioni]], [[Dubay]], Birlashgan Arab Amirliklari |{{fb|KGZ}} |align="center"|'''1'''–0 |align="center"|4–1 |[[Oʻrtoqlik uchrashuvi|Oʻrtoqlik oʻyini]] |- |align="center"|3. |2024-yil 18-yanvar |[[Ahmad bin Ali stadioni]], [[Al Rayyan]], Qatar |{{fb|IND}} |align="center"|'''1'''–0 |align="center"|3–0 |[[AFC Osiyo Kubogi 2023 B guruhi|AFC Osiyo Kubogi 2023]] |- |align="center"|4. |2024-yil 30-yanvar |[[Al Janoub stadioni]], [[Al Vakrah]], Qatar |{{fb|THA}} |align="center"|'''2'''–1 |align="center"|2–1 |[[AFC Osiyo Kubogi 2023 Play off bosqichi|AFC Osiyo Kubogi 2023]] |- |align="center"|5. |rowspan="2"|2024-yil 14-noyabr |rowspan="2"|[[Jassim bin Hamad stadioni]], [[Doha]], Qatar |rowspan="2"|{{fb|QAT}} |align="center"|'''1'''–2 |rowspan="2" align="center"|2–3 |rowspan="4"|[[FIFA Jahon chempionati saralash bosqichi – AFC uchinchi bosqichi 2026|2026-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi]] |- |align="center"|6. |align="center"|'''2'''–2 |- |align="center"|7. |2024-yil 19-noyabr |[[Laos yangi milliy stadioni]], [[Ventyan]], Laos |{{fb|PRK}} |align="center"|'''1'''–0 |align="center"|1–0 |- |align="center"|8. |2025-yil 25-mart |[[Ozodiy stadioni]], [[Tehron]], Eron |{{fb|IRN}} |align="center"|'''2'''–1 |align="center"|2–2 |} == Yutuqlari == '''Paxtakor''' * [[Oʻzbekiston Superligasi]] 2020, 2021, 2022<ref>{{Veb manbasi |url=http://ufa.uz/paxtakor-jamoasiga-2021-yilgi-o%CA%BBzbekiston-superligasi-kubogi-topshirildi/ |sarlavha=Paxtakor jamoasiga 2021-yilgi Oʻzbekiston Superligasi kubogi topshirildi}}</ref> * [[Oʻzbekiston Superkubogi]] 2021, 2022<ref>{{Veb manbasi|url=https://kun.uz/uz/99129971|sarlavha=Paxtakor O‘zbekiston Superkubogi-2021 sohibi}}</ref> * Oʻzbekiston kubogi sohibi: 2020 * Oʻzbekiston kubogi fianlchi: 2021 '''CSKA''' * Rossiya kubogi sohibi: 2024-25<ref>{{cite web |publisher=Russian Football Union |url=https://rfs.ru/news/222474 |title=ЦСКА – победитель FONBET Кубка России 2024/2025 |trans-title=CSKA is the winner of FONBET Russian Cup 2024–25 |date=1 June 2025 |access-date=1 June 2025 |language=ru}}</ref> * Rossiya Superkubogi sohibi: 2025 '''Oʻzbekiston''' * [[AFC U-20 Osiyo kubogi 2023]] chempioni: 2023 * [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2022|AFC U-23 Osiyo kubogi 2022]] Ikkinchi oʻrin: 2022 === Individual === * Oʻzbekiston eng yaxshi yosh futbolchisi: 2022 * [[Yilning eng yaxshi futbolchisi (Oʻzbekiston)|Oʻzbekiston eng yaxshi futbolchisi]]: 2023<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/ru/news/fayzullaev-2023-yilda-ozbekistonning-eng-yaxshi-futbolchisi-husanov-esa-eng-yaxshi-yosh-futbolchi-deb-topildi |sarlavha=Файзуллаев 2023 йилда Ўзбекистоннинг энг яхши футболчиси, Ҳусанов эса энг яхши ёш футболчи деб топилди |sana=2023/12/26}}</ref> * [[AFC U-20 Osiyo Kubogi#Mukofotlar|AFC U-20 Osiyo kubogi eng yaxshi futbolchisi]]: [[AFC U-20 Osiyo kubogi 2023|2023]] * [[AFC Osiyo kubogi mukofotlari|AFC Osiyo kubogi turnirining eng yaxshi jamoasiga kiritilgan]]: [[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Osiyo kubogi|2023]]<ref>{{cite web |url=https://assets.the-afc.com/Corporate_Page/Technical/Technical_Reports/AFC-Asian-Cup-Qatar-2023%E2%84%A2-Technical-Report.pdf |title=AFC Asian Cup Qatar 2023 Technical Report |page=69 |publisher=AFC |date=2024-08-12 |access-date=2024-08-13}}</ref> * [[Osiyoda yilning eng yaxshi yosh futbolchisi]]: 2023<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/374839|sarlavha=Аббосбек Файзуллаев — Осиёда йилнинг энг яхши ёш футболчиси! |sana=2024/10/29}}</ref> * [[Rossiya Premyer-ligasi|Rossiya Premer-ligasi]]<nowiki/>ning mavsum kashfiyoti: 2023/2024<ref>{{cite web |publisher=Russian Premier League |url=https://premierliga.ru/news/rfpl/news_30787.html |title=Все лауреаты второй премии Winline Герои РПЛ |trans-title=All winners of the second Winline Heroes of the RPL award |date=26 May 2024 |access-date=26 May 2024 |language=ru |arxivsana=2025-06-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250612123746/https://premierliga.ru/news/rfpl/news_30787.html }}</ref> == Unvon va mukofotlari == * „[[Kelajak bunyodkori medali|Kelajak bunyodkori]]“ medali<ref>{{veb manbasi |title=Prezident sportchi va murabbiylardan bir guruhini mukofotladi |url=https://uzreport.news/society/prezident-sportchi-va-murabbiylardan-bir-guruhini-mukofotladi-ular-orasida-bahodir-jalolov |website=Uzreport.news |accessdate=5-avgust 2024-yil}}</ref> * 2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori|Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://www.transfermarkt.com/abbosbek-fayzullaev/erfolge/spieler/754037 Abbosbek Fayzullayev] [[Transfermarkt]]da saytida * [https://int.soccerway.com/players/abbosbek-fayzullayev/659147/ Abbosbek Fayzullayev] [[Soccerway]] saytida * {{NFT|91167}} {{İstanbul Başakşehir F.K. tarkibi}} {{Navboxes | title = Mukofotlar | bg = gold | fg = navy | list1 = {{Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbolchisi}} {{Osiyoda yilning eng yaxshi yosh futbolchisi}} {{2023-yilgi Osiyo kubogi turnirining eng yaxshi jamoasi}} {{Oʻzbekiston iftixori}} }} {{Navboxes | title = Oʻzbekiston tarkibi | bg = #0099B5 | fg = white | bordercolor = #CE1126 | list = {{Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha) 2023-yilgi jahon chempionati tarkibi}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2023-yilgi Osiyo Kubogi}} {{2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Oʻzbekiston erkaklar futbol jamoasi tarkibi}} }} {{DEFAULTSORT|Fayzullayev, Abbosbek}} [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:PFK SSKA Moskva futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]] [[Turkum:Rossiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari]] [[Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbolchisi]] [[Turkum:Kelajak bunyodkori medali sohiblari]] [[Turkum:„Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlanganlar]] 0fwnv3flzuidj5vcy5fcordwp6uoiry Slobodan Raykovich 0 790134 5997378 5466915 2026-04-16T11:39:48Z AnvarxonM 75105 /* Havolalar */ 5997378 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Slobodan Rajković | image = Slobodan Rajković 2020.jpg | caption = Rajković with [[FC Lokomotiv Moscow|Lokomotiv Moscow]] in 2020 | full_name = | birth_date = {{Birth date and age|1989|02|03|df=y}} | birth_place = [[Belgrade]], [[Socialist Republic of Serbia|SR Serbia]], [[Socialist Federal Republic of Yugoslavia|Yugoslavia]] | height = 1.91 m | position = [[Markaziy himoyachi]] | currentclub = | years1 = 2005–2007 | clubs1 = [[OFK Beograd]] | caps1 = 37 | goals1 = 1 | years2 = 2007–2011 | clubs2 = [[Chelsea F.C.|Chelsea]] | caps2 = 0 | goals2 = 0 | years3 = 2007–2008 | clubs3 = → [[PSV Eindhoven|PSV]] (loan) | caps3 = 13 | goals3 = 0 | years4 = 2008–2010 | clubs4 = → [[FC Twente|Twente]] (loan) | caps4 = 23 | goals4 = 1 | years5 = 2010–2011 | clubs5 = → [[SBV Vitesse|Vitesse]] (loan) | caps5 = 24 | goals5 = 0 | years6 = 2011–2015 | clubs6 = [[Hamburger SV]] | caps6 = 42 | goals6 = 2 | years7 = 2012–2014 | clubs7 = [[Hamburger SV II]] | caps7 = 5 | goals7 = 1 | years8 = 2015–2016 | clubs8 = [[SV Darmstadt 98|Darmstadt 98]] | caps8 = 15 | goals8 = 1 | years9 = 2016–2019 | clubs9 = [[U.S. Città di Palermo|Palermo]] | caps9 = 46 | goals9 = 3 | years10 = 2020 | clubs10 = [[A.C. Perugia Calcio|Perugia]] | caps10 = 12 | goals10 = 0 | years11 = 2020–2021 | clubs11 = [[FC Lokomotiv Moscow|Lokomotiv Moscow]] | caps11 = 5 | goals11 = 0 | years12 = 2021–2022 | clubs12 = [[FK TSC|TSC]] | caps12 = 5 | goals12 = 1 | years13 = 2022 | clubs13 = [[MTK Budapest FC|MTK Budapest]] | caps13 = 11 | goals13 = 1 | totalcaps = 238 | totalgoals = 11 | nationalyears1 = 2007–2010 | nationalteam1 = [[Serbia national under-21 football team|Serbia U21]] | nationalcaps1 = 8 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2008–2016 | nationalteam2 = [[Serbia national football team|Serbia]] | nationalcaps2 = 19 | nationalgoals2 = 0 | medaltemplates = {{Medal|Silver|[[UEFA European Under-21 Championship|UEFA Under-21 Championship]]|[[2007 UEFA European Under-21 Championship|2007]]}} }} '''Slobodan Raykovich''' ({{Lang-sr|Слободан Рајковић}}) – serbiyalik futbolchi, Vengriyaning MTK klubi [[Himoyachi (futbol)|himoyachisi]]. Raykovich Serbiya terma jamoasida oʻynagan. == Jamoalardagi faoliyati == Slobodan Raykovich Belgrad „OFK“ futbol klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi va 15 yoshida klubning asosiy jamoasida debyut uyushtirgan. 2005-yilning noyabr oyida [[Chelsea F.C.|"Chelsea"]] klubi 5 million yevro evaziga isteʼdodli himoyachini sotib oldi va bu paytda Slobodan oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan futbolchi uchun toʻlanadigan pul miqdori boʻyicha dunyo rekordi darajasidagi eng qimmat futbolchiga aylandi. Imzolangan shartnomaga koʻra, Slobodan yana bir mavsum „OFK“da qolishi kerak edi, lekin bu paytda yosh futbolchi allaqachon boshqa shartnomani imzolab boʻlgan edi. 2007-yilda Slobodan yana shartnoma imzoladi. Bu safar Gollandiyaning „PSV Eindhoven“ klubiga transferni amalga oshirdi. Raykovichning debyuti 2007-yilning 19-avgustida Gollandiya chempionati doirasidagi „Herakles“ jamoasiga qarshi oʻyinda boʻlib oʻtgan va „PSV“ jamoasining 2:0 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlangan. Oʻyinda Slobodan 87-daqiqada Aruna Kone oʻrniga maydonga tushdi. Chempionatda Raykovich „PSV“ning asosiy tarkibida kamdan-kam maydonga tushdi, ammo Gollandiya chempioniga aylandi. Tuzilgan shartnoma muddati tugagandan soʻng, Raykovich „[[Tvente (futbol klubi)|Twente]]“ klubiga shartnoma asosida maydonga tushdi<ref name=":0">{{Veb manbasi|url=http://www.vi.nl/Spelers/Speler/Slobodan-Rajkovic.htm?employer=8&season=378|sarlavha=Rajkovic — season 2008/2009.|nashriyot=«Voetbal International»|til=nl|kirish sanasi=|arxivurl=https://www.webcitation.org/66LhzuAwQ?url=http://www.vi.nl/Spelers/Speler/Slobodan-Rajkovic.htm?employer=8|arxivsana=2012-03-22}}</ref>."Twente" jamoasi uchun Slobodan chempionatdagi debyutini 2009-yil 17-fevral oyida „Vitess“ jamoasiga qarshi oʻtkazdi va bu oʻyinda „Twente“ jamoasining 2:1 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlandi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.vi.nl/Wedstrijden/Wedstrijd.htm?dbid=183572&typeofpage=84140|sarlavha=FC Twente — Vitesse 2:1.|nashriyot=«Voetbal International»|til=nl|kirish sanasi=|arxivurl=https://www.webcitation.org/66LhyxqFY?url=http://www.vi.nl/Wedstrijden/Wedstrijd.htm?dbid=183572|arxivsana=2012-03-22}}</ref>. Klubdagi debyut mavsumida Raykovich 13 ta oʻyinda maydonga tushib, 1 ta golning sohibi boʻlgan<ref name=":0" />. Iyun oyi oʻrtalarida „Twente“ jamoasi Raykovichning shartnoma muddatini 2010-yilgacha uzaytirdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.fctwente.nl/nieuws/index.php?item=8614|sarlavha=FC Twente huurt Rajkovic opnieuw.|nashriyot=FC Twente|til=nl|kirish sanasi=|arxivurl=https://www.webcitation.org/66Li15H3I?url=http://www.fctwente.nl/nieuws/?item=8614|arxivsana=2012-03-22}}</ref>. Soʻngra „Chelsea“ jamoasiga qaytganidan soʻng, Raykovich Angliyada ish boshlash va London klubida futbol oʻynash uchun ruxsat olishni uddasidan chiqolmadi.2011-yilning 24-avgust oyida Raykovichning „Gamburg“ jamoasiga oʻtishi „Chelsea“ning rasmiy saytida eʼlon qilindi va Shartnoma toʻrt yilga tuzilgan edi. Raykovich 2011-yilning yoz oyida „<nowiki/>[[Stamford Bridge]]<nowiki/>“ jamoasidan „Dinozavrlar“ safiga qoʻshilgan beshinchi futbolchi boʻldi. 2011-yil 30-oktabrda [[Germaniya]] chempionatining 11-turidan oʻrin olgan „Kaiserslautern“ jamoasiga qarshi oʻyinda toʻpni teginish chizigʻida ushlash va raqib jamoasi oʻyinchisini orqaga qaytarish maqsadida uning yuziga tirsagi bilan zarba yoʻllagan. Shundan soʻng u qizil kartochka bilan jazolandi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.sports.ru/football/1030801408.html|sarlavha=«Гамбург» объявил об уходе Райковича|kirish sanasi=2015-09-08|arxivsana=2015-09-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150930121941/http://www.sports.ru/football/1030801408.html}}</ref>. Raykovich diskvalifikatsiya muddatini oʻtab boʻlgach, maydonga qaytdi, biroq bir qator muvaffaqiyatsiz oʻyinlardan soʻng u zaxiraga yuborildi. Qayd etish joizKI, uning mavsum davomidagi oʻyiniga muxlislar va mutaxassislar bir necha bor toʻsqinlik qilishgan. Avgust oyida „Ajax“ va „<nowiki/>[[Lazio (futbol klubi)|Latsio]]<nowiki/>“ serbiyalik himoyachini sotib olishga qiziqish bildirayotgani haqida maʼlumot paydo boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.sports.ru/tribuna/blogs/morbus_coeruleus/217879.html|sarlavha=«Челси» борется за Слободана Райковича Райкович|kirish sanasi=2014-09-01|arxivsana=2014-09-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140903154107/http://www.sports.ru/tribuna/blogs/morbus_coeruleus/217879.html}}</ref>. Yozgi transfer oynasi yopilishi arafasida Donetskning „Metallurg“ klubi „Gamburg“ga Raykovichni shartnomaga berish taklifi bilan murojaat qildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.sports.ru/football/158335878.htmlРайкович|sarlavha=выбыл до конца сезона|kirish sanasi=2019-12-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160305085909/http://www.sports.ru/football/158335878.htmlРайкович|arxivsana=2016-03-05}}</ref>. Ammo futbolchi shartnomadan charchaganini aytib, „Metallurg“ bilan shartnoma imzolashni rad etdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.soccer.ru/news/306864.shtml|sarlavha=«Лацио» и «Аякс» претендуют на Райковича|kirish sanasi=2012-08-13|arxivsana=2012-08-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120811023640/http://soccer.ru/news/306864.shtml}}</ref>. Raykovich oʻzining 2012-2013 yilgi mavsumdagi birinchi oʻyinini faqat yanvar oyida oʻtkazdi va „Borussia“ga qarshi asosiy tarkibda maydonga tushdi, ammo „Verder“ jamoasi bilan ikkinchi oʻyinda jarohat oldi va mavsumning qolgan qismida safdan chiqdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://isport.ua/football/ukraine/news/215632.html|sarlavha=Райкович отказал донецкому Металлургу|kirish sanasi=2012-12-25|arxivsana=2014-09-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140904210330/http://isport.ua/football/ukraine/news/215632.html}}</ref>. 2014-yil iyun oyida „Hamburg“ Klubi Raykovich bilan shartnoma uzaytirilmasligini rasman eʼlon qildi. Oʻsha yilning iyul oyida serbiyalik himoyachi [[Gretsiya]] „PAOK“ jamoasiga oʻtishi mumkinligi haqida maʼlumot paydo boʻldi, ammo transfer amalga oshmadi. Kuzda „Rubin“ jamoasining sobiq bosh murabbiysi Rinat Bilyaletdinov Raykovichni Qozon klubiga taklif qilishdan manfaatdor ekanligini aytgandi, ammo jamoa rahbariyati bu futbolchi jamoa uchun keraksiz ekanligini rasman taʼkidlagan edi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.sv98.de/home/lilien/aktuelles/top-news/details/news/lilien-verstaerken-sich-mit-slobodan-rajkovic/?tx_news_pi1&#91;controller&#93;=News&tx_news_pi1&#91;action&#93;=detail&cHash=510222752db7642168ba14cbfe12b06c|sarlavha=Lilien verstärken sich mit Slobodan Rajkovic|kirish sanasi=2022-04-17|arxivsana=2016-08-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160810203046/http://sv98.de/home/lilien/aktuelles/top-news/details/news/lilien-verstaerken-sich-mit-slobodan-rajkovic/?tx_news_pi1%255Bcontroller%255D=News&tx_news_pi1%255Baction%255D=detail&cHash=510222752db7642168ba14cbfe12b06c}}</ref>. 2015-yil 29-sentabrda esa Raykovich „Darmshtadt 98“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.gazzetta.gr/football/article/756469/konta-ston-paok-o-raikovits|sarlavha=Райкович близок к переходу в ПАОК|kirish sanasi=2015-06-11|arxivsana=2015-06-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150611135717/http://www.gazzetta.gr/football/article/756469/konta-ston-paok-o-raikovits}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.championat.com/football/article-229991-rinat-biljaletdinov-ja-khotel-ostatsja-v-rubine-no.html|sarlavha=Р. Билялетдинов: я хотел остаться в «Рубине», но…|kirish sanasi=2015-09-08|arxivsana=2015-09-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150908070926/http://www.championat.com/football/article-229991-rinat-biljaletdinov-ja-khotel-ostatsja-v-rubine-no.html}}</ref>. 2016-yilning yozida Raykovich „[[Palermo (futbol klubi)|Palermo]]“ Klubi futbolchisiga aylandi, ammo shartnoma muddati va transfer summasi haqida xabar berilmadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Official: Palermo out of Serie B|url=https://www.football-italia.net/140678/official-palermo-out-serie-b|nashriyot=Football Italia|sana=2019-07-12|kirish sanasi=2019-07-19|til=en|arxivsana=2019-07-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190719165757/https://www.football-italia.net/140678/official-palermo-out-serie-b}}</ref>. 2018-2019-yilgi mavsum yakunlanganidan soʻng, „Palermo“ moliyaviy tartibsizliklar tufayli B seriyadan chetlashtirildi va havaskor D seriyasiga oʻtkazildi, biroq, Jamoadagi barcha futbolchilar, jumladan, Raykovich ham erkin agent maqomini olgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.championat.com/football/news-2531106-byvshij-zaschitnik-chelsi-rajkovich-prisoedinilsja-k-palermo.html|sarlavha=Бывший защитник «Челси» Райкович присоединился к «Палермо»|kirish sanasi=2016-07-27|arxivsana=2016-07-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160730230506/http://www.championat.com/football/news-2531106-byvshij-zaschitnik-chelsi-rajkovich-prisoedinilsja-k-palermo.html}}</ref>. == Jamoadagi faoliyati == Slobodan Serbiyaning bir necha yoshdagi terma jamoalarida oʻynagan, Serbiya yoshlar terma jamoasi tarkibida Raykovich [[Kot-dʼIvuar milliy futbol terma jamoasi|Kot-d’Ivuar terma jamoasiga]] qarshi oʻyinda debyut qilgan. == Oʻyin uslubi == Raykovich kuchli himoyachi sanaladi. Odatda Raykovich „ikkinchi qavatda“ yaxshi oʻynash imkoniyatiga ega. == Yutuqlari == ; „PSV“ tarkibida * Eredivizion chempioni: 2007/08 ; „Tvente“ safida * Eredivizion chempioni: 2009/10 == Statistika == {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Milliy jamoa!!Yil!!Oʻyinlar!!Gollar |- |rowspan="9"|Serbiya |2008||2||0 |- |2009||0||0 |- |2010||2||0 |- |2011||7||0 |- |2012||2||0 |- |2013||1||0 |- |2014||0||0 |- |2015||0||0 |- |2016||5||0 |- !colspan="2"|Jami||19||0 |} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commons category}} * {{NFT|26178}} {{DEFAULTSORT:Rajkovic, Slobodan}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1989-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:3-fevralda tugʻilganlar]] [[Turkum:Serbiya va Chernogoriylik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Serbiyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkaklar futbol markaziy himoyachilari]] [[Turkum:OFK Beograd futbolchilari]] [[Turkum:Chelsea F.C. futbolchilari]] [[Turkum:PSV Eindhoven futbolchilari]] [[Turkum:FK Tvente futbolchilari]] [[Turkum:SBV Vitesse futbolchilari]] [[Turkum:Hamburger SV futbolchilari]] [[Turkum:Hamburger SV II futbolchilari]] [[Turkum:SV Darmstadt 98 futbolchilari]] [[Turkum:Palermo FC futbolchilari]] [[Turkum:AC Perugia Calcio futbolchilari]] [[Turkum:FC Lokomotiv Moskva futbolchilari]] [[Turkum:FK TSC futbolchilari]] [[Turkum:MTK Budapest FC futbolchilari]] [[Turkum:Serbiya Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Eredivisie futbolchilari]] [[Turkum:Bundesliga futbolchilari]] [[Turkum:Regionalliga futbolchilari]] [[Turkum:Serie A futbolchilari]] [[Turkum:Serie B futbolchilari]] [[Turkum:Nemzeti Bajnokság I futbolchilari]] [[Turkum:Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Serbiyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Niderlandiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Germaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Italiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Rossiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Vengriyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:2008-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari futbolchilari]] se1nanhhw3dgf96ti16lrvcmic18am4 Mamlakatlar pasportlari 0 790643 5996938 5992468 2026-04-15T18:56:25Z SpinnerLaserzthe2nd 56167 ([[c:GR|GR]]) [[File:PMA-ICAO2010.jpg]] → [[File:Malaysia Passport.svg]] 5996938 wikitext text/x-wiki [[Pasportlar|Pasport]] — bu shaxsni tasdiqlovchi hujjat, mamlakatlar fuqarolariga boshqa mamlakatlarga borishiga ruxsat beruvchi buklet. Baʼzi hollarda mamlakatlar fuqarolariga pasportga oʻxshash sayohat hujjatlarini ham beradilar. Shuningdek, xalqaro tashkilotlar, xodimlariga odatda ''[[Sayohat hujjati|laissez-passer]]'' deb ataladigan sayohat hujjatlarini beradi. Ushbu maqolada hozirda chiqarilgan turli xil pasportlarning tasvirlari koʻrsatilgan. == Zamonaviy oddiy pasportlar == [[Fayl:Passport_design_world_map.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/23/Passport_design_world_map.png/730px-Passport_design_world_map.png|center|thumb|1000px| Dunyo boʻylab oddiy pasport muqovalari ranglari]] === Maxsus holatlar === Mamlakat sarlavhasi ''kursiv'' bilan koʻrsatilgan pasportlar miqdori juda cheklangan tan olingan hududlar yoki Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo boʻlmagan davlatlar yoki Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo boʻlmagan kuzatuvchi davlatlar tomonidan beriladi. Biroq, Tayvan atigi 14 ta davlat bilan rasmiy diplomatik aloqalarga ega boʻlsa ham, uning „Xitoy Respublikasi (Tayvan) pasporti“ hali ham dunyoning aksariyat mamlakatlarida haqiqiy sayohat hujjati sifatida qabul qilinadi. Garchi uning pasporti (Tayvanda yashash huquqiga ega boʻlgan fuqarolar uchun) 137 mamlakatda vizasiz (yoki kirishda vizasiz) maqomiga ega boʻlsa-da, oddiy [[Tayvan pasporti]] [[Viza|Viza cheklovlari indeksiga]] koʻra dunyoda 29-oʻrinni egallaydi (Urugvay bilan bogʻliq)<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Global Ranking - Visa Restriction Index 2016|url=https://www.henleyglobal.com/files/download/HP/hvri/HP%20Visa%20Restrictions%20Index%20160223.pdf|nashriyot=Henley & Partners|kirish sanasi=1 March 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160312121441/https://www.henleyglobal.com/files/download/HP/hvri/HP%20Visa%20Restrictions%20Index%20160223.pdf|arxivsana=12 March 2016}}</ref>. [[Argentina]], [[Braziliya]], [[Xitoy|Xitoy Xalq Respublikasi]] ([[Xitoy|XXR]]), [[Yamayka]] va Mavrikiy kabi baʼzi davlatlar Tayvanning siyosiy maqomiga oid pozitsiyalariga koʻra, Tayvan pasportlariga viza berish yoki muhr qoʻyishdan bosh tortadilar va buning tayvanlik sayohatchilarga Tayvanning Xitoy Xalq Respublikasidan (XXR) ajralib turadigan davlat sifatida tan olinishini oldini olish uchun hujjat yoki alohida qogʻoz varaqasi yoki alohida sayohatga vizalar beradilar. === Afrika === [[Fayl:Africa_(orthographic_projection).svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Africa_%28orthographic_projection%29.svg/170px-Africa_%28orthographic_projection%29.svg.png|left|frameless]] <gallery class="center"> Fayl:Passeport biométrique algérien Couverture.jpg|{{flagicon|Algeria}} [[Algerian passport|Jazoir]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Cover of Beninese Passport.jpg|{{flagicon|Benin}} [[Beninese passport|Benin]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Cape Verdean Passport Cover.jpg|{{flagicon|Cape Verde}} Fayl:Cover of Chadian Passport.jpg|{{flagicon|Chad}} [[Chadian passport|Chad]] Fayl:Comorian Passport.png|{{flagicon|Comoros}}<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:New Djiboutian Passport 2022.png|{{flagicon|Djibouti}} [[Djibouti passport|Jibuti]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Cover of Congolese Passport.jpg|{{flagicon|Democratic Republic of the Congo}} [[Democratic Republic of the Congo passport|Kongo Demokratik Respublikasi]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:New Egyptian Passport.jpg|{{flagicon|Egypt}} [[Egyptian passport|Misr]] Fayl:Cover of Eritrean Passport.jpeg|{{flagicon|Eritrea}} [[Eritrean passport|Eritreya]] Fayl:Cover of Swazi Passport.jpg|{{flagicon|Eswatini}} [[Swazi passport|Esvatini]] Fayl:Current Ethiopian Passport.jpg|{{flagicon|Ethiopia}} Fayl:Cover of Gabonese passport.jpg|{{flagicon|Gabon}} [[Gabonese passport|Gabon]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Ghana Biometric Passport.jpg|{{flagicon|Ghana}} [[Ghanaian passport|Gana]] Fayl:Passaporte Guiné-Bissau.jpg|{{Flag|Gvineya-Bisau}} <br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Kenyan E-passport.jpg|{{flagicon|Kenya}} [[Kenyan passport|Keniya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Libyan New Passport.jpg|{{flagicon|Libya}} [[Libyan passport|Liviya]] Fayl:Malagasy Passport Cover 2013.svg|{{flagicon|Madagascar}}<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Cover of Mauritanian Biometric Passport.png|{{flagicon|Mauritania}} [[Mauritanian passport|Mavritaniya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:BioPassMaroc.JPG|{{flagicon|Morocco}} [[Moroccan passport|Marokash]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Cover of Mozambican Passport.jpg|{{flagicon|Mozambique}} [[Mozambican passport|Mozambik]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Namibia Passport.jpg|{{flagicon|Namibia}} [[Namibian passport|Namibiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Niger Passport.JPG|{{flagicon|Niger}} Fayl:Helenacover.jpg|{{flagicon|United Kingdom}} {{flagicon|Saint Helena}} [[St. Helena passport|Muqaddas Yelena oroli]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Cover of Santomean Passport.jpg|{{flagicon|São Tomé and Príncipe}} [[Santomean passport|San Tome va Prinsipi]] Fayl:Senegalese Passport 2025.jpg|{{flagicon|Senegal}} [[Senegalese passport|Senegal]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Passport of Seychelles cover cropped.jpg|{{flagicon|Seychelles}} [[Seychellois passport|Seyshel orollari]] Fayl:Passport of Somalia nonbimetric.jpg|{{flagicon|Somalia}} [[Somali passport|Somali]] Fayl:SA Passport Coat of Arms 2010 web.jpg|{{flagicon|South Africa}} [[South African passport|Janubiy Afrika]] Fayl:Sudan passport cover.JPG|{{flagicon|Sudan}} [[Sudanese passport|Sudan]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Passport TZ.jpg|{{flagicon|Tanzania}} [[Tanzanian passport|Tanzaniya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Togo passport.png|{{flagicon|Togo}} [[Togolese passport|Togo]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Passeport Tunisie 2014.jpg|{{flagicon|Tunisia}} [[Tunisian passport|Tunis]] Fayl:Uganda Passport - Ordinary Passport New 2019.jpg|{{flagicon|Uganda}} [[Ugandan passport|Uganda]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Sahrawi passport.jpg|{{flagicon|SADR}} [[Sahrawi passport|Gʻarbiy Sahroi Kabir]] </gallery> === Shimoliy Amerika === [[Fayl:Location_North_America.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Location_North_America.svg/170px-Location_North_America.svg.png|left|frameless]] <gallery class="center"> Fayl:British passport (Anguilla) new.jpg|{{flagicon|United Kingdom}} {{flagicon|AIA}} [[Anguillan passport|Anguilla]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Antígua-e-barbuda.passaporte.jpg|{{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[Antigua and Barbuda passport|Antigua va Barbuda]] Fayl:British passport (Government of Bermuda).jpg|{{flagicon|United Kingdom}} {{flagicon|BMU}} [[Bermudian passport|Bermud orollari]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:British passport (Cayman Islands).jpg|{{flagicon|United Kingdom}} {{flagicon|CYM}} [[British passport (Cayman Islands)|Kayman orollari]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Portada del Pasaporte Costarricense desde 2022.png|{{flagicon|Costa Rica}} [[Costa Rican passport|Kosta-Rika]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Current cover Cuban passport.JPG|{{flagicon|Cuba}} [[Cuban passport|Kuba]] Fayl:Dominican Republic Passport.jpg|{{flagicon|Dominican Republic}} [[Dominican Republic passport|Dominikan Respublikasi]] Fayl:Passeport Groenland.jpg|{{flagicon|Daniya}} {{flagicon|GRL}} [[Greenlandic passport|Grenlandiya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Caribbean Community Grenada Passport.jpg|{{flagicon|Grenada}} [[Grenadian passport|Grenada]] Fayl:Honduran Passport Front Cover 2022.jpg|{{flagicon|Honduras}} [[Honduran passport|Gonduras]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Jamaican Passport.jpg|{{flagicon|Jamaica}} [[Jamaican passport|Yamayka]] Fayl:Pasaporte-electronico.png|{{flagicon|Mexico}} [[Mexican passport|Meksika]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:British passport (Montserrat) new.jpg|{{flagicon|United Kingdom}} {{flagicon|MSR}} [[Montserratian passport|Montserrat]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Front cover of the Panamanian biometric passport.jpg|{{flagicon|Panama}} [[Panamanian passport|Panama]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:SVG passport cover.png|{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[Saint Vincent and the Grenadines passport|Sent-Vinsent va Grenadin orollari]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:British passport (Turks and Caicos Islands).jpg|{{flagicon|United Kingdom}} {{flagicon|Turks and Caicos Islands}} [[Turks and Caicos Islands passport|Turks va Kaykos orollari]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Us-passport.jpg|{{flagicon|USA}} [[United States passport|Qoʻshma Shtatlar]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] </gallery> === Janubiy Amerika === [[Fayl:South_America_(orthographic_projection).svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/South_America_%28orthographic_projection%29.svg/170px-South_America_%28orthographic_projection%29.svg.png|left|frameless]] <gallery widths="120" heights="120" class="center"> Fayl:Passport of Brazil (2019).png|{{flagicon|Brazil}} [[Brazilian passport|Braziliya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Portada del pasaporte biométrico actual, vigente desde 2013.jpg|{{flagicon|Chile}} [[Chilean passport|Chili]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:PasaporteColombiaBiometrico.jpg|{{flagicon|Colombia}}<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Biometric Passport Peru.jpg|{{flagicon|Peru}} [[Peruvian passport|Peru]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Pasaporte Venezolano Mercosur.jpeg|{{flagicon|UNASUR}} {{flagicon|Venezuela}} [[Venezuelan passport|Venesuela]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] </gallery> === Osiyo === [[Fayl:Asia_(orthographic_projection).svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Asia_%28orthographic_projection%29.svg/170px-Asia_%28orthographic_projection%29.svg.png|left|frameless]] <gallery widths="120" heights="120" class="center" classes="center"> Fayl:Abkhazian passport.jpg|{{flagicon|Abkhazia}} ''[[Abkhazian passport|Abxaziya]]'' Fayl:Afghan Passport.jpg|{{flagicon|Afghanistan}} [[Afghanistani passport|Afgʻoniston]] Fayl:Armenia Passport.svg|{{flagicon|CIS}} {{flagicon|Armenia}} [[Armenian passport|Armaniston]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Karabakh passport.jpg|{{Flagicon|Republic of Artsakh}} ''[[Artsakh passport|Artsax]]'' Fayl:Azerbaijan Passport.svg|{{flagicon|CIS}} {{flagicon|Azerbaijan}} [[Azerbaijani passport|Ozarbayjon]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Bahraincover.png| {{flagicon|Bahrain}} [[Bahraini passport|Bahrayn]] Fayl:Bangladeshi E-Passport.svg|{{flagicon|Bangladesh}} [[Bangladeshi passport|Bangladesh]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Brunei biometric passport.jpg| {{flagicon|Brunei}} [[Bruneian passport|Bruney]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Cambodian Passport.svg|{{Flagicon|Kambodja}} [[Cambodian passport|Kambodja]] Fayl:People's Republic of China Passport 2012.svg|{{flagicon|People's Republic of China}}<br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Cover of East Timorese Passport.jpg|{{flagicon|East Timor}} [[East Timorese passport|Sharqiy Timor]] Fayl:Georgian passport.jpg|{{flagicon|Georgia}} [[Georgian passport|Gruziya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Hong Kong SAR of P.R.China Passport.jpg|{{flagicon|People's Republic of China}} {{flagicon|HKG}} [[Hong Kong Special Administrative Region passport|Gonkong SAR (maxsus maʼmuriy rayoni)]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Indian Passport cover 2015.jpg|{{flagicon|India}} [[Indian passport|Hindiston]]<br /><br /> Fayl:Epaspor-nusantara.png|{{flagicon|Indonesia}} [[Indonesian passport|Indoneziya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Iranian Biometric Passport Cover.jpg|{{flagicon|Iran}} [[Iranian passport|Eron]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Biometric passport of Israel.jpg|{{flagicon|Israel}} [[Israeli passport|Isroil]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:JapanpassportNew10y.PNG|{{flagicon|Japan}} [[Japanese passport|Yaponiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Kazakhstan Passport.svg|{{flagicon|CIS}} {{flagicon|Kazakhstan}} [[Kazakhstani passport|Qozogʻiston]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Kuwait passport.png|{{Flagicon|Quvayt}} [[Kuwaiti passport|Quvayt]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Kirguiz.jpg|{{flagicon|KGZ}} [[Kyrgyzstani passport|Qirgʻiziston]] Fayl:Laos Passport.svg|{{flagicon|Laos}} [[Laotian passport|Laos]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:The New Lebanese Biometric Passport.jpg|{{flagicon|Lebanon}} [[Lebanese passport|Lebanon]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Macau Biom Passport.jpg|{{flagicon|People's Republic of China}} {{flagicon|MAC}} [[Macao Special Administrative Region passport|Makao SAR (maxsus maʼmuriy rayoni)]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Malaysia Passport.svg|{{flagicon|Malaysia}} [[Malaysian passport|Malayziya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Maldives ePassport.jpg|{{flagicon|Maldives}}<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:PassportMongolia.png|{{flagicon|Mongolia}} [[Mongolian passport|Mongoliya]] Fayl:Cover of Burmese Passport.jpg|{{flagicon|Burma}} [[Burmese passport|Myanmar]] Fayl:New nepalese passport front.jpg|{{flagicon|Nepal}} [[Nepalese passport|Nepal]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Democratic People's Republic of Korea Biometric passport.jpg|{{flagicon|PRK}} [[Democratic People's Republic of Korea passport|Shimoliy Koreya (Koreya Xalq Demokratik Respublikasi (KXDR))]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Pakistani Passport.jpg|{{flagicon|Pakistan}} [[Pakistani passport|Pokiston]] Fayl:Regular Philippine Passport.svg|{{flagicon|Philippines}} [[Philippine passport|Filippin]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Qa.png|{{flagicon|QAT}} [[Qatari passport|Qatar]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Saudi Arabia Passport.svg|{{flagicon|KSA}} [[Saudi Arabian passport|Saudiya Arabistoni]] Fayl:Singapore Passport.svg|{{flagicon|Singapore}} [[Singapore passport|Singapur]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:KOR ePassport.jpg|{{flagicon|Republic of Korea}} [[Republic of Korea passport|(Koreya Respublikasi (KR))]] <br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:South Ossetian passport cover.jpg|{{flagicon|South Ossetia}} ''[[South Ossetian passport|Janubiy Osetiya]]'' Fayl:Sri Lankan Passport.jpg|{{flagicon|Sri Lanka}} [[Sri Lankan passport|Shri Lanka]] Fayl:REPUBLIC OF CHINA (TAIWAN) PASSPORT 2020.png|{{flagicon|Taiwan}} ''[[Taiwan passport|Xitoy Respublikasi (Tayvan)]]''<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:P TJK NEW.jpg|{{flagicon|CIS}} {{flagicon|Tajikistan}} [[Tajik passport|Tojikiston]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Thai Passport V.3 (2020-2021).svg|{{flagicon|Thailand}} [[Thai passport|Tailand]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Turkmen Passport.svg|{{flagicon|Turkmenistan}} [[Turkmen passport|Turkmaniston]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:UAE Passport.svg|{{flagicon|UAE}} [[Emirati passport|Birlashgan Arab Amirliklari]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Passport of citizen of Uzbekistan. Cover.JPG|{{flagicon|CIS}} {{flagicon|Uzbekistan}} [[Uzbekistani passport|Oʻzbekiston]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Vietnamese passport.jpg|{{flagicon|Vietnam}} [[Vietnamese passport|Vyetnam]] Fayl:Yemen Passport.svg|{{flagicon|Yemen}} [[Yemeni passport|Yaman]] </gallery> === Yevropa === [[Fayl:Europe_orthographic_Caucasus_Urals_boundary.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/Europe_orthographic_Caucasus_Urals_boundary.svg/170px-Europe_orthographic_Caucasus_Urals_boundary.svg.png|left|frameless]] <gallery widths="120" heights="120" class="center"> Fayl:Åland passport.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Finland}} ''[[Finnish passport#Åland|Aland]]''<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Albanian biometric passport (crop).jpg|{{flagicon|Albania}} [[Albanian passport|Albaniya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Passaport andorrà.jpg|{{flagicon|AND}} [[Andorran passport|Andorra]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Reisepass at.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Austria}} [[Austrian passport|Avstriya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Пашпарт. Рэспубліка Беларусь. 2001.jpg|{{flagicon|CIS}} {{flagicon|Belarus}} [[Belarusian passport|Belarus]] Fayl:Belgian Passport 2008 cover.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Belgium}} [[Belgian passport|Belgiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Bosnian Passport Cover.jpg|{{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} [[Bosnia and Herzegovina passport|Bosniya va Gersegovina]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Passportbg.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Bulgaria}} [[Bulgarian passport|Bolgariya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Croatian biometric passport.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Croatia}}<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Czech passport 2007 cover.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Czech Republic}} [[Czech passport|Chexiya Respublikasi]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:DK Passport Cover.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Denmark}} [[Danish passport|Daniya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Eesti pass.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Estonia}} [[Estonian passport|Estoniya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Passeport Îles Féroé.jpg|{{flagicon|FRO}} [[Faroese passport|Farer orollari]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Finnish passport cover PRADO.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Finland}} [[Finnish passport|Finlandiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:French Passport Cover.svg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|France}} [[French passport|Fransiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Reisepass Bundesrepublik Deutschland – Einband Vorderseite 2017.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Germany}} [[German passport|Germaniya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Passport of Gibraltar.jpg|{{flagicon|United Kingdom}} {{flagicon|Gibraltar}} [[Gibraltar passport|Gibraltar]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Greek Passport.svg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Greece}} [[Greek passport|Gretsiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Guernsey passport.jpg|{{flagicon|United Kingdom}} [[Guernsey passport|Guernsey]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Hungarian passport.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Hungary}} [[Hungarian passport|Vengriya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Icelandic Passport Front Cover.jpg|{{flagicon|Iceland}} [[Icelandic passport|Islandiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Eirepas.JPG|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Ireland}} [[Irish passport|Irlandiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Isle of man passport.jpg|{{flagicon|United Kingdom}} [[Manx passport|Men oroli]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Italian biometric passport.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Italy}} [[Italian passport|Italiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Jersey passport.jpg|{{flagicon|United Kingdom}} {{flagicon|JEY}} [[Jersey passport|Jersey]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Passaporta e Kosoves.svg|{{flagicon|Kosovo}} [[Kosovan passport|''Kosovo'']]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:LR Pase.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Latvia}} [[Latvian passport|Latviya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:FürstentumLiechtensteinReisepassCover.jpg|{{flagicon|Liechtenstein}} [[Liechtenstein passport|Lixtenshteyn]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Pasas2008.gif|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Lithuania}} [[Lithuanian passport|Litva]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Luxembourg Biometric Passport.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Luxembourg}} [[Luxembourgish passport|Lyuksemburg]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:PAEM.jpg|{{flagicon|CIS}} {{flagicon|Moldova}} [[Moldovan passport|Moldova]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Passport of Montenegro.png|{{flagicon|Montenegro}} [[Montenegrin passport|Chernogoriya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Nederlanden paspoort 2011.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Netherlands}} [[Dutch passport|Niderlandiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:North Macedonian Passport.png|{{Flagicon|MKD}} [[North Macedonia passport|Shimoliy Makedoniya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Passport Northern Cyprus.jpg|{{flagicon|Northern Cyprus}} ''[[Northern Cypriot passport|Shimoliy Kipr]]''<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Norwegian Passport, New Design.jpg|{{flagicon|Norway}} [[Norwegian passport|Norvegiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Polska ePaszport 2019.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Poland}} [[Polish passport|Polsha]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Passaporte Português .jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Portugal}} [[Portuguese passport|Portugaliya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Romanian New Passport 2019.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Romania}} [[Romanian passport|Ruminiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Russian ePassport.jpg|{{flagicon|CIS}} {{flagicon|Russia}} [[Russian passport|Rossiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Serbian Passport.svg|{{flagicon|Serbia}} [[Serbian passport|Serbiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Slovak passport biometric.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Slovakia}} [[Slovak passport|Slovakiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Slovenian Passport.jpg|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Slovenia}} [[Slovenian passport|Sloveniya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Nya svensk pass.png|{{flagicon|European Union}} {{flagicon|Sweden}} [[Swedish passport|Shvetsiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Swiss Pass 2010.jpg|{{flagicon|Switzerland}} [[Swiss passport|Shveysariya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Transnistria.jpg|{{flagicon|Transnistria}} ''[[Transnistrian passport|Pridnestrovye]]'' Fayl:TurkeyPassport.jpg|{{flagicon|Turkey}} [[Turkish passport|Turkiya]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Ukrainian passport 2015.jpg|{{flagicon|Ukraine}} [[Ukrainian passport|Ukraina]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Vatican passport.jpg|{{Flagicon|Vatikan shahri}} [[Vatican passport|Vatikan shahri]]<br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] </gallery> === Okeaniya === [[Fayl:Oceania_(orthographic_projection).svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Oceania_%28orthographic_projection%29.svg/170px-Oceania_%28orthographic_projection%29.svg.png|left|frameless]] <gallery widths="120" heights="120" class="center"> Fayl:Australian Passport Cover of P - Series.jpg|{{flagicon|Australia}} [[Australian passport|Avstraliya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:RMI passport cover.jpg|{{flagicon|Marshall Islands}} Fayl:Micronesia passport.jpg|{{flagicon|Micronesia}} Fayl:Cover of Papua New Guinean Passport.gif|{{Flagicon|Papua Yangi Gvineya}} [[Papua New Guinean passport|Papua-Yangi Gvineya]] Fayl:Cover of Tuvaluan Passport.jpg|{{flagicon|Tuvalu}} [[Tuvaluan passport|Tuvalu]] Fayl:Cover of Vanuatuan Passport.jpg|{{flagicon|Vanuatu}} </gallery> == Xalqaro tashkilotlar va xalqaro huquqning suveren subyektlari == <gallery widths="120" heights="120" class="center"> Fayl:Image not available.png|[[Interpol passport|Interpol]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:UN-laissez-passer.jpg|[[United Nations laissez-passer|Birlashgan Millatlar Tashkiloti<br /><br /><br /><br />Laissez-Passer]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:UN-laissez-passer red.jpg|[[United Nations laissez-passer|Birlashgan Millatlar Tashkiloti<br /><br /><br /><br />Diplomatik Laissez-Passer]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] </gallery> == Zamonaviy diplomatik pasportlar == <gallery widths="120" heights="120" class="center"> Fayl:Image not available.png|[[Australian passport|Avstraliya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Image not available.png|[[Austrian passport|Avstriya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Image not available.png|[[Canadian passport|Kanada]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:PRC passport (Diplomatic).png|[[Chinese passport|Xitoy]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Croatia - diplomatic passport.jpg|[[Croatian passport|Xorvatiya]] Fayl:Image not available.png|[[Danish passport|Daniya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Image not available.png|[[Estonian passport|Estoniya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Finlanddippassport.jpg|[[Finnish passport|Finlandiya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Image not available.png|[[French passport|Fransiya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Diplopass deutsch.jpg|[[German passport|Germaniya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Ghana Biometric Diplomatic Passport.jpg|[[Ghanaian passport|Gana]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Greek Passport (Diplomatic).svg|[[Greek passport|Gretsiya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Hungarian Diplomatic Passport.jpg|[[Hungarian passport|Vengriya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Indonesian Diplomatic Passport.png|[[Indonesian passport|Indoneziya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Diplomatic Passport.jpeg|[[Kenyan passport|Keniya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:New Zealand Diplomatic Passport Outside Front Cover.png|[[New Zealand passport|Yangi Zelandiya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Image not available.png|[[Polish passport|Polsha]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:QueensMessengerpassport.jpg|[[Queen's Messenger|Qirolichaning Messenger]] pasporti Fayl:Diplomatic passport of Russia.jpg|[[Russian passport|Rossiya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Diplomatski Pasoš Srbije.png|[[Serbian passport|Serbiya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Pasaporte ES.svg|[[Spanish passport|Ispaniya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Diplomatikpassport.jpg|[[Turkish passport|Turkiya]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:Diplomatic Passport of Ukraine.jpg|[[Ukrainian passport|Ukraina]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] Fayl:US Diplomatic Passport.JPG|[[United States passport|Qoʻshma Shtatlar]]<br /><br /><br /><br />[[Fayl:EPassport_logo.svg|20x20px]] </gallery> == Turlari == * [[Biometrik pasport]] * [[Ichki pasport]] * [[Pasportlar|Xalqaro pasport]] * [[Mashinada o'qiladigan pasport]] === Maxsus pasportlar === * [[Kamuflyaj pasporti]] * [[Soxta pasport]] * [[Yashil kitob (Tibet hujjati)]] * [[Haj pasporti]] * [[Uy hayvonlari pasporti]] ==== Turar joy huquqini bermaslik ==== Baʼzi pasportlar qoʻshimcha tasdiqlanmagan holda, hech qanday joyda yashash huquqini bermaydi va sayohat uchun turli xalqaro qabullarga ega: * {{Flagicon|GBR}} [[Britaniya milliy (chet el) pasporti|Britaniya milliy (chet el) pasporti — GBN]]<ref>[http://www.consilium.europa.eu/prado/en/6204/index.html PRADO documentation for British National (Overseas) passports] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170424145557/http://www.consilium.europa.eu/prado/EN/6204/index.html |date=2017-04-24 }} Qaraldi: 14-mart 2016</ref> xalqaro sayohatlar uchun keng qabul qilinadi * {{Flagicon|GBR}} [[Britaniya mavzusi|Britaniya Subyekt pasporti — GBS]]<ref>[http://www.consilium.europa.eu/prado/en/6207/index.html PRADO documentation for British Subject passports] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170426153636/http://www.consilium.europa.eu/prado/EN/6207/index.html |date=2017-04-26 }} Qaraldi: 14-mart 2016</ref> xalqaro sayohatlar uchun keng qabul qilinadi * {{Flagicon|TON}} [[Tonga pasporti|Tonga himoyalangan shaxs pasporti]] sayohatni qabul qilish juda cheklangan === Fuqaro boʻlmagan shaxslarga berilgan sayohat hujjatlari === * [[Qochqin uchun sayohat hujjati|1951-yil Konvensiyasi sayohat hujjati]] * [[1954-yil Konvensiyasi sayohat hujjati]] * [[Shaxsni tasdiqlovchi guvohnoma]] * [[Interpol pasporti]] * [[Laissez-passer]] (Yevropa Ittifoqi va [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti pasporti|Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] tomonidan chiqarilgan) * [[Nansen pasporti]] * [[Sayohat hujjati]] === Umumiy dizayn pasport guruhlari === * [[And pasporti]] * [[CARICOM pasporti]] * [[CEMAC pasporti]] * [[Markaziy Amerika-4 pasporti]] * [[ECOWAS pasporti]] * [[Mercosul/Mercosur pasporti]] * [[Yevropa Ittifoqi pasportlari|Yevropa Ittifoqi pasporti]] * [[Yevropa Ittifoqiga nomzod davlatlar tomonidan berilgan pasportlar]] * [[Besh Millatlar pasport guruhi]] == Yana qarang == * [[Sayohat hujjati]] * [[Shaxsiy guvohnoma|Shaxsni tasdiqlovchi hujjat]] == Manbalar == [[Turkum:Pasport]] [[Turkum:Davlat]] as56ncivqob4dqsxy4mhgktgvjsczn0 Munozara:Islom Axmedov 1 791515 5996948 2876324 2026-04-15T23:55:00Z Xqbot 1850 Fixing double redirect from [[Munozara:Islom Ahmedov]] to [[Munozara:Islom Ahmedov (1961-yilda tugʻilgan futbolchi)]] 5996948 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Munozara:Islom Ahmedov (1961-yilda tugʻilgan futbolchi)]] kjyrjpx0aimeawkdelttu9tj0yanji9 Azizbek Turgʻunboyev 0 796994 5997233 5924133 2026-04-16T08:28:28Z Umarxon III 18267 +navbox 5997233 wikitext text/x-wiki {{ism+familiya|Aziz|Turgʻunboyev}} {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Azizbek Turgʻunboyev | toʻliqism = Azizbek Murodulla oʻgʻli Turgʻunboyev<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.xs.uz/uz/post/shavkat-mirziyoevning-futbol-bojicha-ozbekiston-millij-terma-zhamoasi-azolari-va-murabbijlaridan-bir-guruhini-mukofotlash-togrisidagi-farmoni-elon-qilindi |sarlavha=Shavkat Mirziyoyevning “Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida”gi Farmoni eʼlon qilindi |sana=2025-06-06 |qaralgan sana=2025-12-19}}</ref> | tasvir = Azizbek Turgʻunboyev (cropped).jpg | izoh = | boʻyi = {{boʻy|m=1.73}}<ref name="AFC"/> | tavallud_sana = {{Birth date and age|df=yes|1994|10|1}} | tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Pop tumani}}, Oʻzbekiston | pozitsiya = [[Yarim himoyachi]] | joriyklub = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | klubraqami = 17 | yoshlikyillari1 = 2009—2014 | yoshlikklublari1 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | yillar1 = 2015—2018 | klublar1 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht1 = 76 | gollar1 = 15 | yillar2 = 2019—2021 | klublar2 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht2 = 42 | gollar2 = 13 | yillar3 = 2021—2023 | klublar3 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht3 = 75 | gollar3 = 13 | yillar4 = 2024—2025 | klublar4 = Sivaspor | isht4 = 33 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2025 | klublar5 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht5 = 15 | gollar5 = 1 | yillar6 = 2026— | klublar6 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht6 = 0 | gollar6 = 0 | milliyyillar1 = 2018 | milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U23]] | milliyisht1 = 5 | milliygollar1 = 1 | milliyyillar2 = 2018— | milliyjamoa2 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi |Oʻzbekiston ]] | milliyisht2 = 43 | milliygollar2 = 6 | pcupdate = 2025-yil 10-iyun | ntupdate = 2026-yil 17-fevral | klublar5 = | yillar5 = | gollar5 = | isht5 = }} '''Azizbek Murodulla oʻgʻli Turgʻunboyev''' (1994-yil 1-oktyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional [[Futbol|futbolchi]], „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ va [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston milliy terma jamoasi]] [[Yarim himoyachi|yarim himoyachisi]].<ref name="AFC2">{{cite web|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-asian-cup-uae-2019-complete-squad-lists|title=AFC Asian Cup UAE 2019 Complete Squad Lists|website=The-AFC.com|publisher=[[Asian Football Confederation]]|format=PDF|date=27 December 2018|access-date=31 December 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181228174458/http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-asian-cup-uae-2019-complete-squad-lists|archive-date=28 December 2018}}</ref> == Futbolchilik faoliyati == [[Fargʻona vodiysi|Fargʻona vodiysi]]ning [[Pop tumani]]da tugʻilgan Turgʻunboyev faoliyatini oʻzi tugʻilib oʻsgan Namanganning „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ klubida boshlagan. Namanganning „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ klubi tarbiyalanuvchisi. U ushbu klubning yoshlar jamoasida oʻynagan va 2015-yildan 2021-yilgacha „Navbahor“ klubining asosiy jamoasi safida toʻp surgan. 2018-yilgi mavsumda yakunida Oliy ligada 3-oʻrinni egallagan boʻlsa, Turgʻunboyevning oʻzi bu yilda 27 oʻyinda 7 ta gol urgan. 2018-yil 23-mart, Keniya terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida 23 yoshgacha boʻlgan milliy terma jamoasida debyut qilgan. 28-iyun kuni olimpiya terma jamoasi tarkibida Ummon jamoasiga qarshi oʻyinda gol urgan. 2018-yil noyabr oyida Ektor Kuper Turgʻunboyevni [[Futbol boʻyicha Osiyo kubogi|Osiyo Kubogi]] turniriga tayyorgarlik koʻrish maqsadida Avstraliyada boʻlib oʻtadigan terma jamoa yigʻinida ishtirok etishni taklif qilgan. Turgʻunboyev 2019-yil yanvar oyida boʻlib oʻtadigan tanlovda ishtirok etish uchun tanlangan. 2019-yil boshida futbolchi Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ klubiga oʻtishi borasida janjal markazida boʻlgan. Poytaxt klubi bilan shartnoma imzolagan Turgʻunboyev „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ jamoasi bilan ham amalda shartnomasi mavjudligi va Namangan jamoasi tarkibida mashg;ulotlarni davom ettirishi „Paxtakor“ jamoasining rasmiy shikoyatiga sabab boʻlgan. 2019-yil 7-fevral, futbolchi ikki jamoa bilan shartnoma imzolagani uchun keyingi transfer oynasigacha diskvalifikatsiya qilingan. Transferni amalga oshirishda ishtirok etgan bir qancha xodimlar ham olti oydan ikki yilgacha muddatga futbolda faoliyat olib borishdan chetlatilgan. Nihoyat Azizbek 2021-yilgi mavsum uchun „Paxtakor“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan va Toshkent klubi tarkibiga oʻtgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/eshitdik-da-paxtakor-turgunboevni-qanchaga-sotib-olgani-malum|sarlavha=Eshitdik-da! "Paxtakor" Turg'unboevni qanchaga sotib olgani malum|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230523184547/https://championat.asia/oz/news/eshitdik-da-paxtakor-turgunboevni-qanchaga-sotib-olgani-malum|arxivsana=2023-05-23|qaralgan sana=2022-11-19}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/oz/news/paxtakor-ozbekiston-chempionatida-2000-golini-urdi|sarlavha="Paxtakor" O'zbekiston chempionatida 2000-golini urdi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230523184541/https://championat.asia/oz/news/paxtakor-ozbekiston-chempionatida-2000-golini-urdi|arxivsana=2023-05-23|qaralgan sana=2022-11-19}}</ref>. 2024-yil [[AFC Osiyo kubogi 2023]] musoboqasida ishtirok etib qaytganidan soʻng „Paxtakor“ jamoasini tark etgan va Turkiya Superligasida ishtirok etuvchi „Sivaspor“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{Veb manbasi |url=https://tribuna.uz/news/20/20/20/sivasspor-klubi-azizbek-turunboev-transferini-elon-ildi |sarlavha=«Сивасспор» клуби Азизбек Турғунбоев трансферини эълон қилди |sana=2024/02/08 }}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/209127 |sarlavha=Расман! "Сиваспор" Азизбек Турғунбоев трансферини эълон қилди (видео) |sana=2024/02/08}}</ref>. === Xalqaro faoliyati === U Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasida oʻynagan. 2018-yildan Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. U terma jamoadagi debyut uchrashuvini 2018-yilning 19-may kuni [[Eron milliy futbol terma jamoasi|Eron]]<nowiki/>ga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida oʻtkazgan. Oʻsha yilning 8-iyun kuni [[Urugvay milliy futbol terma jamoasi|Urugvay]] terma jamoasiga qarshi oʻtkazilgan oʻrtoqlik uchrashuvida ham Oʻzbekiston terma jamoasi safida maydonga tushgan. Turgʻunboev [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] terma jamoasining [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Osiyo kubogi|2019-yilda Birlashgan Arab Amirliklarida boʻlib oʻtadigan Osiyo Kubogi]] uchun qaydnomasiga kiritilgan va turnirda ishtirol etgan<ref name="AFC">{{Veb manbasi|url=http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-asian-cup-uae-2019-complete-squad-lists|sarlavha=AFC Asian Cup UAE 2019 Complete Squad Lists|ish=The-AFC.com|nashriyot=[[Asian Football Confederation]]|format=PDF|sana=27 December 2018|kirish sanasi=31 December 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181228174458/http://www.the-afc.com/afc/documents/PdfFiles/afc-asian-cup-uae-2019-complete-squad-lists|arxivsana=28 December 2018}}</ref> == Faoliyat statistikasi == {|class="wikitable" style="text-align: center;" |+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar |- ! rowspan="2" |Jamoa ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |Milliy kubok ! colspan="2" |Liga kubogi ! colspan="2" |Xalqaro ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Jami |- !Division!!Isht!!Gol!!Isht!!Gol !Isht !Gol!!Isht!!Gol !Isht !Gol!!Isht!!Gol |- | rowspan="7" |[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |[[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2015]] |[[Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Oliy ligasi]]||1||0||0||0 | colspan="2" |—|| colspan="2" |— | colspan="2" |—||1||0 |- |[[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi|2016]] |Oʻzbekiston Oliy ligasi||14||0||2||0 | colspan="2" |—|| colspan="2" |— | colspan="2" |—||16||0 |- |[[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2017]] |[[Oʻzbekiston Superligasi]] |29 |8 |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |31 |8 |- |[[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2018]] |Oʻzbekiston Superligasi |28 |7 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |29 |7 |- |[[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2019]] |Oʻzbekiston Superligasi |13 |2 |2 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |35 |9 |- |2020 |Oʻzbekiston Superligasi |25 |8 |2 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |21 |2 |- ! colspan="2" |Jami !110 !25 !9 !2 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !119 !27 |- | rowspan="4" |[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |2021 |[[Oʻzbekiston Superligasi]] |25 |5 |4 |0 | colspan="2" |— |3 |0 |1 |0 |33 |5 |- |2022 |Oʻzbekiston Superligasi |26 |3 |2 |0 | colspan="2" |— |6 |1 |1 |0 |35 |4 |- |2023 |Oʻzbekiston Superligasi |24 |5 |4 |1 | colspan="2" |— |6 |2 |1 |0 |36 |8 |- ! colspan="2" |Jami !75 !13 !10 !1 ! colspan="2" |— !15 !3 !3 !0 !103 !17 |- |Sivaspor |2023/2024 |Turkiya Superligasi |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |- ! colspan="3" | !185!!38!!19!!3 ! colspan="2" |—!!15!!3 !3 !0!!222!!44 |} === Term jamoa === ''2024-yil 3-fevralda boʻlib oʻtgan oʻyin holatiga koʻra.'' {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Terma jamoa!!Yil!!Isht!!Gol |- | rowspan="7" |[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] |2018||6||0 |- |2019||3||0 |- |2020||5||0 |- |2021||0||0 |- |2022||5||1 |- |2023||9||1 |- |2024||6||2 |- ! colspan="2" |Umumiy||34||4 |} === Term jamoa uchun gollar === {| class="wikitable" !№ ! Sana ! Joy ! Raqib ! Hisob ! Natija ! Musobaqa |- | 1. | 2022 yil 14 iyun | [[Navbahor markaziy stadioni|Markaziy stadioni]], [[Namangan]], Oʻzbekiston |{{Fb|THA}} | align="center" | '''2''' – 0 | align="center" | 2 – 0 | 2023 yilgi Osiyo kubogi saralashi |- |2. |2023-yil 23-sentyabr |AQSH |{{Fb|MEX}} |'''2''' – 1 |3 —3 |[[Oʻrtoqlik uchrashuvi]] |- |3. |2024-yil 23-yanvar |[[Al Janoub stadioni]], Al Vakrah, [[Qatar]] |{{Fb|AUS}} |'''1''' – 1 |1 – 1 |[[AFC Osiyo Kubogi 2023 B guruhi#Avstraliya – Oʻzbekiston|AFC Osiyo kubogi 2023]] |- |4. |2024-yil 30-yanvar |[[Al Janoub stadioni]], Al Vakrah, [[Qatar]] |{{Fb|THA}} |'''1''' – 0 |2 – 1 |[[AFC Osiyo Kubogi 2023 Play off bosqichi#Oʻzbekiston – Tailand|AFC Osiyo kubogi 2023]] |} == Yutuqlar == === Terma jamoa === * MOFA millatlar kubogi sohibi: 2025 === Klub === ;Paxtakor * [[Oʻzbekiston Superligasi]] chempioni: 2021, 2022, 2023 * Oʻzbekiston chempionati bronza medali sovrindori: 2018-yil * [[Oʻzbekiston Superkubogi]] sohibi: 2021, 2022 * [[Oʻzbekiston Kubogi]] sohibi; 2025 == Mukofotlari == 2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori|Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * {{NFT player|71153}} * {{WorldFootball.net|azizbek-turgunboyev}} * [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/493593 Azizbek Turgunboev] [[Transfermarkt]] saytida * {{Soccerway|id=426990}} {{Andijon futbol klubi tarkibi}}{{Oʻzbekiston tarkibi 2018-yilgi Osiyo oʻyinlari}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2019-yilgi Osiyo Kubogi}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2023-yilgi Osiyo Kubogi}} {{Oʻzbekiston iftixori}} {{DEFAULTSORT:Turgʻunboev, Azizbek}} [[Turkum:1994-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Namangan viloyati kishilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:Navbahor futbolchilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Sivasspor klubi futbolchilari]] [[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Turkiya Super Ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2018 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2019 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonning Osiyo oʻyinlaridagi sportchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]] [[Turkum:Turkiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] [[Turkum:„Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlanganlar]] 4i6by82oj31ml17rl7xqisxfskkx5bg Akmal Mozgovoy 0 798234 5997229 5975235 2026-04-16T08:15:22Z Umarxon III 18267 /* Havolalar */ + 5997229 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Akmal Mozgovoy | tasvir = Akmal Mozgovoy 2.jpg | izoh = | toʻliqism = Akmal Vladimirovich Mozgovoy | tavallud_sana = {{birth date and age|2000|4|2|df=y}} | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Qarshi}}, Oʻzbekiston | boʻyi = {{height|m=1.80}} | pozitsiya = [[Yarim himoyachi]] | joriyklub = [[Baniyas (futbol klubi)|Baniyas]] | klubraqami = 70 | yillar1 = 2018—2025 | klublar1 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] | isht1 = 147 | gollar1 = 12 | yillar2 = 2025— | klublar2 = [[Baniyas (futbol klubi)|Baniyas]] | isht2 = 2 | gollar2 = 0 | milliyyillar1 = 2018—2020 | milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-20]] | milliyisht1 = 3 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2021 | milliyjamoa2 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-23]] | milliyisht2 = 11 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 2020— | milliyjamoa3 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] | milliyisht3 = 16 | milliygollar3 = 1 | ntupdate = 2025-yil 5-sentyabr | pcupdate = 2025-yil 5-sentyabr }} '''Akmal Vladimirovich Mozgovoy''' (2000-yil 2-aprelda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional [[Futbol|futbolchi]], [[Abu-Dabi]]ning „[[Baniyas (futbol klubi)|Baniyas]]“ va [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston milliy terma jamoasi]]da [[yarim himoyachi]] pozitsiyasida oʻynaydi<ref>{{NFT player|79189}}</ref>. == Futbolchilik faoliyati == === Terma jamodagi faoliyati === Mozgovoy 2020-yilning 3-sentyabr kuni Tojikistonga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida, Oʻzbekiston bosh jamoasi safida debyut qilgan<ref>[https://www.national-football-teams.com/matches/report/27778/Uzbekistan_Tajikistan.html Uzbekistan 2–1 Tajikistan]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan="3" |[[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston terma jamoasi]] |- !Yil !Oʻyinlar !Gollar |- |2020 |3 |0 |- |2021 |3 |0 |- |2022 |2 |0 |- |2023 |2 |0 |- |2024 |1 |0 |- !Jami !11 !0 |} ''2024-yil 5-sentyabrda oʻtkazilgan oʻyindagi aniq statistika.'' == Yutuqlari == * [[Oʻzbekiston Superligasi]] gʻolibi: [[Futbol boʻyicha 2024-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2024]] * [[Oʻzbekiston Kubogi]] sohibi: [[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2021]], [[Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2022]], [[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2023]] * [[Oʻzbekiston Superkubogi]] sohibi: [[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi|2023]], [[Futbol boʻyicha 2024-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi|2024]], [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi|2025]] * AFC Kubogi ikkinchi oʻrin: 2021 == Mukofotlari == 2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori|Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://www.transfermarkt.world/akmal-mozgovoy/profil/spieler/562022 Akmal Mozgovoy] [[Transfermarkt]] saytida * [https://int.soccerway.com/players/akmal-mozgovoy/534313/ Akmal Mozgovoy] [[Soccerway]] saytida * {{NFT|79189}} {{Paxtakor futbol klubi tarkibi}} {{Oʻzbekiston iftixori}} {{DEFAULTSORT:Mozgovoy, Akmal}} [[Turkum:2-aprelda tugʻilganlar]] [[Turkum:2000-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Qarshida tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:Nasaf klubi futbolchilari]] [[Turkum:Baniyas futbol klubi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]] [[Turkum:Birlashgan Arab Amirliklaridagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:„Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlanganlar]] nkjw7exjdrdg907eas3d4qnbd0s2ew2 Rustam Ashurmatov 0 798238 5997220 5494006 2026-04-16T08:02:06Z Umarxon III 18267 +image 5997220 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Rustam Ashurmatov | toʻliqism = Rustam Elyorovich Ashurmatov | tasvir = Rustam Ashurmatov (cropped).jpg | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1996|7|7}} | tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Qoʻqon}}, [[Uzbekistan]] | boʻyi = {{height|m=1.82}} | joriyklub = [[Esteghlal F.C.|Esteghlal]] | klubraqami = 5 | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]] | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = [[FC Bunyodkor|Bunyodkor]] | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yillar1 = 2015—2019 | klublar1 = [[FC Bunyodkor|Bunyodkor]] | isht1 = 91 | gollar1 = 5 | yillar2 = 2019—2020 | klublar2 = Gwangju | isht2 = 47 | gollar2 = 2 | yillar3 = 2021—2022 | klublar3 = Gangwon | isht3 = 19 | gollar3 = 1 | yillar4 = 2022 | klublar4 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht4 = 25 | gollar4 = 2 | yillar5 = 2023—2025 | klublar5 = [[Rubin (futbol klubi, Qozon)|Rubin]] | isht5 = 33 | gollar5 = 2 | yillar6 = 2025— | klublar6 = [[Esteghlal F.C.|Esteghlal]] | isht6 = 0 | gollar6 = 0 | milliyyillar1 = 2012—2013 | milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-17]] | milliyisht1 = 6 | milliygollar1 = 1 | milliyyillar2 = 2015 | milliyjamoa2 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-20]] | milliyisht2 = 6 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 2017—2018 | milliyjamoa3 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U-23]] | milliyisht3 = 12 | milliygollar3 = 1 | milliyyillar4 = 2017— | milliyjamoa4 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] | milliyisht4 = 40 | milliygollar4 = 1 | club-update = 2024-yil 13-noyabr | ntupdate = 2024-yil 15-noyabr }} {{Ism+familiya|Rustam|Ashurmatov}} '''Rustam Elyorovich Ashurmatov''' ({{Lang-ru|Ашурматов, Рустам Элёрович}}; 1996-yil 7-iyulda tugʻilgan) — [[Oʻzbeklar|oʻzbekistonlik]] [[futbolchi]], [[Tehron]]ning „[[Esteghlal F.C.|Esteghlal]]“ klubida [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]] pozitsiyasida oʻynaydi. == Futbolchilik faoliyati == === Klub === 2019-yilning 7-fevral kuni „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ klubi Ashurmatovni „Gvanju“ jamoasiga oʻtganini eʼlon qilgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Рустам Ашурматовга омад тилаймиз!|url=https://t.me/bunyodkor_club/4853|ish=t.me/|nashriyot=FC Bunyodkor Telegram|qaralgan sana=26-fevral 2019-yil|til=oʻzbekcha|sana=7-fevral 2019-yil}}</ref>. 2021-yil 19-yanvarda Gvanju klubi Ashurmatovni Gangvonga oʻtganini eʼlon qilgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=[오피셜] 강원FC ‘우즈벡 국대’ 아슐마토프 영입|url=https://n.news.naver.com/sports/kfootball/article/216/0000111285|nashriyot=Goal.com|kirish sanasi=19-yanvar 2021-yil|til=koreyscha|sana=19-yanvar 2021-yil}}</ref>. Gangvon 2022-yilning 15-fevralida Ashurmatov klubni tark etganini eʼlon qilgan<ref>{{pres-reliz manbasi|publisher=[[Gangwon FC|Gangwon]]|url=https://www.facebook.com/gangwonfc/posts/5090870527695189|title=지난 시즌 입단해 강원에서 멋진 활약을 보여준|date=15-fevral 2022-yil|accessdate=15-fevral 2022-yil|language=kr}}</ref>. Janubiy Koreyadagi faoliyati davomida ikki klub safida 65ta oʻyinda ishtirok etib 3 ta gol muallifi boʻlgan. 2022-yilning 18-fevralida Ashurmatov [[Navbahor (futbol klubi)|Namanganning „Navbahor]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{pres-reliz manbasi|publisher=[[PFC Navbahor Namangan|Navbahor Namangan]]|url=https://www.pfcnavbahor.uz/index.php/uz/yangiliklar/klub-yangiliklari/3363-rustam-ashurmatov-zhamoamiz-bilan-shartnoma-imzoladi|title=Рустам Ашурматов жамоамиз билан шартнома имзолади|date=18-fevral 2022-yil|accessdate=18-fevral 2022-yil|language=oʻzbekcha}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2022-yilgi mavsumda [[namangan]]liklar jamoasi bilan muvaffaqiyatli oʻtgan mavsumdan soʻng [[Rossiya]]ning „[[Rubin (futbol klubi, Qozon)|Rubin]]“ klubi bilan 3,5 yillik shartnoma imzolagan<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/rubin-rustam-ashurmatov-bilan-35-yillik-shartnoma-imzoladi|sarlavha="Рубин" Рустам Ашурматов билан 3,5 йиллик шартнома имзолади|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221126060902/https://championat.asia/uz/news/rubin-rustam-ashurmatov-bilan-35-yillik-shartnoma-imzoladi|arxivsana=2022-11-26|qaralgan sana=26-noyabr 2022-yil}}</ref>. === Xalqaro === 2017-yildan buyon futbol boʻyicha [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston milliy terma jamoasi]] oʻyinchisi. Ashurmatov Oʻzbekiston yoshlar terma jamoalari safida [[FIFA 2013 U-17 Jahon chempionati|2013-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionati]], [[FIFA U-20 Jahon chempionati 2015|2015-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionati]],<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=371415/index.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150907003217/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=371415/index.html|arxivsana=September 7, 2015|sarlavha=FIFA Tournaments - Players & Coaches - Rustamjon ASHURMATOV|ish=FIFA.com|qaralgan sana=21-iyun 2018-yil}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.fifa.com/u17worldcup/matches/round=259263/match=300253593/match-report.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160331191639/http://www.fifa.com/u17worldcup/matches/round=259263/match=300253593/match-report.html|arxivsana=March 31, 2016|sarlavha=FIFA U-17 World Cup UAE 2013 - Matches - Panama-Uzbekistan|ish=FIFA.com|qaralgan sana=21-iyun 2018-yil}}</ref> va xalqaro turnirlarda ishtirok etgan. 2018-yilgi U-23 Osiyo chempionatida [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|23 yoshgacha boʻlgan futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi]] bilan soʻnggi turnirda gʻolib chiqgan va final oʻyinida gol urgan. == Yutuqlar == * [[Oʻzbekiston Superligasi]] ikkinchi oʻrin: 2022 * [[Oʻzbekiston Kubogi]] Ikkinchi oʻrin: 2022 '''Gvanju FK''' * K liga 2: 2019-yil <big>'''Oʻzbekiston U-23'''</big> * [[AFC U-23 Osiyo kubogi|U-23 Osiyo chempionati]] (1): [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2018|2018-yil]] == Mukofotlari == 2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori|Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * {{NFT player|66458<!-- /Rustamjon_Ashurmatov -->}} * {{Soccerway|id=319472}} * [http://portal.kleague.com/common/search/popUpPlayerDetail.do?playerDetailInfo=20190257 Rustam Ashurmatov – K League stats at kleague.com (in Korean)] {{Esteghlal F.C. klubi tarkibi}} {{Oʻzbekiston iftixori}} {{Navboxes | title = Oʻzbekiston tarkibi | bg = #0099B5 | fg = white | bordercolor = #CE1126 | list = {{Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha) 2013-yilgi jahon chempionati tarkibi}} {{Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha) 2015-yilgi jahon chempionati tarkibi}} {{Oʻzbekiston tarkibi — AFC U-23 Osiyo chempionati 2018 — Chempion}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2018-yilgi Osiyo oʻyinlari}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2023-yilgi Osiyo Kubogi}} }} {{DEFAULTSORT:Ashurmatov, Rustam}} [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]] [[Turkum:Bunyodkor klubi futbolchilari]] [[Turkum:Navbahor futbolchilari]] [[Turkum:FC Rubin Qozon futbolchilari]] [[Turkum:Gwangju FC futbolchilari]] [[Turkum:Gangwon FC futbolchilari]] [[Turkum:Esteghlal F.C. futbolchilari]] [[Turkum:K liga 2 futbolchilari]] [[Turkum:K liga 1 futbolchilari]] [[Turkum:Rossiya birinchi ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]] [[Turkum:Janubiy Koreyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Rossiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2018 futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonning Osiyo oʻyinlaridagi sportchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2023 futbolchilari]] g0ste16znhomt5vcntxkcov8vsng4wv Qazib olinadigan yoqilgʻi 0 812678 5996946 5681573 2026-04-15T22:00:14Z Ziv 151706 ([[c:GR|GR]]) [[File:CO2 Emissions by Source Since 1880.svg]] → [[File:CO2 Emissions by Source.svg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 5996946 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{wikify|sana=2024-04}} {{avtomat tarjima|sana=2024-04}} }} {|align="right" border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 0.1em; background: #01D0FE; border: 1px solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" width="300" |colspan="3" align="center" | {| class="wikitable" |+ |- ! |- | [[File:Chuhuo.jpg|thumb|]] |- | [[File:Petroleum sample.jpg|thumb|]] |- | [[File:Bituminous Coal.JPG|thumb|]] |} |300px| |- !colspan=2 align="center" style="color: black; height: 30px; background-color: yellow"|'''Asosiy qazib olinadigan yoqilgʻilar: gaz, neft va koʻmir.''' |- |} '''Fotoalbom yoqilgʻi''' – bu [[Yoqilgʻi|yoqilgʻi]] sifatida qazib olinadigan va yondiriladigan, oʻlik oʻsimliklar va hayvonlarning qoldiqlaridan [[Yer poʻsti|yer qobigʻida]] tabiiy ravishda hosil boʻlgan [[Uglevodorodlar|uglevodorodli]] materialdir. Asosiy qazib olinadigan yoqilgʻi [[Koʻmir|koʻmir]], [[Neft|xom neft]] va [[Tabiiy gazlar|tabiiy gazdir]]<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Fossil fuel|url=https://www.sciencedaily.com/terms/fossil_fuel.htm|ish=[[ScienceDaily]]|kirish sanasi=29 October 2021}}</ref>. Fotoalbom yoqilgʻilarni toʻgʻridan-toʻgʻri issiqlik bilan taʼminlash (masalan, pishirish yoki isitish uchun), dvigatellarni quvvatlantirish (avtomobillardagi [[Ichki yonuv dvigateli|ichki yonuv dvigatellari]] kabi) yoki elektr energiyasini ishlab chiqarish uchun yondirilishi mumkin<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.gsi.ie/en-ie/education/earth-resources/Pages/Fossil-fuels.aspx|sarlavha=Fossil fuels|nashriyot=Geological Survey Ireland|kirish sanasi=29 October 2021}}</ref>. Baʼzi qazilma yoqilgʻilar yonishdan oldin [[kerosin]], [[benzin]] va [[propan]] kabi maxsulotlarga qayta ishlanadi. Fotoalbom yoqilgʻilarning kelib chiqishini quydagicha tushinish mumkin, yaʼni: [[fotosintez]] natijasida hosil boʻlgan organik molekulalarni (koʻmilgan oʻlik [[Organizm|organizmlar]]) anaerobik parchalanishidir<ref name="thermochemistry of formation">{{Veb manbasi|sarlavha=thermochemistry of fossil fuel formation|url=http://www.geochemsoc.org/files/6214/1261/1770/SP-2_271-284_Sato.pdf|qaralgan sana=2022-10-15|arxivsana=2015-09-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150920172448/http://www.geochemsoc.org/files/6214/1261/1770/SP-2_271-284_Sato.pdf}}</ref>. 2019-yilda dunyoda birlamchi energiya isteʼmolining 84 foizi va elektr energiyasining 64 foizi fotoalbom yoqilgʻilarga toʻgʻri keldi<ref>{{Cite journal|last=Ritchie|first1=Hannah|last2=Roser|first2=Max|date=2020-11-28|title=Energy|url=https://ourworldindata.org/fossil-fuels|journal=Our World in Data}}</ref>. Qazib olinadigan yoqilgʻining keng miqyosda yonishi atrof- muhitga jiddiy zarar yetkazadi. Inson faoliyati natijasida hosil boʻlgan [[Karbonat angidrid|karbonat angidridning]] (CO <sub>2</sub>) 80% dan ortigʻi ularni yoqish natijasida hosil boʻladi. Yerdagi tabiiy jarayonlar, buning faqat kichik bir qismini olib tashlashi mumkin. Shu sababli, atmosferadagi karbonat angidridning yiliga milliard tonnaga koʻpayishi kuzatilmoqda<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.eia.doe.gov/oiaf/1605/ggccebro/chapter1.html|sarlavha=What Are Greenhouse Gases?|ish=US Department of Energy|kirish sanasi=9 September 2007}}</ref>. Fotoalbom yoqilgʻilarning yonishi [[Iqlim o'zgarishi|global isish]] va okeanlarning kislotalanishiga olib keladigan issiqxona gazlari emissiyasining asosiy manbayi hisoblanadi. Bundan tashqari, havo ifloslanishi tufayli oʻlimning ortishi qazib olinadigan yoqilgʻi zarralari bilan bogʻliq. Hisob-kitoblarga koʻra, bu global yalpi ichki mahsulotning 3% dan ortigʻini tashkil qiladi<ref name=":0">{{Veb manbasi|sarlavha=Quantifying the Economic Costs of Air Pollution from Fossil Fuels|url=https://energyandcleanair.org/wp/wp-content/uploads/2020/02/Cost-of-fossil-fuels-briefing.pdf|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200406173555/https://energyandcleanair.org/wp/wp-content/uploads/2020/02/Cost-of-fossil-fuels-briefing.pdf|arxivsana=6 April 2020}}</ref> va qazib olinadigan yoqilgʻidan voz kechish har yili millionlab odamlarning hayotini saqlab qoladi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Zhang|ism=Sharon|sarlavha=Air Pollution Is Killing More People Than Smoking—and Fossil Fuels Are Largely to Blame|url=https://psmag.com/environment/air-pollution-is-killing-more-people-than-smoking-and-fossil-fuels-are-largely-to-blame|kirish sanasi=5 February 2020|ish=Pacific Standard|til=en}}</ref>. 2021-yilda Xalqaro energetika agentligi, agar global iqtisodiyot va jamiyat iqlim oʻzgarishining eng yomon taʼsiridan qochishni va iqlim oʻzgarishini yumshatish boʻyicha xalqaro maqsadlarga erishishni istasa, [[Uglevodorodlarni qidirish|qazib olinadigan yoqilgʻini qazib olish boʻyicha yangi loyihalarni]] amalga oshirishni toʻxtatish kerak degan xulosaga keldi<ref>{{Veb manbasi|sana=2021-05-18|sarlavha=No new oil, gas or coal development if world is to reach net zero by 2050, says world energy body|url=http://www.theguardian.com/environment/2021/may/18/no-new-investment-in-fossil-fuels-demands-top-energy-economist|kirish sanasi=2021-10-15|ish=the Guardian|til=en}}</ref>. == Kelib chiqishi == [[Fayl:Countries_by_Oil_Production_in_2013.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Countries_by_Oil_Production_in_2013.svg/200px-Countries_by_Oil_Production_in_2013.svg.png|right|thumb| [[Neft|Neft konlari]] yerning faqat maʼlum joylarida joylashganligi sababli faqat baʼzi mamlakatlar neftdan mustaqil; boshqa davlatlar ushbu mamlakatlarning neft ishlab chiqarish quvvatlariga bogʻliq]] Fotoalbom yoqilgʻilarning millionlab yillar davomida [[Yer poʻsti|yer qobigʻidagi]] issiqlik va bosim taʼsirida oʻlik oʻsimliklarning toshga aylangan qoldiqlaridan hosil boʻlishi haqidagi nazariya birinchi marta Andreas Libavius tomonidan 1597-yilda "Alchemia " asarida, keyinroq [[Mixail Lomonosov]] tomonidan qoʻllangan. Million yillar avval anoksik sharoitda koʻp miqdorda nobud boʻlgan va choʻkkan suv fitoplanktonlari va zooplanktonlar anaerobik parchalanish natijasida neft va tabiiy gaz hosil qila boshladilar. [[Geoxronologik shkala|Geologik vaqt oʻtishi]] bilan bu organik [[Materiya|moddalar]] loy bilan aralashib, noorganik choʻkindilarning keyingi ogʻir qatlamlari ostida koʻmildi. Natijada paydo boʻlgan yuqori harorat va [[bosim]] organik moddalarning kimyoviy jihatdan [[Diagenez|oʻzgarishiga]] olib keldi<ref name="thermochemistry of formation"/>. Yer usti oʻsimliklari koʻmir va metan hosil qilishga moyil hisoblanadi. Koʻmir konlarining aksariyati Yer tarixining [[Toshkoʻmir sistemasi|karbon]] davriga toʻgʻri keladi. Yer usti oʻsimliklari tabiiy gaz manbayi boʻlgan III turdagi kerogenlarni ham hosil qiladi. Fotoalbom yoqilgʻilar doimiy ravishda tabiiy jarayonlar natijasida hosil boʻlishiga qaramasdan, ular qayta tiklanmaydigan resurslar sifatida tasniflanadi, chunki ularning shakllanishi uchun millionlab yillar kerak boʻladi va maʼlum boʻlgan zaxiralar yangilari paydo boʻlishiga qaraganda ancha tezroq tugaydi<ref>{{Kitob manbasi|last=Miller|first=G.|url=https://books.google.com/books?id=AJ4SnHbb-ZcC&q=fossil+fuels+depleted+much+faster+than+renewal&pg=PA11|title=Environmental Science: Problems, Connections and Solutions|publisher=Cengage Learning|year=2007|isbn=978-0-495-38337-6|accessdate=14 April 2018}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|last=Ahuja|first=Satinder|url=https://books.google.com/books?id=DHKDBAAAQBAJ&q=fossil+fuels+depleted+much+faster+than+renewal&pg=PA278|title=Food, Energy, and Water: The Chemistry Connection|publisher=Elsevier|year=2015|isbn=978-0-12-800374-9|accessdate=14 April 2018}}</ref>. == Muhimligi == [[Fayl:Grangemouth04nov06.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Grangemouth04nov06.jpg/170px-Grangemouth04nov06.jpg|thumb| Grangemutdagi neft-kimyo zavodi, [[Shotlandiya]], Buyuk Britaniya]] Fotoalbom yoqilgʻilar insoniyat rivojlanishi uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan, chunki ular issiqlik hosil qilish uchun ochiq atmosferada osongina yondirilishi mumkin. [[Torf|Torfdan]] maishiy yoqilgʻi sifatida foydalanish tarixdan oldin sodir boʻlgan. Koʻmir baʼzi bir dastlabki pechlarda metall rudalarini [[eritish]] uchun yoqilsa, neft sizindilaridan yarim qattiq uglevodorodlar ham yoqib yuborilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.britannica.com/ebc/article-50695|sarlavha=Encyclopædia Britannica, use of oil seeps in ancient times|kirish sanasi=9 September 2007}}</ref>, ular asosan gidroizolyatsiya va [[balzamlash]] uchun ishlatilgan<ref>{{Veb manbasi|muallif=Bilkadi|ism=Zayn|yil=1992|sarlavha=Bulls From the Sea: Ancient Oil Industries|nashriyot=Aramco World|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071113215013/http://www.gr8dubai.com/oil2.htm|arxivsana=13 November 2007|url=http://www.gr8dubai.com/oil2.htm}}</ref>. Neftdan tijorat maqsadlarida foydalanish 19-asrda boshlangan<ref>{{Kitob manbasi|last=Ball|first=Max W.|title=This Fascinating Oil Business|url=https://archive.org/details/thisfascinatingo0000ball_s2d0|year=1965|publisher=Bobbs-Merrill|location=Indianapolis|isbn=978-0-672-50829-5}}</ref>. Bir paytlar neft qazib olishnishidagi keraksiz qoʻshimcha mahsuloti sifatida yoqilgan tabiiy gaz hozir juda qimmatli manba hisoblanadi<ref>{{Cite conference|first=Rashad, Director Oil, Gas, Mining and Chemicals Dept, World Bank|last=Kaldany|date=13 December 2006|title=Global Gas Flaring Reduction: A Time for Action!|conference=Global Forum on Flaring & Gas Utilization|location=Paris|url=http://www.worldbank.org/html/fpd/ggfrforum06/kadany.pdf|accessdate=9 September 2007|archivedate=2007-09-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070910075542/http://www.worldbank.org/html/fpd/ggfrforum06/kadany.pdf}}</ref>. Tabiiy gaz konlari [[Geliy|geliyning]] asosiy manbayi hisoblanadi. 18-asrning ikkinchi yarmigacha [[Shamol tegirmoni|shamol tegirmonlari]] va suv tegirmonlari un qorish, yogʻochni arralash yoki suv quyish kabi ishlar uchun zarur boʻlgan energiyani, oʻtin yoki [[Torf|torfni]] yoqish esa uy ichidagi issiqlikni taʼminlagan. Fotoalbom yoqilgʻilardan, dastlab koʻmirdan, keyinroq esa neftdan [[Bugʻ mashinasi|bugʻ dvigatellarida]] keng miqyosda foydalanish [[Sanoat toʻntarishi|sanoat inqilobiga]] imkon berdi. Shu bilan birga, tabiiy gaz yoki koʻmir gazidan foydalanadigan gaz chiroqlari keng qoʻllanila boshlandi. [[Ichki yonuv dvigateli|Ichki yonuv dvigatelining]] ixtirosi va uning [[Avtomobil|avtomobillar]] va yuk mashinalarida ishlatilishi, qazib olinadigan yoqilgʻidan ishlab chiqarilgan benzin va [[Dizel yonilgʻisi|dizel moyiga]] talabni sezilarli darajada oshirdi. Boshqa transport turlari, temir yoʻllar va samolyotlar ham qazib olinadigan yoqilgʻilarni talab qiladi. Fotoalbom yoqilgʻilardan boshqa asosiy yoʻnalishlarda: elektr energiyasi ishlab chiqarish va neft- kimyo sanoati uchun xom ashyo sifatida ishlatiladi. Neft qazib olishdan qolgan [[Gudron|smola]] yoʻl qurilishida ishlatiladi. Yashil inqilob uchun energiya [[Oʻgʻit|oʻgʻitlar]] (tabiiy gaz), [[pestitsidlar]] (neft) va [[Uglevodorodlar|uglevodorod]] yoqilgʻisi bilan ishlaydigan uskunalar yordamida qazib olinadigan yoqilgʻilar tomonidan taʼminlandi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=6 May 2022 |title=Soaring fertilizer prices put global food security at risk |work=Axios |url=https://www.axios.com/2022/05/06/fertilizer-prices-food-securtiy}}</ref>. Sintetik azotli oʻgʻitning rivojlanishi global aholi oʻsishini sezilarli darajada qoʻllab-quvvatladi&nbsp;– hozirda yer yuzidagi odamlarning deyarli yarmi sintetik azotli oʻgʻitlardan foydalanish natijasida oziqlanayotgani taxmin qilingan<ref>{{Cite journal|last=Erisman|first1=Jan Willem|last2=MA Sutton, J Galloway, Z Klimont, W Winiwarter|title=How a century of ammonia synthesis changed the world|journal=[[Nature Geoscience]]|pages=636–639|date=October 2008|volume=1|doi=10.1038/ngeo325|url=http://www.physics.ohio-state.edu/~wilkins/energy/Resources/Essays/ngeo325.pdf.xpdf|issue=10|bibcode=2008NatGe...1..636E|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100723223052/http://www.physics.ohio-state.edu/~wilkins/energy/Resources/Essays/ngeo325.pdf.xpdf|archivedate=23 July 2010}}</ref>. [[Fayl:Gulf_Offshore_Platform.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Gulf_Offshore_Platform.jpg/170px-Gulf_Offshore_Platform.jpg|thumb| [[Meksika qoʻltigʻi|Meksika koʻrfazida]] neft qudugʻi]] == Atrof-muhit taʼsiri == [[Fayl:CO2 Emissions by Source.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/CO2_Emissions_by_Source_Since_1880.svg/300px-CO2_Emissions_by_Source_Since_1880.svg.png|right|thumb| Global uglerod loyihasi 1880-yildan beri CO ga qoʻshilgan turli manbalar birin-ketin kuchayib borayotganini koʻrsatadi.]] Fotoalbom yoqilgʻilarni yoqish bir qator salbiy tashqi taʼsirlarga ega. Barcha qazib olinadigan yoqilgʻilar yonganda CO<sub>2</sub> ni chiqaradi, bu esa [[Iqlim o'zgarishi|iqlim oʻzgarishini]] tezlashtiradi. Yonayotgan koʻmir va kamroq darajada neft va uning hosilalari atmosfera zarralari, tutun va kislotali yomgʻirlarga hissa qoʻshadi<ref>{{Kitob manbasi|last=Oswald Spengler|authorlink=Oswald Spengler|title=Man and Technics|url=http://fatuma.net/text/Spengler_Man-Technics.pdf|year=1932|publisher=[[Alfred A. Knopf]]|isbn=0-8371-8875-X|accessdate=7 December 2020|chapterurl=http://fatuma.net/text/Spengler_Man-Technics.pdf|archive-date=2020-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112020604/http://fatuma.net/text/Spengler_Man-Technics.pdf}}</ref><ref name="CQ Researcher">{{Cite journal|last=Griffin|first1=Rodman|title=Alternative Energy|date=10 July 1992|volume=2|issue=2|pages=573–596}}</ref><ref name="Mitigations">{{Kitob manbasi|last=Michael Stephenson|title=Energy and Climate Change: An Introduction to Geological Controls, Interventions and Mitigations|url=https://www.sciencedirect.com/book/9780128120217/energy-and-climate-change|year=2018|publisher=[[Elsevier]]|isbn=978-0128120217}}</ref>. [[Fayl:Common_Era_Temperature.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Common_Era_Temperature.svg/300px-Common_Era_Temperature.svg.png|right|thumb| 2000 yil ichida global sirt haroratini qayta qurish grafigi<ref>{{Cite journal|last=Neukom|first1=Raphael|last2=Barboza|first2=Luis A.|last3=Erb|first3=Michael P.|last4=Shi|first4=Feng|display-authors=4|last5=Emile-Geay|first5=Julien|last6=Evans|first6=Michael N.|last7=Franke|first7=Jörg|last8=Kaufman|first8=Darrell S.|last9=Lücke|first9=Lucie|date=2019|title=Consistent multidecadal variability in global temperature reconstructions and simulations over the Common Era|journal=Nature Geoscience|volume=12|issue=8|pages=643–649|doi=10.1038/s41561-019-0400-0|pmid=31372180|pmc=6675609|bibcode=2019NatGe..12..643P|issn=1752-0908}}</ref>.]] [[Fayl:20210125_Europe_Power_Sector_-_Renewables_vs_Fossil_Fuels_-_Climate_change.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/20210125_Europe_Power_Sector_-_Renewables_vs_Fossil_Fuels_-_Climate_change.svg/300px-20210125_Europe_Power_Sector_-_Renewables_vs_Fossil_Fuels_-_Climate_change.svg.png|thumb| 2020-yilda qayta tiklanadigan manbalar birinchi marta Yevropa Ittifoqining asosiy elektr energiyasi manbayi sifatida qazib olinadigan yoqilgʻidan oʻtib ketdi<ref name="EmberEUpower_20210125">{{Veb manbasi|sarlavha=The European Power Sector in 2020 / Up-to-Date Analysis on the Electricity Transition|url=https://ember-climate.org/wp-content/uploads/2021/01/Report-European-Power-Sector-in-2020.pdf|ish=ember-climate.org|nashriyot=Ember and Agora Energiewende|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210125215659/https://ember-climate.org/wp-content/uploads/2021/01/Report-European-Power-Sector-in-2020.pdf|arxivsana=25 January 2021|sana=25 January 2021}}</ref>.]] Iqlim oʻzgarishi asosan CO<sub>2</sub> kabi issiqxona gazlarining chiqishi bilan bogʻliq boʻlib, qazib olinadigan yoqilgʻilarning yonishi bu chiqindilarning asosiy manbayi hisoblanadi. Dunyoning aksariyat qismlarida iqlim oʻzgarishi ekotizimlarga salbiy taʼsir koʻrsatmoqda<ref>{{Veb manbasi|url=https://19january2017snapshot.epa.gov/climate-impacts/climate-impacts-ecosystems_.html#Extinction|sarlavha=Climate Impacts on Ecosystems|muallif=EPA|sana=19 January 2017|kirish sanasi=7 December 2020}}</ref>. [[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti]] iqlim oʻzgarishi 21-asrda inson salomatligi uchun eng katta tahdid ekanligini taʼkidlagan holda, global haroratning doimiy koʻtarilishi ham ekotizimlar, ham odamlar uchun keyingi salbiy oqibatlarga olib keladi <ref>{{Veb manbasi|sana=November 2015|sarlavha=WHO calls for urgent action to protect health from climate change|ish=World Health Organization|url=https://www.who.int/globalchange/global-campaign/cop21/en/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151008113710/http://www.who.int/globalchange/global-campaign/cop21/en/|arxivsana=8 October 2015|kirish sanasi=7 December 2020}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|last=World Meteorological Organization|title=WMO Statement on the State of the Global Climate in 2019|url=https://library.wmo.int/doc_num.php?explnum_id=10211|year=2020|location=Geneva|series=WMO-No. 1248|isbn=978-92-63-11248-4|chapterurl=https://library.wmo.int/doc_num.php?explnum_id=10211|access-date=2022-10-15|archive-date=2020-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200310233045/https://library.wmo.int/doc_num.php?explnum_id=10211}}</ref>. Qazib olinadigan yoqilgʻilarning yonishi natijasida [[Sulfat kislota|sulfat]] va [[Nitrat kislotasi|nitrat kislotalar hosil boʻladi]], ular kislotali yomgʻir sifatida yerga tushadi va tabiiy hududlarga, qurilgan atrof-muhitga salbiy taʼsir qiladi. Qazib olinadigan yoqilgʻi tarkibida radioaktiv moddalar, asosan [[Uran (kimyoviy unsur)|uran]] va [[toriy]] mavjud boʻlib, ular atmosferaga chiqariladi. 2000-yilda butun dunyo boʻylab 12 000 tonnaga yaqin toriy va 5 000 tonna uran, koʻmirni yoqish natijasida ajralib chiqdi. Yonish natijasida yuzaga keladigan taʼsirlardan tashqari, qazib olinadigan yoqilgʻilarni yigʻish, qayta ishlash va tarqatish ham atrof-muhitga taʼsir qiladi. Koʻmir qazib olish usullari, xususan, togʻ choʻqqilarini olib tashlash va chiziqlarni qazib olish atrof-muhitga salbiy taʼsir koʻrsatadi va dengizda neft burgʻulash suv organizmlari uchun xavf tugʻdiradi. Fotoalbom yoqilgʻi quduqlari qochqin gaz emissiyasi orqali metan chiqishiga hissa qoʻshishi mumkin. Neftni qayta ishlash zavodlari ham atrof-muhitga salbiy taʼsir koʻrsatadi, jumladan havo va suvning ifloslanishi. Koʻmir baʼzan dizel teplovozlarida tashiladi, xom neft esa odatda tanker kemalarida tashiladi, bu esa qoʻshimcha qazilma yoqilgʻilarni yoqishni talab qiladi. Fotoalbom yoqilgʻilarning salbiy taʼsiriga qarshi kurashish uchun turli yumshatish choralari koʻrildi. Bunga muqobil energiya manbalaridan, masalan, [[Qayta tiklanadigan energiya|qayta tiklanadigan energiyadan]] foydalanish harakati kiradi. Atrof-muhitni tartibga solish ushbu chiqindilarni cheklash uchun turli yondashuvlardan foydalanadi; masalan, kul kabi chiqindilarni atmosferaga chiqarishga qarshi qoidalar<ref name="Mitigations"/>. == Kasallik va oʻlim == Qazib olinadigan yoqilgʻidan atrof-muhitning ifloslanishi odamlarga taʼsir qiladi, chunki qazib olinadigan yoqilgʻining yonishi natijasida hosil boʻlgan zarrachalar va boshqa havo ifloslanishi natijasida kasallik va oʻlimga olib keladi. Ushbu salomatlik taʼsiriga erta oʻlim, oʻtkir respirator kasalliklar, astmaning kuchayishi, surunkali bronxit va oʻpka funktsiyasining pasayishi kiradi. Kambagʻallar, toʻyib ovqatlanmaganlar, juda yosh va juda keksalar, shuningdek, nafas olish tizimi kasalliklari va boshqa kasalliklarga chalingan odamlar koʻproq xavf ostida yashaydi<ref>{{Cite conference|last=Liodakis|first=E|title=The nuclear alternative: Energy Production within Ulaanbaatar, Mongolia|year=2011|volume=1342|page=91|doi=10.1063/1.3583174|conference=AIP Conference Proceedings|last2=Dashdorj|first2=Dugersuren|last3=Mitchell|first3=Gary E.|bibcode=2011AIPC.1342...91L}}</ref>. 2018-yilda qazib olinadigan yoqilgʻilar tufayli global havo ifloslanishidan oʻlimlar soni 8 milliondan ortiq kishini tashkil etadi, bu dunyo boʻylab deyarli har 5 oʻlimdan 1 tasi degani<ref>{{Veb manbasi|muallif=February 19|sarlavha=Fossil Fuel Air Pollution Kills One in Five People|url=https://www.nrdc.org/stories/fossil-fuel-air-pollution-kills-one-five-people|kirish sanasi=2022-04-05|ish=NRDC|til=en}}</ref>. == Havolalar == * [https://globalenergymonitor.org/oil-and-gas/global-fossil-infrastructure-tracker/ Global qazilma infratuzilma kuzatuvchisi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191210235316/https://globalenergymonitor.org/oil-and-gas/global-fossil-infrastructure-tracker/ |date=2019-12-10 }} == Manbalar == * [https://energyandcleanair.org/ Energiya va toza havo tadqiqotlari markazi] [[Turkum:Yoqilgʻi moyi]] [[Turkum:Energetika muhandisi]] [[Turkum:Neft]] [[Turkum:Ko'mir]] [[Turkum:Atmosfera]] hlbkv406u3mdswvzuxc1ikrj8wafo5m Davronbek Tojialiyev 0 819093 5997307 5781739 2026-04-16T10:25:02Z Bekipediya 118689 /* Havolalar */ 5997307 wikitext text/x-wiki {{ism+familiya|Davron (ism)|Davron|Tojialiyev}} {{Shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = Davronbek Tojialiyev | tasvir = MUS 3289.jpg | tasvir_eni = 250px | izoh = Turkiya Media taʼlim dasturida. Turkiya, Anqara shahri, 2014-yil, 15-iyul | tugʻilgan paytidagi ismi = | tavallud sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1984|02|15}} | tavallud joyi = {{TavalludJoyi|Margʻilon}} shahri, [[Fargʻona viloyati]] [[OʻzSSR]] | vafot sanasi = | vafot joyi = | turmush oʻrtogʻi = | taʼlimi = [[Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti]] (2001—2005) <br /> [[Oʻzbekiston Milliy Universiteti]] jurnalistika fakulteti magistraturasi (2005—2007) | fuqaroligi = {{UZB}} | millati = [[oʻzbek]] | dini = [[islom]] | kasbi = [[jurnalist]] | mukofotlari =[[Kutubxona ishining ustasi]], {{Shuhrat medali}} | unvoni = | faoliyat_yillari = | boʻyi = | otasi = | onasi = | bolalari = | bilimi = | partiyasi = | sayt = {{URL|ziyouz.com}} | imzo = }} '''Davronbek Tojialiyev''' (15-fevral, 1984-yil, [[Margʻilon shahri]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|OʻzSSR]]) — oʻzbekistonlik jurnalist, sayohatchi bloger, Ziyouz elektron kutubxonasi asoschisi. 2018-yil [[„Shuhrat“ medali]] bilan mukofotlangan<ref>{{Veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/4875631|sarlavha=Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармони, 27.06.2018 йилдаги ПФ-5464-сон|sana=2018-06-27|qaralgan sana=2023-01-10}}</ref>. Internet-jurnalistika yo‘nalishida xalqaro „Oltin qalam“ Milliy mukofoti sohibi<ref name=":0">{{Veb manbasi|url=https://www.xabar.uz/jamiyat/qachon-kitobxon-millatga-aylanamiz-xabaruz-muallifi|sarlavha=Қачон китобхон миллатга айланамиз? «Xabar.uz» муаллифи долзарб мавзуда китоб ёзди|sana=5.12.2021|qaralgan sana=11.01.2023}}</ref>. == Tarjimai holi == Tojialiyev Margʻilon shahridagi 3-oʻrta maktab va „Istiqbol“ gimnaziyasida oʻqigan. 2005-yili [[Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti]]ning xalqaro jurnalistika fakultetini, 2007-yili [[O‘zbekiston milliy universiteti]]ning jurnalistika fakultetini tamomlagan. Jurnalistika sohasida AQSH, Polsha, [[Germaniya]], Turkiya, Qozog‘iston davlatlarida malaka oshirgan. == Faoliyati == [[Maʼrifat (gazeta)|„Maʼrifat“ gazetasi]], „Tafakkur“ nashriyotida ishlagan. 2011-yili AQSHda chop etilgan birinchi o‘zbek gazetasi — „Vatandosh“ning bosh muharriri bo‘lgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://n.ziyouz.com/kutubxona/category/116-vatandosh|sarlavha="Vatandosh" gazetasi|qaralgan sana=11.01.2023|arxivsana=2023-01-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230111060904/https://n.ziyouz.com/kutubxona/category/116-vatandosh}}</ref>. 2019—2020-yillarda Sof.uz axborot nashri bosh muharriri boʻlgan. 2004-yildan beri Ziyouz portali bosh muharriri. 100&nbsp;ga yaqin maqola va tarjimalari matbuotda, 300&nbsp;dan ortiq materiallari internetda chop etilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.com/uzbek/interactivity/2012/04/120430_cy_talkingpoint_ziyouz|sarlavha=Давронбек Тожиалиев:"Нега кутубхоналаримиз бозорларимиздай гавжум эмас?"|sana=30.04.2012|qaralgan sana=10.01.2023}}</ref>. Maqolalari AQSH, Turkiya, Xitoy, Qozogʻistondagi ilmiy va kundalik nashrlarda chop etilgan. === Ziyouz portalidagi faoliyati === Oʻzbek tilidagi eng katta elektron kutubxona 2004-yili Davronbek Tojialiyev tomonidan yaratilgan. Portaldan 15000&nbsp;dan ortiq elektron kitob; ilm-fan, adabiyot va tarixga oid 5000&nbsp;dan ortiq ilmiy-publitsistik material; jadidlar, sovetlar, qayta qurish davri matbuotidan 1500&nbsp;maqola; 30000&nbsp;dan ortiq aforizmlar, naqllar, ibratli hikoyatlar; o‘zbek xalq ertaklari (500), maqollari (10000), topishmoqlari; mumtoz va zamonaviy o‘zbek sheʼriyatidan 1000&nbsp;ijodkorning 15000&nbsp;sheʼri; o‘zbek nasridan 450&nbsp;dan ortiq ijodkorning 3000&nbsp;dan ortiq hikoya, qissa va romanlari; jahon sheʼriyati bo‘yicha 120&nbsp;millatga mansub 1300&nbsp;ijodkor qalamiga mansub 15000&nbsp;sheʼr; jahon nasridan 600&nbsp;dan ziyod ijodkorning 1700&nbsp;dan ortiq hikoya, qissa va romanlari; 600&nbsp;dan ortiq ilmiy-ommabop maqolalar o‘rin olgan. Ziyouz portalining ruscha versiyasiga O‘zbekiston adabiyoti, tarixi va madaniyatiga oid 1500, inglizcha versiyasiga 200&nbsp;ta maqola joylangan<ref>{{Veb manbasi|url=https://oyina.uz/kiril/article/1200|sarlavha=Ўзбек тили билан боғлиқ барча манба ва хизматларни қамраган яхлит онлайн порталимиз йўқ – интернетнинг ўзбек сегменти “динозавр”ларидан бири Давронбек Тожиалиев|sana=28.10.2022|qaralgan sana=11.01.2023}}</ref>. === Chop etilgan kitoblari === * „Jahon xalqlari maqollari“ (2018)<ref>{{Veb manbasi|url=http://isbn.natlib.uz/ru-RU/Search/Search?q=978-9943-22-298-4&type=0|sarlavha=Жаҳон халқ мақоллари , "O‘qituvchi" MУ МЧЖ}}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * „Kitob haqida kitob“ (2021, 2022)<ref>{{Veb manbasi|url=http://isbn.natlib.uz/ru-RU/Search/Search?q=978-9943-6965-7-0&type=0|sarlavha=Китоб ҳақида китоб , "Akademnashr" NMM|qaralgan sana=11.01.2023}}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Mukofotlari == 2013-yili Internet-jurnalistika yo‘nalishida xalqaro „Oltin qalam“ Milliy mukofotini qo‘lga kiritgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2013-yil 4-may |title=Журналистика соҳасида “Олтин қалам” VIII Миллий мукофоти халқаро танлови ғолиблари ва совриндорлари |pages=2 |url=http://press.natlib.uz/ru/editions/2074 |access-date=2023-01-11 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111060905/http://press.natlib.uz/ru/editions/2074 |url-status=dead }}</ref>. 2012—2014-yillarda UZ Milliy domeni Internet-festivalining „Fan va taʼlim sohasida Tojialiyev yaratgan eng yaxshi sayt“ yo‘nalishida Ziyouz sayti birinchi o‘rinni egallagan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.com/uzbek/lotin/2013/09/130924_latin_uzwebistan_internet|sarlavha=UzWebiston: O‘zbekistonda internet festival g‘oliblari aniqlandi|sana=24.09.2013|qaralgan sana=10.01.2023}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.com/uzbek/culture/2013/01/130113_ziyouz_web_site|sarlavha=Ўзбек тилидаги энг машҳур веб-сайт қайси?|sana=13.01.2013|qaralgan sana=10.01.2023}}</ref>. 2013-yili o‘tkazilgan „Milliy Internet tanlovi“ — MIT.Uzda Tojialiyev yaratgan Ziyouz sayti g‘olib bo‘lgan<ref name=":0" />. 2017-yili [[Qozogʻiston|Qozogʻiston Respublikasi]] Milliy akademik kutubxonasining „Kitapxana isinin sheberi“ ({{Lang-kz|Кітапхана ісінің шебері}}; {{Tarjima|Kutubxona ishining ustasi}}) medali bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi|url=https://uz.sputniknews.ru/20170628/Uzbekskogo-jurnalista-nagradili-v-Kazahstane-5711208.html|sarlavha=Узбекского журналиста наградили в Казахстане|sana=28.06.2017|qaralgan sana=10.01.2023}}</ref>. 2013—2014-yillarda Germaniya hamda AQSH elchixonalari tomonidan o‘tkazilgan jurnalistlar ijodiy tanlovlarida g‘olib bo‘lgan<ref name=":0" />. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://facebook.com/tojialiyev Tojialiyev] [[Facebook]]da * [https://twitter.com/ziyouz Tojialiyev] [[Twitter]]da * [https://t.me/davronbekt Tojialiyev] [[Telegram]]da * [https://www.youtube.com/c/DavronbekTojialiyev Tojialiyev] [[YouTube]]da * {{YouTube|logo=1|8gWVpj77qjU|Oʻzbekistondagi eng katta onlayn oʻzbek kutubxonasi asoschisi bilan suhbat}} {{DEFAULTSORT:Tojialiyev, Davronbek}} [[Turkum:Oʻzbekistonlik jurnalistlar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik blogerlar]] [[Turkum:Oltin qalam milliy mukofoti sohiblari]] g2lf4aiv4xp5hgvgd6g1fuwjkq4ug3k Aybak tumani 0 821958 5996926 5325956 2026-04-15T18:04:30Z Xasanov Doston 214147 5996926 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Samangan | native_name = سمنگان | settlement_type = Shahar | pushpin_map = Afghanistan | pushpin_label_position = right | subdivision_type = Mamlakat | subdivision_name = Afgʻoniston | subdivision_type1 = Viloyat | subdivision_name1 = Samangan viloyati | population_total = 100000 <!-- taxminiy --> | population_as_of = 2023 | timezone = UTC+4:30 }} '''Samangan''' — Afgʻonistonning shimoliy qismida joylashgan shahar bo‘lib, Samangan viloyatining ma’muriy markazi hisoblanadi. == Geografiyasi == Samangan shahri mamlakatning shimoliy hududida joylashgan bo‘lib, tog‘li va qisman tekislik hududlar bilan o‘ralgan. == Aholisi == Shahar aholisi taxminan 100 ming kishi atrofida (2023 yil ma’lumotlariga ko‘ra). == Tarixi == Samangan qadimiy tarixga ega bo‘lib, Buyuk Ipak yo‘li hududlaridan biri sifatida muhim ahamiyat kasb etgan. Hududda qadimiy buddaviy yodgorliklar ham uchraydi. == Iqtisodiyoti == Aholining asosiy qismi qishloq xo‘jaligi, savdo va hunarmandchilik bilan shug‘ullanadi. == Manbalar == <ref>Afghanistan Central Statistics Organization</ref> == Manbalar == {{Manbalar}} {{Clear}}{{Tashqi havolalar}} {{Afghanistan-geo-stub}} hdzmb00kafcg3v3kv26tpaqt77qguy7 Janubiy oʻzbek tili 0 898939 5996923 5920948 2026-04-15T17:53:05Z Xasanov Doston 214147 5996923 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Uzbeks_in_Afghanistan.png|thumb|Afgʻoniston shimolida oʻzbeklar joylashuvi]]  {{Til |nomi= Janubiy oʻzbek tili |milliy nom= اۉزبېکچه، اۉزبېکی، اۉزبېک تورکچه‌سی |xarita = Uzbek language in nastaliq.jpg |mamlakatlar= {{AFG}}, {{PAK}} |holati= Afgʻonistondagi uchinchi eng koʻp soʻzlashuvchi til. |rasmiy= |biluvchilar= 5000000(5 million)[[File:Flag of the Taliban.svg|30px]], 560000(besh yuz oltmish ming)[[File:Flag of Pakistan.svg|30px]] |tartiblovchi_tashkilot = [[Afgʻoniston taʼlim vazizligi]] |oʻrin= <!--(Soʻzlashuvchilar soni boʻyicha tillar roʻyxati)--> |turkumlanishi = Turkumlanishi |til oilasi = [[Oltoy tillari]] : [[Turkiy tillar|Turkiy tarmoq]] :: [[Qarluq tillari|Qarluq guruhi]] ::: [[Oʻzbek tili]] :::: [[Janubiy oʻzbek tili]] |turkum= |yozuv= |til_kodlari = Til kodlari |iso1=uzs |iso2= |iso3= }} '''Janubiy oʻzbekcha''' yoki '''oʻzbekcha''' ([[Oʻzbek tili|oʻzbekcha]] : اۉزبېکچه، اۉزبېکی، اۉزبېک تورکچه‌سی) — [[Oʻzbeklar|o‘zbek]] xalqi [[Afgʻoniston|Afg‘oniston]] va [[Pokiston|Pokistonda]] so‘zlashadigan [[Oʻzbek tili|o‘zbek tilining]] janubiy varianti. U 6 million kishigacha soʻzlashuvchilarga ega va [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistondagi]] til variantidan farqli ravishda [[Arab tili yozuvi|fors-arab]] yoki [[Nastaʼliq|nastaliq]] yozuv usulida yoziladi. [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistonda]] foydalaniladigan [[Oʻzbek tili|o‘zbek tili]] shimoliy oʻzbek tili, Afgʻoniston va Pokistonda ishlatiladigan [[Oʻzbek tili|o‘zbek tili]] janubiy oʻzbek tili deb tushuniladi. Biroq janubiy oʻzbek tilida [[Fors tili|fors]] tilidan bir oz koʻproq oʻzlashtirilgan soʻzlar mavjud boʻlib, uni janubiy oʻzbeklarning koʻpchiligi yaxshi biladi, shuningdek [[Pushtu tili|pushtu]] tilidan olingan soʻzlar kam<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.ethnologue.com/language/uzs|sarlavha=Uzbek, Southern}}</ref>. == Janubiy oʻzbek alifbosi == [[Fayl:Adib-i_sani.jpg|thumb| Janubiy o‘zbek tilida 1911-yilda yozilgan matn]] Janubiy oʻzbek tili „''Arab Yozuv“'' deb nomlangan fors-arab yozuv tizimi yordamida yoziladi. [[Fors tili|Fors]] tilida ishlatiladigan 32 ta harfdan iborat boʻlsa-da, ularning koʻpchiligi boshqacha talaffuz qilinadi. == Yana qarang == * [[Eski oʻzbek tili|Chagʻatoy tili]] * [[Turkiy tillar]] == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == ; Onlayn lugʻat : * [http://www.uzsoz.net/ Janubiy oʻzbek tilidan fors tiliga soʻz tarjimoni] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220423095020/http://www.uzsoz.net/ |date=2022-04-23 }} [[Turkum:Oʻzbeklar]] [[Turkum:Oʻzbek tili]] [[Turkum:Turkiy tillar]] [[Turkum:Aglutinativ tillar]] [[Turkum:Oʻzbekiston tillari]] [[Turkum:Afgʻoniston tillari]] [[Turkum:Pokiston tillari]] 57ob5dxmb6p4k3o2t3znqgzjqh55bl3 Ruslanbek Jiyanov 0 912674 5997226 5984227 2026-04-16T08:09:26Z Umarxon III 18267 + 5997226 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi | ism = Ruslanbek Jiyanov | image = Ruslanbek Jiyanov (cropped).jpg | toʻliqism = Ruslanbek Muzaffar oʻgʻli Jiyanov | tavallud_sana = {{Birth date and age|2001|6|5|df=yes}}<ref>[https://globalsportsarchive.com/people/soccer/ruslanbek-jiyanov/391367/ globalsportsarchive.com]</ref> | tavallud_joyi = {{Tavallud joyi|Jizzax}} Oʻzbekiston | boʻyi = 1,70 sm | pozitsiya = [[Hujumchi (futbol)|Qanot vingeri]] | joriyklub = [[:en:FC Navbahor|Navbahor]] | klubraqami = 7 | yoshlikyillari1 = 2018—2020 | yoshlikklublari = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | yillar1 = 2020—2021 | klublar1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht1 = - | gollar1 = - | yillar2 = 2021—2022 | klublar2 = [[Olimpik (futbol klubi)|Olimpik]] | isht2 = 42 | gollar2 = 7 | yillar3 = 2023— | klublar3 = [[:en:FC Pari Nizhny Novgorod|Pari NN]] | isht3 = 0 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2023 | klublar4 = {{Ijara}} [[Olimpik (futbol klubi)|Olimpik]] | isht4 = 11 | gollar4 = 2 | yillar5 = 2024—2025 | klublar5 = {{Ijara}} [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht5 = 54 | gollar5 = 9 | yillar6 = 2026— | klublar6 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht6 = 2 | gollar6 = 1 | milliyyillar1 = 2020—2024 | milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U 23]] | milliyisht1 = 16 | milliygollar1 = 2 | milliyyillar2 = 2022— | milliyjamoa2 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston ]] | milliyisht2 = 7 | milliygollar2 = 1 | pcupdate = 2026-yil 7-mart }} '''Ruslanbek Jiyanov''' (2001-yil 5-iyunda [[Jizzax viloyati|Jizzaxda tugʻilgan]]) — oʻzbek futbolchisi, „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ klubi va [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston Olimpiya futbol terma jamoasi]] [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]]si. == Futbolchilik faoliyati == Ruslanbek Toshkentning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ klubi tarbiyalanuvchisi hisoblabnadi. 2020-yil mavsum soʻnggida yangi tashkil etilgan „[[Olimpik (futbol klubi)|Olimpik]]“ klubi tarkibiga qoʻshildi. Professional futboldagi debyutini [[Oʻzbekiston Pro ligasi]]da [[2021-yil]]da „[[Olimpik (futbol klubi)|Olimpik]]“ jamoasida oʻtkazgan<ref name="uz">{{Cite web |url=https://sports.uz/news/view/ruslanbek-jiyanov-—-terma-jamoaga-chaqirilishi-haqida-togrisi--kutmagan-edim-12-11-2022 |title=Русланбек Жиянов — терма жамоага чақирилиши ҳақида: Тўғриси, кутмаган эдим |publisher=sports.uz}}</ref>. Jiyanov „[[Olimpik (futbol klubi)|Olimpik]]“ da 2 mavsum oʻtkazib, 42 ta oʻyinda maydonga tushib, 7 ta gol urgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/ru/news/tarixiy-gol-jiyanovga-yozildi|sarlavha=ВИДЕО Тарихий гол Жияновга ёзилди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230226093103/https://championat.asia/ru/news/tarixiy-gol-jiyanovga-yozildi|arxivsana=2023-02-26|qaralgan sana=26-fevral 2023-yil}}</ref>. [[2011-yil|2023-yil]]da Rossiyaning „[[:en:FC Pari Nizhny Novgorod|Pari NN]]<nowiki/>“ klubining katta qiziqishiga sabab boʻldi va rus klubiga transferi amalga oshirildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/ru/news/rasman-nijniy-novgorod-ruslan-jiyanov-transferini-elon-qildi|sarlavha="Нижний Новгород" Руслан Жиянов трансферини эълон қилди|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230226093106/https://championat.asia/ru/news/rasman-nijniy-novgorod-ruslan-jiyanov-transferini-elon-qildi|arxivsana=2023-02-26|qaralgan sana=26-fevral 2023-yil}}</ref><ref>{{cite web |publisher=FC Pari Nizhny Novgorod |url=https://fcnn.ru/nn-info/news/team/86344/ |title=Русланбек Джиянов в «Пари НН» до 2026 года |date=10 February 2023 |language=ru |qaralgan sana=2023-08-07 |arxivsana=2023-02-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230212112839/https://fcnn.ru/nn-info/news/team/86344/ }}</ref>. Yangi klubi bilan shartnomaga koʻra 2023-yil yozgi transfer oynasi vaqtigacha „Olimpik“ jamoasi safida toʻp suradigan boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://championat.asia/ru/news/ruslan-jiyanov-rossiya-klubi-bilan-shartnoma-imzolagach-olimpikka-qaytadi|sarlavha=Руслан Жиянов Россия клуби билан шартнома имзолагач "Олимпик"ка қайтади|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230226093108/https://championat.asia/ru/news/ruslan-jiyanov-rossiya-klubi-bilan-shartnoma-imzolagach-olimpikka-qaytadi|arxivsana=2023-02-26|qaralgan sana=26-fevral 2023-yil}}</ref>. 2023-yil 24-iyulda ijara shartnomasi yakunlangacha Jiyanov rus klubi tarkibiga uchib ketdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/oz/news/ruslan-jiyanov-olimpikni-tark-etib-rossiyaga-uchib-ketdi |sarlavha=Ruslan Jiyanov "Olimpik"ni tark etib, Rossiyaga uchib ketdi |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230807153402/https://championat.asia/oz/news/ruslan-jiyanov-olimpikni-tark-etib-rossiyaga-uchib-ketdi |arxivsana=2023-08-07 |qaralgan sana=2023-08-07 }}</ref>. Rus klubi tarkibida birorta ham oʻyinda maydonga tushmay, oʻyin amaliyotisiz qolgan Ruslan 2023-yil 31-dekabrda Namanganning „Navbahor“ jamoasiga bir yillik ijara asosida oʻtdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/359846?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia |sarlavha=Расман: Русланбек Жиянов — "Навбаҳор" ўйинчиси |sana=2023/12/31}}</ref>. === Milliy terma jamoa === Ruslanbek 2020-yildan buyon [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U 23]] terma jamoasi aʼzosi hisoblanadi. U 23 terma jamoasi bilan birgalikda Toshkent oʻtgan [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2022|Osiyo Chempionati U 23 2022]] musoboqasida ikkinchi oʻrinni qoʻlga kiritdi. Kattalar safidagi, [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] terma jamoasidagi debyuti 2022-yil Rossiya terma jamoasiga qarshi uchrashuvda boʻib oʻtdi<ref>{{Cite web |url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/35591/Uzbekistan_Russia.html |title=Uzbekistan vs. Russia (0:0)}}</ref>. == Yutuqlari == * [[AFC U-23 Osiyo chempionati 2022]]: Ikkinchi oʻrin (1) == Mukofotlari == 2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori|Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * {{Soccerway|id=698782}} * [https://www.transfermarkt.world/ruslanbek-jiyanov/profil/spieler/754040 Ruslanbek Jiyanov transfermarkt] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230226093103/https://www.transfermarkt.world/ruslanbek-jiyanov/profil/spieler/754040 |date=2023-02-26 }} {{Navbahor Namangan futbol klubi tarkibi}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2022-yilgi Osiyo oʻyinlari}} {{2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Oʻzbekiston erkaklar futbol jamoasi tarkibi}} {{Oʻzbekiston iftixori}} {{DEFAULTSORT:Jiyanov, Ruslanbek}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Toshkentlik futbolchilar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Olimpik jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:FC Pari Nizhny Novgorod futbolchilari]] [[Turkum:Navbahor futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari‎]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Rossiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2022 futbolchilari]] [[Turkum:Futbol boʻyicha Osiyo oʻyinlari sovrindorlari]] [[Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:„Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlanganlar]] rqkt7rff0u4slqg3l5lcy61tnn6ez9e Oleksiy Larin 0 917083 5997361 5502080 2026-04-16T11:21:59Z AnvarxonM 75105 5997361 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Oleksiy Larin | tasvir = | toʻliqism = Oleksiy Andriyovich Larin | tavallud_sana = {{birth date and age|df=yes|1994|6|4}} | tavallud_joyi = [[Dnipro (shahar)|Dnipropetrovsk]] | boʻyi = {{boʻy|meter=1.85}} | joriyklub = | klubraqami = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|Markaziy himoyachi]] | yoshlikyillari1 = 2006—2011 | yoshlikklublari1 = Youth Sportive School № 12 | yillar1 = 2011—2016 | klublar1 = Dnipro-2 Dnipropetrovsk | isht1 = 22 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2017—2018 | klublar2 = Dunav Ruse | isht2 = 26 | gollar2 = 1 | yillar3 = 2018 | klublar3 = Arsenal Kyiv | isht3 = 0 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2019—2021 | klublar4 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] | isht4 = 58 | gollar4 = 2 | yillar5 = 2022 | klublar5 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht5 = 8 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2022—2023 | klublar6 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht6 = 28 | gollar6 = 3 | yillar7 = 2024 | klublar7 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] | isht7 = 11 | gollar7 = 0 | milliyyillar1 = 2011 | milliyjamoa1 = [[Ukraina milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Ukraina U-17]] | milliyisht1 = 2 | milliygollar1 = 0 }} '''Oleksiy Larin''' ({{Lang-uk|Олексій Андрійович Ларін}}; 1994-yil 4-iyunda tugʻilgan) — [[Ukrainlar|ukrainalik]] [[Futbol|futbolchi]], [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]] sifatida oʻynagan<ref name="soccerway">[https://int.soccerway.com/players/oleksiy-larin/467863/ Larin Stats]</ref>. == Futbolchilik faoliyati == === Dunav Ruse === Larin 2017-yilning yanvarida Bolgariyaning „Dunav Ruse“ klubi bilan bir yarim yillik shartnoma imzolagan<ref>{{Veb manbasi|nashriyot=fcdunav.eu|sarlavha=Дунав подсили отбраната|url=http://fcdunav.eu/%D0%B4%D1%83%D0%BD%D0%B0%D0%B2-%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BE%D1%82%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BE%D1%82%D1%81%D1%82/|sana=7 February 2017|til=Bulgarian|qaralgan sana=25 February 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171207191858/http://fcdunav.eu/%D0%B4%D1%83%D0%BD%D0%B0%D0%B2-%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BE%D1%82%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BE%D1%82%D1%81%D1%82/|arxivsana=7 December 2017}}</ref>. U Bolgariya birinchi ligasida 2017-yilning 24-fevralida Botev Plovdivga qarshi bahsda debyut qilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://dariknews.bg/regioni/ruse/dunav-pobedi-botev-v-komatevo-2006124|sarlavha="Дунав" победи "Ботев" в Коматево|qaralgan sana=2017-02-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171207140856/https://dariknews.bg/regioni/ruse/dunav-pobedi-botev-v-komatevo-2006124|arxivsana=2017-12-07}}</ref>. U jamoadagi ilk golini 2017-yilning 2-aprelida „Slaviya Sofiya“ ga qarshi oʻyinda kiritgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.sportal.bg/news.php?news=657064|sarlavha=Спорен гол донесе точката на Дунав срещу Славия|qaralgan sana=2017-04-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171208070628/https://www.sportal.bg/news.php?news=657064|arxivsana=2017-12-08}}</ref>. === Paxtakor Toshkent === 2022-yil 10-fevral kuni Larin [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Superliga]] chempioni [[Paxtakor (futbol klubi)|Toshkentning „Paxtakor“ klubi]] bilan shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=АЛЕКСЕЙ ЛАРИН "ПАХТАКОР" ФУТБОЛЧИСИГА АЙЛАНДИ|url=http://www.pakhtakor.uz/news/cnews/6074|ish=pakhtakor.uz/|nashriyot=Pakhtakor Tashkent FK|qaralgan sana=10 February 2022|til=Uzbek|sana=10 February 2022}}</ref>. === Neftchi === 2022-yil yozgi transfer oynasi vaqtida [[Fargʻona]]ning „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ klubi tarkibiga oʻtgan. === Istiqlol === 2024-yil 16-martda „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“ klubi Larin bilan mavsum oxirigacha shartnoma imzolab, uning jamoaga qaytganini eʼlon qildi<ref>{{cite web |title=АЛЕКСЕЙ ЛАРИН В ОБОЙМЕ «ИСТИКЛОЛА» |url=https://t.me/fcistiklol2007/25121 |website=t.me/s/fcistiklol2007 |publisher=FC Istiklol Telegram |access-date=19 March 2024 |language=Tajik |date=16 March 2024}}</ref>. 2025-yil 21-yanvarda esa „Istiqlol“ shartnomasi uzaytirilmagan Larinning klubni tark etganini maʼlum qildi<ref>{{cite web |title=«АНҶОМИ МӮҲЛАТИ ШАРТНОМА БО ДУ ФУТБОЛБОЗИ ДИГАР МӮҲЛАТИ ШАРТНОМАИ МЕҲНАТӢ БО ДУ ФУТБОЛБОЗИ ХОРИҶИИ ДАСТА БА ПОЁН РАСИД. |url=https://t.me/fcistiklol2007/30303 |website=t.me/fcistiklol2007 |publisher=FC Istiklol Telegram |access-date=21 January 2025 |language=Tajik |date=21 January 2025}}</ref>. == Faoliyat statistikasi == === Klub === {{Updated|2024-yil 11-dekabr holatiga koʻra}} <ref name="soccerway"/> {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |Milliy kubok ! colspan="2" |Xalqaro ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Umumiy |- !Division !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol |- | rowspan="2" |Dnipro-2 Dnipropetrovsk |2011–12 |Ukraina Ikkinchi ligasi |22 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |22 |1 |- ! colspan="2" |Jami !22 !1 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !22 !1 |- | rowspan="3" |Dunav Ruse |2016–17 | rowspan="2" |Ukraina Birinchi ligasi |10 |1 |1 |0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — |11 |1 |- |2017–18 |16 |0 |1 |0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — |17 |0 |- ! colspan="2" |Jami !26 !1 !2 !0 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !28 !1 |- |Arsenal Kyiv |2018–19 |[[Ukraina Premyer-ligasi]] |0 |0 |0 |0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — |0 |0 |- | rowspan="4" valign="center" |[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol Dushanbe]] |2019 | rowspan="3" valign="center" |[[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston chempionati]] |14 |0 |6 |1 |7{{efn|[[AFC Chempionlar Ligasi]]da bir marta va [[AFC kubogi]]da olti marta ishtirok etgan.}} |0 |1 |0 |28 |1 |- |2020 |17 |1 |2 |0 |3{{efn|[[AFC Chempionlar Ligasi]]da ikki marta va [[AFC kubogi]]da bir marta ishtirok etgan.}} |0 |1 |0 |23 |1 |- |2021 |26 |1 |4 |1 |7{{efn|name=ACL|[[AFC Chempionlar Ligasi]]dagi o‘yin va gollari}} |0 |1 |0 |38 |2 |- ! colspan="2" |Jami !57 !2 !12 !2 !17 !0 !3 !0 !89 !4 |- |[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |[[Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2022]] |[[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Superligasi]] |8 |0 |0 |0 |4{{efn|name=ACL}} |0 |1 |0 |13 |0 |- |rowspan="3" valign="center"|[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |[[Neftchi Fargʻona 2022 mavsumi|2022]] | rowspan="2" |Oʻzbekiston Superligasi |13||1||0||0||0||0||colspan="2"|—||13||1 |- |[[Neftchi Fargʻona 2023 mavsumi|2023]] |15||2||2||0||0||0||colspan="2"|—||17||2 |- !colspan="2"|Jami !28!!3!!2!!0!!0!!0!! colspan="2" |—!!30!!3 |- |rowspan="1" valign="center"|[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] |[[Futbol boʻyicha 2024-yilgi Tojikiston Oliy ligasi|2024]]<ref>[[2024 FC Istiklol season]]</ref> |rowspan="1" valign="center"|Tojikiston Oliy ligasi |11||0||5||0||6{{efn|name=ACL2|[[AFC Champions League Two]]dagi o‘yin va gollar}}||0||0||0||22||0 |- !colspan="3"|Umumiy faoliyat statistikasi !152!!7!!21!!2!!27!!0!!4!!0!!204!!9 |} {{manbalar|group=lower-alpha}} {{manbalar|group=izoh}} == Yutuqlar == === Klub === ; Istiklol * [[Futbol boʻyicha Tojikiston chempionati|Tojikiston chempionati]] (3): 2019,<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Истиклол - восьмикратный чемпион Таджикистана!|url=http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4194|ish=fc-istiklol.tj/|nashriyot=FC Istiklol|qaralgan sana=27 September 2019|til=Russian|sana=27 September 2019|arxivsana=2021-11-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211118225011/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4194}}</ref> 2020,<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Истиклол в седьмой раз подряд завоевал золотые медали|url=http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4792|ish=fc-istiklol.tj/|nashriyot=FC Istiklol|qaralgan sana=20 September 2020|til=Russian|sana=20 September 2020|arxivsana=2020-11-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201113191313/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4792}}</ref> 2021<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=ИСТИКЛОЛ ПОЛУЧИЛ КУБОК ЗА ПОБЕДУ В COCA-COLA-ЧЕМПИОНАТЕ ТАДЖИКИСТАНА-2021!|url=http://fft.tj/istiklol-poluchil-kubok-za-pobedu-v-coca-cola-chempionate-tadzhikistana-2021/|ish=fc-istiklol.tj/|nashriyot=FC Istiklol|qaralgan sana=1 December 2021|til=ru|sana=24 November 2021|arxivsana=2021-12-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211201080335/http://fft.tj/istiklol-poluchil-kubok-za-pobedu-v-coca-cola-chempionate-tadzhikistana-2021/}}</ref> * Tojikiston Kubogi (1): 2019<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Истиклол - восьмикратный обладатель Кубка Таджикистана!|url=http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4280|ish=fc-istiklol.tj/|nashriyot=FC Istiklol|qaralgan sana=24 November 2019|til=Russian|sana=24 November 2019|arxivsana=2019-12-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191207044323/http://www.fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4280}}</ref> * Tojikiston Superkubogi (3): 2019,<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Истиклол в восьмой раз выиграл Суперкубок Таджикистана!|url=http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=3825|ish=fc-istiklol.tj|nashriyot=FC Istiklol|qaralgan sana=30 March 2018|til=Russian|sana=29 March 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190330210346/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=3825|arxivsana=30 March 2019}}</ref> 2020,<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Истиклол стал девятикратным обладателем Суперкубка Таджикистана|url=http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4495|ish=fc-istiklol.tj/|nashriyot=FC Istiklol|qaralgan sana=4 April 2020|til=Russian|sana=4 April 2020|arxivsana=2020-09-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200918144431/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4495}}</ref> 2021<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Истиклол выиграл первый трофей в сезоне!|url=http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=5037|ish=fc-istiklol.tj/|nashriyot=FC Istiklol|qaralgan sana=3 April 2021|til=ru|sana=3 April 2021|arxivsana=2021-11-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211106114709/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=5037}}</ref> ; Paxtakor Toshkent * [[Oʻzbekiston Superkubogi]]: [[Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi|2022]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://turkmenportal.com/blog/44768/pahtakor-obygral-nasaf-i-vyigral-superkubok-uzbekistana-po-futbolu|sarlavha=«Пахтакор» обыграл «Насаф» и выиграл Суперкубок Узбекистана по футболу|qaralgan sana=3 March 2022|arxivsana=3 March 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220303112048/https://turkmenportal.com/blog/44768/pahtakor-obygral-nasaf-i-vyigral-superkubok-uzbekistana-po-futbolu}}</ref> == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * {{Soccerway|oleksiy-larin/467863}} * [https://www.transfermarkt.com/oleksiy-larin/profil/spieler/288855 Oleksiy Larin] Transfermarkt saytida * {{FFU|63957}} {{DEFAULTSORT:Larin, Oleksiy}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Ukrainalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]] [[Turkum:FC Dnipro futbolchilari]] [[Turkum:FC Dnipro-2 Dnepropetrovsk futbolchilari]] [[Turkum:FC Dunav Ruse futbolchilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]] [[Turkum:FC Arsenal Kiyev futbolchilari]] [[Turkum:Istiqlol Dushanbe klubi futbolchilari]] [[Turkum:Ukraina Birinchi ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Tojikiston Oliy Ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Ukraina Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Ukrainalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Tojikistondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]] rlliiv04t37obvdon2nk8xyl5ugdwpl Vladislav Kasminin 0 918988 5997345 5843554 2026-04-16T10:56:57Z AnvarxonM 75105 5997345 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Vladislav Kasminin | toʻliqism = | tasvir = | tavallud_sana = {{birth date and age|df=y|1990|1|17}} | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Vitebsk viloyati}}, <br />[[Belarus]], [[Sovet Ittifoqi]] | boʻyi = {{height|meters=1.80}} | joriyklub = | klubraqami = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]] | yoshlikyillari1 = 2005—2009 | yoshlikklublari1 = Naftan Novopolotsk | yillar4 = 2013 | yillar5 = 2014 | yillar6 = 2016 | yillar7 = 2016 | yillar9 = 2019 | yillar10 = 2019 | yillar1 = 2008—2015 | klublar1 = Naftan Novopolotsk | yillar2 = 2010 | klublar2 = {{ijara}} Polotsk | yillar3 = 2011—2012 | klublar3 = {{ijara}} Volna Pinsk | klublar4 = {{ijara}} Granit Mikashevichi | klublar5 = {{ijara}} Vitebsk | klublar6 = Granit Mikashevichi | klublar7 = Neman Grodno | yillar8 = 2017—2018 | klublar8 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | klublar9 = [[Oqjetpes (futbol klubi)|Oqjetpes]] | klublar10 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | isht1 = 29 | isht2 = 26 | isht3 = 44 | isht4 = 23 | isht5 = 13 | isht6 = 14 | isht7 = 11 | isht8 = 53 | isht9 = 12 | isht10 = 7 | gollar1 = 0 | gollar2 = 4 | gollar3 = 1 | gollar4 = 5 | gollar5 = 3 | gollar6 = 1 | gollar7 = 1 | gollar8 = 8 | gollar9 = 1 | gollar10 = 0 | yillar11 = 2020 | klublar11 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] | yillar12 = 2021 | klublar12 = [[Turon (futbol klubi)|Turon Yaypan]] | yillar13 = 2022 | klublar13 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol Dushanbe]] | yillar14 = 2023 | klublar14 = [[Metallurg Bekobod|Metallurg Bekobod]] | yillar15 = 2023 | klublar15 = Maktaaral | yillar16 = 2024 | klublar16 = Neman Grodno | isht11 = 11 | isht12 = 20 | isht13 = 16 | isht14 = 11 | isht15 = 0 | isht16 = 9 | gollar11 = 1 | gollar12 = 2 | gollar13 = 1 | gollar14 = 0 | gollar15 = 0 | gollar16 = 0 | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = }} '''Vladislav Kasminin''' ({{Lang-be|Уладзіслаў Касмынін}}; {{Lang-ru|Владислав Космынин}}; 1990-yil 17-yanvarda tugʻilgan) — [[Belarus|belaruslik]] sobiq professional [[Futbol|futbolchi]]. Himoyachi pozitsiyasida oʻynagan. == Faoliyati == Professional faoliyatini 2005-yilda „[[Naftan (futbol klubi)|Naftan]]“ da boshlagan. Klub bilan [[Futbol bo'yicha Belarus final kubogi 2009|2009-yilda Belarus futbol kubogini]] qoʻlga kiritgan. Turli vaqtlarda [[Polotsk (futbol klubi)|Polotsk]] (2010), [[To'lqin (futbol klubi, Pinsk)|Volna (Pinsk)]] (2011—2012), [[Granit (futbol klubi, Mikashevichi)|Granit (Mikashevichi)]] (2013), [[Vitebsk (futbol klubi)|Vitebsk]] (2014) klublarida ijarada oʻynagan. 2015-yilgi mavsumda yana „Naftan“ga qaytdi, ammo asosiy tarkib oʻyinchisi boʻla olmadi. 2015-yilning dekabrida Novopolotsk klubini tark etdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.pressball.by/news/football/220876 |sarlavha=Валерий Стрипейкис: "Не будет Карповича, Хотова, Космынина, Хаткевича№. В «Нафтане» осталась одна молодёжь и Довгялло |ish=pressball.by |qaralgan sana=2020-02-29 |arxivsana=2020-02-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200229005259/https://www.pressball.by/news/football/220876}}</ref>, 2016-yil fevralida [[Granit (futbol klubi, Mikashevichi)|Granit]]<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.football.by/news/81499.html |sarlavha=Космынин стал игроком «Гранита», на просмотре — Радченко и Вечурко, Обивалин и Вшивцев покинули команду |ish=www.football.by |qaralgan sana=2018-01-31 |arxivsana=2018-02-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180201075418/http://www.football.by/news/81499.html}}</ref> klubiga qoʻshildi. 2016-yilning iyul oyida moliyaviy muammolar tufayli „Granit“ futbolchini Grodnoning „[[Neman (futbol klubi, Grodno)|Neman]]“iga<ref>{{Veb manbasi |url=https://by.tribuna.com/football/1042184563.html |sarlavha=Космынин подписал контракт с «Неманом» |ish=BY.Tribuna.com |qaralgan sana=2020-02-29 |arxivsana=2020-02-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200229005951/https://by.tribuna.com/football/1042184563.html}}</ref> transfer qildi. Kasminin klubda himoya markazida oʻzini yaxshi koʻrsata oldi. 2017-yilning yanvar oyida Oʻzbekistonning „[[AGMK]]“ klubi bilan shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.football.by/news/94761.html |sarlavha=Владислав Космынин перешел в узбекский «Алмалык» |ish=www.football.by |qaralgan sana=2018-01-31 |arxivsana=2018-02-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180201075314/http://www.football.by/news/94761.html}}</ref>. Himoyachi sifatida birinchi mavsumda 7 ta gol urdi. Rossiyalik murabbiy [[Viktor Kumikov]] qoʻl ostida oʻynagan va u ketishi bilan Kasminin ham klubini oʻzgartirishga qaror qilgan. 2019-yilning yanvarida [[Qozogʻiston|Qozogʻistonning]] [[Koʻkshetau|Koʻkshetauning]] „[[Oqjetpes (futbol klubi)|Oqjetpes]]“ klubi bilan bir yillik shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.sports.kz/news/stanovlyus-blije-k-aziatam-kak-v-okjetpese-belorusa-podkupali |sarlavha=«Становлюсь ближе к азиатам». Как в «Окжетпесе» белоруса подкупали |ish=Sports.kz |qaralgan sana=2019-02-16 |arxivsana=2019-02-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190217030211/https://www.sports.kz/news/stanovlyus-blije-k-aziatam-kak-v-okjetpese-belorusa-podkupali}}</ref>. Klubda 12 ta o‘yin o‘tkazdi, faqatgina „Taraz“ darvozasiga gol ura oldi. 4-iyul kuni u tomonlarning oʻzaro kelishuviga koʻra shartnomani bekor qilindi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.sports.kz/news/belorusskiy-zaschitnik-pokinul-okjetpes |sarlavha=Белорусский защитник покинул «Окжетпес» |ish=Sports.kz |qaralgan sana=2019-07-04 |arxivsana=2019-07-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190704142614/https://www.sports.kz/news/belorusskiy-zaschitnik-pokinul-okjetpes}}</ref>. Soʻng [[AGMK|AGMKga]] qaytdi. Klubda 2019-yilgi mavsum<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/129485.html |sarlavha=Космынин вернулся в узбекский АГМК |ish=www.football.by |qaralgan sana=2021-04-01 |arxivsana=2020-08-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200812175901/https://football.by/news/129485.html}}</ref> oxirigacha oʻynadi. 2020-yilgi mavsumning ikkinchi yarmini „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ tarkibida oʻtkazdi. 2021-yilning fevral oyida [[Navbahor (futbol klubi)|Namanganning]] „[[Namangan|Navbahor]]“ jamoasiga oʻtdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/149062.html |sarlavha=31-летний Космынин перешел в "Навбахор", Это девятый клуб в карьере футболиста |ish=www.football.by |qaralgan sana=2021-04-01 |arxivsana=2021-02-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210227102329/https://football.by/news/149062.html}}</ref>, biroq bir hafta oʻtib „[[Turon (futbol klubi)|Turon]]“ safiga<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/149197.html |sarlavha=Космынин стал игроком узбекского "Турона" |ish=www.football.by |qaralgan sana=2021-04-01 |arxivsana=2021-04-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210417093205/https://football.by/news/149197.html}}</ref> qoʻshildi. Jamoada asosiy tarkib oʻyinchisi boʻldi. Dekabr oyida klubni tark etdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/159077.html |sarlavha=Владислав Космынин покинул узбекский "Турон" |ish=www.football.by |qaralgan sana=2022-03-23 |arxivsana=2022-03-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220309184756/https://football.by/news/159077.html}}</ref>. 2022-yilning yanvar oyida futbolchi faoliyatini „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“da davom ettirishi haqida maʼlumot paydo bo‘lgandi<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/160446.html |sarlavha=Белорусский защитник и экс-хавбек "Гомеля" продолжат карьеру в составе чемпиона Таджикистана |qaralgan sana=2022-04-12 |arxivsana=2022-04-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220412120936/https://football.by/news/160446.html}}</ref>. 2022-yilning fevral oyi boshida klub bilan shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/162493.html |sarlavha=От Лисаковича до Космынина. Все десять переходов белорусов за границей |qaralgan sana=2022-04-12 |arxivsana=2022-03-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220327055800/https://football.by/news/162493.html}}</ref>. Klubdagi debyutini 2022-yilning 11-aprelida [[AFC Osiyo Chempionlar ligasi|OChLda]] „[[Sharja (futbol klubi)|Al Sharja]]“ga qarshi oʻyinda o‘tkazdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/163051.html |sarlavha="Истиклол" с Космыниным в составе проиграл "Аль-Шардже" в азиатской Лиге чемпионов |qaralgan sana=2022-04-12 |arxivsana=2022-04-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220412120616/https://football.by/news/163051.html}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://int.soccerway.com/matches/2022/04/11/asia/afc-champions-league/al-sharjah/fk-istiqlol-dushanbe/3753647/ |sarlavha=Sharjah vs. Istiklol |til=en |ish=soccerway.com |sana=2022-04-11 |qaralgan sana=2022-04-12 |arxivsana=2022-04-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220412120616/https://int.soccerway.com/matches/2022/04/11/asia/afc-champions-league/al-sharjah/fk-istiqlol-dushanbe/3753647/}}</ref>. 2022-yil 27-aprel kuni Amirlikning „[[Sharja (futbol klubi)|Al-Sharja]]“ klubiga qarshi o‘yinda debyut golini kiritdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://int.soccerway.com/matches/2022/04/27/asia/afc-champions-league/fk-istiqlol-dushanbe/al-sharjah/3753657/ |sarlavha=Istiklol vs. Sharjah |til=en |ish=soccerway.com |sana=2022-04-27 |qaralgan sana=2022-05-04 |arxivsana=2022-05-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220504133443/https://int.soccerway.com/matches/2022/04/27/asia/afc-champions-league/fk-istiqlol-dushanbe/al-sharjah/3753657/}}</ref>. 2022-yilning dekabr oyida futbolchining „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ga oʻtishi haqida maʼlumot paydo boʻlgandi<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/170737 |sarlavha=Владислав Коcмынин продолжит карьеру в чемпионате Узбекистана |til=ru |ish=football.by |sana=2022-12-25 |qaralgan sana=2022-12-25 |arxivsana=2022-12-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221225173406/https://football.by/news/170737}}</ref>. 2023-yilning yanvar oyida futbolchi rasman Metallurgga oʻtdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/171295 |sarlavha=Владислав Космынин перебрался в чемпионат Узбекистана |til=ru |ish=football.by |sana=2023-01-18 |qaralgan sana=2023-01-18 |arxivsana=2023-01-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230118172208/https://football.by/news/171295}}</ref>. == Faoliyat statistikasi == === Klub === {{Updated|[[2022-yil]] [[27-noyabr]] holatiga koʻra}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |Milliy kubok ! colspan="2" |Liga kubogi ! colspan="2" |Qitʼa ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Jami |- !Diviziya !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar |- | rowspan="1" valign="center" |Granit Mikashevichi |2016 | rowspan="1" valign="center" |Belarus Premyer Ligasi |14 |1 |0 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |14 |1 |- | rowspan="1" valign="center" |Neman Grodno |2016 | rowspan="1" valign="center" |Belarus Premyer Ligasi |11 |1 |1 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |12 |1 |- | rowspan="3" valign="center" |[[AGMK]] |[[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2017]] | rowspan="2" valign="center" |[[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Superligasi]] |27 |6 |2 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |2 |1 |31 |7 |- |[[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2018]] |26 |2 |4 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |30 |2 |- ! colspan="2" |Jami !53 !8 !6 !0 !- !- !- !- !2 !1 !61 !9 |- | rowspan="1" valign="center" |Okzhetpes |2019 | rowspan="1" valign="center" |[[Qozog‘iston Premyer-ligasi|Qozog‘iston Premyer Ligasi]] |12 |1 |1 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |13 |1 |- | rowspan="1" valign="center" |[[AGMK]] |[[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2019]] | rowspan="1" valign="center" |O‘zbekiston Superligasi |7 |0 |2 |0 |1 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |10 |0 |- | rowspan="1" valign="center" |[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] |[[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2020]] | rowspan="1" valign="center" |Oʻzbekiston Superligasi |11 |1 |0 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |11 |1 |- | rowspan="1" valign="center" |[[Turon (futbol klubi)|Turon Yaypan]] |[[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2021]] | rowspan="1" valign="center" |Oʻzbekiston Superligasi |20 |2 |3 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |23 |2 |- | rowspan="1" valign="center" |[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiklol]] |2022 | rowspan="1" valign="center" |[[Futbol boʻyicha Tojikiston chempionati|Oʻzbekiston Oliy ligasi]] |16 |1 |5 |0 | colspan="2" | - |5 |1 |1 |0 |27 |2 |- | rowspan="1" valign="center" |[[Metallurg Bekobod|Metallurg Bekabod]] |[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2023]] | rowspan="1" valign="center" |Oʻzbekiston Superligasi |1 |0 |0 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |1 |0 |- ! colspan="3" |Jami !145 !15 !18 !0 !1 !0 !5 !1 !3 !1 !172 !17 |} == Yutuqlari == ; Naftan Novopolotsk * Belarus kubogi (1): 2008-09 ; [[AGMK]] * [[Oʻzbekiston Kubogi|O‘zbekiston kubogi]] (1): [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2018]] ; Istiqlol * [[Futbol boʻyicha Tojikiston chempionati|Tojikiston Oliy ligasi]] (1): 2022<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Истиқлол маротибаи 11-ум чемпиони Тоҷикистон шуд!|url=http://www.fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=5763|ish=fc-istiklol.tj/|nashriyot=FC Istiklol|qaralgan sana=5 November 2022|til=Tajik|sana=4 November 2022}}</ref> * Tojikiston kubogi (1): 2022<ref>{{Veb manbasi|sarlavha="ИСТИКЛОЛ" ПО ПЕНАЛЬТИ ОБЫГРАЛ "КУКТОШ" И СТАЛ ДЕВЯТИКРАТНЫМ ОБЛАДАТЕЛЕМ КУБКА ТАДЖИКИСТАНА|url=https://fft.tj/istiklol-po-penalti-obygral-kuktosh-i-stal-devyatikratnym-obladatelem-kubka-tadzhikistana/|ish=fft.tj/|nashriyot=Football Federation of Tajikistan|qaralgan sana=31 October 2022|til=ru|sana=29 October 2022}}</ref> * Tojikiston Superkubogi (1): 2022<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=ИСТИКЛОЛ СТАЛ ОДИННАДЦАТИКРАТНЫМ ОБЛАДАТЕЛЕМ СУПЕРКУБКА ТАДЖИКИСТАНА|url=http://fft.tj/istiklol-stal-odinnadtsatikratnym-obladatelem-superkubka-tadzhikistana/|ish=fft.tj/|nashriyot=Tajikistan Football Federation|qaralgan sana=9 May 2022|til=Russian|sana=8 May 2022}}</ref> == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == *{{Soccerway|vladislav-kosmynin/80412}} *{{FootballFacts.ru}} {{DEFAULTSORT:Kasmynin, Uladzislaw}} [[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Belaruslik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]] [[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]] [[Turkum:AGMK futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Turon klubi futbolchilari]] [[Turkum:FC Naftan Novopolotsk futbolchilari]] [[Turkum:FC Polotsk futbolchilari]] [[Turkum:FC Volna Pinsk futbolchilari]] [[Turkum:FC Mikashevichi futbolchilari]] [[Turkum:FC Vitebsk futbolchilari]] [[Turkum:FC Neman Grodno futbolchilari]] [[Turkum:Oqjetpes klubi futbolchilari]] [[Turkum:Istiqlol Dushanbe klubi futbolchilari]] [[Turkum:FC Maktaaral futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Belaruslik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Qozogʻistondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Tojikistondagi muhojir erkak futbolchilar]] ggufejr5418m8agqzxqac6qj8abui23 5997347 5997345 2026-04-16T10:57:20Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM sahifa nomini [[Uladzislaw Kasmynin]]dan [[Vladislav Kasminin]]ga yoʻnaltirish ustidan koʻchirdi 5997345 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Vladislav Kasminin | toʻliqism = | tasvir = | tavallud_sana = {{birth date and age|df=y|1990|1|17}} | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Vitebsk viloyati}}, <br />[[Belarus]], [[Sovet Ittifoqi]] | boʻyi = {{height|meters=1.80}} | joriyklub = | klubraqami = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]] | yoshlikyillari1 = 2005—2009 | yoshlikklublari1 = Naftan Novopolotsk | yillar4 = 2013 | yillar5 = 2014 | yillar6 = 2016 | yillar7 = 2016 | yillar9 = 2019 | yillar10 = 2019 | yillar1 = 2008—2015 | klublar1 = Naftan Novopolotsk | yillar2 = 2010 | klublar2 = {{ijara}} Polotsk | yillar3 = 2011—2012 | klublar3 = {{ijara}} Volna Pinsk | klublar4 = {{ijara}} Granit Mikashevichi | klublar5 = {{ijara}} Vitebsk | klublar6 = Granit Mikashevichi | klublar7 = Neman Grodno | yillar8 = 2017—2018 | klublar8 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | klublar9 = [[Oqjetpes (futbol klubi)|Oqjetpes]] | klublar10 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | isht1 = 29 | isht2 = 26 | isht3 = 44 | isht4 = 23 | isht5 = 13 | isht6 = 14 | isht7 = 11 | isht8 = 53 | isht9 = 12 | isht10 = 7 | gollar1 = 0 | gollar2 = 4 | gollar3 = 1 | gollar4 = 5 | gollar5 = 3 | gollar6 = 1 | gollar7 = 1 | gollar8 = 8 | gollar9 = 1 | gollar10 = 0 | yillar11 = 2020 | klublar11 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] | yillar12 = 2021 | klublar12 = [[Turon (futbol klubi)|Turon Yaypan]] | yillar13 = 2022 | klublar13 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol Dushanbe]] | yillar14 = 2023 | klublar14 = [[Metallurg Bekobod|Metallurg Bekobod]] | yillar15 = 2023 | klublar15 = Maktaaral | yillar16 = 2024 | klublar16 = Neman Grodno | isht11 = 11 | isht12 = 20 | isht13 = 16 | isht14 = 11 | isht15 = 0 | isht16 = 9 | gollar11 = 1 | gollar12 = 2 | gollar13 = 1 | gollar14 = 0 | gollar15 = 0 | gollar16 = 0 | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = }} '''Vladislav Kasminin''' ({{Lang-be|Уладзіслаў Касмынін}}; {{Lang-ru|Владислав Космынин}}; 1990-yil 17-yanvarda tugʻilgan) — [[Belarus|belaruslik]] sobiq professional [[Futbol|futbolchi]]. Himoyachi pozitsiyasida oʻynagan. == Faoliyati == Professional faoliyatini 2005-yilda „[[Naftan (futbol klubi)|Naftan]]“ da boshlagan. Klub bilan [[Futbol bo'yicha Belarus final kubogi 2009|2009-yilda Belarus futbol kubogini]] qoʻlga kiritgan. Turli vaqtlarda [[Polotsk (futbol klubi)|Polotsk]] (2010), [[To'lqin (futbol klubi, Pinsk)|Volna (Pinsk)]] (2011—2012), [[Granit (futbol klubi, Mikashevichi)|Granit (Mikashevichi)]] (2013), [[Vitebsk (futbol klubi)|Vitebsk]] (2014) klublarida ijarada oʻynagan. 2015-yilgi mavsumda yana „Naftan“ga qaytdi, ammo asosiy tarkib oʻyinchisi boʻla olmadi. 2015-yilning dekabrida Novopolotsk klubini tark etdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.pressball.by/news/football/220876 |sarlavha=Валерий Стрипейкис: "Не будет Карповича, Хотова, Космынина, Хаткевича№. В «Нафтане» осталась одна молодёжь и Довгялло |ish=pressball.by |qaralgan sana=2020-02-29 |arxivsana=2020-02-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200229005259/https://www.pressball.by/news/football/220876}}</ref>, 2016-yil fevralida [[Granit (futbol klubi, Mikashevichi)|Granit]]<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.football.by/news/81499.html |sarlavha=Космынин стал игроком «Гранита», на просмотре — Радченко и Вечурко, Обивалин и Вшивцев покинули команду |ish=www.football.by |qaralgan sana=2018-01-31 |arxivsana=2018-02-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180201075418/http://www.football.by/news/81499.html}}</ref> klubiga qoʻshildi. 2016-yilning iyul oyida moliyaviy muammolar tufayli „Granit“ futbolchini Grodnoning „[[Neman (futbol klubi, Grodno)|Neman]]“iga<ref>{{Veb manbasi |url=https://by.tribuna.com/football/1042184563.html |sarlavha=Космынин подписал контракт с «Неманом» |ish=BY.Tribuna.com |qaralgan sana=2020-02-29 |arxivsana=2020-02-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200229005951/https://by.tribuna.com/football/1042184563.html}}</ref> transfer qildi. Kasminin klubda himoya markazida oʻzini yaxshi koʻrsata oldi. 2017-yilning yanvar oyida Oʻzbekistonning „[[AGMK]]“ klubi bilan shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.football.by/news/94761.html |sarlavha=Владислав Космынин перешел в узбекский «Алмалык» |ish=www.football.by |qaralgan sana=2018-01-31 |arxivsana=2018-02-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180201075314/http://www.football.by/news/94761.html}}</ref>. Himoyachi sifatida birinchi mavsumda 7 ta gol urdi. Rossiyalik murabbiy [[Viktor Kumikov]] qoʻl ostida oʻynagan va u ketishi bilan Kasminin ham klubini oʻzgartirishga qaror qilgan. 2019-yilning yanvarida [[Qozogʻiston|Qozogʻistonning]] [[Koʻkshetau|Koʻkshetauning]] „[[Oqjetpes (futbol klubi)|Oqjetpes]]“ klubi bilan bir yillik shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.sports.kz/news/stanovlyus-blije-k-aziatam-kak-v-okjetpese-belorusa-podkupali |sarlavha=«Становлюсь ближе к азиатам». Как в «Окжетпесе» белоруса подкупали |ish=Sports.kz |qaralgan sana=2019-02-16 |arxivsana=2019-02-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190217030211/https://www.sports.kz/news/stanovlyus-blije-k-aziatam-kak-v-okjetpese-belorusa-podkupali}}</ref>. Klubda 12 ta o‘yin o‘tkazdi, faqatgina „Taraz“ darvozasiga gol ura oldi. 4-iyul kuni u tomonlarning oʻzaro kelishuviga koʻra shartnomani bekor qilindi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.sports.kz/news/belorusskiy-zaschitnik-pokinul-okjetpes |sarlavha=Белорусский защитник покинул «Окжетпес» |ish=Sports.kz |qaralgan sana=2019-07-04 |arxivsana=2019-07-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190704142614/https://www.sports.kz/news/belorusskiy-zaschitnik-pokinul-okjetpes}}</ref>. Soʻng [[AGMK|AGMKga]] qaytdi. Klubda 2019-yilgi mavsum<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/129485.html |sarlavha=Космынин вернулся в узбекский АГМК |ish=www.football.by |qaralgan sana=2021-04-01 |arxivsana=2020-08-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200812175901/https://football.by/news/129485.html}}</ref> oxirigacha oʻynadi. 2020-yilgi mavsumning ikkinchi yarmini „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ tarkibida oʻtkazdi. 2021-yilning fevral oyida [[Navbahor (futbol klubi)|Namanganning]] „[[Namangan|Navbahor]]“ jamoasiga oʻtdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/149062.html |sarlavha=31-летний Космынин перешел в "Навбахор", Это девятый клуб в карьере футболиста |ish=www.football.by |qaralgan sana=2021-04-01 |arxivsana=2021-02-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210227102329/https://football.by/news/149062.html}}</ref>, biroq bir hafta oʻtib „[[Turon (futbol klubi)|Turon]]“ safiga<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/149197.html |sarlavha=Космынин стал игроком узбекского "Турона" |ish=www.football.by |qaralgan sana=2021-04-01 |arxivsana=2021-04-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210417093205/https://football.by/news/149197.html}}</ref> qoʻshildi. Jamoada asosiy tarkib oʻyinchisi boʻldi. Dekabr oyida klubni tark etdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/159077.html |sarlavha=Владислав Космынин покинул узбекский "Турон" |ish=www.football.by |qaralgan sana=2022-03-23 |arxivsana=2022-03-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220309184756/https://football.by/news/159077.html}}</ref>. 2022-yilning yanvar oyida futbolchi faoliyatini „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“da davom ettirishi haqida maʼlumot paydo bo‘lgandi<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/160446.html |sarlavha=Белорусский защитник и экс-хавбек "Гомеля" продолжат карьеру в составе чемпиона Таджикистана |qaralgan sana=2022-04-12 |arxivsana=2022-04-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220412120936/https://football.by/news/160446.html}}</ref>. 2022-yilning fevral oyi boshida klub bilan shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/162493.html |sarlavha=От Лисаковича до Космынина. Все десять переходов белорусов за границей |qaralgan sana=2022-04-12 |arxivsana=2022-03-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220327055800/https://football.by/news/162493.html}}</ref>. Klubdagi debyutini 2022-yilning 11-aprelida [[AFC Osiyo Chempionlar ligasi|OChLda]] „[[Sharja (futbol klubi)|Al Sharja]]“ga qarshi oʻyinda o‘tkazdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/163051.html |sarlavha="Истиклол" с Космыниным в составе проиграл "Аль-Шардже" в азиатской Лиге чемпионов |qaralgan sana=2022-04-12 |arxivsana=2022-04-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220412120616/https://football.by/news/163051.html}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://int.soccerway.com/matches/2022/04/11/asia/afc-champions-league/al-sharjah/fk-istiqlol-dushanbe/3753647/ |sarlavha=Sharjah vs. Istiklol |til=en |ish=soccerway.com |sana=2022-04-11 |qaralgan sana=2022-04-12 |arxivsana=2022-04-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220412120616/https://int.soccerway.com/matches/2022/04/11/asia/afc-champions-league/al-sharjah/fk-istiqlol-dushanbe/3753647/}}</ref>. 2022-yil 27-aprel kuni Amirlikning „[[Sharja (futbol klubi)|Al-Sharja]]“ klubiga qarshi o‘yinda debyut golini kiritdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://int.soccerway.com/matches/2022/04/27/asia/afc-champions-league/fk-istiqlol-dushanbe/al-sharjah/3753657/ |sarlavha=Istiklol vs. Sharjah |til=en |ish=soccerway.com |sana=2022-04-27 |qaralgan sana=2022-05-04 |arxivsana=2022-05-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220504133443/https://int.soccerway.com/matches/2022/04/27/asia/afc-champions-league/fk-istiqlol-dushanbe/al-sharjah/3753657/}}</ref>. 2022-yilning dekabr oyida futbolchining „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ga oʻtishi haqida maʼlumot paydo boʻlgandi<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/170737 |sarlavha=Владислав Коcмынин продолжит карьеру в чемпионате Узбекистана |til=ru |ish=football.by |sana=2022-12-25 |qaralgan sana=2022-12-25 |arxivsana=2022-12-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221225173406/https://football.by/news/170737}}</ref>. 2023-yilning yanvar oyida futbolchi rasman Metallurgga oʻtdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://football.by/news/171295 |sarlavha=Владислав Космынин перебрался в чемпионат Узбекистана |til=ru |ish=football.by |sana=2023-01-18 |qaralgan sana=2023-01-18 |arxivsana=2023-01-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230118172208/https://football.by/news/171295}}</ref>. == Faoliyat statistikasi == === Klub === {{Updated|[[2022-yil]] [[27-noyabr]] holatiga koʻra}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |Milliy kubok ! colspan="2" |Liga kubogi ! colspan="2" |Qitʼa ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Jami |- !Diviziya !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar |- | rowspan="1" valign="center" |Granit Mikashevichi |2016 | rowspan="1" valign="center" |Belarus Premyer Ligasi |14 |1 |0 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |14 |1 |- | rowspan="1" valign="center" |Neman Grodno |2016 | rowspan="1" valign="center" |Belarus Premyer Ligasi |11 |1 |1 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |12 |1 |- | rowspan="3" valign="center" |[[AGMK]] |[[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2017]] | rowspan="2" valign="center" |[[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Superligasi]] |27 |6 |2 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |2 |1 |31 |7 |- |[[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2018]] |26 |2 |4 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |30 |2 |- ! colspan="2" |Jami !53 !8 !6 !0 !- !- !- !- !2 !1 !61 !9 |- | rowspan="1" valign="center" |Okzhetpes |2019 | rowspan="1" valign="center" |[[Qozog‘iston Premyer-ligasi|Qozog‘iston Premyer Ligasi]] |12 |1 |1 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |13 |1 |- | rowspan="1" valign="center" |[[AGMK]] |[[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2019]] | rowspan="1" valign="center" |O‘zbekiston Superligasi |7 |0 |2 |0 |1 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |10 |0 |- | rowspan="1" valign="center" |[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] |[[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2020]] | rowspan="1" valign="center" |Oʻzbekiston Superligasi |11 |1 |0 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |11 |1 |- | rowspan="1" valign="center" |[[Turon (futbol klubi)|Turon Yaypan]] |[[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2021]] | rowspan="1" valign="center" |Oʻzbekiston Superligasi |20 |2 |3 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |23 |2 |- | rowspan="1" valign="center" |[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiklol]] |2022 | rowspan="1" valign="center" |[[Futbol boʻyicha Tojikiston chempionati|Oʻzbekiston Oliy ligasi]] |16 |1 |5 |0 | colspan="2" | - |5 |1 |1 |0 |27 |2 |- | rowspan="1" valign="center" |[[Metallurg Bekobod|Metallurg Bekabod]] |[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2023]] | rowspan="1" valign="center" |Oʻzbekiston Superligasi |1 |0 |0 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |1 |0 |- ! colspan="3" |Jami !145 !15 !18 !0 !1 !0 !5 !1 !3 !1 !172 !17 |} == Yutuqlari == ; Naftan Novopolotsk * Belarus kubogi (1): 2008-09 ; [[AGMK]] * [[Oʻzbekiston Kubogi|O‘zbekiston kubogi]] (1): [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Kubogi|2018]] ; Istiqlol * [[Futbol boʻyicha Tojikiston chempionati|Tojikiston Oliy ligasi]] (1): 2022<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Истиқлол маротибаи 11-ум чемпиони Тоҷикистон шуд!|url=http://www.fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=5763|ish=fc-istiklol.tj/|nashriyot=FC Istiklol|qaralgan sana=5 November 2022|til=Tajik|sana=4 November 2022}}</ref> * Tojikiston kubogi (1): 2022<ref>{{Veb manbasi|sarlavha="ИСТИКЛОЛ" ПО ПЕНАЛЬТИ ОБЫГРАЛ "КУКТОШ" И СТАЛ ДЕВЯТИКРАТНЫМ ОБЛАДАТЕЛЕМ КУБКА ТАДЖИКИСТАНА|url=https://fft.tj/istiklol-po-penalti-obygral-kuktosh-i-stal-devyatikratnym-obladatelem-kubka-tadzhikistana/|ish=fft.tj/|nashriyot=Football Federation of Tajikistan|qaralgan sana=31 October 2022|til=ru|sana=29 October 2022}}</ref> * Tojikiston Superkubogi (1): 2022<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=ИСТИКЛОЛ СТАЛ ОДИННАДЦАТИКРАТНЫМ ОБЛАДАТЕЛЕМ СУПЕРКУБКА ТАДЖИКИСТАНА|url=http://fft.tj/istiklol-stal-odinnadtsatikratnym-obladatelem-superkubka-tadzhikistana/|ish=fft.tj/|nashriyot=Tajikistan Football Federation|qaralgan sana=9 May 2022|til=Russian|sana=8 May 2022}}</ref> == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == *{{Soccerway|vladislav-kosmynin/80412}} *{{FootballFacts.ru}} {{DEFAULTSORT:Kasmynin, Uladzislaw}} [[Turkum:1990-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Belaruslik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]] [[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]] [[Turkum:AGMK futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Turon klubi futbolchilari]] [[Turkum:FC Naftan Novopolotsk futbolchilari]] [[Turkum:FC Polotsk futbolchilari]] [[Turkum:FC Volna Pinsk futbolchilari]] [[Turkum:FC Mikashevichi futbolchilari]] [[Turkum:FC Vitebsk futbolchilari]] [[Turkum:FC Neman Grodno futbolchilari]] [[Turkum:Oqjetpes klubi futbolchilari]] [[Turkum:Istiqlol Dushanbe klubi futbolchilari]] [[Turkum:FC Maktaaral futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Belaruslik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Qozogʻistondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Tojikistondagi muhojir erkak futbolchilar]] ggufejr5418m8agqzxqac6qj8abui23 Munozara:Vladislav Kasminin 1 918990 5997349 5699270 2026-04-16T10:57:21Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM sahifa nomini [[Munozara:Uladzislaw Kasmynin]]dan [[Munozara:Vladislav Kasminin]]ga yoʻnaltirish ustidan koʻchirdi 5699270 wikitext text/x-wiki {{Sahifaga tashriflar}} {{Munozara}} {{Oʻzbekiston futboli loyihasi}} {{Shaxsiyatlar loyihasi}} rwafh52g8l0bvwoaj7krn68eycxkijc Olimjon Toʻychiyev 0 922296 5996941 5474072 2026-04-15T19:20:48Z Umarxon III 18267 + 5996941 wikitext text/x-wiki {{ism+familiya|Olimjon|Toʻychiyev}} {{Davlat arbobi |ismi =Olimjon Alijonovich Toʻychiyev |tasvir = Olimjon To‘ychiyev.jpg |uzunlik = 270px |lavozimi = [[Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti]] rektori |boshlanish davri = [[2024-yil]] [[10-yanvar]]dan |tugash davri = hozirgacha |prezident = [[Shavkat Mirziyoyev]] |boshvazir = [[Abdulla Aripov]] |oʻtmishdoshi = [[Jamshid Inoyatxoʻjayev]] |bayroq = Flag of Uzbekistan.svg |lavozimi_3 = Innovatsion rivojlanish agentligi<br/> direktori |boshlanish davri_3 = [[2023-yil]] [[18-yanvar]] |tugash davri_3 = [[2024-yil]] [[10-yanvar]] |prezident_3 = [[Shavkat Mirziyoyev]] |boshvazir_3 = [[Abdulla Aripov]] |oʻtmishdoshi_3 = lavozim taʼsis etilgan |vorisi_3 = [[Sharif Rajabboyev]] |bayroq_3 = Flag of Uzbekistan.svg |tavallud sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1991|7|2}} |tavallud joyi = {{TavalludJoyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]] |mukofotlari ={{Shuhrat medali}} }} '''Olimjon Alijonovich Toʻychiyev''' — oʻzbekistonlik texnolog va jamoat arbobi. [[Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti|Turin universiteti rektori]]. == Biografiyasi == [[1991-yil]]da Toshkent viloyatining Bekobod shahrida tugʻilgan<ref name="kun" />. === Maʼlumoti === 2010—2015-yillarda [[Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti]] bakalavriatura talabasi. 2016—2018-yillarda shu universitet magistraturasi talabasi. 2016—2017-yillarda Germaniyaning Xoxenxaym universiteti talabasi. === Mehnat faoliyati === 2014-yilda Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti rektoratida ish yurituvchi sifatida faoliyatini boshlaydi. Shu yilning oʻzida universitetning texnopark boʻlimi texnigi, foydalanish texnik boʻlimida komendant bo'lib ishlaydi. Keyinchalik universitet texnopark boʻlimi muhandisi etib tayinlanadi va ushbu lavozimda 2016-yilga qadar faoliyat yuritadi. 2017-yilda universitet texnopark boʻlimi yangi loyihalar boʻyicha muhandisi etib tayinlanadi. Shu yili Oʻzbekiston Respublikasi Fan va texnologiyalar agentligi bosh direktorining oʻrinbosari<ref>{{cite web|url=https://uznews.uz/posts/43272|title=25-летний магистр стал замдиректора Агентства по науке и технологиям|publisher=}}</ref> lavozimiga tayinlanadi. 2018-yilda Oʻzbekiston Respublikasi innovatsion rivojlanish vazirligining fan, taʼlim va ishlab chiqarishni integratsiya qilish boshqarmasi boshligʻi<ref>{{cite web|url=https://podrobno.uz/cat/politic/v-agentstve-po-nauke-i-tekhnologiyam-naznachen-25-letniy-zamestitel-gendirektora/|title=В Агентстве по науке и технологиям назначен 25-летний заместитель гендиректора|publisher=}}</ref> etib tayinlanadi. 2019-yilda Oʻzbekiston Respublikasi innovatsion rivojlanish vazirining oʻrinbosari<ref>{{cite web|url=https://nuz.uz/politika/44424-zamestitelem-ministra-innovacionnogo-razvitiya-stal-olimzhon-tuychiev-sozdatel-pervogo-uzbekskoyazychnogo-robota.html|title=Заместителем министра инновационного развития стал Олимжон Туйчиев, создатель первого узбекскоязычного робота|publisher=nuz.uz|qaralgan sana=2023-04-08|arxivsana=2023-04-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230408125736/https://nuz.uz/politika/44424-zamestitelem-ministra-innovacionnogo-razvitiya-stal-olimzhon-tuychiev-sozdatel-pervogo-uzbekskoyazychnogo-robota.html}}</ref> lavozimiga tayinlanadi va shu bilan birga Mirzo Ulugʻbek nomidagi ixtisolashtirilgan umumtaʼlim maktab-internati direktori vazifasini ham bajaradi. 2021-yilda Innovatsiyalarni joriy qilish va texnologiyalar transferining milliy ofisi bosh direktori<ref>{{cite web|url=https://xs.uz/uzkr/post/olimzhon-tojchiev-yangi-lavozimga-tajinlandi|title=Олимжон Тўйчиев янги лавозимга тайинланди|publisher=[[Xalq soʻzi]]|qaralgan sana=2023-04-08|arxivsana=2023-04-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230408125736/https://xs.uz/uzkr/post/olimzhon-tojchiev-yangi-lavozimga-tajinlandi}}</ref> lavozimiga tayinlanadi. 2023-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Innovatsion rivojlanish agentligi direktori lavozimida ishlagan. 2024-yil 10-yanvarda [[Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti]]ning rektori etib tayinlangan<ref name="kun">{{veb manbasi |url=https://kun.uz/uz/news/2024/01/10/olimjon-toychiyev-turin-politexnika-universitetiga-rektor-boldi |sarlavha=Turin politexnika universitetiga yangi rektor tayinlandi |familiya= |ism= |sana= |vebsayt=kun.uz |nashriyot= |qaralgan sana=10.1.24 |iqtibos=}}</ref><ref name="gz">{{veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/01/10/olimjon-toychiyev/ |sarlavha=Olimjon To‘ychiyev Turin politexnika universitetiga rektor bo‘ldi |familiya= |ism= |sana= |vebsayt=gazeta.uz |nashriyot= |qaralgan sana=10.1.24 |iqtibos=}}</ref>. == Mukofotlari == 2013-yilda ovoz orqali masofadan boshqarilib, turli topshiriqlarni bajaradigan, [[oʻzbek tili]]ni tushunadigan birinchi [[robot]]ni yaratgani uchun [[Shuhrat medali|„Shuhrat“ medali]] bilan taqdirlangan. == Yana qarang == * [[Behzod Toʻxtamurodov]] == Manbalar == {{manbalar|2}} {{DEFAULTSORT:Toʻychiyev, Olimjon}} <!-- <ref>{{cite web|url=|title=|publisher=}}</ref> --> buw6ardu1veiygg0m6r0hcgvjoy7xgs Abadia dos Dourados 0 928497 5996945 4936002 2026-04-15T20:54:32Z Ródi 13149 5996945 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=avgust 2024}} {{Bilgiquti aholi punkti |nomi=Abadia dos Dourados |mavqe=[[Municipalities of Brazil|Municipality]] |tasvir= |bayroq=Abadia-dos-dourados-bandeira.png |gerb=Abadia dos Dourados Brasão.jpg|mamlakat= Braziliya |mintaqa turi=[[Regions of Brazil|Region]] |mintaqa=[[Southeast Region, Brazil|Southeast]] |tuman turi=[[States of Brazil|State]] |tuman={{flag|Minas Gerais}} |rahbar turi=Mayor |rahbar=Wanderlei Lemes dos Santos |asos solingan=December 27, 1948|maydon=881.064 |balandlik_m=|aholi=7,006|sanalgan yil=2020 <ref>[https://cidades.ibge.gov.br/brasil/mg/abadia-dos-dourados/panorama IBGE 2020]</ref>|zichlik=7.61 |aglomeratsiya= |etnoxronim=abadiense |vaqt mintaqasi=&minus;3 |DST=|telefon kodi=(+55) 34 |pochta indeksi=38540-000 to 38549-999 |sayt=[http://www.abadiadosdourados.mg.gov.br www.abadiadosdourados.mg.gov.br]|koordinatalar=}} Abadia dos Dourados Braziliyadagi [[Minas-Jerais|Minas Gerais]] shtatini shimoliy tarafida joylashgan kommunadir. Uning aholisi 2020 yilga kelib 7006 kishini tashkil qilib, umumiy maydoni 894 km2 ni tashkil etdi. Shahar Tri Rakkulo Mineiro e Alto Paranaiba mesoregionga va Patroc Rokkiot Mikroregionga ktegishli. 1948 yilda munitsipalitetga aylangan. == Manzili == Qo'shni munitsipalitetlar: Cataloracco (N), Monte Carmelo (S), Coromandel (E) va Douradoquara (V). == Masofalar == * Koromandel : 23&nbsp;km * Monte Karmelo : 33&nbsp;km * Patrocinio : 71&nbsp;km * Uberlandia : 135&nbsp;km * [[Belu-Orizonti|Belo Horizonte]] : 547&nbsp;km <ref>[http://www.der.mg.gov.br/index.php?option=com_wrapper&Itemid=179 DER MG]</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.aondefica.com/centerleft_mg.asp|sarlavha=Aonde fica|qaralgan sana=2008-06-22|arxivsana=2010-07-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100707145655/http://www.aondefica.com/centerleft_mg.asp}}</ref> '''Tarixi''' Birinchi evropalik ko'chmanchilar o'n to'qqizinchi asrda olmos izlashga kelishgan. Birinchi cherkov 1886 yilda qurilgan. Birinchi ismi Arraial do Garimpo (Konchilik da'vosi qishlog'i) edi. Cherkov nomi Nossa Senhora da Abadia va Dourados daryosiga yaqinligi yangi nom "Abadia dos Dourados"ni keltirib chiqardi. 1882 yilda u Patroccotcinio tumaniga aylandi. 1923 yilda u munitsipalitetga kiritilgan Coromandel va 1948[https://uz.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=en&to=uz&page=Abadia+dos+Dourados# <nowiki>[4]</nowiki>] yilda ajratilgan. * == Manbalar == <references /> [[Turkum:Munitsipalitetlar]] 4kqby333ipsbrd20czr99fpnbmq8tkv Pistali 0 946461 5996860 5736013 2026-04-15T12:46:26Z Xasanov Doston 214147 5996860 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | mavqe = qishloq | nomi = {{PAGENAMEBASE}} | asl nomi = | tasvir = | mamlakat = Oʻzbekiston | lat_dir = | lat_deg = | lat_min = | lat_sec = | lon_dir = | lon_deg = | lon_min = | lon_sec = | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = 300 | mintaqa xaritasi oʻlchami = 300 | tuman xaritasi oʻlchami = 300 | mintaqa turi = Viloyat | mintaqa = Qashqadaryo viloyati | jadvalda mintaqa = | tuman turi = Tuman | tuman =Koson tumani | iqlim = keskin kontinental | rasmiy til = oʻzbek tili | konfessiyaviy tarkib = musulmonlar | vaqt mintaqasi = +5 | DST = | telefon kodi = +998 75 | pochta indekslari = 180618<ref>{{veb manbasi |title= Koson tumani aholi punktlari pochta indekslari |website=https://uzbindex.5balov.net/pochtovye-indeksy-kashkadarinskaya-oblast-uzbekistan/pochtovye-indeksy-kasanskij-rajon-kashkadarinskaya-oblast/|accessdate=18-aprel 2023-yil|url=https://uzbindex.5balov.net/pochtovye-indeksy-kashkadarinskaya-oblast-uzbekistan/pochtovye-indeksy-kasanskij-rajon-kashkadarinskaya-oblast/}}</ref> | avtomobil kodi = 70 }} '''{{PAGENAMEBASE}}''' — [[Oʻzbekiston]]ning [[Qashqadaryo viloyati]] [[Koson tumani]]dagi shaharcha. '''Pistali''' — O‘zbekiston Respublikasining Qashqadaryo viloyati, Koson tumani, Gulobod qishloq fuqarolar yig‘ini tarkibidagi aholi punkti (mahalla/qishloq). == Joylashuvi == Pistali Koson tumanining Gulobod QFY hududida joylashgan bo‘lib, tuman markazi Koson shahriga yaqin hududlardan biri hisoblanadi. == Aholisi == Aholisi bo‘yicha aniq rasmiy statistik ma’lumotlar ochiq manbalarda berilmagan, u kichik qishloq (mahalla) darajasidagi aholi punktidir. == Ma’muriy maqomi == Pistali — qishloq fuqarolar yig‘ini tarkibidagi mahalla bo‘lib, Koson tumani ma’muriy tuzilmasiga kiradi. == Iqtisodiyoti == Aholining asosiy qismi qishloq xo‘jaligi, dehqonchilik va chorvachilik bilan shug‘ullanadi. == Manbalar == <ref>Koson tumani ma’muriy hududlari haqida ma’lumotlar, O‘zbekiston Respublikasi hududiy bo‘linish hujjatlari</ref> == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Koson tumani aholi punktlari]] [[Turkum:Qashqadaryo viloyati qishloqlari]] {{Uzbekistan-geo-stub}} {{Qashqadaryo-stub}} {{Koson tumani aholi punktlari}} qtu51rhpsjzfh1i4vt67vcv19bolr8b Qarnob choʻl buyurtma qoʻriqxonasi 0 947337 5996856 5317474 2026-04-15T12:40:16Z Xasanov Doston 214147 5996856 wikitext text/x-wiki [[Fayl:State_wildlife_sanctuary_Karnabchul1.png|thumb]] {{Qoʻriqxona zonasi |Nomi = Qarnob choʻl buyurtma qoʻriqxonasi |Milliy nomi = |Tasvir = |imzo = |lat_dir = N |lat_deg = 39 |lat_min = 31 |lat_sec = 27 |lon_dir = E|lon_deg =65 |lon_min =9 |lon_sec = 48 |CoordScale = |Mamlakat = Oʻzbekiston | bayroqikon = Oʻzbekiston |Turkum XTQK = |Yaqinidagi shahar = |Maydon = {{convert|28500|ha|km2+mi2|abbr=on}} |Oʻrtacha balandligi = |Tashkil topgan sanasi = [[1998-yil]] |Tamosha qilganlar = |Tamosha qilganlar yil = |Boshqaruvchi tashkilot = |Jahon merosi = |Sayt = |JoyXarita = |JoyXarita 1 = |Turkum VikiOmbor = }} '''Qarnob choʻl buyurtma qoʻriqxonasi''' — janubda Samarqand viloyati chegarasi boʻylab, gʻarbda Navoiy viloyati chegarasi boʻylab, shimolga Buxoro viloyati chegarasi boʻylab joylashgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.uznature.uz/uz/activity/biodiversity?numer=444|sarlavha=O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI TABIAT RESURSLARI VAZIRLIGI|qaralgan sana=14-05-2023|til=oʻzbek}}</ref>. U sharqda „Nurobod“ davlat buyurtma qoʻriqxonasi, janubda „Muborak“ davlat buyurtma qoʻriqxonasi bilan chegaradosh. == Tashkil etilishi == Navoiy viloyat hokimligining [[1998-yil]] [[9-iyun]]dagi f-90-sonli qarori bilan muddatsiz vaqtga tashkil etilgan. Qoʻriqxonaning umumiy maydoni — {{convert|28500|ha|km2+mi2|abbr=on}} ni tashkil etadi. Tashkil etishdan maqsad — birinchi navbatda [[yo‘rg‘a tuvaloq]]ni (Chlamydotis undulata) hamda uning yashash muhitini, shuningdek [[Qarnob choʻli]]ning butun biologik majmuasini muhofaza qilishdan iborat. [[Buyurtma qoʻriqxona]] yoʻrgʻa tuvaloqning mavsumiy uchib oʻtish yoʻlida joylashgan. Yoʻrgʻa tuvaloq bu hududda asosan mavsumiy uchib oʻtish davrida uchraydi. Yozda nisbatan kamroq uchratish mumkin. Kuzgi uchib oʻtishda eng koʻp miqdordagi tuvaloqlar shu yerdan topilgan. == Tavsifi == Qarnob buyurtma qoʻriqxonasi Qarnob choʻli biotopiga xos boʻlgan oʻsimlik va hayvonot dunyosidan tashkil topgan dasht hududidan iborat. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi — Navoiy viloyati ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish boshqarmasi tasarrufida. Buyurtma qoʻriqxona doimiy qoʻriqlash ximatiga ega emas. Hudud tezkor reydlar oʻtkazish usuli bilan qoʻriqlanadi. == Tabiati == Hayvonot dunyosi asosan qushlar va [[sudralib yuruvchilar]]dan tarkib topgan. Hayvonlarning eng koʻp turlari bahor va kuzda, mavsumiy koʻchish paytida kuzatiladi. Oʻtroq turlarga: [[tolay tovushqoni]] (Lepus tolai), oddiy [[tulki]] (Vulpes vulpes), [[korsak]] (Vulpes corsac), [[kamenka]] (Turdidae), [[so‘fito‘rg‘ay]] (Alaudidae), kichik yirtqich qushlar (Falconidae), [[dasht agamasi]], [[toshbaqa]] (Argionemys (Testudo) horsfieldii)lar kiradi. Buyurtma qoʻriqxonaning asosiy obyekti shubhasiz, qoʻriqxona hududida oz miqdorda in quruvchi yoʻrgʻa tuvaloq (Chlamydotis undulata) hisoblanadi. Yoʻrgʻa tuvaloqlarning katta qismini asosan koʻchish davrida kuzatish mumkin. == Yana qarang == * [[Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar]] == Manbalar == {{manbalar}} {{geo-stub}} [[Turkum:Ekologiya]] [[Turkum:Qoʻriqxonalar]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar]] k75676ins80iunpxsfudy36uenrolkp 5996857 5996856 2026-04-15T12:41:48Z Xasanov Doston 214147 5996857 wikitext text/x-wiki [[Fayl:State_wildlife_sanctuary_Karnabchul1.png|thumb choʻldagi saksovullar]] [[Fayl:State_wildlife_sanctuary_Karnabchul_(map).png|thumb|hudud xaritasi]] {{Qoʻriqxona zonasi |Nomi = Qarnob choʻl buyurtma qoʻriqxonasi |Milliy nomi = |Tasvir = |imzo = |lat_dir = N |lat_deg = 39 |lat_min = 31 |lat_sec = 27 |lon_dir = E|lon_deg =65 |lon_min =9 |lon_sec = 48 |CoordScale = |Mamlakat = Oʻzbekiston | bayroqikon = Oʻzbekiston |Turkum XTQK = |Yaqinidagi shahar = |Maydon = {{convert|28500|ha|km2+mi2|abbr=on}} |Oʻrtacha balandligi = |Tashkil topgan sanasi = [[1998-yil]] |Tamosha qilganlar = |Tamosha qilganlar yil = |Boshqaruvchi tashkilot = |Jahon merosi = |Sayt = |JoyXarita = |JoyXarita 1 = |Turkum VikiOmbor = }} '''Qarnob choʻl buyurtma qoʻriqxonasi''' — janubda Samarqand viloyati chegarasi boʻylab, gʻarbda Navoiy viloyati chegarasi boʻylab, shimolga Buxoro viloyati chegarasi boʻylab joylashgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.uznature.uz/uz/activity/biodiversity?numer=444|sarlavha=O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI TABIAT RESURSLARI VAZIRLIGI|qaralgan sana=14-05-2023|til=oʻzbek}}</ref>. U sharqda „Nurobod“ davlat buyurtma qoʻriqxonasi, janubda „Muborak“ davlat buyurtma qoʻriqxonasi bilan chegaradosh. == Tashkil etilishi == Navoiy viloyat hokimligining [[1998-yil]] [[9-iyun]]dagi f-90-sonli qarori bilan muddatsiz vaqtga tashkil etilgan. Qoʻriqxonaning umumiy maydoni — {{convert|28500|ha|km2+mi2|abbr=on}} ni tashkil etadi. Tashkil etishdan maqsad — birinchi navbatda [[yo‘rg‘a tuvaloq]]ni (Chlamydotis undulata) hamda uning yashash muhitini, shuningdek [[Qarnob choʻli]]ning butun biologik majmuasini muhofaza qilishdan iborat. [[Buyurtma qoʻriqxona]] yoʻrgʻa tuvaloqning mavsumiy uchib oʻtish yoʻlida joylashgan. Yoʻrgʻa tuvaloq bu hududda asosan mavsumiy uchib oʻtish davrida uchraydi. Yozda nisbatan kamroq uchratish mumkin. Kuzgi uchib oʻtishda eng koʻp miqdordagi tuvaloqlar shu yerdan topilgan. == Tavsifi == Qarnob buyurtma qoʻriqxonasi Qarnob choʻli biotopiga xos boʻlgan oʻsimlik va hayvonot dunyosidan tashkil topgan dasht hududidan iborat. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi — Navoiy viloyati ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish boshqarmasi tasarrufida. Buyurtma qoʻriqxona doimiy qoʻriqlash ximatiga ega emas. Hudud tezkor reydlar oʻtkazish usuli bilan qoʻriqlanadi. == Tabiati == Hayvonot dunyosi asosan qushlar va [[sudralib yuruvchilar]]dan tarkib topgan. Hayvonlarning eng koʻp turlari bahor va kuzda, mavsumiy koʻchish paytida kuzatiladi. Oʻtroq turlarga: [[tolay tovushqoni]] (Lepus tolai), oddiy [[tulki]] (Vulpes vulpes), [[korsak]] (Vulpes corsac), [[kamenka]] (Turdidae), [[so‘fito‘rg‘ay]] (Alaudidae), kichik yirtqich qushlar (Falconidae), [[dasht agamasi]], [[toshbaqa]] (Argionemys (Testudo) horsfieldii)lar kiradi. Buyurtma qoʻriqxonaning asosiy obyekti shubhasiz, qoʻriqxona hududida oz miqdorda in quruvchi yoʻrgʻa tuvaloq (Chlamydotis undulata) hisoblanadi. Yoʻrgʻa tuvaloqlarning katta qismini asosan koʻchish davrida kuzatish mumkin. == Yana qarang == * [[Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar]] == Manbalar == {{manbalar}} {{geo-stub}} [[Turkum:Ekologiya]] [[Turkum:Qoʻriqxonalar]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar]] c9d28qdz3q6rhr3s4c4srpmjpkh52ay The Boys 0 962274 5996838 5986785 2026-04-15T12:05:34Z Stephan1000000 46619 35 5996838 wikitext text/x-wiki {{Telekoʻrsatuv bilgiqutisi | tasvir = Yigitlar.jpg | izoh = Yigitlar teleseriali | janr = {{Plainlist| * [[Action (genre)|Action]] * [[Black comedy]] * [[Drama (film and television)|Drama]] * [[Satire (film and television)|Satire]] * [[Superhero fiction|Superhero]] }} | muallif = | asoslangan = {{Based on|''[[The Boys (comics)|The Boys]]''|[[Garth Ennis]]|[[Darick Robertson]]}} | yaratuvchi = [[Eric Kripke]]<!--Do NOT add Seth Rogen & Evan Goldberg as they are not credited as developers on the on-screen credits. Seth Rogen & Evan Goldberg are only listed as executive producers.--> | rollarda = {{Plainlist| * [[Karl Urban]] * [[Jack Quaid]] * [[Antony Starr]] * [[Erin Moriarty (actress)|Erin Moriarty]] * [[Dominique McElligott]] * [[Jessie T. Usher]] * [[Laz Alonso]] * [[Chace Crawford]] * [[Tomer Capone]] * [[Karen Fukuhara]] * [[Nathan Mitchell]] * [[Elisabeth Shue]] * [[Colby Minifie]] * [[Aya Cash]] * [[Claudia Doumit]] * [[Jensen Ackles]] <!--* Cameron Crovetti * [[Valorie Curry]] * [[Susan Heyward]]--> <!--Cast order is according to credits. Do NOT arrange cast order, per MOS:TVCAST. Do NOT put Alex Hassell on here as he is not listed as part of the main cast on the on-screen credits.--> }} | sharhlovchi = | tematik_musiqa_bastakori = | bastakor = {{Plainlist| * [[Christopher Lennertz]] * Matt Bowen }} | davlat = United States | til = English | mavsumlar_soni = 5<!--Only increment as a new season premieres, per the documentation of the template! --> | qismlar_soni = 35<!--Only increment as a new episode premieres, per the documentation of the template! --> | qismlar_roʻyxati = | ijrochi_prodyuser = {{Plainlist| * Eric Kripke * [[Seth Rogen]] * [[Evan Goldberg]] * James Weaver * [[Neal H. Moritz]] * Pavun Shetty * Ori Marmur * [[Dan Trachtenberg]] * Ken F. Levin * Jason Netter * Craig Rosenberg * [[Philip Sgriccia|Phil Sgriccia]] * Rebecca Sonnenshine * Paul Grellong * David Reed * Meredith Glynn * Garth Ennis * Darick Robertson * Michaela Starr }} | prodyuser = {{Plainlist| * Hartley Gorenstein * Gabriel Garcia * Nick Barrucci * Jake Deuel * Karl Urban * Stefan Steen }} | joy = [[Toronto, Ontario]], Canada | kinematografiya = {{Plainlist| * Jeff Cutter * Evans Brown * Jeremy Benning * [[Dylan Macleod]] * Dan Stoloff * [[Mirosław Baszak]] }} | muharrir = {{Plainlist| * David Trachtenberg * Nona Khodai * David Kaldor * Cedric Nairn-Smith * William W. Rubenstein * Jonathan Chibnall * Ian Kezsbom * Tom Wilson }} | kamera = [[Single camera setup|Single-camera]] | qism_davomiyligi = 55–68 daqiqa<ref name="The Boys S1">{{cite web |title=The Boys |url=https://www.amazon.com/dp/B07QQQ52B3/ |website=Amazon |access-date=September 11, 2020}}</ref> | studiya = {{Plainlist| * Kripke Enterprises * [[Point Grey Pictures]] * [[Original Film]] * Kickstart Entertainment * KFL Nightsky Productions * [[Amazon Studios]] * [[Sony Pictures Television]] }} | telekanal = [[Amazon Prime Video]] | tasvir_formati = [[4K resolution|4K]] [[Ultra-high-definition television|(UHDTV)]] [[High dynamic range|HDR]] | ovoz_formati = 5.1 [[Dolby Digital]] | birinchi_translyatsiya = {{Start date|2019|7|26}} | oxirgi_translyatsiya = | oʻxshash_koʻrsatuvlar = [[The Boys (franchise)|''The Boys'' (franchise)]] }} '''Yigitlar''' ''(inglizcha: The Boys)'' — Amazon Prime Video uchun Eric Kripke tomonidan ishlab chiqilgan Amerika satirik superqahramon teleseriali. Garth Ennis va Darick Robertsonning xuddi shu nomdagi komiksga asoslangan holda, u o‘z vakolatlarini suiiste’mol qiladigan kuchli shaxslarga qarshi kurashayotgan hushyorlarning shu nomdagi jamoasini kuzatib boradi. Serialda [[Karl Urban]], Jack Quaid, [[Antony Starr]], [[Erin Moriarty]], [[Dominique McElligott]], Jessie T. Usher, Chace Crawford, Laz Alonso, Tomer Capone, [[Karen Fukuhara]] va Nathan Mitchell o‘rin olgan ansambl ishtirok etadi. Dastlab to‘liq metrajli film bo‘lishi mo‘ljallangan bo‘lib, komikslar seriyasiga moslashuv 2008-yilda Adam McKay filmga rejissyorlik qilish bilan boshlangan. Ekipaj va filmni olgan studiyalar o‘rtasidagi ijodiy tafovutlar tufayli loyiha rivojlanish do‘zaxida qoldi. Loyihani ishlab chiqish 2016 yilda [[Cinemax]] tomonidan qayta tiklandi, u teleserial sifatida qayta ishlanishini e’lon qildi. Kripke serialning bosh prodyuseri, Seth Rogen va Evan Goldberg esa bosh prodyuser sifatida ishga qabul qilindi. [[Amazon Studios]] serial uchun huquqlarni 2017-yilning noyabrida oldi, ishlab chiqarish 2018-yilning may oyida [[Toronto]]<nowiki/>da boshlangan. ''Yigitlar'' 2019-yil 26-iyulda sakkiz qismdan iborat birinchi mavsumini taqdim etdi. Ikkinchi mavsum premyerasi 2020-yil 4-sentabrda, uchinchi mavsum esa 2022-yil 3-iyunda bo‘lib o‘tdi. Shuningdek, 2022-yil iyun oyida serial to‘rtinchi mavsum uchun yangilandi. Umumiy koinotning bir qismi sifatida ''seven on 7'' spin-off veb-serialining premyerasi 2021-yil iyul oyida, ''Diabolical'' animatsion [[Antologiya (serial turi)|antologiyasi]] 2022-yil mart oyida namoyish etildi va ikkinchi jonli efir teleseriali ''Gen V'' uchun buyurtma berildi 2020 yil sentyabr. Serial yozilishi, hikoyalar chizig‘i, hazil-mutoyiba va aktyorlar ijrosi uchun ijobiy baho va maqtovlarga sazovor bo‘ldi. Serial oltita [[Emmy|Emmy mukofotiga]], jumladan 2021-yilda eng yaxshi dramatik serialga nomzod bo‘lgan. == Manbalar == {{manbalar}} dhj9u25sko7sb2msw0zytls0u33ftk6 David Carney 0 964568 5997365 5383551 2026-04-16T11:33:35Z AnvarxonM 75105 5997365 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi | name = David Carney | image = David Carney.jpg | caption = Carney with [[Australia national association football team|Australia]] in 2010 | alt = Carney with [[Australia national association football team|Australia]] in 2010 | fullname = David Raymond Carney<ref>{{Hugman|22511|access-date=17 April 2017}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1983|11|30|df=y}} | birth_place = [[Sydney]], Australia | height = 1.81 m<ref>{{cite web |title=FIFA Club World Championship Japan 2005 – Official Rosters |url=http://www.fifa.com/documents/tournaments/cwc/CWC_2005_sl-latest.xls |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=4 December 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051219093824/http://www.fifa.com/documents/tournaments/cwc/CWC_2005_sl-latest.xls |archive-date=19 December 2005 |url-status=dead }}</ref> | position = [[Yarim himoyachi]], [[Himoyachi]] | currentclub = | youthyears1 = 1998—1999 | youthclubs1 = [[New South Wales Institute of Sport|NSWIS]] | youthyears2 = 1999—2002 | youthclubs2 = [[Everton F.C.|Everton]] | yillar1 = 2002—2003 | klublar1 = [[Everton F.C.|Everton]] | isht1 = 0 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2003—2004 | klublar2 = [[:en:Oldham Athletic A.F.C.|Oldham Athletic]] | isht2 = 0 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2004 | klublar3 = [[:en:F.C. Halifax Town|Halifax Town]] | isht3 = 3 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2004—2005 | klublar4 = [[:en:Hamilton Academical F.C.|Hamilton Academical]] | isht4 = 8 | gollar4 = 0 | yillar5 = 2005—2007 | klublar5 = [[:en:Sydney FC|Sydney FC]] | isht5 = 38 | gollar5 = 7 | yillar6 = 2007—2009 | klublar6 = [[:en:Sheffield United F.C.|Sheffield United]] | isht6 = 21 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2009 | klublar7 = {{ijara}} [[:en:Norwich City F.C.|Norwich City]] | isht7 = 9 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2009—2010 | klublar8 = [[:en:FC Twente|Twente]] | isht8 = 11 | gollar8 = 0 | yillar9 = 2010—2011 | klublar9 = [[Blackpool F.C.|Blackpool]] | isht9 = 11 | gollar9 = 0 | yillar10 = 2011—2012 | klublar10 = [[:en:AD Alcorcón|AD Alcorcón]] | isht10 = 3 | gollar10 = 0 | yillar11 = 2012 | klublar11 = [[FC Bunyodkor|Bunyodkor]] | isht11 = 4 | gollar11 = 1 | yillar12 = 2013 | klublar12 = [[:en:New York Red Bulls|New York Red Bulls]] | isht12 = 9 | gollar12 = 0 | yillar13 = 2014—2016 | klublar13 = [[:en:Newcastle Jets FC|Newcastle Jets]] | isht13 = 37 | gollar13 = 3 | yillar14 = 2016—2018 | klublar14 = [[:en:Sydney FC|Sydney FC]] | isht14 = 56 | gollar14 = 9 <!--- Info Box Only for League Games All Others in table below ---> | milliyyillar1 = 2003 | milliyjamoa1 = [[Avstraliya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Avstraliya U20]] | milliyisht1 = 2 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2008 | milliyjamoa2 = [[Avstraliya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Avstraliya olimpiya]] ([[:en:List of overage players in Olympic football|O.P.]]) | milliyisht2 = 3 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 2006—2013 | milliyjamoa3 = [[Avstraliya milliy futbol terma jamoasi|Avstraliya]] | milliyisht3 = 48 | milliygollar3 = 6 | totalcaps = 210 | totalgoals = 22 | boshliqyillar1 = 2023—2024 | boshliqklublar1 = [[:en:Wollongong Wolves FC|Wollongong Wolves]] }} '''David Raymond Carney''' (1983 yil 30-noyabrda tugʻilgan) — avstraliyalik sobiq [[futbol]] yarim himoyachisi. 2012—2013-yillarda [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor futbol klubi]] yarim himoyachisi. 2023-yilgi mavsumda NPL NSW ligasining „Wollongong Wolves“ jamoasi murabbiyi<ref>{{Veb manbasi |url=https://mens.nplnsw.com.au/2022/06/03/david-carney-appointed-wollongong-wolves-coach-in-2023/ |sarlavha=david carney appointed wollongong wolves coach in 2023 |qaralgan sana=4 June 2022 |sana=3 June 2022}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commons category}} * {{WorldFootball.net|david-carney}} * [https://web.archive.org/web/20120420221232/http://www.footballaustralia.com.au/socceroos/players/David-Carney/38 FFA&nbsp;– Socceroo profile] * [http://www.ozfootball.net/ark/Players/C/CAR.html Oz Football profile] * {{Soccerbase}} {{DEFAULTSORT:Carney, David}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Avstraliyalik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Bunyodkor klubi futbolchilari]] [[Turkum:Everton F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Oldham Athletic A.F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Hamilton Academical F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Sydney FC futbolchilari]] [[Turkum:Sheffield United F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Norwich City F.C. futbolchilari]] [[Turkum:FC Twente futbolchilari]] [[Turkum:Blackpool F.C. futbolchilari]] [[Turkum:AD Alcorcón futbolchilari]] [[Turkum:New York Red Bulls futbolchilari]] [[Turkum:Newcastle Jets FC futbolchilari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Angliya futbol ligasi futbolchilari]] [[Turkum:A-liga futbolchilari]] [[Turkum:Eredivisie futbolchilari]] [[Turkum:Segunda División futbolchilari]] [[Turkum:Major League Soccer futbolchilari]] [[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Niderlandiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Shotlandiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Avstraliyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2010 oʻyinchilari]] [[Turkum:2008-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2007 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2011 futbolchilari]] {{Avstraliyalik-futbolchi-stub}} 71rptt900345yettz0g3u3xpt2acc0r 5997369 5997365 2026-04-16T11:35:36Z AnvarxonM 75105 /* Havolalar */ 5997369 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi | name = David Carney | image = David Carney.jpg | caption = Carney with [[Australia national association football team|Australia]] in 2010 | alt = Carney with [[Australia national association football team|Australia]] in 2010 | fullname = David Raymond Carney<ref>{{Hugman|22511|access-date=17 April 2017}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1983|11|30|df=y}} | birth_place = [[Sydney]], Australia | height = 1.81 m<ref>{{cite web |title=FIFA Club World Championship Japan 2005 – Official Rosters |url=http://www.fifa.com/documents/tournaments/cwc/CWC_2005_sl-latest.xls |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=4 December 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051219093824/http://www.fifa.com/documents/tournaments/cwc/CWC_2005_sl-latest.xls |archive-date=19 December 2005 |url-status=dead }}</ref> | position = [[Yarim himoyachi]], [[Himoyachi]] | currentclub = | youthyears1 = 1998—1999 | youthclubs1 = [[New South Wales Institute of Sport|NSWIS]] | youthyears2 = 1999—2002 | youthclubs2 = [[Everton F.C.|Everton]] | yillar1 = 2002—2003 | klublar1 = [[Everton F.C.|Everton]] | isht1 = 0 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2003—2004 | klublar2 = [[:en:Oldham Athletic A.F.C.|Oldham Athletic]] | isht2 = 0 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2004 | klublar3 = [[:en:F.C. Halifax Town|Halifax Town]] | isht3 = 3 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2004—2005 | klublar4 = [[:en:Hamilton Academical F.C.|Hamilton Academical]] | isht4 = 8 | gollar4 = 0 | yillar5 = 2005—2007 | klublar5 = [[:en:Sydney FC|Sydney FC]] | isht5 = 38 | gollar5 = 7 | yillar6 = 2007—2009 | klublar6 = [[:en:Sheffield United F.C.|Sheffield United]] | isht6 = 21 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2009 | klublar7 = {{ijara}} [[:en:Norwich City F.C.|Norwich City]] | isht7 = 9 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2009—2010 | klublar8 = [[:en:FC Twente|Twente]] | isht8 = 11 | gollar8 = 0 | yillar9 = 2010—2011 | klublar9 = [[Blackpool F.C.|Blackpool]] | isht9 = 11 | gollar9 = 0 | yillar10 = 2011—2012 | klublar10 = [[:en:AD Alcorcón|AD Alcorcón]] | isht10 = 3 | gollar10 = 0 | yillar11 = 2012 | klublar11 = [[FC Bunyodkor|Bunyodkor]] | isht11 = 4 | gollar11 = 1 | yillar12 = 2013 | klublar12 = [[:en:New York Red Bulls|New York Red Bulls]] | isht12 = 9 | gollar12 = 0 | yillar13 = 2014—2016 | klublar13 = [[:en:Newcastle Jets FC|Newcastle Jets]] | isht13 = 37 | gollar13 = 3 | yillar14 = 2016—2018 | klublar14 = [[:en:Sydney FC|Sydney FC]] | isht14 = 56 | gollar14 = 9 <!--- Info Box Only for League Games All Others in table below ---> | milliyyillar1 = 2003 | milliyjamoa1 = [[Avstraliya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Avstraliya U20]] | milliyisht1 = 2 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2008 | milliyjamoa2 = [[Avstraliya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Avstraliya olimpiya]] ([[:en:List of overage players in Olympic football|O.P.]]) | milliyisht2 = 3 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 2006—2013 | milliyjamoa3 = [[Avstraliya milliy futbol terma jamoasi|Avstraliya]] | milliyisht3 = 48 | milliygollar3 = 6 | totalcaps = 210 | totalgoals = 22 | boshliqyillar1 = 2023—2024 | boshliqklublar1 = [[:en:Wollongong Wolves FC|Wollongong Wolves]] }} '''David Raymond Carney''' (1983 yil 30-noyabrda tugʻilgan) — avstraliyalik sobiq [[futbol]] yarim himoyachisi. 2012—2013-yillarda [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor futbol klubi]] yarim himoyachisi. 2023-yilgi mavsumda NPL NSW ligasining „Wollongong Wolves“ jamoasi murabbiyi<ref>{{Veb manbasi |url=https://mens.nplnsw.com.au/2022/06/03/david-carney-appointed-wollongong-wolves-coach-in-2023/ |sarlavha=david carney appointed wollongong wolves coach in 2023 |qaralgan sana=4 June 2022 |sana=3 June 2022}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commons category}} * {{WorldFootball.net|david-carney}} * [https://web.archive.org/web/20120420221232/http://www.footballaustralia.com.au/socceroos/players/David-Carney/38 FFA&nbsp;– Socceroo profile] * [http://www.ozfootball.net/ark/Players/C/CAR.html Oz Football profile] * {{Soccerbase}} {{DEFAULTSORT:Carney, David}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Avstraliyalik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Bunyodkor klubi futbolchilari]] [[Turkum:Everton F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Oldham Athletic A.F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Hamilton Academical F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Sidney FC futbolchilari]] [[Turkum:Sheffield United F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Norwich City F.C. futbolchilari]] [[Turkum:FC Twente futbolchilari]] [[Turkum:Blackpool F.C. futbolchilari]] [[Turkum:AD Alcorcón futbolchilari]] [[Turkum:New York Red Bulls futbolchilari]] [[Turkum:Newcastle Jets FC futbolchilari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Angliya futbol ligasi futbolchilari]] [[Turkum:A-liga futbolchilari]] [[Turkum:Eredivisie futbolchilari]] [[Turkum:Segunda División futbolchilari]] [[Turkum:Major League Soccer futbolchilari]] [[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Niderlandiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Shotlandiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Avstraliyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2010 oʻyinchilari]] [[Turkum:2008-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2007 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2011 futbolchilari]] {{Avstraliyalik-futbolchi-stub}} m3jm5y1dkh2c7k85fckpcwuzd2g8518 5997382 5997369 2026-04-16T11:46:42Z AnvarxonM 75105 /* Havolalar */ 5997382 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi | name = David Carney | image = David Carney.jpg | caption = Carney with [[Australia national association football team|Australia]] in 2010 | alt = Carney with [[Australia national association football team|Australia]] in 2010 | fullname = David Raymond Carney<ref>{{Hugman|22511|access-date=17 April 2017}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1983|11|30|df=y}} | birth_place = [[Sydney]], Australia | height = 1.81 m<ref>{{cite web |title=FIFA Club World Championship Japan 2005 – Official Rosters |url=http://www.fifa.com/documents/tournaments/cwc/CWC_2005_sl-latest.xls |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=4 December 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051219093824/http://www.fifa.com/documents/tournaments/cwc/CWC_2005_sl-latest.xls |archive-date=19 December 2005 |url-status=dead }}</ref> | position = [[Yarim himoyachi]], [[Himoyachi]] | currentclub = | youthyears1 = 1998—1999 | youthclubs1 = [[New South Wales Institute of Sport|NSWIS]] | youthyears2 = 1999—2002 | youthclubs2 = [[Everton F.C.|Everton]] | yillar1 = 2002—2003 | klublar1 = [[Everton F.C.|Everton]] | isht1 = 0 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2003—2004 | klublar2 = [[:en:Oldham Athletic A.F.C.|Oldham Athletic]] | isht2 = 0 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2004 | klublar3 = [[:en:F.C. Halifax Town|Halifax Town]] | isht3 = 3 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2004—2005 | klublar4 = [[:en:Hamilton Academical F.C.|Hamilton Academical]] | isht4 = 8 | gollar4 = 0 | yillar5 = 2005—2007 | klublar5 = [[:en:Sydney FC|Sydney FC]] | isht5 = 38 | gollar5 = 7 | yillar6 = 2007—2009 | klublar6 = [[:en:Sheffield United F.C.|Sheffield United]] | isht6 = 21 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2009 | klublar7 = {{ijara}} [[:en:Norwich City F.C.|Norwich City]] | isht7 = 9 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2009—2010 | klublar8 = [[:en:FC Twente|Twente]] | isht8 = 11 | gollar8 = 0 | yillar9 = 2010—2011 | klublar9 = [[Blackpool F.C.|Blackpool]] | isht9 = 11 | gollar9 = 0 | yillar10 = 2011—2012 | klublar10 = [[:en:AD Alcorcón|AD Alcorcón]] | isht10 = 3 | gollar10 = 0 | yillar11 = 2012 | klublar11 = [[FC Bunyodkor|Bunyodkor]] | isht11 = 4 | gollar11 = 1 | yillar12 = 2013 | klublar12 = [[:en:New York Red Bulls|New York Red Bulls]] | isht12 = 9 | gollar12 = 0 | yillar13 = 2014—2016 | klublar13 = [[:en:Newcastle Jets FC|Newcastle Jets]] | isht13 = 37 | gollar13 = 3 | yillar14 = 2016—2018 | klublar14 = [[:en:Sydney FC|Sydney FC]] | isht14 = 56 | gollar14 = 9 <!--- Info Box Only for League Games All Others in table below ---> | milliyyillar1 = 2003 | milliyjamoa1 = [[Avstraliya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Avstraliya U20]] | milliyisht1 = 2 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2008 | milliyjamoa2 = [[Avstraliya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Avstraliya olimpiya]] ([[:en:List of overage players in Olympic football|O.P.]]) | milliyisht2 = 3 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 2006—2013 | milliyjamoa3 = [[Avstraliya milliy futbol terma jamoasi|Avstraliya]] | milliyisht3 = 48 | milliygollar3 = 6 | totalcaps = 210 | totalgoals = 22 | boshliqyillar1 = 2023—2024 | boshliqklublar1 = [[:en:Wollongong Wolves FC|Wollongong Wolves]] }} '''David Raymond Carney''' (1983 yil 30-noyabrda tugʻilgan) — avstraliyalik sobiq [[futbol]] yarim himoyachisi. 2012—2013-yillarda [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor futbol klubi]] yarim himoyachisi. 2023-yilgi mavsumda NPL NSW ligasining „Wollongong Wolves“ jamoasi murabbiyi<ref>{{Veb manbasi |url=https://mens.nplnsw.com.au/2022/06/03/david-carney-appointed-wollongong-wolves-coach-in-2023/ |sarlavha=david carney appointed wollongong wolves coach in 2023 |qaralgan sana=4 June 2022 |sana=3 June 2022}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commons category}} * {{WorldFootball.net|david-carney}} * [https://web.archive.org/web/20120420221232/http://www.footballaustralia.com.au/socceroos/players/David-Carney/38 FFA&nbsp;– Socceroo profile] * [http://www.ozfootball.net/ark/Players/C/CAR.html Oz Football profile] * {{Soccerbase}} {{DEFAULTSORT:Carney, David}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Avstraliyalik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Bunyodkor klubi futbolchilari]] [[Turkum:Everton F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Oldham Athletic A.F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Hamilton Academical F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Sidney FC futbolchilari]] [[Turkum:Sheffield United F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Norwich City F.C. futbolchilari]] [[Turkum:FK Tvente futbolchilari]] [[Turkum:Blackpool F.C. futbolchilari]] [[Turkum:AD Alcorcón futbolchilari]] [[Turkum:New York Red Bulls futbolchilari]] [[Turkum:Newcastle Jets FC futbolchilari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Angliya futbol ligasi futbolchilari]] [[Turkum:A-liga futbolchilari]] [[Turkum:Eredivisie futbolchilari]] [[Turkum:Segunda División futbolchilari]] [[Turkum:Major League Soccer futbolchilari]] [[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Niderlandiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Shotlandiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Avstraliyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2010 oʻyinchilari]] [[Turkum:2008-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2007 futbolchilari]] [[Turkum:Osiyo Kubogi 2011 futbolchilari]] {{Avstraliyalik-futbolchi-stub}} nqyt535h2e3goljv1togo55auqfbpws Ebina 0 977395 5996903 5830170 2026-04-15T16:08:22Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Geografiya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996903 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Ebina | asl nomi = {{nobold|{{lang|ja|海老名市}}}} | mavqe = Shahar <!-- images, nickname, motto -->| tasvir = Ebina City Hall.jpg | bayroq = Flag of Ebina, Kanagawa.svg | gerb = | mamlakat = Yaponiya | mintaqa turi = Viloyat | mintaqa = Kantō | tuman turi = Prefektura | tuman = Kanagawa | jamoat turi = | jamoat = <!-- established --> | rahbar turi = Mayor | rahbar = Masaharu Uchino | asos solingan = | maydon = 26.59 | balandlik_m = <!-- population --> | aholi = 136,312 | sanalgan yil = June 1, 2021 | zichlik = auto | etnoxronim = <!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool --> | telefon kodi = <!-- blank fields (section 1) --> | pochta indeksi = | sayt = {{Official|1=http://www.city.ebina.kanagawa.jp/}} | koordinatalar = {{coord|35|26|47|N|139|23|27|E|region:JP|display=inline,title}} }} {{Nixongo|'''Ebina'''|海老名市|Ebina-shi}} – [[Yaponiya|Yaponiyaning]] [[Kanagawa]] prefekturasida joylashgan shahardir<ref name="e">{{Ensiklopediya manbasi|encyclopedia=Encyclopedia of Japan|title=Ebina|url=http://rekishi.jkn21.com/|accessdate=2012-07-27|year=2012|publisher=Shogakukan|location=Tokyo|oclc=56431036|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/|archivedate=2007-08-25}}</ref>. == Geografiyasi == Ebina [[Tokio]] markazidan taxminan 50 kilometr va [[Yokogama|Yokogamadan]] 20 kilometr uzoqlikda joylashgan. Shahar taxminan toʻrtburchaklar shaklida boʻlib, shimoldan janubga 8,7 kilometr, sharqdan gʻarbga 6,15 kilometr va dengiz sathidan 11 metrdan 84 metrgacha balandlikda joylashgan. Tomei ekspress yoʻli shaharning janubiy qismini kesib oʻtadi. === Atrofdagi munitsipalitetlar === Kanagava prefekturasi * [[Atsugi]] * [[Samukawa]] * [[Zama]] * [[Ayase]] * [[Fujisawa]] * [[Yamato]] === Iqlimi === Ebina nam subtropik iqlimga ega (Köppen ''Cfa''). Yozi issiq va qishi salqin. Ebinada oʻrtacha yillik harorat 15,2&nbsp;°C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1632&nbsp;mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 25,6 atrofida&nbsp;°C, eng pasti esa yanvarda, 5,2 atrofida&nbsp;°C boʻladi<ref>[https://en.climate-data.org/asia/japan/kanagawa/ebina-764675/ Ebina climate data]</ref>. == Demografiyasi == Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra<ref>[https://www.citypopulation.de/php/japan-chiba.php Ebina population statistics]</ref>, Ebina aholisi oʻtgan asrda barqaror oʻsgan.{{Historical populations|1920|8,891|1930|10,051|1940|10,552|1950|15,549|1960|17,938|1970|44,492|1980|77,498|1990|105,822|2000|117,519|2010|127,707|2020|136,516}} == Tarixi == Ebina Nara davrida Sagami viloyatining viloyat markaziga aylandi. Bu yerda [[Kamakura|Kamakuraning]] dastlabki davrida Musashi mintaqasining yetti jangchi urugʻidan biri boʻlgan Yokoyama urugʻi yashagan. == Hukumati == Ebina toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 22 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Shahar Kanagawa prefekturasi assambleyasiga bir nafar aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining 13-okrugiga kiradi. == Iqtisodiyoti == [[Fayl:TAITO_Ebina_Development_Center.jpg|right|thumb| Taito Ebina rivojlanish markazi]] Ebina shahrida 150 dan ortiq fabrikalar joylashgan. Shahar elektr jihozlari, metall buyumlar va [[Mashina|mashinasozlik]] ishlab chiqarish markazi hisoblanadi. == Taʼlim == Ebina shahrida 13 ta davlat boshlangʻich maktabi va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan oltita davlat oʻrta maktabi mavjud. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Kanagawa prefekturasidagi shaharlar]] [[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]] igff55wogrdy0brubsnteke7xv8dnq8 Andoza:Shoʻrtan futbol klubi tarkibi 10 980232 5997011 5968497 2026-04-16T05:05:57Z AnvarxonM 75105 5997011 wikitext text/x-wiki {{football squad |teamname=Shoʻrtan (futbol klubi)|bgcolor=#1E90FF|textcolor=#F0F8FF|bordercolor=#191970 |name=Shoʻrtan futbol klubi tarkibi |list=<div> {{Football squad2 player|no=1 |name=[[Shoxrux Eshboʻtayev|Eshboʻtayev]]}} {{Football squad2 player|no=35|name=[[Sherzodbek Abduraimov|Abduraimov]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Nizomiddin Ziyovuddinov|Nabiyev]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Adhamjon Musulmonov|Musulmonov]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Ulugʻbek Xoliqov|Xoliqov]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name={{abbr|Haliyev|Diyorbek Haliyev}}}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Roman Vegerya|Vegerya]]}} {{Football squad2 player|no=4 |name=[[Ulugʻbek Xudoyberdiyev|Xudoyberdiyev]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Beka Xarshiladze|Xarshiladze]]}} {{Football squad2 player|no=5 |name=[[Mirkomil Abdurazzoqov|Abdurazzoqov]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Avazxon Mamatxoʻjayev|Mamatxoʻjayev]]}} {{Football squad2 player|no=70|name=[[Mirjalol Jumayev|Jumayev]]}} {{Football squad2 player|no=19|name=[[Gʻanisher Qodirov|Qodirov]]}} {{Football squad2 player|no=15|name=[[Joʻrabek Mannonov|Mannonov]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Ulugʻbek Sunnatov|Sunnatov]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Iskandar Shayqulov|Shayqulov]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Islom Kenjaboyev (2004-yilda tugʻilgan futbolchi)|Kenjaboyev]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Diyorbek Asomiddinov|Asomiddinov]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Daniel Nasriddinov|Nasriddinov]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Levan Barabadze|Barabadze]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Nuriddin Hasanov|Hasanov]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name={{abbr|Saidov|Sardorbek Saidov}}}} {{Football squad2 player|no=7 |name=[[Bekzod Suvonov|Suvonov]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Shahboz Nuriddinov|Nuriddinov]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Yuriy Klochkov|Klochkov]]}} {{Football squad2 player|no=14|name=[[Abror Toshqoʻziyev|Toshqoʻziyev]]}} {{Football squad2 player|no=88|name=[[Abbos Ergashboyev|Ergashboyev]]}} {{Football squad2 player|no=47|name=[[Asilbek Anvarov|Anvarov]]}} {{Football squad2 player|no=27|name=[[Choriyor Tursunqulov|Tursunqulov]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Muhammadali Abdurahmonov|Abdurahmonov]]}} {{Football squad2 player|no=TBD|name=[[Muhamed Olawale|Olawale]]}} {{football squad manager|name=[[Asror Aliqulov]]}} </div> }}<noinclude> [[Turkum:Shoʻrtan Gʻuzor PFK]] [[Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari tarkiblari andozalari]] </noinclude> la2wn5vzrgumhwc4gctqto1lv45bwui 5997067 5997011 2026-04-16T05:32:05Z AnvarxonM 75105 5997067 wikitext text/x-wiki {{football squad |teamname=Shoʻrtan (futbol klubi)|bgcolor=#1E90FF|textcolor=#F0F8FF|bordercolor=#191970 |name=Shoʻrtan futbol klubi tarkibi |list=<div> {{Football squad2 player|no=1 |name=[[Shoxrux Eshboʻtayev|Eshboʻtayev]]}} {{Football squad2 player|no=4 |name=[[Ulugʻbek Xudoyberdiyev|Xudoyberdiyev]]}} {{Football squad2 player|no=5 |name=[[Roman Vegerya|Vegerya]]}} {{Football squad2 player|no=6 |name=[[Iskandar Shayqulov|Shayqulov]]}} {{Football squad2 player|no=7 |name=[[Yuriy Klochkov|Klochkov]]}} {{Football squad2 player|no=8 |name=[[Shahboz Nuriddinov|Nuriddinov]]}} {{Football squad2 player|no=9 |name=[[Muhammadali Abdurahmonov|Abdurahmonov]]}} {{Football squad2 player|no=10|name=[[Bahrom Abdurahimov|Abdurahimov]]}} {{Football squad2 player|no=11|name=[[Muhamed Olawale|Olawale]]}} {{Football squad2 player|no=12|name=[[Levan Barabadze|Barabadze]]}} {{Football squad2 player|no=14|name=[[Abror Toshqoʻziyev|Toshqoʻziyev]]}} {{Football squad2 player|no=15|name=[[Joʻrabek Mannonov|Mannonov]]}} {{Football squad2 player|no=17|name=[[Beka Xarshiladze|Xarshiladze]]}} {{Football squad2 player|no=18|name=[[Daniel Nasriddinov|Nasriddinov]]}} {{Football squad2 player|no=19|name=[[Nizomiddin Ziyovuddinov|Nabiyev]]}} {{Football squad2 player|no=21|name=[[Gʻanisher Qodirov|Qodirov]]}} {{Football squad2 player|no=22|name={{abbr|Kenjaboyev|Islom Kenjaboyev (2004-yilda tugʻilgan futbolchi)}}}} {{Football squad2 player|no=24|name=[[Avazxon Mamatxoʻjayev|Mamatxoʻjayev]]}} {{Football squad2 player|no=27|name=[[Choriyor Tursunqulov|Tursunqulov]]}} {{Football squad2 player|no=54|name=[[Adhamjon Musulmonov|Musulmonov]]}} {{Football squad2 player|no=55|name={{abbr|Aliqulov|Azizjon Aliqulov}}}} {{Football squad2 player|no=70|name=[[Mirjalol Jumayev|Jumayev]]}} {{Football squad2 player|no=77|name=[[Bekzod Suvonov|Suvonov]]}} {{Football squad2 player|no=88|name=[[Diyorbek Asomiddinov|Asomiddinov]]}} {{Football squad2 player|no=99|name={{abbr|Jabxarov|Eshonxon Jabxarov}}}} {{football squad manager|name=[[Asror Aliqulov]]}} </div> }}<noinclude> [[Turkum:Shoʻrtan Gʻuzor PFK|tarkib]] [[Turkum:Oʻzbekiston futbol klublari tarkiblari andozalari]] </noinclude> 1455dl71zyk8yqjhrdx40oopqzlsqf2 Bektemir masjidi 0 995645 5997313 5859611 2026-04-16T10:33:27Z ~2026-23498-42 259172 Shahar hududida joylashgan 5997313 wikitext text/x-wiki {{Masjid |Oʻzbekcha nomi = Bektemir masjidi |Asl nomi = Bektemir |Tasvir = |Tasvir imzosi = |Tasvir kengligi = |Mamlakat = Oʻzbekiston |Hudud turi = Viloyat |Hudud = Toshkent |Joylashuv nomi = Tuman |Joylashuvi = Oʻrta Chirchiq |Manzil = Bektemir mahalla fuqarolari yigʻini, Bektemir shox koʻchasi |lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec = |lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |region = |CoordScale = |Maqomi = |Maktab yoʻnalishi = sunniy |IDB = |Mulkdor = |Masjid turi = Jomeʼ-Masjid |Meʼmoriy uslub = Islom meʼmorchiligi |Loyiha muallifi = |Meʼmor = |Binokor = |Binokorlik tashabbuschisi = |Homiylar = |Asosiy sana = {{Diqqatga sazovor joylar/Sana||||||}} |Qurila boshladi = |Qurilib bitkazildi = |Imom = Toʻrabekov domla Abdumannon<ref name="bk" /> |Holati = amaldagi |Umumiy maydoni = 1 gektar |Oʻlchami = |Bino maydoni = |Hajmi = |Gumbazlar soni = |Balandligi = |Gumbaz balandligi = |Gumbaz yoʻgʻonligi = |Minoralar soni = |Minoralar balandligi = |Qurilish materiali = beton, gʻisht, kafel |Tarovih = + |Saharlik va iftor = + |Kutubxona = |Madrasa = |Sayt = |Qoʻshimcha maʼlumotlar = <!--{{mosque-stub}} --> }} '''Bektemir masjidi''' – [[Oʻzbekiston Respublikasi]] Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jomeʼ-masjid hisoblanib, Toshkent shahar hududida joylashgan<ref name="bk">{{veb manbasi |title=БЕКТЕМИР ЖОМЕ МАСЖИДИ |url=https://masjid.uz/uzbekiston-masjidlari/163-urtachirchiq-tumani/1045-bektemir.html |website=masjid.uz |publisher=masjid.uz |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref>. Jomeʼ-masjid Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi hamda [[Oʻzbekiston musulmonlari idorasi]] dasturi asosida oʻz faoliyat boshqarib turadi. Ushbu masjidda namozxonlar uchun zarur boʻlgan qulay shart-sharoitlar yaratib berilgan. == Joylashuvi == Bektemir jomeʼ-masjidi [[Toshkent viloyati]] hududidagi [[Oʻrta Chirchiq tumani]]da Bektemir mahalla fuqarolari yigʻini, Bektemir shox koʻchasi 121-uyda joylashgan<ref>{{veb manbasi |title="BEKTEMIR" ЖОМЕЪ МАСЖИДИ |url=https://statsnet.co/companies/uz/58674758 |website=statsnet.co |publisher=statsnet.co |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref>. Mazkur masjidga har kuni 5 mahal namoz ibodatlarini ado qilish uchun [[Oʻrta Chirchiq tumani]]ning turli joylaridan musulmon insonlar tashrif buyurishadi<ref>{{veb manbasi |title=Bektemir jome masjidi |url=https://prayertimes.date/mosque/34093 |website=prayertimes.date |publisher=prayertimes.date |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref>. Jumladan, Oxunboboyev, Bektemir shox koʻchasi, Sobir Rahimov, Mehnatobod, Nurafshon, Charogʻon, Xislat, Maydon, Jamila Toshkandiy, Barxayot, Nurli, Namuna, Qipchoq, Barkamol, Parkent yoʻli, Amir Temur, Shodlik, Marvarid, Tinchlik, Bunyodkor, Navbaxor, Oxun guzar, Bogʻi Eram, Bilol Nozim, Saxovat, Ittifoq, Navoiy, Oltin topgan, Ziyoli, Alisher Navoiy, Doʻstlik, Chinor, Billur, Ixlos, Olmos, Katta ariq koʻchalarida istiqomat qiluvchi mahalliy aholi vakillari tashrif buyurishadi<ref>{{veb manbasi |title=Bektemir jome’ masjidi |url=https://mapcarta.com/N7138478815 |website=mapcarta.com |publisher=mapcarta.com |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title="Мечеть Бектемир" |url=http://xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai/?id=157944836489&ysclid=lpe4i6elzx885791612 |website=xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai |publisher=xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai |accessdate=25-noyabr 2023-yil |arxivsana=2025-01-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250129110017/http://xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai/?id=157944836489&ysclid=lpe4i6elzx885791612 }}</ref>. Shuningdek, joʻme-masjid Toshkent shahriga yaqin boʻlgan hududda joylashganligi sababli, hamda, poytaxtni Toshkent viloyatining [[Oʻrta Chirchiq tumani]], [[Bekobod]] tumani, [[Piskent tumani]], [[Bo'ka tumani]], [[Oqqo'rg'on tumani]], Bekobod shahri va viloyat markazi boʻlgan [[Nurafshon]] shari bilan bogʻlab turuvchi Bektemir shox koʻchasi yuzasida joylashganligi sababli, ushbu masjidda yoʻlovchilar va sayyohlar tashrif buyurishlari, namoz ibodatlarini ado qilishlari mumkin. == Manbalar == {{manbalar}} {{Oʻrta Chirchiq tumanidagi masjidlar}} {{Toshkent viloyatidagi masjidlar}} {{Oʻzbekiston masjidlari}} {{no iwiki}} 7mls3tjg4itigpo118jhxlwyjv5l99p 5997315 5997313 2026-04-16T10:36:06Z ~2026-23498-42 259172 5997315 wikitext text/x-wiki {{Masjid |Oʻzbekcha nomi = Bektemir masjidi |Asl nomi = Bektemir |Tasvir = |Tasvir imzosi = |Tasvir kengligi = |Mamlakat = Oʻzbekiston |Hudud turi = Viloyat |Hudud = Toshkent |Joylashuv nomi = Tuman |Joylashuvi = Oʻrta Chirchiq |Manzil = Bektemir mahalla fuqarolari yigʻini, Bektemir shox koʻchasi |lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec = |lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |region = |CoordScale = |Maqomi = |Maktab yoʻnalishi = sunniy |IDB = |Mulkdor = |Masjid turi = Jomeʼ-Masjid |Meʼmoriy uslub = Islom meʼmorchiligi |Loyiha muallifi = |Meʼmor = |Binokor = |Binokorlik tashabbuschisi = |Homiylar = |Asosiy sana = {{Diqqatga sazovor joylar/Sana||||||}} |Qurila boshladi = |Qurilib bitkazildi = |Imom = Toʻrabekov domla Abdumannon<ref name="bk" /> |Holati = amaldagi |Umumiy maydoni = 1 gektar |Oʻlchami = |Bino maydoni = |Hajmi = |Gumbazlar soni = |Balandligi = |Gumbaz balandligi = |Gumbaz yoʻgʻonligi = |Minoralar soni = |Minoralar balandligi = |Qurilish materiali = beton, gʻisht, kafel |Tarovih = + |Saharlik va iftor = + |Kutubxona = |Madrasa = |Sayt = |Qoʻshimcha maʼlumotlar = <!--{{mosque-stub}} --> }} '''Bektemir masjidi''' – [[Oʻzbekiston Respublikasi]] Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jomeʼ-masjid hisoblanib, Toshkent shahar hududida joylashgan<ref name="bk">{{veb manbasi |title=БЕКТЕМИР ЖОМЕ МАСЖИДИ |url=https://masjid.uz/uzbekiston-masjidlari/163-urtachirchiq-tumani/1045-bektemir.html |website=masjid.uz |publisher=masjid.uz |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref>. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi hamda [[Oʻzbekiston musulmonlari idorasi]] dasturi asosida oʻz faoliyat boshqarib turadi. Ushbu masjidda namozxonlar uchun zarur boʻlgan qulay shart-sharoitlar yaratib berilgan. == Joylashuvi == Bektemir jomeʼ-masjidi [[Toshkent viloyati]] hududidagi [[Oʻrta Chirchiq tumani]]da Bektemir mahalla fuqarolari yigʻini, Bektemir shox koʻchasi 121-uyda joylashgan<ref>{{veb manbasi |title="BEKTEMIR" ЖОМЕЪ МАСЖИДИ |url=https://statsnet.co/companies/uz/58674758 |website=statsnet.co |publisher=statsnet.co |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref>. Mazkur masjidga har kuni 5 mahal namoz ibodatlarini ado qilish uchun [[Oʻrta Chirchiq tumani]]ning turli joylaridan musulmon insonlar tashrif buyurishadi<ref>{{veb manbasi |title=Bektemir jome masjidi |url=https://prayertimes.date/mosque/34093 |website=prayertimes.date |publisher=prayertimes.date |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref>. Jumladan, Oxunboboyev, Bektemir shox koʻchasi, Sobir Rahimov, Mehnatobod, Nurafshon, Charogʻon, Xislat, Maydon, Jamila Toshkandiy, Barxayot, Nurli, Namuna, Qipchoq, Barkamol, Parkent yoʻli, Amir Temur, Shodlik, Marvarid, Tinchlik, Bunyodkor, Navbaxor, Oxun guzar, Bogʻi Eram, Bilol Nozim, Saxovat, Ittifoq, Navoiy, Oltin topgan, Ziyoli, Alisher Navoiy, Doʻstlik, Chinor, Billur, Ixlos, Olmos, Katta ariq koʻchalarida istiqomat qiluvchi mahalliy aholi vakillari tashrif buyurishadi<ref>{{veb manbasi |title=Bektemir jome’ masjidi |url=https://mapcarta.com/N7138478815 |website=mapcarta.com |publisher=mapcarta.com |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title="Мечеть Бектемир" |url=http://xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai/?id=157944836489&ysclid=lpe4i6elzx885791612 |website=xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai |publisher=xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai |accessdate=25-noyabr 2023-yil |arxivsana=2025-01-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250129110017/http://xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai/?id=157944836489&ysclid=lpe4i6elzx885791612 }}</ref>. Shuningdek, joʻme-masjid Toshkent shahriga yaqin boʻlgan hududda joylashganligi sababli, hamda, poytaxtni Toshkent viloyatining [[Oʻrta Chirchiq tumani]], [[Bekobod]] tumani, [[Piskent tumani]], [[Bo'ka tumani]], [[Oqqo'rg'on tumani]], Bekobod shahri va viloyat markazi boʻlgan [[Nurafshon]] shari bilan bogʻlab turuvchi Bektemir shox koʻchasi yuzasida joylashganligi sababli, ushbu masjidda yoʻlovchilar va sayyohlar tashrif buyurishlari, namoz ibodatlarini ado qilishlari mumkin. == Manbalar == {{manbalar}} {{Oʻrta Chirchiq tumanidagi masjidlar}} {{Toshkent viloyatidagi masjidlar}} {{Oʻzbekiston masjidlari}} {{no iwiki}} 1dpowgefqrs1ss40ka7sf8t941kec6v 5997320 5997315 2026-04-16T10:38:32Z ~2026-23498-42 259172 5997320 wikitext text/x-wiki {{Masjid |Oʻzbekcha nomi = Bektemir masjidi |Asl nomi = Bektemir |Tasvir = |Tasvir imzosi = |Tasvir kengligi = |Mamlakat = Oʻzbekiston |Hudud turi = Viloyat |Hudud = Toshkent |Joylashuv nomi = Tuman |Joylashuvi = Oʻrta Chirchiq |Manzil = Bektemir mahalla fuqarolari yigʻini, Bektemir shox koʻchasi |lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec = |lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |region = |CoordScale = |Maqomi = |Maktab yoʻnalishi = sunniy |IDB = |Mulkdor = |Masjid turi = Jomeʼ-Masjid |Meʼmoriy uslub = Islom meʼmorchiligi |Loyiha muallifi = |Meʼmor = |Binokor = |Binokorlik tashabbuschisi = |Homiylar = |Asosiy sana = {{Diqqatga sazovor joylar/Sana||||||}} |Qurila boshladi = |Qurilib bitkazildi = |Imom = Toʻrabekov domla Abdumannon<ref name="bk" /> |Holati = amaldagi |Umumiy maydoni = 1 gektar |Oʻlchami = |Bino maydoni = |Hajmi = |Gumbazlar soni = |Balandligi = |Gumbaz balandligi = |Gumbaz yoʻgʻonligi = |Minoralar soni = |Minoralar balandligi = |Qurilish materiali = beton, gʻisht, kafel |Tarovih = + |Saharlik va iftor = + |Kutubxona = |Madrasa = |Sayt = |Qoʻshimcha maʼlumotlar = <!--{{mosque-stub}} --> }} '''Bektemir masjidi''' – [[Oʻzbekiston Respublikasi]] Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jomeʼ-masjid hisoblanib, Toshkent shahar hududida joylashgan<ref name="bk">{{veb manbasi |title=БЕКТЕМИР ЖОМЕ МАСЖИДИ |url=https://masjid.uz/uzbekiston-masjidlari/163-urtachirchiq-tumani/1045-bektemir.html |website=masjid.uz |publisher=masjid.uz |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref>. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi hamda [[Oʻzbekiston musulmonlari idorasi]] dasturi asosida oʻz faoliyatini olib boradi. Ushbu masjidda namozxonlar uchun zarur boʻlgan qulay shart-sharoitlar yaratib berilgan. == Joylashuvi == Bektemir jomeʼ-masjidi [[Toshkent viloyati]] hududidagi [[Oʻrta Chirchiq tumani]]da Bektemir mahalla fuqarolari yigʻini, Bektemir shox koʻchasi 121-uyda joylashgan<ref>{{veb manbasi |title="BEKTEMIR" ЖОМЕЪ МАСЖИДИ |url=https://statsnet.co/companies/uz/58674758 |website=statsnet.co |publisher=statsnet.co |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref>. Mazkur masjidga har kuni 5 mahal namoz ibodatlarini ado qilish uchun [[Oʻrta Chirchiq tumani]]ning turli joylaridan musulmon insonlar tashrif buyurishadi<ref>{{veb manbasi |title=Bektemir jome masjidi |url=https://prayertimes.date/mosque/34093 |website=prayertimes.date |publisher=prayertimes.date |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref>. Jumladan, Oxunboboyev, Bektemir shox koʻchasi, Sobir Rahimov, Mehnatobod, Nurafshon, Charogʻon, Xislat, Maydon, Jamila Toshkandiy, Barxayot, Nurli, Namuna, Qipchoq, Barkamol, Parkent yoʻli, Amir Temur, Shodlik, Marvarid, Tinchlik, Bunyodkor, Navbaxor, Oxun guzar, Bogʻi Eram, Bilol Nozim, Saxovat, Ittifoq, Navoiy, Oltin topgan, Ziyoli, Alisher Navoiy, Doʻstlik, Chinor, Billur, Ixlos, Olmos, Katta ariq koʻchalarida istiqomat qiluvchi mahalliy aholi vakillari tashrif buyurishadi<ref>{{veb manbasi |title=Bektemir jome’ masjidi |url=https://mapcarta.com/N7138478815 |website=mapcarta.com |publisher=mapcarta.com |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title="Мечеть Бектемир" |url=http://xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai/?id=157944836489&ysclid=lpe4i6elzx885791612 |website=xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai |publisher=xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai |accessdate=25-noyabr 2023-yil |arxivsana=2025-01-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250129110017/http://xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai/?id=157944836489&ysclid=lpe4i6elzx885791612 }}</ref>. Shuningdek, joʻme-masjid Toshkent shahriga yaqin boʻlgan hududda joylashganligi sababli, hamda, poytaxtni Toshkent viloyatining [[Oʻrta Chirchiq tumani]], [[Bekobod]] tumani, [[Piskent tumani]], [[Bo'ka tumani]], [[Oqqo'rg'on tumani]], Bekobod shahri va viloyat markazi boʻlgan [[Nurafshon]] shari bilan bogʻlab turuvchi Bektemir shox koʻchasi yuzasida joylashganligi sababli, ushbu masjidda yoʻlovchilar va sayyohlar tashrif buyurishlari, namoz ibodatlarini ado qilishlari mumkin. == Manbalar == {{manbalar}} {{Oʻrta Chirchiq tumanidagi masjidlar}} {{Toshkent viloyatidagi masjidlar}} {{Oʻzbekiston masjidlari}} {{no iwiki}} otk1urqqjh9sjs8bsmxwscsxkqspe11 5997330 5997320 2026-04-16T10:44:22Z ~2026-23498-42 259172 5997330 wikitext text/x-wiki {{Masjid |Oʻzbekcha nomi = Bektemir masjidi |Asl nomi = Bektemir |Tasvir = |Tasvir imzosi = |Tasvir kengligi = |Mamlakat = Oʻzbekiston |Hudud turi = Viloyat |Hudud = Toshkent |Joylashuv nomi = Tuman |Joylashuvi = Oʻrta Chirchiq |Manzil = Bektemir mahalla fuqarolari yigʻini, Bektemir shox koʻchasi |lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec = |lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |region = |CoordScale = |Maqomi = |Maktab yoʻnalishi = sunniy |IDB = |Mulkdor = |Masjid turi = Jomeʼ-Masjid |Meʼmoriy uslub = Islom meʼmorchiligi |Loyiha muallifi = |Meʼmor = |Binokor = |Binokorlik tashabbuschisi = |Homiylar = |Asosiy sana = {{Diqqatga sazovor joylar/Sana||||||}} |Qurila boshladi = |Qurilib bitkazildi = |Imom = Toʻrabekov domla Abdumannon<ref name="bk" /> |Holati = amaldagi |Umumiy maydoni = 1 gektar |Oʻlchami = |Bino maydoni = |Hajmi = |Gumbazlar soni = |Balandligi = |Gumbaz balandligi = |Gumbaz yoʻgʻonligi = |Minoralar soni = |Minoralar balandligi = |Qurilish materiali = beton, gʻisht, kafel |Tarovih = + |Saharlik va iftor = + |Kutubxona = |Madrasa = |Sayt = |Qoʻshimcha maʼlumotlar = <!--{{mosque-stub}} --> }} '''Bektemir jomeʼ masjidi''' – [[Oʻzbekiston Respublikasi]] Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jomeʼ-masjid hisoblanib, Toshkent shahar hududida joylashgan<ref name="bk">{{veb manbasi |title=БЕКТЕМИР ЖОМЕ МАСЖИДИ |url=https://masjid.uz/uzbekiston-masjidlari/163-urtachirchiq-tumani/1045-bektemir.html |website=masjid.uz |publisher=masjid.uz |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref>. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi hamda [[Oʻzbekiston musulmonlari idorasi]] dasturi asosida oʻz faoliyatini olib boradi. Ushbu masjidda namozxonlar uchun zarur boʻlgan qulay shart-sharoitlar yaratib berilgan. == Joylashuvi == Bektemir jomeʼ-masjidi [[Toshkent viloyati]] hududidagi [[Oʻrta Chirchiq tumani]]da Bektemir mahalla fuqarolari yigʻini, Bektemir shox koʻchasi 121-uyda joylashgan<ref>{{veb manbasi |title="BEKTEMIR" ЖОМЕЪ МАСЖИДИ |url=https://statsnet.co/companies/uz/58674758 |website=statsnet.co |publisher=statsnet.co |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref>. Mazkur masjidga har kuni 5 mahal namoz ibodatlarini ado qilish uchun [[Oʻrta Chirchiq tumani]]ning turli joylaridan musulmon insonlar tashrif buyurishadi<ref>{{veb manbasi |title=Bektemir jome masjidi |url=https://prayertimes.date/mosque/34093 |website=prayertimes.date |publisher=prayertimes.date |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref>. Jumladan, Oxunboboyev, Bektemir shox koʻchasi, Sobir Rahimov, Mehnatobod, Nurafshon, Charogʻon, Xislat, Maydon, Jamila Toshkandiy, Barxayot, Nurli, Namuna, Qipchoq, Barkamol, Parkent yoʻli, Amir Temur, Shodlik, Marvarid, Tinchlik, Bunyodkor, Navbaxor, Oxun guzar, Bogʻi Eram, Bilol Nozim, Saxovat, Ittifoq, Navoiy, Oltin topgan, Ziyoli, Alisher Navoiy, Doʻstlik, Chinor, Billur, Ixlos, Olmos, Katta ariq koʻchalarida istiqomat qiluvchi mahalliy aholi vakillari tashrif buyurishadi<ref>{{veb manbasi |title=Bektemir jome’ masjidi |url=https://mapcarta.com/N7138478815 |website=mapcarta.com |publisher=mapcarta.com |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title="Мечеть Бектемир" |url=http://xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai/?id=157944836489&ysclid=lpe4i6elzx885791612 |website=xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai |publisher=xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai |accessdate=25-noyabr 2023-yil |arxivsana=2025-01-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250129110017/http://xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai/?id=157944836489&ysclid=lpe4i6elzx885791612 }}</ref>. Shuningdek, joʻme-masjid Toshkent shahriga yaqin boʻlgan hududda joylashganligi sababli, hamda, poytaxtni Toshkent viloyatining [[Oʻrta Chirchiq tumani]], [[Bekobod]] tumani, [[Piskent tumani]], [[Bo'ka tumani]], [[Oqqo'rg'on tumani]], Bekobod shahri va viloyat markazi boʻlgan [[Nurafshon]] shari bilan bogʻlab turuvchi Bektemir shox koʻchasi yuzasida joylashganligi sababli, ushbu masjidda yoʻlovchilar va sayyohlar tashrif buyurishlari, namoz ibodatlarini ado qilishlari mumkin. == Manbalar == {{manbalar}} {{Oʻrta Chirchiq tumanidagi masjidlar}} {{Toshkent viloyatidagi masjidlar}} {{Oʻzbekiston masjidlari}} {{no iwiki}} rtb5cmdfv188hfw9qpaypwn941ale21 5997332 5997330 2026-04-16T10:45:23Z ~2026-23498-42 259172 5997332 wikitext text/x-wiki {{Masjid |Oʻzbekcha nomi = Bektemir masjidi |Asl nomi = Bektemir |Tasvir = |Tasvir imzosi = |Tasvir kengligi = |Mamlakat = Oʻzbekiston |Hudud turi = Viloyat |Hudud = Toshkent |Joylashuv nomi = Tuman |Joylashuvi = Oʻrta Chirchiq |Manzil = Bektemir mahalla fuqarolari yigʻini, Bektemir shox koʻchasi |lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec = |lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |region = |CoordScale = |Maqomi = |Maktab yoʻnalishi = sunniy |IDB = |Mulkdor = |Masjid turi = Jomeʼ-Masjid |Meʼmoriy uslub = Islom meʼmorchiligi |Loyiha muallifi = |Meʼmor = |Binokor = |Binokorlik tashabbuschisi = |Homiylar = |Asosiy sana = {{Diqqatga sazovor joylar/Sana||||||}} |Qurila boshladi = |Qurilib bitkazildi = |Imom = Toʻrabekov domla Abdumannon<ref name="bk" /> |Holati = amaldagi |Umumiy maydoni = 1 gektar |Oʻlchami = |Bino maydoni = |Hajmi = |Gumbazlar soni = |Balandligi = |Gumbaz balandligi = |Gumbaz yoʻgʻonligi = |Minoralar soni = |Minoralar balandligi = |Qurilish materiali = beton, gʻisht, kafel |Tarovih = + |Saharlik va iftor = + |Kutubxona = |Madrasa = |Sayt = |Qoʻshimcha maʼlumotlar = <!--{{mosque-stub}} --> }} '''Bektemir jomeʼ masjidi''' – [[Oʻzbekiston Respublikasi]] Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jomeʼ-masjid hisoblanib, Toshkent shahar hududida joylashgan<ref name="bk">{{veb manbasi |title=БЕКТЕМИР ЖОМЕ МАСЖИДИ |url=https://masjid.uz/uzbekiston-masjidlari/163-urtachirchiq-tumani/1045-bektemir.html |website=masjid.uz |publisher=masjid.uz |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref>. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi hamda [[Oʻzbekiston musulmonlari idorasi]] dasturi asosida oʻz faoliyatini olib boradi. Ushbu masjidda namozxonlar uchun zarur boʻlgan qulay shart-sharoitlar yaratilgan. == Joylashuvi == Bektemir jomeʼ-masjidi [[Toshkent viloyati]] hududidagi [[Oʻrta Chirchiq tumani]]da Bektemir mahalla fuqarolari yigʻini, Bektemir shox koʻchasi 121-uyda joylashgan<ref>{{veb manbasi |title="BEKTEMIR" ЖОМЕЪ МАСЖИДИ |url=https://statsnet.co/companies/uz/58674758 |website=statsnet.co |publisher=statsnet.co |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref>. Mazkur masjidga har kuni 5 mahal namoz ibodatlarini ado qilish uchun [[Oʻrta Chirchiq tumani]]ning turli joylaridan musulmon insonlar tashrif buyurishadi<ref>{{veb manbasi |title=Bektemir jome masjidi |url=https://prayertimes.date/mosque/34093 |website=prayertimes.date |publisher=prayertimes.date |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref>. Jumladan, Oxunboboyev, Bektemir shox koʻchasi, Sobir Rahimov, Mehnatobod, Nurafshon, Charogʻon, Xislat, Maydon, Jamila Toshkandiy, Barxayot, Nurli, Namuna, Qipchoq, Barkamol, Parkent yoʻli, Amir Temur, Shodlik, Marvarid, Tinchlik, Bunyodkor, Navbaxor, Oxun guzar, Bogʻi Eram, Bilol Nozim, Saxovat, Ittifoq, Navoiy, Oltin topgan, Ziyoli, Alisher Navoiy, Doʻstlik, Chinor, Billur, Ixlos, Olmos, Katta ariq koʻchalarida istiqomat qiluvchi mahalliy aholi vakillari tashrif buyurishadi<ref>{{veb manbasi |title=Bektemir jome’ masjidi |url=https://mapcarta.com/N7138478815 |website=mapcarta.com |publisher=mapcarta.com |accessdate=25-noyabr 2023-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title="Мечеть Бектемир" |url=http://xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai/?id=157944836489&ysclid=lpe4i6elzx885791612 |website=xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai |publisher=xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai |accessdate=25-noyabr 2023-yil |arxivsana=2025-01-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250129110017/http://xn----btbeefogby2aeg6ao.xn--p1ai/?id=157944836489&ysclid=lpe4i6elzx885791612 }}</ref>. Shuningdek, joʻme-masjid Toshkent shahriga yaqin boʻlgan hududda joylashganligi sababli, hamda, poytaxtni Toshkent viloyatining [[Oʻrta Chirchiq tumani]], [[Bekobod]] tumani, [[Piskent tumani]], [[Bo'ka tumani]], [[Oqqo'rg'on tumani]], Bekobod shahri va viloyat markazi boʻlgan [[Nurafshon]] shari bilan bogʻlab turuvchi Bektemir shox koʻchasi yuzasida joylashganligi sababli, ushbu masjidda yoʻlovchilar va sayyohlar tashrif buyurishlari, namoz ibodatlarini ado qilishlari mumkin. == Manbalar == {{manbalar}} {{Oʻrta Chirchiq tumanidagi masjidlar}} {{Toshkent viloyatidagi masjidlar}} {{Oʻzbekiston masjidlari}} {{no iwiki}} 9wo09bns5pz65ug1mhskotc4ryogkhg Dono Boboxonova 0 1000138 5996835 5996750 2026-04-15T12:04:14Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 5996835 wikitext text/x-wiki {{Aktyor bilgiqutisi | Ismi = Dono Boboxonova | Asl ismi = Danisiya Dayanovna Boboxonova | tasvir =Dono Boboxonova.webp | eni = | Imzo = | Tugʻilgan paytidagi ismi = | Tavalludi sanasi = {{Tugʻilgan sanasi|1946|11|20}} | Tavalludi joyi = {{Tavallud joyi|Uygʻur (tuman)}}, [[Olmaota viloyati]]<ref name="hordiq">{{veb manbasi |url=https://hordiq.uz/2024/01/13/qozogistonda-tugilgan-uzbek-sanati-vakillari-foto/ |sarlavha=Қозоғистонда туғилган ўзбек санъати вакиллари (+фото) |familiya= |ism= |sana=13.01.2024 |vebsayt=hordiq.uz |til= |qaralgan sana=12.02.2024 |iqtibos= |arxivsana=2024-01-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240114022512/https://hordiq.uz/2024/01/13/qozogistonda-tugilgan-uzbek-sanati-vakillari-foto/ }}</ref>, {[[Qozogʻiston SSR]], [[SSSR]] | Vafoti sanasi = | Fuqaroligi = {{SSSR}} → {{UZB}} | Kasbi = [[aktrisa]] | Faoliyat yillari = 1968-yildan | otasi = | onasi = | turmush_oʻrtogʻi = | bolalari = | qarindoshlari = | Yoʻnalish = | Mukofotlari = {{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist}} {{ Doʻstlik ordeni}} | imdb_id = | Sayt = |vafot_sana={{vafot sanasi va yoshi|2026|04|15|1946|11|20}}|vafot_joyi={{Vafot etgan joyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]]|fuqaroligi={{UZB}}|kasbi=[[aktrisa]]}} '''Dono (Danisiya) Dayanovna Boboxonova''' ([[1946-yil]] [[20-noyabr]], [[Uygʻur (tuman)|Uygʻur tumani]], [[Olmaota viloyati]], [[Qozogʻiston SSR]], [[SSSR]] — [[2026-yil]] [[15-aprel]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]]) – oʻzbek va sovet teatr va kino aktrisasi. [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist]] (1996). [[Abror Hidoyatov nomidagi oʻzbek davlat drama teatri]]ning yetakchi aktyorlaridan biri. == Biografiyasi == Danisiya Dayanovna Boboxonova 1946-yil 20-noyabrda [[Qozogʻiston SSR]]da tugʻilgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://muzaffar.uz/tabriklar/2838-dono-boboxonovaga-tabrik.html |sarlavha=Доно Бобохонова (Данисия Даяновна Бабаханова)га табрик!|website=Muzaffar.uz |qaralgan sana=27-dekabr 2023-yil}}</ref>. 1970-yil Aleksandr Nikolayevich Ostrovskiy nomidagi Toshkent davlat teatr-rassomlik institutining (hozirda [[Mannon Uygʻur nomidagi Toshkent davlat sanʼat instituti]]) musiqali teatr aktyorligi boʻlimini tamomlagan. Aktyorlik faoliyatini 1968-yilda „Yosh gvardiya“ teatrida (hozirda [[Abror Hidoyatov nomidagi oʻzbek davlat drama teatri]]da) boshlagan<ref name="Kino">{{veb manbasi |url=https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/w/post/315691/bio/ |website=Kino-teatr.ru |sarlavha=Дана Бабаханова |qaralgan sana=26-dekabr 2023-yil |language=ru |deadlink=no}}</ref>. 1996-yili „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan<ref name="Lex">{{veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-2379551|website=Lex.uz|sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 26.08.1996 yildagi PF-1546-son|sana=1996-yil 16-avgust|qaralgan sana=26-dekabr 2023-yil|deadlink=no}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|2}} {{stub}} {{tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Dono, Boboxonova}} [[Turkum:Oʻzbekistonlik aktyorlar]] [[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artistlar]] 2g7nhnr0x14a6a2p0zy48tzq5f6ctz5 5996842 5996835 2026-04-15T12:17:55Z Humoyun Qodirov 72834 5996842 wikitext text/x-wiki {{Aktyor bilgiqutisi | Ismi = Dono Boboxonova | Asl ismi = Danisiya Dayanovna Boboxonova | tasvir =Dono Boboxonova.webp | eni = | Imzo = | Tugʻilgan paytidagi ismi = | Tavalludi sanasi = {{Tugʻilgan sanasi|1946|11|20}} | Tavalludi joyi = {{Tavallud joyi|Uygʻur (tuman)}}, [[Olmaota viloyati]]<ref name="hordiq">{{veb manbasi |url=https://hordiq.uz/2024/01/13/qozogistonda-tugilgan-uzbek-sanati-vakillari-foto/ |sarlavha=Қозоғистонда туғилган ўзбек санъати вакиллари (+фото) |familiya= |ism= |sana=13.01.2024 |vebsayt=hordiq.uz |til= |qaralgan sana=12.02.2024 |iqtibos= |arxivsana=2024-01-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240114022512/https://hordiq.uz/2024/01/13/qozogistonda-tugilgan-uzbek-sanati-vakillari-foto/ }}</ref>, [[Qozogʻiston SSR]], [[SSSR]] | Vafoti sanasi = | Fuqaroligi = {{SSSR}} → {{UZB}} | Kasbi = [[aktrisa]] | Faoliyat yillari = 1968-yildan | otasi = | onasi = | turmush_oʻrtogʻi = | bolalari = | qarindoshlari = | Yoʻnalish = | Mukofotlari = {{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist}} {{ Doʻstlik ordeni}} | imdb_id = | Sayt = |vafot_sana={{vafot sanasi va yoshi|2026|04|15|1946|11|20}}|vafot_joyi={{Vafot etgan joyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]]|fuqaroligi={{UZB}}|kasbi=[[aktrisa]]}} '''Dono (Danisiya) Dayanovna Boboxonova''' ([[1946-yil]] [[20-noyabr]], [[Uygʻur (tuman)|Uygʻur tumani]], [[Olmaota viloyati]], [[Qozogʻiston SSR]], [[SSSR]] — [[2026-yil]] [[15-aprel]], [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]]) – oʻzbek va sovet teatr va kino aktrisasi. [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist]] (1996). [[Abror Hidoyatov nomidagi oʻzbek davlat drama teatri]]ning yetakchi aktyorlaridan biri. == Biografiyasi == Danisiya Dayanovna Boboxonova 1946-yil 20-noyabrda [[Qozogʻiston SSR]]da tugʻilgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://muzaffar.uz/tabriklar/2838-dono-boboxonovaga-tabrik.html |sarlavha=Доно Бобохонова (Данисия Даяновна Бабаханова)га табрик!|website=Muzaffar.uz |qaralgan sana=27-dekabr 2023-yil}}</ref>. 1970-yil Aleksandr Nikolayevich Ostrovskiy nomidagi Toshkent davlat teatr-rassomlik institutining (hozirda [[Mannon Uygʻur nomidagi Toshkent davlat sanʼat instituti]]) musiqali teatr aktyorligi boʻlimini tamomlagan. Aktyorlik faoliyatini 1968-yilda „Yosh gvardiya“ teatrida (hozirda [[Abror Hidoyatov nomidagi oʻzbek davlat drama teatri]]da) boshlagan<ref name="Kino">{{veb manbasi |url=https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/w/post/315691/bio/ |website=Kino-teatr.ru |sarlavha=Дана Бабаханова |qaralgan sana=26-dekabr 2023-yil |language=ru |deadlink=no}}</ref>. 1996-yili „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan<ref name="Lex">{{veb manbasi|url=https://lex.uz/docs/-2379551|website=Lex.uz|sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 26.08.1996 yildagi PF-1546-son|sana=1996-yil 16-avgust|qaralgan sana=26-dekabr 2023-yil|deadlink=no}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|2}} {{stub}} {{tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Dono, Boboxonova}} [[Turkum:Oʻzbekistonlik aktyorlar]] [[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artistlar]] eltysyujqpo1ck7b5an65y5ydd27k8w EMaktab.uz 0 1030727 5997294 5971293 2026-04-16T10:10:18Z Bekipediya 118689 + 5997294 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:eMaktab.uz}} {{Veb-sayt bilgiqutisi | nomi = <nowiki>eMaktab.uz</nowiki> | logo = EMaktab platformasi logotipi.png | turi = Raqamli taʼlim platformasi | til = [[Oʻzbek tili|Oʻzbek]] | predecessor = Kundalik.com | country_of_origin = {{UZB}} | area_served = {{UZB}} | egasi = „Kundalik“ MCHJ<ref name="orginfo">[https://orginfo.uz/organization/6fc440491480/ „KUNDALIK“ mas’uliyati cheklangan jamiyati]. ''orginfo.uz''.</ref> | bosh_ijrochi_direktor = Behzod Azimov | url = {{URL|https://emaktab.uz/}} | tijoratmi = Ha | roʻyxatdan_oʻtish = Pullik (obuna asosida) | foydalanuvchilar = 3 milliondan ortiq | ochilgan_sanasi = 2019-yil | joylashuv = [[Toshkent]], {{UZB}} }} '''<nowiki>eMaktab</nowiki>''' (2023-yilga qadar — '''<nowiki>Kundalik.com</nowiki>''') — Oʻzbekiston umumtaʼlim maktablarida oʻqituvchilar, oʻquvchilar va ota-onalar uchun moʻljallangan raqamli taʼlim platformasi. Loyiha [[Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi]] bilan hamkorlikda davlat-xususiy sheriklik asosida faoliyat yuritadi. == Tarixi == 2018-yil oktabr oyida Oʻzbekiston Xalq taʼlimi vazirligi va „Kundalik“ kompaniyasi oʻrtasida maktablarda elektron jurnallar va kundaliklarni joriy etish boʻyicha kelishuv imzolangan<ref name="gazeta2018">{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/ru/2018/10/18/journal/ |sarlavha=Электронные дневники и журналы внедрит российская компания |sana=18-oktyabr 2018-yil |qaralgan sana=15-may 2024-yil |nashriyot=Gazeta.uz |til=ru}}</ref>. Platforma Rossiyaning „[[Dnevnik.ru]]“ tizimi asosida mahalliylashtirilgan. 2019-yil 1-apreldan boshlab Toshkent shahridagi 53 ta maktabda tajriba-sinov tariqasida ishga tushirilgan<ref name="kun2019">{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2019/05/30/yangi-oquv-yilidan-boshlab-poytaxt-maktablarida-kundalik-tizimi-ishga-tushiriladi |sarlavha=Yangi o‘quv yilidan boshlab poytaxt maktablarida Kundalik tizimi ishga tushiriladi |sana=30-may 2019-yil |qaralgan sana=15-may 2024-yil |muallif=Kun.uz}}</ref>. 2023-yil avgust oyida platforma nomi va domeni '''<nowiki>eMaktab.uz</nowiki>'''ga oʻzgartirilgan<ref name="daryo2023">{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2023/08/27/kundalikcom-platformasi-oz-faoliyatini-emaktabuz-sifatida-davom-ettiradi |sarlavha=“Kundalik.com” platformasi o‘z faoliyatini “emaktab.uz” sifatida davom ettiradi |sana=27-avgust 2023-yil |qaralgan sana=15-may 2024-yil |muallif=Daryo.uz}}</ref>. == Egaligi va boshqaruvi == „Kundalik“ MCHJ operator sifatida loyihani boshqaradi. Ochiq maʼlumotlarga koʻra, kompaniya ulushining 51 foizi Rossiyaning „Dnevnik.ru“ kompaniyasiga, 49 foizi esa Shveysariyada roʻyxatdan oʻtgan „Allied Capital Holding SA“ kompaniyasiga tegishli<ref name="alimov2020">{{Veb manbasi |url=https://tarjumon.uz/kundalik-com-chet-el-kompaniyasining-qolida-6-mln-ozbekistonlik-maktab-oquvchilarining-malumotlar-bazasi-yigiladimi-bu-kompaniya-kimlarga-tegishli-blogerlik-surishtiruvi/ |sarlavha=«Kundalik.com» surishtiruvi |muallif=Nurbek Alimov |sana=25-noyabr 2020-yil |qaralgan sana=2024-05-15 |arxivsana=2024-05-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240515194404/https://tarjumon.uz/kundalik-com-chet-el-kompaniyasining-qolida-6-mln-ozbekistonlik-maktab-oquvchilarining-malumotlar-bazasi-yigiladimi-bu-kompaniya-kimlarga-tegishli-blogerlik-surishtiruvi/ }}</ref>. Kompaniya rahbari — Behzod Azimov<ref name="orginfo"/>. == Imkoniyatlari == Platforma quyidagi funksiyalarni taʼminlaydi: * Elektron sinf jurnali va oʻquvchi kundaligi; * Dars jadvali va uy vazifalarini kuzatish; * Oʻqituvchi va ota-onalar oʻrtasida muloqot tizimi; * Oʻquvchilarning oʻzlashtirish reytingi va statistik hisobotlar; * Mobil ilovalar (Android va iOS platformalari uchun). == Axborot xavfsizligi == Foydalanuvchilarning shaxsiy maʼlumotlari Oʻzbekiston hududidagi „Uztelecom“ maʼlumotlar markazlarida saqlanadi. Platforma operatori maʼlumotlar xavfsizligi Oʻzbekiston Respublikasining „Shaxsiy maʼlumotlar toʻgʻrisida“gi qonuniga muvofiq himoyalanganini taʼkidlaydi<ref name="yoshlar2022">{{Veb manbasi |url=https://yoshlarovozi.uz/oz/news/-kundalikcom-nima |sarlavha=Kundalik.com nima? |sana=7-sentyabr 2022-yil |qaralgan sana=15-may 2024-yil |muallif=Yoshlar ovozi}}</ref>. == Narxlar va obuna == Platformadan foydalanish obuna toʻlovi asosida amalga oshiriladi. Turli yillarda obuna narxi oʻzgarib borgan: * 2020-yil: yiliga 9 200 soʻm; * 2021-yil: yiliga 8 600 soʻm; * 2022-yildan boshlab: „eMaktab“ (bazaviy) va „eMaktab PRO“ (kengaytirilgan) tariflari joriy etildi<ref name="uza2022">{{Veb manbasi |url=https://uza.uz/oz/posts/kundalikda-yangi-tolov-usullari-va-tarif-paketlari-ishga-tushirildi_403227 |sarlavha=“Kundalik”da yangi to‘lov usullari va tarif paketlari ishga tushirildi |sana=30-avgust 2022-yil |qaralgan sana=15-may 2024-yil |nashriyot=OʻzA}}</ref>. == Tanqidlar == Loyiha joriy etilishi jarayonida jamoatchilik va IT-mutaxassislar tomonidan foydalanuvchilar maʼlumotlarining xorijiy kompaniya nazoratida boʻlishi, obuna toʻlovining majburiyligi hamda platformaning Rossiya texnologiyalariga bogʻliqligi borasida turli tanqidiy fikrlar bildirilgan<ref name="ozodlik2020">{{Veb manbasi |url=https://www.ozodlik.org/a/it-ekspertlar-kundalik-com-6-mln-maktab-o-quvchisining-shaxsiy-ma-lumotlarini-xavf-ostiga-qo-yadi/30971018.html |sarlavha=IT-ekspertlar: Kundalik.com xavf ostidami? |sana=27-noyabr 2020-yil |nashriyot=Ozodlik radiosi}}</ref>. == Tanqidlar == Loyiha joriy etilishi jarayonida jamoatchilik va IT-mutaxassislar tomonidan foydalanuvchilar maʼlumotlarining xorijiy kompaniya nazoratida boʻlishi, obuna toʻlovining majburiyligi hamda platformaning Rossiya texnologiyalariga bogʻliqligi borasida turli tanqidiy fikrlar bildirilgan<ref name="ozodlik2020">{{Veb manbasi |url=https://www.ozodlik.org/a/it-ekspertlar-kundalik-com-6-mln-maktab-o-quvchisining-shaxsiy-ma-lumotlarini-xavf-ostiga-qo-yadi/30971018.html |sarlavha=IT-ekspertlar: Kundalik.com xavf ostidami? |sana=27-noyabr 2020-yil |nashriyot=Ozodlik radiosi}}</ref>. 2026-yil fevralida „[[Milliy tiklanish]]“ demokratik partiyasi deputati [[Umida Rahmonova]] eMaktab.uz sababli [[Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi|vazirlikni]] oʻqituvchilarga ortiqcha yuklama berayotganlikda tanqid qildi. Unga koʻra, ota-onalarning platformadan foydalanmasligi yoki obuna toʻlamagani uchun bevosita oʻqituvchilarning jazolanishi ularni taʼlim-tarbiya jarayonidan chalgʻitmoqda. Vazirlik bunga qatʼiy qarshi ekanini bildirsa-da, joylarda oʻqituvchilardan tushuntirish xatlari va hisobotlar talab qilish kabi bosimlar hamon davom etayotgani qayd etilgan<ref name="xalqtaliminfo2026">{{Veb manbasi |url=https://xalqtaliminfo.uz/post/1530 |sarlavha=Elektron kundalik uchun o‘qituvchi javobgar qilingani sabab vazirlik keskin tanqid qilindi |sana=25-fevral 2026-yil |nashriyot=Xalq ta'lim Info}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:eMaktab.uz}} [[Turkum:Oʻzbekiston veb-saytlari]] [[Turkum:Taʼlim portallari]] [[Turkum:Oʻzbekistonda taʼlim]] 55l6tb2rhltk0p3j6xiq7tplq7b6433 5997295 5997294 2026-04-16T10:11:35Z Bekipediya 118689 5997295 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:eMaktab.uz}} {{Veb-sayt bilgiqutisi | nomi = <nowiki>eMaktab.uz</nowiki> | logo = EMaktab platformasi logotipi.png | turi = Raqamli taʼlim platformasi | til = [[Oʻzbek tili|Oʻzbek]] | predecessor = Kundalik.com | country_of_origin = {{UZB}} | area_served = {{UZB}} | egasi = „Kundalik“ MCHJ<ref name="orginfo">[https://orginfo.uz/organization/6fc440491480/ „KUNDALIK“ mas’uliyati cheklangan jamiyati]. ''orginfo.uz''.</ref> | bosh_ijrochi_direktor = Behzod Azimov | url = {{URL|https://emaktab.uz/}} | tijoratmi = Ha | roʻyxatdan_oʻtish = Pullik (obuna asosida) | foydalanuvchilar = 3 milliondan ortiq | ochilgan_sanasi = 2019-yil | joylashuv = [[Toshkent]], {{UZB}} }} '''<nowiki>eMaktab</nowiki>''' (2023-yilga qadar — '''<nowiki>Kundalik.com</nowiki>''') — Oʻzbekiston umumtaʼlim maktablarida oʻqituvchilar, oʻquvchilar va ota-onalar uchun moʻljallangan raqamli taʼlim platformasi. Loyiha [[Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi]] bilan hamkorlikda davlat-xususiy sheriklik asosida faoliyat yuritadi. == Tarixi == 2018-yil oktabr oyida Oʻzbekiston Xalq taʼlimi vazirligi va „Kundalik“ kompaniyasi oʻrtasida maktablarda elektron jurnallar va kundaliklarni joriy etish boʻyicha kelishuv imzolangan<ref name="gazeta2018">{{Veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/ru/2018/10/18/journal/ |sarlavha=Электронные дневники и журналы внедрит российская компания |sana=18-oktyabr 2018-yil |qaralgan sana=15-may 2024-yil |nashriyot=Gazeta.uz |til=ru}}</ref>. Platforma Rossiyaning „[[Dnevnik.ru]]“ tizimi asosida mahalliylashtirilgan. 2019-yil 1-apreldan boshlab Toshkent shahridagi 53 ta maktabda tajriba-sinov tariqasida ishga tushirilgan<ref name="kun2019">{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/news/2019/05/30/yangi-oquv-yilidan-boshlab-poytaxt-maktablarida-kundalik-tizimi-ishga-tushiriladi |sarlavha=Yangi o‘quv yilidan boshlab poytaxt maktablarida Kundalik tizimi ishga tushiriladi |sana=30-may 2019-yil |qaralgan sana=15-may 2024-yil |muallif=Kun.uz}}</ref>. 2023-yil avgust oyida platforma nomi va domeni '''<nowiki>eMaktab.uz</nowiki>'''ga oʻzgartirilgan<ref name="daryo2023">{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2023/08/27/kundalikcom-platformasi-oz-faoliyatini-emaktabuz-sifatida-davom-ettiradi |sarlavha=“Kundalik.com” platformasi o‘z faoliyatini “emaktab.uz” sifatida davom ettiradi |sana=27-avgust 2023-yil |qaralgan sana=15-may 2024-yil |muallif=Daryo.uz}}</ref>. == Egaligi va boshqaruvi == „Kundalik“ MCHJ operator sifatida loyihani boshqaradi. Ochiq maʼlumotlarga koʻra, kompaniya ulushining 51 foizi Rossiyaning „Dnevnik.ru“ kompaniyasiga, 49 foizi esa Shveysariyada roʻyxatdan oʻtgan „Allied Capital Holding SA“ kompaniyasiga tegishli<ref name="alimov2020">{{Veb manbasi |url=https://tarjumon.uz/kundalik-com-chet-el-kompaniyasining-qolida-6-mln-ozbekistonlik-maktab-oquvchilarining-malumotlar-bazasi-yigiladimi-bu-kompaniya-kimlarga-tegishli-blogerlik-surishtiruvi/ |sarlavha=«Kundalik.com» surishtiruvi |muallif=Nurbek Alimov |sana=25-noyabr 2020-yil |qaralgan sana=2024-05-15 |arxivsana=2024-05-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240515194404/https://tarjumon.uz/kundalik-com-chet-el-kompaniyasining-qolida-6-mln-ozbekistonlik-maktab-oquvchilarining-malumotlar-bazasi-yigiladimi-bu-kompaniya-kimlarga-tegishli-blogerlik-surishtiruvi/ }}</ref>. Kompaniya rahbari — Behzod Azimov<ref name="orginfo"/>. == Imkoniyatlari == Platforma quyidagi funksiyalarni taʼminlaydi: * Elektron sinf jurnali va oʻquvchi kundaligi; * Dars jadvali va uy vazifalarini kuzatish; * Oʻqituvchi va ota-onalar oʻrtasida muloqot tizimi; * Oʻquvchilarning oʻzlashtirish reytingi va statistik hisobotlar; * Mobil ilovalar (Android va iOS platformalari uchun). == Axborot xavfsizligi == Foydalanuvchilarning shaxsiy maʼlumotlari Oʻzbekiston hududidagi „Uztelecom“ maʼlumotlar markazlarida saqlanadi. Platforma operatori maʼlumotlar xavfsizligi Oʻzbekiston Respublikasining „Shaxsiy maʼlumotlar toʻgʻrisida“gi qonuniga muvofiq himoyalanganini taʼkidlaydi<ref name="yoshlar2022">{{Veb manbasi |url=https://yoshlarovozi.uz/oz/news/-kundalikcom-nima |sarlavha=Kundalik.com nima? |sana=7-sentyabr 2022-yil |qaralgan sana=15-may 2024-yil |muallif=Yoshlar ovozi}}</ref>. == Narxlar va obuna == Platformadan foydalanish obuna toʻlovi asosida amalga oshiriladi. Turli yillarda obuna narxi oʻzgarib borgan: * 2020-yil: yiliga 9 200 soʻm; * 2021-yil: yiliga 8 600 soʻm; * 2022-yildan boshlab: „eMaktab“ (bazaviy) va „eMaktab PRO“ (kengaytirilgan) tariflari joriy etildi<ref name="uza2022">{{Veb manbasi |url=https://uza.uz/oz/posts/kundalikda-yangi-tolov-usullari-va-tarif-paketlari-ishga-tushirildi_403227 |sarlavha=“Kundalik”da yangi to‘lov usullari va tarif paketlari ishga tushirildi |sana=30-avgust 2022-yil |qaralgan sana=15-may 2024-yil |nashriyot=OʻzA}}</ref>. == Tanqidlar == Loyiha joriy etilishi jarayonida jamoatchilik va IT-mutaxassislar tomonidan foydalanuvchilar maʼlumotlarining xorijiy kompaniya nazoratida boʻlishi, obuna toʻlovining majburiyligi hamda platformaning Rossiya texnologiyalariga bogʻliqligi borasida turli tanqidiy fikrlar bildirilgan<ref name="ozodlik2020">{{Veb manbasi |url=https://www.ozodlik.org/a/it-ekspertlar-kundalik-com-6-mln-maktab-o-quvchisining-shaxsiy-ma-lumotlarini-xavf-ostiga-qo-yadi/30971018.html |sarlavha=IT-ekspertlar: Kundalik.com xavf ostidami? |sana=27-noyabr 2020-yil |nashriyot=Ozodlik radiosi}}</ref>. 2026-yil fevralida „[[Milliy tiklanish]]“ demokratik partiyasi deputati [[Umida Rahmonova]] eMaktab.uz sababli [[Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi|vazirlikni]] oʻqituvchilarga ortiqcha yuklama berayotganlikda tanqid qildi. Unga koʻra, ota-onalarning platformadan foydalanmasligi yoki obuna toʻlamagani uchun bevosita oʻqituvchilarning jazolanishi ularni taʼlim-tarbiya jarayonidan chalgʻitmoqda. Vazirlik bunga qatʼiy qarshi ekanini bildirsa-da, joylarda oʻqituvchilardan tushuntirish xatlari va hisobotlar talab qilish kabi bosimlar hamon davom etayotgani qayd etilgan<ref name="xalqtaliminfo2026">{{Veb manbasi |url=https://xalqtaliminfo.uz/post/1530 |sarlavha=Elektron kundalik uchun o‘qituvchi javobgar qilingani sabab vazirlik keskin tanqid qilindi |sana=25-fevral 2026-yil |nashriyot=Xalq ta'lim Info}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:eMaktab.uz}} [[Turkum:Oʻzbekiston veb-saytlari]] [[Turkum:Taʼlim portallari]] [[Turkum:Oʻzbekistonda taʼlim]] t8v2yuqzpc74eizvkb1dlqvq1bpx2zt Sherzodbek Abduraimov 0 1081051 5997070 5505389 2026-04-16T05:32:55Z AnvarxonM 75105 /* Havolalar */ 5997070 wikitext text/x-wiki {{Familiyadoshlar|Abduraimov}} {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Sherzod Abduraimov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|05|09}} | toʻliqism = Sherzod Abduraimov | tavallud_joyi = {{flagicon|UZB}} {{tavalludJoyi|Quva tumani}}, [[Fargʻona]] | boʻyi = {{height|cm=185}} | pozitsiya = [[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]] | joriyklub = {{flagicon|KGZ}} [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | klubraqami = 35 | yoshlikyillari1 = 2008—2014 | yoshlikklublari1 = {{flagicon|UZB}} [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | yillar1 = 2014—2018 | klublar1 = {{flagicon|UZB}} [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | isht1 = | gollar1 = | yillar2 = 2015 | klublar2 = {{flagicon|UZB}} [[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]] | isht2 = | gollar2 = | yillar3 = 2015 | klublar3 = {{flagicon|UZB}} [[Mashʼal-2 (futbol klubi)|Mashʼal-2]] | isht3 = | gollar3 = | yillar4 = 2016 | klublar4 = {{flagicon|UZB}} [[Zomin (futbol klubi)|Zomin]] | isht4 = | gollar4 = | yillar5 = 2017 | klublar5 = {{flagicon|UZB}} [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] | isht5 = | gollar5 = | yillar6 = 2017—2018 | klublar6 = {{flagicon|UZB}} [[Norin (futbol klubi)|Norin]] | isht6 = | gollar6 = | yillar7 = 2019—2020 | klublar7 = {{flagicon|UZB}} [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht7 = 17+ | gollar7 = 0 | yillar8 = 2021 | klublar8 = {{flagicon|KGZ}} FC Kaganat | isht8 = 27 | gollar8 = 0 | yillar9 = 2022 | klublar9 = {{flagicon|KGZ}} [[Alay (futbol klubi)|Alay]] | isht9 = 14 | gollar9 = 0 | yillar10 = 2023—2024 | klublar10 = {{flagicon|UZB}} [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | isht10 = 22 | gollar10 = 0 | yillar11 = 2024— | klublar11 = {{flagicon|KGZ}} [[Neftchi (Qoʻchqor-Ota futbol klubi)|Neftchi Qoʻchqor-Ota]] | isht11 = 0 | gollar11 = 0 | milliyyillar1 = 2013—2015 | milliyjamoa1 = {{flagicon|UZB}} [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Oʻzbekiston U20]] | milliyisht1 = 4 | milliygollar1 = 0 }} '''Sherzod Abduraimov''' ({{Lang-ru|Абдураимов Шерзодбек}}; 1995-yil 9-may, [[Quva tumani]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sherzod-abduraimov-muhimi-vazifani-bazhardik |sarlavha=Шерзод Абдураимов: “Муҳими – вазифани бажардик” |sana=2013/10/19}}</ref>) – [[oʻzbekiston]]li<nowiki/>k [[futbolchi]], [[Gʻuzor]]<nowiki/>ning „<nowiki/>[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]<nowiki/>“ klubida [[Darvozabon (futbol)|darvozabon]] pozitsiyasida oʻynaydi. == Futbolchilik faoliyati == Sherzod futboldagi dastlabki bilimlarini [[Muborak]]<nowiki/>dagi [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] akademiyasida olgan. 2014-yildan Mashʼal klubi asosiy jamoasiga jalb etilgan. 2015-yilda klubdagi raqobat sababli dastlab [[Quvasoy]]<nowiki/>ning „<nowiki/>[[Sementchi (futbol klubi, Quvasoy)|Sementchi]]<nowiki/>“<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/sherzod-abduraimov-cementchida |sarlavha=Шерзод Абдураимов “Цементчи”да |sana=2015/01/28}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/cementchi-abduraimov-ketdi-uning-orniga-turdaliev |sarlavha=“Цементчи”: Абдураимов кетди. Унинг ўрнига Турдалиев |sana=2015/08/15}}</ref>, [[Zomin]]<nowiki/>ing „<nowiki/>[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]<nowiki/>“ keyinchlik [[Haqqulobod]]<nowiki/>ning „[[Norin (futbol klubi)|Norin]]“ jamoalarida ijarada oʻynagan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/abduraimov-mashalda |sarlavha=Абдураимов “Машъал”да |sana=2018/07/18}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://sports.uz/news/view/Birinchi-liga-Surxon-tarkibidagi-ozgarishlar-haqida |sarlavha=Биринчи лига. "Сурхон" таркибидаги ўзгаришлар ҳақида |sana=2017/08/10}}</ref>. 2018-yilgi avvalida „Mashʼal“ klubi tarkibiga qaytgan. [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2019-yilgi]] mavsum avvalida [[Fargʻona]]<nowiki/>ning „<nowiki/>[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]<nowiki/>“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. Ikki mavsum davomida „Neftchi“ jamoasi tarkibida oʻynagan. 2021-yilgi mavsum oldidan „Neftchi“ jamoasini tark etgan va Qirgʻizistonning „Kaganat“ klubi tarkibiga oʻtgan. 2022-yilgi mavsum Oʻshning „<nowiki/>[[Alay (futbol klubi)|Alay]]<nowiki/>“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/neftchi-sobiq-darvozaboni-har-qanday-sharoitda-futbol-oynashni-organdim |sarlavha="Нефтчи" собиқ дарвозабони: "Ҳар қандай шароитда футбол ўйнашни ўргандим" |sana=2022/11/11}}</ref>. [[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2023-yilgi]] mavsum odldian Oʻzbekistonga qaytdi va [[Gʻuzor]]<nowiki/>ning „<nowiki/>[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]<nowiki/>“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2024-yil 8-aprelda Shoʻrtan jamoasi Sherzod bilan shartnomani bekor qilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/365319?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia |sarlavha=Кутилмаганда "Шўртан" Шерали Жўраев ва яна бир футболчи билан шартномани бекор қилди |sana=2024/04/08}}</ref>. Shoʻrtan jamoasidan ketganidan soʻng 2,5 oy davomida jamoasiz qoldi. Yozgi transfer oynasi ochilganidan soʻng 17-iyulda [[Qoʻchqorota (shahar)|Qoʻchqorota]]<nowiki/>ning „[[Neftchi Fargʻona 2023 mavsumi|Neftchi]]“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. === Baxsli vaziyatlar === [[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2020-yilgi mavsum]] [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] soʻngi turida, [[Fargʻona]]<nowiki/>dagi [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol]] stadionida „<nowiki/>[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]<nowiki/>“ va „<nowiki/>[[Turon (futbol klubi)|Turon]]<nowiki/>“ jamoalari oʻynagan. Oʻyin yaklunida [[Yaypan]] jamoasi oʻyindagi yagona golni kiritib [[Oʻzbekiston Superligasi]] yoʻllanmasini qoʻlga kiritgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/281948?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia |sarlavha=Про лига. "Турон" Суперлигада! |sana=2020/12/01}}</ref>. Oʻyin yakunlaganidan soʻng bir qancha „Neftchi“ futbolchilari va Sherzod oʻzining oʻyindagi xolatlar boʻyicha eʼtirozlarini tajavuzkor harkatlar bilan bildirib, Bosh hakam [[Shavkat Nasibullayev]]<nowiki/>ga jismoniy hujum qilishgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/282077?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia |sarlavha=ЎФА “Нефтчи” – “Турон” учрашуви бўйича баёнот берди |sana=2020/12/02}}</ref>. Natijada [[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|OʻFA]] oʻyinda tartib buzilishida qatnashgan Sherzod Abduraimov bir yil muddatga futbolning har qanday faoliyatidan chetlatilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/282651?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia |sarlavha=“Нефтчи” – “Турон” учрашувидаги ҳолат бўйича ЎФA Тартиб-интизом қўмитаси қарори: беш футболчи ва "Нефтчи" жиддий жазоланди |sana=2020/12/09}}</ref>. Keyinchalik jazo chorasi yumshatilib Oʻzbekistondan tashqarida, xorij mamlakatlarida faoliyat yuritishga ruhsat berilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/neftchi-turon-oyinidan-song-chetlatilgan-futbolchilarning-keyingi-taqdiri-nima-boldi-sherzod-abduraimov-diskvalifikaciya-bizni-tarbiyaladi |sarlavha="Нефтчи" - "Турон" ўйинидан сўнг четлатилган футболчиларнинг кейинги тақдири нима бўлди? Шерзод Абдураимов: "Дисквалификация бизни тарбиялади" |sana=2021/12/23}}</ref>. 2024-yil 3-aprelda Muborakda [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] va [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] jamoalari oʻyinida, oʻz darvozasidan ikkinchi gol oʻtkazib yuborgach raqib futbolchisi [[Ibrohim Gʻanixonov]] gol nishonlayotgan vaqtida unga bosh bilan zarba berib maydondan chetlatilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/kecha-mashal-futbolchisining-burnini-sindirgan-shortan-darvozabonining-keyingi-taqdiri-malum |sarlavha=Кеча "Машъал" футболчисининг бурнини синдирган "Шўртан" дарвозабонининг кейинги тақдири маълум |sana=2024/04/04}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/365287 |sarlavha=«Шўртан» дарвозабонидан зарба қабул қилиб олган «Машъал» футболчиси махсус ҳимоя воситасида машғулот олиб бормоқда |sana=2024/04/08}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://pfl.uz/uzb/m/news/view/16610 |sarlavha=Sho‘rtan darvozaboni Sherzod Abduraimovning litsenziyasi qaytarib olinib, uning harakati O‘FA qo‘mitasiga oshirildi |sana=04.04.2024 |qaralgan sana=2024-04-08 |arxivsana=2024-04-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240408113054/https://pfl.uz/uzb/m/news/view/16610 }}</ref>. == Yutuqlar == * Oʻzbekiston Pro ligasi goʻlibi: 2017 * Oʻzbekiston Pro ligasi ikkinchi oʻrin: 2020<ref>{{Veb manbasi |url=https://scores24.live/en/soccer/p-sherzodbek-abduraimov |sarlavha=Sherzodbek Abduraimov - TROPHIES }}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://www.transfermarkt.com/sherzodbek-abduraimov/profil/spieler/781481 Sherzod Abduraimov] [[Transfermarkt]] saytida * {{Soccerway|id=407211}} * [https://pfl.uz/ru/m/players/view/2385 Sherzodbek Abduraimov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240408114428/https://pfl.uz/ru/m/players/view/2385 |date=2024-04-08 }} OʻzPFL saytida {{DEFAULTSORT:Abduraimov, Sherzod}} [[Turkum:1995-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:9-mayda tugʻilganlar]] [[Turkum:Quva tumanida tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Fargʻona sport kishilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]] [[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]] [[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]] [[Turkum:FC Alay futbolchilari]] [[Turkum:FC Kaganat klubi futbolchilari]] [[Turkum:Sementchi Quvasoy futbolchilari]] [[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]] [[Turkum:Norin klubi futbolchilari]] [[Turkum:Zomin klubi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Qirgʻiziston Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Qirgʻizistondagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] 3c5b8g8jenh1v0co5tl7q22vc2n2uah Erik ten Hag 0 1111058 5997374 5659073 2026-04-16T11:38:44Z AnvarxonM 75105 /* Havolalar */ 5997374 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Erik ten Hag | tasvir = Erik ten Hag 2017.jpg | izoh = Ten Hag [[FC Utrecht|Utrecht]] murabbiyligida (2017-yil) | toʻliqism = Erik ten Hag | tavallud_sana = {{birth date and age|1970|2|2|df=y}} | tavallud_joyi = [[Haaksbergen]], Niderlandiya | boʻyi = 1.82 m<ref>{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/erik-ten-hag/ |title=Erik ten Hag: Profile |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |access-date=26 December 2023}}</ref> | pozitsiya = [[Markaziy himoyachi]]<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2022/apr/21/erik-ten-hag-appointed-manchester-united-manager-ajax |title=Ten Hag confident of Manchester United revival without lavish budget |first=Jamie |last=Jackson |newspaper=The Guardian |location=London |date=21 April 2022 |access-date=22 April 2022}}</ref> | joriyklub = | yillar1 = 1989–1990 | klublar1 = [[:en:FC Twente|Twente]] | isht1 = 14 | gollar1 = 0 | yillar2 = 1990–1992 | klublar2 = [[De Graafschap]] | isht2 = 54 | gollar2 = 6 | yillar3 = 1992–1994 | klublar3 = [[:en:FC Twente|Twente]] | isht3 = 45 | gollar3 = 2 | yillar4 = 1994–1995 | klublar4 = [[:en:RKC Waalwijk|RKC Waalwijk]] | isht4 = 31 | gollar4 = 2 | yillar5 = 1995–1996 | klublar5 = [[:en:FC Utrecht|Utrecht]] | isht5 = 30 | gollar5 = 2 | yillar6 = 1996–2002 | klublar6 = [[:en:FC Twente|Twente]] | isht6 = 162 | gollar6 = 3 | boshliqyillar1 = 2012–2013 | boshliqklublar1 = [[:en:Go Ahead Eagles|Go Ahead Eagles]] | boshliqyillar2 = 2013–2015 | boshliqklublar2 = [[:en:FC Bayern Munich II|Bayern Munich II]] | boshliqyillar3 = 2015–2017 | boshliqklublar3 = [[:en:FC Utrecht|Utrecht]] | boshliqyillar4 = 2017–2022 | boshliqklublar4 = [[AFC Ajax|Ajax]] | boshliqyillar5 = 2022–2024 | boshliqklublar5 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] | boshliqyillar6 = 2025 | boshliqklublar6 = [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] }} '''Erik ten Xag''' (1970-yil 2-fevral) — gollandiyalik professional [[Menejer (futbol)|futbol murabbiyi]] va sobiq futbolchi. == Futbolchilik == Ten Xag faoliyatini [[Eredivisie|Eredivizionning]] „[[Tvente (futbol klubi)|Tvente]]“ klubida [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] sifatida boshlagan. 1990-yilda „De Graafshap“ klubiga qoʻshiladi va ilk mavsumdayoq Eerste diviziyasida gʻoliblikni qoʻlga kiritadi. 1992-yilda „Tvente“ jamoasiga qaytdi. Ikki yildan soʻng esa „RKC Waalwijk“ klubiga oʻtadi. Ten Xag 1996-yilda uchinchi marta Tvente jamoasiga qaytib keldi va u yerda 2001-yilda KNVB kubogini qoʻlga kiritgan. 2002-yili 32 yoshida futbolchilik faoliyatini yakunlaydi. == Murabbiylik == Ten Xag oʻzining murabbiylik faoliyatini 2012-yilda Go Ahead Eagles klubida boshlagan va u yerda debyut mavsumining oʻzidayoq klubni Eredivizionga olib chiqqan. Keyin u 2013-yilda „Bavariya“ jamoasiga qoʻshildi va 2014-yilda „Bavariya“ yoshlar jamoasi bilan mintaqaviy ligasiga koʻtarildi. U 2015-yilda Utrextda sport direktori va bosh murabbiy sifatida Niderlandiyaga qaytdi. U 2017-yilda "[[AFC Ajax|Ayaks]]" jamoasida bosh murabbiy sifatida shartnoma imzoladi va u yerda uchta Erediviziya chempioni, ikkita KNVB kubogini qoʻlga kiritdi va jamoani 2018/2019-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi yarim finaliga olib chiqdi. 2022-yilda u „Manchester Yunayted“ bosh murabbiyi etib tayinlangan. Klubdagi dastlabki ikki mavsumida „Yunayted“ EFL kubogi va [[Angliya kubogi|Angliya kubogini]] qoʻlga kiritgan. == Yutuqlar == === Oʻyinchi === '''De Graafschap''' * Erste diviziyasi: 1990/1991<ref name="trophy">{{Yangiliklar manbasi |last=Wallace |first=Sam |date=21 April 2022 |title=The making of Erik ten Hag: 'Only one coach could analyse games like him – and that was Fergie' |work=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2022/03/31/making-erik-ten-hag-one-coach-could-analyse-games-like-fergie/ |url-access=subscription |access-date=23 April 2022}}</ref> '''Tvente''' * KNVB kubogi: 2000/2001<ref name="trophy">{{Yangiliklar manbasi |last=Wallace |first=Sam |date=21 April 2022 |title=The making of Erik ten Hag: 'Only one coach could analyse games like him – and that was Fergie' |work=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2022/03/31/making-erik-ten-hag-one-coach-could-analyse-games-like-fergie/ |url-access=subscription |access-date=23 April 2022}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWallace2022">Wallace, Sam (21 April 2022). </cite></ref> === Murabbiy === '''Bavariya II''' * Regionalliga Bavariya: 2013/2014<ref>{{Veb manbasi |url=https://nos.nl/artikel/2030460-ten-hag-vertrekt-bij-bayern-munchen |sarlavha=Ten Hag vertrekt bij Bayern München |sana=15 April 2015 |nashriyot=NOS |qaralgan sana=12 April 2022}}</ref> '''Utrext''' * KNVB kubogi sovrindori: 2015/2016<ref>{{Veb manbasi |url=https://uk.soccerway.com/matches/2016/04/24/netherlands/knvb-beker/feyenoord-rotterdam-nv/stichting-fc-utrecht/2213881/ |sarlavha=Feyenoord vs. Utrecht 2–1: Summary |ish=Soccerway |nashriyot=Perform Group |qaralgan sana=13 April 2024}}</ref> '''Ayaks''' * [[Eredivisie|Eredivizion]]: 2018/2019, 2020/2021, 2021/2022<ref name="may16">{{Veb manbasi |sarlavha=Erik ten Hag manages last match for Ajax |url=https://www.manutd.com/en/news/detail/ten-hag-manages-last-match-for-ajax-16-may-2022 |nashriyot=Manchester United F.C. |sana=16 May 2022 |qaralgan sana=17 May 2022}}</ref> * KNVB kubogi: 2018/2019<ref>{{Veb manbasi |url=https://uk.soccerway.com/matches/2019/05/05/netherlands/knvb-beker/sbv-willem-ii-tilburg/afc-ajax/2991924/ |sarlavha=Willem II vs. Ajax 0–4: Summary |ish=Soccerway |nashriyot=Perform Group |qaralgan sana=13 April 2024}}</ref> 2020/2021<ref>{{Veb manbasi |url=https://uk.soccerway.com/matches/2021/04/18/netherlands/knvb-beker/afc-ajax/sbv-vitesse/3461244/ |sarlavha=Ajax vs. Vitesse 2–1: Summary |ish=Soccerway |nashriyot=Perform Group |qaralgan sana=13 April 2024}}</ref> ikkinchi oʻrin: 2021/2022<ref>{{Veb manbasi |url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/04/17/netherlands/knvb-beker/psv-nv/afc-ajax/3761296/ |sarlavha=PSV vs. Ajax 2–1: Summary |ish=Soccerway |nashriyot=Perform Group |qaralgan sana=13 April 2024}}</ref> * Yoxan Kroyff qalqoni: 2019<ref>{{Veb manbasi |url=https://uk.soccerway.com/matches/2019/07/27/netherlands/super-cup/afc-ajax/psv-nv/3020705/ |sarlavha=Ajax vs. PSV 2–0: Summary |ish=Soccerway |nashriyot=Perform Group |qaralgan sana=13 April 2024}}</ref> '''Manchester Yunayted''' * [[Angliya kubogi]]: 2023/2024;<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=25 May 2024 |title=Manchester City 1–2 Manchester United: Line-ups |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/c2jj8k5vym5t#Line-ups |access-date=25 May 2024}}</ref> ikkinchi oʻrin: 2022/2023<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=McNulty |first=Phil |date=3 June 2023 |title=Manchester City 2–1 Manchester United |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637 |access-date=3 June 2023}}</ref> * EFL kubogi: 2022/2023<ref name="EFL Cup win">{{Yangiliklar manbasi |last=McNulty |first=Phil |date=26 February 2023 |title=Manchester United 2–0 Newcastle United: Erik ten Hag's side win Carabao Cup for first trophy since 2017 |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/62544904 |access-date=26 February 2023}}</ref> '''Individual''' * Rinus Mishel mukofoti: 2015/2016<ref name="2016award">{{Veb manbasi |sarlavha=Winnaars Rinus Michels Awards 2016 |url=https://www.devoetbaltrainer.nl/2016/05/08/winnaars-rinus-michels-awards-2016/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161025172838/https://www.devoetbaltrainer.nl/2016/05/08/winnaars-rinus-michels-awards-2016/ |arxivsana=25 October 2016 |qaralgan sana=25 October 2016 |nashriyot=De Voetbal Trainer |til=nl}}</ref> 2018/2019<ref>{{Veb manbasi |sana=17 May 2019 |sarlavha=Winnaars Rinus Michels Awards 2018/19 |url=https://www.voetbaltrainer.nl/2019/05/17/winnaars-rinus-michels-awards-2018-19/ |qaralgan sana=16 December 2022 |ish=De VoetbalTrainer |til=nl}}</ref> 2020/2021<ref>{{Veb manbasi |url=https://english.ajax.nl/articles/ten-hag-wins-rinus-michels-award/ |sarlavha=Ten Hag wins Rinus Michels Award |nashriyot=AFC Ajax |sana=10 August 2021 |qaralgan sana=14 April 2022}}</ref> * Premyer-ligada oyning eng yaxshi murabbiyi: 2022-yil sentyabr, 2023-yil fevral, 2023-yil noyabr<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.premierleague.com/managers/33247/Erik-ten%20Hag/overview |sarlavha=Manager Profile: Erik ten Hag |nashriyot=Premier League |qaralgan sana=26 December 2023}}</ref> == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum}} * {{UEFA player}} {{Rinus Michels mukofoti}} {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:1970-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Niderlandiyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkaklar futbol markaziy himoyachilari]] [[Turkum:FK Twente futbolchilari]] [[Turkum:De Graafschap futbolchilari]] [[Turkum:RKC Waalwijk futbolchilari]] [[Turkum:FC Utrecht futbolchilari]] [[Turkum:Eredivisie futbolchilari]] [[Turkum:Eerste Divisie futbolchilari]] [[Category:Go Ahead Eagles murabbiylari]] [[Category:FC Bayern Munich II murabbiylari]] [[Category:FC Utrecht murabbiylari]] [[Category:AFC Ajax murabbiylari]] [[Category:Manchester United F.C. murabbiylari]] [[Category:Bayer 04 Leverkusen murabbiylari]] [[Category:Eredivisie murabbiylari]] [[Category:Eerste Divisie murabbiylari]] [[Category:Regionalliga murabbiylari]] 3pkpxawsg5mz8dn77b4q5tlly0q7wkj 5997375 5997374 2026-04-16T11:39:13Z AnvarxonM 75105 /* Havolalar */ 5997375 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Erik ten Hag | tasvir = Erik ten Hag 2017.jpg | izoh = Ten Hag [[FC Utrecht|Utrecht]] murabbiyligida (2017-yil) | toʻliqism = Erik ten Hag | tavallud_sana = {{birth date and age|1970|2|2|df=y}} | tavallud_joyi = [[Haaksbergen]], Niderlandiya | boʻyi = 1.82 m<ref>{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/erik-ten-hag/ |title=Erik ten Hag: Profile |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |access-date=26 December 2023}}</ref> | pozitsiya = [[Markaziy himoyachi]]<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2022/apr/21/erik-ten-hag-appointed-manchester-united-manager-ajax |title=Ten Hag confident of Manchester United revival without lavish budget |first=Jamie |last=Jackson |newspaper=The Guardian |location=London |date=21 April 2022 |access-date=22 April 2022}}</ref> | joriyklub = | yillar1 = 1989–1990 | klublar1 = [[:en:FC Twente|Twente]] | isht1 = 14 | gollar1 = 0 | yillar2 = 1990–1992 | klublar2 = [[De Graafschap]] | isht2 = 54 | gollar2 = 6 | yillar3 = 1992–1994 | klublar3 = [[:en:FC Twente|Twente]] | isht3 = 45 | gollar3 = 2 | yillar4 = 1994–1995 | klublar4 = [[:en:RKC Waalwijk|RKC Waalwijk]] | isht4 = 31 | gollar4 = 2 | yillar5 = 1995–1996 | klublar5 = [[:en:FC Utrecht|Utrecht]] | isht5 = 30 | gollar5 = 2 | yillar6 = 1996–2002 | klublar6 = [[:en:FC Twente|Twente]] | isht6 = 162 | gollar6 = 3 | boshliqyillar1 = 2012–2013 | boshliqklublar1 = [[:en:Go Ahead Eagles|Go Ahead Eagles]] | boshliqyillar2 = 2013–2015 | boshliqklublar2 = [[:en:FC Bayern Munich II|Bayern Munich II]] | boshliqyillar3 = 2015–2017 | boshliqklublar3 = [[:en:FC Utrecht|Utrecht]] | boshliqyillar4 = 2017–2022 | boshliqklublar4 = [[AFC Ajax|Ajax]] | boshliqyillar5 = 2022–2024 | boshliqklublar5 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] | boshliqyillar6 = 2025 | boshliqklublar6 = [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] }} '''Erik ten Xag''' (1970-yil 2-fevral) — gollandiyalik professional [[Menejer (futbol)|futbol murabbiyi]] va sobiq futbolchi. == Futbolchilik == Ten Xag faoliyatini [[Eredivisie|Eredivizionning]] „[[Tvente (futbol klubi)|Tvente]]“ klubida [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] sifatida boshlagan. 1990-yilda „De Graafshap“ klubiga qoʻshiladi va ilk mavsumdayoq Eerste diviziyasida gʻoliblikni qoʻlga kiritadi. 1992-yilda „Tvente“ jamoasiga qaytdi. Ikki yildan soʻng esa „RKC Waalwijk“ klubiga oʻtadi. Ten Xag 1996-yilda uchinchi marta Tvente jamoasiga qaytib keldi va u yerda 2001-yilda KNVB kubogini qoʻlga kiritgan. 2002-yili 32 yoshida futbolchilik faoliyatini yakunlaydi. == Murabbiylik == Ten Xag oʻzining murabbiylik faoliyatini 2012-yilda Go Ahead Eagles klubida boshlagan va u yerda debyut mavsumining oʻzidayoq klubni Eredivizionga olib chiqqan. Keyin u 2013-yilda „Bavariya“ jamoasiga qoʻshildi va 2014-yilda „Bavariya“ yoshlar jamoasi bilan mintaqaviy ligasiga koʻtarildi. U 2015-yilda Utrextda sport direktori va bosh murabbiy sifatida Niderlandiyaga qaytdi. U 2017-yilda "[[AFC Ajax|Ayaks]]" jamoasida bosh murabbiy sifatida shartnoma imzoladi va u yerda uchta Erediviziya chempioni, ikkita KNVB kubogini qoʻlga kiritdi va jamoani 2018/2019-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi yarim finaliga olib chiqdi. 2022-yilda u „Manchester Yunayted“ bosh murabbiyi etib tayinlangan. Klubdagi dastlabki ikki mavsumida „Yunayted“ EFL kubogi va [[Angliya kubogi|Angliya kubogini]] qoʻlga kiritgan. == Yutuqlar == === Oʻyinchi === '''De Graafschap''' * Erste diviziyasi: 1990/1991<ref name="trophy">{{Yangiliklar manbasi |last=Wallace |first=Sam |date=21 April 2022 |title=The making of Erik ten Hag: 'Only one coach could analyse games like him – and that was Fergie' |work=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2022/03/31/making-erik-ten-hag-one-coach-could-analyse-games-like-fergie/ |url-access=subscription |access-date=23 April 2022}}</ref> '''Tvente''' * KNVB kubogi: 2000/2001<ref name="trophy">{{Yangiliklar manbasi |last=Wallace |first=Sam |date=21 April 2022 |title=The making of Erik ten Hag: 'Only one coach could analyse games like him – and that was Fergie' |work=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2022/03/31/making-erik-ten-hag-one-coach-could-analyse-games-like-fergie/ |url-access=subscription |access-date=23 April 2022}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWallace2022">Wallace, Sam (21 April 2022). </cite></ref> === Murabbiy === '''Bavariya II''' * Regionalliga Bavariya: 2013/2014<ref>{{Veb manbasi |url=https://nos.nl/artikel/2030460-ten-hag-vertrekt-bij-bayern-munchen |sarlavha=Ten Hag vertrekt bij Bayern München |sana=15 April 2015 |nashriyot=NOS |qaralgan sana=12 April 2022}}</ref> '''Utrext''' * KNVB kubogi sovrindori: 2015/2016<ref>{{Veb manbasi |url=https://uk.soccerway.com/matches/2016/04/24/netherlands/knvb-beker/feyenoord-rotterdam-nv/stichting-fc-utrecht/2213881/ |sarlavha=Feyenoord vs. Utrecht 2–1: Summary |ish=Soccerway |nashriyot=Perform Group |qaralgan sana=13 April 2024}}</ref> '''Ayaks''' * [[Eredivisie|Eredivizion]]: 2018/2019, 2020/2021, 2021/2022<ref name="may16">{{Veb manbasi |sarlavha=Erik ten Hag manages last match for Ajax |url=https://www.manutd.com/en/news/detail/ten-hag-manages-last-match-for-ajax-16-may-2022 |nashriyot=Manchester United F.C. |sana=16 May 2022 |qaralgan sana=17 May 2022}}</ref> * KNVB kubogi: 2018/2019<ref>{{Veb manbasi |url=https://uk.soccerway.com/matches/2019/05/05/netherlands/knvb-beker/sbv-willem-ii-tilburg/afc-ajax/2991924/ |sarlavha=Willem II vs. Ajax 0–4: Summary |ish=Soccerway |nashriyot=Perform Group |qaralgan sana=13 April 2024}}</ref> 2020/2021<ref>{{Veb manbasi |url=https://uk.soccerway.com/matches/2021/04/18/netherlands/knvb-beker/afc-ajax/sbv-vitesse/3461244/ |sarlavha=Ajax vs. Vitesse 2–1: Summary |ish=Soccerway |nashriyot=Perform Group |qaralgan sana=13 April 2024}}</ref> ikkinchi oʻrin: 2021/2022<ref>{{Veb manbasi |url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/04/17/netherlands/knvb-beker/psv-nv/afc-ajax/3761296/ |sarlavha=PSV vs. Ajax 2–1: Summary |ish=Soccerway |nashriyot=Perform Group |qaralgan sana=13 April 2024}}</ref> * Yoxan Kroyff qalqoni: 2019<ref>{{Veb manbasi |url=https://uk.soccerway.com/matches/2019/07/27/netherlands/super-cup/afc-ajax/psv-nv/3020705/ |sarlavha=Ajax vs. PSV 2–0: Summary |ish=Soccerway |nashriyot=Perform Group |qaralgan sana=13 April 2024}}</ref> '''Manchester Yunayted''' * [[Angliya kubogi]]: 2023/2024;<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=25 May 2024 |title=Manchester City 1–2 Manchester United: Line-ups |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/c2jj8k5vym5t#Line-ups |access-date=25 May 2024}}</ref> ikkinchi oʻrin: 2022/2023<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=McNulty |first=Phil |date=3 June 2023 |title=Manchester City 2–1 Manchester United |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637 |access-date=3 June 2023}}</ref> * EFL kubogi: 2022/2023<ref name="EFL Cup win">{{Yangiliklar manbasi |last=McNulty |first=Phil |date=26 February 2023 |title=Manchester United 2–0 Newcastle United: Erik ten Hag's side win Carabao Cup for first trophy since 2017 |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/62544904 |access-date=26 February 2023}}</ref> '''Individual''' * Rinus Mishel mukofoti: 2015/2016<ref name="2016award">{{Veb manbasi |sarlavha=Winnaars Rinus Michels Awards 2016 |url=https://www.devoetbaltrainer.nl/2016/05/08/winnaars-rinus-michels-awards-2016/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161025172838/https://www.devoetbaltrainer.nl/2016/05/08/winnaars-rinus-michels-awards-2016/ |arxivsana=25 October 2016 |qaralgan sana=25 October 2016 |nashriyot=De Voetbal Trainer |til=nl}}</ref> 2018/2019<ref>{{Veb manbasi |sana=17 May 2019 |sarlavha=Winnaars Rinus Michels Awards 2018/19 |url=https://www.voetbaltrainer.nl/2019/05/17/winnaars-rinus-michels-awards-2018-19/ |qaralgan sana=16 December 2022 |ish=De VoetbalTrainer |til=nl}}</ref> 2020/2021<ref>{{Veb manbasi |url=https://english.ajax.nl/articles/ten-hag-wins-rinus-michels-award/ |sarlavha=Ten Hag wins Rinus Michels Award |nashriyot=AFC Ajax |sana=10 August 2021 |qaralgan sana=14 April 2022}}</ref> * Premyer-ligada oyning eng yaxshi murabbiyi: 2022-yil sentyabr, 2023-yil fevral, 2023-yil noyabr<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.premierleague.com/managers/33247/Erik-ten%20Hag/overview |sarlavha=Manager Profile: Erik ten Hag |nashriyot=Premier League |qaralgan sana=26 December 2023}}</ref> == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum}} * {{UEFA player}} {{Rinus Michels mukofoti}} {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:1970-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Niderlandiyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkaklar futbol markaziy himoyachilari]] [[Turkum:FK Tvente futbolchilari]] [[Turkum:De Graafschap futbolchilari]] [[Turkum:RKC Waalwijk futbolchilari]] [[Turkum:FC Utrecht futbolchilari]] [[Turkum:Eredivisie futbolchilari]] [[Turkum:Eerste Divisie futbolchilari]] [[Category:Go Ahead Eagles murabbiylari]] [[Category:FC Bayern Munich II murabbiylari]] [[Category:FC Utrecht murabbiylari]] [[Category:AFC Ajax murabbiylari]] [[Category:Manchester United F.C. murabbiylari]] [[Category:Bayer 04 Leverkusen murabbiylari]] [[Category:Eredivisie murabbiylari]] [[Category:Eerste Divisie murabbiylari]] [[Category:Regionalliga murabbiylari]] q1eus45pnycy5bdgudw3ephyb5ygh3l Abdurauf Boʻriyev 0 1112910 5997221 5767841 2026-04-16T08:03:03Z Umarxon III 18267 /* Havolalar */ + 5997221 wikitext text/x-wiki {{familiyadoshlar|Boʻriyev}} {{Futbolchi | name = Abdurauf Boʻriyev | fullname = Abdurauf Anvar oʻgʻli Boʻriyev | image = Abdurauf Boʻriyev (cropped).jpg | birth_date = {{Birth date and age|2002|7|20|df=y}}<ref>[https://globalsportsarchive.com/people/soccer/abdurauf-boriyev/210249/ Player Profil globalsportsarchive.com]</ref> | birth_place = {{tavalludJoyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]] | height = {{height|m=1.79}} | currentclub = [[Olimpik (futbol klubi)|Olimpik]] | clubnumber = 22 | position = [[Yarim himoyachi]] | youthyears1 = | youthclubs1 = [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] | yillar1 = 2020 | klublar1 = [[Bunyodkor-2|Bunyodkor-2]] | isht1 = 0 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2021—2024 | klublar2 = [[Olimpik (futbol klubi)|Olimpik]] | isht2 = 72 | gollar2 = 4 | yillar3 = 2024— | klublar3 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht3 = 24 | gollar3 = 0 | milliyyillar1 = 2018 | milliyjamoa1 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Oʻzbekiston U17]] | milliyisht1 = 3 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2021–2024 | milliyjamoa2 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Oʻzbekiston U23]] | milliyisht2 = 32 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 2024– | milliyjamoa3 = [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston]] | milliyisht3 = 5 | milliygollar3 = 0 | pcupdate = 2025-yil 2-sentyabr | ntupdate = 2025-yil 2-sentyabr }} '''Abdurauf Anvar oʻgʻli Boʻriyev''' ([[2002-yil]] [[20-iyul]]da tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ klubida [[yarim himoyachi]] sifatida toʻp suradi. Uning transfer narxi 400 ming [[yevro]]ga baholangan<ref>{{cite web|url=https://www.footballcritic.com/abdurauf-bocriyev/profile/210249|title=ABDURAUF BOʻRIYEV}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.world/abdurauf-buriev/profil/spieler/743864|title=#23 Abdurauf Buriev}}</ref>. == Futbolchilik faoliyati == === Klub faoliyati === === Terma jamoadagi faoliyati === == Yutuqlar == === Terma jamoa === ;Oʻzbekiston U23 * {{Asia2}} [[AFC U-23 Osiyo kubogi]] ikkinchi oʻrin sohibi: (2) [[AFC U-23 Osiyo kubogi 2022|2022]], [[AFC U-23 Osiyo kubogi 2024|2024]] * {{Asia3}} 2022-yilgi Osiyo oʻyinlari bronza medal sohibi: 2023 ;Oʻzbekiston * MOFA millatlar kubogi sohibi: 2025 === Klub === ;Olimpik * Oʻzbekiston Pro ligasi uchinchi o'rin: 2021 ;Paxtakor * Oʻzbekiston kubogi sohibi: 2025 == Mukofotlari == 2025-yil 6-iyunda [[Oʻzbekiston iftixori|Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi |url=https://president.uz/oz/lists/view/8186 |sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-iyundagi „Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzolari va murabbiylaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoni |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250607043759/https://president.uz/oz/lists/view/8186 |arxivsana=2025-06-07 |sana=06.06.2025 |qaralgan sana=06.06.2025 |ish=president.uz }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Havolalar == *{{Soccerway|abdurauf-boriyev/698774}} *{{FootballDatabase.eu|501145}} {{Paxtakor futbol klubi tarkibi}} {{Oʻzbekiston tarkibi 2022-yilgi Osiyo oʻyinlari}} {{2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Oʻzbekiston erkaklar futbol jamoasi tarkibi}} {{Oʻzbekiston iftixori}} {{DEFAULTSORT:Boʻriyev, Abdurauf}} [[Turkum:2002-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:20-iyulda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]] [[Turkum:Bunyodkor-2 klubi futbolchilari]] [[Turkum:Olimpik jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]] [[Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:Osiyo oʻyinlari 2022 futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston uchun Osiyo oʻyinlari bronza medali sohiblari]] [[Turkum:Futbol boʻyicha Osiyo oʻyinlari sovrindorlari]] [[Turkum:Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Olimpiya milliy terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston kishilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonda tugʻilganlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] [[Turkum:„Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlanganlar]] 16htmiel37mhalxpigb7qfj7x7urs7v Foydalanuvchi:Behruznurullayevv 2 1112918 5996850 5271460 2026-04-15T12:26:42Z Behruznurullayevv 135309 [[Turkum:Zakovat]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996850 wikitext text/x-wiki <center>[[Image:Welcomebanner.gif]]</center> {{Andoza:Userbox/Gryffindor}} {{Userbox/WikiStipendiya}} {{Userboxside|Men haqimda|align=right| 2= {{Foydalanuvchi:Box/User Wikipedian for|yil=2024|oy=5|kun=27}} {{Hozirgi yoshi|kun=24|oy=12|yil=2005}} {{TDIU talabasi}} {{userbox | border-c = #999999 | id = [[File:Van Goghjon.jpeg|40px]] | id-c = #eeeeee | info = Bu foydalanuvchi '''[[Van Gogh|Vincent Van Gogh]]''' muxlisi. }} {{User Uzbekistan}} {{Userbox/404 Not Found}} {{User Navoiy}} {{User uz}} }} {{Vikipediyachi bilgiqutisi |tasvir= |image= |image_caption= |familiyasi=Nurullayev |ismi=Behruz |sharifi=Sanjar o'g'li |Taxallusi=Ezikio |kasbi=[[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]] talabasi |mamlakat=[[Fayl:Flag of Uzbekistan.svg|25px]][[Oʻzbekiston]] |yashash joyi= |millati=[[oʻzbek]] |dini=[[Islom]]}} [[Turkum:Zakovat]] ic9zzsu18omhiemc76lffjbqekis2ay 5996851 5996850 2026-04-15T12:26:49Z Behruznurullayevv 135309 [[Turkum:Zakovat]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996851 wikitext text/x-wiki <center>[[Image:Welcomebanner.gif]]</center> {{Andoza:Userbox/Gryffindor}} {{Userbox/WikiStipendiya}} {{Userboxside|Men haqimda|align=right| 2= {{Foydalanuvchi:Box/User Wikipedian for|yil=2024|oy=5|kun=27}} {{Hozirgi yoshi|kun=24|oy=12|yil=2005}} {{TDIU talabasi}} {{userbox | border-c = #999999 | id = [[File:Van Goghjon.jpeg|40px]] | id-c = #eeeeee | info = Bu foydalanuvchi '''[[Van Gogh|Vincent Van Gogh]]''' muxlisi. }} {{User Uzbekistan}} {{Userbox/404 Not Found}} {{User Navoiy}} {{User uz}} }} {{Vikipediyachi bilgiqutisi |tasvir= |image= |image_caption= |familiyasi=Nurullayev |ismi=Behruz |sharifi=Sanjar o'g'li |Taxallusi=Ezikio |kasbi=[[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]] talabasi |mamlakat=[[Fayl:Flag of Uzbekistan.svg|25px]][[Oʻzbekiston]] |yashash joyi= |millati=[[oʻzbek]] |dini=[[Islom]]}} f6my20k8znmhf87l6f59dqxzkb81bph Ulugʻbek Sunnatov 0 1114178 5997057 5924185 2026-04-16T05:29:11Z AnvarxonM 75105 /* Manbalar */ 5997057 wikitext text/x-wiki {{familiyadoshlar|Sunnatov}} {{Futbolchi | name = Ulugʻbek Sunnatov | birth_date = {{Birth date and age|2003|1|14|df=y}} | birth_place = {{TavalludJoyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]] | height = {{height|m=1.85}} | currentclub = [[Sho'rtan]] | clubnumber = 34 | position = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]] }} '''Ulugʻbek Sunnatov''' (<nowiki>Улуғбек Суннатов</nowiki>) – oʻzbekistonlik futbolchi. [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning [[Shoʻrtan (futbol klubi)|"Sho'rtan"]] futbol klubi [[Himoyachi (futbol)|himoyachisi]]<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/player/bio/_/id/368956/ulugbek-sunnatov|title=ULUGBEK SUNNATOV}}</ref><ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/ulugbek-sunnatov/820178/|title=U. SUNNATOV}}</ref><ref>{{cite web|url=https://pfl.uz/ru/m/players/view/3038|title=Ulugʻbek Sunnatov|qaralgan sana=2024-06-05|arxivsana=2024-06-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20240605072714/https://pfl.uz/ru/m/players/view/3038}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.flashscore.com/player/sunnatov-ulugbek/jJCwWGqP/|title=Ulugbek Sunnatov}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|2}} {{uzbekistan-footy-bio-stub}} {{DEFAULTSORT:Sunnatov, Ulugʻbek}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:AGMK futbolchilari]] [[Turkum:Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] oy3pzukqdej9izj4rwmf2eijfzm8fqs Abbos Ergashboyev 0 1118713 5997065 5923739 2026-04-16T05:31:22Z AnvarxonM 75105 /* Manbalar */ 5997065 wikitext text/x-wiki {{ism+familiya|Abbos|Ergashboyev}} {{Futbolchi | ism = Abbos Ergashboyev | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{birth date and age|1998|6|5}} | tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Sirdaryo}} | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = {{boʻy|m=1.72}} | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]] | joriyklub = [[Metallurg Bekobod]] | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2024—2025 | klublar1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht1 = | gollar1 = | yillar2 = | klublar2 = | isht2 = | gollar2 = | yillar3 = | klublar3 = | isht3 = | gollar3 = | yillar4 = | klublar4 = | isht4 = | gollar4 = | yillar5 = | klublar5 = | isht5 = | gollar5 = | yillar6 = | klublar6 = | isht6 = | gollar6 = }} '''Abbos Ergashboyev''' — oʻzbekistonlik futbolchi. [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ klubi sobiq [[hujumchi (futbol)|hujumchisi]]<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/abbos-ergashboev/profil/spieler/991056|title=#99 Abbos Ergashboev|publisher=[[Transfermarkt]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://ru.soccerway.com/players/abbos-ergashboyev/692746/|title=A. ERGASHBOYEV|publisher=[[Soccerway]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/player/_/id/339173/abbos-ergashboyev|title=ABBOS ERGASHBOYEV|publisher=[[ESPN]]}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|2}} {{uzbekistan-footy-bio-stub}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]] [[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] {{DEFAULTSORT:Ergashboyev, Abbos}} mbi72ae8uq4x2gqohrjqhfvp35fpz49 Nuriddin Hasanov 0 1174164 5997062 5473860 2026-04-16T05:30:43Z AnvarxonM 75105 /* Manbalar */ 5997062 wikitext text/x-wiki {{Ism+familiya|Nuriddin|Hasanov}} {{Futbolchi | ism = Nuriddin Hasanov | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{birth date and age|1994|7|20}} | tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Surxondaryo}} | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = {{boʻy|m=1.72}} | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi]] | joriyklub = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = | klublar1 = | isht1 = | gollar1 = | yillar2 = | klublar2 = | isht2 = | gollar2 = | yillar3 = | klublar3 = | isht3 = | gollar3 = | yillar4 = | klublar4 = | isht4 = | gollar4 = | yillar5 = | klublar5 = | isht5 = | gollar5 = | yillar6 = | klublar6 = | isht6 = | gollar6 = }} '''Nuriddin Hasanov''' – [[oʻzbekiston]]lik [[futbolchi]]. „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]“ klubi [[yarim himoyachi]]si boʻlgan<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/nuriddin-khasanov/profil/spieler/373685|title=Nuriddin Khasanov|publisher=[[Transfermarkt]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/nuridin-xasanov/361143/|title=N. KHASANOV|publisher=[[Soccerway]]}}</ref>. == Bahsli holat == 2018-yil 5-yanvar mavsum avvalida [[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi]] tomonidan bir qator futbolchilarni yoshini kichraytirgani, ular safida 2012-yilgi 17 yoshli futbolchilar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida chempion boʻlgan. Ulugʻbek Davlatov ham borligi maʼlum qilingan. Ulugʻbek Davlatovning asl ism sharifi Nuriddin Hasanov ekanligi va yoshi 2 yoshga kichraytirganligi sababli futboldagi faoliyatidan bir umrga chetlatilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://oz.sputniknews.uz/20180106/7209070.html |sarlavha=Yoshini kichraytirgan futbolchilar bir umrga futboldan chetlatildi |sana=06.01.2018}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2018/01/05/off-prezidenti-osiyo-chempioni-bolganiga-qaramay-yoshini-kichraytirgan-futbolchilarni-futboldan-umrbod-chetlashtirdi/?utm_source=FB/ |sarlavha=O‘FF prezidenti Osiyo chempioni bo‘lganiga qaramay, yoshini kichraytirgan futbolchilarni futboldan umrbod chetlashtirdi |sana=05.01.2018}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.kun.uz/news/2018/01/05/esini-kicrajtirib-terma-zamoa-bilan-halkaro-turnirlarda-katnasgan-bir-kator-futbolcilar-umrbod-cetlatildi |sarlavha=Yoshini kichraytirib, terma jamoa bilan xalqaro turnirlarda qatnashgan bir qator futbolchilar umrbod chetlatildi |sana=05.01.2018 |nashriyot=[[Kun.uz]]}}</ref>. 2018-yil 13-iyunda [[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi|OʻFA]] chetlaltilgan futbolchilarni ishini qayta koʻrib chiqqan va ularning asl ism familiyasida yana futbolchilik faoliyatini olib borishiliga ruhsat berilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://daryo.uz/2018/06/13/ofa-yoshini-kichraytirgani-sabab-futboldan-chetlatilgan-besh-nafar-futbolchini-kechiradi |sarlavha=O‘FA yoshini kichraytirgani sabab futboldan chetlatilgan besh nafar futbolchini kechiradi |sana=13.06.2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|2}} {{uzbekistan-footy-bio-stub}} {{TerDU futbol klubi tarkibi}} {{DEFAULTSORT:Hasanov, Nuriddin}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:Bunyodkor klubi futbolchilari]] [[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]] [[Turkum:Dinamo Samarqand futbolchilari]] [[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]] [[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]] [[Turkum:TerDU klubi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] encd378f12mxtj58nn2reyaa8e1qidm Ulugʻbek Xoliqov 0 1206088 5997048 5968503 2026-04-16T05:26:51Z AnvarxonM 75105 5997048 wikitext text/x-wiki {{familiyadoshlar|Xoliqov}} {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Ulugʻbek Xoliqov | tasvir = | toʻliqism = | boʻyi = {{height|m=1.78}} | tavallud_sana = {{Birth date and age|df=yes|2005|5|15}} | tavallud_joyi = {{TavalludJoyi|Toshkent}} | joriyklub = [[Doʻstlik (futbol klubi)|Doʻstlik]] | klubraqami = 25 | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]] }} '''Ulugʻbek Xoliqov''' (<nowiki>Улуғбек Холиқов</nowiki>) – [[oʻzbekiston]]lik [[futbolchi]]. [[Oʻzbekiston Pro ligasi]]ning „[[Doʻstlik (futbol klubi)|Doʻstlik]]“ klubi himoyachisi<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/ulugbek-kholiqov/905258/|title=U. KHOLIQOV|publisher=[[Soccerway]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.co.uk/ulugbek-kholikov/profil/spieler/1133382|title=#25 Ulugbek Kholikov|publisher=[[Transfermarkt]]}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|2}} {{uzbekistan-footy-bio-stub}} {{DEFAULTSORT:Xoliqov, Ulugʻbek}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Doʻstlik Toshkent futbolchilari]] [[Turkum:Lokomotiv BFK futbolchilari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] m3ejdf0cz88b04qsms1knjrr9rm4ore Risolat Haydarova 0 1252496 5997219 5500836 2026-04-16T07:47:05Z ~2026-23352-84 259147 /* Hayoti */ * Ijodi */ * Tarjimalari */ 5997219 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = | tasvir = | tasvir_eni = | izoh = | asl_ismi = <!-- bu parametrga faqat kishining ona tili lotin yozuviga asoslanmagan hollarda qiymat kiritilishi kerak (masalan, kirill, arab, xitoy yozuvlarida va h.k.). --> | tavallud_paytidagi_ismi = | tavallud_sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1966|11|06}} | tavallud_joyi = Toshkent, OʻzSSR, SSSR | vafot_sanasi = <!-- {{vafot sanasi va yoshi|YYYY|OO|SS|YYYY|OO|SS}}--> | vafot_joyi = | fuqaroligi = {{SSSR}}→{{UZB}} | taʼlimi = | kasbi =Jurnalist, yozuvchi, tarjimon | dini = | faoliyat_yillari = | asarlari = | boʻyi = | unvoni = | turmush_oʻrtogʻi = | bolalari = | otasi = | onasi = | qarindoshlari = | mukofotlari = | veb-sayt = <!-- {{URL|sayt havolasi}}--> | imzosi = }} '''Risolat Haydarova''' (1966-yil 7-noyabr, [[Toshkent]], [[OʻzSSR]], [[SSSR]]) – taniqli [[oʻzbek]] [[yozuvchi]]si, [[jurnalist]]i. Tarixiy yoʻnalishdagi bir qancha asarlar muallifi<ref>{{kitob manbasi |last1=S.Mirvaliyev |first1=R.Shokirova |title=O'zbek adiblari |date=2016 |publisher=G'.G'ulom nomidagi davlat nashriyoti |location=Toshkent |isbn=978-9943-03-940-7 |pages=401}}</ref>. 2014-yildan O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi. “Shuhrat “ medali (2021), Odil Yoqubov nomidagi xalqaro mukofot (2025) sohibasi. == Hayoti == Risolat Haydarova 1966-yil 7-noyabr kuni [[Oʻzbekiston SSR]] tarkibidagi [[Toshkent shahri]]da tugʻilgan. Oʻrta taʼlimni tugatgach, 1984-yilda Toshkent davlat universiteti (hozirgi [[Oʻzbekiston Milliy universiteti]])ning jurnalistika fakultetiga oʻqishga qabul qilinadi. Oliygohni 1989-yil muvaffaqiyatli tamomlaydi. == Mehnat faoliyati == Oʻz faoliyatini dastlab Oʻzbekiston televideniyesida muharrir sifatida boshlaydi (1989-2005). Keyin „Poytaxt“ radiosining xalqaro axborot boʻlimida tarjimon, muallif va boshlovchi boʻlib ishlaydi (2005-2008). 2008-yilda „Region.uz“ axborot sayti va gazetasida mas’ul kotib, „UzReport.com“ biznes xabarlar portalida tarjimon boʻlib bir muddat faoliyat yuritadi. 2010-yilgacha „Sharq biznes xabarnomasi“ gazetasida mas’ul kotib boʻlib ishladi. 2010-yildan 2011-yilgacha Oʻzbekiston auditorlar palatasida jamoatchilik bilan aloqalar boʻlimi rahbari, matbuot kotibi lavozimida faoliyat olib bordi. [[2011-yil]]dan [[2013-yil]]gacha „Oʻzenergosozlash“ unitar korxonasida tarjimon sifatida ishladi. [[2014-yil|2014-2018 yillarda]] „Sharq yulduzi“ va „Zvezda Vostoka“ jurnallari birlashgan tahririyatida muharrir, keyin nasr boʻlimi boshligʻi sifatida faoliyat yuritgan. Ayni paytda Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasining Xalqaro aloqalar va badiiy tarjima boʻlimida ishlab kelmoqda. === Tarjimonlik faoliyati === Risolat Haydarova yozuvchilikdan tashqari, tarjimonlik faoliyati bilan ham shugʻullangan. XX asr serb, xorvat, sloven, rus, belorus, shuningdek, O‘zbekistonda yashab ijod qilayotgan rusiyzabon yozuvchilarning asarlarini, jumladan, Nobel mukofoti sovrindorlari Ivan Bunin (“Xilvat xiyobonlar”), Ivo Andrich (“Drina ko‘prigi”), Aleksandr Soljenitsin (“Ivan Denisovichning bir kuni”) asarlarini, shuningdek, belorus yozuvchisi Vladimir Korotkevichning “Ko‘hna afsona”, belorus bolalar yozuvchisi Ales Karlyukevichning “Shuburshun va uning do‘stlari” qissalarini, toshkentlik adiba Galina Dolgayaning “Yugurik suvlar qo‘shig’i” romani, “Sohibqiron” nasriy triptixi, serb yozuvchisi Miodrag Jurjevich, makedon yozuvchisi Dimitar Solyev, xorvat yozuvchisi Ranko Marinkovich, turk yozuvchisi Umar Sayfiddin hikoyalarini oʻzbekchaga oʻgirgan. == Ijodi == Dastlabki hikoyalari maktab o’quvchisi bo’lgan yillarida bolalar nashrlarida chop etilgan. 1984-1989-yillarda universitetda tahsil olayotgan vaqtida hikoyalari „Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati“, „Turkiston“, „Toshkent oqshomi“ gazetalarida chop etilgan. 1990-yilda Respublika yosh ijodkorlarining „Do'rmon“ seminarida qatnashib, nasr yo'nalishida g'olib bo'lgan. Birinchi kitobi “Mag’rura” 2007-yilda chop qilingan. “Karantin” qissasi (2020), “G’urg’urtepada saraton” hikoyalar turkumi (2021),<ref>{{yangiliklar manbasi |title=G‘urg‘urtepada saraton |url=https://oyina.uz/uz/book/79 |agency=Oyina.uz}}</ref> “”Sebzor” nasriy to’plami (2022), “Javzo” (2011), “Suyumbika” (2025) tarixiy romanlari, qator esse va adabiy maqolalari nashr etilgan. Hikoyalari turk, qozoq, rus, belorus, bolgar tillariga tarjima qilingan. Shukur Xolmirzayev nomidagi I xalqaro hikoyalar tanlovi g‘olibi (2021). Ivan Buninning “Xilvat xiyobonlar” hikoyalar turkumining o‘zbek tiliga tarjimasi uchun 2022-yilda O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasining “Yilning eng yaxshi tarjimasi” mukofoti, 2025-yilda tarixiy mavzudagi asarlari uchun Odil Yoqubov nomidagi xalqaro mukofot bilan taqdirlangan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Oʻzbekistonlik yozuvchilar]] i295c7lphhclqfvkrbkhm7j4trzcfp8 Kafil-Sugʻurta 0 1259549 5997331 5516886 2026-04-16T10:44:58Z Wonmirzo 106212 5997331 wikitext text/x-wiki {{Bank bilgiqutisi | nomi = "Kafil Sugʻurta" AJ | asl nomi = | logo = | tasvir2 = | tasvir nomi = | shiori = "KAFIL-SUG`URTA" – har ehtimolga qarshi! | turi = [[Aksiyadorlik jamiyati|AJ]] | litsenziya = SF №00038, 2022-yil 24-fevral | omonatlarni sugʻurtalash = | faoliyati = [[sug'urta]], [[qayta sug'urta]] | asos solingan yil = 2004-yil | yopilgan yil = | aktivlari = 265,35 mlrd soʻm | sof foyda = 10.17 mlrd soʻm (<small>2025-yil</small>) | xodimlar soni = 150 dan oshiq malakali xodimlar | sayt = [https://kafil.uz Rasmiy sayti] | vikiombor = Kafil Sugʻurta }} '''"KAFIL-SUG‘URTA" AJ''' sug‘urta kompaniyasi 2004- yil 21- maydan boshlab [[Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi]]ning litsenziyasi<ref name="Kafil sug'urta litsenziyasi">{{Veb manbasi |url=https://kafil.uz//storage/licences/November2022/C20wkMQdSeFjw0Oddznf.png |sarlavha=Kafil sug'urta litsenziyasi}}</ref> asosida [[sug‘urta]]ning barcha 17 ta klassi bo‘yicha ixtiyoriy va majburiy shakllarda xizmat ko‘rsatadi. === Tarixi === ==2004== 2004-yil 21-mayda tashkil topdi va O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan litsenziyaga ega bo‘ldi<ref name="Kafil sug'urta litsenziyasi">{{Veb manbasi |url=https://kafil.uz//storage/licences/November2022/C20wkMQdSeFjw0Oddznf.png |sarlavha=Kafil sug'urta litsenziyasi}}</ref>. ==2021== *Global Banking & Finance Review xalqaro nashri tomonidan O'zbekistondagi "Eng tez o‘suvchi kompaniya-2021" unvoniga sazovor bo'ldi<ref name="Global Banking & Finance Review">{{Veb manbasi |url=https://kafil.uz//storage/licences/October2025/u0r9thsf48feFwPM8C2r.png |sarlavha=Global Banking & Finance Review}}</ref>. *"Ahbor-Reyting" agentligi kompaniyaning moliyaviy ishonchliligi va to‘lov qobiliyatini "UzA++" (juda yuqori) darajasida baholadi<ref name="Ahbor-Reyting">{{Veb manbasi |url=https://kafil.uz//storage/licences/April2025/rrDw2wdLEHm4pdC6rWie.jpg |sarlavha="Ahbor-Reyting" reyting agentligi "barqaror" uzA++ prognozi bilan milliy shkala bo‘yicha to‘lov qobiliyati reytingini berilishini tasdiqlaydi}}</ref>. ==2022== *[https://kafil.uz kafil.uz] sayti rebrending qilindi. *Kompaniya mulkchilik shakli mas’uliyati cheklangan jamiyatidan aksiyadorlik jamiyatiga o'zgartirildi. ==2023== *Iste’molchilar tanloviga ko‘ra “Yil brendi – 2022" unvoni bilan taqdirlandi<ref name="Yil brendi 2022">{{Veb manbasi |url=https://marketing.uz/brend-goda-2022/uz |sarlavha="Yil brendi 2022}}</ref>. *[https://www.mf.uz www.mf.uz] ma’lumotiga ko‘ra, yilning 1-choragi yakunida sug‘urta mukofotlari yig‘imi bo‘yicha respublika reytingida 7-o‘rinni egalladi. *“Moody’s Ratings” (AQSh) xalqaro reyting agentligi Kompaniyaning moliyaviy barqarorlik reytingini “B2” darajasiga ko‘tarilgani haqida rasmiy press-reliz chop etdi. ==2024== *Ustav kapitali 32,82% ga oshirildi. *Qayta sug‘urta faoliyati yo‘lga qo‘yildi. *Iste'molchilar tanloviga ko‘ra "Yil brendi – 2023" unvoni berildi<ref name="Yil brendi 2023">{{Veb manbasi |url=https://brendgoda-2023.marketing.uz/uz/nominations/finansy/ |sarlavha="Yil brendi 2023}}</ref>. *ISO 9001:2009 standarti talablariga muvofiq sifat menejmenti tizimi joriy etildi, xalqaro va milliy sertifikatlar olindi<ref name="ISO 9001:2009">{{Veb manbasi |url=https://kafil.uz//storage/licences/October2024/tb2CtIQxE9Ql8zqZPydx.png |sarlavha="ISO 9001:2009}}</ref>. ==2025== *Kompaniya ustav kapitali 80,7 mlrd so‘mga oshdi<ref name="Kompaniya ustavi">{{Veb manbasi |url=https://openinfo.uz/media/documents/6135578d-bc3d-43ca-935f-15c4a8c58c6d.pdf |sarlavha=Kompaniya ustavi}}</ref>; *Qayta sug‘urtalash yo‘nalishida xalqaro yirik tashkilotlar bilan hamkorlik yo‘lga qo‘yildi; *Iste’molchilar tomonidan “Yil brendi – 2024” unvoniga sazovor bo‘ldi *[[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|BMT]] tomonidan o‘tkazilgan “Inclusive Insurance Products” tanlovida g‘olib deb topildi. === Reyting va sertifikatlar === * Milliy reyting agentligi “barqaror” uzA++ ko‘rsatkichini tasdiqlagan. * Moody’s Investors Service kompaniyani B2 moliyaviy barqarorlik darajasi bilan baholagan (barqaror prognoz). === Faoliyat yo‘nalishlari === * Kompaniya quyidagi sug‘urta turlarini taklif qiladi: baxtsiz hodisalar va kasallik, transport vositalari, mulk, qurilish-montaj, eksport, lizing, fuqarolik javobgarligi, va boshqa turlar. * Kompaniyaning ustav kapitali 60,701 mlrd so‘mdan 80,701 mlrd so‘mga oshirilgan. === O‘zgarishlar va islohotlar === * 2023-yilda qayta sug‘urta faoliyati yo‘lga qo‘yilgan, ISO 9001:2009 sifat menejmenti tizimi joriy etilgan, grant dasturi amalga oshirilgan, va “Yil brendi – 2022, 2023, 2024” unvonlari berilgan. ===Moliyaviy ko'rsatkichlar=== "Kafil Sug'urta" AJ 2025-moliya yilini 10.17 mlrd soʻm sof foyda bilan yakunlagan. Hisobot davrida kompaniyaning jami daromadlari 192.85 mlrd soʻmni tashkil qiladi<ref name="Moliyaviy koʻrsatkichlar">{{Veb manbasi |url=https://openinfo.uz/uz/organizations/895?tab=charter&page=1 |sarlavha=Moliyaviy koʻrsatkichlar}}</ref>. Kompaniyaning oʻtgan 4 yildagi moliyaviy koʻrsatkichlari toʻgʻrisida quyidagi jadvalda maʼlumot berilgan: {| class="wikitable" |+Moliyaviy koʻrsatkichlari (mlrd [[Soʻm|soʻmda]])<ref name="Moliyaviy koʻrsatkichlar">{{Veb manbasi |url=https://openinfo.uz/uz/organizations/895?tab=charter&page=1 |sarlavha=Moliyaviy koʻrsatkichlar}}</ref> ! Yillar ! 2022-yil ! 2023-yil ! 2024-yil ! 2025-yil |- | Ustav kapitali | 35,70 | 45,70 | 60,70 | 80,70 |- | Jami aktivlar | 94.93 | 145.45 | 230.30 | 265.20 |- | O‘z mablag‘lari manbalari | 45,6 | 44,1 | 71,8 | 95,3 |- | Investitsiya | 55,8 | 68,4 | 142,3 | 152,6 |- | Olingan sug‘urta majburiyati | 20 910,06 | 33 391,39 | 93 827,46 | 92 303,47 |- | Sug‘urta mukofotlari hajmi | 34,9 | 73,9 | 77,4 | 72,2 |} == Manbalar == {{manbalar}} klogyj878t80y9ldxm3urgiy2lk1gnf 5997337 5997331 2026-04-16T10:55:31Z Janob Mirzaolim 64438 5997337 wikitext text/x-wiki {{Bank bilgiqutisi | nomi = „Kafil-Sugʻurta“ AJ | asl nomi = | logo = | tasvir2 = | tasvir nomi = | shiori = „KAFIL-SUGʻURTA“ – har ehtimolga qarshi! | turi = [[Aksiyadorlik jamiyati|AJ]] | litsenziya = SF №00038, 2022-yil 24-fevral | omonatlarni sugʻurtalash = | faoliyati = [[sugʻurta]], [[qayta sugʻurta]] | asos solingan yil = 2004-yil | yopilgan yil = | aktivlari = 265,35 mlrd soʻm | sof foyda = 10.17 mlrd soʻm (<small>2025-yil</small>) | xodimlar soni = 150 dan oshiq malakali xodimlar | sayt = [https://kafil.uz Rasmiy sayti] | vikiombor = Kafil-Sugʻurta }} '''„Kafil-Sugʻurta“ AJ''' 2004- yil 21- maydan boshlab [[Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi]]ning litsenziyasi<ref name="Kafil sugʻurta litsenziyasi">{{Veb manbasi |url=https://kafil.uz//storage/licences/November2022/C20wkMQdSeFjw0Oddznf.png |sarlavha=Kafil sug'urta litsenziyasi}}</ref> asosida [[sug‘urta]]ning barcha 17 ta klassi boʻyicha ixtiyoriy va majburiy shakllarda xizmat koʻrsatuvchi sugʻurta kompaniyasi. == Tarixi == === 2004 === 2004-yil 21-mayda tashkil topdi va Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan litsenziyaga ega boʻldi<ref name="Kafil sugʻurta litsenziyasi">{{Veb manbasi |url=https://kafil.uz//storage/licences/November2022/C20wkMQdSeFjw0Oddznf.png |sarlavha=Kafil sug'urta litsenziyasi}}</ref>. === 2021 === * Global Banking & Finance Review xalqaro nashri tomonidan Oʻzbekistondagi „Eng tez oʻsuvchi kompaniya-2021“ unvoniga sazovor boʻldi<ref name="Global Banking & Finance Review">{{Veb manbasi |url=https://kafil.uz//storage/licences/October2025/u0r9thsf48feFwPM8C2r.png |sarlavha=Global Banking & Finance Review}}</ref>. * „Ahbor-Reyting“ agentligi kompaniyaning moliyaviy ishonchliligi va toʻlov qobiliyatini „UzA++“ (juda yuqori) darajasida baholadi<ref name="Ahbor-Reyting">{{Veb manbasi |url=https://kafil.uz//storage/licences/April2025/rrDw2wdLEHm4pdC6rWie.jpg |sarlavha="Ahbor-Reyting" reyting agentligi "barqaror" uzA++ prognozi bilan milliy shkala bo‘yicha to‘lov qobiliyati reytingini berilishini tasdiqlaydi}}</ref>. === 2022 === * [https://kafil.uz kafil.uz] sayti rebrending qilindi. * Kompaniya mulkchilik shakli mas’uliyati cheklangan jamiyatidan aksiyadorlik jamiyatiga oʻzgartirildi. === 2023 === * Isteʼmolchilar tanloviga koʻra „Yil brendi — 2022“ unvoni bilan taqdirlandi<ref name="Yil brendi 2022">{{Veb manbasi |url=https://marketing.uz/brend-goda-2022/uz |sarlavha="Yil brendi 2022}}</ref>. * [https://www.mf.uz www.mf.uz] maʼlumotiga koʻra, yilning 1-choragi yakunida sugʻurta mukofotlari yigʻimi boʻyicha respublika reytingida 7-oʻrinni egalladi. * „Moody’s Ratings“ (AQSh) xalqaro reyting agentligi Kompaniyaning moliyaviy barqarorlik reytingini „B2“ darajasiga koʻtarilgani haqida rasmiy press-reliz chop etdi. === 2024 === * Ustav kapitali 32,82% ga oshirildi. * Qayta sugʻurta faoliyati yoʻlga qoʻyildi. * Isteʼmolchilar tanloviga koʻra „Yil brendi — 2023“ unvoni berildi<ref name="Yil brendi 2023">{{Veb manbasi |url=https://brendgoda-2023.marketing.uz/uz/nominations/finansy/ |sarlavha="Yil brendi 2023}}</ref>. * ISO 9001:2009 standarti talablariga muvofiq sifat menejmenti tizimi joriy etildi, xalqaro va milliy sertifikatlar olindi<ref name="ISO 9001:2009">{{Veb manbasi |url=https://kafil.uz//storage/licences/October2024/tb2CtIQxE9Ql8zqZPydx.png |sarlavha="ISO 9001:2009}}</ref>. === 2025 === * Kompaniya ustav kapitali 80,7 mlrd soʻmga oshdi<ref name="Kompaniya ustavi">{{Veb manbasi |url=https://openinfo.uz/media/documents/6135578d-bc3d-43ca-935f-15c4a8c58c6d.pdf |sarlavha=Kompaniya ustavi}}</ref>; * Qayta sugʻurtalash yoʻnalishida xalqaro yirik tashkilotlar bilan hamkorlik yoʻlga qoʻyildi; * Isteʼmolchilar tomonidan „Yil brendi — 2024“ unvoniga sazovor boʻldi * [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|BMT]] tomonidan oʻtkazilgan „Inclusive Insurance Products“ tanlovida gʻolib deb topildi. == Reyting va sertifikatlar == * Milliy reyting agentligi „barqaror“ uzA++ koʻrsatkichini tasdiqlagan. * Moody’s Investors Service kompaniyani B2 moliyaviy barqarorlik darajasi bilan baholagan (barqaror prognoz). == Faoliyat yoʻnalishlari == * Kompaniya quyidagi sugʻurta turlarini taklif qiladi: baxtsiz hodisalar va kasallik, transport vositalari, mulk, qurilish-montaj, eksport, lizing, fuqarolik javobgarligi, va boshqa turlar. * Kompaniyaning ustav kapitali 60,701 mlrd soʻmdan 80,701 mlrd soʻmga oshirilgan. == Oʻzgarishlar va islohotlar == * 2023-yilda qayta sugʻurta faoliyati yoʻlga qoʻyilgan, ISO 9001:2009 sifat menejmenti tizimi joriy etilgan, grant dasturi amalga oshirilgan, va „Yil brendi — 2022, 2023, 2024“ unvonlari berilgan. ==Moliyaviy koʻrsatkichlar== „Kafil-Sugʻurta“ AJ 2025-moliya yilini 10.17 mlrd soʻm sof foyda bilan yakunlagan. Hisobot davrida kompaniyaning jami daromadlari 192.85 mlrd soʻmni tashkil qiladi<ref name="Moliyaviy koʻrsatkichlar">{{Veb manbasi |url=https://openinfo.uz/uz/organizations/895?tab=charter&page=1 |sarlavha=Moliyaviy koʻrsatkichlar}}</ref>. Kompaniyaning oʻtgan 4 yildagi moliyaviy koʻrsatkichlari toʻgʻrisida quyidagi jadvalda maʼlumot berilgan: {| class="wikitable" |+Moliyaviy koʻrsatkichlari (mlrd [[Soʻm|soʻmda]])<ref name="Moliyaviy koʻrsatkichlar">{{Veb manbasi |url=https://openinfo.uz/uz/organizations/895?tab=charter&page=1 |sarlavha=Moliyaviy koʻrsatkichlar}}</ref> ! Yillar ! 2022-yil ! 2023-yil ! 2024-yil ! 2025-yil |- | Ustav kapitali | 35,70 | 45,70 | 60,70 | 80,70 |- | Jami aktivlar | 94.93 | 145.45 | 230.30 | 265.20 |- | Oʻz mablagʻlari manbalari | 45,6 | 44,1 | 71,8 | 95,3 |- | Investitsiya | 55,8 | 68,4 | 142,3 | 152,6 |- | Olingan sugʻurta majburiyati | 20 910,06 | 33 391,39 | 93 827,46 | 92 303,47 |- | Sugʻurta mukofotlari hajmi | 34,9 | 73,9 | 77,4 | 72,2 |} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Sugʻurta]] [[Turkum:Toshkentdagi kompaniyalar]] roi8e613xidec17c66gxjqtojsceetr 5997339 5997337 2026-04-16T10:55:42Z Janob Mirzaolim 64438 Janob Mirzaolim [[Kafil sugurta]] sahifasini [[Kafil-Sugʻurta]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha 5997337 wikitext text/x-wiki {{Bank bilgiqutisi | nomi = „Kafil-Sugʻurta“ AJ | asl nomi = | logo = | tasvir2 = | tasvir nomi = | shiori = „KAFIL-SUGʻURTA“ – har ehtimolga qarshi! | turi = [[Aksiyadorlik jamiyati|AJ]] | litsenziya = SF №00038, 2022-yil 24-fevral | omonatlarni sugʻurtalash = | faoliyati = [[sugʻurta]], [[qayta sugʻurta]] | asos solingan yil = 2004-yil | yopilgan yil = | aktivlari = 265,35 mlrd soʻm | sof foyda = 10.17 mlrd soʻm (<small>2025-yil</small>) | xodimlar soni = 150 dan oshiq malakali xodimlar | sayt = [https://kafil.uz Rasmiy sayti] | vikiombor = Kafil-Sugʻurta }} '''„Kafil-Sugʻurta“ AJ''' 2004- yil 21- maydan boshlab [[Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi]]ning litsenziyasi<ref name="Kafil sugʻurta litsenziyasi">{{Veb manbasi |url=https://kafil.uz//storage/licences/November2022/C20wkMQdSeFjw0Oddznf.png |sarlavha=Kafil sug'urta litsenziyasi}}</ref> asosida [[sug‘urta]]ning barcha 17 ta klassi boʻyicha ixtiyoriy va majburiy shakllarda xizmat koʻrsatuvchi sugʻurta kompaniyasi. == Tarixi == === 2004 === 2004-yil 21-mayda tashkil topdi va Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan litsenziyaga ega boʻldi<ref name="Kafil sugʻurta litsenziyasi">{{Veb manbasi |url=https://kafil.uz//storage/licences/November2022/C20wkMQdSeFjw0Oddznf.png |sarlavha=Kafil sug'urta litsenziyasi}}</ref>. === 2021 === * Global Banking & Finance Review xalqaro nashri tomonidan Oʻzbekistondagi „Eng tez oʻsuvchi kompaniya-2021“ unvoniga sazovor boʻldi<ref name="Global Banking & Finance Review">{{Veb manbasi |url=https://kafil.uz//storage/licences/October2025/u0r9thsf48feFwPM8C2r.png |sarlavha=Global Banking & Finance Review}}</ref>. * „Ahbor-Reyting“ agentligi kompaniyaning moliyaviy ishonchliligi va toʻlov qobiliyatini „UzA++“ (juda yuqori) darajasida baholadi<ref name="Ahbor-Reyting">{{Veb manbasi |url=https://kafil.uz//storage/licences/April2025/rrDw2wdLEHm4pdC6rWie.jpg |sarlavha="Ahbor-Reyting" reyting agentligi "barqaror" uzA++ prognozi bilan milliy shkala bo‘yicha to‘lov qobiliyati reytingini berilishini tasdiqlaydi}}</ref>. === 2022 === * [https://kafil.uz kafil.uz] sayti rebrending qilindi. * Kompaniya mulkchilik shakli mas’uliyati cheklangan jamiyatidan aksiyadorlik jamiyatiga oʻzgartirildi. === 2023 === * Isteʼmolchilar tanloviga koʻra „Yil brendi — 2022“ unvoni bilan taqdirlandi<ref name="Yil brendi 2022">{{Veb manbasi |url=https://marketing.uz/brend-goda-2022/uz |sarlavha="Yil brendi 2022}}</ref>. * [https://www.mf.uz www.mf.uz] maʼlumotiga koʻra, yilning 1-choragi yakunida sugʻurta mukofotlari yigʻimi boʻyicha respublika reytingida 7-oʻrinni egalladi. * „Moody’s Ratings“ (AQSh) xalqaro reyting agentligi Kompaniyaning moliyaviy barqarorlik reytingini „B2“ darajasiga koʻtarilgani haqida rasmiy press-reliz chop etdi. === 2024 === * Ustav kapitali 32,82% ga oshirildi. * Qayta sugʻurta faoliyati yoʻlga qoʻyildi. * Isteʼmolchilar tanloviga koʻra „Yil brendi — 2023“ unvoni berildi<ref name="Yil brendi 2023">{{Veb manbasi |url=https://brendgoda-2023.marketing.uz/uz/nominations/finansy/ |sarlavha="Yil brendi 2023}}</ref>. * ISO 9001:2009 standarti talablariga muvofiq sifat menejmenti tizimi joriy etildi, xalqaro va milliy sertifikatlar olindi<ref name="ISO 9001:2009">{{Veb manbasi |url=https://kafil.uz//storage/licences/October2024/tb2CtIQxE9Ql8zqZPydx.png |sarlavha="ISO 9001:2009}}</ref>. === 2025 === * Kompaniya ustav kapitali 80,7 mlrd soʻmga oshdi<ref name="Kompaniya ustavi">{{Veb manbasi |url=https://openinfo.uz/media/documents/6135578d-bc3d-43ca-935f-15c4a8c58c6d.pdf |sarlavha=Kompaniya ustavi}}</ref>; * Qayta sugʻurtalash yoʻnalishida xalqaro yirik tashkilotlar bilan hamkorlik yoʻlga qoʻyildi; * Isteʼmolchilar tomonidan „Yil brendi — 2024“ unvoniga sazovor boʻldi * [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|BMT]] tomonidan oʻtkazilgan „Inclusive Insurance Products“ tanlovida gʻolib deb topildi. == Reyting va sertifikatlar == * Milliy reyting agentligi „barqaror“ uzA++ koʻrsatkichini tasdiqlagan. * Moody’s Investors Service kompaniyani B2 moliyaviy barqarorlik darajasi bilan baholagan (barqaror prognoz). == Faoliyat yoʻnalishlari == * Kompaniya quyidagi sugʻurta turlarini taklif qiladi: baxtsiz hodisalar va kasallik, transport vositalari, mulk, qurilish-montaj, eksport, lizing, fuqarolik javobgarligi, va boshqa turlar. * Kompaniyaning ustav kapitali 60,701 mlrd soʻmdan 80,701 mlrd soʻmga oshirilgan. == Oʻzgarishlar va islohotlar == * 2023-yilda qayta sugʻurta faoliyati yoʻlga qoʻyilgan, ISO 9001:2009 sifat menejmenti tizimi joriy etilgan, grant dasturi amalga oshirilgan, va „Yil brendi — 2022, 2023, 2024“ unvonlari berilgan. ==Moliyaviy koʻrsatkichlar== „Kafil-Sugʻurta“ AJ 2025-moliya yilini 10.17 mlrd soʻm sof foyda bilan yakunlagan. Hisobot davrida kompaniyaning jami daromadlari 192.85 mlrd soʻmni tashkil qiladi<ref name="Moliyaviy koʻrsatkichlar">{{Veb manbasi |url=https://openinfo.uz/uz/organizations/895?tab=charter&page=1 |sarlavha=Moliyaviy koʻrsatkichlar}}</ref>. Kompaniyaning oʻtgan 4 yildagi moliyaviy koʻrsatkichlari toʻgʻrisida quyidagi jadvalda maʼlumot berilgan: {| class="wikitable" |+Moliyaviy koʻrsatkichlari (mlrd [[Soʻm|soʻmda]])<ref name="Moliyaviy koʻrsatkichlar">{{Veb manbasi |url=https://openinfo.uz/uz/organizations/895?tab=charter&page=1 |sarlavha=Moliyaviy koʻrsatkichlar}}</ref> ! Yillar ! 2022-yil ! 2023-yil ! 2024-yil ! 2025-yil |- | Ustav kapitali | 35,70 | 45,70 | 60,70 | 80,70 |- | Jami aktivlar | 94.93 | 145.45 | 230.30 | 265.20 |- | Oʻz mablagʻlari manbalari | 45,6 | 44,1 | 71,8 | 95,3 |- | Investitsiya | 55,8 | 68,4 | 142,3 | 152,6 |- | Olingan sugʻurta majburiyati | 20 910,06 | 33 391,39 | 93 827,46 | 92 303,47 |- | Sugʻurta mukofotlari hajmi | 34,9 | 73,9 | 77,4 | 72,2 |} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Sugʻurta]] [[Turkum:Toshkentdagi kompaniyalar]] roi8e613xidec17c66gxjqtojsceetr Munozara:Kafil-Sugʻurta 1 1259608 5997341 5516891 2026-04-16T10:55:42Z Janob Mirzaolim 64438 Janob Mirzaolim [[Munozara:Kafil sugurta]] sahifasini [[Munozara:Kafil-Sugʻurta]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha 5516891 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} == Maqolani chop eting == maqolani chop eting [[Foydalanuvchi:J.Gafurov|J.Gafurov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:J.Gafurov|munozara]]) 06:59, 2025-yil 26-avgust (UTC) gyrntezx4j0pfktgs41bxuttf5woynj Andoza:Birlashgan Arab Amirliklari milliy futbol terma jamoasi murabbiylari 10 1267201 5996940 5629542 2026-04-15T19:10:40Z ~2026-20262-76 256000 5996940 wikitext text/x-wiki {{Football manager history | name = Birlashgan Arab Amirliklari milliy futbol terma jamoasi murabbiylari | teamname = Birlashgan Arab Amirliklari milliy futbol terma jamoasi | managerlist = Birlashgan Arab Amirliklari milliy futbol terma jamoasi murabbiylari roʻyxati | state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> | bgcolor = white | textcolor = #C8102E | bordercolor = #00843D | list = [[Mohammed Sheita|Sheita]] 1972 to 73 [[Jumaa Gharib|Gharib]] 1973 [[Mohammed Sheita|Sheita]] 1973 to 74 [[Mimi El-Sherbini|El-Sherbini]] 1975 [[Jumaa Gharib|Gharib]] 1975 to 76 [[Dimitri Tadić|Tadić]] 1976 [[Don Revie|Revie]] 1977 to 80 [[Heshmat Mohajerani|Mohajerani]] 1980 to 84 [[Carlos Alberto Parreira|Parreira]] 1984 to 88 [[Mário Zagallo|Zagallo]] 1988 to 90 [[Bernard Blaut|Blaut]] 1990 [[Carlos Alberto Parreira|Parreira]] 1990 [[Valeriy Lobanovskyi|Lobanovskyi]] 1990 to 92 [[Antoni Piechniczek|Piechniczek]] 1992 to 95 [[Tomislav Ivić|Ivić]] 1995 to 96 [[Lori Sandri|Sandri]] 1997 [[Milan Máčala|Máčala]] 1997 [[Lori Sandri|Sandri]] 1998 [[Carlos Queiroz|Queiroz]] 1998 to 99 [[Srećko Juričić|Juričić]] 1999 [[Abdullah Mesfer|Mesfer]] 2000 [[Henri Michel|Michel]] 2000 to 01 [[Abdullah Saqr|Saqr]] 2001 [[Tiny Ruys|Ruys]] 2001 [[Jo Bonfrère|Bonfrère]] 2001 to 02 [[Roy Hodgson|Hodgson]] 2002 to 04 [[Jean-François Jodar|Jodar]] 2004 [[Aad de Mos|De Mos]] 2004 to 05 [[Dick Advocaat|Advocaat]] 2005 [[Jumaa Rabie|Rabie]] 2005 [[Badr Saleh|Saleh]]<sup>c</sup> 2005 [[Dominique Bathenay|Bathenay]] 2005 to 06 [[Bruno Metsu|Metsu]] 2006 to 08 [[Dominique Bathenay|Bathenay]] 2008 to 09 [[Srečko Katanec|Katanec]] 2009 to 11 [[Abdullah Mesfer|Mesfer]] 2011 to 12 [[Mahdi Ali|Ali]] 2012 to 17 [[Edgardo Bauza|Bauza]] 2017 [[Alberto Zaccheroni|Zaccheroni]] 2017 to 19 [[Saleem Abdulrahman|Abdulrahman]]<sup>c</sup> 2019 [[Bert van Marwijk|Van&nbsp;Marwijk]] 2019 [[Ivan Jovanović (futbol murabbiyi)|Jovanović]] 2019 to 20 [[Jorge Luis Pinto|Pinto]] 2020 [[Bert van Marwijk|Van&nbsp;Marwijk]] 2020 to 22 [[Rodolfo Arruabarrena|Arruabarrena]] 2022 to 23 [[Paulo Bento|Bento]] 2023 to 25 [[Cosmin Olăroiu|Olăroiu]] 2025 |note = <small>(c) = [[Vaqtinchalik murabbiy]]</small> }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Birlashgan Arab Amirliklari milliy futbol terma jamoasiga oid navigatsion andozalar|murabbiy]] [[Turkum:Milliy futbol terma jamoa murabbiylari tarixi navigatsion andozalari|Birlashgan Arab Amirliklari]] </noinclude> s6h5ovp96p7oa6fphbd9ncq9gidexrf Andoza:Angliya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari 10 1267217 5996939 5628012 2026-04-15T19:09:23Z ~2026-20262-76 256000 5996939 wikitext text/x-wiki {{Football manager history | name = Angliya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari | teamname = Angliya milliy futbol terma jamoasi | state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> | managerlist = Angliya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari roʻyxati | bgcolor = white | textcolor = #CE1124 | bordercolor = #000040 | list = [[Walter Winterbottom|Winterbottom]] 1946 to 62 [[Alf Ramsey|Ramsey]] 1963 to 74 [[Joe Mercer|Mercer]]<sup>c</sup> 1974 [[Don Revie|Revie]] 1974 to 77 [[Ron Greenwood|Greenwood]] 1977 to 82 [[Bobby Robson|Robson]] 1982 to 90 [[Graham Taylor|G.&nbsp;Taylor]] 1990 to 93 [[Terry Venables|Venables]] 1994 to 96 [[Glenn Hoddle|Hoddle]] 1996 to 99 [[Howard Wilkinson|Wilkinson]]<sup>c</sup> 1999 [[Kevin Keegan|Keegan]] 1999 to 2000 [[Howard Wilkinson|Wilkinson]]<sup>c</sup> 2000 [[Peter Taylor (1953-yilda tugʻilgan futbolchi)|P.&nbsp;Taylor]]<sup>c</sup> 2000 [[Sven-Göran Eriksson|Eriksson]] 2001 to 06 [[Steve McClaren|McClaren]] 2006 to 07 [[Fabio Capello|Capello]] 2008 to 12 [[Stuart Pearce|Pearce]]<sup>c</sup> 2012 [[Roy Hodgson|Hodgson]] 2012 to 16 [[Sam Allardyce|Allardyce]] 2016 [[Gareth Southgate|Southgate]] 2016 to 24 [[Lee Carsley|Carsley]]<sup>c</sup> 2024 [[Thomas Tuchel|Tuchel]] 2025 |note = <small>(c) = [[Vaqtinchalik murabbiy]]</small> }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Turkum:Angliya milliy futbol terma jamoasiga oid navigatsion andozlar|murabbiy]] [[Turkum:Milliy futbol terma jamoa murabbiylari tarixi navigatsion andozalari|Angliya ]] </noinclude> 15r93pgm3dpx4x13q2dusxz7ec8geu1 Foydalanuvchi munozarasi:Marty5550 3 1283289 5996947 5738728 2026-04-15T23:54:55Z Xqbot 1850 Fixing double redirect from [[Foydalanuvchi munozarasi:Martino714]] to [[Foydalanuvchi munozarasi:Martinoscag]] 5996947 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Foydalanuvchi munozarasi:Martinoscag]] kqd52621066fel2mxbnx1055gj2ps8f Loyiha:Oʻsimliklar/Tab header 102 1328719 5997285 5858759 2026-04-16T09:56:46Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 5997285 wikitext text/x-wiki <div style="position:relative; height:139px; width:100%; overflow:hidden; margin-left:6px;padding-bottom:10px"> <div style="position:absolute; bottom:0px; top:0px; overflow:hidden;"> <div style="left:0px; bottom:0px; top:0px; overflow-x:hidden;"> [[Image:Sunflower Flats wildflowers, BLM Elko District Cropped.jpg|1000px|link=]] </div> <div style="position:absolute; top:46px; left: 50px;"> <span style="font-size: 45px; padding: 0;">'''{{Text-shadow| Oʻsimliklar loyihasiga xush kelibsiz!|white|center|black}}'''</span> </div> </div> </div> {{#ifeq:{{ARTICLESPACE}}|Wikipedia|}}{{start tab |NOTOC = false | frame = no | off tab color = #8AB681 | on tab color = | font-size = 95% | link-1 = Loyiha:Oʻsimliklar | tab-1 = <span style="color:black;">'''Asosiy sahifa'''</span> | link-2 = Loyiha munozarasi:Oʻsimliklar | tab-2 = <span style="color:black;">'''Munozara'''</span> | link-3 = Loyiha:Oʻsimliklar/Andoza | tab-3 = <span style="color:black;">'''Takson andozasi'''</span> | link-4 = Loyiha:Oʻsimliklar/Botanik andoza | tab-4 = <span style="color:black;">'''Botanik andoza'''</span> | link-5 = Loyiha:Oʻsimliklar/Manbalar | tab-5 = <span style="color:black;">'''Manbalar'''</span> | link-6 = Loyiha:Oʻsimliklar/Tadbirlar | tab-6 = <span style="color:black;">'''Tadbirlar'''</span> | link-7 = Loyiha:Oʻsimliklar/Maqola so‘rovlari | tab-7 = <span style="color:black;">'''So‘rovlar'''</span> | link-8 = Loyiha:Oʻsimliklar/Yangi maqola e’loni | tab-8 = <span style="color:black;">'''Yangi maqolalar'''</span> | link-9 = Loyiha:Oʻsimliklar/Index | tab-9 = <span style="color:black;">'''Index'''</span> }} <noinclude>{{doc|content= }}</noinclude> jryp0ptyzdtsaodzyffelfzpelxtcdy Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi 0 1331367 5996956 5995822 2026-04-16T03:43:48Z AnvarxonM 75105 /* Turnir jadvali */ 5996956 wikitext text/x-wiki {{infobox football league season | image = [[Fayl:Photo 2024-02-13 13-09-35.jpg|300px]] | caption = | competition = [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] | season = 2026-yil (mart-noyabr) | winners = | promoted = | relegated = | matches = | total goals = | league topscorer = | biggest home win = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | biggest away win = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | highest scoring = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | longest wins = | longest unbeaten = | longest winless = | longest losses = | highest attendance = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | lowest attendance ={{nowrap|}} | average attendance = | prevseason = [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2025]] | nextseason = [[Futbol boʻyicha 2027-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2027]] | updated = 07.01.2026 }} '''Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi''' (<nowiki>Футбол бўйича 2026-йилги Ўзбекистон Про лигаси</nowiki>) – [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkaziladigan 2-divizion musobaqasi. Ikkinchi divizion klublari oʻrtasida oʻtkaziladigan 35-Oʻzbekiston chempionati<ref>[https://championat.asia/oz/news/pro-liga-2026-ishtirokchilari-organilmoqda Pro liga-2026 ishtirokchilari o'rganilmoqda]</ref>. == Klublar == {{Location map+|Uzbekistan|width=400|float=right|caption=2026-yilgi Oʻzbekiston Pro-ligasidagi uy stadionlari|places={{Location map~ |Uzbekistan |lat=41.31379 |long=69.26743 |label='''Tashkent''' |position=left}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=42.88635 |long=59.19362 |label=Jayxun}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=42.46667 |long=59.6 |label=Aral}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.37355 |long=71.79786 |label=FarDU}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=39.762443 |long=64.420935 |label=BuxDU}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=41.571624 |long=69.767568 |label=Gʻazalkent}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=39.905592 |long=66.261212 |label=Kattaqoʻrgʻon}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=38.858696 |long=65.808000 |label=Lochin}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.229943 |long=69.270608 |label=Metallurg}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=37.232069 |long=67.287604 |label=TerDU}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.376500 |long=70.825551 |label=Yaypan}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=38.618489 |long=66.259296 |label=Shoʻrtan}} {{Location map~ |Uzbekistan |mark=TransparentPlaceholder.png |lat=40 |long=56 |label='''Toshkent&nbsp;klublari:'''<br>Olimpik MobiUz<br>Paxtakor Farm<br>Respublika FA}}}} === Murabbiylar va homiylar === {| class="wikitable sortable" !Klub !Murabbiy !Joylashuv !Stadion !Klub homiysi |- |[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral Nukus]] |{{Flagicon|UZB}} [[Vadim Shodimatov]] |[[Nukus]] |NOPSTTM | |- |[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |{{Flagicon|UZB}} [[Azamat Sharipov]] |[[Buxoro]] | | |- |[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |{{Flagicon|UZB}} [[Zayniddin Tojiyev]] |[[Gʻazalkent]] |Gʻazalkent stadioni | |- |[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |{{Flagicon|UZB}} [[Eldor Moyliyev]] |[[Qarshi]] |[[Geolog stadioni]] | |- |[[Jayxun (futbol klubi)|Jayxun]] |{{Flagicon|UZB}} [[Aybek Nurbayev]] |[[Nukus]] |BOʻFA | |- |[[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] |{{Flagicon|UZB}} [[Farhod Nishonov]] |[[Toshkent]] |[[Jar (sport majmuasi)|Jar stadioni]] | |- |[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |{{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Yusupov]] |[[Fargʻona]] |FarDU | |- |[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |{{Flagicon|UZB}} [[Yorqin Nazarov]] |[[Kattaqoʻrgʻon]] |Dinamo | |- |[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |{{Flagicon|UZB}} [[Ilhom Moʻminjonov]] |[[Bekobod]] |[[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg]] | |- |[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |{{Flagicon|UZB}} [[Bobur Abdurahmonov]] |[[Toshkent]] | | |- |[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |{{Flagicon|UZB}} [[Jamoliddin Rahmatullayev]] |[[Toshkent]] | | |- |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |{{Flagicon|UZB}} [[Asror Aliqulov]] |[[Gʻuzor]] |[[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] | |- |[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |{{Flagicon|UZB}} [[Eldor Boymatov]] |[[Termiz]] | | |- |[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |{{Flagicon|UZB}} [[Rashid Gʻofurov]] |[[Yaypan]] | | |} == Chet ellik futbolchilar == {{main article|O‘zbekistonda to‘p surgan xorijlik futbolchilar}}{{Yana qarang|2026-yilgi Oʻzbekiston futboli transferlari roʻyxati}} '''Qalin:''' oʻz terma jamoasi uchun oʻynagan futbolchilar. {| class="wikitable" style="font-size:90%;" !№ !Klub !Futbolchi 1 !Futbolchi 2 !Futbolchi 3 !Futbolchi 4 !Futbolchi 5 !Futbolchi 6 |- |1 |[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |{{Flagicon|TKM}} [[Vepa Jumayev]] |{{Flagicon|RUS}} [[Mark Krasnov]] | | | | |- |2 |[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] | | | | | | |- |3 |[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] | | | | | | |- |4 |[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |{{Flagicon|SLO}} [[Almin Kurtović]] |{{Flagicon|GEO}} [[Giorgi Pantsulaia]] |{{Flagicon|BRA}} [[Isac Martins Silva]] |{{Flagicon|GHA}} [[Francis Narh]] | | |- |5 |[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] | | | | | | |- |6 |[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |{{Flagicon|SRB}} [[Branimir Jočić]] |{{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]] |{{Flagicon|MNE}} [[Armin Bošnjak]] |{{Flagicon|BRA}} [[Maxuel Cássio]] | | |- |7 |[[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] | | | | | | |- |8 |[[Paxtakor-2|Paxtakor Farm]] |{{Flagicon|RUS}} [[Stepan Suslov]] | | | | | |- |9 |[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] | | | | | | |- |10 |[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] | | | | | | |- |11 |[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] | | | | | | |- |12 |[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] | | | | | | |- |13 |[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |{{Flagicon|RUS}} [[Ivan Korshunov]] |{{Flagicon|RUS}} [[Timofey Postnikov]] |{{Flagicon|UKR}} [[Ivan Podtinniy]] | | | |- |14 |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |{{Flagicon|GEO}} [[Beka Xarshiladze]] |{{Flagicon|GEO}} [[Levan Barabadze]] |{{Flagicon|BLR}} [[Roman Vegerya]] |{{Flagicon|RUS}} [[Yuriy Klochkov]] |{{Flagicon|CIV}} [[Muhamed Olawale]] | |} == Turnir jadvali == <onlyinclude>{{#invoke:sports table|main|style=WDL|source=[http://www.pfl.uz OʻzPFL] <!--Jamoa pozitsiyalarini bu yerda yangilang --> |team_order= FAR, MET, SHU, ARA, GAZ, LOC, RES, KAT, YAY, PAX, MOB, TER, BUX, JAY, <!--Bu yerda jamoa malakasini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1=A |result2=P <!--Oʻzaro oʻyinlar--> <!--Bu yerda jamoa malakasini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1=P |result2=PO |result3=PO |result4=PO |result5=PO <!--Jamoa natijalarini bu yerda va keyin (agar kerak boʻlsa) yuqoridagi pozitsiyalarni yangilang. Yuqoridagi sanani yangilashni unutmang (yangilash parametri)--> |update= 2026-yil 16-aprel |win_ARA=2 |draw_ARA= |loss_ARA= |gf_ARA=5 |ga_ARA=2 <!-- Aral --> |win_BUX= |draw_BUX= |loss_BUX=3 |gf_BUX=1 |ga_BUX=7 <!-- BuxDU --> |win_FAR=2 |draw_FAR=1 |loss_FAR= |gf_FAR=7 |ga_FAR=2 <!-- FarDU--> |win_JAY= |draw_JAY= |loss_JAY=2 |gf_JAY= |ga_JAY=6 <!-- Jayxun --> |win_KAT=1 |draw_KAT= |loss_KAT=1 |gf_KAT=2 |ga_KAT=2 <!-- Kattaqoʻrgʻon --> |win_LOC=1 |draw_LOC=1 |loss_LOC= |gf_LOC=3 |ga_LOC=1 <!-- Lochin --> |win_MET=2 |draw_MET=1 |loss_MET= |gf_MET=6 |ga_MET=3 <!-- Metallurg --> |win_MOB= |draw_MOB=1 |loss_MOB=1 |gf_MOB=2 |ga_MOB=3 <!-- Olimpik MobiUZ --> |win_PAX= |draw_PAX=1 |loss_PAX=1 |gf_PAX=1 |ga_PAX=2 <!-- Paxtakor FM --> |win_RES=1 |draw_RES=1 |loss_RES=1 |gf_RES=3 |ga_RES=3 <!-- Respublika FA --> |win_TER= |draw_TER= |loss_TER=3 |gf_TER=2 |ga_TER=7 <!-- TerDU --> |win_YAY=1 |draw_YAY= |loss_YAY=1 |gf_YAY=3 |ga_YAY=3 <!-- Yaypan--> |win_GAZ=1 |draw_GAZ=1 |loss_GAZ= |gf_GAZ=5 |ga_GAZ=2 <!-- Gʻazalkent --> |win_SHU=2 |draw_SHU=1 |loss_SHU= |gf_SHU=5 |ga_SHU=2 <!-- Shoʻrtan --> <!--Jamoa taʼriflari (jadvaldagi vikihavolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] <!--Rules--> |class_rules=1) Ochko; 2) Oʻzaro oʻyinlardagi ochkolar; 3) Oʻzaro oʻyinlardagi gollar farqi; 4) Oʻzaro oʻyinlardagi gollar hisobi; 5) Gol farqi; 6) Urilgan gollar; <!--Kvalifikatsiya va quyi ligaga tushish ustunlari ta'riflari--> |res_col_header=PQR |col_P=green1 |text_P=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish }} == Natijalar == === Qayd etilgan hisoblar === {{#invoke:sports results|main | source = [http://www.pfl.uz OʻzPFL] | update = 2026-yil 13-aprel | matches_style = FBR |team1 =ARA |team2 =BUX |team3 =FAR |team4 =JAY |team5 =KAT |team6 =LOC |team7 =MET |team8 =MOB |team9 =PAX |team10=RES |team11=TER |team12=YAY |team13=GAZ |team14=SHU <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | match_ARA_BUX = | match_ARA_FAR = | match_ARA_JAY = | match_ARA_KAT = | match_ARA_LOC = 2-0 | match_ARA_MET = | match_ARA_MOB = 0-1 | match_ARA_PAX = | match_ARA_RES = 1-2 | match_ARA_TER = | match_ARA_YAY = | match_ARA_GAZ = | match_ARA_SHU = 4-0 | match_BUX_ARA = 1-3 | match_BUX_FAR = | match_BUX_JAY = | match_BUX_KAT = | match_BUX_LOC = | match_BUX_MET = | match_BUX_MOB = | match_BUX_PAX = | match_BUX_RES = | match_BUX_TER = | match_BUX_YAY = | match_BUX_GAZ = | match_BUX_SHU = | match_FAR_ARA = | match_FAR_BUX = | match_FAR_JAY = 4-0 | match_FAR_KAT = | match_FAR_LOC = | match_FAR_MET = | match_FAR_MOB = | match_FAR_PAX = | match_FAR_RES = | match_FAR_TER = | match_FAR_YAY = | match_FAR_GAZ = | match_FAR_SHU = | match_JAY_ARA = | match_JAY_BUX = | match_JAY_FAR = | match_JAY_KAT = 0-2 | match_JAY_LOC = | match_JAY_MET = | match_JAY_MOB = | match_JAY_PAX = | match_JAY_RES = | match_JAY_TER = | match_JAY_YAY = | match_JAY_GAZ = | match_JAY_SHU = | match_KAT_ARA = | match_KAT_BUX = | match_KAT_FAR = | match_KAT_JAY = | match_KAT_LOC = | match_KAT_MET = | match_KAT_MOB = | match_LOK_PAX = | match_KAT_RES = | match_KAT_TER = | match_KAT_YAY = | match_KAT_GAZ = | match_KAT_SHU = 0-2 | match_LOC_ARA = | match_LOC_BUX = | match_LOC_FAR = | match_LOC_JAY = | match_LOC_KAT = | match_LOC_MET = | match_LOC_MOB = | match_LOC_PAX = 1-1 | match_LOC_RES = | match_LOC_TER = | match_LOC_YAY = | match_LOC_GAZ = | match_LOC_SHU = | match_MET_ARA = 1-0 | match_MET_BUX = | match_MET_FAR = | match_MET_JAY = | match_MET_KAT = | match_MET_LOC = | match_MET_MOB = | match_MET_PAX = | match_MET_RES = 1-1 | match_MET_TER = | match_MET_YAY = | match_MET_GAZ = | match_MET_SHU = | match_MOB_ARA = | match_MOB_BUX = | match_MOB_FAR = | match_MOB_JAY = | match_MOB_KAT = | match_MOB_LOC = | match_MOB_MET = | match_MOB_PAX = | match_MOB_RES = | match_MOB_TER = | match_MOB_YAY = | match_MOB_GAZ = 2-2 | match_MOB_SHU = | match_PAX_ARA = | match_PAX_BUX = | match_PAX_FAR = 0-1 | match_PAX_JAY = | match_PAX_KAT = | match_PAX_LOC = | match_PAX_MET = | match_PAX_MOB = | match_PAX_RES = | match_PAX_TER = | match_PAX_YAY = | match_PAX_GAZ = | match_PAX_SHU = | match_RES_ARA = | match_RES_BUX = | match_RES_FAR = | match_RES_JAY = | match_RES_KAT = | match_RES_LOC = | match_RES_MET = | match_RES_MOB = | match_RES_PAX = | match_RES_TER = | match_RES_YAY = | match_RES_GAZ = | match_RES_SHU = | match_TER_ARA = | match_TER_BUX = | match_TER_FAR = | match_TER_JAY = | match_TER_KAT = | match_TER_LOC = 0-2 | match_TER_MET = | match_TER_MOB = | match_TER_PAX = | match_TER_RES = | match_TER_YAY = | match_TER_GAZ = | match_TER_SHU = | match_YAY_ARA = | match_YAY_BUX = | match_YAY_FAR = | match_YAY_JAY = | match_YAY_KAT = | match_YAY_LOC = | match_YAY_MET = 1-2 | match_YAY_MOB = | match_YAY_PAX = | match_YAY_RES = | match_YAY_TER = 2-1 | match_YAY_GAZ = | match_YAY_SHU = | match_GAZ_ARA = | match_GAZ_BUX = 3-0 | match_GAZ_FAR = | match_GAZ_JAY = | match_GAZ_KAT = | match_GAZ_LOC = | match_GAZ_MET = | match_GAZ_MOB = | match_GAZ_PAX = | match_GAZ_RES = | match_GAZ_TER = | match_GAZ_YAY = | match_GAZ_SHU = | match_SHU_ARA = | match_SHU_BUX = | match_SHU_FAR = | match_SHU_JAY = | match_SHU_KAT = | match_SHU_LOC = | match_SHU_MET = | match_SHU_MOB = 1-0 | match_SHU_PAX = | match_SHU_RES = | match_SHU_TER = | match_SHU_YAY = | match_SHU_GAZ = }} === Oʻynalgan oʻyinlarga koʻra natijalar === {{#invoke:Sports rbr table|table|sortable = y |team1 =ARA |team2 =BUX |team3 =FAR |team4 =JAY |team5 =KAT |team6 =LOC |team7 =MET |team8 =MOB |team9 =PAX |team10=RES |team11=TER |team12=YAY |team13=GAZ |team14=SHU <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] <!--Jamoa natijalarini shu yerda yangilang. Sanani yangilashni unutmang (yangilash parametri)--> |update = 2026-yil 13-aprel |res_ARA = W/W//////////////////////////// |res_BUX = L/L//////////////////////////// |res_FAR = W/W//////////////////////////// |res_JAY = L/L//////////////////////////// |res_KAT = W/L//////////////////////////// |res_LOC = W/D//////////////////////////// |res_MET = W/D//////////////////////////// |res_MOB = L/D//////////////////////////// |res_PAX = L/D//////////////////////////// |res_RES = L/D//////////////////////////// |res_TER = L/L//////////////////////////// |res_YAY = L/W//////////////////////////// |res_GAZ = W/D//////////////////////////// |res_SHU = W/W//////////////////////////// |legendpos = b |color_W = green1 |color_D = yellow1 |color_L = red1 |color_P = grey |text_W = Gʻalaba |text_D = Durang |text_L = Magʻlubiyat |text_P = Boshqa muddatga qoldirilgan |source =[http://PFL.uz OʻzPFL] }} === Turlar boʻyicha pozitsiyalar === {{#invoke:sports rbr table |table |sortable = y |legendpos = br |update= 2026-yil 13-aprel <!--Jamoa pozitsiyalarini bu yerda yangilang--> |team1 =ARA |team2 =BUX |team3 =FAR |team4 =JAY |team5 =KAT |team6 =LOC |team7 =MET |team8 =MOB |team9 =PAX |team10=RES |team11=TER |team12=YAY |team13=GAZ |team14=SHU |pos_ARA = 5 /2 |pos_BUX = 14/13 |pos_FAR = 7 /1 |pos_JAY = 13/14 |pos_KAT = 2 /8 |pos_LOC = 3 /5 |pos_MET = 4 /6 |pos_MOB = 11/9 |pos_PAX = 10/11 |pos_RES = 9 /10 |pos_TER = 12/12 |pos_YAY = 8 /7 |pos_GAZ = 1 /4 |pos_SHU = 6 /3 <!--Bu yerda jamoa oʻrinlarini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1 = <!--Depending on cup winners--> <!--|result=--> |result2 = |result12 = |result13 = |result14 = <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | color_1 = gold |text_1 = | color_2 = green1 |text_2 = | color_3-4 = green3 |text_3-4 = | color_12 = red3 |text_12 = | color_13 = red3 |text_13 = | color_14 = red3 |text_13 = | color_15 = red3 |text_13 = | color_red | [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] | color_16 = red1 |text_14 = | source = [http://www.pfl.uz OʻzPFL] }} <!--- == Chiqib ketish pley-offi == {{OneLegStart}} {{OneLegResult | || || ||winner=1}} |} ---> == Mavsum statistikasi == * '''Mavsumdagi ilk gol''': [[Muzaffar Moʻminov]] [[Yaypan]]nning „[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]“ klubi tarkibida „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ klubiga qarshi oʻyinda urgan ('''2025-yil 5-aprel'''). === Gol mualliflari === {{updated|2026-yil 12-aprel holatiga koʻra}} {{Goalscorers |goals= 36 |ongoing=yes |matches= 14 |updated= 2026-yil 12-aprel |3 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Ruslan Qalmagambetov]] ([[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]]) |2 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Ruslan Qalmagambetov]] ([[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Zulpuqar Kuanishbayev]] ([[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]]) * {{Flagicon|GEO}} [[Giorgi Pantsulaia]] ([[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadyusuf Fayzullayev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) |1 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Suhrobbek Rahimov]] ([[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muharram Abelfazov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodirbek Karimov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Murodjon Komilov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sanjarbek Zokirov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rizo Ayvazov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirjalol Qosimov (2002-yilda tugʻilgan futbolchi)|Mirjalol Qosimov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sherali Rasulov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Elbek Otaqulov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Komiljon Tojiddinov]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Branimir Jočić]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azim Ahmedov]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Qodirbek Mamasov]] ([[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Ozodbek Odiljonov}} ([[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulvosid Soliyev]] ([[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Firdavs Umaraliyev]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muslim Habibullayev]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Moʻminov]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Feruzbek Olimov]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Diyorbek Tojiyev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ozodbek Ibodullayev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadali Abdurahmonov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|RUS}} [[Yuriy Klochkov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Bozorov]] ([[TerDU (futbol klubi)|TerDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Joʻrabek Joʻrayev]] ([[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdugʻafur Haydarov]] ([[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]]) |1 own goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Jumayev (futbolchi)|Jasur Jumayev]] ([[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]) Shoʻrtan jamoasi foydasiga }} === Quruq oʻyin === {{updated|2025-yil 13-aprelda boʻlib oʻtgan oʻyinlar holatiga koʻra}} {| class="wikitable" style="text-align:center" !№ !Futbolchi !Jamoa !{{abbr|Oʻyin|Gol oʻtkazilmagan oʻyinlar}} |- |1 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Shoxrux Eshboʻtayev]] | align="left" |Shoʻrtan |2 |- |2 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Javohir Maqsudov]] | align="left" |FarDU |2 |- |3 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Akmal Rahimov]] | align="left" |Lochin |1 |- |4 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Sardor Qobuljonov]] | align="left" |Kattaqoʻrgʻon |1 |- |5 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Asrorbek Kenjayev]] | align="left" |Gʻazalkent |1 |} === Muxlislar tashrifi === {{updated|2026-yil 13-aprelda oʻtkazilgan oʻyinlarga koʻra muxlislar tashrifi}} ==== Turlar boʻyicha ==== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center;" |+Oʻzbekiston Superligasi muxlislar tashrifi !Turlar !Umumiy !{{Tooltip|GP.|Oʻynalgan oʻyinlar}} !Oʻrtacha oʻyinda |- ! scope="row" |1-tur |{{formatnum:{{#expr: (((368+1253+859+7821+335+1142+205)) round 0)}}}} |7 |{{formatnum:{{#expr: (((368+1253+859+7821+335+1142+205)/7) round 0)}}}} |- ! scope="row" |2-tur |{{formatnum:{{#expr: (((7256+581+4231+453+0+1013+568)) round 0)}}}} |7 |{{formatnum:{{#expr: (((7256+581+4231+453+0+1013+568)/7) round 0)}}}} |- |-style="background:#f4faff;" | Jami | {{formatnum:{{#expr: (((11983+14102)) round 0)}}}} | 14 | {{formatnum:{{#expr: (((11983+14102)/14) round 0)}}}} |} {{notelist}} ==== Jamoalar tartibida ==== Quyidagi jadvalda jamolarning uy oʻyinlariga muhlislar tashirifi koʻrsatilgan {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align:center;" ! style="width:76px;" |Jamoa \ Uy uchrashuvlari ! align="center" |1 ! align="center" |2 ! align="center" |3 ! align="center" |4 ! align="center" |5 ! align="center" |6 ! align="center" |7 ! align="center" |8 ! align="center" |9 ! align="center" |10 ! align="center" |11 ! align="center" |12 ! align="center" |13 ! align="center" |14 ! align="center" |15 ! align="center" |Jami ! align="center" |Oʻrtacha |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]]}} |368 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((368)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((368)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]]}} |0 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1819+1327)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1819+1327)/2) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]}} |1013 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1013)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1013)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]]}} |335 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((335)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((335)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]}} |859 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((859)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((859)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]}} |568 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((568)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((568)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]}} |4231 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((4231)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((4231)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]}} |7256 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((7256)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((7256)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]]}} |581 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((581)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((581)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]]}} |205 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((205)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((205)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]}} | | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((0)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((0)/0) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]]}} |7821 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((7821)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((7821)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]}} |1253 |453 | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1253+453)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1253+453)/2) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]}} |1142 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1142)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1142)/1) round 0)}}}} |} == Yana qarang == * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Superligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Oʻzbekiston Pro ligasi mavsumlari}} {{Oʻzbekiston Pro ligasi}} [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi]] [[Turkum:2026-yilda Oʻzbekiston futboli]] cuv6o1kpebcm5h95e08ppbkw8rold9f 5996957 5996956 2026-04-16T03:45:35Z AnvarxonM 75105 /* Natijalar */ 5996957 wikitext text/x-wiki {{infobox football league season | image = [[Fayl:Photo 2024-02-13 13-09-35.jpg|300px]] | caption = | competition = [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] | season = 2026-yil (mart-noyabr) | winners = | promoted = | relegated = | matches = | total goals = | league topscorer = | biggest home win = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | biggest away win = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | highest scoring = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | longest wins = | longest unbeaten = | longest winless = | longest losses = | highest attendance = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | lowest attendance ={{nowrap|}} | average attendance = | prevseason = [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2025]] | nextseason = [[Futbol boʻyicha 2027-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2027]] | updated = 07.01.2026 }} '''Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi''' (<nowiki>Футбол бўйича 2026-йилги Ўзбекистон Про лигаси</nowiki>) – [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkaziladigan 2-divizion musobaqasi. Ikkinchi divizion klublari oʻrtasida oʻtkaziladigan 35-Oʻzbekiston chempionati<ref>[https://championat.asia/oz/news/pro-liga-2026-ishtirokchilari-organilmoqda Pro liga-2026 ishtirokchilari o'rganilmoqda]</ref>. == Klublar == {{Location map+|Uzbekistan|width=400|float=right|caption=2026-yilgi Oʻzbekiston Pro-ligasidagi uy stadionlari|places={{Location map~ |Uzbekistan |lat=41.31379 |long=69.26743 |label='''Tashkent''' |position=left}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=42.88635 |long=59.19362 |label=Jayxun}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=42.46667 |long=59.6 |label=Aral}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.37355 |long=71.79786 |label=FarDU}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=39.762443 |long=64.420935 |label=BuxDU}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=41.571624 |long=69.767568 |label=Gʻazalkent}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=39.905592 |long=66.261212 |label=Kattaqoʻrgʻon}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=38.858696 |long=65.808000 |label=Lochin}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.229943 |long=69.270608 |label=Metallurg}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=37.232069 |long=67.287604 |label=TerDU}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.376500 |long=70.825551 |label=Yaypan}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=38.618489 |long=66.259296 |label=Shoʻrtan}} {{Location map~ |Uzbekistan |mark=TransparentPlaceholder.png |lat=40 |long=56 |label='''Toshkent&nbsp;klublari:'''<br>Olimpik MobiUz<br>Paxtakor Farm<br>Respublika FA}}}} === Murabbiylar va homiylar === {| class="wikitable sortable" !Klub !Murabbiy !Joylashuv !Stadion !Klub homiysi |- |[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral Nukus]] |{{Flagicon|UZB}} [[Vadim Shodimatov]] |[[Nukus]] |NOPSTTM | |- |[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |{{Flagicon|UZB}} [[Azamat Sharipov]] |[[Buxoro]] | | |- |[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |{{Flagicon|UZB}} [[Zayniddin Tojiyev]] |[[Gʻazalkent]] |Gʻazalkent stadioni | |- |[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |{{Flagicon|UZB}} [[Eldor Moyliyev]] |[[Qarshi]] |[[Geolog stadioni]] | |- |[[Jayxun (futbol klubi)|Jayxun]] |{{Flagicon|UZB}} [[Aybek Nurbayev]] |[[Nukus]] |BOʻFA | |- |[[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] |{{Flagicon|UZB}} [[Farhod Nishonov]] |[[Toshkent]] |[[Jar (sport majmuasi)|Jar stadioni]] | |- |[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |{{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Yusupov]] |[[Fargʻona]] |FarDU | |- |[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |{{Flagicon|UZB}} [[Yorqin Nazarov]] |[[Kattaqoʻrgʻon]] |Dinamo | |- |[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |{{Flagicon|UZB}} [[Ilhom Moʻminjonov]] |[[Bekobod]] |[[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg]] | |- |[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |{{Flagicon|UZB}} [[Bobur Abdurahmonov]] |[[Toshkent]] | | |- |[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |{{Flagicon|UZB}} [[Jamoliddin Rahmatullayev]] |[[Toshkent]] | | |- |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |{{Flagicon|UZB}} [[Asror Aliqulov]] |[[Gʻuzor]] |[[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] | |- |[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |{{Flagicon|UZB}} [[Eldor Boymatov]] |[[Termiz]] | | |- |[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |{{Flagicon|UZB}} [[Rashid Gʻofurov]] |[[Yaypan]] | | |} == Chet ellik futbolchilar == {{main article|O‘zbekistonda to‘p surgan xorijlik futbolchilar}}{{Yana qarang|2026-yilgi Oʻzbekiston futboli transferlari roʻyxati}} '''Qalin:''' oʻz terma jamoasi uchun oʻynagan futbolchilar. {| class="wikitable" style="font-size:90%;" !№ !Klub !Futbolchi 1 !Futbolchi 2 !Futbolchi 3 !Futbolchi 4 !Futbolchi 5 !Futbolchi 6 |- |1 |[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |{{Flagicon|TKM}} [[Vepa Jumayev]] |{{Flagicon|RUS}} [[Mark Krasnov]] | | | | |- |2 |[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] | | | | | | |- |3 |[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] | | | | | | |- |4 |[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |{{Flagicon|SLO}} [[Almin Kurtović]] |{{Flagicon|GEO}} [[Giorgi Pantsulaia]] |{{Flagicon|BRA}} [[Isac Martins Silva]] |{{Flagicon|GHA}} [[Francis Narh]] | | |- |5 |[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] | | | | | | |- |6 |[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |{{Flagicon|SRB}} [[Branimir Jočić]] |{{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]] |{{Flagicon|MNE}} [[Armin Bošnjak]] |{{Flagicon|BRA}} [[Maxuel Cássio]] | | |- |7 |[[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] | | | | | | |- |8 |[[Paxtakor-2|Paxtakor Farm]] |{{Flagicon|RUS}} [[Stepan Suslov]] | | | | | |- |9 |[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] | | | | | | |- |10 |[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] | | | | | | |- |11 |[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] | | | | | | |- |12 |[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] | | | | | | |- |13 |[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |{{Flagicon|RUS}} [[Ivan Korshunov]] |{{Flagicon|RUS}} [[Timofey Postnikov]] |{{Flagicon|UKR}} [[Ivan Podtinniy]] | | | |- |14 |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |{{Flagicon|GEO}} [[Beka Xarshiladze]] |{{Flagicon|GEO}} [[Levan Barabadze]] |{{Flagicon|BLR}} [[Roman Vegerya]] |{{Flagicon|RUS}} [[Yuriy Klochkov]] |{{Flagicon|CIV}} [[Muhamed Olawale]] | |} == Turnir jadvali == <onlyinclude>{{#invoke:sports table|main|style=WDL|source=[http://www.pfl.uz OʻzPFL] <!--Jamoa pozitsiyalarini bu yerda yangilang --> |team_order= FAR, MET, SHU, ARA, GAZ, LOC, RES, KAT, YAY, PAX, MOB, TER, BUX, JAY, <!--Bu yerda jamoa malakasini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1=A |result2=P <!--Oʻzaro oʻyinlar--> <!--Bu yerda jamoa malakasini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1=P |result2=PO |result3=PO |result4=PO |result5=PO <!--Jamoa natijalarini bu yerda va keyin (agar kerak boʻlsa) yuqoridagi pozitsiyalarni yangilang. Yuqoridagi sanani yangilashni unutmang (yangilash parametri)--> |update= 2026-yil 16-aprel |win_ARA=2 |draw_ARA= |loss_ARA= |gf_ARA=5 |ga_ARA=2 <!-- Aral --> |win_BUX= |draw_BUX= |loss_BUX=3 |gf_BUX=1 |ga_BUX=7 <!-- BuxDU --> |win_FAR=2 |draw_FAR=1 |loss_FAR= |gf_FAR=7 |ga_FAR=2 <!-- FarDU--> |win_JAY= |draw_JAY= |loss_JAY=2 |gf_JAY= |ga_JAY=6 <!-- Jayxun --> |win_KAT=1 |draw_KAT= |loss_KAT=1 |gf_KAT=2 |ga_KAT=2 <!-- Kattaqoʻrgʻon --> |win_LOC=1 |draw_LOC=1 |loss_LOC= |gf_LOC=3 |ga_LOC=1 <!-- Lochin --> |win_MET=2 |draw_MET=1 |loss_MET= |gf_MET=6 |ga_MET=3 <!-- Metallurg --> |win_MOB= |draw_MOB=1 |loss_MOB=1 |gf_MOB=2 |ga_MOB=3 <!-- Olimpik MobiUZ --> |win_PAX= |draw_PAX=1 |loss_PAX=1 |gf_PAX=1 |ga_PAX=2 <!-- Paxtakor FM --> |win_RES=1 |draw_RES=1 |loss_RES=1 |gf_RES=3 |ga_RES=3 <!-- Respublika FA --> |win_TER= |draw_TER= |loss_TER=3 |gf_TER=2 |ga_TER=7 <!-- TerDU --> |win_YAY=1 |draw_YAY= |loss_YAY=1 |gf_YAY=3 |ga_YAY=3 <!-- Yaypan--> |win_GAZ=1 |draw_GAZ=1 |loss_GAZ= |gf_GAZ=5 |ga_GAZ=2 <!-- Gʻazalkent --> |win_SHU=2 |draw_SHU=1 |loss_SHU= |gf_SHU=5 |ga_SHU=2 <!-- Shoʻrtan --> <!--Jamoa taʼriflari (jadvaldagi vikihavolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] <!--Rules--> |class_rules=1) Ochko; 2) Oʻzaro oʻyinlardagi ochkolar; 3) Oʻzaro oʻyinlardagi gollar farqi; 4) Oʻzaro oʻyinlardagi gollar hisobi; 5) Gol farqi; 6) Urilgan gollar; <!--Kvalifikatsiya va quyi ligaga tushish ustunlari ta'riflari--> |res_col_header=PQR |col_P=green1 |text_P=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish }} == Natijalar == === Qayd etilgan hisoblar === {{#invoke:sports results|main | source = [http://www.pfl.uz OʻzPFL] | update = 2026-yil 16-aprel | matches_style = FBR |team1 =ARA |team2 =BUX |team3 =FAR |team4 =JAY |team5 =KAT |team6 =LOC |team7 =MET |team8 =MOB |team9 =PAX |team10=RES |team11=TER |team12=YAY |team13=GAZ |team14=SHU <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | match_ARA_BUX = | match_ARA_FAR = | match_ARA_JAY = | match_ARA_KAT = | match_ARA_LOC = 2-0 | match_ARA_MET = | match_ARA_MOB = 0-1 | match_ARA_PAX = | match_ARA_RES = 1-2 | match_ARA_TER = | match_ARA_YAY = | match_ARA_GAZ = | match_ARA_SHU = 4-0 | match_BUX_ARA = 1-3 | match_BUX_FAR = | match_BUX_JAY = | match_BUX_KAT = | match_BUX_LOC = | match_BUX_MET = | match_BUX_MOB = | match_BUX_PAX = | match_BUX_RES = | match_BUX_TER = | match_BUX_YAY = | match_BUX_GAZ = | match_BUX_SHU = | match_FAR_ARA = | match_FAR_BUX = | match_FAR_JAY = 4-0 | match_FAR_KAT = | match_FAR_LOC = | match_FAR_MET = | match_FAR_MOB = | match_FAR_PAX = | match_FAR_RES = | match_FAR_TER = | match_FAR_YAY = | match_FAR_GAZ = | match_FAR_SHU = | match_JAY_ARA = | match_JAY_BUX = | match_JAY_FAR = | match_JAY_KAT = 0-2 | match_JAY_LOC = | match_JAY_MET = | match_JAY_MOB = | match_JAY_PAX = | match_JAY_RES = | match_JAY_TER = | match_JAY_YAY = | match_JAY_GAZ = | match_JAY_SHU = | match_KAT_ARA = | match_KAT_BUX = | match_KAT_FAR = | match_KAT_JAY = | match_KAT_LOC = | match_KAT_MET = | match_KAT_MOB = | match_LOK_PAX = | match_KAT_RES = | match_KAT_TER = | match_KAT_YAY = | match_KAT_GAZ = | match_KAT_SHU = 0-2 | match_LOC_ARA = | match_LOC_BUX = | match_LOC_FAR = | match_LOC_JAY = | match_LOC_KAT = | match_LOC_MET = | match_LOC_MOB = | match_LOC_PAX = 1-1 | match_LOC_RES = | match_LOC_TER = | match_LOC_YAY = | match_LOC_GAZ = | match_LOC_SHU = | match_MET_ARA = | match_MET_BUX = | match_MET_FAR = | match_MET_JAY = | match_MET_KAT = | match_MET_LOC = | match_MET_MOB = | match_MET_PAX = | match_MET_RES = 1-1 | match_MET_TER = 3-1 | match_MET_YAY = | match_MET_GAZ = | match_MET_SHU = | match_MOB_ARA = | match_MOB_BUX = | match_MOB_FAR = | match_MOB_JAY = | match_MOB_KAT = | match_MOB_LOC = | match_MOB_MET = | match_MOB_PAX = | match_MOB_RES = | match_MOB_TER = | match_MOB_YAY = | match_MOB_GAZ = 2-2 | match_MOB_SHU = | match_PAX_ARA = | match_PAX_BUX = | match_PAX_FAR = 0-1 | match_PAX_JAY = | match_PAX_KAT = | match_PAX_LOC = | match_PAX_MET = | match_PAX_MOB = | match_PAX_RES = | match_PAX_TER = | match_PAX_YAY = | match_PAX_GAZ = | match_PAX_SHU = | match_RES_ARA = | match_RES_BUX = 1-0 | match_RES_FAR = | match_RES_JAY = | match_RES_KAT = | match_RES_LOC = | match_RES_MET = | match_RES_MOB = | match_RES_PAX = | match_RES_TER = | match_RES_YAY = | match_RES_GAZ = | match_RES_SHU = | match_TER_ARA = | match_TER_BUX = | match_TER_FAR = | match_TER_JAY = | match_TER_KAT = | match_TER_LOC = 0-2 | match_TER_MET = | match_TER_MOB = | match_TER_PAX = | match_TER_RES = | match_TER_YAY = | match_TER_GAZ = | match_TER_SHU = | match_YAY_ARA = | match_YAY_BUX = | match_YAY_FAR = | match_YAY_JAY = | match_YAY_KAT = | match_YAY_LOC = | match_YAY_MET = 1-2 | match_YAY_MOB = | match_YAY_PAX = | match_YAY_RES = | match_YAY_TER = 2-1 | match_YAY_GAZ = | match_YAY_SHU = | match_GAZ_ARA = | match_GAZ_BUX = 3-0 | match_GAZ_FAR = | match_GAZ_JAY = | match_GAZ_KAT = | match_GAZ_LOC = | match_GAZ_MET = | match_GAZ_MOB = | match_GAZ_PAX = | match_GAZ_RES = | match_GAZ_TER = | match_GAZ_YAY = | match_GAZ_SHU = | match_SHU_ARA = | match_SHU_BUX = | match_SHU_FAR = 2-2 | match_SHU_JAY = | match_SHU_KAT = | match_SHU_LOC = | match_SHU_MET = | match_SHU_MOB = 1-0 | match_SHU_PAX = | match_SHU_RES = | match_SHU_TER = | match_SHU_YAY = | match_SHU_GAZ = }} === Oʻynalgan oʻyinlarga koʻra natijalar === {{#invoke:Sports rbr table|table|sortable = y |team1 =ARA |team2 =BUX |team3 =FAR |team4 =JAY |team5 =KAT |team6 =LOC |team7 =MET |team8 =MOB |team9 =PAX |team10=RES |team11=TER |team12=YAY |team13=GAZ |team14=SHU <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] <!--Jamoa natijalarini shu yerda yangilang. Sanani yangilashni unutmang (yangilash parametri)--> |update = 2026-yil 16-aprel |res_ARA = W/W//////////////////////////// |res_BUX = L/L/L/////////////////////////// |res_FAR = W/W/D/////////////////////////// |res_JAY = L/L//////////////////////////// |res_KAT = W/L//////////////////////////// |res_LOC = W/D//////////////////////////// |res_MET = W/D/W/////////////////////////// |res_MOB = L/D//////////////////////////// |res_PAX = L/D//////////////////////////// |res_RES = L/D/W/////////////////////////// |res_TER = L/L/L/////////////////////////// |res_YAY = L/W//////////////////////////// |res_GAZ = W/D//////////////////////////// |res_SHU = W/W/D/////////////////////////// |legendpos = b |color_W = green1 |color_D = yellow1 |color_L = red1 |color_P = grey |text_W = Gʻalaba |text_D = Durang |text_L = Magʻlubiyat |text_P = Boshqa muddatga qoldirilgan |source =[http://PFL.uz OʻzPFL] }} === Turlar boʻyicha pozitsiyalar === {{#invoke:sports rbr table |table |sortable = y |legendpos = br |update= 2026-yil 13-aprel <!--Jamoa pozitsiyalarini bu yerda yangilang--> |team1 =ARA |team2 =BUX |team3 =FAR |team4 =JAY |team5 =KAT |team6 =LOC |team7 =MET |team8 =MOB |team9 =PAX |team10=RES |team11=TER |team12=YAY |team13=GAZ |team14=SHU |pos_ARA = 5 /2 |pos_BUX = 14/13 |pos_FAR = 7 /1 |pos_JAY = 13/14 |pos_KAT = 2 /8 |pos_LOC = 3 /5 |pos_MET = 4 /6 |pos_MOB = 11/9 |pos_PAX = 10/11 |pos_RES = 9 /10 |pos_TER = 12/12 |pos_YAY = 8 /7 |pos_GAZ = 1 /4 |pos_SHU = 6 /3 <!--Bu yerda jamoa oʻrinlarini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1 = <!--Depending on cup winners--> <!--|result=--> |result2 = |result12 = |result13 = |result14 = <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | color_1 = gold |text_1 = | color_2 = green1 |text_2 = | color_3-4 = green3 |text_3-4 = | color_12 = red3 |text_12 = | color_13 = red3 |text_13 = | color_14 = red3 |text_13 = | color_15 = red3 |text_13 = | color_red | [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] | color_16 = red1 |text_14 = | source = [http://www.pfl.uz OʻzPFL] }} <!--- == Chiqib ketish pley-offi == {{OneLegStart}} {{OneLegResult | || || ||winner=1}} |} ---> == Mavsum statistikasi == * '''Mavsumdagi ilk gol''': [[Muzaffar Moʻminov]] [[Yaypan]]nning „[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]“ klubi tarkibida „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ klubiga qarshi oʻyinda urgan ('''2025-yil 5-aprel'''). === Gol mualliflari === {{updated|2026-yil 12-aprel holatiga koʻra}} {{Goalscorers |goals= 36 |ongoing=yes |matches= 14 |updated= 2026-yil 12-aprel |3 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Ruslan Qalmagambetov]] ([[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]]) |2 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Ruslan Qalmagambetov]] ([[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Zulpuqar Kuanishbayev]] ([[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]]) * {{Flagicon|GEO}} [[Giorgi Pantsulaia]] ([[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadyusuf Fayzullayev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) |1 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Suhrobbek Rahimov]] ([[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muharram Abelfazov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodirbek Karimov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Murodjon Komilov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sanjarbek Zokirov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rizo Ayvazov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirjalol Qosimov (2002-yilda tugʻilgan futbolchi)|Mirjalol Qosimov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sherali Rasulov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Elbek Otaqulov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Komiljon Tojiddinov]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Branimir Jočić]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azim Ahmedov]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Qodirbek Mamasov]] ([[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Ozodbek Odiljonov}} ([[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulvosid Soliyev]] ([[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Firdavs Umaraliyev]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muslim Habibullayev]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Moʻminov]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Feruzbek Olimov]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Diyorbek Tojiyev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ozodbek Ibodullayev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadali Abdurahmonov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|RUS}} [[Yuriy Klochkov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Bozorov]] ([[TerDU (futbol klubi)|TerDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Joʻrabek Joʻrayev]] ([[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdugʻafur Haydarov]] ([[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]]) |1 own goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Jumayev (futbolchi)|Jasur Jumayev]] ([[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]) Shoʻrtan jamoasi foydasiga }} === Quruq oʻyin === {{updated|2025-yil 13-aprelda boʻlib oʻtgan oʻyinlar holatiga koʻra}} {| class="wikitable" style="text-align:center" !№ !Futbolchi !Jamoa !{{abbr|Oʻyin|Gol oʻtkazilmagan oʻyinlar}} |- |1 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Shoxrux Eshboʻtayev]] | align="left" |Shoʻrtan |2 |- |2 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Javohir Maqsudov]] | align="left" |FarDU |2 |- |3 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Akmal Rahimov]] | align="left" |Lochin |1 |- |4 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Sardor Qobuljonov]] | align="left" |Kattaqoʻrgʻon |1 |- |5 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Asrorbek Kenjayev]] | align="left" |Gʻazalkent |1 |} === Muxlislar tashrifi === {{updated|2026-yil 13-aprelda oʻtkazilgan oʻyinlarga koʻra muxlislar tashrifi}} ==== Turlar boʻyicha ==== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center;" |+Oʻzbekiston Superligasi muxlislar tashrifi !Turlar !Umumiy !{{Tooltip|GP.|Oʻynalgan oʻyinlar}} !Oʻrtacha oʻyinda |- ! scope="row" |1-tur |{{formatnum:{{#expr: (((368+1253+859+7821+335+1142+205)) round 0)}}}} |7 |{{formatnum:{{#expr: (((368+1253+859+7821+335+1142+205)/7) round 0)}}}} |- ! scope="row" |2-tur |{{formatnum:{{#expr: (((7256+581+4231+453+0+1013+568)) round 0)}}}} |7 |{{formatnum:{{#expr: (((7256+581+4231+453+0+1013+568)/7) round 0)}}}} |- |-style="background:#f4faff;" | Jami | {{formatnum:{{#expr: (((11983+14102)) round 0)}}}} | 14 | {{formatnum:{{#expr: (((11983+14102)/14) round 0)}}}} |} {{notelist}} ==== Jamoalar tartibida ==== Quyidagi jadvalda jamolarning uy oʻyinlariga muhlislar tashirifi koʻrsatilgan {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align:center;" ! style="width:76px;" |Jamoa \ Uy uchrashuvlari ! align="center" |1 ! align="center" |2 ! align="center" |3 ! align="center" |4 ! align="center" |5 ! align="center" |6 ! align="center" |7 ! align="center" |8 ! align="center" |9 ! align="center" |10 ! align="center" |11 ! align="center" |12 ! align="center" |13 ! align="center" |14 ! align="center" |15 ! align="center" |Jami ! align="center" |Oʻrtacha |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]]}} |368 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((368)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((368)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]]}} |0 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1819+1327)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1819+1327)/2) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]}} |1013 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1013)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1013)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]]}} |335 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((335)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((335)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]}} |859 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((859)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((859)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]}} |568 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((568)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((568)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]}} |4231 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((4231)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((4231)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]}} |7256 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((7256)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((7256)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]]}} |581 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((581)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((581)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]]}} |205 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((205)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((205)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]}} | | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((0)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((0)/0) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]]}} |7821 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((7821)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((7821)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]}} |1253 |453 | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1253+453)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1253+453)/2) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]}} |1142 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1142)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1142)/1) round 0)}}}} |} == Yana qarang == * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Superligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Oʻzbekiston Pro ligasi mavsumlari}} {{Oʻzbekiston Pro ligasi}} [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi]] [[Turkum:2026-yilda Oʻzbekiston futboli]] 039fo1un1r8g8ltg45m9lrvy1d004j7 5996958 5996957 2026-04-16T04:04:40Z AnvarxonM 75105 /* Gol mualliflari */ 5996958 wikitext text/x-wiki {{infobox football league season | image = [[Fayl:Photo 2024-02-13 13-09-35.jpg|300px]] | caption = | competition = [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] | season = 2026-yil (mart-noyabr) | winners = | promoted = | relegated = | matches = | total goals = | league topscorer = | biggest home win = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | biggest away win = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | highest scoring = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | longest wins = | longest unbeaten = | longest winless = | longest losses = | highest attendance = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | lowest attendance ={{nowrap|}} | average attendance = | prevseason = [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2025]] | nextseason = [[Futbol boʻyicha 2027-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2027]] | updated = 07.01.2026 }} '''Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi''' (<nowiki>Футбол бўйича 2026-йилги Ўзбекистон Про лигаси</nowiki>) – [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkaziladigan 2-divizion musobaqasi. Ikkinchi divizion klublari oʻrtasida oʻtkaziladigan 35-Oʻzbekiston chempionati<ref>[https://championat.asia/oz/news/pro-liga-2026-ishtirokchilari-organilmoqda Pro liga-2026 ishtirokchilari o'rganilmoqda]</ref>. == Klublar == {{Location map+|Uzbekistan|width=400|float=right|caption=2026-yilgi Oʻzbekiston Pro-ligasidagi uy stadionlari|places={{Location map~ |Uzbekistan |lat=41.31379 |long=69.26743 |label='''Tashkent''' |position=left}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=42.88635 |long=59.19362 |label=Jayxun}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=42.46667 |long=59.6 |label=Aral}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.37355 |long=71.79786 |label=FarDU}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=39.762443 |long=64.420935 |label=BuxDU}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=41.571624 |long=69.767568 |label=Gʻazalkent}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=39.905592 |long=66.261212 |label=Kattaqoʻrgʻon}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=38.858696 |long=65.808000 |label=Lochin}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.229943 |long=69.270608 |label=Metallurg}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=37.232069 |long=67.287604 |label=TerDU}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.376500 |long=70.825551 |label=Yaypan}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=38.618489 |long=66.259296 |label=Shoʻrtan}} {{Location map~ |Uzbekistan |mark=TransparentPlaceholder.png |lat=40 |long=56 |label='''Toshkent&nbsp;klublari:'''<br>Olimpik MobiUz<br>Paxtakor Farm<br>Respublika FA}}}} === Murabbiylar va homiylar === {| class="wikitable sortable" !Klub !Murabbiy !Joylashuv !Stadion !Klub homiysi |- |[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral Nukus]] |{{Flagicon|UZB}} [[Vadim Shodimatov]] |[[Nukus]] |NOPSTTM | |- |[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |{{Flagicon|UZB}} [[Azamat Sharipov]] |[[Buxoro]] | | |- |[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |{{Flagicon|UZB}} [[Zayniddin Tojiyev]] |[[Gʻazalkent]] |Gʻazalkent stadioni | |- |[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |{{Flagicon|UZB}} [[Eldor Moyliyev]] |[[Qarshi]] |[[Geolog stadioni]] | |- |[[Jayxun (futbol klubi)|Jayxun]] |{{Flagicon|UZB}} [[Aybek Nurbayev]] |[[Nukus]] |BOʻFA | |- |[[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] |{{Flagicon|UZB}} [[Farhod Nishonov]] |[[Toshkent]] |[[Jar (sport majmuasi)|Jar stadioni]] | |- |[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |{{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Yusupov]] |[[Fargʻona]] |FarDU | |- |[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |{{Flagicon|UZB}} [[Yorqin Nazarov]] |[[Kattaqoʻrgʻon]] |Dinamo | |- |[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |{{Flagicon|UZB}} [[Ilhom Moʻminjonov]] |[[Bekobod]] |[[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg]] | |- |[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |{{Flagicon|UZB}} [[Bobur Abdurahmonov]] |[[Toshkent]] | | |- |[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |{{Flagicon|UZB}} [[Jamoliddin Rahmatullayev]] |[[Toshkent]] | | |- |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |{{Flagicon|UZB}} [[Asror Aliqulov]] |[[Gʻuzor]] |[[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] | |- |[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |{{Flagicon|UZB}} [[Eldor Boymatov]] |[[Termiz]] | | |- |[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |{{Flagicon|UZB}} [[Rashid Gʻofurov]] |[[Yaypan]] | | |} == Chet ellik futbolchilar == {{main article|O‘zbekistonda to‘p surgan xorijlik futbolchilar}}{{Yana qarang|2026-yilgi Oʻzbekiston futboli transferlari roʻyxati}} '''Qalin:''' oʻz terma jamoasi uchun oʻynagan futbolchilar. {| class="wikitable" style="font-size:90%;" !№ !Klub !Futbolchi 1 !Futbolchi 2 !Futbolchi 3 !Futbolchi 4 !Futbolchi 5 !Futbolchi 6 |- |1 |[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |{{Flagicon|TKM}} [[Vepa Jumayev]] |{{Flagicon|RUS}} [[Mark Krasnov]] | | | | |- |2 |[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] | | | | | | |- |3 |[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] | | | | | | |- |4 |[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |{{Flagicon|SLO}} [[Almin Kurtović]] |{{Flagicon|GEO}} [[Giorgi Pantsulaia]] |{{Flagicon|BRA}} [[Isac Martins Silva]] |{{Flagicon|GHA}} [[Francis Narh]] | | |- |5 |[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] | | | | | | |- |6 |[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |{{Flagicon|SRB}} [[Branimir Jočić]] |{{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]] |{{Flagicon|MNE}} [[Armin Bošnjak]] |{{Flagicon|BRA}} [[Maxuel Cássio]] | | |- |7 |[[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] | | | | | | |- |8 |[[Paxtakor-2|Paxtakor Farm]] |{{Flagicon|RUS}} [[Stepan Suslov]] | | | | | |- |9 |[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] | | | | | | |- |10 |[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] | | | | | | |- |11 |[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] | | | | | | |- |12 |[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] | | | | | | |- |13 |[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |{{Flagicon|RUS}} [[Ivan Korshunov]] |{{Flagicon|RUS}} [[Timofey Postnikov]] |{{Flagicon|UKR}} [[Ivan Podtinniy]] | | | |- |14 |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |{{Flagicon|GEO}} [[Beka Xarshiladze]] |{{Flagicon|GEO}} [[Levan Barabadze]] |{{Flagicon|BLR}} [[Roman Vegerya]] |{{Flagicon|RUS}} [[Yuriy Klochkov]] |{{Flagicon|CIV}} [[Muhamed Olawale]] | |} == Turnir jadvali == <onlyinclude>{{#invoke:sports table|main|style=WDL|source=[http://www.pfl.uz OʻzPFL] <!--Jamoa pozitsiyalarini bu yerda yangilang --> |team_order= FAR, MET, SHU, ARA, GAZ, LOC, RES, KAT, YAY, PAX, MOB, TER, BUX, JAY, <!--Bu yerda jamoa malakasini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1=A |result2=P <!--Oʻzaro oʻyinlar--> <!--Bu yerda jamoa malakasini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1=P |result2=PO |result3=PO |result4=PO |result5=PO <!--Jamoa natijalarini bu yerda va keyin (agar kerak boʻlsa) yuqoridagi pozitsiyalarni yangilang. Yuqoridagi sanani yangilashni unutmang (yangilash parametri)--> |update= 2026-yil 16-aprel |win_ARA=2 |draw_ARA= |loss_ARA= |gf_ARA=5 |ga_ARA=2 <!-- Aral --> |win_BUX= |draw_BUX= |loss_BUX=3 |gf_BUX=1 |ga_BUX=7 <!-- BuxDU --> |win_FAR=2 |draw_FAR=1 |loss_FAR= |gf_FAR=7 |ga_FAR=2 <!-- FarDU--> |win_JAY= |draw_JAY= |loss_JAY=2 |gf_JAY= |ga_JAY=6 <!-- Jayxun --> |win_KAT=1 |draw_KAT= |loss_KAT=1 |gf_KAT=2 |ga_KAT=2 <!-- Kattaqoʻrgʻon --> |win_LOC=1 |draw_LOC=1 |loss_LOC= |gf_LOC=3 |ga_LOC=1 <!-- Lochin --> |win_MET=2 |draw_MET=1 |loss_MET= |gf_MET=6 |ga_MET=3 <!-- Metallurg --> |win_MOB= |draw_MOB=1 |loss_MOB=1 |gf_MOB=2 |ga_MOB=3 <!-- Olimpik MobiUZ --> |win_PAX= |draw_PAX=1 |loss_PAX=1 |gf_PAX=1 |ga_PAX=2 <!-- Paxtakor FM --> |win_RES=1 |draw_RES=1 |loss_RES=1 |gf_RES=3 |ga_RES=3 <!-- Respublika FA --> |win_TER= |draw_TER= |loss_TER=3 |gf_TER=2 |ga_TER=7 <!-- TerDU --> |win_YAY=1 |draw_YAY= |loss_YAY=1 |gf_YAY=3 |ga_YAY=3 <!-- Yaypan--> |win_GAZ=1 |draw_GAZ=1 |loss_GAZ= |gf_GAZ=5 |ga_GAZ=2 <!-- Gʻazalkent --> |win_SHU=2 |draw_SHU=1 |loss_SHU= |gf_SHU=5 |ga_SHU=2 <!-- Shoʻrtan --> <!--Jamoa taʼriflari (jadvaldagi vikihavolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] <!--Rules--> |class_rules=1) Ochko; 2) Oʻzaro oʻyinlardagi ochkolar; 3) Oʻzaro oʻyinlardagi gollar farqi; 4) Oʻzaro oʻyinlardagi gollar hisobi; 5) Gol farqi; 6) Urilgan gollar; <!--Kvalifikatsiya va quyi ligaga tushish ustunlari ta'riflari--> |res_col_header=PQR |col_P=green1 |text_P=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish }} == Natijalar == === Qayd etilgan hisoblar === {{#invoke:sports results|main | source = [http://www.pfl.uz OʻzPFL] | update = 2026-yil 16-aprel | matches_style = FBR |team1 =ARA |team2 =BUX |team3 =FAR |team4 =JAY |team5 =KAT |team6 =LOC |team7 =MET |team8 =MOB |team9 =PAX |team10=RES |team11=TER |team12=YAY |team13=GAZ |team14=SHU <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | match_ARA_BUX = | match_ARA_FAR = | match_ARA_JAY = | match_ARA_KAT = | match_ARA_LOC = 2-0 | match_ARA_MET = | match_ARA_MOB = 0-1 | match_ARA_PAX = | match_ARA_RES = 1-2 | match_ARA_TER = | match_ARA_YAY = | match_ARA_GAZ = | match_ARA_SHU = 4-0 | match_BUX_ARA = 1-3 | match_BUX_FAR = | match_BUX_JAY = | match_BUX_KAT = | match_BUX_LOC = | match_BUX_MET = | match_BUX_MOB = | match_BUX_PAX = | match_BUX_RES = | match_BUX_TER = | match_BUX_YAY = | match_BUX_GAZ = | match_BUX_SHU = | match_FAR_ARA = | match_FAR_BUX = | match_FAR_JAY = 4-0 | match_FAR_KAT = | match_FAR_LOC = | match_FAR_MET = | match_FAR_MOB = | match_FAR_PAX = | match_FAR_RES = | match_FAR_TER = | match_FAR_YAY = | match_FAR_GAZ = | match_FAR_SHU = | match_JAY_ARA = | match_JAY_BUX = | match_JAY_FAR = | match_JAY_KAT = 0-2 | match_JAY_LOC = | match_JAY_MET = | match_JAY_MOB = | match_JAY_PAX = | match_JAY_RES = | match_JAY_TER = | match_JAY_YAY = | match_JAY_GAZ = | match_JAY_SHU = | match_KAT_ARA = | match_KAT_BUX = | match_KAT_FAR = | match_KAT_JAY = | match_KAT_LOC = | match_KAT_MET = | match_KAT_MOB = | match_LOK_PAX = | match_KAT_RES = | match_KAT_TER = | match_KAT_YAY = | match_KAT_GAZ = | match_KAT_SHU = 0-2 | match_LOC_ARA = | match_LOC_BUX = | match_LOC_FAR = | match_LOC_JAY = | match_LOC_KAT = | match_LOC_MET = | match_LOC_MOB = | match_LOC_PAX = 1-1 | match_LOC_RES = | match_LOC_TER = | match_LOC_YAY = | match_LOC_GAZ = | match_LOC_SHU = | match_MET_ARA = | match_MET_BUX = | match_MET_FAR = | match_MET_JAY = | match_MET_KAT = | match_MET_LOC = | match_MET_MOB = | match_MET_PAX = | match_MET_RES = 1-1 | match_MET_TER = 3-1 | match_MET_YAY = | match_MET_GAZ = | match_MET_SHU = | match_MOB_ARA = | match_MOB_BUX = | match_MOB_FAR = | match_MOB_JAY = | match_MOB_KAT = | match_MOB_LOC = | match_MOB_MET = | match_MOB_PAX = | match_MOB_RES = | match_MOB_TER = | match_MOB_YAY = | match_MOB_GAZ = 2-2 | match_MOB_SHU = | match_PAX_ARA = | match_PAX_BUX = | match_PAX_FAR = 0-1 | match_PAX_JAY = | match_PAX_KAT = | match_PAX_LOC = | match_PAX_MET = | match_PAX_MOB = | match_PAX_RES = | match_PAX_TER = | match_PAX_YAY = | match_PAX_GAZ = | match_PAX_SHU = | match_RES_ARA = | match_RES_BUX = 1-0 | match_RES_FAR = | match_RES_JAY = | match_RES_KAT = | match_RES_LOC = | match_RES_MET = | match_RES_MOB = | match_RES_PAX = | match_RES_TER = | match_RES_YAY = | match_RES_GAZ = | match_RES_SHU = | match_TER_ARA = | match_TER_BUX = | match_TER_FAR = | match_TER_JAY = | match_TER_KAT = | match_TER_LOC = 0-2 | match_TER_MET = | match_TER_MOB = | match_TER_PAX = | match_TER_RES = | match_TER_YAY = | match_TER_GAZ = | match_TER_SHU = | match_YAY_ARA = | match_YAY_BUX = | match_YAY_FAR = | match_YAY_JAY = | match_YAY_KAT = | match_YAY_LOC = | match_YAY_MET = 1-2 | match_YAY_MOB = | match_YAY_PAX = | match_YAY_RES = | match_YAY_TER = 2-1 | match_YAY_GAZ = | match_YAY_SHU = | match_GAZ_ARA = | match_GAZ_BUX = 3-0 | match_GAZ_FAR = | match_GAZ_JAY = | match_GAZ_KAT = | match_GAZ_LOC = | match_GAZ_MET = | match_GAZ_MOB = | match_GAZ_PAX = | match_GAZ_RES = | match_GAZ_TER = | match_GAZ_YAY = | match_GAZ_SHU = | match_SHU_ARA = | match_SHU_BUX = | match_SHU_FAR = 2-2 | match_SHU_JAY = | match_SHU_KAT = | match_SHU_LOC = | match_SHU_MET = | match_SHU_MOB = 1-0 | match_SHU_PAX = | match_SHU_RES = | match_SHU_TER = | match_SHU_YAY = | match_SHU_GAZ = }} === Oʻynalgan oʻyinlarga koʻra natijalar === {{#invoke:Sports rbr table|table|sortable = y |team1 =ARA |team2 =BUX |team3 =FAR |team4 =JAY |team5 =KAT |team6 =LOC |team7 =MET |team8 =MOB |team9 =PAX |team10=RES |team11=TER |team12=YAY |team13=GAZ |team14=SHU <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] <!--Jamoa natijalarini shu yerda yangilang. Sanani yangilashni unutmang (yangilash parametri)--> |update = 2026-yil 16-aprel |res_ARA = W/W//////////////////////////// |res_BUX = L/L/L/////////////////////////// |res_FAR = W/W/D/////////////////////////// |res_JAY = L/L//////////////////////////// |res_KAT = W/L//////////////////////////// |res_LOC = W/D//////////////////////////// |res_MET = W/D/W/////////////////////////// |res_MOB = L/D//////////////////////////// |res_PAX = L/D//////////////////////////// |res_RES = L/D/W/////////////////////////// |res_TER = L/L/L/////////////////////////// |res_YAY = L/W//////////////////////////// |res_GAZ = W/D//////////////////////////// |res_SHU = W/W/D/////////////////////////// |legendpos = b |color_W = green1 |color_D = yellow1 |color_L = red1 |color_P = grey |text_W = Gʻalaba |text_D = Durang |text_L = Magʻlubiyat |text_P = Boshqa muddatga qoldirilgan |source =[http://PFL.uz OʻzPFL] }} === Turlar boʻyicha pozitsiyalar === {{#invoke:sports rbr table |table |sortable = y |legendpos = br |update= 2026-yil 13-aprel <!--Jamoa pozitsiyalarini bu yerda yangilang--> |team1 =ARA |team2 =BUX |team3 =FAR |team4 =JAY |team5 =KAT |team6 =LOC |team7 =MET |team8 =MOB |team9 =PAX |team10=RES |team11=TER |team12=YAY |team13=GAZ |team14=SHU |pos_ARA = 5 /2 |pos_BUX = 14/13 |pos_FAR = 7 /1 |pos_JAY = 13/14 |pos_KAT = 2 /8 |pos_LOC = 3 /5 |pos_MET = 4 /6 |pos_MOB = 11/9 |pos_PAX = 10/11 |pos_RES = 9 /10 |pos_TER = 12/12 |pos_YAY = 8 /7 |pos_GAZ = 1 /4 |pos_SHU = 6 /3 <!--Bu yerda jamoa oʻrinlarini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1 = <!--Depending on cup winners--> <!--|result=--> |result2 = |result12 = |result13 = |result14 = <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | color_1 = gold |text_1 = | color_2 = green1 |text_2 = | color_3-4 = green3 |text_3-4 = | color_12 = red3 |text_12 = | color_13 = red3 |text_13 = | color_14 = red3 |text_13 = | color_15 = red3 |text_13 = | color_red | [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] | color_16 = red1 |text_14 = | source = [http://www.pfl.uz OʻzPFL] }} <!--- == Chiqib ketish pley-offi == {{OneLegStart}} {{OneLegResult | || || ||winner=1}} |} ---> == Mavsum statistikasi == * '''Mavsumdagi ilk gol''': [[Muzaffar Moʻminov]] [[Yaypan]]nning „[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]“ klubi tarkibida „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ klubiga qarshi oʻyinda urgan ('''2025-yil 5-aprel'''). === Gol mualliflari === {{updated|2026-yil 16-aprel holatiga koʻra}} {{Goalscorers |goals= 45 |ongoing=yes |matches= 17 |updated= 2026-yil 16-aprel |3 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Ruslan Qalmagambetov]] ([[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadali Abdurahmonov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) |2 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Zulpuqar Kuanishbayev]] ([[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rizo Ayvazov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|GEO}} [[Giorgi Pantsulaia]] ([[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Navroʻzbek Iminjonov]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Bozorov]] ([[TerDU (futbol klubi)|TerDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadyusuf Fayzullayev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) |1 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Suhrobbek Rahimov]] ([[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muharram Abelfazov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodirbek Karimov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Murodjon Komilov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sanjarbek Zokirov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sirojiddin Bashriddinov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirjalol Qosimov (2002-yilda tugʻilgan futbolchi)|Mirjalol Qosimov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sherali Rasulov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Elbek Otaqulov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Komiljon Tojiddinov]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Branimir Jočić]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Saidumarxon Saidnurullayev]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azim Ahmedov]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Qodirbek Mamasov]] ([[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Ozodbek Odiljonov}} ([[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulvosid Soliyev]] ([[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asilbek Aliyev]] ([[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Firdavs Umaraliyev]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muslim Habibullayev]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Moʻminov]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Feruzbek Olimov]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Diyorbek Tojiyev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ozodbek Ibodullayev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|RUS}} [[Yuriy Klochkov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Joʻrabek Joʻrayev]] ([[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdugʻafur Haydarov]] ([[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]]) |1 own goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Jumayev (futbolchi)|Jasur Jumayev]] ([[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]) Shoʻrtan jamoasi foydasiga }} === Quruq oʻyin === {{updated|2025-yil 13-aprelda boʻlib oʻtgan oʻyinlar holatiga koʻra}} {| class="wikitable" style="text-align:center" !№ !Futbolchi !Jamoa !{{abbr|Oʻyin|Gol oʻtkazilmagan oʻyinlar}} |- |1 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Shoxrux Eshboʻtayev]] | align="left" |Shoʻrtan |2 |- |2 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Javohir Maqsudov]] | align="left" |FarDU |2 |- |3 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Akmal Rahimov]] | align="left" |Lochin |1 |- |4 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Sardor Qobuljonov]] | align="left" |Kattaqoʻrgʻon |1 |- |5 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Asrorbek Kenjayev]] | align="left" |Gʻazalkent |1 |} === Muxlislar tashrifi === {{updated|2026-yil 13-aprelda oʻtkazilgan oʻyinlarga koʻra muxlislar tashrifi}} ==== Turlar boʻyicha ==== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center;" |+Oʻzbekiston Superligasi muxlislar tashrifi !Turlar !Umumiy !{{Tooltip|GP.|Oʻynalgan oʻyinlar}} !Oʻrtacha oʻyinda |- ! scope="row" |1-tur |{{formatnum:{{#expr: (((368+1253+859+7821+335+1142+205)) round 0)}}}} |7 |{{formatnum:{{#expr: (((368+1253+859+7821+335+1142+205)/7) round 0)}}}} |- ! scope="row" |2-tur |{{formatnum:{{#expr: (((7256+581+4231+453+0+1013+568)) round 0)}}}} |7 |{{formatnum:{{#expr: (((7256+581+4231+453+0+1013+568)/7) round 0)}}}} |- |-style="background:#f4faff;" | Jami | {{formatnum:{{#expr: (((11983+14102)) round 0)}}}} | 14 | {{formatnum:{{#expr: (((11983+14102)/14) round 0)}}}} |} {{notelist}} ==== Jamoalar tartibida ==== Quyidagi jadvalda jamolarning uy oʻyinlariga muhlislar tashirifi koʻrsatilgan {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align:center;" ! style="width:76px;" |Jamoa \ Uy uchrashuvlari ! align="center" |1 ! align="center" |2 ! align="center" |3 ! align="center" |4 ! align="center" |5 ! align="center" |6 ! align="center" |7 ! align="center" |8 ! align="center" |9 ! align="center" |10 ! align="center" |11 ! align="center" |12 ! align="center" |13 ! align="center" |14 ! align="center" |15 ! align="center" |Jami ! align="center" |Oʻrtacha |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]]}} |368 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((368)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((368)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]]}} |0 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1819+1327)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1819+1327)/2) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]}} |1013 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1013)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1013)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]]}} |335 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((335)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((335)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]}} |859 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((859)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((859)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]}} |568 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((568)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((568)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]}} |4231 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((4231)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((4231)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]}} |7256 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((7256)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((7256)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]]}} |581 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((581)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((581)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]]}} |205 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((205)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((205)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]}} | | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((0)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((0)/0) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]]}} |7821 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((7821)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((7821)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]}} |1253 |453 | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1253+453)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1253+453)/2) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]}} |1142 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1142)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1142)/1) round 0)}}}} |} == Yana qarang == * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Superligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Oʻzbekiston Pro ligasi mavsumlari}} {{Oʻzbekiston Pro ligasi}} [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi]] [[Turkum:2026-yilda Oʻzbekiston futboli]] oovznawffdf2pw8aza18ixqz4h4xi84 5996959 5996958 2026-04-16T04:05:55Z AnvarxonM 75105 /* Quruq oʻyin */ 5996959 wikitext text/x-wiki {{infobox football league season | image = [[Fayl:Photo 2024-02-13 13-09-35.jpg|300px]] | caption = | competition = [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] | season = 2026-yil (mart-noyabr) | winners = | promoted = | relegated = | matches = | total goals = | league topscorer = | biggest home win = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | biggest away win = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | highest scoring = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | longest wins = | longest unbeaten = | longest winless = | longest losses = | highest attendance = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | lowest attendance ={{nowrap|}} | average attendance = | prevseason = [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2025]] | nextseason = [[Futbol boʻyicha 2027-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2027]] | updated = 07.01.2026 }} '''Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi''' (<nowiki>Футбол бўйича 2026-йилги Ўзбекистон Про лигаси</nowiki>) – [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkaziladigan 2-divizion musobaqasi. Ikkinchi divizion klublari oʻrtasida oʻtkaziladigan 35-Oʻzbekiston chempionati<ref>[https://championat.asia/oz/news/pro-liga-2026-ishtirokchilari-organilmoqda Pro liga-2026 ishtirokchilari o'rganilmoqda]</ref>. == Klublar == {{Location map+|Uzbekistan|width=400|float=right|caption=2026-yilgi Oʻzbekiston Pro-ligasidagi uy stadionlari|places={{Location map~ |Uzbekistan |lat=41.31379 |long=69.26743 |label='''Tashkent''' |position=left}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=42.88635 |long=59.19362 |label=Jayxun}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=42.46667 |long=59.6 |label=Aral}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.37355 |long=71.79786 |label=FarDU}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=39.762443 |long=64.420935 |label=BuxDU}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=41.571624 |long=69.767568 |label=Gʻazalkent}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=39.905592 |long=66.261212 |label=Kattaqoʻrgʻon}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=38.858696 |long=65.808000 |label=Lochin}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.229943 |long=69.270608 |label=Metallurg}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=37.232069 |long=67.287604 |label=TerDU}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.376500 |long=70.825551 |label=Yaypan}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=38.618489 |long=66.259296 |label=Shoʻrtan}} {{Location map~ |Uzbekistan |mark=TransparentPlaceholder.png |lat=40 |long=56 |label='''Toshkent&nbsp;klublari:'''<br>Olimpik MobiUz<br>Paxtakor Farm<br>Respublika FA}}}} === Murabbiylar va homiylar === {| class="wikitable sortable" !Klub !Murabbiy !Joylashuv !Stadion !Klub homiysi |- |[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral Nukus]] |{{Flagicon|UZB}} [[Vadim Shodimatov]] |[[Nukus]] |NOPSTTM | |- |[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |{{Flagicon|UZB}} [[Azamat Sharipov]] |[[Buxoro]] | | |- |[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |{{Flagicon|UZB}} [[Zayniddin Tojiyev]] |[[Gʻazalkent]] |Gʻazalkent stadioni | |- |[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |{{Flagicon|UZB}} [[Eldor Moyliyev]] |[[Qarshi]] |[[Geolog stadioni]] | |- |[[Jayxun (futbol klubi)|Jayxun]] |{{Flagicon|UZB}} [[Aybek Nurbayev]] |[[Nukus]] |BOʻFA | |- |[[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] |{{Flagicon|UZB}} [[Farhod Nishonov]] |[[Toshkent]] |[[Jar (sport majmuasi)|Jar stadioni]] | |- |[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |{{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Yusupov]] |[[Fargʻona]] |FarDU | |- |[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |{{Flagicon|UZB}} [[Yorqin Nazarov]] |[[Kattaqoʻrgʻon]] |Dinamo | |- |[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |{{Flagicon|UZB}} [[Ilhom Moʻminjonov]] |[[Bekobod]] |[[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg]] | |- |[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |{{Flagicon|UZB}} [[Bobur Abdurahmonov]] |[[Toshkent]] | | |- |[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |{{Flagicon|UZB}} [[Jamoliddin Rahmatullayev]] |[[Toshkent]] | | |- |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |{{Flagicon|UZB}} [[Asror Aliqulov]] |[[Gʻuzor]] |[[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] | |- |[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |{{Flagicon|UZB}} [[Eldor Boymatov]] |[[Termiz]] | | |- |[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |{{Flagicon|UZB}} [[Rashid Gʻofurov]] |[[Yaypan]] | | |} == Chet ellik futbolchilar == {{main article|O‘zbekistonda to‘p surgan xorijlik futbolchilar}}{{Yana qarang|2026-yilgi Oʻzbekiston futboli transferlari roʻyxati}} '''Qalin:''' oʻz terma jamoasi uchun oʻynagan futbolchilar. {| class="wikitable" style="font-size:90%;" !№ !Klub !Futbolchi 1 !Futbolchi 2 !Futbolchi 3 !Futbolchi 4 !Futbolchi 5 !Futbolchi 6 |- |1 |[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |{{Flagicon|TKM}} [[Vepa Jumayev]] |{{Flagicon|RUS}} [[Mark Krasnov]] | | | | |- |2 |[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] | | | | | | |- |3 |[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] | | | | | | |- |4 |[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |{{Flagicon|SLO}} [[Almin Kurtović]] |{{Flagicon|GEO}} [[Giorgi Pantsulaia]] |{{Flagicon|BRA}} [[Isac Martins Silva]] |{{Flagicon|GHA}} [[Francis Narh]] | | |- |5 |[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] | | | | | | |- |6 |[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |{{Flagicon|SRB}} [[Branimir Jočić]] |{{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]] |{{Flagicon|MNE}} [[Armin Bošnjak]] |{{Flagicon|BRA}} [[Maxuel Cássio]] | | |- |7 |[[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] | | | | | | |- |8 |[[Paxtakor-2|Paxtakor Farm]] |{{Flagicon|RUS}} [[Stepan Suslov]] | | | | | |- |9 |[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] | | | | | | |- |10 |[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] | | | | | | |- |11 |[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] | | | | | | |- |12 |[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] | | | | | | |- |13 |[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |{{Flagicon|RUS}} [[Ivan Korshunov]] |{{Flagicon|RUS}} [[Timofey Postnikov]] |{{Flagicon|UKR}} [[Ivan Podtinniy]] | | | |- |14 |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |{{Flagicon|GEO}} [[Beka Xarshiladze]] |{{Flagicon|GEO}} [[Levan Barabadze]] |{{Flagicon|BLR}} [[Roman Vegerya]] |{{Flagicon|RUS}} [[Yuriy Klochkov]] |{{Flagicon|CIV}} [[Muhamed Olawale]] | |} == Turnir jadvali == <onlyinclude>{{#invoke:sports table|main|style=WDL|source=[http://www.pfl.uz OʻzPFL] <!--Jamoa pozitsiyalarini bu yerda yangilang --> |team_order= FAR, MET, SHU, ARA, GAZ, LOC, RES, KAT, YAY, PAX, MOB, TER, BUX, JAY, <!--Bu yerda jamoa malakasini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1=A |result2=P <!--Oʻzaro oʻyinlar--> <!--Bu yerda jamoa malakasini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1=P |result2=PO |result3=PO |result4=PO |result5=PO <!--Jamoa natijalarini bu yerda va keyin (agar kerak boʻlsa) yuqoridagi pozitsiyalarni yangilang. Yuqoridagi sanani yangilashni unutmang (yangilash parametri)--> |update= 2026-yil 16-aprel |win_ARA=2 |draw_ARA= |loss_ARA= |gf_ARA=5 |ga_ARA=2 <!-- Aral --> |win_BUX= |draw_BUX= |loss_BUX=3 |gf_BUX=1 |ga_BUX=7 <!-- BuxDU --> |win_FAR=2 |draw_FAR=1 |loss_FAR= |gf_FAR=7 |ga_FAR=2 <!-- FarDU--> |win_JAY= |draw_JAY= |loss_JAY=2 |gf_JAY= |ga_JAY=6 <!-- Jayxun --> |win_KAT=1 |draw_KAT= |loss_KAT=1 |gf_KAT=2 |ga_KAT=2 <!-- Kattaqoʻrgʻon --> |win_LOC=1 |draw_LOC=1 |loss_LOC= |gf_LOC=3 |ga_LOC=1 <!-- Lochin --> |win_MET=2 |draw_MET=1 |loss_MET= |gf_MET=6 |ga_MET=3 <!-- Metallurg --> |win_MOB= |draw_MOB=1 |loss_MOB=1 |gf_MOB=2 |ga_MOB=3 <!-- Olimpik MobiUZ --> |win_PAX= |draw_PAX=1 |loss_PAX=1 |gf_PAX=1 |ga_PAX=2 <!-- Paxtakor FM --> |win_RES=1 |draw_RES=1 |loss_RES=1 |gf_RES=3 |ga_RES=3 <!-- Respublika FA --> |win_TER= |draw_TER= |loss_TER=3 |gf_TER=2 |ga_TER=7 <!-- TerDU --> |win_YAY=1 |draw_YAY= |loss_YAY=1 |gf_YAY=3 |ga_YAY=3 <!-- Yaypan--> |win_GAZ=1 |draw_GAZ=1 |loss_GAZ= |gf_GAZ=5 |ga_GAZ=2 <!-- Gʻazalkent --> |win_SHU=2 |draw_SHU=1 |loss_SHU= |gf_SHU=5 |ga_SHU=2 <!-- Shoʻrtan --> <!--Jamoa taʼriflari (jadvaldagi vikihavolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] <!--Rules--> |class_rules=1) Ochko; 2) Oʻzaro oʻyinlardagi ochkolar; 3) Oʻzaro oʻyinlardagi gollar farqi; 4) Oʻzaro oʻyinlardagi gollar hisobi; 5) Gol farqi; 6) Urilgan gollar; <!--Kvalifikatsiya va quyi ligaga tushish ustunlari ta'riflari--> |res_col_header=PQR |col_P=green1 |text_P=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish }} == Natijalar == === Qayd etilgan hisoblar === {{#invoke:sports results|main | source = [http://www.pfl.uz OʻzPFL] | update = 2026-yil 16-aprel | matches_style = FBR |team1 =ARA |team2 =BUX |team3 =FAR |team4 =JAY |team5 =KAT |team6 =LOC |team7 =MET |team8 =MOB |team9 =PAX |team10=RES |team11=TER |team12=YAY |team13=GAZ |team14=SHU <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | match_ARA_BUX = | match_ARA_FAR = | match_ARA_JAY = | match_ARA_KAT = | match_ARA_LOC = 2-0 | match_ARA_MET = | match_ARA_MOB = 0-1 | match_ARA_PAX = | match_ARA_RES = 1-2 | match_ARA_TER = | match_ARA_YAY = | match_ARA_GAZ = | match_ARA_SHU = 4-0 | match_BUX_ARA = 1-3 | match_BUX_FAR = | match_BUX_JAY = | match_BUX_KAT = | match_BUX_LOC = | match_BUX_MET = | match_BUX_MOB = | match_BUX_PAX = | match_BUX_RES = | match_BUX_TER = | match_BUX_YAY = | match_BUX_GAZ = | match_BUX_SHU = | match_FAR_ARA = | match_FAR_BUX = | match_FAR_JAY = 4-0 | match_FAR_KAT = | match_FAR_LOC = | match_FAR_MET = | match_FAR_MOB = | match_FAR_PAX = | match_FAR_RES = | match_FAR_TER = | match_FAR_YAY = | match_FAR_GAZ = | match_FAR_SHU = | match_JAY_ARA = | match_JAY_BUX = | match_JAY_FAR = | match_JAY_KAT = 0-2 | match_JAY_LOC = | match_JAY_MET = | match_JAY_MOB = | match_JAY_PAX = | match_JAY_RES = | match_JAY_TER = | match_JAY_YAY = | match_JAY_GAZ = | match_JAY_SHU = | match_KAT_ARA = | match_KAT_BUX = | match_KAT_FAR = | match_KAT_JAY = | match_KAT_LOC = | match_KAT_MET = | match_KAT_MOB = | match_LOK_PAX = | match_KAT_RES = | match_KAT_TER = | match_KAT_YAY = | match_KAT_GAZ = | match_KAT_SHU = 0-2 | match_LOC_ARA = | match_LOC_BUX = | match_LOC_FAR = | match_LOC_JAY = | match_LOC_KAT = | match_LOC_MET = | match_LOC_MOB = | match_LOC_PAX = 1-1 | match_LOC_RES = | match_LOC_TER = | match_LOC_YAY = | match_LOC_GAZ = | match_LOC_SHU = | match_MET_ARA = | match_MET_BUX = | match_MET_FAR = | match_MET_JAY = | match_MET_KAT = | match_MET_LOC = | match_MET_MOB = | match_MET_PAX = | match_MET_RES = 1-1 | match_MET_TER = 3-1 | match_MET_YAY = | match_MET_GAZ = | match_MET_SHU = | match_MOB_ARA = | match_MOB_BUX = | match_MOB_FAR = | match_MOB_JAY = | match_MOB_KAT = | match_MOB_LOC = | match_MOB_MET = | match_MOB_PAX = | match_MOB_RES = | match_MOB_TER = | match_MOB_YAY = | match_MOB_GAZ = 2-2 | match_MOB_SHU = | match_PAX_ARA = | match_PAX_BUX = | match_PAX_FAR = 0-1 | match_PAX_JAY = | match_PAX_KAT = | match_PAX_LOC = | match_PAX_MET = | match_PAX_MOB = | match_PAX_RES = | match_PAX_TER = | match_PAX_YAY = | match_PAX_GAZ = | match_PAX_SHU = | match_RES_ARA = | match_RES_BUX = 1-0 | match_RES_FAR = | match_RES_JAY = | match_RES_KAT = | match_RES_LOC = | match_RES_MET = | match_RES_MOB = | match_RES_PAX = | match_RES_TER = | match_RES_YAY = | match_RES_GAZ = | match_RES_SHU = | match_TER_ARA = | match_TER_BUX = | match_TER_FAR = | match_TER_JAY = | match_TER_KAT = | match_TER_LOC = 0-2 | match_TER_MET = | match_TER_MOB = | match_TER_PAX = | match_TER_RES = | match_TER_YAY = | match_TER_GAZ = | match_TER_SHU = | match_YAY_ARA = | match_YAY_BUX = | match_YAY_FAR = | match_YAY_JAY = | match_YAY_KAT = | match_YAY_LOC = | match_YAY_MET = 1-2 | match_YAY_MOB = | match_YAY_PAX = | match_YAY_RES = | match_YAY_TER = 2-1 | match_YAY_GAZ = | match_YAY_SHU = | match_GAZ_ARA = | match_GAZ_BUX = 3-0 | match_GAZ_FAR = | match_GAZ_JAY = | match_GAZ_KAT = | match_GAZ_LOC = | match_GAZ_MET = | match_GAZ_MOB = | match_GAZ_PAX = | match_GAZ_RES = | match_GAZ_TER = | match_GAZ_YAY = | match_GAZ_SHU = | match_SHU_ARA = | match_SHU_BUX = | match_SHU_FAR = 2-2 | match_SHU_JAY = | match_SHU_KAT = | match_SHU_LOC = | match_SHU_MET = | match_SHU_MOB = 1-0 | match_SHU_PAX = | match_SHU_RES = | match_SHU_TER = | match_SHU_YAY = | match_SHU_GAZ = }} === Oʻynalgan oʻyinlarga koʻra natijalar === {{#invoke:Sports rbr table|table|sortable = y |team1 =ARA |team2 =BUX |team3 =FAR |team4 =JAY |team5 =KAT |team6 =LOC |team7 =MET |team8 =MOB |team9 =PAX |team10=RES |team11=TER |team12=YAY |team13=GAZ |team14=SHU <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] <!--Jamoa natijalarini shu yerda yangilang. Sanani yangilashni unutmang (yangilash parametri)--> |update = 2026-yil 16-aprel |res_ARA = W/W//////////////////////////// |res_BUX = L/L/L/////////////////////////// |res_FAR = W/W/D/////////////////////////// |res_JAY = L/L//////////////////////////// |res_KAT = W/L//////////////////////////// |res_LOC = W/D//////////////////////////// |res_MET = W/D/W/////////////////////////// |res_MOB = L/D//////////////////////////// |res_PAX = L/D//////////////////////////// |res_RES = L/D/W/////////////////////////// |res_TER = L/L/L/////////////////////////// |res_YAY = L/W//////////////////////////// |res_GAZ = W/D//////////////////////////// |res_SHU = W/W/D/////////////////////////// |legendpos = b |color_W = green1 |color_D = yellow1 |color_L = red1 |color_P = grey |text_W = Gʻalaba |text_D = Durang |text_L = Magʻlubiyat |text_P = Boshqa muddatga qoldirilgan |source =[http://PFL.uz OʻzPFL] }} === Turlar boʻyicha pozitsiyalar === {{#invoke:sports rbr table |table |sortable = y |legendpos = br |update= 2026-yil 13-aprel <!--Jamoa pozitsiyalarini bu yerda yangilang--> |team1 =ARA |team2 =BUX |team3 =FAR |team4 =JAY |team5 =KAT |team6 =LOC |team7 =MET |team8 =MOB |team9 =PAX |team10=RES |team11=TER |team12=YAY |team13=GAZ |team14=SHU |pos_ARA = 5 /2 |pos_BUX = 14/13 |pos_FAR = 7 /1 |pos_JAY = 13/14 |pos_KAT = 2 /8 |pos_LOC = 3 /5 |pos_MET = 4 /6 |pos_MOB = 11/9 |pos_PAX = 10/11 |pos_RES = 9 /10 |pos_TER = 12/12 |pos_YAY = 8 /7 |pos_GAZ = 1 /4 |pos_SHU = 6 /3 <!--Bu yerda jamoa oʻrinlarini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1 = <!--Depending on cup winners--> <!--|result=--> |result2 = |result12 = |result13 = |result14 = <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | color_1 = gold |text_1 = | color_2 = green1 |text_2 = | color_3-4 = green3 |text_3-4 = | color_12 = red3 |text_12 = | color_13 = red3 |text_13 = | color_14 = red3 |text_13 = | color_15 = red3 |text_13 = | color_red | [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] | color_16 = red1 |text_14 = | source = [http://www.pfl.uz OʻzPFL] }} <!--- == Chiqib ketish pley-offi == {{OneLegStart}} {{OneLegResult | || || ||winner=1}} |} ---> == Mavsum statistikasi == * '''Mavsumdagi ilk gol''': [[Muzaffar Moʻminov]] [[Yaypan]]nning „[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]“ klubi tarkibida „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ klubiga qarshi oʻyinda urgan ('''2025-yil 5-aprel'''). === Gol mualliflari === {{updated|2026-yil 16-aprel holatiga koʻra}} {{Goalscorers |goals= 45 |ongoing=yes |matches= 17 |updated= 2026-yil 16-aprel |3 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Ruslan Qalmagambetov]] ([[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadali Abdurahmonov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) |2 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Zulpuqar Kuanishbayev]] ([[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rizo Ayvazov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|GEO}} [[Giorgi Pantsulaia]] ([[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Navroʻzbek Iminjonov]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Bozorov]] ([[TerDU (futbol klubi)|TerDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadyusuf Fayzullayev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) |1 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Suhrobbek Rahimov]] ([[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muharram Abelfazov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodirbek Karimov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Murodjon Komilov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sanjarbek Zokirov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sirojiddin Bashriddinov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirjalol Qosimov (2002-yilda tugʻilgan futbolchi)|Mirjalol Qosimov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sherali Rasulov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Elbek Otaqulov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Komiljon Tojiddinov]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Branimir Jočić]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Saidumarxon Saidnurullayev]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azim Ahmedov]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Qodirbek Mamasov]] ([[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Ozodbek Odiljonov}} ([[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulvosid Soliyev]] ([[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asilbek Aliyev]] ([[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Firdavs Umaraliyev]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muslim Habibullayev]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Moʻminov]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Feruzbek Olimov]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Diyorbek Tojiyev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ozodbek Ibodullayev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|RUS}} [[Yuriy Klochkov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Joʻrabek Joʻrayev]] ([[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdugʻafur Haydarov]] ([[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]]) |1 own goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Jumayev (futbolchi)|Jasur Jumayev]] ([[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]) Shoʻrtan jamoasi foydasiga }} === Quruq oʻyin === {{updated|2025-yil 16-aprelda boʻlib oʻtgan oʻyinlar holatiga koʻra}} {| class="wikitable" style="text-align:center" !№ !Futbolchi !Jamoa !{{abbr|Oʻyin|Gol oʻtkazilmagan oʻyinlar}} |- |1 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Shoxrux Eshboʻtayev]] | align="left" |Shoʻrtan |2 |- |2 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Javohir Maqsudov]] | align="left" |FarDU |2 |- |3 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Akmal Rahimov]] | align="left" |Lochin |1 |- |4 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Sardor Qobuljonov]] | align="left" |Kattaqoʻrgʻon |1 |- |5 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Asrorbek Kenjayev]] | align="left" |Gʻazalkent |1 |- |6 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} Alishan Abutalipov | align="left" |Respublika FA |1 |} === Muxlislar tashrifi === {{updated|2026-yil 13-aprelda oʻtkazilgan oʻyinlarga koʻra muxlislar tashrifi}} ==== Turlar boʻyicha ==== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center;" |+Oʻzbekiston Superligasi muxlislar tashrifi !Turlar !Umumiy !{{Tooltip|GP.|Oʻynalgan oʻyinlar}} !Oʻrtacha oʻyinda |- ! scope="row" |1-tur |{{formatnum:{{#expr: (((368+1253+859+7821+335+1142+205)) round 0)}}}} |7 |{{formatnum:{{#expr: (((368+1253+859+7821+335+1142+205)/7) round 0)}}}} |- ! scope="row" |2-tur |{{formatnum:{{#expr: (((7256+581+4231+453+0+1013+568)) round 0)}}}} |7 |{{formatnum:{{#expr: (((7256+581+4231+453+0+1013+568)/7) round 0)}}}} |- |-style="background:#f4faff;" | Jami | {{formatnum:{{#expr: (((11983+14102)) round 0)}}}} | 14 | {{formatnum:{{#expr: (((11983+14102)/14) round 0)}}}} |} {{notelist}} ==== Jamoalar tartibida ==== Quyidagi jadvalda jamolarning uy oʻyinlariga muhlislar tashirifi koʻrsatilgan {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align:center;" ! style="width:76px;" |Jamoa \ Uy uchrashuvlari ! align="center" |1 ! align="center" |2 ! align="center" |3 ! align="center" |4 ! align="center" |5 ! align="center" |6 ! align="center" |7 ! align="center" |8 ! align="center" |9 ! align="center" |10 ! align="center" |11 ! align="center" |12 ! align="center" |13 ! align="center" |14 ! align="center" |15 ! align="center" |Jami ! align="center" |Oʻrtacha |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]]}} |368 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((368)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((368)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]]}} |0 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1819+1327)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1819+1327)/2) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]}} |1013 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1013)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1013)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]]}} |335 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((335)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((335)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]}} |859 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((859)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((859)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]}} |568 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((568)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((568)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]}} |4231 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((4231)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((4231)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]}} |7256 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((7256)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((7256)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]]}} |581 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((581)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((581)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]]}} |205 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((205)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((205)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]}} | | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((0)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((0)/0) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]]}} |7821 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((7821)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((7821)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]}} |1253 |453 | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1253+453)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1253+453)/2) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]}} |1142 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1142)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1142)/1) round 0)}}}} |} == Yana qarang == * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Superligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Oʻzbekiston Pro ligasi mavsumlari}} {{Oʻzbekiston Pro ligasi}} [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi]] [[Turkum:2026-yilda Oʻzbekiston futboli]] toj8lsa7uexyu6j3cev8g365s1ikhap 5996960 5996959 2026-04-16T04:08:23Z AnvarxonM 75105 /* Jamoalar tartibida */ 5996960 wikitext text/x-wiki {{infobox football league season | image = [[Fayl:Photo 2024-02-13 13-09-35.jpg|300px]] | caption = | competition = [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] | season = 2026-yil (mart-noyabr) | winners = | promoted = | relegated = | matches = | total goals = | league topscorer = | biggest home win = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | biggest away win = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | highest scoring = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | longest wins = | longest unbeaten = | longest winless = | longest losses = | highest attendance = {{nowrap|}} <br /> {{small|}} | lowest attendance ={{nowrap|}} | average attendance = | prevseason = [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2025]] | nextseason = [[Futbol boʻyicha 2027-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2027]] | updated = 07.01.2026 }} '''Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi''' (<nowiki>Футбол бўйича 2026-йилги Ўзбекистон Про лигаси</nowiki>) – [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkaziladigan 2-divizion musobaqasi. Ikkinchi divizion klublari oʻrtasida oʻtkaziladigan 35-Oʻzbekiston chempionati<ref>[https://championat.asia/oz/news/pro-liga-2026-ishtirokchilari-organilmoqda Pro liga-2026 ishtirokchilari o'rganilmoqda]</ref>. == Klublar == {{Location map+|Uzbekistan|width=400|float=right|caption=2026-yilgi Oʻzbekiston Pro-ligasidagi uy stadionlari|places={{Location map~ |Uzbekistan |lat=41.31379 |long=69.26743 |label='''Tashkent''' |position=left}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=42.88635 |long=59.19362 |label=Jayxun}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=42.46667 |long=59.6 |label=Aral}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.37355 |long=71.79786 |label=FarDU}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=39.762443 |long=64.420935 |label=BuxDU}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=41.571624 |long=69.767568 |label=Gʻazalkent}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=39.905592 |long=66.261212 |label=Kattaqoʻrgʻon}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=38.858696 |long=65.808000 |label=Lochin}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.229943 |long=69.270608 |label=Metallurg}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=37.232069 |long=67.287604 |label=TerDU}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.376500 |long=70.825551 |label=Yaypan}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=38.618489 |long=66.259296 |label=Shoʻrtan}} {{Location map~ |Uzbekistan |mark=TransparentPlaceholder.png |lat=40 |long=56 |label='''Toshkent&nbsp;klublari:'''<br>Olimpik MobiUz<br>Paxtakor Farm<br>Respublika FA}}}} === Murabbiylar va homiylar === {| class="wikitable sortable" !Klub !Murabbiy !Joylashuv !Stadion !Klub homiysi |- |[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral Nukus]] |{{Flagicon|UZB}} [[Vadim Shodimatov]] |[[Nukus]] |NOPSTTM | |- |[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |{{Flagicon|UZB}} [[Azamat Sharipov]] |[[Buxoro]] | | |- |[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |{{Flagicon|UZB}} [[Zayniddin Tojiyev]] |[[Gʻazalkent]] |Gʻazalkent stadioni | |- |[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |{{Flagicon|UZB}} [[Eldor Moyliyev]] |[[Qarshi]] |[[Geolog stadioni]] | |- |[[Jayxun (futbol klubi)|Jayxun]] |{{Flagicon|UZB}} [[Aybek Nurbayev]] |[[Nukus]] |BOʻFA | |- |[[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] |{{Flagicon|UZB}} [[Farhod Nishonov]] |[[Toshkent]] |[[Jar (sport majmuasi)|Jar stadioni]] | |- |[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |{{Flagicon|UZB}} [[Shavkat Yusupov]] |[[Fargʻona]] |FarDU | |- |[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |{{Flagicon|UZB}} [[Yorqin Nazarov]] |[[Kattaqoʻrgʻon]] |Dinamo | |- |[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |{{Flagicon|UZB}} [[Ilhom Moʻminjonov]] |[[Bekobod]] |[[Metallurg (Stadion, Bekobod)|Metallurg]] | |- |[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |{{Flagicon|UZB}} [[Bobur Abdurahmonov]] |[[Toshkent]] | | |- |[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |{{Flagicon|UZB}} [[Jamoliddin Rahmatullayev]] |[[Toshkent]] | | |- |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |{{Flagicon|UZB}} [[Asror Aliqulov]] |[[Gʻuzor]] |[[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] | |- |[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |{{Flagicon|UZB}} [[Eldor Boymatov]] |[[Termiz]] | | |- |[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |{{Flagicon|UZB}} [[Rashid Gʻofurov]] |[[Yaypan]] | | |} == Chet ellik futbolchilar == {{main article|O‘zbekistonda to‘p surgan xorijlik futbolchilar}}{{Yana qarang|2026-yilgi Oʻzbekiston futboli transferlari roʻyxati}} '''Qalin:''' oʻz terma jamoasi uchun oʻynagan futbolchilar. {| class="wikitable" style="font-size:90%;" !№ !Klub !Futbolchi 1 !Futbolchi 2 !Futbolchi 3 !Futbolchi 4 !Futbolchi 5 !Futbolchi 6 |- |1 |[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]] |{{Flagicon|TKM}} [[Vepa Jumayev]] |{{Flagicon|RUS}} [[Mark Krasnov]] | | | | |- |2 |[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] | | | | | | |- |3 |[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] | | | | | | |- |4 |[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |{{Flagicon|SLO}} [[Almin Kurtović]] |{{Flagicon|GEO}} [[Giorgi Pantsulaia]] |{{Flagicon|BRA}} [[Isac Martins Silva]] |{{Flagicon|GHA}} [[Francis Narh]] | | |- |5 |[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] | | | | | | |- |6 |[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |{{Flagicon|SRB}} [[Branimir Jočić]] |{{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]] |{{Flagicon|MNE}} [[Armin Bošnjak]] |{{Flagicon|BRA}} [[Maxuel Cássio]] | | |- |7 |[[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] | | | | | | |- |8 |[[Paxtakor-2|Paxtakor Farm]] |{{Flagicon|RUS}} [[Stepan Suslov]] | | | | | |- |9 |[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] | | | | | | |- |10 |[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] | | | | | | |- |11 |[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] | | | | | | |- |12 |[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] | | | | | | |- |13 |[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |{{Flagicon|RUS}} [[Ivan Korshunov]] |{{Flagicon|RUS}} [[Timofey Postnikov]] |{{Flagicon|UKR}} [[Ivan Podtinniy]] | | | |- |14 |[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |{{Flagicon|GEO}} [[Beka Xarshiladze]] |{{Flagicon|GEO}} [[Levan Barabadze]] |{{Flagicon|BLR}} [[Roman Vegerya]] |{{Flagicon|RUS}} [[Yuriy Klochkov]] |{{Flagicon|CIV}} [[Muhamed Olawale]] | |} == Turnir jadvali == <onlyinclude>{{#invoke:sports table|main|style=WDL|source=[http://www.pfl.uz OʻzPFL] <!--Jamoa pozitsiyalarini bu yerda yangilang --> |team_order= FAR, MET, SHU, ARA, GAZ, LOC, RES, KAT, YAY, PAX, MOB, TER, BUX, JAY, <!--Bu yerda jamoa malakasini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1=A |result2=P <!--Oʻzaro oʻyinlar--> <!--Bu yerda jamoa malakasini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1=P |result2=PO |result3=PO |result4=PO |result5=PO <!--Jamoa natijalarini bu yerda va keyin (agar kerak boʻlsa) yuqoridagi pozitsiyalarni yangilang. Yuqoridagi sanani yangilashni unutmang (yangilash parametri)--> |update= 2026-yil 16-aprel |win_ARA=2 |draw_ARA= |loss_ARA= |gf_ARA=5 |ga_ARA=2 <!-- Aral --> |win_BUX= |draw_BUX= |loss_BUX=3 |gf_BUX=1 |ga_BUX=7 <!-- BuxDU --> |win_FAR=2 |draw_FAR=1 |loss_FAR= |gf_FAR=7 |ga_FAR=2 <!-- FarDU--> |win_JAY= |draw_JAY= |loss_JAY=2 |gf_JAY= |ga_JAY=6 <!-- Jayxun --> |win_KAT=1 |draw_KAT= |loss_KAT=1 |gf_KAT=2 |ga_KAT=2 <!-- Kattaqoʻrgʻon --> |win_LOC=1 |draw_LOC=1 |loss_LOC= |gf_LOC=3 |ga_LOC=1 <!-- Lochin --> |win_MET=2 |draw_MET=1 |loss_MET= |gf_MET=6 |ga_MET=3 <!-- Metallurg --> |win_MOB= |draw_MOB=1 |loss_MOB=1 |gf_MOB=2 |ga_MOB=3 <!-- Olimpik MobiUZ --> |win_PAX= |draw_PAX=1 |loss_PAX=1 |gf_PAX=1 |ga_PAX=2 <!-- Paxtakor FM --> |win_RES=1 |draw_RES=1 |loss_RES=1 |gf_RES=3 |ga_RES=3 <!-- Respublika FA --> |win_TER= |draw_TER= |loss_TER=3 |gf_TER=2 |ga_TER=7 <!-- TerDU --> |win_YAY=1 |draw_YAY= |loss_YAY=1 |gf_YAY=3 |ga_YAY=3 <!-- Yaypan--> |win_GAZ=1 |draw_GAZ=1 |loss_GAZ= |gf_GAZ=5 |ga_GAZ=2 <!-- Gʻazalkent --> |win_SHU=2 |draw_SHU=1 |loss_SHU= |gf_SHU=5 |ga_SHU=2 <!-- Shoʻrtan --> <!--Jamoa taʼriflari (jadvaldagi vikihavolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] <!--Rules--> |class_rules=1) Ochko; 2) Oʻzaro oʻyinlardagi ochkolar; 3) Oʻzaro oʻyinlardagi gollar farqi; 4) Oʻzaro oʻyinlardagi gollar hisobi; 5) Gol farqi; 6) Urilgan gollar; <!--Kvalifikatsiya va quyi ligaga tushish ustunlari ta'riflari--> |res_col_header=PQR |col_P=green1 |text_P=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Oʻzbekiston Superligasi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish |col_PO=green2 |text_PO=[[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|Pley off bosqichi]] ga koʻtarilish }} == Natijalar == === Qayd etilgan hisoblar === {{#invoke:sports results|main | source = [http://www.pfl.uz OʻzPFL] | update = 2026-yil 16-aprel | matches_style = FBR |team1 =ARA |team2 =BUX |team3 =FAR |team4 =JAY |team5 =KAT |team6 =LOC |team7 =MET |team8 =MOB |team9 =PAX |team10=RES |team11=TER |team12=YAY |team13=GAZ |team14=SHU <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | match_ARA_BUX = | match_ARA_FAR = | match_ARA_JAY = | match_ARA_KAT = | match_ARA_LOC = 2-0 | match_ARA_MET = | match_ARA_MOB = 0-1 | match_ARA_PAX = | match_ARA_RES = 1-2 | match_ARA_TER = | match_ARA_YAY = | match_ARA_GAZ = | match_ARA_SHU = 4-0 | match_BUX_ARA = 1-3 | match_BUX_FAR = | match_BUX_JAY = | match_BUX_KAT = | match_BUX_LOC = | match_BUX_MET = | match_BUX_MOB = | match_BUX_PAX = | match_BUX_RES = | match_BUX_TER = | match_BUX_YAY = | match_BUX_GAZ = | match_BUX_SHU = | match_FAR_ARA = | match_FAR_BUX = | match_FAR_JAY = 4-0 | match_FAR_KAT = | match_FAR_LOC = | match_FAR_MET = | match_FAR_MOB = | match_FAR_PAX = | match_FAR_RES = | match_FAR_TER = | match_FAR_YAY = | match_FAR_GAZ = | match_FAR_SHU = | match_JAY_ARA = | match_JAY_BUX = | match_JAY_FAR = | match_JAY_KAT = 0-2 | match_JAY_LOC = | match_JAY_MET = | match_JAY_MOB = | match_JAY_PAX = | match_JAY_RES = | match_JAY_TER = | match_JAY_YAY = | match_JAY_GAZ = | match_JAY_SHU = | match_KAT_ARA = | match_KAT_BUX = | match_KAT_FAR = | match_KAT_JAY = | match_KAT_LOC = | match_KAT_MET = | match_KAT_MOB = | match_LOK_PAX = | match_KAT_RES = | match_KAT_TER = | match_KAT_YAY = | match_KAT_GAZ = | match_KAT_SHU = 0-2 | match_LOC_ARA = | match_LOC_BUX = | match_LOC_FAR = | match_LOC_JAY = | match_LOC_KAT = | match_LOC_MET = | match_LOC_MOB = | match_LOC_PAX = 1-1 | match_LOC_RES = | match_LOC_TER = | match_LOC_YAY = | match_LOC_GAZ = | match_LOC_SHU = | match_MET_ARA = | match_MET_BUX = | match_MET_FAR = | match_MET_JAY = | match_MET_KAT = | match_MET_LOC = | match_MET_MOB = | match_MET_PAX = | match_MET_RES = 1-1 | match_MET_TER = 3-1 | match_MET_YAY = | match_MET_GAZ = | match_MET_SHU = | match_MOB_ARA = | match_MOB_BUX = | match_MOB_FAR = | match_MOB_JAY = | match_MOB_KAT = | match_MOB_LOC = | match_MOB_MET = | match_MOB_PAX = | match_MOB_RES = | match_MOB_TER = | match_MOB_YAY = | match_MOB_GAZ = 2-2 | match_MOB_SHU = | match_PAX_ARA = | match_PAX_BUX = | match_PAX_FAR = 0-1 | match_PAX_JAY = | match_PAX_KAT = | match_PAX_LOC = | match_PAX_MET = | match_PAX_MOB = | match_PAX_RES = | match_PAX_TER = | match_PAX_YAY = | match_PAX_GAZ = | match_PAX_SHU = | match_RES_ARA = | match_RES_BUX = 1-0 | match_RES_FAR = | match_RES_JAY = | match_RES_KAT = | match_RES_LOC = | match_RES_MET = | match_RES_MOB = | match_RES_PAX = | match_RES_TER = | match_RES_YAY = | match_RES_GAZ = | match_RES_SHU = | match_TER_ARA = | match_TER_BUX = | match_TER_FAR = | match_TER_JAY = | match_TER_KAT = | match_TER_LOC = 0-2 | match_TER_MET = | match_TER_MOB = | match_TER_PAX = | match_TER_RES = | match_TER_YAY = | match_TER_GAZ = | match_TER_SHU = | match_YAY_ARA = | match_YAY_BUX = | match_YAY_FAR = | match_YAY_JAY = | match_YAY_KAT = | match_YAY_LOC = | match_YAY_MET = 1-2 | match_YAY_MOB = | match_YAY_PAX = | match_YAY_RES = | match_YAY_TER = 2-1 | match_YAY_GAZ = | match_YAY_SHU = | match_GAZ_ARA = | match_GAZ_BUX = 3-0 | match_GAZ_FAR = | match_GAZ_JAY = | match_GAZ_KAT = | match_GAZ_LOC = | match_GAZ_MET = | match_GAZ_MOB = | match_GAZ_PAX = | match_GAZ_RES = | match_GAZ_TER = | match_GAZ_YAY = | match_GAZ_SHU = | match_SHU_ARA = | match_SHU_BUX = | match_SHU_FAR = 2-2 | match_SHU_JAY = | match_SHU_KAT = | match_SHU_LOC = | match_SHU_MET = | match_SHU_MOB = 1-0 | match_SHU_PAX = | match_SHU_RES = | match_SHU_TER = | match_SHU_YAY = | match_SHU_GAZ = }} === Oʻynalgan oʻyinlarga koʻra natijalar === {{#invoke:Sports rbr table|table|sortable = y |team1 =ARA |team2 =BUX |team3 =FAR |team4 =JAY |team5 =KAT |team6 =LOC |team7 =MET |team8 =MOB |team9 =PAX |team10=RES |team11=TER |team12=YAY |team13=GAZ |team14=SHU <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] <!--Jamoa natijalarini shu yerda yangilang. Sanani yangilashni unutmang (yangilash parametri)--> |update = 2026-yil 16-aprel |res_ARA = W/W//////////////////////////// |res_BUX = L/L/L/////////////////////////// |res_FAR = W/W/D/////////////////////////// |res_JAY = L/L//////////////////////////// |res_KAT = W/L//////////////////////////// |res_LOC = W/D//////////////////////////// |res_MET = W/D/W/////////////////////////// |res_MOB = L/D//////////////////////////// |res_PAX = L/D//////////////////////////// |res_RES = L/D/W/////////////////////////// |res_TER = L/L/L/////////////////////////// |res_YAY = L/W//////////////////////////// |res_GAZ = W/D//////////////////////////// |res_SHU = W/W/D/////////////////////////// |legendpos = b |color_W = green1 |color_D = yellow1 |color_L = red1 |color_P = grey |text_W = Gʻalaba |text_D = Durang |text_L = Magʻlubiyat |text_P = Boshqa muddatga qoldirilgan |source =[http://PFL.uz OʻzPFL] }} === Turlar boʻyicha pozitsiyalar === {{#invoke:sports rbr table |table |sortable = y |legendpos = br |update= 2026-yil 13-aprel <!--Jamoa pozitsiyalarini bu yerda yangilang--> |team1 =ARA |team2 =BUX |team3 =FAR |team4 =JAY |team5 =KAT |team6 =LOC |team7 =MET |team8 =MOB |team9 =PAX |team10=RES |team11=TER |team12=YAY |team13=GAZ |team14=SHU |pos_ARA = 5 /2 |pos_BUX = 14/13 |pos_FAR = 7 /1 |pos_JAY = 13/14 |pos_KAT = 2 /8 |pos_LOC = 3 /5 |pos_MET = 4 /6 |pos_MOB = 11/9 |pos_PAX = 10/11 |pos_RES = 9 /10 |pos_TER = 12/12 |pos_YAY = 8 /7 |pos_GAZ = 1 /4 |pos_SHU = 6 /3 <!--Bu yerda jamoa oʻrinlarini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1 = <!--Depending on cup winners--> <!--|result=--> |result2 = |result12 = |result13 = |result14 = <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_ARA=[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]] |name_BUX=[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]] |name_FAR=[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] |name_JAY=[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]] |name_KAT=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] |name_LOC=[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] |name_MET=[[Metallurg Bekobod|Metallurg]] |name_MOB=[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]] |name_PAX=[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]] |name_RES=[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]] |name_TER=[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] |name_YAY=[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] |name_GAZ=[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] |name_SHU=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | color_1 = gold |text_1 = | color_2 = green1 |text_2 = | color_3-4 = green3 |text_3-4 = | color_12 = red3 |text_12 = | color_13 = red3 |text_13 = | color_14 = red3 |text_13 = | color_15 = red3 |text_13 = | color_red | [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] | color_16 = red1 |text_14 = | source = [http://www.pfl.uz OʻzPFL] }} <!--- == Chiqib ketish pley-offi == {{OneLegStart}} {{OneLegResult | || || ||winner=1}} |} ---> == Mavsum statistikasi == * '''Mavsumdagi ilk gol''': [[Muzaffar Moʻminov]] [[Yaypan]]nning „[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]“ klubi tarkibida „[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]“ klubiga qarshi oʻyinda urgan ('''2025-yil 5-aprel'''). === Gol mualliflari === {{updated|2026-yil 16-aprel holatiga koʻra}} {{Goalscorers |goals= 45 |ongoing=yes |matches= 17 |updated= 2026-yil 16-aprel |3 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Ruslan Qalmagambetov]] ([[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadali Abdurahmonov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) |2 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Zulpuqar Kuanishbayev]] ([[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rizo Ayvazov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|GEO}} [[Giorgi Pantsulaia]] ([[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Navroʻzbek Iminjonov]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Bozorov]] ([[TerDU (futbol klubi)|TerDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadyusuf Fayzullayev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) |1 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Suhrobbek Rahimov]] ([[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muharram Abelfazov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodirbek Karimov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Murodjon Komilov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sanjarbek Zokirov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sirojiddin Bashriddinov]] ([[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirjalol Qosimov (2002-yilda tugʻilgan futbolchi)|Mirjalol Qosimov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sherali Rasulov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Elbek Otaqulov]] ([[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Komiljon Tojiddinov]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Branimir Jočić]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Saidumarxon Saidnurullayev]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azim Ahmedov]] ([[Metallurg Bekobod|Metallurg]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Qodirbek Mamasov]] ([[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]]) * {{Flagicon|UZB}} {{abbr|Ozodbek Odiljonov}} ([[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulvosid Soliyev]] ([[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asilbek Aliyev]] ([[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Firdavs Umaraliyev]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muslim Habibullayev]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muzaffar Moʻminov]] ([[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Feruzbek Olimov]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Diyorbek Tojiyev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ozodbek Ibodullayev]] ([[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]) * {{Flagicon|RUS}} [[Yuriy Klochkov]] ([[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Joʻrabek Joʻrayev]] ([[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdugʻafur Haydarov]] ([[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]]) |1 own goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Jasur Jumayev (futbolchi)|Jasur Jumayev]] ([[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]) Shoʻrtan jamoasi foydasiga }} === Quruq oʻyin === {{updated|2025-yil 16-aprelda boʻlib oʻtgan oʻyinlar holatiga koʻra}} {| class="wikitable" style="text-align:center" !№ !Futbolchi !Jamoa !{{abbr|Oʻyin|Gol oʻtkazilmagan oʻyinlar}} |- |1 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Shoxrux Eshboʻtayev]] | align="left" |Shoʻrtan |2 |- |2 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Javohir Maqsudov]] | align="left" |FarDU |2 |- |3 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Akmal Rahimov]] | align="left" |Lochin |1 |- |4 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Sardor Qobuljonov]] | align="left" |Kattaqoʻrgʻon |1 |- |5 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Asrorbek Kenjayev]] | align="left" |Gʻazalkent |1 |- |6 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} Alishan Abutalipov | align="left" |Respublika FA |1 |} === Muxlislar tashrifi === {{updated|2026-yil 13-aprelda oʻtkazilgan oʻyinlarga koʻra muxlislar tashrifi}} ==== Turlar boʻyicha ==== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center;" |+Oʻzbekiston Superligasi muxlislar tashrifi !Turlar !Umumiy !{{Tooltip|GP.|Oʻynalgan oʻyinlar}} !Oʻrtacha oʻyinda |- ! scope="row" |1-tur |{{formatnum:{{#expr: (((368+1253+859+7821+335+1142+205)) round 0)}}}} |7 |{{formatnum:{{#expr: (((368+1253+859+7821+335+1142+205)/7) round 0)}}}} |- ! scope="row" |2-tur |{{formatnum:{{#expr: (((7256+581+4231+453+0+1013+568)) round 0)}}}} |7 |{{formatnum:{{#expr: (((7256+581+4231+453+0+1013+568)/7) round 0)}}}} |- |-style="background:#f4faff;" | Jami | {{formatnum:{{#expr: (((11983+14102)) round 0)}}}} | 14 | {{formatnum:{{#expr: (((11983+14102)/14) round 0)}}}} |} {{notelist}} ==== Jamoalar tartibida ==== Quyidagi jadvalda jamolarning uy oʻyinlariga muhlislar tashirifi koʻrsatilgan {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align:center;" ! style="width:76px;" |Jamoa \ Uy uchrashuvlari ! align="center" |1 ! align="center" |2 ! align="center" |3 ! align="center" |4 ! align="center" |5 ! align="center" |6 ! align="center" |7 ! align="center" |8 ! align="center" |9 ! align="center" |10 ! align="center" |11 ! align="center" |12 ! align="center" |13 ! align="center" |14 ! align="center" |15 ! align="center" |Jami ! align="center" |Oʻrtacha |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral ]]}} |368 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((368)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((368)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[BuxDU (futbol klubi)|BuxDU]]}} |230 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((230)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((230)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[FarDU (futbol klubi)|FarDU]]}} |1013 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1013)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1013)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Jayxun (futbol klubi)|QMU Jayxun]]}} |335 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((335)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((335)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]}} |859 |1285 | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((859+1285)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((859+1285)/2) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]]}} |568 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((568)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((568)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]]}} |4231 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((4231)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((4231)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Metallurg Bekobod|Metallurg]]}} |7256 |3251 | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((7256+3251)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((7256+3251)/2) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Olimpik-Farm (futbol klubi)|Olimpik MobiUZ]]}} |581 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((581)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((581)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Paxtakor FM (futbol klubi)|Paxtakor FM]]}} |205 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((205)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((205)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Respublika FA (futbol klubi)|Respublika FA]]}} |327 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((327)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((327)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[TerDU (futbol klubi)|TerDU]]}} |7821 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((7821)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((7821)/1) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]]}} |1253 |453 | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1253+453)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1253+453)/2) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]]}} |1142 | | | | | | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1142)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1142)/1) round 0)}}}} |} == Yana qarang == * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Superligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Oʻzbekiston Pro ligasi mavsumlari}} {{Oʻzbekiston Pro ligasi}} [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi]] [[Turkum:2026-yilda Oʻzbekiston futboli]] qksuq39phdgc4idru93z3frrbleg19s Vikipediya:Viki-bahor/Ishtirok etish 4 1357720 5996936 5996319 2026-04-15T18:33:01Z Maxamadjonova Muslima 241329 /* Ishtirok etish */ 5996936 wikitext text/x-wiki {{Viki-bahor/tepasi}} <div style="max-width:1100px;margin:auto"> {| style="width:100%;background:#f8f9fa;border:1px solid #eaecf0;border-radius:10px;padding:1em" |- | style="width:70%;vertical-align:top" | == Ishtirok etish == Maqolani yaratganingizdan keyin uni quyidagi jadvalga kiritishingiz zarur (tanlov ishtirokchilari buni mustaqil ravishda bajaradilar). Tanlovda faqat jadvalga kiritilgan maqolalar koʻrib chiqiladi. Iltimos, maqolalarni baholashda xatolikka yoʻl qoʻyilmasligi uchun tugallanmagan maqolalarni jadvalga kiritmang. Yaratgan maqolangizning munozara sahifasida esa {{tl|Viki-bahor 2026}} andozasini tegishli parametrlarni koʻrsatgan holda qoʻshishni unutmang. {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Ishtirokchi ! Maqola ! Maqola soni ! Ball |- |-style="background:#a5fd7d" ||<small>'''Namuna uchun:'''</small><br />[[Foydalanuvchi:Panpanchik|Panpanchik]] |{{flagicon|Turkiya}} [[Bazlama]]; |1 |0 |- |[[Foydalanuvchi:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] |[[Shaqe Çoba]], [[Urani Rumbo]], [[Nermin Vlora Falaschi]], [[Gentiana Susaj]], [[Holta Zaçaj]], [[Tina Garabedian]], [[Aleksandra Grigoryan]], [[Gohar Harutyunyan]], [[Karina Akopova]], [[Kimia Alizade]], [[Bernarda Pera]], [[Petra Marčinko]], [[Kamila Valieva]], [[Diana Shnaider]], [[Mirra Andreeva]], [[Mobina Nematzade]], [[Erika Andreeva]], [[Lyudmila Samsonova]], [[Oksana Selexmeteva]], [[Elina Avanesyan]], [[Olga Danilović]], [[Ivana Jorović]] |22 |- |[[Foydalanuvchi:Doctormeee|Doctormeee]] |{{flagicon|Qozogʻiston}} [[Ken Alibek]] • [[Bolashak]] • [[Qozog‘iston Respublikasi Ta’lim va fan vazirligi]] • [[Xalqaro axborot texnologiyalari universiteti (Qozogʻiston)]] • [[Qozoq milliy agrar universiteti]] • [[T.K. Jurgenov nomidagi Qozoq milliy sanʼat akademiyasi]] • [[L.N. Gumilyov nomidagi Yevroosiyo milliy universiteti]] |7 | |- |[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] |{{flagicon|Turkiya}} [[Badavizoda Ahmad Boy masjidi]]•[[Seniha Badri Ko‘knil]]•[[Badriya Tohir Ko‘kman]] |3 |- |[[Foydalanuvchi:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] |[[Burak Özçivit]] • [[Marmara universiteti]] |2 | | |} </div> [[Turkum:Loyiha:Viki-bahor]] 1xzzm1eqcgd647miy2jpw2ui67sq8o0 Loyiha:Mavzuli oylik/Turkmaniston oyligi 102 1359544 5996915 5996265 2026-04-15T17:03:54Z Doctormeee 105908 /* Turkmaniston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar */ 5996915 wikitext text/x-wiki ---- „Turkmaniston oyligi“ — „Mavzuli oylik“ loyihasining bir qismi sifatida [[Turkmaniston]], uning aholisi, boy madaniyati, qadimiy tarixi va boshqa sohalariga oid maqolalarni yaratish hamda mavjudlarini boyitish maqsadida tashkil etiladi. Loyiha Oʻzbekcha Vikipediyadagi Turkmaniston haqida yozilgan maqolalardagi boʻshliqlarni toʻldirish, ayniqsa, mintaqadagi [[turkman tili]] va oʻzbek-turkman madaniy aloqalariga, shuningdek, u yerdagi oʻzbek merosiga oid maʼlumotlarni koʻpaytirishni maqsad qilgan. Muddat: 2026-yilning [[1-aprel|1-apreldan]] [[30-aprel|30-aprelgacha.]] Yoʻnalish: Ingliz, turk va rus tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi. == Ishtirokchilar == Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''<nowiki>(#uzb9)</nowiki>''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi— sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi. Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi. #[[Foydalanuvchi:Doctormeee|Doctormeee]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Doctormeee|munozara]]) 14:47, 2026-yil 2-aprel (UTC) #[[Foydalanuvchi:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Maxamadjonova Muslima|munozara]]) 11:04, 2026-yil 4-aprel (UTC) #[[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 04:39, 2026-yil 6-aprel (UTC) #[[Foydalanuvchi:Ranoxa|Ranoxa]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Ranoxa|munozara]]) 06:19, 2026-yil 6-aprel (UTC) #[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 12:55, 2026-yil 6-aprel (UTC) #[[Foydalanuvchi:Xyrshid|Xurshid]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xurshid|munozara]]) 11:29, 2026-yil 9-aprel (UTC) == Yangi maqolalarni qanday qo‘shish kerak? == Maqolalar boshqa tillardan tarjima bo‘lishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli bo‘lishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim: * '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''<nowiki>{{Oʻchirishga}}</nowiki>''', '''<nowiki>{{Manbasiz}}</nowiki>''', '''<nowiki>{{AT}}</nowiki>''' kabi muammoli andozalar bo‘lmasligi kerak. * '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qo‘shilgan ma’lumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart. * '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (<nowiki>{{manbalar}}</nowiki> yoki <nowiki>{{reflist}}</nowiki>) bo‘lishiga e’tibor bering. * '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va to‘g‘ri formatlash tavsiya etiladi. '''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (ko‘k linklar) berishni unutmang. ==== Havolalar va bog‘liqlik ==== Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u "yetim maqola" bo‘lib qoladi va uni boshqalar o‘qishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til bo'limlari (Wikidata) orqali bog‘lang. ==== Munozara va aloqa ==== Loyiha bo‘yicha har qanday savol, taklif yoki e’tirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Turkmaniston oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Turkmaniston oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga <code><nowiki>{{Turkmaniston oyligi}}</nowiki></code> andozasini qo‘yish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida o‘tkazilgani sababli, xohishga ko‘ra <code><nowiki>{{Mavzuli oylik loyihasi}}</nowiki></code> andozasini ham qo‘shish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi. '''Muhim eslatma:''' O‘zbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning o‘z ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq o‘rganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga ko‘tarishini ta’minlash maqsadida yo‘lga qo‘yilgan. Ishtirokchilarning o‘zaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yo‘li deb hisoblanadi. == Loyiha taklifnomasi == Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni qutlug‘ maqsad yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring. Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar buyuk ajdodlarimiz — tasavvuf olamining yetuk namoyandasi Xoja Ahmad Yassaviy vorislari, turkman adabiyotining yorqin yulduzi Maxtumquli, buyuk olim Abu Rayhon Beruniy va Sulton Sanjar kabi siymolar yashab o‘tgan, ularning o‘chmas izlari qolgan Turkmaniston zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar. {| style="background-color: #B2FFFF; border: 4px solid #1CAC78" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 2px;" | [[File:Flag and Emblem of Turkmenistan.png|211px]] |style="font-size: x-large; padding: 2px 2px 0 2px; height: 1.5em;" | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Turkmaniston oyligi|Turkmaniston oyligiga taklifnoma!]]''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ---- Hurmatli vikipediya tahrirchisi! Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Turkmaniston oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! <nowiki>~~~~</nowiki> |} == Mukofotlar == {| style="border: 5px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#aaffaa}}};" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:BoNM - Turkmenistan Hires.png|100px]]|[[File:BoNM - Turkmenistan Hires.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''Turkmaniston ordeni''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | „Turkmaniston oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi. |} Turkmaniston oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „Turkmaniston ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „Turkmaniston ordeni“ sohibiga aylaning! == Turkmaniston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar == Siz ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan maqolalarni qoʻshib boring. {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left;" |- !Ishtirokchi !class=unsortable|Yangi maqola !Umumiy<br />maqolalar<br />soni |- |{{u|Doctormeee}} |Kishilar: [[Sahat Muradow]] • [[Awdy Kulyýew]] • [[Aksoltan Ataýewa]] • [[Ýaýlym Berdiýew]] • [[Begenç Gündogdyýew]] • [[Annagül Annagulyýewa]] • [[Şamuhammet Durdylyýew]] Sogʻliqni saqlash: [[Turkmanistonda salomatlik]] • [[Turkmanistonda sogliqni saqlash]] • [[Xalqaro travmatologiya markazi]] • [[Onkologiya markazi (Ashxobod)]] • [[Xalqaro koʻz kasalliklarini davolash markazi]] Madaniyat: [[Ashxobod (kinoteatr)]] • [[Turkman adabiyoti]] Taʼlim: [[Turkmaniston qishloq xoʻjaligi universiteti]] • [[Turkman davlat tibbiyot universiteti]] • [[Turkman milliy konservatoriyasi]] |17 |- |[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] |[[Ashxobod velotreki]]•[[Turkmaniston teleminorasi]]•[[Ashxobod temiryoʻl stansiyasi]]•[[Ruhyýet saroyi]]•[[Betaraflik yodgorligi]]•[[Alp Arslon nomidagi Milliy drama teatri]] |6 |- |- |{{u|Maxamadjonova Muslima}} |[[Goʻkdepe,Turkmaniston]] • [[Turkmaniston Konstitutsiyasi]] |2 |- |- |[[Foydalanuvchi:Lochinovamarjona|Marjona]] |[[Turkmanistonda ruhiy salomatlik]] |1 |- |[[Foydalanuvchi:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] |[[Mustaqillik yodgorligi (Turkmaniston)]] • [[Berkarar]] • [[Turkmanistonda vaqt]] [[Gara Altyn (futbol klubi)]] |4 |- |[[Foydalanuvchi:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] |[[Turkmaniston viloyatlari]] • [[Bayramali tumani]] • [[Taxtabozor tumani]] • [[Turkmaniston Vazirlar Mahkamasi]] • [[Turkmaniston Milliy xavfsizlik vazirligi]] • [[Turkmaniston kubogi]] • [[Murgʻob tumani (Turkmaniston)]] • [[Sakarchaga tumani]] • [[Futbol boʻyicha 2014-yilgi Turkmaniston Yokari ligasi]] • [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Turkmaniston Yokari ligasi]] • [[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Turkmaniston Yokari ligasi]] • [[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Turkmaniston Yokari ligasi]] • [[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Turkmaniston Yokari ligasi]] |13 |- |[[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]] |[[Turkmaniston Superkubogi]] • [[Şagadam (futbol klubi)]] • [[Bagtiyarlik-Lebap (futbol klubi)]] • [[Buzmeyin (futbol klubi)]] • [[Gazchi (futbol klubi)]] • [[Energetik Mary (futbol klubi)]] • [[Xazina (futbol klubi)]] • [[Turkmaniston futbol federatsiyasi]] • [[Turkmanistonda futbol]] |9 |- |} == Turkmaniston oyligi doirasida yaratilgan andozalar == Siz ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan andozalarni qoʻshib boring. {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left;" |- !Ishtirokchi !class=unsortable|Yangi andoza !Umumiy<br />andozalar<br />soni |- |{{u|Janob Mirzaolim}} |[[Andoza:Turkmaniston siyosati]] • |1 |- |} == Turkmaniston oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar == Siz ushbu boʻlimga oʻzingiz tahrirlangan maqolalarni qoʻshib boring. {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left;" |- !Ishtirokchi !class=unsortable|Tahrirlangan maqola !Umumiy<br />maqolalar<br />soni |- |{{u|Janob Mirzaolim}} |[[Bolqon viloyati]] • |1 |- |} == Roʻyxatlar == {{colbegin||18em}} * [[Turkmaniston qushlari roʻyxati]] ([[:en:List of birds of Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston muzeylari roʻyxati]] ([[:en:List of museums in Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston oliy oʻquv yurtlari roʻyxati]] ([[:en:List of universities in Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston daryolari roʻyxati]] ([[:en:List of rivers of Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston yetakchilari roʻyxati]] ([[:en:List of leaders of Turkmenistan]]) * [[UNESCOning Turkmanistondagi Butunjahon merosi roʻyxati]] ([[:en:List of World Heritage Sites in Turkmenistan]]) * [[Turkmanistondagi shahar, shaharcha va qishloqlar roʻyxati]] ([[:en:List of cities, towns and villages in Turkmenistan]]) * [[Turkmanistondagi futbol stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of football stadiums in Turkmenistan]]) * [[Olimpiadada Turkmaniston bayroqdorlari roʻyxati]] ([[:en:List of flag bearers for Turkmenistan at the Olympics]]) * [[Turkmanistondagi temir yo‘l stansiyalari roʻyxati]] ([[:en:List of railway stations in Turkmenistan]]) {{colend}} == Tarix == {{colbegin||18em}} * [[Turkmaniston tarixi]] ([[:ru:История Туркменистана]]) * [[Kerki bekligi]] ([[:ru:Керкинское бекство]]) * [[Kaspiyorti fronti]] ([[:ru:Закаспийский фронт (Гражданская война)]]) * [[Turkmanlashtirish]] ([[:en:Turkmenization]]) * [[Turkmaniston kommunistik partiyasi]] ([[:en:Коммунистическая партия Туркменистана]]) * [[Turkman sovet ensiklopediyasi]] ([[:ru:Туркменская советская энциклопедия]]) * [[Turkmaniston Sovet Sotsialistik Respublikasi bayrogʻi]] ([[:en:Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic]]) * [[Malleson missiyasi]] ([[:en:Malleson mission]]) * [[Gökdepe jangi]] ([[:en:Battle of Geok Tepe]]) * [[Kushka jangi]] ([[:ru:Бой на Кушке]], [[:en:Panjdeh incident]]) * [[Yoz madaniyati]] ([[:en:Yaz culture]]) * [[Betaraflik kuni]] ([[:en:Day of Neutrality]]) * [[Xiva xonligida qul savdosi]] ([[:en:Khivan slave trade]]) * [[2000-yilgi Turkmaniston zilzilasi]] ([[:en:2000 Turkmenistan earthquake]]) * [[Marv jangi (1221)]] ([[:en:Siege of Merv (1221)]]) {{colend}} == Geografiya == {{colbegin||18em}} * [[Bodxiz-Qorabel chalachoʻli]] ([[:en:Badghyz and Karabil semi-desert]]) * [[Turkmaniston geografiyasi]] ([[:en:Geography of Turkmenistan]]) * [[Ashxobod hayvonot bogʻi]] ([[:en:Ashgabat Zoo]]) * [[Repetek qoʻriqxonasi]] ([[:en:Repetek Biosphere State Reserve]]) * [[Kopetdogʻ qoʻriqxonasi]] ([[:ru:Копетдагский заповедник]]) * [[Gökdepe]] ([[:en:Gökdepe]]) * [[Qoraboʻgʻoz]] ([[:en:Garabogaz]]) * [[1895-yilgi Bolxon zilzilasi]] ([[:en:1895 Balkan earthquake]]) * [[1929-yilgi Kopetdogʻ zilzilasi]] ([[:en:]]) * [[Dinozavrlar platosi]] ([[:en:Dinosaur Plateau]]) * [[Hovuzxon suv ombori]] ([[:ru:Хаузханское водохранилище]]) * [[Mahtumquli Firogʻiy istirohat bogʻi]] ([[:en:Magtymguly Pyragy Cultural Park Complex]]) * [[Ashxobod botanika bogʻi]] ([[:en:Ashgabat Botanical Garden]]) * [[Turkmanistonda vaqt]] ([[:en:Time in Turkmenistan]]) * [[Qoplonqir qoʻriqxonasi]] ([[:ru:Капланкырский заповедник]]) {{colend}} == Siyosat == {{colbegin||18em}} * [[Turkmaniston tashqi siyosati]] ([[:en:Foreign relations of Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston davlat tuzumi]] ([[:en:Politics of Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston Konstitutsiyasi]] ([[:en:Constitution of Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston Vazirlar Mahkamasi]] ([[:en:Cabinet of Ministers (Turkmenistan)]]) * [[Turkmaniston Majlisi]] ([[:en:Assembly of Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston Davlat Xavfsizlik Kengashi]] ([[:en:State Security Council of Turkmenistan]]) * [[Turkmanistonda inson huquqlari]] ([[:en:Human rights in Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston Agrar partiyasi]] ([[:ru:Аграрная партия Туркменистана]]) * [[Turkmaniston Demokratik partiyasi]] ([[:en:Democratic Party of Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston Xalq Maslahati]] ([[:en:People's Council of Turkmenistan]]) {{colend}} == Iqtisod == {{colbegin||18em}} *[[Turkmaniston iqtisodiyoti]] ([[:en:Economy of Turkmenistan]]) *[[Turkmaniston moliya va iqtisodiyot vazirligi]] ([[:en:Ministry of Finance (Turkmenistan)]]) *[[Turkmanistonda baliqchilik sanoati]] ([[:en:Fishing industry in Turkmenistan]]) *[[Turkmanistonda neft va tabiiy gazni qayta ishlash]] ([[:en:Oil and natural gas refining in Turkmenistan]]) *[[Turkmanistonda korrupsiya]] ([[:en:Corruption in Turkmenistan]]) *[[Turkmanistonda qishloq xoʻjaligi]] ([[:en:Agriculture in Turkmenistan]]) *[[Halkbank (Turkmaniston)]] ([[:en:Halkbank (Turkmenistan)]]) *[[Türkmennebit]] ([[:en:Türkmennebit]]) *[[Altyn Asyr]] ([[:en:Altyn Asyr (mobile operator)]]) *[[Altyn Asyr bozori]] ([[:en:Altyn Asyr Bazaar]]) {{colend}} == Sport == {{colbegin||18em}} * [[Turkmaniston Superkubogi]] ([[:en:Turkmenistan Super Cup]]) * [[Balkan Botevgrad (futbol klubi)]] ([[:en:FC Balkan Botevgrad]]) * [[Energetik Mary (futbol klubi)]] ([[:en:FC Energetik Mary]]) * [[Gara Altyn (futbol klubi)]] ([[:en:FC Gara Altyn]]) * [[Bagtiyarlik-Lebap (futbol klubi)]] ([[:en:FC Bagtyyarlyk-Lebap]]) * [[Şagadam (futbol klubi)]] ([[:en:Şagadam FK]]) {{colend}} == Bino va inshootlar == {{colbegin||18em}} * [[Ashxobod velotreki]] ([[:en:Ashgabat Velodrome]]) * [[Ashxobod temiryoʻl stansiyasi]] ([[:en:Ashgabat railway station]]) * [[Ruhyýet saroyi]] ([[:en:Ruhyýet Palace]]) * [[Betaraflik yodgorligi]] ([[:en:Neutrality Monument]]) * [[Turkmaniston teleminorasi]] ([[:en:Turkmenistan Tower]]) * [[Mustaqillik yodgorligi (Turkmaniston)]] ([[:en:Independence Monument (Turkmenistan)]]) * [[Alp Arslon nomidagi Milliy drama teatri]] ([[:en:Alp Arslan National Drama Theatre]]) * [[Turkmaniston davlat kutubxonasi]] ([[:ru:Государственная библиотека Туркменистана]]) * [[Avliyo Aleksandr Nevskiy cherkovi]] ([[:en:St. Alexander Nevsky Church, Ashgabat]]) * [[Berkarar]] ([[:en:Berkarar]]) {{colend}} == Madaniyat == {{colbegin||18em}} * [[Ashxobod (kinoteatr)]] ([[:en:Ashgabat cinema]]) * [[Turkmaniston kinosi]] ([[:en:Cinema of Turkmenistan]]) * [[Karakum]] ([[:en:Karakum (film)]]) * [[Gelin]] ([[:en:Daughter-In-Law]]) * [[Turkman oshxonasi]] ([[:en:Turkmen cuisine]]) * [[Turkman adabiyoti]] ([[:en:Turkmen literature]]) * [[Turkmaniston musiqasi]] ([[:en:Music of Turkmenistan]]) * [[Ishlekli]] ([[:en:Ishlykly]]) * [[Turkmanistonda ommaviy axborot vositalari]] ([[:en:Mass media in Turkmenistan]]) * [[Turkmanistonda televideniye]] ([[:en:Television in Turkmenistan]]) {{colend}} == Kishilar == {{colbegin||18em}} * [[Sahat Muradow]] ([[:en:Sakhat Muradov]]) * [[Awdy Kulyýew]] ([[:en:Awdy Kulyýew]]) * [[Aksoltan Ataýewa]] ([[:ru:Атаева, Аксолтан Тореевна]]) * [[Rejepbaý Arazow]] ([[:en:Rejepbaý Arazow]]) * [[Ýaýlym Berdiýew]] ([[:en:Ýaýlym Berdiýew]]) * [[Begenç Gündogdyýew]] ([[:en:Begenç Gündogdyýew]]) * [[Hojaguly Narlyýew]] ([[:ru:Нарлиев, Ходжакули]]) * [[Şamuhammet Durdylyýew]] ([[:en:Shamuhammet Durdylyyev]]) * [[Gülşat Mämmedowa]] ([[:ru:Маммедова, Гульшат Сахыевна]]) * [[Annagül Annagulyýewa]] ([[:ru:Аннакулиева, Аннагуль Аннамурадовна]]) * [[Gurbannazar Ezizow]] ([[:en:Gurbannazar Ezizow]]) * [[Dünýägözel Gulmanowa]] ([[:en:Dünýägözel Gulmanowa]]) * [[Jānis Mežlauks]] ([[:ru:Межлаук, Иван Иванович]]) * [[Muhammetnazar Gapurow]] ([[:ru:Гапуров, Мухамедназар Гапурович]]) {{colend}} == Taʼlim == {{colbegin||18em}} * [[Turkmanistonda taʼlim]] ([[:en:Education in Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston axborot av telekommunikatsiyalar instituti]] ([[:en:Institute of Telecommunications and Informatics of Turkmenistan]]) * [[Turkman milliy konservatoriyasi]] ([[:en:Turkmen National Conservatory]]) * [[Turkmaniston jismoniy tarbiya va sport instituti]] ([[:en:Turkmen State Institute of Physical Education and Sports]]) * [[Turkmaniston qishloq xoʻjaligi universiteti]] ([[:en:Turkmen Agricultural University]]) * [[Turkman davlat tibbiyot universiteti]] ([[:en:Turkmen State Medical University]]) * [[Turkmaniston mudofaa vazirligi harbiy instuituti]] ([[:en:Military Institute of the Ministry of Defense of Turkmenistan]]) * [[Xalqaro turkman-turk universiteti]] ([[:ru:Международный туркмено-турецкий университет]]) * [[Turkmaniston TIV Xalqaro munosabatlar instituti]] ([[:ru:Институт международных отношений МИД Туркменистана]]) * [[Berdimuhamed Annaýew nomidagi harbiy maktab]] ([[:en:Berdimuhamed Annayev 1st Specialized Military School]]) {{colend}} == Sogʻliqni saqlash == {{colbegin||18em}} * [[Turkmanistonda sogliqni saqlash]] ([[:en:Healthcare in Turkmenistan]]) * [[Turkmanistonda salomatlik]] ([[:en:Health in Turkmenistan]]) * [[Turkmanistonda ruhiy salomatlik]] ([[:en:Mental health in Turkmenistan]]) * [[Xalqaro travmatologiya markazi]] ([[:ru:Международный центр травматологии]]) * [[Onkologiya markazi (Ashxobod)]] ([[:ru:Онкологический центр (Ашхабад)]] * [[Xalqaro koʻz kasalliklarini davolash markazi]] ([[:ru:Международный центр лечения глазных болезней]]) {{colend}} == Havolalar == {{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}} {{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}} n47bqyywuzu5t7syhl8x7xaf5ukrk3f 5997289 5996915 2026-04-16T10:03:41Z Bekipediya 118689 /* Turkmaniston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar */ + 5997289 wikitext text/x-wiki ---- „Turkmaniston oyligi“ — „Mavzuli oylik“ loyihasining bir qismi sifatida [[Turkmaniston]], uning aholisi, boy madaniyati, qadimiy tarixi va boshqa sohalariga oid maqolalarni yaratish hamda mavjudlarini boyitish maqsadida tashkil etiladi. Loyiha Oʻzbekcha Vikipediyadagi Turkmaniston haqida yozilgan maqolalardagi boʻshliqlarni toʻldirish, ayniqsa, mintaqadagi [[turkman tili]] va oʻzbek-turkman madaniy aloqalariga, shuningdek, u yerdagi oʻzbek merosiga oid maʼlumotlarni koʻpaytirishni maqsad qilgan. Muddat: 2026-yilning [[1-aprel|1-apreldan]] [[30-aprel|30-aprelgacha.]] Yoʻnalish: Ingliz, turk va rus tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi. == Ishtirokchilar == Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''<nowiki>(#uzb9)</nowiki>''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi— sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi. Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi. #[[Foydalanuvchi:Doctormeee|Doctormeee]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Doctormeee|munozara]]) 14:47, 2026-yil 2-aprel (UTC) #[[Foydalanuvchi:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Maxamadjonova Muslima|munozara]]) 11:04, 2026-yil 4-aprel (UTC) #[[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 04:39, 2026-yil 6-aprel (UTC) #[[Foydalanuvchi:Ranoxa|Ranoxa]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Ranoxa|munozara]]) 06:19, 2026-yil 6-aprel (UTC) #[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mupapap29|munozara]]) 12:55, 2026-yil 6-aprel (UTC) #[[Foydalanuvchi:Xyrshid|Xurshid]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xurshid|munozara]]) 11:29, 2026-yil 9-aprel (UTC) == Yangi maqolalarni qanday qo‘shish kerak? == Maqolalar boshqa tillardan tarjima bo‘lishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli bo‘lishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim: * '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''<nowiki>{{Oʻchirishga}}</nowiki>''', '''<nowiki>{{Manbasiz}}</nowiki>''', '''<nowiki>{{AT}}</nowiki>''' kabi muammoli andozalar bo‘lmasligi kerak. * '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qo‘shilgan ma’lumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart. * '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (<nowiki>{{manbalar}}</nowiki> yoki <nowiki>{{reflist}}</nowiki>) bo‘lishiga e’tibor bering. * '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va to‘g‘ri formatlash tavsiya etiladi. '''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (ko‘k linklar) berishni unutmang. ==== Havolalar va bog‘liqlik ==== Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u "yetim maqola" bo‘lib qoladi va uni boshqalar o‘qishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til bo'limlari (Wikidata) orqali bog‘lang. ==== Munozara va aloqa ==== Loyiha bo‘yicha har qanday savol, taklif yoki e’tirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Turkmaniston oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Turkmaniston oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga <code><nowiki>{{Turkmaniston oyligi}}</nowiki></code> andozasini qo‘yish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida o‘tkazilgani sababli, xohishga ko‘ra <code><nowiki>{{Mavzuli oylik loyihasi}}</nowiki></code> andozasini ham qo‘shish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi. '''Muhim eslatma:''' O‘zbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning o‘z ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq o‘rganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga ko‘tarishini ta’minlash maqsadida yo‘lga qo‘yilgan. Ishtirokchilarning o‘zaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yo‘li deb hisoblanadi. == Loyiha taklifnomasi == Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni qutlug‘ maqsad yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring. Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar buyuk ajdodlarimiz — tasavvuf olamining yetuk namoyandasi Xoja Ahmad Yassaviy vorislari, turkman adabiyotining yorqin yulduzi Maxtumquli, buyuk olim Abu Rayhon Beruniy va Sulton Sanjar kabi siymolar yashab o‘tgan, ularning o‘chmas izlari qolgan Turkmaniston zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar. {| style="background-color: #B2FFFF; border: 4px solid #1CAC78" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 2px;" | [[File:Flag and Emblem of Turkmenistan.png|211px]] |style="font-size: x-large; padding: 2px 2px 0 2px; height: 1.5em;" | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Turkmaniston oyligi|Turkmaniston oyligiga taklifnoma!]]''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ---- Hurmatli vikipediya tahrirchisi! Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Turkmaniston oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! <nowiki>~~~~</nowiki> |} == Mukofotlar == {| style="border: 5px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#aaffaa}}};" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:BoNM - Turkmenistan Hires.png|100px]]|[[File:BoNM - Turkmenistan Hires.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''Turkmaniston ordeni''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | „Turkmaniston oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi. |} Turkmaniston oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „Turkmaniston ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „Turkmaniston ordeni“ sohibiga aylaning! == Turkmaniston oyligi doirasida yaratilgan maqolalar == Siz ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan maqolalarni qoʻshib boring. {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left;" |- !Ishtirokchi !class=unsortable|Yangi maqola !Umumiy<br />maqolalar<br />soni |- |{{u|Doctormeee}} |Kishilar: [[Sahat Muradow]] • [[Awdy Kulyýew]] • [[Aksoltan Ataýewa]] • [[Ýaýlym Berdiýew]] • [[Begenç Gündogdyýew]] • [[Annagül Annagulyýewa]] • [[Şamuhammet Durdylyýew]] Sogʻliqni saqlash: [[Turkmanistonda salomatlik]] • [[Turkmanistonda sogliqni saqlash]] • [[Xalqaro travmatologiya markazi]] • [[Onkologiya markazi (Ashxobod)]] • [[Xalqaro koʻz kasalliklarini davolash markazi]] Madaniyat: [[Ashxobod (kinoteatr)]] • [[Turkman adabiyoti]] Taʼlim: [[Turkmaniston qishloq xoʻjaligi universiteti]] • [[Turkman davlat tibbiyot universiteti]] • [[Turkman milliy konservatoriyasi]] |17 |- |[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] |[[Ashxobod velotreki]]•[[Turkmaniston teleminorasi]]•[[Ashxobod temiryoʻl stansiyasi]]•[[Ruhyýet saroyi]]•[[Betaraflik yodgorligi]]•[[Alp Arslon nomidagi Milliy drama teatri]] |6 |- |- |{{u|Maxamadjonova Muslima}} |[[Goʻkdepe,Turkmaniston]] • [[Turkmaniston Konstitutsiyasi]] |2 |- |- |[[Foydalanuvchi:Lochinovamarjona|Marjona]] |[[Turkmanistonda ruhiy salomatlik]] |1 |- |[[Foydalanuvchi:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] |[[Mustaqillik yodgorligi (Turkmaniston)]] • [[Berkarar]] • [[Turkmanistonda vaqt]] [[Gara Altyn (futbol klubi)]] |4 |- |[[Foydalanuvchi:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] |[[Turkmaniston viloyatlari]] • [[Bayramali tumani]] • [[Taxtabozor tumani]] • [[Turkmaniston Vazirlar Mahkamasi]] • [[Turkmaniston Milliy xavfsizlik vazirligi]] • [[Turkmaniston kubogi]] • [[Murgʻob tumani (Turkmaniston)]] • [[Sakarchaga tumani]] • [[Futbol boʻyicha 2014-yilgi Turkmaniston Yokari ligasi]] • [[Futbol boʻyicha 2015-yilgi Turkmaniston Yokari ligasi]] • [[Futbol boʻyicha 2016-yilgi Turkmaniston Yokari ligasi]] • [[Futbol boʻyicha 2021-yilgi Turkmaniston Yokari ligasi]] • [[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Turkmaniston Yokari ligasi]] |13 |- |[[Foydalanuvchi:AnvarxonM|AnvarxonM]] |[[Turkmaniston Superkubogi]] • [[Şagadam (futbol klubi)]] • [[Bagtiyarlik-Lebap (futbol klubi)]] • [[Buzmeyin (futbol klubi)]] • [[Gazchi (futbol klubi)]] • [[Energetik Mary (futbol klubi)]] • [[Xazina (futbol klubi)]] • [[Turkmaniston futbol federatsiyasi]] • [[Turkmanistonda futbol]] |9 |- |[[Foydalanuvchi:Bekipediya|Bekipediya]] |[[Turkmanistonda taʼlim]] |1 |- |} == Turkmaniston oyligi doirasida yaratilgan andozalar == Siz ushbu boʻlimga oʻzingiz yaratgan andozalarni qoʻshib boring. {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left;" |- !Ishtirokchi !class=unsortable|Yangi andoza !Umumiy<br />andozalar<br />soni |- |{{u|Janob Mirzaolim}} |[[Andoza:Turkmaniston siyosati]] • |1 |- |} == Turkmaniston oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar == Siz ushbu boʻlimga oʻzingiz tahrirlangan maqolalarni qoʻshib boring. {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left;" |- !Ishtirokchi !class=unsortable|Tahrirlangan maqola !Umumiy<br />maqolalar<br />soni |- |{{u|Janob Mirzaolim}} |[[Bolqon viloyati]] • |1 |- |} == Roʻyxatlar == {{colbegin||18em}} * [[Turkmaniston qushlari roʻyxati]] ([[:en:List of birds of Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston muzeylari roʻyxati]] ([[:en:List of museums in Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston oliy oʻquv yurtlari roʻyxati]] ([[:en:List of universities in Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston daryolari roʻyxati]] ([[:en:List of rivers of Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston yetakchilari roʻyxati]] ([[:en:List of leaders of Turkmenistan]]) * [[UNESCOning Turkmanistondagi Butunjahon merosi roʻyxati]] ([[:en:List of World Heritage Sites in Turkmenistan]]) * [[Turkmanistondagi shahar, shaharcha va qishloqlar roʻyxati]] ([[:en:List of cities, towns and villages in Turkmenistan]]) * [[Turkmanistondagi futbol stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of football stadiums in Turkmenistan]]) * [[Olimpiadada Turkmaniston bayroqdorlari roʻyxati]] ([[:en:List of flag bearers for Turkmenistan at the Olympics]]) * [[Turkmanistondagi temir yo‘l stansiyalari roʻyxati]] ([[:en:List of railway stations in Turkmenistan]]) {{colend}} == Tarix == {{colbegin||18em}} * [[Turkmaniston tarixi]] ([[:ru:История Туркменистана]]) * [[Kerki bekligi]] ([[:ru:Керкинское бекство]]) * [[Kaspiyorti fronti]] ([[:ru:Закаспийский фронт (Гражданская война)]]) * [[Turkmanlashtirish]] ([[:en:Turkmenization]]) * [[Turkmaniston kommunistik partiyasi]] ([[:en:Коммунистическая партия Туркменистана]]) * [[Turkman sovet ensiklopediyasi]] ([[:ru:Туркменская советская энциклопедия]]) * [[Turkmaniston Sovet Sotsialistik Respublikasi bayrogʻi]] ([[:en:Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic]]) * [[Malleson missiyasi]] ([[:en:Malleson mission]]) * [[Gökdepe jangi]] ([[:en:Battle of Geok Tepe]]) * [[Kushka jangi]] ([[:ru:Бой на Кушке]], [[:en:Panjdeh incident]]) * [[Yoz madaniyati]] ([[:en:Yaz culture]]) * [[Betaraflik kuni]] ([[:en:Day of Neutrality]]) * [[Xiva xonligida qul savdosi]] ([[:en:Khivan slave trade]]) * [[2000-yilgi Turkmaniston zilzilasi]] ([[:en:2000 Turkmenistan earthquake]]) * [[Marv jangi (1221)]] ([[:en:Siege of Merv (1221)]]) {{colend}} == Geografiya == {{colbegin||18em}} * [[Bodxiz-Qorabel chalachoʻli]] ([[:en:Badghyz and Karabil semi-desert]]) * [[Turkmaniston geografiyasi]] ([[:en:Geography of Turkmenistan]]) * [[Ashxobod hayvonot bogʻi]] ([[:en:Ashgabat Zoo]]) * [[Repetek qoʻriqxonasi]] ([[:en:Repetek Biosphere State Reserve]]) * [[Kopetdogʻ qoʻriqxonasi]] ([[:ru:Копетдагский заповедник]]) * [[Gökdepe]] ([[:en:Gökdepe]]) * [[Qoraboʻgʻoz]] ([[:en:Garabogaz]]) * [[1895-yilgi Bolxon zilzilasi]] ([[:en:1895 Balkan earthquake]]) * [[1929-yilgi Kopetdogʻ zilzilasi]] ([[:en:]]) * [[Dinozavrlar platosi]] ([[:en:Dinosaur Plateau]]) * [[Hovuzxon suv ombori]] ([[:ru:Хаузханское водохранилище]]) * [[Mahtumquli Firogʻiy istirohat bogʻi]] ([[:en:Magtymguly Pyragy Cultural Park Complex]]) * [[Ashxobod botanika bogʻi]] ([[:en:Ashgabat Botanical Garden]]) * [[Turkmanistonda vaqt]] ([[:en:Time in Turkmenistan]]) * [[Qoplonqir qoʻriqxonasi]] ([[:ru:Капланкырский заповедник]]) {{colend}} == Siyosat == {{colbegin||18em}} * [[Turkmaniston tashqi siyosati]] ([[:en:Foreign relations of Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston davlat tuzumi]] ([[:en:Politics of Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston Konstitutsiyasi]] ([[:en:Constitution of Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston Vazirlar Mahkamasi]] ([[:en:Cabinet of Ministers (Turkmenistan)]]) * [[Turkmaniston Majlisi]] ([[:en:Assembly of Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston Davlat Xavfsizlik Kengashi]] ([[:en:State Security Council of Turkmenistan]]) * [[Turkmanistonda inson huquqlari]] ([[:en:Human rights in Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston Agrar partiyasi]] ([[:ru:Аграрная партия Туркменистана]]) * [[Turkmaniston Demokratik partiyasi]] ([[:en:Democratic Party of Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston Xalq Maslahati]] ([[:en:People's Council of Turkmenistan]]) {{colend}} == Iqtisod == {{colbegin||18em}} *[[Turkmaniston iqtisodiyoti]] ([[:en:Economy of Turkmenistan]]) *[[Turkmaniston moliya va iqtisodiyot vazirligi]] ([[:en:Ministry of Finance (Turkmenistan)]]) *[[Turkmanistonda baliqchilik sanoati]] ([[:en:Fishing industry in Turkmenistan]]) *[[Turkmanistonda neft va tabiiy gazni qayta ishlash]] ([[:en:Oil and natural gas refining in Turkmenistan]]) *[[Turkmanistonda korrupsiya]] ([[:en:Corruption in Turkmenistan]]) *[[Turkmanistonda qishloq xoʻjaligi]] ([[:en:Agriculture in Turkmenistan]]) *[[Halkbank (Turkmaniston)]] ([[:en:Halkbank (Turkmenistan)]]) *[[Türkmennebit]] ([[:en:Türkmennebit]]) *[[Altyn Asyr]] ([[:en:Altyn Asyr (mobile operator)]]) *[[Altyn Asyr bozori]] ([[:en:Altyn Asyr Bazaar]]) {{colend}} == Sport == {{colbegin||18em}} * [[Turkmaniston Superkubogi]] ([[:en:Turkmenistan Super Cup]]) * [[Balkan Botevgrad (futbol klubi)]] ([[:en:FC Balkan Botevgrad]]) * [[Energetik Mary (futbol klubi)]] ([[:en:FC Energetik Mary]]) * [[Gara Altyn (futbol klubi)]] ([[:en:FC Gara Altyn]]) * [[Bagtiyarlik-Lebap (futbol klubi)]] ([[:en:FC Bagtyyarlyk-Lebap]]) * [[Şagadam (futbol klubi)]] ([[:en:Şagadam FK]]) {{colend}} == Bino va inshootlar == {{colbegin||18em}} * [[Ashxobod velotreki]] ([[:en:Ashgabat Velodrome]]) * [[Ashxobod temiryoʻl stansiyasi]] ([[:en:Ashgabat railway station]]) * [[Ruhyýet saroyi]] ([[:en:Ruhyýet Palace]]) * [[Betaraflik yodgorligi]] ([[:en:Neutrality Monument]]) * [[Turkmaniston teleminorasi]] ([[:en:Turkmenistan Tower]]) * [[Mustaqillik yodgorligi (Turkmaniston)]] ([[:en:Independence Monument (Turkmenistan)]]) * [[Alp Arslon nomidagi Milliy drama teatri]] ([[:en:Alp Arslan National Drama Theatre]]) * [[Turkmaniston davlat kutubxonasi]] ([[:ru:Государственная библиотека Туркменистана]]) * [[Avliyo Aleksandr Nevskiy cherkovi]] ([[:en:St. Alexander Nevsky Church, Ashgabat]]) * [[Berkarar]] ([[:en:Berkarar]]) {{colend}} == Madaniyat == {{colbegin||18em}} * [[Ashxobod (kinoteatr)]] ([[:en:Ashgabat cinema]]) * [[Turkmaniston kinosi]] ([[:en:Cinema of Turkmenistan]]) * [[Karakum]] ([[:en:Karakum (film)]]) * [[Gelin]] ([[:en:Daughter-In-Law]]) * [[Turkman oshxonasi]] ([[:en:Turkmen cuisine]]) * [[Turkman adabiyoti]] ([[:en:Turkmen literature]]) * [[Turkmaniston musiqasi]] ([[:en:Music of Turkmenistan]]) * [[Ishlekli]] ([[:en:Ishlykly]]) * [[Turkmanistonda ommaviy axborot vositalari]] ([[:en:Mass media in Turkmenistan]]) * [[Turkmanistonda televideniye]] ([[:en:Television in Turkmenistan]]) {{colend}} == Kishilar == {{colbegin||18em}} * [[Sahat Muradow]] ([[:en:Sakhat Muradov]]) * [[Awdy Kulyýew]] ([[:en:Awdy Kulyýew]]) * [[Aksoltan Ataýewa]] ([[:ru:Атаева, Аксолтан Тореевна]]) * [[Rejepbaý Arazow]] ([[:en:Rejepbaý Arazow]]) * [[Ýaýlym Berdiýew]] ([[:en:Ýaýlym Berdiýew]]) * [[Begenç Gündogdyýew]] ([[:en:Begenç Gündogdyýew]]) * [[Hojaguly Narlyýew]] ([[:ru:Нарлиев, Ходжакули]]) * [[Şamuhammet Durdylyýew]] ([[:en:Shamuhammet Durdylyyev]]) * [[Gülşat Mämmedowa]] ([[:ru:Маммедова, Гульшат Сахыевна]]) * [[Annagül Annagulyýewa]] ([[:ru:Аннакулиева, Аннагуль Аннамурадовна]]) * [[Gurbannazar Ezizow]] ([[:en:Gurbannazar Ezizow]]) * [[Dünýägözel Gulmanowa]] ([[:en:Dünýägözel Gulmanowa]]) * [[Jānis Mežlauks]] ([[:ru:Межлаук, Иван Иванович]]) * [[Muhammetnazar Gapurow]] ([[:ru:Гапуров, Мухамедназар Гапурович]]) {{colend}} == Taʼlim == {{colbegin||18em}} * [[Turkmanistonda taʼlim]] ([[:en:Education in Turkmenistan]]) * [[Turkmaniston axborot av telekommunikatsiyalar instituti]] ([[:en:Institute of Telecommunications and Informatics of Turkmenistan]]) * [[Turkman milliy konservatoriyasi]] ([[:en:Turkmen National Conservatory]]) * [[Turkmaniston jismoniy tarbiya va sport instituti]] ([[:en:Turkmen State Institute of Physical Education and Sports]]) * [[Turkmaniston qishloq xoʻjaligi universiteti]] ([[:en:Turkmen Agricultural University]]) * [[Turkman davlat tibbiyot universiteti]] ([[:en:Turkmen State Medical University]]) * [[Turkmaniston mudofaa vazirligi harbiy instuituti]] ([[:en:Military Institute of the Ministry of Defense of Turkmenistan]]) * [[Xalqaro turkman-turk universiteti]] ([[:ru:Международный туркмено-турецкий университет]]) * [[Turkmaniston TIV Xalqaro munosabatlar instituti]] ([[:ru:Институт международных отношений МИД Туркменистана]]) * [[Berdimuhamed Annaýew nomidagi harbiy maktab]] ([[:en:Berdimuhamed Annayev 1st Specialized Military School]]) {{colend}} == Sogʻliqni saqlash == {{colbegin||18em}} * [[Turkmanistonda sogliqni saqlash]] ([[:en:Healthcare in Turkmenistan]]) * [[Turkmanistonda salomatlik]] ([[:en:Health in Turkmenistan]]) * [[Turkmanistonda ruhiy salomatlik]] ([[:en:Mental health in Turkmenistan]]) * [[Xalqaro travmatologiya markazi]] ([[:ru:Международный центр травматологии]]) * [[Onkologiya markazi (Ashxobod)]] ([[:ru:Онкологический центр (Ашхабад)]] * [[Xalqaro koʻz kasalliklarini davolash markazi]] ([[:ru:Международный центр лечения глазных болезней]]) {{colend}} == Havolalar == {{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}} {{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}} omel1ogy9kw3siydpxtlca5n5jlz60j Yoyilma mahallasi 0 1360576 5996839 5973938 2026-04-15T12:08:56Z ~2026-23194-13 258967 Maqola to'ldirildi 5996839 wikitext text/x-wiki == Yoyilma == '''Yoyilma''' — Oʻzbekiston Respublikasi Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanidagi qishloq va mahalla nomidir. == Etimologiyasi == Yoyilma nomi geografik termin boʻlib, turkiy tillarga xos "yoyilma" soʻzi keng degan maʼnoni bildiradi. Daryo, soy suvlarining juda kengayib oqadigan joyi, suv toshqini vaqtida daryolarning suv bosib ketadigan pastak sohili, daryo togʻ orasidan tekislikka chiqqan joyda suvdagi oqiziq jinslar choʻkib hosil boʻladigan tekislik yoyilma deyilgan. Qishloq aynan shunday joyda joylashganligi sababli Yoyilma nomini olgan. == Geografiyasi == Yoyilma qishlogʻi va mahallasi Sharof Rashidov tumanining markaziy qismida joylashgan. Qishloq hududi, asosan, unumdor tekisliklardan iborat boʻlib, bu yerda dehqonchilik bilan shugʻullaniladi. == Iqtisodi == Yoyilma aholisining asosiy mashgʻuloti qishloq xoʻjaligi, chorvachilik va bogʻdorchilikdir. == Demografiyasi == Yoyilma mahallasida umumiy yer maydoni 6516,6 km², xonadonlar soni 605 ta, aholi soni 3486 nafarni tashkil etadi. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lugʻati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025-343 bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. ''.'' eydgt1cmi1k8prhjlz11i9s7luygril Osiyo texnologiyalar universiteti 0 1363599 5996848 5996159 2026-04-15T12:25:45Z Abdirauf khan 69516 Manbalar yangilandi 5996848 wikitext text/x-wiki {{Universitet |nomi = Osiyo texnologiyalar universiteti |qisqartma = OTU |xalqaronom = Asian Technology University |asos_yil = [[2022-yil]] |turi = Nodavlat universitet |rektor = Raxmonov Lochin To'xtamishovich |talabalar = 8 242 |kafedra = 3 |bakalavriat = 4 yil |magistratura = 2 yil |Shahar nomi = Qarshi |Davlat nomi = O'zbekiston |ko'chasi = Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahar, Chaman MFY, Mustaqillik ko'chasi, 41-uy |vebsayt = [https://asianuniversity.uz/ asianuniversity.uz] |tasvir=Photo 2026-02-24 10-06-34r.jpg}} '''Osiyo texnologiyalar universiteti''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [https://gov.uz/oz/edu Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi] tomonidan litsenziyalangan nodavlat oliy taʼlim muassasasi. Universitet [[Qashqadaryo viloyati]]ning [[Qarshi]] shahrida joylashgan boʻlib, 2022-yilda tashkil etilgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/ |sarlavha=Osiyo texnologiyalar universiteti rasmiy sayti |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> Hozirda universitetda 8 242 nafar talaba tahsil olmoqda. Muassasa bakalavriat bosqichida 15 ta, magistratura bosqichida 6 ta taʼlim yoʻnalishi boʻyicha kadrlar tayyorlaydi. Universitet tarkibida 3 ta kafedra, 10 ta departament va 1 ta ilmiy markaz faoliyat yuritadi. 2025-yilda Osiyo texnologiyalar universiteti [[:en:QS_World_University_Rankings|QS World University Rankings]] reytingida doimiy ravishda Top 200 oʻrinni egallagan [[Qozog'iston]]ning [https://farabi.university/?lang=en Àl-Fàràbï atyndaġy Qazaq ulttyk universiteti] (KazNU) bilan 2+2 qoʻshma taʼlim dasturi hamkorlik shartnomasini imzoladi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://farabi.university/news/97703?lang=en |sarlavha=Cooperation with the Asian University of Technology |nashriyot=Al-Farabi Kazakh National University |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> == Tarixi == === Tashkil etilishi === Osiyo texnologiyalar universiteti 2022-yil 19-oktabrda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan berilgan litsenziya asosida [[Qarshi]] shahrida tashkil etildi. Muassasa [[Qashqadaryo viloyati]]da faoliyat koʻrsatuvchi nodavlat oliy taʼlim muassasalari qatoriga kiradi. Universitet tashkil etilishining dastlabki bosqichidanoq xalqaro hamkorlikka alohida eʼtibor qaratildi. Qisqa vaqt ichida Rossiya Federatsiyasi, Chexiya, Hindiston va Qozogʻistonning bir qator nufuzli universitetlari bilan hamkorlik shartnomalari tuzildi. Xorijiy professor-oʻqituvchilar oʻquv jarayoniga jalb qilindi, talabalar va xodimlar uchun xalqaro malaka oshirish dasturlari yoʻlga qoʻyildi. === Rivojlanish bosqichlari === Universitetning tashkil etilishi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining oliy taʼlim tizimini isloh qilish va nodavlat oliy taʼlim muassasalarini rivojlantirish boʻyicha olib borayotgan siyosati doirasida amalga oshirildi. Mazkur siyosat Oʻzbekistonda xususiy va nodavlat sektorning taʼlimdagi ulushini oshirishga qaratilgan. 2025–2026 oʻquv yilidan boshlab universitet talabalar uchun yangi, zamonaviy oʻquv binolarini va eng soʻnggi texnologiyalar bilan jihozlangan dars xonalarini foydalanishga topshirdi. Bu esa oʻquv jarayonining sifatini yanada oshirishga zamin yaratdi. == Joylashuvi va infratuzilmasi == === Asosiy kampus === Universitetning bosh binosi Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahar, Chaman MFY, Mustaqillik koʻchasi, 41-uyda joylashgan. Bundan tashqari, universitet Mustaqillik shox koʻchasi, 13-uy manzilida ham faoliyat olib boradi. Ikkinchi manzil Qarshi Olimpiya va Paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazi Davlat muassasasi binosida joylashgan. === Moddiy-texnik baza === Universitets zamonaviy oʻquv xonalari, laboratoriyalar va kutubxona bilan jihozlangan. 2025–2026 oʻquv yilidan boshlab foydalanishga topshirilgan yangi binolar zamonaviy taʼlim texnologiyalari bilan taʼminlangan. Universitetda bepul IT kurslari tashkil etilgan boʻlib, unda talabalar dasturlash va zamonaviy axborot texnologiyalarini oʻrganish imkoniyatiga ega. == Boshqaruv == === Rahbariyat === Universitetning rektori — '''Raxmonov Lochin Toʻxtamishovich'''. Rektor oliy taʼlim va boshqaruv sohasida tajribaga ega mutaxassis boʻlib, universitetni tashkil etilgan dastlabki kunlardan boshlab boshqarib kelmoqda. === Tuzilmaviy boʻlinmalar === Universitetda quyidagi asosiy tarkibiy boʻlinmalar faoliyat koʻrsatadi: * 3 ta kafedra * 10 ta departament * 1 ta ilmiy-tadqiqot markazi Universitetning Xalqaro aloqalar departamenti xorijiy oliy taʼlim muassasalari va ilmiy tadqiqot markazlari bilan hamkorlikni muvofiqlashtiradi. Departament faoliyatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat: * Xorijiy oliy taʼlim muassasalari, ilmiy tadqiqot markazlari va malaka oshirish institutlari bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish; * Talaba va oʻqituvchi xodimlarni xorijning nufuzli taʼlim muassasalarida tajriba orttirishini tashkil etish; * Xorijiy davlatlar vazirliklari va taʼlim tashkilotlari bilan hamkorlikda taʼlim koʻrgazmalari, xalqaro konferensiyalar va seminarlar tashkil qilish; * Xorijiy hamkorlar tomonidan eʼlon qilinadigan grantlar tanloviga professor-oʻqituvchilar va talabalarni tavsiya etish; * Xalqaro grantlar toʻgʻrisida maʼlumotlarni toʻplash va tarqatish. == Taʼlim == === Bakalavriat === Universitetda bakalavriat bosqichida jami 15 ta taʼlim yoʻnalishi boʻyicha kunduzgi va kechki shaklda taʼlim beriladi. Bakalavriat taʼlimining davomiyligi 4 yil. ==== Kunduzgi taʼlim yoʻnalishlari ==== {|class="wikitable sortable" ! № ! Taʼlim yoʻnalishi nomi ! Oʻqitish tili |- |1||Kompyuter injiniringi||Oʻzbekcha |- |2||Xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili)||Inglizcha, Oʻzbekcha |- |3||Maktabgacha taʼlim||Oʻzbekcha |- |4||Tarix||Oʻzbekcha |- |5||Ona tili va adabiyoti: Rus tili||Oʻzbekcha, Ruscha |- |6||Psixologiya||Oʻzbekcha |- |7||Oʻzbek tili va adabiyoti||Oʻzbekcha |- |8||Filologiya va tillarni oʻqitish||Oʻzbekcha |- |9||Boshlangʻich taʼlim||Oʻzbekcha |- |10||Iqtisodiyot||Oʻzbekcha |- |11||Ijtimoiy ish||Oʻzbekcha |- |12||Biznesni boshqarish||Oʻzbekcha |- |13||Dasturiy injiniring||Oʻzbekcha |- |14||Kutubxona-axborot faoliyati (Kutubxonchilik va bibliografiya)||Oʻzbekcha |- |15||Sunʼiy intellekt||Oʻzbekcha |} === Magistratura === Magistratura bosqichida 6 ta mutaxassislik boʻyicha taʼlim beriladi. Magistratura taʼlimining davomiyligi 2 yil. ==== Magistratura yoʻnalishlari ==== {|class="wikitable sortable" ! № ! Mutaxassislik nomi ! Oʻqitish tili |- |1||Lingvistika||Oʻzbekcha |- |2||Taʼlimda axborot texnologiyalari||Oʻzbekcha |- |3||Oʻzbek tili va adabiyoti||Oʻzbekcha |- |4||Tarix||Oʻzbekcha |- |5||Iqtisodiyot||Oʻzbekcha |- |6||Taʼlim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (Maktabgacha taʼlim)||Oʻzbekcha |} === Qabul tizimi === Universitetga qabul Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan belgilangan talablar asosida amalga oshiriladi. Magistratura mutaxassisliklariga qabul til sertifikati talab etmasdan amalga oshiriladi. Universitetda xalqaro til sertifikatlari asosida grant berish tizimi joriy etilgan. IELTS 6.0 ballni qoʻlga kiritgan talabalar 50 foizlik, IELTS 6.5 ball egalari 75 foizlik, IELTS 7.0 va undan yuqori ball egalari esa 4 yil davomida 100 foizlik grantdan foydalanish imkoniyatiga ega. === Xorijiy til sertifikatlari === Magistratura va oliy taʼlimdan keyingi taʼlim ixtisosliklariga kirish uchun quyidagi xalqaro tan olingan sertifikatlar qabul qilinadi: ==== Ingliz tili sertifikatlari ==== {|class="wikitable" ! Sertifikat nomi ! B2 ! C1 ! C2 |- |IELTS||5.5 — 6.5||7.0 — 8.0||8.5 — 9.0 |- |TOEFL iBT||72 — 94||95 — 113||114 — 120 |- |TOEFL ITP||543 — 626||627 — 677||– |- |Cambridge Linguaskill||160 — 179||180+||– |} ==== Fransuz tili sertifikatlari ==== {|class="wikitable" ! Sertifikat nomi ! B2 ! C1 ! C2 |- |DELF / DALF||DELF B2||DALF C1||DALF C2 |- |TCF||B2||C1||– |} ==== Nemis tili sertifikatlari ==== {|class="wikitable" ! Sertifikat nomi ! B2 ! C1 ! C2 |- |Goethe-Zertifikat||Goethe B2||Goethe C1||Goethe C2 |- |Deutsches Sprachdiplom||–||DSD II||– |- |TestDaF (TDN)||TDN 3 (B2.1)||TDN 4 (B2.2–C1.1)||TDN 5 (C1.2) |} == Ilmiy-tadqiqot faoliyati == === Ilmiy yoʻnalishlar === Universitetda ilmiy-tadqiqot ishlari muntazam ravishda olib boriladi. Ilmiy faoliyatning asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat: * Fan doktori (DSc) va falsafa doktori (PhD) hamda ularning ilmiy yoʻnalishlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bankini shakllantirish; * Fan va ishlab chiqarishning innovatsion korporativ hamkorligini tashkil etish boʻyicha aniq chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish va tasdiqlash; * Kafedralardagi professor-oʻqituvchilar, tayanch doktorantlar, mustaqil izlanuvchilar, iqtidorli talabalar va ishlab chiqarish korxonalar vakillaridan iborat innovatsion guruhlarni shakllantirish; * Innovatsion gʻoyalar, texnologiyalar va loyihalar respublika yarmarkalarida universitetning ishtirokini taʼminlash; * Davlat grantlari va xorijiy grantlar tanlovlarida professor-oʻqituvchilar ishtirokini taʼminlash; * Universitetda xalqaro va respublika miqyosida ilmiy-amaliy anjumanlar, seminarlar va konferensiyalar oʻtkazish; * Talabalarni Respublika Fan olimpiadalarining I va II bosqichlariga tayyorlash va ishtirokini taʼminlash; * Iqtidorli talabalarni saralab olish va ilmiy-tadqiqot ishlariga jalb qilish. === Ilmiy anjumanlar === Universitetda respublika va xalqaro miqyosidagi ilmiy-amaliy konferensiyalar muntazam tashkil etiladi. '''„Zamonaviy filologik tadqiqotlar: nazariya, amaliyot va innovatsion metodlar“''' mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi universitetda oʻtkazilgan muhim ilmiy tadbirlardan biri hisoblanadi. Mazkur anjuman filologiya fanining dolzarb masalalarini yoritish, yangi ilmiy yondashuvlar va innovatsion metodlarni amaliyotga tatbiq etishga xizmat qiladi. == Xalqaro hamkorlik == === Al-Farabi nomidagi Qozogʻiston Milliy universiteti (KazNU) === Osiyo texnologiyalar universitetining eng yirik va nufuzli xalqaro hamkorliklaridan biri [https://farabi.university/?lang=en Al-Farabi nomidagi Qozogʻiston Milliy universiteti] (KazNU) bilan oʻrnatilgan hamkorlikdir. KazNU [https://www.topuniversities.com/qs-world-university-rankings QS World University Rankings] xalqaro reytingida doimiy ravishda Top 200 oʻrinni egallaydi. Al-Farabi nomidagi QazMU da Osiyo texnologiyalar universiteti delegatsiyasi bilan uchrashuv boʻlib oʻtdi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://farabi.university/news/97703?lang=en |sarlavha=Cooperation with the Asian University of Technology |nashriyot=Al-Farabi Kazakh National University |sana=2025 |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> Uchrashuvda KazNU Kengash raisi — rektori Janseit Tuimebayev soʻzga chiqib, Oʻzbekistonning 23 ta oliy taʼlim muassasasi, jumladan Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti, Oʻzbekiston Milliy universiteti, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti, Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Fargʻona politexnika instituti va boshqalar bilan hamkorlik olib borilayotganini taʼkidladi. Uchrashuv davomida quyidagi yoʻnalishlarda hamkorlik qilish boʻyicha kelishildi: * Injiniring, axborot texnologiyalari, sunʼiy intellekt va menejment sohalari boʻyicha oʻqituvchilar va talabalar akademik almashinuvini yoʻlga qoʻyish; * KazNU va Osiyo texnologiyalar universiteti talabalari uchun innovatsion loyihalar boʻyicha qoʻshma xakaton yoki musobaqa oʻtkazish; * Raqamlashtirish va barqaror rivojlanish mavzularida qoʻshma ilmiy nashrlar tayyorlash uchun universitetlararo ilmiy guruhlar tuzish. Osiyo texnologiyalar universiteti rektori Raxmonov Lochin Toʻxtamishovich uchrashuvda issiq qabul uchun minnatdorlik bildirdi va universitetlar oʻrtasidagi hamkorlikni mustahkamlashga chuqur qiziqish borligini ifodaladi. U robotika, iqlim oʻzgarishi va uning atrof-muhitga taʼsiri, fizika, iqtisodiyot va menejment sohalarini hamkorlikning eng istiqbolli yoʻnalishlari sifatida belgilab, KazNU professorlarini Osiyo texnologiyalar universitetiga taklif qilish hamda OTU uchun PhD doktorantlarini tayyorlash imkoniyatini koʻrib chiqishni taklif qildi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://farabi.university/news/97703?lang=en |sarlavha=Cooperation with the Asian University of Technology |nashriyot=Al-Farabi Kazakh National University |sana=2025 |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> Ushbu hamkorlik doirasida '''2+2 qoʻshma taʼlim dasturi''' shartnomasi imzolandi. Dastur talabalar dastlabki ikki yilni bir universitetda, keyingi ikki yilni hamkor universitetda tahsil olishini nazarda tutadi. === Rossiya Federatsiyasi === '''V. G. Shuxov nomidagi Belgorod davlat texnologiyalar universiteti''' bilan hamkorlik shartnomasi va memorandumlar imzolangan. Hamkorlik doirasida ushbu universitetning rus tili va rus adabiyoti kafedrasi dotsentlari Poltaratskaya Svetlana Vladimirovna, Levina Ella Mixaylovna hamda xorijiy tillar kafedrasi dotsenti Danilenko Ilya Aleksandrovich ikki haftalik tajriba almashinuvi dasturi doirasida Osiyo texnologiyalar universitetiga tashrif buyurishdi. Tashrif davomida ular oʻzga tilli guruhlarda rus tili taʼlim yoʻnalishining 1-2-bosqich talabalari uchun oʻquv-seminarlar tashkil etishdi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/uz/partners/connections/xalqaro-hamkorlik-vgshuxov-nomidagi-belgorod-davlat-texnologiyalar-universiteti |sarlavha=Xalqaro hamkorlik |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> '''[https://lunn.ru Nijniy Novgorod Davlat Lingvistika Universiteti]''' bilan hamkorlik shartnomasi imzolandi. Shartnoma doirasida universitetning xodimlari — „Pedagogika va xorijiy tillar“ kafedrasi oʻqituvchilari Bahodir Sulaymanov va Oybek Babamuradov „Milliy guruhlarda rus tili“ va „Milliy guruhlarda ingliz tili“ mutaxassisliklari boʻyicha malaka oshirish kurslarida qatnashib qaytdilar.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/ |sarlavha=Xalqaro hamkorlik |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> 2025-yil 26-aprelda Chuvash Respublikasi taʼlim vaziri oʻrinbosari Marina Nikolayevna Lejnina boshchiligidagi delegatsiya Osiyo texnologiyalar universitetiga tashrif buyurdi. Delegatsiya tarkibida Chuvash davlat gumanitar fanlar instituti direktori Yuriy Nikolayevich Isayev va Lyudmila Nikolayevna Votyakova ham boʻldi. Tashrif davomida ikki tomonlama manfaatli shartnoma imzolashga kelishildi. Hamkorlik talabalar almashinuvi, qoʻshma ilmiy tadqiqotlar va oʻqituvchilar malakasini oshirish dasturlarini oʻz ichiga oladi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/ |sarlavha=Chuvash Respublikasi delegatsiyasining tashrifi |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> === Chexiya Respublikasi === '''Janubiy Chex universiteti''' Pedagogika fakulteti bilan ikki tomonlama hamkorlik aloqalari oʻrnatildi. Fakultet dekan oʻrinbosari, professor Miroslav Prochazka va Maktabgacha va boshlangʻich taʼlim kafedrasi mudiri Maslusha Bitechkova Osiyo texnologiyalar universitetiga tashrif buyurib, hamkorlik shartnomasini imzolashga kelishdilar.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/uz/partners/connections/xalqaro-hamkorlik-chexiya |sarlavha=Xalqaro hamkorlik |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> === Hindiston === '''[https://www.paruluniversity.ac.in/ Parul universiteti]''' bilan „Xalqaro Mutaxassislar Almashinuvi Dasturi“ doirasida hamkorlik amalga oshirilmoqda. Osiyo texnologiyalar universiteti xorijiy tillar kafedrasi oʻqituvchisi Suxrob Muxammadiyev Parul universitetida qisqa muddatli malaka oshirish imkoniyatidan foydalandi. U xalqaro aloqalarni mustahkamlash maqsadida universitet vakillari bilan muloqot olib bordi va tajribalarini baham koʻrdi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/uz/partners/scholarships-and-internships/hindistonning-parul-universitetida-malaka-oshirish |sarlavha=Xalqaro hamkorlik |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> 2025-yil 1–14-sentabr kunlari Parul universiteti (Hindiston) Osiyo texnologiyalar universiteti bilan hamkorlikda «Indian Summer School 2025» nomli xalqaro yozgi maktab dasturini o'tkazdi. Dasturda Osiyo texnologiyalar universitetidan 5 nafar talaba va 1 nafar o'qituvchi ishtirok etdi. Dastur sun'iy intellekt asoslari, madaniyatlararo muloqot, global yetakchilik ko'nikmalari va tadqiqot metodologiyasiga bag'ishlangan mashg'ulotlarni o'z ichiga olgan. Ushbu tadbir haqida Parul universiteti o'z rasmiy saytida e'lon qildi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.paruluniversity.ac.in/news-and-awards/can-ai-and-literature-coexist-summer-school-program-explores-the-answer/ |sarlavha=Parul University |nashriyot=Parul University |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> === Talabalar uchun xalqaro dasturlar === Xalqaro aloqalar departamenti talabalar uchun bir qator doimiy dasturlarni amalga oshirmoqda. ==== „DEBAT“ klubi ==== Xalqaro aloqalar departamenti talabalarning tanqidiy fikrlash qobiliyatini oshirish, oʻz fikrlarini aniq va mantiqiy ravishda ifoda etish, til koʻnikmalari va jamoaviy ish qobiliyatlarini rivojlantirish maqsadida ingliz tilida „DEBAT“ (munozaralar) klubini tashkil qilgan. Haftalik debatlarda talabalar oldindan berilgan mavzular doirasida tayyorlanib, ikki guruhda munozaraga kirishishadi. Bahslar ingliz tilida olib boriladi. ==== „Culture Day — Madaniyatlar kuni“ ==== Xalqaro aloqalar departamenti talabalarning madaniy bilimlarini boyitish va xalqaro munosabatlarni mustahkamlash maqsadida haftalik „Culture Day — Madaniyatlar kuni“ tadbirini tashkil qilgan. Tadbirga Qarshi shahrining turli tashkilotlarida faoliyat olib borayotgan xorijiy mutaxassislar taklif etiladi. Tadbir davomida xorijlik mehmonlar talabalarni oʻz mamlakatlarining madaniyati, tarixi, sanʼati va urf-odatlari bilan tanishtiradilar. == Manbalar == {{Manbalar}} == Tashqi havolalar == * [https://asianuniversity.uz/ Osiyo texnologiyalar universiteti rasmiy veb-sayti] * [https://farabi.university/news/97703?lang=en Al-Farabi KazNU — Cooperation with the Asian University of Technology] * [https://farabi.university/news/97703?lang=ru Al-Farabi KazNU — Sotrudnichestvo s Aziatskim texnologicheskim universitetom] * [https://farabi.university/news/97703?lang=kz Al-Farabi KazNU — Aziya texnologiyaliq universitetіmen intimaqtastiq] * [https://www.paruluniversity.ac.in/news-and-awards/can-ai-and-literature-coexist-summer-school-program-explores-the-answer/ Parul University: OTU o'qituvchisi ishtirokidagi yozgi maktab haqida xabar] [[Turkum:Qarshidagi oliy ta'lim muassasalari]] [[Turkum:2022-yilda tashkil etilgan ta'lim muassasalari]] [[Turkum:O'zbekiston nodavlat oliy o'quv yurtlari]] [[Turkum:Qashqadaryo viloyatidagi tashkilotlar]] [[Turkum:O'zbekiston oliy o'quv yurtlari]] imd1k2qxl8iujmymr06rtr9c7c2q0qs 5996849 5996848 2026-04-15T12:26:04Z Rocky 734 55747 Undid edits by [[Special:Contribs/Abdirauf khan|Abdirauf khan]] ([[User talk:Abdirauf khan|talk]]) to last version by Artemev Nikolay 5996849 wikitext text/x-wiki {{Universitet |nomi = Osiyo texnologiyalar universiteti |qisqartma = OTU |xalqaronom = Asian Technology University |asos_yil = [[2022-yil]] |turi = Nodavlat universitet |rektor = Raxmonov Lochin To'xtamishovich |talabalar = 8 242 |kafedra = 3 |bakalavriat = 4 yil |magistratura = 2 yil |Shahar nomi = Qarshi |Davlat nomi = O'zbekiston |ko'chasi = Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahar, Chaman MFY, Mustaqillik ko'chasi, 41-uy |vebsayt = [https://asianuniversity.uz/ asianuniversity.uz] |tasvir=Photo 2026-02-24 10-06-34r.jpg}} '''Osiyo texnologiyalar universiteti''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi]] tomonidan litsenziyalangan nodavlat oliy taʼlim muassasasi. Universitet [[Qashqadaryo viloyati]]ning [[Qarshi]] shahrida joylashgan boʻlib, 2022-yilda tashkil etilgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/ |sarlavha=Osiyo texnologiyalar universiteti rasmiy sayti |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> Hozirda universitetda 8 242 nafar talaba tahsil olmoqda. Muassasa bakalavriat bosqichida 15 ta, magistratura bosqichida 6 ta taʼlim yoʻnalishi boʻyicha kadrlar tayyorlaydi. Universitet tarkibida 3 ta kafedra, 10 ta departament va 1 ta ilmiy markaz faoliyat yuritadi. 2025-yilda Osiyo texnologiyalar universiteti [[QS World University Rankings]] reytingida doimiy ravishda Top 200 oʻrinni egallagan [[Qozog'iston]]ning [[Àl-Fàràbï atyndaġy Qazaq ulttyk universitetì|Àl-Fàràbï atyndaġy Qazaq ulttyk universiteti]] (KazNU) bilan 2+2 qoʻshma taʼlim dasturi hamkorlik shartnomasini imzoladi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://farabi.university/news/97703?lang=en |sarlavha=Cooperation with the Asian University of Technology |nashriyot=Al-Farabi Kazakh National University |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> == Tarixi == === Tashkil etilishi === Osiyo texnologiyalar universiteti 2022-yil 19-oktabrda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan berilgan litsenziya asosida [[Qarshi]] shahrida tashkil etildi. Muassasa [[Qashqadaryo viloyati]]da faoliyat koʻrsatuvchi nodavlat oliy taʼlim muassasalari qatoriga kiradi. Universitet tashkil etilishining dastlabki bosqichidanoq xalqaro hamkorlikka alohida eʼtibor qaratildi. Qisqa vaqt ichida Rossiya Federatsiyasi, Chexiya, Hindiston va Qozogʻistonning bir qator nufuzli universitetlari bilan hamkorlik shartnomalari tuzildi. Xorijiy professor-oʻqituvchilar oʻquv jarayoniga jalb qilindi, talabalar va xodimlar uchun xalqaro malaka oshirish dasturlari yoʻlga qoʻyildi. === Rivojlanish bosqichlari === Universitetning tashkil etilishi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining oliy taʼlim tizimini isloh qilish va nodavlat oliy taʼlim muassasalarini rivojlantirish boʻyicha olib borayotgan siyosati doirasida amalga oshirildi. Mazkur siyosat Oʻzbekistonda xususiy va nodavlat sektorning taʼlimdagi ulushini oshirishga qaratilgan. 2025–2026 oʻquv yilidan boshlab universitet talabalar uchun yangi, zamonaviy oʻquv binolarini va eng soʻnggi texnologiyalar bilan jihozlangan dars xonalarini foydalanishga topshirdi. Bu esa oʻquv jarayonining sifatini yanada oshirishga zamin yaratdi. == Joylashuvi va infratuzilmasi == === Asosiy kampus === Universitetning bosh binosi Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahar, Chaman MFY, Mustaqillik koʻchasi, 41-uyda joylashgan. Bundan tashqari, universitet Mustaqillik shox koʻchasi, 13-uy manzilida ham faoliyat olib boradi. Ikkinchi manzil Qarshi Olimpiya va Paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazi Davlat muassasasi binosida joylashgan. === Moddiy-texnik baza === Universitets zamonaviy oʻquv xonalari, laboratoriyalar va kutubxona bilan jihozlangan. 2025–2026 oʻquv yilidan boshlab foydalanishga topshirilgan yangi binolar zamonaviy taʼlim texnologiyalari bilan taʼminlangan. Universitetda bepul IT kurslari tashkil etilgan boʻlib, unda talabalar dasturlash va zamonaviy axborot texnologiyalarini oʻrganish imkoniyatiga ega. == Boshqaruv == === Rahbariyat === Universitetning rektori — '''Raxmonov Lochin Toʻxtamishovich'''. Rektor oliy taʼlim va boshqaruv sohasida tajribaga ega mutaxassis boʻlib, universitetni tashkil etilgan dastlabki kunlardan boshlab boshqarib kelmoqda. === Tuzilmaviy boʻlinmalar === Universitetda quyidagi asosiy tarkibiy boʻlinmalar faoliyat koʻrsatadi: * 3 ta kafedra * 10 ta departament * 1 ta ilmiy-tadqiqot markazi Universitetning Xalqaro aloqalar departamenti xorijiy oliy taʼlim muassasalari va ilmiy tadqiqot markazlari bilan hamkorlikni muvofiqlashtiradi. Departament faoliyatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat: * Xorijiy oliy taʼlim muassasalari, ilmiy tadqiqot markazlari va malaka oshirish institutlari bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish; * Talaba va oʻqituvchi xodimlarni xorijning nufuzli taʼlim muassasalarida tajriba orttirishini tashkil etish; * Xorijiy davlatlar vazirliklari va taʼlim tashkilotlari bilan hamkorlikda taʼlim koʻrgazmalari, xalqaro konferensiyalar va seminarlar tashkil qilish; * Xorijiy hamkorlar tomonidan eʼlon qilinadigan grantlar tanloviga professor-oʻqituvchilar va talabalarni tavsiya etish; * Xalqaro grantlar toʻgʻrisida maʼlumotlarni toʻplash va tarqatish. == Taʼlim == === Bakalavriat === Universitetda bakalavriat bosqichida jami 15 ta taʼlim yoʻnalishi boʻyicha kunduzgi va kechki shaklda taʼlim beriladi. Bakalavriat taʼlimining davomiyligi 4 yil. ==== Kunduzgi taʼlim yoʻnalishlari ==== {|class="wikitable sortable" ! № ! Taʼlim yoʻnalishi nomi ! Oʻqitish tili |- |1||Kompyuter injiniringi||Oʻzbekcha |- |2||Xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili)||Inglizcha, Oʻzbekcha |- |3||Maktabgacha taʼlim||Oʻzbekcha |- |4||Tarix||Oʻzbekcha |- |5||Ona tili va adabiyoti: Rus tili||Oʻzbekcha, Ruscha |- |6||Psixologiya||Oʻzbekcha |- |7||Oʻzbek tili va adabiyoti||Oʻzbekcha |- |8||Filologiya va tillarni oʻqitish||Oʻzbekcha |- |9||Boshlangʻich taʼlim||Oʻzbekcha |- |10||Iqtisodiyot||Oʻzbekcha |- |11||Ijtimoiy ish||Oʻzbekcha |- |12||Biznesni boshqarish||Oʻzbekcha |- |13||Dasturiy injiniring||Oʻzbekcha |- |14||Kutubxona-axborot faoliyati (Kutubxonchilik va bibliografiya)||Oʻzbekcha |- |15||Sunʼiy intellekt||Oʻzbekcha |} === Magistratura === Magistratura bosqichida 6 ta mutaxassislik boʻyicha taʼlim beriladi. Magistratura taʼlimining davomiyligi 2 yil. ==== Magistratura yoʻnalishlari ==== {|class="wikitable sortable" ! № ! Mutaxassislik nomi ! Oʻqitish tili |- |1||Lingvistika||Oʻzbekcha |- |2||Taʼlimda axborot texnologiyalari||Oʻzbekcha |- |3||Oʻzbek tili va adabiyoti||Oʻzbekcha |- |4||Tarix||Oʻzbekcha |- |5||Iqtisodiyot||Oʻzbekcha |- |6||Taʼlim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (Maktabgacha taʼlim)||Oʻzbekcha |} === Qabul tizimi === Universitetga qabul Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan belgilangan talablar asosida amalga oshiriladi. Magistratura mutaxassisliklariga qabul til sertifikati talab etmasdan amalga oshiriladi. Universitetda xalqaro til sertifikatlari asosida grant berish tizimi joriy etilgan. IELTS 6.0 ballni qoʻlga kiritgan talabalar 50 foizlik, IELTS 6.5 ball egalari 75 foizlik, IELTS 7.0 va undan yuqori ball egalari esa 4 yil davomida 100 foizlik grantdan foydalanish imkoniyatiga ega. === Xorijiy til sertifikatlari === Magistratura va oliy taʼlimdan keyingi taʼlim ixtisosliklariga kirish uchun quyidagi xalqaro tan olingan sertifikatlar qabul qilinadi: ==== Ingliz tili sertifikatlari ==== {|class="wikitable" ! Sertifikat nomi ! B2 ! C1 ! C2 |- |IELTS||5.5 — 6.5||7.0 — 8.0||8.5 — 9.0 |- |TOEFL iBT||72 — 94||95 — 113||114 — 120 |- |TOEFL ITP||543 — 626||627 — 677||– |- |Cambridge Linguaskill||160 — 179||180+||– |} ==== Fransuz tili sertifikatlari ==== {|class="wikitable" ! Sertifikat nomi ! B2 ! C1 ! C2 |- |DELF / DALF||DELF B2||DALF C1||DALF C2 |- |TCF||B2||C1||– |} ==== Nemis tili sertifikatlari ==== {|class="wikitable" ! Sertifikat nomi ! B2 ! C1 ! C2 |- |Goethe-Zertifikat||Goethe B2||Goethe C1||Goethe C2 |- |Deutsches Sprachdiplom||–||DSD II||– |- |TestDaF (TDN)||TDN 3 (B2.1)||TDN 4 (B2.2–C1.1)||TDN 5 (C1.2) |} == Ilmiy-tadqiqot faoliyati == === Ilmiy yoʻnalishlar === Universitetda ilmiy-tadqiqot ishlari muntazam ravishda olib boriladi. Ilmiy faoliyatning asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat: * Fan doktori (DSc) va falsafa doktori (PhD) hamda ularning ilmiy yoʻnalishlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bankini shakllantirish; * Fan va ishlab chiqarishning innovatsion korporativ hamkorligini tashkil etish boʻyicha aniq chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish va tasdiqlash; * Kafedralardagi professor-oʻqituvchilar, tayanch doktorantlar, mustaqil izlanuvchilar, iqtidorli talabalar va ishlab chiqarish korxonalar vakillaridan iborat innovatsion guruhlarni shakllantirish; * Innovatsion gʻoyalar, texnologiyalar va loyihalar respublika yarmarkalarida universitetning ishtirokini taʼminlash; * Davlat grantlari va xorijiy grantlar tanlovlarida professor-oʻqituvchilar ishtirokini taʼminlash; * Universitetda xalqaro va respublika miqyosida ilmiy-amaliy anjumanlar, seminarlar va konferensiyalar oʻtkazish; * Talabalarni Respublika Fan olimpiadalarining I va II bosqichlariga tayyorlash va ishtirokini taʼminlash; * Iqtidorli talabalarni saralab olish va ilmiy-tadqiqot ishlariga jalb qilish. === Ilmiy anjumanlar === Universitetda respublika va xalqaro miqyosidagi ilmiy-amaliy konferensiyalar muntazam tashkil etiladi. '''„Zamonaviy filologik tadqiqotlar: nazariya, amaliyot va innovatsion metodlar“''' mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi universitetda oʻtkazilgan muhim ilmiy tadbirlardan biri hisoblanadi. Mazkur anjuman filologiya fanining dolzarb masalalarini yoritish, yangi ilmiy yondashuvlar va innovatsion metodlarni amaliyotga tatbiq etishga xizmat qiladi. == Xalqaro hamkorlik == === Al-Farabi nomidagi Qozogʻiston Milliy universiteti (KazNU) === Osiyo texnologiyalar universitetining eng yirik va nufuzli xalqaro hamkorliklaridan biri [[Àl-Fàràbï atyndaġy Qazaq ulttyk universitetì|Al-Farabi nomidagi Qozogʻiston Milliy universiteti]] (KazNU) bilan oʻrnatilgan hamkorlikdir. KazNU [[QS World University Rankings]] xalqaro reytingida doimiy ravishda Top 200 oʻrinni egallaydi. Al-Farabi nomidagi QazMU da Osiyo texnologiyalar universiteti delegatsiyasi bilan uchrashuv boʻlib oʻtdi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://farabi.university/news/97703?lang=en |sarlavha=Cooperation with the Asian University of Technology |nashriyot=Al-Farabi Kazakh National University |sana=2025 |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> Uchrashuvda KazNU Kengash raisi — rektori Janseit Tuimebayev soʻzga chiqib, Oʻzbekistonning 23 ta oliy taʼlim muassasasi, jumladan Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti, Oʻzbekiston Milliy universiteti, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti, Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Fargʻona politexnika instituti va boshqalar bilan hamkorlik olib borilayotganini taʼkidladi. Uchrashuv davomida quyidagi yoʻnalishlarda hamkorlik qilish boʻyicha kelishildi: * Injiniring, axborot texnologiyalari, sunʼiy intellekt va menejment sohalari boʻyicha oʻqituvchilar va talabalar akademik almashinuvini yoʻlga qoʻyish; * KazNU va Osiyo texnologiyalar universiteti talabalari uchun innovatsion loyihalar boʻyicha qoʻshma xakaton yoki musobaqa oʻtkazish; * Raqamlashtirish va barqaror rivojlanish mavzularida qoʻshma ilmiy nashrlar tayyorlash uchun universitetlararo ilmiy guruhlar tuzish. Osiyo texnologiyalar universiteti rektori Raxmonov Lochin Toʻxtamishovich uchrashuvda issiq qabul uchun minnatdorlik bildirdi va universitetlar oʻrtasidagi hamkorlikni mustahkamlashga chuqur qiziqish borligini ifodaladi. U robotika, iqlim oʻzgarishi va uning atrof-muhitga taʼsiri, fizika, iqtisodiyot va menejment sohalarini hamkorlikning eng istiqbolli yoʻnalishlari sifatida belgilab, KazNU professorlarini Osiyo texnologiyalar universitetiga taklif qilish hamda OTU uchun PhD doktorantlarini tayyorlash imkoniyatini koʻrib chiqishni taklif qildi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://farabi.university/news/97703?lang=en |sarlavha=Cooperation with the Asian University of Technology |nashriyot=Al-Farabi Kazakh National University |sana=2025 |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> Ushbu hamkorlik doirasida '''2+2 qoʻshma taʼlim dasturi''' shartnomasi imzolandi. Dastur talabalar dastlabki ikki yilni bir universitetda, keyingi ikki yilni hamkor universitetda tahsil olishini nazarda tutadi. === Rossiya Federatsiyasi === '''V. G. Shuxov nomidagi Belgorod davlat texnologiyalar universiteti''' bilan hamkorlik shartnomasi va memorandumlar imzolangan. Hamkorlik doirasida ushbu universitetning rus tili va rus adabiyoti kafedrasi dotsentlari Poltaratskaya Svetlana Vladimirovna, Levina Ella Mixaylovna hamda xorijiy tillar kafedrasi dotsenti Danilenko Ilya Aleksandrovich ikki haftalik tajriba almashinuvi dasturi doirasida Osiyo texnologiyalar universitetiga tashrif buyurishdi. Tashrif davomida ular oʻzga tilli guruhlarda rus tili taʼlim yoʻnalishining 1-2-bosqich talabalari uchun oʻquv-seminarlar tashkil etishdi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/ |sarlavha=Xalqaro hamkorlik |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> '''Nijniy Novgorod Davlat Lingvistika Universiteti''' bilan hamkorlik shartnomasi imzolandi. Shartnoma doirasida universitetning xodimlari — „Pedagogika va xorijiy tillar“ kafedrasi oʻqituvchilari Bahodir Sulaymanov va Oybek Babamuradov „Milliy guruhlarda rus tili“ va „Milliy guruhlarda ingliz tili“ mutaxassisliklari boʻyicha malaka oshirish kurslarida qatnashib qaytdilar.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/ |sarlavha=Xalqaro hamkorlik |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> 2025-yil 26-aprelda Chuvash Respublikasi taʼlim vaziri oʻrinbosari Marina Nikolayevna Lejnina boshchiligidagi delegatsiya Osiyo texnologiyalar universitetiga tashrif buyurdi. Delegatsiya tarkibida Chuvash davlat gumanitar fanlar instituti direktori Yuriy Nikolayevich Isayev va Lyudmila Nikolayevna Votyakova ham boʻldi. Tashrif davomida ikki tomonlama manfaatli shartnoma imzolashga kelishildi. Hamkorlik talabalar almashinuvi, qoʻshma ilmiy tadqiqotlar va oʻqituvchilar malakasini oshirish dasturlarini oʻz ichiga oladi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/ |sarlavha=Chuvash Respublikasi delegatsiyasining tashrifi |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> === Chexiya Respublikasi === '''Janubiy Chex universiteti''' Pedagogika fakulteti bilan ikki tomonlama hamkorlik aloqalari oʻrnatildi. Fakultet dekan oʻrinbosari, professor Miroslav Prochazka va Maktabgacha va boshlangʻich taʼlim kafedrasi mudiri Maslusha Bitechkova Osiyo texnologiyalar universitetiga tashrif buyurib, hamkorlik shartnomasini imzolashga kelishdilar.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/ |sarlavha=Xalqaro hamkorlik |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> === Hindiston === '''Parul universiteti''' bilan „Xalqaro Mutaxassislar Almashinuvi Dasturi“ doirasida hamkorlik amalga oshirilmoqda. Osiyo texnologiyalar universiteti xorijiy tillar kafedrasi oʻqituvchisi Suxrob Muxammadiyev Parul universitetida qisqa muddatli malaka oshirish imkoniyatidan foydalandi. U xalqaro aloqalarni mustahkamlash maqsadida universitet vakillari bilan muloqot olib bordi va tajribalarini baham koʻrdi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/ |sarlavha=Xalqaro hamkorlik |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> === Talabalar uchun xalqaro dasturlar === Xalqaro aloqalar departamenti talabalar uchun bir qator doimiy dasturlarni amalga oshirmoqda. ==== „DEBAT“ klubi ==== Xalqaro aloqalar departamenti talabalarning tanqidiy fikrlash qobiliyatini oshirish, oʻz fikrlarini aniq va mantiqiy ravishda ifoda etish, til koʻnikmalari va jamoaviy ish qobiliyatlarini rivojlantirish maqsadida ingliz tilida „DEBAT“ (munozaralar) klubini tashkil qilgan. Haftalik debatlarda talabalar oldindan berilgan mavzular doirasida tayyorlanib, ikki guruhda munozaraga kirishishadi. Bahslar ingliz tilida olib boriladi. ==== „Culture Day — Madaniyatlar kuni“ ==== Xalqaro aloqalar departamenti talabalarning madaniy bilimlarini boyitish va xalqaro munosabatlarni mustahkamlash maqsadida haftalik „Culture Day — Madaniyatlar kuni“ tadbirini tashkil qilgan. Tadbirga Qarshi shahrining turli tashkilotlarida faoliyat olib borayotgan xorijiy mutaxassislar taklif etiladi. Tadbir davomida xorijlik mehmonlar talabalarni oʻz mamlakatlarining madaniyati, tarixi, sanʼati va urf-odatlari bilan tanishtiradilar. == Manbalar == {{Manbalar}} == Tashqi havolalar == * [https://asianuniversity.uz/ Osiyo texnologiyalar universiteti rasmiy veb-sayti] * [https://farabi.university/news/97703?lang=en Al-Farabi KazNU — Cooperation with the Asian University of Technology] * [https://farabi.university/news/97703?lang=ru Al-Farabi KazNU — Sotrudnichestvo s Aziatskim texnologicheskim universitetom] * [https://farabi.university/news/97703?lang=kz Al-Farabi KazNU — Aziya texnologiyaliq universitetіmen intimaqtastiq] [[Turkum:Qarshidagi oliy ta'lim muassasalari]] [[Turkum:2022-yilda tashkil etilgan ta'lim muassasalari]] [[Turkum:O'zbekiston nodavlat oliy o'quv yurtlari]] [[Turkum:Qashqadaryo viloyatidagi tashkilotlar]] [[Turkum:O'zbekiston oliy o'quv yurtlari]] 6tmolkiesnswmoq0k2x8fp3v397gy4a 5997147 5996849 2026-04-16T06:06:45Z Abdirauf khan 69516 Osiyo texnologiyalar universiteti 5997147 wikitext text/x-wiki {{Universitet |nomi = Osiyo texnologiyalar universiteti |qisqartma = OTU |xalqaronom = Asian Technology University |asos_yil = [[2022-yil]] |turi = Nodavlat universitet |rektor = Raxmonov Lochin To'xtamishovich |talabalar = 8 242 |kafedra = 3 |bakalavriat = 4 yil |magistratura = 2 yil |Shahar nomi = Qarshi |Davlat nomi = O'zbekiston |ko'chasi = Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahar, Chaman MFY, Mustaqillik ko'chasi, 41-uy |vebsayt = [https://asianuniversity.uz/ asianuniversity.uz] |tasvir=Photo 2026-02-24 10-06-34r.jpg}} '''Osiyo texnologiyalar universiteti''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi]] tomonidan litsenziyalangan nodavlat oliy taʼlim muassasasi. Universitet [[Qashqadaryo viloyati]]ning [[Qarshi]] shahrida joylashgan boʻlib, 2022-yilda tashkil etilgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/ |sarlavha=Osiyo texnologiyalar universiteti rasmiy sayti |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> Hozirda universitetda 8 242 nafar talaba tahsil olmoqda. Muassasa bakalavriat bosqichida 15 ta, magistratura bosqichida 6 ta taʼlim yoʻnalishi boʻyicha kadrlar tayyorlaydi. Universitet tarkibida 3 ta kafedra, 10 ta departament va 1 ta ilmiy markaz faoliyat yuritadi. 2025-yilda Osiyo texnologiyalar universiteti [[QS World University Rankings]] reytingida doimiy ravishda Top 200 oʻrinni egallagan [[Qozog'iston]]ning [[Àl-Fàràbï atyndaġy Qazaq ulttyk universitetì|Àl-Fàràbï atyndaġy Qazaq ulttyk universiteti]] (KazNU) bilan 2+2 qoʻshma taʼlim dasturi hamkorlik shartnomasini imzoladi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://farabi.university/news/97703?lang=en |sarlavha=Cooperation with the Asian University of Technology |nashriyot=Al-Farabi Kazakh National University |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> == Tarixi == === Tashkil etilishi === Osiyo texnologiyalar universiteti 2022-yil 19-oktabrda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan berilgan litsenziya asosida [[Qarshi]] shahrida tashkil etildi. Muassasa [[Qashqadaryo viloyati]]da faoliyat koʻrsatuvchi nodavlat oliy taʼlim muassasalari qatoriga kiradi. Universitet tashkil etilishining dastlabki bosqichidanoq xalqaro hamkorlikka alohida eʼtibor qaratildi. Qisqa vaqt ichida Rossiya Federatsiyasi, Chexiya, Hindiston va Qozogʻistonning bir qator nufuzli universitetlari bilan hamkorlik shartnomalari tuzildi. Xorijiy professor-oʻqituvchilar oʻquv jarayoniga jalb qilindi, talabalar va xodimlar uchun xalqaro malaka oshirish dasturlari yoʻlga qoʻyildi. === Rivojlanish bosqichlari === Universitetning tashkil etilishi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining oliy taʼlim tizimini isloh qilish va nodavlat oliy taʼlim muassasalarini rivojlantirish boʻyicha olib borayotgan siyosati doirasida amalga oshirildi. Mazkur siyosat Oʻzbekistonda xususiy va nodavlat sektorning taʼlimdagi ulushini oshirishga qaratilgan. 2025–2026 oʻquv yilidan boshlab universitet talabalar uchun yangi, zamonaviy oʻquv binolarini va eng soʻnggi texnologiyalar bilan jihozlangan dars xonalarini foydalanishga topshirdi. Bu esa oʻquv jarayonining sifatini yanada oshirishga zamin yaratdi. == Joylashuvi va infratuzilmasi == === Asosiy kampus === Universitetning bosh binosi Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahar, Chaman MFY, Mustaqillik koʻchasi, 41-uyda joylashgan. Bundan tashqari, universitet Mustaqillik shox koʻchasi, 13-uy manzilida ham faoliyat olib boradi. Ikkinchi manzil Qarshi Olimpiya va Paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazi Davlat muassasasi binosida joylashgan. === Moddiy-texnik baza === Universitets zamonaviy oʻquv xonalari, laboratoriyalar va kutubxona bilan jihozlangan. 2025–2026 oʻquv yilidan boshlab foydalanishga topshirilgan yangi binolar zamonaviy taʼlim texnologiyalari bilan taʼminlangan. Universitetda bepul IT kurslari tashkil etilgan boʻlib, unda talabalar dasturlash va zamonaviy axborot texnologiyalarini oʻrganish imkoniyatiga ega. == Boshqaruv == === Rahbariyat === Universitetning rektori — '''Raxmonov Lochin Toʻxtamishovich'''. Rektor oliy taʼlim va boshqaruv sohasida tajribaga ega mutaxassis boʻlib, universitetni tashkil etilgan dastlabki kunlardan boshlab boshqarib kelmoqda. === Tuzilmaviy boʻlinmalar === Universitetda quyidagi asosiy tarkibiy boʻlinmalar faoliyat koʻrsatadi: * 3 ta kafedra * 10 ta departament * 1 ta ilmiy-tadqiqot markazi Universitetning Xalqaro aloqalar departamenti xorijiy oliy taʼlim muassasalari va ilmiy tadqiqot markazlari bilan hamkorlikni muvofiqlashtiradi. Departament faoliyatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat: * Xorijiy oliy taʼlim muassasalari, ilmiy tadqiqot markazlari va malaka oshirish institutlari bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish; * Talaba va oʻqituvchi xodimlarni xorijning nufuzli taʼlim muassasalarida tajriba orttirishini tashkil etish; * Xorijiy davlatlar vazirliklari va taʼlim tashkilotlari bilan hamkorlikda taʼlim koʻrgazmalari, xalqaro konferensiyalar va seminarlar tashkil qilish; * Xorijiy hamkorlar tomonidan eʼlon qilinadigan grantlar tanloviga professor-oʻqituvchilar va talabalarni tavsiya etish; * Xalqaro grantlar toʻgʻrisida maʼlumotlarni toʻplash va tarqatish. == Taʼlim == === Bakalavriat === Universitetda bakalavriat bosqichida jami 15 ta taʼlim yoʻnalishi boʻyicha kunduzgi va kechki shaklda taʼlim beriladi. Bakalavriat taʼlimining davomiyligi 4 yil. ==== Kunduzgi taʼlim yoʻnalishlari ==== {|class="wikitable sortable" ! № ! Taʼlim yoʻnalishi nomi ! Oʻqitish tili |- |1||Kompyuter injiniringi||Oʻzbekcha |- |2||Xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili)||Inglizcha, Oʻzbekcha |- |3||Maktabgacha taʼlim||Oʻzbekcha |- |4||Tarix||Oʻzbekcha |- |5||Ona tili va adabiyoti: Rus tili||Oʻzbekcha, Ruscha |- |6||Psixologiya||Oʻzbekcha |- |7||Oʻzbek tili va adabiyoti||Oʻzbekcha |- |8||Filologiya va tillarni oʻqitish||Oʻzbekcha |- |9||Boshlangʻich taʼlim||Oʻzbekcha |- |10||Iqtisodiyot||Oʻzbekcha |- |11||Ijtimoiy ish||Oʻzbekcha |- |12||Biznesni boshqarish||Oʻzbekcha |- |13||Dasturiy injiniring||Oʻzbekcha |- |14||Kutubxona-axborot faoliyati (Kutubxonchilik va bibliografiya)||Oʻzbekcha |- |15||Sunʼiy intellekt||Oʻzbekcha |} === Magistratura === Magistratura bosqichida 6 ta mutaxassislik boʻyicha taʼlim beriladi. Magistratura taʼlimining davomiyligi 2 yil. ==== Magistratura yoʻnalishlari ==== {|class="wikitable sortable" ! № ! Mutaxassislik nomi ! Oʻqitish tili |- |1||Lingvistika||Oʻzbekcha |- |2||Taʼlimda axborot texnologiyalari||Oʻzbekcha |- |3||Oʻzbek tili va adabiyoti||Oʻzbekcha |- |4||Tarix||Oʻzbekcha |- |5||Iqtisodiyot||Oʻzbekcha |- |6||Taʼlim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (Maktabgacha taʼlim)||Oʻzbekcha |} === Qabul tizimi === Universitetga qabul Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan belgilangan talablar asosida amalga oshiriladi. Magistratura mutaxassisliklariga qabul til sertifikati talab etmasdan amalga oshiriladi. Universitetda xalqaro til sertifikatlari asosida grant berish tizimi joriy etilgan. IELTS 6.0 ballni qoʻlga kiritgan talabalar 50 foizlik, IELTS 6.5 ball egalari 75 foizlik, IELTS 7.0 va undan yuqori ball egalari esa 4 yil davomida 100 foizlik grantdan foydalanish imkoniyatiga ega. === Xorijiy til sertifikatlari === Magistratura va oliy taʼlimdan keyingi taʼlim ixtisosliklariga kirish uchun quyidagi xalqaro tan olingan sertifikatlar qabul qilinadi: ==== Ingliz tili sertifikatlari ==== {|class="wikitable" ! Sertifikat nomi ! B2 ! C1 ! C2 |- |IELTS||5.5 — 6.5||7.0 — 8.0||8.5 — 9.0 |- |TOEFL iBT||72 — 94||95 — 113||114 — 120 |- |TOEFL ITP||543 — 626||627 — 677||– |- |Cambridge Linguaskill||160 — 179||180+||– |} ==== Fransuz tili sertifikatlari ==== {|class="wikitable" ! Sertifikat nomi ! B2 ! C1 ! C2 |- |DELF / DALF||DELF B2||DALF C1||DALF C2 |- |TCF||B2||C1||– |} ==== Nemis tili sertifikatlari ==== {|class="wikitable" ! Sertifikat nomi ! B2 ! C1 ! C2 |- |Goethe-Zertifikat||Goethe B2||Goethe C1||Goethe C2 |- |Deutsches Sprachdiplom||–||DSD II||– |- |TestDaF (TDN)||TDN 3 (B2.1)||TDN 4 (B2.2–C1.1)||TDN 5 (C1.2) |} == Ilmiy-tadqiqot faoliyati == === Ilmiy yoʻnalishlar === Universitetda ilmiy-tadqiqot ishlari muntazam ravishda olib boriladi. Ilmiy faoliyatning asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat: * Fan doktori (DSc) va falsafa doktori (PhD) hamda ularning ilmiy yoʻnalishlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bankini shakllantirish; * Fan va ishlab chiqarishning innovatsion korporativ hamkorligini tashkil etish boʻyicha aniq chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish va tasdiqlash; * Kafedralardagi professor-oʻqituvchilar, tayanch doktorantlar, mustaqil izlanuvchilar, iqtidorli talabalar va ishlab chiqarish korxonalar vakillaridan iborat innovatsion guruhlarni shakllantirish; * Innovatsion gʻoyalar, texnologiyalar va loyihalar respublika yarmarkalarida universitetning ishtirokini taʼminlash; * Davlat grantlari va xorijiy grantlar tanlovlarida professor-oʻqituvchilar ishtirokini taʼminlash; * Universitetda xalqaro va respublika miqyosida ilmiy-amaliy anjumanlar, seminarlar va konferensiyalar oʻtkazish; * Talabalarni Respublika Fan olimpiadalarining I va II bosqichlariga tayyorlash va ishtirokini taʼminlash; * Iqtidorli talabalarni saralab olish va ilmiy-tadqiqot ishlariga jalb qilish. === Ilmiy anjumanlar === Universitetda respublika va xalqaro miqyosidagi ilmiy-amaliy konferensiyalar muntazam tashkil etiladi. '''„Zamonaviy filologik tadqiqotlar: nazariya, amaliyot va innovatsion metodlar“''' mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi universitetda oʻtkazilgan muhim ilmiy tadbirlardan biri hisoblanadi. Mazkur anjuman filologiya fanining dolzarb masalalarini yoritish, yangi ilmiy yondashuvlar va innovatsion metodlarni amaliyotga tatbiq etishga xizmat qiladi. == Xalqaro hamkorlik == === Al-Farabi nomidagi Qozogʻiston Milliy universiteti (KazNU) === Osiyo texnologiyalar universitetining eng yirik va nufuzli xalqaro hamkorliklaridan biri [[Àl-Fàràbï atyndaġy Qazaq ulttyk universitetì|Al-Farabi nomidagi Qozogʻiston Milliy universiteti]] (KazNU) bilan oʻrnatilgan hamkorlikdir. KazNU [[QS World University Rankings]] xalqaro reytingida doimiy ravishda Top 200 oʻrinni egallaydi. Al-Farabi nomidagi QazMU da Osiyo texnologiyalar universiteti delegatsiyasi bilan uchrashuv boʻlib oʻtdi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://farabi.university/news/97703?lang=en |sarlavha=Cooperation with the Asian University of Technology |nashriyot=Al-Farabi Kazakh National University |sana=2025 |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> Uchrashuvda KazNU Kengash raisi — rektori Janseit Tuimebayev soʻzga chiqib, Oʻzbekistonning 23 ta oliy taʼlim muassasasi, jumladan Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti, Oʻzbekiston Milliy universiteti, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti, Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Fargʻona politexnika instituti va boshqalar bilan hamkorlik olib borilayotganini taʼkidladi. Uchrashuv davomida quyidagi yoʻnalishlarda hamkorlik qilish boʻyicha kelishildi: * Injiniring, axborot texnologiyalari, sunʼiy intellekt va menejment sohalari boʻyicha oʻqituvchilar va talabalar akademik almashinuvini yoʻlga qoʻyish; * KazNU va Osiyo texnologiyalar universiteti talabalari uchun innovatsion loyihalar boʻyicha qoʻshma xakaton yoki musobaqa oʻtkazish; * Raqamlashtirish va barqaror rivojlanish mavzularida qoʻshma ilmiy nashrlar tayyorlash uchun universitetlararo ilmiy guruhlar tuzish. Osiyo texnologiyalar universiteti rektori Raxmonov Lochin Toʻxtamishovich uchrashuvda issiq qabul uchun minnatdorlik bildirdi va universitetlar oʻrtasidagi hamkorlikni mustahkamlashga chuqur qiziqish borligini ifodaladi. U robotika, iqlim oʻzgarishi va uning atrof-muhitga taʼsiri, fizika, iqtisodiyot va menejment sohalarini hamkorlikning eng istiqbolli yoʻnalishlari sifatida belgilab, KazNU professorlarini Osiyo texnologiyalar universitetiga taklif qilish hamda OTU uchun PhD doktorantlarini tayyorlash imkoniyatini koʻrib chiqishni taklif qildi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://farabi.university/news/97703?lang=en |sarlavha=Cooperation with the Asian University of Technology |nashriyot=Al-Farabi Kazakh National University |sana=2025 |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> Ushbu hamkorlik doirasida '''2+2 qoʻshma taʼlim dasturi''' shartnomasi imzolandi. Dastur talabalar dastlabki ikki yilni bir universitetda, keyingi ikki yilni hamkor universitetda tahsil olishini nazarda tutadi. === Rossiya Federatsiyasi === '''V. G. Shuxov nomidagi Belgorod davlat texnologiyalar universiteti''' bilan hamkorlik shartnomasi va memorandumlar imzolangan. Hamkorlik doirasida ushbu universitetning rus tili va rus adabiyoti kafedrasi dotsentlari Poltaratskaya Svetlana Vladimirovna, Levina Ella Mixaylovna hamda xorijiy tillar kafedrasi dotsenti Danilenko Ilya Aleksandrovich ikki haftalik tajriba almashinuvi dasturi doirasida Osiyo texnologiyalar universitetiga tashrif buyurishdi. Tashrif davomida ular oʻzga tilli guruhlarda rus tili taʼlim yoʻnalishining 1-2-bosqich talabalari uchun oʻquv-seminarlar tashkil etishdi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/uz/partners/connections/xalqaro-hamkorlik-vgshuxov-nomidagi-belgorod-davlat-texnologiyalar-universiteti |sarlavha=Xalqaro hamkorlik |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> '''Nijniy Novgorod Davlat Lingvistika Universiteti''' bilan hamkorlik shartnomasi imzolandi. Shartnoma doirasida universitetning xodimlari — „Pedagogika va xorijiy tillar“ kafedrasi oʻqituvchilari Bahodir Sulaymanov va Oybek Babamuradov „Milliy guruhlarda rus tili“ va „Milliy guruhlarda ingliz tili“ mutaxassisliklari boʻyicha malaka oshirish kurslarida qatnashib qaytdilar.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/ |sarlavha=Xalqaro hamkorlik |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> 2025-yil 26-aprelda Chuvash Respublikasi taʼlim vaziri oʻrinbosari Marina Nikolayevna Lejnina boshchiligidagi delegatsiya Osiyo texnologiyalar universitetiga tashrif buyurdi. Delegatsiya tarkibida Chuvash davlat gumanitar fanlar instituti direktori Yuriy Nikolayevich Isayev va Lyudmila Nikolayevna Votyakova ham boʻldi. Tashrif davomida ikki tomonlama manfaatli shartnoma imzolashga kelishildi. Hamkorlik talabalar almashinuvi, qoʻshma ilmiy tadqiqotlar va oʻqituvchilar malakasini oshirish dasturlarini oʻz ichiga oladi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/ |sarlavha=Chuvash Respublikasi delegatsiyasining tashrifi |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> === Chexiya Respublikasi === '''Janubiy Chex universiteti''' Pedagogika fakulteti bilan ikki tomonlama hamkorlik aloqalari oʻrnatildi. Fakultet dekan oʻrinbosari, professor Miroslav Prochazka va Maktabgacha va boshlangʻich taʼlim kafedrasi mudiri Maslusha Bitechkova Osiyo texnologiyalar universitetiga tashrif buyurib, hamkorlik shartnomasini imzolashga kelishdilar.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/uz/partners/connections/xalqaro-hamkorlik-chexiya |sarlavha=Xalqaro hamkorlik |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> === Hindiston === '''[https://www.paruluniversity.ac.in Parul universiteti]''' bilan „Xalqaro Mutaxassislar Almashinuvi Dasturi“ doirasida hamkorlik amalga oshirilmoqda. Osiyo texnologiyalar universiteti xorijiy tillar kafedrasi oʻqituvchisi Suxrob Muxammadiyev Parul universitetida qisqa muddatli malaka oshirish imkoniyatidan foydalandi. U xalqaro aloqalarni mustahkamlash maqsadida universitet vakillari bilan muloqot olib bordi va tajribalarini baham koʻrdi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.paruluniversity.ac.in/news-and-awards/can-ai-and-literature-coexist-summer-school-program-explores-the-answer/ |sarlavha=Xalqaro hamkorlik Parul university |nashriyot=paruluniversity.ac.in |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> === Talabalar uchun xalqaro dasturlar === Xalqaro aloqalar departamenti talabalar uchun bir qator doimiy dasturlarni amalga oshirmoqda. ==== „DEBAT“ klubi ==== Xalqaro aloqalar departamenti talabalarning tanqidiy fikrlash qobiliyatini oshirish, oʻz fikrlarini aniq va mantiqiy ravishda ifoda etish, til koʻnikmalari va jamoaviy ish qobiliyatlarini rivojlantirish maqsadida ingliz tilida „DEBAT“ (munozaralar) klubini tashkil qilgan. Haftalik debatlarda talabalar oldindan berilgan mavzular doirasida tayyorlanib, ikki guruhda munozaraga kirishishadi. Bahslar ingliz tilida olib boriladi. ==== „Culture Day — Madaniyatlar kuni“ ==== Xalqaro aloqalar departamenti talabalarning madaniy bilimlarini boyitish va xalqaro munosabatlarni mustahkamlash maqsadida haftalik „Culture Day — Madaniyatlar kuni“ tadbirini tashkil qilgan. Tadbirga Qarshi shahrining turli tashkilotlarida faoliyat olib borayotgan xorijiy mutaxassislar taklif etiladi. Tadbir davomida xorijlik mehmonlar talabalarni oʻz mamlakatlarining madaniyati, tarixi, sanʼati va urf-odatlari bilan tanishtiradilar. == Manbalar == {{Manbalar}} == Tashqi havolalar == * [https://asianuniversity.uz/ Osiyo texnologiyalar universiteti rasmiy veb-sayti] * [https://farabi.university/news/97703?lang=en Al-Farabi KazNU — Cooperation with the Asian University of Technology] * [https://farabi.university/news/97703?lang=ru Al-Farabi KazNU — Sotrudnichestvo s Aziatskim texnologicheskim universitetom] * [https://farabi.university/news/97703?lang=kz Al-Farabi KazNU — Aziya texnologiyaliq universitetіmen intimaqtastiq] * [https://www.paruluniversity.ac.in/news-and-awards/can-ai-and-literature-coexist-summer-school-program-explores-the-answer/ Parul University — Xalqaro hamkorlik] [[Turkum:Qarshidagi oliy ta'lim muassasalari]] [[Turkum:2022-yilda tashkil etilgan ta'lim muassasalari]] [[Turkum:O'zbekiston nodavlat oliy o'quv yurtlari]] [[Turkum:Qashqadaryo viloyatidagi tashkilotlar]] [[Turkum:O'zbekiston oliy o'quv yurtlari]] bktsu1ynwdvv0xlknrjimc6xjlqg799 5997150 5997147 2026-04-16T06:07:58Z Abdirauf khan 69516 Manbalar kiritildi 5997150 wikitext text/x-wiki {{Universitet |nomi = Osiyo texnologiyalar universiteti |qisqartma = OTU |xalqaronom = Asian Technology University |asos_yil = [[2022-yil]] |turi = Nodavlat universitet |rektor = Raxmonov Lochin To'xtamishovich |talabalar = 8 242 |kafedra = 3 |bakalavriat = 4 yil |magistratura = 2 yil |Shahar nomi = Qarshi |Davlat nomi = O'zbekiston |ko'chasi = Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahar, Chaman MFY, Mustaqillik ko'chasi, 41-uy |vebsayt = [https://asianuniversity.uz/ asianuniversity.uz] |tasvir=Photo 2026-02-24 10-06-34r.jpg}} '''Osiyo texnologiyalar universiteti''' — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [https://gov.uz/oz/edu Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi] tomonidan litsenziyalangan nodavlat oliy taʼlim muassasasi. Universitet [[Qashqadaryo viloyati]]ning [[Qarshi]] shahrida joylashgan boʻlib, 2022-yilda tashkil etilgan.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/ |sarlavha=Osiyo texnologiyalar universiteti rasmiy sayti |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> Hozirda universitetda 8 242 nafar talaba tahsil olmoqda. Muassasa bakalavriat bosqichida 15 ta, magistratura bosqichida 6 ta taʼlim yoʻnalishi boʻyicha kadrlar tayyorlaydi. Universitet tarkibida 3 ta kafedra, 10 ta departament va 1 ta ilmiy markaz faoliyat yuritadi. 2025-yilda Osiyo texnologiyalar universiteti [[QS World University Rankings]] reytingida doimiy ravishda Top 200 oʻrinni egallagan [[Qozog'iston]]ning [https://farabi.university/?lang=en Àl-Fàràbï atyndaġy Qazaq ulttyk universiteti] (KazNU) bilan 2+2 qoʻshma taʼlim dasturi hamkorlik shartnomasini imzoladi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://farabi.university/news/97703?lang=en |sarlavha=Cooperation with the Asian University of Technology |nashriyot=Al-Farabi Kazakh National University |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> == Tarixi == === Tashkil etilishi === Osiyo texnologiyalar universiteti 2022-yil 19-oktabrda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan berilgan litsenziya asosida [[Qarshi]] shahrida tashkil etildi. Muassasa [[Qashqadaryo viloyati]]da faoliyat koʻrsatuvchi nodavlat oliy taʼlim muassasalari qatoriga kiradi. Universitet tashkil etilishining dastlabki bosqichidanoq xalqaro hamkorlikka alohida eʼtibor qaratildi. Qisqa vaqt ichida Rossiya Federatsiyasi, Chexiya, Hindiston va Qozogʻistonning bir qator nufuzli universitetlari bilan hamkorlik shartnomalari tuzildi. Xorijiy professor-oʻqituvchilar oʻquv jarayoniga jalb qilindi, talabalar va xodimlar uchun xalqaro malaka oshirish dasturlari yoʻlga qoʻyildi. === Rivojlanish bosqichlari === Universitetning tashkil etilishi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining oliy taʼlim tizimini isloh qilish va nodavlat oliy taʼlim muassasalarini rivojlantirish boʻyicha olib borayotgan siyosati doirasida amalga oshirildi. Mazkur siyosat Oʻzbekistonda xususiy va nodavlat sektorning taʼlimdagi ulushini oshirishga qaratilgan. 2025–2026 oʻquv yilidan boshlab universitet talabalar uchun yangi, zamonaviy oʻquv binolarini va eng soʻnggi texnologiyalar bilan jihozlangan dars xonalarini foydalanishga topshirdi. Bu esa oʻquv jarayonining sifatini yanada oshirishga zamin yaratdi. == Joylashuvi va infratuzilmasi == === Asosiy kampus === Universitetning bosh binosi Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahar, Chaman MFY, Mustaqillik koʻchasi, 41-uyda joylashgan. Bundan tashqari, universitet Mustaqillik shox koʻchasi, 13-uy manzilida ham faoliyat olib boradi. Ikkinchi manzil Qarshi Olimpiya va Paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazi Davlat muassasasi binosida joylashgan. === Moddiy-texnik baza === Universitets zamonaviy oʻquv xonalari, laboratoriyalar va kutubxona bilan jihozlangan. 2025–2026 oʻquv yilidan boshlab foydalanishga topshirilgan yangi binolar zamonaviy taʼlim texnologiyalari bilan taʼminlangan. Universitetda bepul IT kurslari tashkil etilgan boʻlib, unda talabalar dasturlash va zamonaviy axborot texnologiyalarini oʻrganish imkoniyatiga ega. == Boshqaruv == === Rahbariyat === Universitetning rektori — '''Raxmonov Lochin Toʻxtamishovich'''. Rektor oliy taʼlim va boshqaruv sohasida tajribaga ega mutaxassis boʻlib, universitetni tashkil etilgan dastlabki kunlardan boshlab boshqarib kelmoqda. === Tuzilmaviy boʻlinmalar === Universitetda quyidagi asosiy tarkibiy boʻlinmalar faoliyat koʻrsatadi: * 3 ta kafedra * 10 ta departament * 1 ta ilmiy-tadqiqot markazi Universitetning Xalqaro aloqalar departamenti xorijiy oliy taʼlim muassasalari va ilmiy tadqiqot markazlari bilan hamkorlikni muvofiqlashtiradi. Departament faoliyatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat: * Xorijiy oliy taʼlim muassasalari, ilmiy tadqiqot markazlari va malaka oshirish institutlari bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish; * Talaba va oʻqituvchi xodimlarni xorijning nufuzli taʼlim muassasalarida tajriba orttirishini tashkil etish; * Xorijiy davlatlar vazirliklari va taʼlim tashkilotlari bilan hamkorlikda taʼlim koʻrgazmalari, xalqaro konferensiyalar va seminarlar tashkil qilish; * Xorijiy hamkorlar tomonidan eʼlon qilinadigan grantlar tanloviga professor-oʻqituvchilar va talabalarni tavsiya etish; * Xalqaro grantlar toʻgʻrisida maʼlumotlarni toʻplash va tarqatish. == Taʼlim == === Bakalavriat === Universitetda bakalavriat bosqichida jami 15 ta taʼlim yoʻnalishi boʻyicha kunduzgi va kechki shaklda taʼlim beriladi. Bakalavriat taʼlimining davomiyligi 4 yil. ==== Kunduzgi taʼlim yoʻnalishlari ==== {|class="wikitable sortable" ! № ! Taʼlim yoʻnalishi nomi ! Oʻqitish tili |- |1||Kompyuter injiniringi||Oʻzbekcha |- |2||Xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili)||Inglizcha, Oʻzbekcha |- |3||Maktabgacha taʼlim||Oʻzbekcha |- |4||Tarix||Oʻzbekcha |- |5||Ona tili va adabiyoti: Rus tili||Oʻzbekcha, Ruscha |- |6||Psixologiya||Oʻzbekcha |- |7||Oʻzbek tili va adabiyoti||Oʻzbekcha |- |8||Filologiya va tillarni oʻqitish||Oʻzbekcha |- |9||Boshlangʻich taʼlim||Oʻzbekcha |- |10||Iqtisodiyot||Oʻzbekcha |- |11||Ijtimoiy ish||Oʻzbekcha |- |12||Biznesni boshqarish||Oʻzbekcha |- |13||Dasturiy injiniring||Oʻzbekcha |- |14||Kutubxona-axborot faoliyati (Kutubxonchilik va bibliografiya)||Oʻzbekcha |- |15||Sunʼiy intellekt||Oʻzbekcha |} === Magistratura === Magistratura bosqichida 6 ta mutaxassislik boʻyicha taʼlim beriladi. Magistratura taʼlimining davomiyligi 2 yil. ==== Magistratura yoʻnalishlari ==== {|class="wikitable sortable" ! № ! Mutaxassislik nomi ! Oʻqitish tili |- |1||Lingvistika||Oʻzbekcha |- |2||Taʼlimda axborot texnologiyalari||Oʻzbekcha |- |3||Oʻzbek tili va adabiyoti||Oʻzbekcha |- |4||Tarix||Oʻzbekcha |- |5||Iqtisodiyot||Oʻzbekcha |- |6||Taʼlim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (Maktabgacha taʼlim)||Oʻzbekcha |} === Qabul tizimi === Universitetga qabul Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan belgilangan talablar asosida amalga oshiriladi. Magistratura mutaxassisliklariga qabul til sertifikati talab etmasdan amalga oshiriladi. Universitetda xalqaro til sertifikatlari asosida grant berish tizimi joriy etilgan. IELTS 6.0 ballni qoʻlga kiritgan talabalar 50 foizlik, IELTS 6.5 ball egalari 75 foizlik, IELTS 7.0 va undan yuqori ball egalari esa 4 yil davomida 100 foizlik grantdan foydalanish imkoniyatiga ega. === Xorijiy til sertifikatlari === Magistratura va oliy taʼlimdan keyingi taʼlim ixtisosliklariga kirish uchun quyidagi xalqaro tan olingan sertifikatlar qabul qilinadi: ==== Ingliz tili sertifikatlari ==== {|class="wikitable" ! Sertifikat nomi ! B2 ! C1 ! C2 |- |IELTS||5.5 — 6.5||7.0 — 8.0||8.5 — 9.0 |- |TOEFL iBT||72 — 94||95 — 113||114 — 120 |- |TOEFL ITP||543 — 626||627 — 677||– |- |Cambridge Linguaskill||160 — 179||180+||– |} ==== Fransuz tili sertifikatlari ==== {|class="wikitable" ! Sertifikat nomi ! B2 ! C1 ! C2 |- |DELF / DALF||DELF B2||DALF C1||DALF C2 |- |TCF||B2||C1||– |} ==== Nemis tili sertifikatlari ==== {|class="wikitable" ! Sertifikat nomi ! B2 ! C1 ! C2 |- |Goethe-Zertifikat||Goethe B2||Goethe C1||Goethe C2 |- |Deutsches Sprachdiplom||–||DSD II||– |- |TestDaF (TDN)||TDN 3 (B2.1)||TDN 4 (B2.2–C1.1)||TDN 5 (C1.2) |} == Ilmiy-tadqiqot faoliyati == === Ilmiy yoʻnalishlar === Universitetda ilmiy-tadqiqot ishlari muntazam ravishda olib boriladi. Ilmiy faoliyatning asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat: * Fan doktori (DSc) va falsafa doktori (PhD) hamda ularning ilmiy yoʻnalishlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bankini shakllantirish; * Fan va ishlab chiqarishning innovatsion korporativ hamkorligini tashkil etish boʻyicha aniq chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish va tasdiqlash; * Kafedralardagi professor-oʻqituvchilar, tayanch doktorantlar, mustaqil izlanuvchilar, iqtidorli talabalar va ishlab chiqarish korxonalar vakillaridan iborat innovatsion guruhlarni shakllantirish; * Innovatsion gʻoyalar, texnologiyalar va loyihalar respublika yarmarkalarida universitetning ishtirokini taʼminlash; * Davlat grantlari va xorijiy grantlar tanlovlarida professor-oʻqituvchilar ishtirokini taʼminlash; * Universitetda xalqaro va respublika miqyosida ilmiy-amaliy anjumanlar, seminarlar va konferensiyalar oʻtkazish; * Talabalarni Respublika Fan olimpiadalarining I va II bosqichlariga tayyorlash va ishtirokini taʼminlash; * Iqtidorli talabalarni saralab olish va ilmiy-tadqiqot ishlariga jalb qilish. === Ilmiy anjumanlar === Universitetda respublika va xalqaro miqyosidagi ilmiy-amaliy konferensiyalar muntazam tashkil etiladi. '''„Zamonaviy filologik tadqiqotlar: nazariya, amaliyot va innovatsion metodlar“''' mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi universitetda oʻtkazilgan muhim ilmiy tadbirlardan biri hisoblanadi. Mazkur anjuman filologiya fanining dolzarb masalalarini yoritish, yangi ilmiy yondashuvlar va innovatsion metodlarni amaliyotga tatbiq etishga xizmat qiladi. == Xalqaro hamkorlik == === Al-Farabi nomidagi Qozogʻiston Milliy universiteti (KazNU) === Osiyo texnologiyalar universitetining eng yirik va nufuzli xalqaro hamkorliklaridan biri [[Àl-Fàràbï atyndaġy Qazaq ulttyk universitetì|Al-Farabi nomidagi Qozogʻiston Milliy universiteti]] (KazNU) bilan oʻrnatilgan hamkorlikdir. KazNU [[QS World University Rankings]] xalqaro reytingida doimiy ravishda Top 200 oʻrinni egallaydi. Al-Farabi nomidagi QazMU da Osiyo texnologiyalar universiteti delegatsiyasi bilan uchrashuv boʻlib oʻtdi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://farabi.university/news/97703?lang=en |sarlavha=Cooperation with the Asian University of Technology |nashriyot=Al-Farabi Kazakh National University |sana=2025 |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> Uchrashuvda KazNU Kengash raisi — rektori Janseit Tuimebayev soʻzga chiqib, Oʻzbekistonning 23 ta oliy taʼlim muassasasi, jumladan Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti, Oʻzbekiston Milliy universiteti, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti, Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Fargʻona politexnika instituti va boshqalar bilan hamkorlik olib borilayotganini taʼkidladi. Uchrashuv davomida quyidagi yoʻnalishlarda hamkorlik qilish boʻyicha kelishildi: * Injiniring, axborot texnologiyalari, sunʼiy intellekt va menejment sohalari boʻyicha oʻqituvchilar va talabalar akademik almashinuvini yoʻlga qoʻyish; * KazNU va Osiyo texnologiyalar universiteti talabalari uchun innovatsion loyihalar boʻyicha qoʻshma xakaton yoki musobaqa oʻtkazish; * Raqamlashtirish va barqaror rivojlanish mavzularida qoʻshma ilmiy nashrlar tayyorlash uchun universitetlararo ilmiy guruhlar tuzish. Osiyo texnologiyalar universiteti rektori Raxmonov Lochin Toʻxtamishovich uchrashuvda issiq qabul uchun minnatdorlik bildirdi va universitetlar oʻrtasidagi hamkorlikni mustahkamlashga chuqur qiziqish borligini ifodaladi. U robotika, iqlim oʻzgarishi va uning atrof-muhitga taʼsiri, fizika, iqtisodiyot va menejment sohalarini hamkorlikning eng istiqbolli yoʻnalishlari sifatida belgilab, KazNU professorlarini Osiyo texnologiyalar universitetiga taklif qilish hamda OTU uchun PhD doktorantlarini tayyorlash imkoniyatini koʻrib chiqishni taklif qildi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://farabi.university/news/97703?lang=en |sarlavha=Cooperation with the Asian University of Technology |nashriyot=Al-Farabi Kazakh National University |sana=2025 |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> Ushbu hamkorlik doirasida '''2+2 qoʻshma taʼlim dasturi''' shartnomasi imzolandi. Dastur talabalar dastlabki ikki yilni bir universitetda, keyingi ikki yilni hamkor universitetda tahsil olishini nazarda tutadi. === Rossiya Federatsiyasi === '''V. G. Shuxov nomidagi Belgorod davlat texnologiyalar universiteti''' bilan hamkorlik shartnomasi va memorandumlar imzolangan. Hamkorlik doirasida ushbu universitetning rus tili va rus adabiyoti kafedrasi dotsentlari Poltaratskaya Svetlana Vladimirovna, Levina Ella Mixaylovna hamda xorijiy tillar kafedrasi dotsenti Danilenko Ilya Aleksandrovich ikki haftalik tajriba almashinuvi dasturi doirasida Osiyo texnologiyalar universitetiga tashrif buyurishdi. Tashrif davomida ular oʻzga tilli guruhlarda rus tili taʼlim yoʻnalishining 1-2-bosqich talabalari uchun oʻquv-seminarlar tashkil etishdi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/uz/partners/connections/xalqaro-hamkorlik-vgshuxov-nomidagi-belgorod-davlat-texnologiyalar-universiteti |sarlavha=Xalqaro hamkorlik |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> '''Nijniy Novgorod Davlat Lingvistika Universiteti''' bilan hamkorlik shartnomasi imzolandi. Shartnoma doirasida universitetning xodimlari — „Pedagogika va xorijiy tillar“ kafedrasi oʻqituvchilari Bahodir Sulaymanov va Oybek Babamuradov „Milliy guruhlarda rus tili“ va „Milliy guruhlarda ingliz tili“ mutaxassisliklari boʻyicha malaka oshirish kurslarida qatnashib qaytdilar.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/ |sarlavha=Xalqaro hamkorlik |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> 2025-yil 26-aprelda Chuvash Respublikasi taʼlim vaziri oʻrinbosari Marina Nikolayevna Lejnina boshchiligidagi delegatsiya Osiyo texnologiyalar universitetiga tashrif buyurdi. Delegatsiya tarkibida Chuvash davlat gumanitar fanlar instituti direktori Yuriy Nikolayevich Isayev va Lyudmila Nikolayevna Votyakova ham boʻldi. Tashrif davomida ikki tomonlama manfaatli shartnoma imzolashga kelishildi. Hamkorlik talabalar almashinuvi, qoʻshma ilmiy tadqiqotlar va oʻqituvchilar malakasini oshirish dasturlarini oʻz ichiga oladi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/ |sarlavha=Chuvash Respublikasi delegatsiyasining tashrifi |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> === Chexiya Respublikasi === '''Janubiy Chex universiteti''' Pedagogika fakulteti bilan ikki tomonlama hamkorlik aloqalari oʻrnatildi. Fakultet dekan oʻrinbosari, professor Miroslav Prochazka va Maktabgacha va boshlangʻich taʼlim kafedrasi mudiri Maslusha Bitechkova Osiyo texnologiyalar universitetiga tashrif buyurib, hamkorlik shartnomasini imzolashga kelishdilar.<ref>{{Veb manbasi |url=https://asianuniversity.uz/uz/partners/connections/xalqaro-hamkorlik-chexiya |sarlavha=Xalqaro hamkorlik |nashriyot=asianuniversity.uz |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> === Hindiston === '''[https://www.paruluniversity.ac.in Parul universiteti]''' bilan „Xalqaro Mutaxassislar Almashinuvi Dasturi“ doirasida hamkorlik amalga oshirilmoqda. Osiyo texnologiyalar universiteti xorijiy tillar kafedrasi oʻqituvchisi Suxrob Muxammadiyev Parul universitetida qisqa muddatli malaka oshirish imkoniyatidan foydalandi. U xalqaro aloqalarni mustahkamlash maqsadida universitet vakillari bilan muloqot olib bordi va tajribalarini baham koʻrdi.<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.paruluniversity.ac.in/news-and-awards/can-ai-and-literature-coexist-summer-school-program-explores-the-answer/ |sarlavha=Xalqaro hamkorlik Parul university |nashriyot=paruluniversity.ac.in |qaralgan sana=2026-yil 10-aprel}}</ref> === Talabalar uchun xalqaro dasturlar === Xalqaro aloqalar departamenti talabalar uchun bir qator doimiy dasturlarni amalga oshirmoqda. ==== „DEBAT“ klubi ==== Xalqaro aloqalar departamenti talabalarning tanqidiy fikrlash qobiliyatini oshirish, oʻz fikrlarini aniq va mantiqiy ravishda ifoda etish, til koʻnikmalari va jamoaviy ish qobiliyatlarini rivojlantirish maqsadida ingliz tilida „DEBAT“ (munozaralar) klubini tashkil qilgan. Haftalik debatlarda talabalar oldindan berilgan mavzular doirasida tayyorlanib, ikki guruhda munozaraga kirishishadi. Bahslar ingliz tilida olib boriladi. ==== „Culture Day — Madaniyatlar kuni“ ==== Xalqaro aloqalar departamenti talabalarning madaniy bilimlarini boyitish va xalqaro munosabatlarni mustahkamlash maqsadida haftalik „Culture Day — Madaniyatlar kuni“ tadbirini tashkil qilgan. Tadbirga Qarshi shahrining turli tashkilotlarida faoliyat olib borayotgan xorijiy mutaxassislar taklif etiladi. Tadbir davomida xorijlik mehmonlar talabalarni oʻz mamlakatlarining madaniyati, tarixi, sanʼati va urf-odatlari bilan tanishtiradilar. == Manbalar == {{Manbalar}} == Tashqi havolalar == * [https://asianuniversity.uz/ Osiyo texnologiyalar universiteti rasmiy veb-sayti] * [https://farabi.university/news/97703?lang=en Al-Farabi KazNU — Cooperation with the Asian University of Technology] * [https://farabi.university/news/97703?lang=ru Al-Farabi KazNU — Sotrudnichestvo s Aziatskim texnologicheskim universitetom] * [https://farabi.university/news/97703?lang=kz Al-Farabi KazNU — Aziya texnologiyaliq universitetіmen intimaqtastiq] * [https://www.paruluniversity.ac.in/news-and-awards/can-ai-and-literature-coexist-summer-school-program-explores-the-answer/ Parul University — Xalqaro hamkorlik] [[Turkum:Qarshidagi oliy ta'lim muassasalari]] [[Turkum:2022-yilda tashkil etilgan ta'lim muassasalari]] [[Turkum:O'zbekiston nodavlat oliy o'quv yurtlari]] [[Turkum:Qashqadaryo viloyatidagi tashkilotlar]] [[Turkum:O'zbekiston oliy o'quv yurtlari]] 3sozz63kdgyscihul7ptz55izocsovs Munozara:Linda Klimovičová 1 1365429 5997163 5995955 2026-04-16T06:13:34Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997163 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=yoshlar|mavzu3= |mamlakat=Chexiya|mamlakat2=Polsha|mamlakat3= }} 69xsj34g6y3s83lvkppi5nl0q6bt0af Munozara:Gabriela Knutson 1 1365440 5997145 5995973 2026-04-16T06:05:13Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997145 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=yoshlar|mavzu3= |mamlakat=Chexiya|mamlakat2= |mamlakat3= }} l2ei42dktfb98fqnedp3d1byfx89zls Munozara:Mehmet Şimşek 1 1365451 5997127 5996133 2026-04-16T05:58:33Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997127 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Shaxsiyatlar}} 14m7qipyw8vaftih0qpdcygfn0ucql4 Munozara:Jusup Turusbekov 1 1365455 5997125 5996151 2026-04-16T05:57:43Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997125 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Shaxsiyatlar}} 14m7qipyw8vaftih0qpdcygfn0ucql4 Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi 0 1365492 5997137 5996334 2026-04-16T06:02:11Z Humoyun Qodirov 72834 5997137 wikitext text/x-wiki {{Tashkilot bilgiqutisi | Tashkilot logosi = Türkmenistanyň içeri işler ministrligi.jpg | Tashkil qilingan vaqti = 1992-yil | xaritada = }} '''Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi''' ({{Lang-tk|Türkmenistanyň Içeri Işler Ministrligi}}) — Turkmanistonda jamoat tartibi va jamoat xavfsizligini saqlash, shuningdek jinoyatlarni ochish va ularning oldini olish bilan bogʻliq vazifalarni amalga oshiruvchi markaziy ijro etuvchi hokimiyat organi. Vazirlik 25 000 ga yaqin xodimdan iborat Turkmaniston politsiyasini bevosita nazorat qiladi hamda Milliy xavfsizlik vazirligi bilan huquqni muhofaza qilish va milliy mudofaa masalalari boʻyicha hamkorlik qiladi<ref>{{Cite web |url=http://www.mongabay.com/history/turkmenistan/turkmenistan-internal_security_forces.html |title=Turkmenistan-Internal Security Forces}}</ref>. Politsiyaning asosiy vazifalariga huquq va jamoat xavfsizligini taʼminlash, jinoyatchilikning oldini olish va tergov qilish, pasport nazorati, yoʻl va yongʻin xavfsizligi, huquqni muhofaza qilish sohasidagi xalqaro hamkorlik kiradi. Vazirlik Interpol bilan ham hamkorlik qiladi<ref>{{cite web |url=http://www.interpol.int/Member-countries/Asia-South-Pacific/Turkmenistan |title=Turkmenistan / Asia & South Pacific / Member countries / Internet / Home - INTERPOL |website=www.interpol.int |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111017123505/http://www.interpol.int/Member-countries/Asia-South-Pacific/Turkmenistan |archive-date=2011-10-17}}</ref>. Hozirgi vazir [[Muhammet Hydyrow]]. == Tarixi == Vazirlik 1998-yil 19-fevralda prezident Saparmurod Niyozovning „Turkmaniston politsiyasini tashkil etish toʻgʻrisida“gi farmoni bilan tashkil etilgan. 2007-yil aprel oyida prezident Gurbanguli Berdimuhamedov oʻsha paytdagi ichki ishlar vaziri Akmämed Rahmanowni poraxoʻrlik va korrupsiyada gumon qilib, lavozimidan chetlatadi<ref>[http://enews.fergananews.com/articles/1920 Turkmenistan president accused Ministry of Internal Affairs of bribery and corruption], ''Fergananews.com'', 7-aprel 2007-yil</ref>. 2012-yilda Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti (YXHT) bilan hamkorlikda oʻz politsiya kuchlarini inson huquqlarini himoya qilish va terrorizmga qarshi kurashish masalalari boʻyicha oʻqitgan<ref>[https://www.osce.org/event/88724 Training of police trainers on the protection of human rights while countering terrorism in Turkmenistan], Osce.org, 13 mart 2012-yil</ref>. 2016-yil may oyida AQShdagi xalqaro giyohvand moddalar va huquqni muhofaza qilish ishlari byurosi Ichki ishlar vazirligi mansabdor shaxslari uchun giyohvand moddalar savdosi va tegishli aralashuvlar mavzusida kurs oʻtkazgan<ref>[https://tm.usembassy.gov/ambassador-allan-mustard-underscores-u-s-government-commitment-long-term-counter-narcotics-cooperation-turkmenistan/ Ambassador Mustard Underscores U. S. Government Commitment to Long Term Counter-narcotics Cooperation], ''Usembassy.gov'', 6 iyun 2016-yil</ref>. 2017-yil avgust oyida Ozarbayjon Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi oʻrtasida hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim imzolangan<ref>[https://en.president.az/articles/24918 Azerbaijan, Turkmenistan signed documents], ''President.az'', 8 avgust 2017-yil</ref>. Turkmaniston prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov oʻsha paytdagi ichki ishlar vaziri Isgender Mülikowga „oʻz xizmat vazifalarini yomon bajargani, kadrlar masalasida eʼtiborsizlik qilgani“ uchun 12 marta jiddiy ogohlantirish bergan<ref>[https://en.hronikatm.com/2018/01/turkmenistans-interior-ministry-again-reprimanded-with-a-final-warning/ Turkmenistanʼs Interior Ministry again reprimanded with a final warning], ''Hronikatm.com'', 11-yanvar 2018-yil</ref>. 2019-yilda Mülikow ishdan boʻshatilub, lavozimidan tushirilgan va hibsga olingan, bir nechta jinoyatlarda ayblanib, sudlangan hamda 25 yillik qamoq jazosiga hukm qilingan<ref name="azatlyk">{{cite news |date=3 December 2019 |title=Бывший министр внутренних дел Туркменистана осуждён |language=ruscha |publisher=RFE/RL, Inc. |url=https://rus.azathabar.com/a/30305784.html}}</ref><ref name="watan">{{cite news |date=3 December 2019 |title=Watan habarlary 03.12.2019 |language=turkmancha |publisher=Watan |url=https://www.youtube.com/watch?v=VHj0XfsRRHM}} (video)</ref><ref name="portal">{{cite news |date=1 October 2019 |title=Президент Туркменистана уволил главу МВД за серьёзные недостатки в работе |language=ruscha |publisher=Turkmenportal.ru |url=https://turkmenportal.com/blog/22036/prezident-turkmenistana-uvolil-glavu-mvd-za-sereznye-nedostatki-v-rabote}}</ref><ref name="fergana2">{{cite news |date=4 December 2019 |title=Обритый экс-глава МВД Туркмении перед камерой повинился за преступления |language=ruscha |publisher=Fergana |url=https://fergana.news/news/113015/}}</ref><ref name="eunet">{{cite news |date=5 January 2019 |title=Туркменистан: министр внутренних дел появился в наручниках |language=ruscha |publisher=Eurasianet |url=https://russian.eurasianet.org/%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80-%D0%B2%D0%BD%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D1%85-%D0%B4%D0%B5%D0%BB-%D0%BF%D0%BE%D1%8F%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%81%D1%8F-%D0%B2-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%85}}</ref><ref name="azatlyk3">{{cite news |date=4 January 2019 |title=В Туркменистане осужден экс-глава МВД. По ТВ его показали кающимся и остриженным наголо |language=ruscha |publisher=RFE/RL, Inc. |url=https://rus.ozodi.org/a/turkmenistan/30307359.html}}</ref><ref name="tportal2">{{cite news |date=4 December 2019 |title=Президент Туркменистана провёл выездное заседание Госсовета безопасности |language=ruscha |publisher=Turkmenportal.com |url=https://turkmenportal.com/blog/23558/prezident-turkmenistana-provel-vyezdnoe-zasedanie-gossoveta-bezopasnosti}}</ref><ref name="tdh3">{{cite news |date=3 December 2019 |title=Итоги работы силовых ведомств за 11 месяцев года рассмотрены на заседании Госсовета безопасности |language=ruscha |publisher=Туркменистан сегодня |url=http://tdh.gov.tm/news/tm/articles.aspx&article20703&cat11}}</ref>. == Tuzilmasi == Turkmaniston Ichki ishlar vazirligining tuzilmasi Turkmaniston politsiyasi (markaziy apparat, hududiy apparat, tibbiyot muassasalari, Koʻpetdag stadioni, sport klubi), Turkmaniston ichki qoʻshinlari (har xil harbiy qismlar), Turkmaniston Sogʻlom jamiyat xavfsizligini himoya qilish davlat xizmatidan iborat. == Taʼlim muassasalari == Vazrilikning oliy taʼlim muassalariga Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi instituti, Turkmaniston politsiya akademiyasi kiradi. == Vazirlar == * [[Serdar Çaryýarow]] (1990-yil 17-may — 1993-yil 2-aprel) * [[Gurbanmuhammet Kasymow]] (1993-yil 2-aprel — 1998-yil 17-sentyabr) * [[Poran Berdiýew]] (1998-yil 17-sentyabr — 2002-yil 14-mart) * [[Annaberdi Kakabaýew]] (2002-yil 14-mart — 2003-yil 21-fevral) * Aşyr Ataýew (2003-yil 21-fevral — 2004-yil 12-avgust) * [[Geldimuhammed Aşyrmuhammedow]] (2004-yil 12-avgust — 2004-yil 9-dekabr) * [[Akmämed Rahmanow]] (2004-yil 9-dekabr — 2007-yil 9-aprel) * Hojamurat Annagurbanow (2007-yil 9-aprel — 2007-yil 8-oktyabr) * Orazgeldi Amanmuradow (2007-yil 8-oktyabr — 2009-yil 29-may) * [[Isgender Mülikow]] (2009-yil 29-may — 2019-yil 1-oktyabr)<ref>[https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211210/pV5GElYmTQ8 Ghostarchive] : {{cite AV media| url = https://www.youtube.com/watch?v=pV5GElYmTQ8| title = 'You're Fired': Turkmen President Dumps Interior Minister On TV | website=[[YouTube]]}}</ref> * [[Mämmethan Çakyýew]] (2019-yil 1-oktyabr — 2021-yil 1-iyul)<ref>{{cite news |title=Turkmen President Dismisses Once-Powerful Interior Minister |url=https://www.rferl.org/a/turkmen-interior-minister-isgender-mulikov/30195163.html |accessdate=15.04.2026 |agency=RFE/RL |date=02.10.2019|access-date=15.04.2026}}</ref><ref name="hojaniyaz">{{cite news|url=https://turkmenistan.gov.tm/tk/habar/55527/resmi-habarlar-36 |title=Türkmenistanyň Prezidentiniň gol çeken resminamalary |language=turkmancha |date=01.07.2021 |publisher=Turkmenistan: Golden Age|access-date=15.04.2026}}</ref> * Öwezdurdy Hojanyýazow (2021-yil 1-iyul — 2022-yil 6-aprel)<ref name=hojaniyaz /> * [[Muhammet Hydyrow]] (2022-yil 6-aprel — {{H.v.}})<ref>{{citation |title=Министру внутренних дел объявлен выговор |date=6 June 2024 |url=https://turkmenistan.gov.tm/ru/post/84595/ministru-vnutrennih-del-obyavlen-vygovor |trans-title=Minister of internal affairs receives reprimand |publisher=Туркменистан: Золотой век |language=ru}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Turkmaniston vazirliklari]] l6fdk7eh6vdhcvkda3mr6u34i8x52l8 5997175 5997137 2026-04-16T06:19:57Z Humoyun Qodirov 72834 5997175 wikitext text/x-wiki {{Tashkilot bilgiqutisi | logo = Türkmenistanyň içeri işler ministrligi.jpg | Tashkilotning to‘liq nomi = | Tashkil qilingan vaqti = 1992-yil | Joylashgan joyi = | Tashkilot rasmiy sayti = | nomi = Turkmaniston Tashqi ishlar vazirligi {{Lang-tk|Türkmenistanyň Içeri Işler Ministrligi}} | name = | tasvir = | abbreviataion = Turkmaniston IIV | turi = Ijro etuvchi hokimiyat organi | formation = | headquarters = [[Ashxobod]], 2033-ko‘cha (Maxtumquli shoh ko‘chasi), 85-uy | leader_title = [[Vazir]] | leader_name = [[Muhammet Hydyrow ]] | num_staff = | website = [https://asuda.gov.tm// asuda.gov.tm] | xaritada = | abbreviation = }}'''Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi''' ({{Lang-tk|Türkmenistanyň Içeri Işler Ministrligi}}) — Turkmanistonda jamoat tartibi va jamoat xavfsizligini saqlash, shuningdek jinoyatlarni ochish va ularning oldini olish bilan bogʻliq vazifalarni amalga oshiruvchi markaziy ijro etuvchi hokimiyat organi. Vazirlik 25 000 ga yaqin xodimdan iborat Turkmaniston politsiyasini bevosita nazorat qiladi hamda Milliy xavfsizlik vazirligi bilan huquqni muhofaza qilish va milliy mudofaa masalalari boʻyicha hamkorlik qiladi<ref>{{Cite web |url=http://www.mongabay.com/history/turkmenistan/turkmenistan-internal_security_forces.html |title=Turkmenistan-Internal Security Forces}}</ref>. Politsiyaning asosiy vazifalariga huquq va jamoat xavfsizligini taʼminlash, jinoyatchilikning oldini olish va tergov qilish, pasport nazorati, yoʻl va yongʻin xavfsizligi, huquqni muhofaza qilish sohasidagi xalqaro hamkorlik kiradi. Vazirlik Interpol bilan ham hamkorlik qiladi<ref>{{cite web |url=http://www.interpol.int/Member-countries/Asia-South-Pacific/Turkmenistan |title=Turkmenistan / Asia & South Pacific / Member countries / Internet / Home - INTERPOL |website=www.interpol.int |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111017123505/http://www.interpol.int/Member-countries/Asia-South-Pacific/Turkmenistan |archive-date=2011-10-17}}</ref>. Hozirgi vazir [[Muhammet Hydyrow]]. == Tarixi == Vazirlik 1998-yil 19-fevralda prezident Saparmurod Niyozovning „Turkmaniston politsiyasini tashkil etish toʻgʻrisida“gi farmoni bilan tashkil etilgan. 2007-yil aprel oyida prezident Gurbanguli Berdimuhamedov oʻsha paytdagi ichki ishlar vaziri Akmämed Rahmanowni poraxoʻrlik va korrupsiyada gumon qilib, lavozimidan chetlatadi<ref>[http://enews.fergananews.com/articles/1920 Turkmenistan president accused Ministry of Internal Affairs of bribery and corruption], ''Fergananews.com'', 7-aprel 2007-yil</ref>. 2012-yilda Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti (YXHT) bilan hamkorlikda oʻz politsiya kuchlarini inson huquqlarini himoya qilish va terrorizmga qarshi kurashish masalalari boʻyicha oʻqitgan<ref>[https://www.osce.org/event/88724 Training of police trainers on the protection of human rights while countering terrorism in Turkmenistan], Osce.org, 13 mart 2012-yil</ref>. 2016-yil may oyida AQShdagi xalqaro giyohvand moddalar va huquqni muhofaza qilish ishlari byurosi Ichki ishlar vazirligi mansabdor shaxslari uchun giyohvand moddalar savdosi va tegishli aralashuvlar mavzusida kurs oʻtkazgan<ref>[https://tm.usembassy.gov/ambassador-allan-mustard-underscores-u-s-government-commitment-long-term-counter-narcotics-cooperation-turkmenistan/ Ambassador Mustard Underscores U. S. Government Commitment to Long Term Counter-narcotics Cooperation], ''Usembassy.gov'', 6 iyun 2016-yil</ref>. 2017-yil avgust oyida Ozarbayjon Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi oʻrtasida hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim imzolangan<ref>[https://en.president.az/articles/24918 Azerbaijan, Turkmenistan signed documents], ''President.az'', 8 avgust 2017-yil</ref>. Turkmaniston prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov oʻsha paytdagi ichki ishlar vaziri Isgender Mülikowga „oʻz xizmat vazifalarini yomon bajargani, kadrlar masalasida eʼtiborsizlik qilgani“ uchun 12 marta jiddiy ogohlantirish bergan<ref>[https://en.hronikatm.com/2018/01/turkmenistans-interior-ministry-again-reprimanded-with-a-final-warning/ Turkmenistanʼs Interior Ministry again reprimanded with a final warning], ''Hronikatm.com'', 11-yanvar 2018-yil</ref>. 2019-yilda Mülikow ishdan boʻshatilub, lavozimidan tushirilgan va hibsga olingan, bir nechta jinoyatlarda ayblanib, sudlangan hamda 25 yillik qamoq jazosiga hukm qilingan<ref name="azatlyk">{{cite news |date=3 December 2019 |title=Бывший министр внутренних дел Туркменистана осуждён |language=ruscha |publisher=RFE/RL, Inc. |url=https://rus.azathabar.com/a/30305784.html}}</ref><ref name="watan">{{cite news |date=3 December 2019 |title=Watan habarlary 03.12.2019 |language=turkmancha |publisher=Watan |url=https://www.youtube.com/watch?v=VHj0XfsRRHM}} (video)</ref><ref name="portal">{{cite news |date=1 October 2019 |title=Президент Туркменистана уволил главу МВД за серьёзные недостатки в работе |language=ruscha |publisher=Turkmenportal.ru |url=https://turkmenportal.com/blog/22036/prezident-turkmenistana-uvolil-glavu-mvd-za-sereznye-nedostatki-v-rabote}}</ref><ref name="fergana2">{{cite news |date=4 December 2019 |title=Обритый экс-глава МВД Туркмении перед камерой повинился за преступления |language=ruscha |publisher=Fergana |url=https://fergana.news/news/113015/}}</ref><ref name="eunet">{{cite news |date=5 January 2019 |title=Туркменистан: министр внутренних дел появился в наручниках |language=ruscha |publisher=Eurasianet |url=https://russian.eurasianet.org/%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80-%D0%B2%D0%BD%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D1%85-%D0%B4%D0%B5%D0%BB-%D0%BF%D0%BE%D1%8F%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%81%D1%8F-%D0%B2-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%85}}</ref><ref name="azatlyk3">{{cite news |date=4 January 2019 |title=В Туркменистане осужден экс-глава МВД. По ТВ его показали кающимся и остриженным наголо |language=ruscha |publisher=RFE/RL, Inc. |url=https://rus.ozodi.org/a/turkmenistan/30307359.html}}</ref><ref name="tportal2">{{cite news |date=4 December 2019 |title=Президент Туркменистана провёл выездное заседание Госсовета безопасности |language=ruscha |publisher=Turkmenportal.com |url=https://turkmenportal.com/blog/23558/prezident-turkmenistana-provel-vyezdnoe-zasedanie-gossoveta-bezopasnosti}}</ref><ref name="tdh3">{{cite news |date=3 December 2019 |title=Итоги работы силовых ведомств за 11 месяцев года рассмотрены на заседании Госсовета безопасности |language=ruscha |publisher=Туркменистан сегодня |url=http://tdh.gov.tm/news/tm/articles.aspx&article20703&cat11}}</ref>. == Tuzilmasi == Turkmaniston Ichki ishlar vazirligining tuzilmasi Turkmaniston politsiyasi (markaziy apparat, hududiy apparat, tibbiyot muassasalari, Koʻpetdag stadioni, sport klubi), Turkmaniston ichki qoʻshinlari (har xil harbiy qismlar), Turkmaniston Sogʻlom jamiyat xavfsizligini himoya qilish davlat xizmatidan iborat. == Taʼlim muassasalari == Vazrilikning oliy taʼlim muassalariga Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi instituti, Turkmaniston politsiya akademiyasi kiradi. == Vazirlar == * [[Serdar Çaryýarow]] (1990-yil 17-may — 1993-yil 2-aprel) * [[Gurbanmuhammet Kasymow]] (1993-yil 2-aprel — 1998-yil 17-sentyabr) * [[Poran Berdiýew]] (1998-yil 17-sentyabr — 2002-yil 14-mart) * [[Annaberdi Kakabaýew]] (2002-yil 14-mart — 2003-yil 21-fevral) * Aşyr Ataýew (2003-yil 21-fevral — 2004-yil 12-avgust) * [[Geldimuhammed Aşyrmuhammedow]] (2004-yil 12-avgust — 2004-yil 9-dekabr) * [[Akmämed Rahmanow]] (2004-yil 9-dekabr — 2007-yil 9-aprel) * Hojamurat Annagurbanow (2007-yil 9-aprel — 2007-yil 8-oktyabr) * Orazgeldi Amanmuradow (2007-yil 8-oktyabr — 2009-yil 29-may) * [[Isgender Mülikow]] (2009-yil 29-may — 2019-yil 1-oktyabr)<ref>[https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211210/pV5GElYmTQ8 Ghostarchive] : {{cite AV media| url = https://www.youtube.com/watch?v=pV5GElYmTQ8| title = 'You're Fired': Turkmen President Dumps Interior Minister On TV | website=[[YouTube]]}}</ref> * [[Mämmethan Çakyýew]] (2019-yil 1-oktyabr — 2021-yil 1-iyul)<ref>{{cite news |title=Turkmen President Dismisses Once-Powerful Interior Minister |url=https://www.rferl.org/a/turkmen-interior-minister-isgender-mulikov/30195163.html |accessdate=15.04.2026 |agency=RFE/RL |date=02.10.2019|access-date=15.04.2026}}</ref><ref name="hojaniyaz">{{cite news|url=https://turkmenistan.gov.tm/tk/habar/55527/resmi-habarlar-36 |title=Türkmenistanyň Prezidentiniň gol çeken resminamalary |language=turkmancha |date=01.07.2021 |publisher=Turkmenistan: Golden Age|access-date=15.04.2026}}</ref> * Öwezdurdy Hojanyýazow (2021-yil 1-iyul — 2022-yil 6-aprel)<ref name=hojaniyaz /> * [[Muhammet Hydyrow]] (2022-yil 6-aprel — {{H.v.}})<ref>{{citation |title=Министру внутренних дел объявлен выговор |date=6 June 2024 |url=https://turkmenistan.gov.tm/ru/post/84595/ministru-vnutrennih-del-obyavlen-vygovor |trans-title=Minister of internal affairs receives reprimand |publisher=Туркменистан: Золотой век |language=ru}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Turkmaniston vazirliklari]] fyy9blcwdi6a6yaae7ibp95zaaio5z6 5997177 5997175 2026-04-16T06:20:50Z Humoyun Qodirov 72834 5997177 wikitext text/x-wiki {{Tashkilot bilgiqutisi | logo = Türkmenistanyň içeri işler ministrligi.jpg | Tashkilotning to‘liq nomi = | Tashkil qilingan vaqti = 1992-yil | Joylashgan joyi = | Tashkilot rasmiy sayti = | nomi = Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi {{Lang-tk|Türkmenistanyň Içeri Işler Ministrligi}} | name = | tasvir = | abbreviataion = Turkmaniston IIV | turi = Ijro etuvchi hokimiyat organi | formation = | headquarters = [[Ashxobod]], 2033-ko‘cha (Maxtumquli shoh ko‘chasi), 85-uy | leader_title = [[Vazir]] | leader_name = [[Muhammet Hydyrow ]] | num_staff = | website = [https://asuda.gov.tm// asuda.gov.tm] | xaritada = | abbreviation = }}'''Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi''' ({{Lang-tk|Türkmenistanyň Içeri Işler Ministrligi}}) — Turkmanistonda jamoat tartibi va jamoat xavfsizligini saqlash, shuningdek jinoyatlarni ochish va ularning oldini olish bilan bogʻliq vazifalarni amalga oshiruvchi markaziy ijro etuvchi hokimiyat organi. Vazirlik 25 000 ga yaqin xodimdan iborat Turkmaniston politsiyasini bevosita nazorat qiladi hamda Milliy xavfsizlik vazirligi bilan huquqni muhofaza qilish va milliy mudofaa masalalari boʻyicha hamkorlik qiladi<ref>{{Cite web |url=http://www.mongabay.com/history/turkmenistan/turkmenistan-internal_security_forces.html |title=Turkmenistan-Internal Security Forces}}</ref>. Politsiyaning asosiy vazifalariga huquq va jamoat xavfsizligini taʼminlash, jinoyatchilikning oldini olish va tergov qilish, pasport nazorati, yoʻl va yongʻin xavfsizligi, huquqni muhofaza qilish sohasidagi xalqaro hamkorlik kiradi. Vazirlik Interpol bilan ham hamkorlik qiladi<ref>{{cite web |url=http://www.interpol.int/Member-countries/Asia-South-Pacific/Turkmenistan |title=Turkmenistan / Asia & South Pacific / Member countries / Internet / Home - INTERPOL |website=www.interpol.int |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111017123505/http://www.interpol.int/Member-countries/Asia-South-Pacific/Turkmenistan |archive-date=2011-10-17}}</ref>. Hozirgi vazir [[Muhammet Hydyrow]]. == Tarixi == Vazirlik 1998-yil 19-fevralda prezident Saparmurod Niyozovning „Turkmaniston politsiyasini tashkil etish toʻgʻrisida“gi farmoni bilan tashkil etilgan. 2007-yil aprel oyida prezident Gurbanguli Berdimuhamedov oʻsha paytdagi ichki ishlar vaziri Akmämed Rahmanowni poraxoʻrlik va korrupsiyada gumon qilib, lavozimidan chetlatadi<ref>[http://enews.fergananews.com/articles/1920 Turkmenistan president accused Ministry of Internal Affairs of bribery and corruption], ''Fergananews.com'', 7-aprel 2007-yil</ref>. 2012-yilda Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti (YXHT) bilan hamkorlikda oʻz politsiya kuchlarini inson huquqlarini himoya qilish va terrorizmga qarshi kurashish masalalari boʻyicha oʻqitgan<ref>[https://www.osce.org/event/88724 Training of police trainers on the protection of human rights while countering terrorism in Turkmenistan], Osce.org, 13 mart 2012-yil</ref>. 2016-yil may oyida AQShdagi xalqaro giyohvand moddalar va huquqni muhofaza qilish ishlari byurosi Ichki ishlar vazirligi mansabdor shaxslari uchun giyohvand moddalar savdosi va tegishli aralashuvlar mavzusida kurs oʻtkazgan<ref>[https://tm.usembassy.gov/ambassador-allan-mustard-underscores-u-s-government-commitment-long-term-counter-narcotics-cooperation-turkmenistan/ Ambassador Mustard Underscores U. S. Government Commitment to Long Term Counter-narcotics Cooperation], ''Usembassy.gov'', 6 iyun 2016-yil</ref>. 2017-yil avgust oyida Ozarbayjon Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi oʻrtasida hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim imzolangan<ref>[https://en.president.az/articles/24918 Azerbaijan, Turkmenistan signed documents], ''President.az'', 8 avgust 2017-yil</ref>. Turkmaniston prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov oʻsha paytdagi ichki ishlar vaziri Isgender Mülikowga „oʻz xizmat vazifalarini yomon bajargani, kadrlar masalasida eʼtiborsizlik qilgani“ uchun 12 marta jiddiy ogohlantirish bergan<ref>[https://en.hronikatm.com/2018/01/turkmenistans-interior-ministry-again-reprimanded-with-a-final-warning/ Turkmenistanʼs Interior Ministry again reprimanded with a final warning], ''Hronikatm.com'', 11-yanvar 2018-yil</ref>. 2019-yilda Mülikow ishdan boʻshatilub, lavozimidan tushirilgan va hibsga olingan, bir nechta jinoyatlarda ayblanib, sudlangan hamda 25 yillik qamoq jazosiga hukm qilingan<ref name="azatlyk">{{cite news |date=3 December 2019 |title=Бывший министр внутренних дел Туркменистана осуждён |language=ruscha |publisher=RFE/RL, Inc. |url=https://rus.azathabar.com/a/30305784.html}}</ref><ref name="watan">{{cite news |date=3 December 2019 |title=Watan habarlary 03.12.2019 |language=turkmancha |publisher=Watan |url=https://www.youtube.com/watch?v=VHj0XfsRRHM}} (video)</ref><ref name="portal">{{cite news |date=1 October 2019 |title=Президент Туркменистана уволил главу МВД за серьёзные недостатки в работе |language=ruscha |publisher=Turkmenportal.ru |url=https://turkmenportal.com/blog/22036/prezident-turkmenistana-uvolil-glavu-mvd-za-sereznye-nedostatki-v-rabote}}</ref><ref name="fergana2">{{cite news |date=4 December 2019 |title=Обритый экс-глава МВД Туркмении перед камерой повинился за преступления |language=ruscha |publisher=Fergana |url=https://fergana.news/news/113015/}}</ref><ref name="eunet">{{cite news |date=5 January 2019 |title=Туркменистан: министр внутренних дел появился в наручниках |language=ruscha |publisher=Eurasianet |url=https://russian.eurasianet.org/%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80-%D0%B2%D0%BD%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D1%85-%D0%B4%D0%B5%D0%BB-%D0%BF%D0%BE%D1%8F%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%81%D1%8F-%D0%B2-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%85}}</ref><ref name="azatlyk3">{{cite news |date=4 January 2019 |title=В Туркменистане осужден экс-глава МВД. По ТВ его показали кающимся и остриженным наголо |language=ruscha |publisher=RFE/RL, Inc. |url=https://rus.ozodi.org/a/turkmenistan/30307359.html}}</ref><ref name="tportal2">{{cite news |date=4 December 2019 |title=Президент Туркменистана провёл выездное заседание Госсовета безопасности |language=ruscha |publisher=Turkmenportal.com |url=https://turkmenportal.com/blog/23558/prezident-turkmenistana-provel-vyezdnoe-zasedanie-gossoveta-bezopasnosti}}</ref><ref name="tdh3">{{cite news |date=3 December 2019 |title=Итоги работы силовых ведомств за 11 месяцев года рассмотрены на заседании Госсовета безопасности |language=ruscha |publisher=Туркменистан сегодня |url=http://tdh.gov.tm/news/tm/articles.aspx&article20703&cat11}}</ref>. == Tuzilmasi == Turkmaniston Ichki ishlar vazirligining tuzilmasi Turkmaniston politsiyasi (markaziy apparat, hududiy apparat, tibbiyot muassasalari, Koʻpetdag stadioni, sport klubi), Turkmaniston ichki qoʻshinlari (har xil harbiy qismlar), Turkmaniston Sogʻlom jamiyat xavfsizligini himoya qilish davlat xizmatidan iborat. == Taʼlim muassasalari == Vazrilikning oliy taʼlim muassalariga Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi instituti, Turkmaniston politsiya akademiyasi kiradi. == Vazirlar == * [[Serdar Çaryýarow]] (1990-yil 17-may — 1993-yil 2-aprel) * [[Gurbanmuhammet Kasymow]] (1993-yil 2-aprel — 1998-yil 17-sentyabr) * [[Poran Berdiýew]] (1998-yil 17-sentyabr — 2002-yil 14-mart) * [[Annaberdi Kakabaýew]] (2002-yil 14-mart — 2003-yil 21-fevral) * Aşyr Ataýew (2003-yil 21-fevral — 2004-yil 12-avgust) * [[Geldimuhammed Aşyrmuhammedow]] (2004-yil 12-avgust — 2004-yil 9-dekabr) * [[Akmämed Rahmanow]] (2004-yil 9-dekabr — 2007-yil 9-aprel) * Hojamurat Annagurbanow (2007-yil 9-aprel — 2007-yil 8-oktyabr) * Orazgeldi Amanmuradow (2007-yil 8-oktyabr — 2009-yil 29-may) * [[Isgender Mülikow]] (2009-yil 29-may — 2019-yil 1-oktyabr)<ref>[https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211210/pV5GElYmTQ8 Ghostarchive] : {{cite AV media| url = https://www.youtube.com/watch?v=pV5GElYmTQ8| title = 'You're Fired': Turkmen President Dumps Interior Minister On TV | website=[[YouTube]]}}</ref> * [[Mämmethan Çakyýew]] (2019-yil 1-oktyabr — 2021-yil 1-iyul)<ref>{{cite news |title=Turkmen President Dismisses Once-Powerful Interior Minister |url=https://www.rferl.org/a/turkmen-interior-minister-isgender-mulikov/30195163.html |accessdate=15.04.2026 |agency=RFE/RL |date=02.10.2019|access-date=15.04.2026}}</ref><ref name="hojaniyaz">{{cite news|url=https://turkmenistan.gov.tm/tk/habar/55527/resmi-habarlar-36 |title=Türkmenistanyň Prezidentiniň gol çeken resminamalary |language=turkmancha |date=01.07.2021 |publisher=Turkmenistan: Golden Age|access-date=15.04.2026}}</ref> * Öwezdurdy Hojanyýazow (2021-yil 1-iyul — 2022-yil 6-aprel)<ref name=hojaniyaz /> * [[Muhammet Hydyrow]] (2022-yil 6-aprel — {{H.v.}})<ref>{{citation |title=Министру внутренних дел объявлен выговор |date=6 June 2024 |url=https://turkmenistan.gov.tm/ru/post/84595/ministru-vnutrennih-del-obyavlen-vygovor |trans-title=Minister of internal affairs receives reprimand |publisher=Туркменистан: Золотой век |language=ru}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Turkmaniston vazirliklari]] g40z5nhg8zlqc6znc38cfdx59qbb46u Munozara:Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi 1 1365493 5997082 5996333 2026-04-16T05:40:13Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997082 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Turkmaniston oyligi}} imm48am43zyzea5b5d30nfemctbqczz Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi 0 1365498 5997088 5996353 2026-04-16T05:43:29Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 bilgiquti + 5997088 wikitext text/x-wiki {{Ijro etuvchi hokimiyat | name = Turkmaniston To‘qimachilik sanoati vazirligi | native_name = Türkmenistanyň dokma senagaty ministrligi | type = vazirlik | image = | image_size = | image_caption = | formed = 1992-yil | dissolved = | jurisdiction = [[Turkmaniston]] | headquarters = 744000, [[Turkmaniston]], [[Ashxobod]], Garashsyzlyk prospekti, 96-uy | coordinates = {{coord|37|55|32|N|58|22|39.5|E|display=inline,title}} | minister_type = Vazir | chief1_name = Resul Shyhdurdyyevich Rejepow | chief1_position = To‘qimachilik sanoati vaziri | parent_department = [[Turkmaniston prezidenti]] | website = {{URL|https://textile.gov.tm/}} }} '''Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi''' ({{Lang-tk|Türkmenistanyň dokma senagaty ministrligi}}) — Turkmanistonda toʻqimachilik sanoati sohasida davlat boshqaruvi va yagona davlat siyosatini amalga oshiruvchi hamda toʻqimachilik, charm-poyabzal, ipakchilik va tikuvchilik sanoati korxonalari, vazirlik tarkibiga kiruvchi boshqa korxona va tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi ijro etuvchi hokimiyat organi<ref name=":0" />. 2013-yil holatiga koʻra, vazirlik tasarrufida 74 ta korxona mavjud boʻlib, ularda 30 mingdan ortiq kishi ishlaydi. 2013-yilda sanoatning yillik aylanmasi 380 million AQSh dollarini tashkil etgan<ref>{{Cite web|url=http://www.turkmenistan.gov.tm/index.php?id=4187|title=По пути дальнейшего увеличения мощностей отрасли|author=Батыр Кадыров|website=Электронная газета "Золотой век"|date=2013-06-04|publisher=|lang=ruscha|access-date=15.04.2026|arxivurl=http://www.turkmenistan.gov.tm/index.php?id=4187|arxivsana=15.04.2026}}</ref>. Hozirgi kunda vazirlik tarkibida korxona, ipakni qayta ishlash korxonalari, poyabzal fabrikalari hamda terini dastlabki ishlash zavodlari ip-kalava ishlab chiqarish, turli xil matolar, trikotaj polotno va tayyor tikuvchilik buyumlari ishlab chiqarish bilan shugʻullanishadi. Ishlab chiqarilayotgan toʻqimachilik mahsulotlarining 60 foizdan ortigʻi AQSh, Kanada, Rossiya, Gʻarbiy Yevropa mamlakatlari, Turkiya, Vengriya, Xitoy, Hindiston, Boltiqboʻyi mamlakatlari, Ukraina va boshqa mamlakatlarga eksport qilinadi<ref name=":0" />. Hozirgi vaziri [[Resul Rejepow]] (2019-yil 1-fevralda tayinlangan)<ref>{{Cite web|url=http://tdh.gov.tm/news/articles.aspx%26article16571%26cat11|title=Ресул Реджепов назначен министром текстильной промышленности|access-date=15.04.2026|archive-date=15.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20190412074846/http://tdh.gov.tm/news/articles.aspx%26article16571%26cat11|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://arzuw.news/9024/ministrom-tekstilnoy-promyshlennosti-turkmenistana-naznachen-resul-redzhepov.html|title=Министром текстильной промышленности Туркменистана назначен Ресул Реджепов|access-date=15.04.2026|archive-date=15.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20190307174022/https://arzuw.news/9024/ministrom-tekstilnoy-promyshlennosti-turkmenistana-naznachen-resul-redzhepov.html|url-status=dead}}</ref>. == Tarixi == Vazirlik 1992-yilda Turkmaniston Xalq isteʼmol mollari vazirligi nomi bilan tashkil etilgan. 1995-yil 16-mayda Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligiga aylantirilgan<ref name=":0">{{Veb manbasi |url=https://www.interturkmentrade.com/factory/ministrerstvo-tekstilnoi-promyshle/ |sarlavha=Министерство текстильной промышленности Туркменистана |arxivurl=https://www.interturkmentrade.com/factory/ministrerstvo-tekstilnoi-promyshle/ |arxivsana=15.04.2026 |qaralgan sana=15.04.2026 |til=ruscha |ish=interturkmentrade.com}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Turkmaniston vazirliklari]] rjxu492ls0m8970c9im9hj3jtg1lg8x 5997090 5997088 2026-04-16T05:43:47Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* Manbalar */ 5997090 wikitext text/x-wiki {{Ijro etuvchi hokimiyat | name = Turkmaniston To‘qimachilik sanoati vazirligi | native_name = Türkmenistanyň dokma senagaty ministrligi | type = vazirlik | image = | image_size = | image_caption = | formed = 1992-yil | dissolved = | jurisdiction = [[Turkmaniston]] | headquarters = 744000, [[Turkmaniston]], [[Ashxobod]], Garashsyzlyk prospekti, 96-uy | coordinates = {{coord|37|55|32|N|58|22|39.5|E|display=inline,title}} | minister_type = Vazir | chief1_name = Resul Shyhdurdyyevich Rejepow | chief1_position = To‘qimachilik sanoati vaziri | parent_department = [[Turkmaniston prezidenti]] | website = {{URL|https://textile.gov.tm/}} }} '''Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi''' ({{Lang-tk|Türkmenistanyň dokma senagaty ministrligi}}) — Turkmanistonda toʻqimachilik sanoati sohasida davlat boshqaruvi va yagona davlat siyosatini amalga oshiruvchi hamda toʻqimachilik, charm-poyabzal, ipakchilik va tikuvchilik sanoati korxonalari, vazirlik tarkibiga kiruvchi boshqa korxona va tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi ijro etuvchi hokimiyat organi<ref name=":0" />. 2013-yil holatiga koʻra, vazirlik tasarrufida 74 ta korxona mavjud boʻlib, ularda 30 mingdan ortiq kishi ishlaydi. 2013-yilda sanoatning yillik aylanmasi 380 million AQSh dollarini tashkil etgan<ref>{{Cite web|url=http://www.turkmenistan.gov.tm/index.php?id=4187|title=По пути дальнейшего увеличения мощностей отрасли|author=Батыр Кадыров|website=Электронная газета "Золотой век"|date=2013-06-04|publisher=|lang=ruscha|access-date=15.04.2026|arxivurl=http://www.turkmenistan.gov.tm/index.php?id=4187|arxivsana=15.04.2026}}</ref>. Hozirgi kunda vazirlik tarkibida korxona, ipakni qayta ishlash korxonalari, poyabzal fabrikalari hamda terini dastlabki ishlash zavodlari ip-kalava ishlab chiqarish, turli xil matolar, trikotaj polotno va tayyor tikuvchilik buyumlari ishlab chiqarish bilan shugʻullanishadi. Ishlab chiqarilayotgan toʻqimachilik mahsulotlarining 60 foizdan ortigʻi AQSh, Kanada, Rossiya, Gʻarbiy Yevropa mamlakatlari, Turkiya, Vengriya, Xitoy, Hindiston, Boltiqboʻyi mamlakatlari, Ukraina va boshqa mamlakatlarga eksport qilinadi<ref name=":0" />. Hozirgi vaziri [[Resul Rejepow]] (2019-yil 1-fevralda tayinlangan)<ref>{{Cite web|url=http://tdh.gov.tm/news/articles.aspx%26article16571%26cat11|title=Ресул Реджепов назначен министром текстильной промышленности|access-date=15.04.2026|archive-date=15.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20190412074846/http://tdh.gov.tm/news/articles.aspx%26article16571%26cat11|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://arzuw.news/9024/ministrom-tekstilnoy-promyshlennosti-turkmenistana-naznachen-resul-redzhepov.html|title=Министром текстильной промышленности Туркменистана назначен Ресул Реджепов|access-date=15.04.2026|archive-date=15.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20190307174022/https://arzuw.news/9024/ministrom-tekstilnoy-promyshlennosti-turkmenistana-naznachen-resul-redzhepov.html|url-status=dead}}</ref>. == Tarixi == Vazirlik 1992-yilda Turkmaniston Xalq isteʼmol mollari vazirligi nomi bilan tashkil etilgan. 1995-yil 16-mayda Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligiga aylantirilgan<ref name=":0">{{Veb manbasi |url=https://www.interturkmentrade.com/factory/ministrerstvo-tekstilnoi-promyshle/ |sarlavha=Министерство текстильной промышленности Туркменистана |arxivurl=https://www.interturkmentrade.com/factory/ministrerstvo-tekstilnoi-promyshle/ |arxivsana=15.04.2026 |qaralgan sana=15.04.2026 |til=ruscha |ish=interturkmentrade.com}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|3}} [[Turkum:Turkmaniston vazirliklari]] ts122cefsfvkx9s1vbxzkm2y6084jg3 5997100 5997090 2026-04-16T05:47:30Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 5997100 wikitext text/x-wiki {{Ijro etuvchi hokimiyat | name = Turkmaniston To‘qimachilik sanoati vazirligi | native_name = Türkmenistanyň dokma senagaty ministrligi | type = vazirlik | logo = Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi.png | image = | image_size = | image_caption = | formed = 1992-yil | dissolved = | jurisdiction = [[Turkmaniston]] | headquarters = 744000, [[Turkmaniston]], [[Ashxobod]], Garashsyzlyk prospekti, 96-uy | coordinates = {{coord|37|55|32|N|58|22|39.5|E|display=inline,title}} | minister_type = Vazir | chief1_name = Resul Shyhdurdyyevich Rejepow | chief1_position = To‘qimachilik sanoati vaziri | parent_department = [[Turkmaniston prezidenti]] | website = {{URL|https://textile.gov.tm/}} }} '''Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi''' ({{Lang-tk|Türkmenistanyň dokma senagaty ministrligi}}) — Turkmanistonda toʻqimachilik sanoati sohasida davlat boshqaruvi va yagona davlat siyosatini amalga oshiruvchi hamda toʻqimachilik, charm-poyabzal, ipakchilik va tikuvchilik sanoati korxonalari, vazirlik tarkibiga kiruvchi boshqa korxona va tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi ijro etuvchi hokimiyat organi<ref name=":0" />. 2013-yil holatiga koʻra, vazirlik tasarrufida 74 ta korxona mavjud boʻlib, ularda 30 mingdan ortiq kishi ishlaydi. 2013-yilda sanoatning yillik aylanmasi 380 million AQSh dollarini tashkil etgan<ref>{{Cite web|url=http://www.turkmenistan.gov.tm/index.php?id=4187|title=По пути дальнейшего увеличения мощностей отрасли|author=Батыр Кадыров|website=Электронная газета "Золотой век"|date=2013-06-04|publisher=|lang=ruscha|access-date=15.04.2026|arxivurl=http://www.turkmenistan.gov.tm/index.php?id=4187|arxivsana=15.04.2026}}</ref>. Hozirgi kunda vazirlik tarkibida korxona, ipakni qayta ishlash korxonalari, poyabzal fabrikalari hamda terini dastlabki ishlash zavodlari ip-kalava ishlab chiqarish, turli xil matolar, trikotaj polotno va tayyor tikuvchilik buyumlari ishlab chiqarish bilan shugʻullanishadi. Ishlab chiqarilayotgan toʻqimachilik mahsulotlarining 60 foizdan ortigʻi AQSh, Kanada, Rossiya, Gʻarbiy Yevropa mamlakatlari, Turkiya, Vengriya, Xitoy, Hindiston, Boltiqboʻyi mamlakatlari, Ukraina va boshqa mamlakatlarga eksport qilinadi<ref name=":0" />. Hozirgi vaziri [[Resul Rejepow]] (2019-yil 1-fevralda tayinlangan)<ref>{{Cite web|url=http://tdh.gov.tm/news/articles.aspx%26article16571%26cat11|title=Ресул Реджепов назначен министром текстильной промышленности|access-date=15.04.2026|archive-date=15.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20190412074846/http://tdh.gov.tm/news/articles.aspx%26article16571%26cat11|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://arzuw.news/9024/ministrom-tekstilnoy-promyshlennosti-turkmenistana-naznachen-resul-redzhepov.html|title=Министром текстильной промышленности Туркменистана назначен Ресул Реджепов|access-date=15.04.2026|archive-date=15.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20190307174022/https://arzuw.news/9024/ministrom-tekstilnoy-promyshlennosti-turkmenistana-naznachen-resul-redzhepov.html|url-status=dead}}</ref>. == Tarixi == Vazirlik 1992-yilda Turkmaniston Xalq isteʼmol mollari vazirligi nomi bilan tashkil etilgan. 1995-yil 16-mayda Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligiga aylantirilgan<ref name=":0">{{Veb manbasi |url=https://www.interturkmentrade.com/factory/ministrerstvo-tekstilnoi-promyshle/ |sarlavha=Министерство текстильной промышленности Туркменистана |arxivurl=https://www.interturkmentrade.com/factory/ministrerstvo-tekstilnoi-promyshle/ |arxivsana=15.04.2026 |qaralgan sana=15.04.2026 |til=ruscha |ish=interturkmentrade.com}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|3}} [[Turkum:Turkmaniston vazirliklari]] 5wm9j4bevjeu31l7tlapjahlpeqjxyv 5997106 5997100 2026-04-16T05:50:04Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 5997106 wikitext text/x-wiki {{Ijro etuvchi hokimiyat | name = Turkmaniston To‘qimachilik sanoati vazirligi | native_name = Türkmenistanyň dokma senagaty ministrligi | type = vazirlik | logo = Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi logo.png | image = | image_size = | image_caption = | formed = 1992-yil | dissolved = | jurisdiction = [[Turkmaniston]] | headquarters = 744000, [[Turkmaniston]], [[Ashxobod]], Garashsyzlyk prospekti, 96-uy | coordinates = {{coord|37|55|32|N|58|22|39.5|E|display=inline,title}} | minister_type = Vazir | chief1_name = Resul Shyhdurdyyevich Rejepow | chief1_position = To‘qimachilik sanoati vaziri | parent_department = [[Turkmaniston prezidenti]] | website = {{URL|https://textile.gov.tm/}} }} '''Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi''' ({{Lang-tk|Türkmenistanyň dokma senagaty ministrligi}}) — Turkmanistonda toʻqimachilik sanoati sohasida davlat boshqaruvi va yagona davlat siyosatini amalga oshiruvchi hamda toʻqimachilik, charm-poyabzal, ipakchilik va tikuvchilik sanoati korxonalari, vazirlik tarkibiga kiruvchi boshqa korxona va tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi ijro etuvchi hokimiyat organi<ref name=":0" />. 2013-yil holatiga koʻra, vazirlik tasarrufida 74 ta korxona mavjud boʻlib, ularda 30 mingdan ortiq kishi ishlaydi. 2013-yilda sanoatning yillik aylanmasi 380 million AQSh dollarini tashkil etgan<ref>{{Cite web|url=http://www.turkmenistan.gov.tm/index.php?id=4187|title=По пути дальнейшего увеличения мощностей отрасли|author=Батыр Кадыров|website=Электронная газета "Золотой век"|date=2013-06-04|publisher=|lang=ruscha|access-date=15.04.2026|arxivurl=http://www.turkmenistan.gov.tm/index.php?id=4187|arxivsana=15.04.2026}}</ref>. Hozirgi kunda vazirlik tarkibida korxona, ipakni qayta ishlash korxonalari, poyabzal fabrikalari hamda terini dastlabki ishlash zavodlari ip-kalava ishlab chiqarish, turli xil matolar, trikotaj polotno va tayyor tikuvchilik buyumlari ishlab chiqarish bilan shugʻullanishadi. Ishlab chiqarilayotgan toʻqimachilik mahsulotlarining 60 foizdan ortigʻi AQSh, Kanada, Rossiya, Gʻarbiy Yevropa mamlakatlari, Turkiya, Vengriya, Xitoy, Hindiston, Boltiqboʻyi mamlakatlari, Ukraina va boshqa mamlakatlarga eksport qilinadi<ref name=":0" />. Hozirgi vaziri [[Resul Rejepow]] (2019-yil 1-fevralda tayinlangan)<ref>{{Cite web|url=http://tdh.gov.tm/news/articles.aspx%26article16571%26cat11|title=Ресул Реджепов назначен министром текстильной промышленности|access-date=15.04.2026|archive-date=15.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20190412074846/http://tdh.gov.tm/news/articles.aspx%26article16571%26cat11|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://arzuw.news/9024/ministrom-tekstilnoy-promyshlennosti-turkmenistana-naznachen-resul-redzhepov.html|title=Министром текстильной промышленности Туркменистана назначен Ресул Реджепов|access-date=15.04.2026|archive-date=15.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20190307174022/https://arzuw.news/9024/ministrom-tekstilnoy-promyshlennosti-turkmenistana-naznachen-resul-redzhepov.html|url-status=dead}}</ref>. == Tarixi == Vazirlik 1992-yilda Turkmaniston Xalq isteʼmol mollari vazirligi nomi bilan tashkil etilgan. 1995-yil 16-mayda Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligiga aylantirilgan<ref name=":0">{{Veb manbasi |url=https://www.interturkmentrade.com/factory/ministrerstvo-tekstilnoi-promyshle/ |sarlavha=Министерство текстильной промышленности Туркменистана |arxivurl=https://www.interturkmentrade.com/factory/ministrerstvo-tekstilnoi-promyshle/ |arxivsana=15.04.2026 |qaralgan sana=15.04.2026 |til=ruscha |ish=interturkmentrade.com}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|3}} [[Turkum:Turkmaniston vazirliklari]] rvafsxypx0846cdtu3ju68u7htwnvnu Munozara:Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi 1 1365499 5997079 5996354 2026-04-16T05:37:43Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997079 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Turkmaniston oyligi}} imm48am43zyzea5b5d30nfemctbqczz Munozara:Jana Kovačková 1 1365554 5997020 5996687 2026-04-16T05:10:12Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997020 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=yoshlar|mavzu3= |mamlakat=Chexiya|mamlakat2= |mamlakat3= }} l2ei42dktfb98fqnedp3d1byfx89zls Munozara:Karolína Kubáňová 1 1365556 5997018 5996707 2026-04-16T05:09:22Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997018 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=yoshlar|mavzu3= |mamlakat=Chexiya|mamlakat2= |mamlakat3= }} l2ei42dktfb98fqnedp3d1byfx89zls Munozara:Aneta Kučmová 1 1365558 5997017 5996719 2026-04-16T05:08:32Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997017 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=yoshlar|mavzu3= |mamlakat=Chexiya|mamlakat2= |mamlakat3= }} l2ei42dktfb98fqnedp3d1byfx89zls Munozara:Aneta Laboutková 1 1365560 5997016 5996723 2026-04-16T05:07:42Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997016 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=yoshlar|mavzu3= |mamlakat=Chexiya|mamlakat2= |mamlakat3= }} l2ei42dktfb98fqnedp3d1byfx89zls Munozara:2004-yilgi Turkmaniston parlamenti saylovlari 1 1365563 5997012 5996735 2026-04-16T05:06:02Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997012 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Turkmaniston loyihasi}} gugneas3me4guyd8do19cqqqajlm5hp Munozara:Jesika Malečková 1 1365567 5997009 5996747 2026-04-16T05:05:12Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997009 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=|mavzu3= |mamlakat=Chexiya|mamlakat2= |mamlakat3= }} nlbgqfekddsjiihlm46o82fyqvyerb1 Munozara:Ludmila Christeseva 1 1365578 5997006 5996778 2026-04-16T05:02:42Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997006 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=inson huquqlari|mavzu3=|mamlakat=Belarus|mamlakat2= |mamlakat3= }} of85u8f9zfo5ec4uwxz17f1ovrv5np9 Munozara:Marina Dubina 1 1365580 5997005 5996782 2026-04-16T05:01:52Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997005 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=inson huquqlari|mavzu3= |mamlakat=Belarus|mamlakat2= |mamlakat3= }} j8es29upvjw60bel1kngmtz3yf2pq55 Fayl:Dono Boboxonova.webp 6 1365587 5996832 2026-04-15T12:03:19Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 == Qisqa izoh == {{Noerkin fayl |Sarlavha = tasvir |Tavsif = [[Dono Boboxonova] surati |Muallif = |Sana = nomaʼlum |Manba =[https://www.gazeta.uz/oz/2026/04/15/dono-boboxonova/] [[Gazeta.uz]] dan olindi. |Maqola =Dono Boboxonova | Past sifatli = Ha |Asos = Ushbu tasvir oʻquvchiga Dono Boboxonovani tanib olishda yordam beradi. | Almashtirish = Erkin analogi bilan almashtirishning iloji yoʻq. |Boshqa = }} 5996832 wikitext text/x-wiki == Qisqa izoh == {{Noerkin fayl |Sarlavha = tasvir |Tavsif = [[Dono Boboxonova] surati |Muallif = |Sana = nomaʼlum |Manba =[https://www.gazeta.uz/oz/2026/04/15/dono-boboxonova/] [[Gazeta.uz]] dan olindi. |Maqola =Dono Boboxonova | Past sifatli = Ha |Asos = Ushbu tasvir oʻquvchiga Dono Boboxonovani tanib olishda yordam beradi. | Almashtirish = Erkin analogi bilan almashtirishning iloji yoʻq. |Boshqa = }} == Litsenziyalash == {{Noerkin biografik tasvir}} 234a8mjhl4t0kzty6lfgoa31ciqxkj9 5996833 5996832 2026-04-15T12:03:45Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 [[Turkum:Shaxsiyatlarning noerkin suratlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5996833 wikitext text/x-wiki == Qisqa izoh == {{Noerkin fayl |Sarlavha = tasvir |Tavsif = [[Dono Boboxonova] surati |Muallif = |Sana = nomaʼlum |Manba =[https://www.gazeta.uz/oz/2026/04/15/dono-boboxonova/] [[Gazeta.uz]] dan olindi. |Maqola =Dono Boboxonova | Past sifatli = Ha |Asos = Ushbu tasvir oʻquvchiga Dono Boboxonovani tanib olishda yordam beradi. | Almashtirish = Erkin analogi bilan almashtirishning iloji yoʻq. |Boshqa = }} == Litsenziyalash == {{Noerkin biografik tasvir}} [[Turkum:Shaxsiyatlarning noerkin suratlari]] iqm75mmkvbkmn49fymzkolmao6kxnrt 5997094 5996833 2026-04-16T05:45:44Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* Qisqa izoh */ 5997094 wikitext text/x-wiki == Qisqa izoh == {{Noerkin fayl |Sarlavha = tasvir |Tavsif = [[Dono Boboxonova]] surati |Muallif = |Sana = nomaʼlum |Manba =[https://www.gazeta.uz/oz/2026/04/15/dono-boboxonova/] [[Gazeta.uz]] dan olindi. |Maqola =Dono Boboxonova | Past sifatli = Ha |Asos = Ushbu tasvir oʻquvchiga Dono Boboxonovani tanib olishda yordam beradi. | Almashtirish = Erkin analogi bilan almashtirishning iloji yoʻq. |Boshqa = }} == Litsenziyalash == {{Noerkin biografik tasvir}} [[Turkum:Shaxsiyatlarning noerkin suratlari]] gh91m84o7xluzco14xukwbmyrd87vdl Taraqqiyot mahallasi 0 1365588 5996852 2026-04-15T12:32:15Z ~2026-23194-13 258967 Maqola to'ldirildi 5996852 wikitext text/x-wiki = Taraqqiyot (Sharof Rashidov tumani) = '''Taraqqiyot''' — [[Jizzax viloyati]] [[Sharof Rashidov tumani]]<nowiki/>da joylashgan mahalla nomi. Ushbu hudud o‘zining ijtimoiy-falsafiy ma’noga ega nomi va demografik ko‘rsatkichlari bilan ajralib turadi. == Etimologiyasi == "Taraqqiyot" so‘zi lug‘aviy jihatdan rivojlanishning oddiydan murakkabga, quyidan yuqoriga qarab yo‘nalgan shaklini anglatadi. Bu tushuncha rivojlanish falsafasining asosiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, mahalla nomi sifatida jamiyatning yuksalishi va taraqqiy etishiga ishora qiladi. Joy nomiga bunday ijobiy ma’nodagi tushunchaning berilishi hududning gullab-yashnashi va rivojlanishi niyatini ifodalaydi. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Taraqqiyot mahallasi [[Sharof Rashidov tumani]]<nowiki/>dagi yirik va aholi zich joylashgan hududlardan biri hisoblanadi. Kitobdagi ma’lumotlarga ko‘ra, mahallaning ko‘rsatkichlari quyidagicha: * '''Umumiy yer maydoni:''' 1498,1 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 1183 ta; * '''Aholi soni:''' 5176 nafar. Mahallaning yer maydoni tuman miqyosida kishloq xo'jaligi va turar-joy infratuzilmasi uchun keng imkoniyatlarni taqdim etadi. Aholi soni va xonadonlar miqdori bo‘yicha tuman markaziga yaqin yoki ijtimoiy faol hududlardan biri ekanligini ko‘rish mumkin. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025-346 bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. a77w1fmyydjj64d4xj02wv1h0056fz8 Yaxtanlik mahallasi 0 1365589 5996853 2026-04-15T12:34:18Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996853 wikitext text/x-wiki = Yaxtanlik (Sharof Rashidov tumani) = '''Yaxtanlik''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan mahalla nomi. Mazkur hudud tuman infratuzilmasida o‘zining demografik ko‘rsatkichlari bilan ajralib turuvchi aholi maskanlaridan biri hisoblanadi. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Yaxtanlik mahallasi Sharof Rashidov tumanining ma’muriy birliklaridan biri bo‘lib, lug‘atda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra quyidagi ko‘rsatkichlarga ega: * '''Umumiy yer maydoni:''' 86,4 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 483 ta; * '''Aholi soni:''' 4125 nafar. Mahalla hududi o‘zining ixcham yer maydoniga ega bo‘lishiga qaramay, aholi zichligi va ijtimoiy faolligi bilan ajralib turadi. Aholi, asosan, tuman iqtisodiyotining turli tarmoqlarida mehnat qilib kelmoqda. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025-346 bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. i25vy56fzgcxqs9jvcnb5taox8i1hdp Eski Toshkentlik mahallasi 0 1365590 5996854 2026-04-15T12:36:28Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996854 wikitext text/x-wiki = Eski Toshkentlik (Sharof Rashidov tumani) = '''Eski Toshkentlik''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan mahalla nomi. Mazkur mahalla o‘zining poytaxt Toshkent shahri bilan bog‘liq etimologiyasi va tuman infratuzilmasidagi o‘rni bilan ajralib turadi. == Etimologiyasi == "Eski Toshkentlik" toponimi O‘zbekiston Respublikasi poytaxti Toshkent shahri sharafiga qo‘yilgan. Ushbu nom poytaxtda oldindan istiqomat qilgan qadimgi shahar aholisiga nisbatan ishlatilgan atama bo‘lib, mahallaga shahar miqyosida jadal rivojlanish va yuksak o‘sish sur’atlariga erishish ma’nosida berilgan. Mazkur nom hududning kelajakdagi taraqqiyotiga ishora qiluvchi ramziy ma’noga ega. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Eski Toshkentlik mahallasi tuman hududida quyidagi statistik ko‘rsatkichlar bilan tavsiflanadi: * '''Umumiy yer maydoni:''' 41,6 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 430 ta; * '''Aholi soni:''' 2740 nafar. Mahallaning yer maydoni nisbatan ixcham bo‘lib, aholi punktining zichligi va joylashuvi tuman markaziga xos rivojlanish xususiyatlariga ega. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025-346 bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. 5dlrcwopmz39yu11zmqyx286gi8adlk Qulpisar mahallasi 0 1365591 5996855 2026-04-15T12:38:54Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996855 wikitext text/x-wiki = Qulpisar (Sharof Rashidov tumani) = '''Qulpisar''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan mahalla nomi. Mazkur hudud tuman ma’muriy-hududiy tuzilmasidagi o‘ziga xos demografik va geografik ko‘rsatkichlarga ega bo‘lgan aholi maskanlaridan biridir. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Qulpisar mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi keng hududga ega bo‘lgan mahallalar sirasiga kiradi. Kitobda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra, mahallaning ko‘rsatkichlari quyidagicha: * '''Umumiy yer maydoni:''' 8763 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 624 ta; * '''Aholi soni:''' 4037 nafar. Mahalla hududi o‘zining keng maydoni bilan ajralib turadi va bu yerda aholi soni hamda xonadonlar miqdori o‘rtasidagi mutanosiblik hududning o‘ziga xos ijtimoiy-geografik joylashuvidan dalolat beradi. == Ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati == Mahalla aholisi, asosan, tumanning ijtimoiy va iqtisodiy hayotida faol ishtirok etib keladi. Keng yer maydoniga ega bo‘lishi hududda qishloq xo‘jaligi yoki boshqa iqtisodiy tarmoqlarning rivojlanishi uchun zamin yaratadi. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025 346 bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. lfpg5hv1q901ih3x7r1ool9dyxi99ip Sug'diyona mahallasi 0 1365592 5996858 2026-04-15T12:42:16Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996858 wikitext text/x-wiki = Sug‘diyona (Sharof Rashidov tumani) = '''Sug‘diyona''' — [[Jizzax viloyati]] [[Sharof Rashidov tumani]]<nowiki/>da joylashgan mahalla nomi. Ushbu toponim mintaqaning qadimiy tarixi va etnomadaniyati bilan chambarchas bog‘liqdir. == Etimologiyasi == "Sug‘diyona" nomi Zarafshon vodiysi va Qashqadaryo vohasining qadimiy aholisi hisoblangan sug‘diylarga borib taqaladi. Ular sharqiy eroniy tillar oilasiga mansub bo‘lgan sug‘d tilida so‘zlashishgan. Mahalla nomi aynan shu qadimiy xalq va tarixiy o‘lka (Sug‘d/Sug‘diyona) nomidan olingan bo‘lib, hududning tarixiy merosga bo‘lgan hurmati va bog‘liqligini ifodalaydi. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Sug‘diyona mahallasi [[Sharof Rashidov tumani]]<nowiki/>dagi ijtimoiy-iqtisodiy jihatdan faol va aholi soni jihatidan yirik hududlardan biri hisoblanadi. Lug‘atdagi statistik ma’lumotlarga ko‘ra, mahallaning ko‘rsatkichlari quyidagicha: * '''Umumiy yer maydoni:''' 949,7 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 1015 ta; * '''Aholi soni:''' 5025 nafar. Mahallaning keng yer maydoni va aholi soni uning tuman infratuzilmasidagi muhim o‘rnini ko‘rsatadi. Aholi, asosan, zamonaviy turmush tarzi va turli iqtisodiy sohalarda faoliyat yuritish bilan birga, tarixiy nomni saqlab qolgan. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025, 346 bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. i259fm1e3swc89mcd24bynbrwetgp7v Yangidiyor mahallasi 0 1365593 5996859 2026-04-15T12:44:23Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996859 wikitext text/x-wiki = Yangidiyor (Sharof Rashidov tumani) = '''Yangidiyor''' — [[Jizzax viloyati]] [[Sharof Rashidov tumani]]<nowiki/>da joylashgan mahalla nomi. Ushbu hudud o‘zining ijtimoiy-iqtisodiy salohiyati va keng hududiy ko‘rsatkichlari bilan tuman ma’muriy-hududiy tuzilmasida muhim o‘rin tutadi. == Etimologiyasi == "Yangidiyor" toponimi o‘zbek tilidagi "yangi" va fors-tojik tillaridan o‘zlashgan "diyor" (yurt, o‘lka, vatan) so‘zlarining birikmasidan tashkil topgan. Bunday nomlar odatda yangi tashkil etilgan aholi punktlariga, zamonaviy qiyofa kasb etayotgan maskanlarga yoki hududning yangidan obod qilinganligiga ishora sifatida beriladi. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Yangidiyor mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi eng keng maydonni egallagan va aholi soni jihatidan yirik bo‘lgan mahallalardan biri hisoblanadi. Kitobda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra, mahallaning ko‘rsatkichlari quyidagicha: * '''Umumiy yer maydoni:''' 15817,6 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 1212 ta; * '''Aholi soni:''' 6063 nafar. Mahallaning yer maydoni va aholi soni bo‘yicha ko‘rsatkichlari uning tuman iqtisodiyoti va ijtimoiy hayotidagi yuqori salohiyatidan dalolat beradi. Aholi, asosan, turli sohalarda mehnat qilib, hududning rivojlanishiga munosib hissa qo‘shib kelmoqda. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025. * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. 1pewx3z9wo3zk1sae9veltmbbctnsnx Xalqabod mahallasi (Sharof Rashidov tumani) 0 1365594 5996861 2026-04-15T12:47:28Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996861 wikitext text/x-wiki = Xalqabod (Sharof Rashidov tumani) = '''Xalqabod''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan mahalla nomi. Tumandagi yangi tashkil etilgan va rasmiy ma’muriy maqomga ega bo‘lgan aholi maskanlaridan biri hisoblanadi. == Etimologiyasi == "Xalqabod" toponimi ikki komponentdan: "Xalq" va "Obod" so‘zlarining birikmasidan tashkil topgan. Lug‘atda keltirilishicha: * '''Qalq (Xalq)''' — arabcha so‘z bo‘lib, "olomon", "xaloyiq", "biror joyda to‘planganlar" degan ma’nolarni anglatadi. * '''Obod''' — "ko‘rkam binolar", "chiroyli ko‘chalar", "bog‘-u rog‘lar bilan go‘zal", "gullab-yashnagan joy" degan ma’nolarni bildiradi. Umumiy ma’noda "Xalqabod" — bunyodkor xalq tomonidan obod qilingan maskan tushunchasini ifodalaydi. Nom hududga rasmiy ma’muriy tarzda qo‘yilgan. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Xalqabod mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi ijtimoiy-iqtisodiy salohiyati yuqori bo‘lgan hududlardan biridir. Kitobdagi statistik ma’lumotlarga ko‘ra, mahallaning ko‘rsatkichlari quyidagicha: * '''Umumiy yer maydoni:''' 800,1 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 1358 ta; * '''Aholi soni:''' 8390 nafar. Aholi soni va xonadonlar miqdoriga ko‘ra, Xalqabod tumandagi eng yirik mahallalardan biri hisoblanadi. Hududning keng maydoni va infratuzilmasi aholi uchun munosib yashash sharoitlarini yaratishga xizmat qiladi. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025-346-347 bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. tg1bby3kk47l9vrpkwek8ly4y1im0tt Olmachi mahallasi 0 1365595 5996862 2026-04-15T12:53:05Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996862 wikitext text/x-wiki = Olmachi (Sharof Rashidov tumani) = '''Olmachi''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan aholi punkti va mahalla nomi. Ushbu toponim o‘zining uzoq tarixi va etnik kelib chiqishi bilan ajralib turadi. == Etimologiyasi va tarixi == "Olmachi" nomi xalq tomonidan yaratilgan toponimlar sirasiga kiradi. Ushbu nomning kelib chiqishi haqida bir necha qarashlar mavjud: # '''Kasb-hunar bilan bog‘liqligi:''' Tadqiqotchi P. Sattorov o‘zining "Shajarai ahli Olmachi" kitobida yozishicha, ushbu nom aslida qurol-aslaha yasovchi hunarmandlarga nisbatan qo‘llanilgan. # '''Etnik kelib chiqishi:''' Mutaxassislar (masalan, X. Doniyorov, 1968) olmachini etnik guruh sifatida qayd etishgan. Ma’lumotlarga ko‘ra, olmachilar parchayuz urug‘idan bo‘lib, ularning asl yashash joylari O‘ratepa olmachisidan turli hududlarga tarqalgan. # '''Migratsiya tarixi:''' Taxminan ikki yuz yil muqaddam ushbu aholi vakillari Jizzax shahrining Toshloq mahallasiga ko‘chib kelishgan, keyinchalik Xayroboddagi Imomtepa atrofiga joylashishgan. Mahalliy aholining etnik tarkibi qishloq nomlanishida asosiy omil bo‘lib xizmat qilgan. Shuningdek, Yangiobod tumanida ham Olmachi nomli boshqa bir qishloq mavjudligi qayd etilgan. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Olmachi mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi aholi soni va ijtimoiy ko‘rsatkichlari bo‘yicha eng yirik hududlardan biri hisoblanadi. Lug‘atda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra: * '''Umumiy yer maydoni:''' 1936 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 1441 ta; * '''Aholi soni:''' 8187 nafar. Mahalla hududining kengligi va aholi sonining ko‘pligi uning tuman iqtisodiyoti va ijtimoiy hayotidagi muhim mavqeini belgilaydi. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025-''347-bet'' * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. 35q3aofkk0xf97vkmq16u65ljzo2w07 G'ozg'ontepa mahallasi 0 1365596 5996863 2026-04-15T12:54:56Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996863 wikitext text/x-wiki = G‘ozg‘ontepa (Sharof Rashidov tumani) = '''G‘ozg‘ontepa''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan mahalla nomi. Mazkur hudud tuman ma’muriy-hududiy tuzilmasida o‘zining geografik joylashuvi va demografik ko‘rsatkichlari bilan ajralib turadi. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == G‘ozg‘ontepa mahallasi Sharof Rashidov tumanining muhim aholi maskanlaridan biri bo‘lib, lug‘atda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra quyidagi ko‘rsatkichlarga ega: * '''Umumiy yer maydoni:''' 2248,4 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 586 ta; * '''Aholi soni:''' 3375 nafar. Mahallaning yer maydoni tuman miqyosida salmoqli hududni egallaydi. Aholi soni va xonadonlar miqdori hududning barqaror rivojlanayotgan maskanlardan biri ekanligidan dalolat beradi. == Ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati == Mahalla aholisi, asosan, qishloq xo‘jaligi, chorvachilik va boshqa ijtimoiy sohalarda mehnat qilib kelmoqda. Hududning keng yer maydoni va tabiiy resurslari aholi turmush darajasini yuksaltirish va iqtisodiy faollikni oshirish uchun zamin yaratadi. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025-347-bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. 8uw7menrhzy47nrhyprxc2jys5mvtuu Nurafshon mahallasi 0 1365597 5996864 2026-04-15T12:58:19Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996864 wikitext text/x-wiki = Nurafshon (Sharof Rashidov tumani) = '''Nurafshon''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan mahalla nomi. Ushbu toponim o‘zining ijobiy ma’noviy mazmuni va tumandagi ijtimoiy-demografik o‘rni bilan ajralib turadi. == Etimologiyasi == "Nurafshon" so‘zi fors-tojik tillaridan olingan bo‘lib, lug‘aviy jihatdan '''"nur sochuvchi"''', '''"yorug‘lik taratuvchi"''', '''"shul’a kor"''' yoki '''"munavvar"''' degan ma’nolarni anglatadi. Joy nomi sifatida ushbu atama hududning ko‘rkamligi, fayzli ekanligi va kelajagi porloq maskan ekanligiga ishora sifatida qo‘yiladi. O‘zbekiston mustaqillikka erishganidan so‘ng ko‘plab aholi punktlariga yangi, zamonaviy va ijobiy ma’no yuklangan nomlar qatorida "Nurafshon" nomi ham keng qo‘llanila boshlangan. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Nurafshon mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi barqaror rivojlanayotgan va aholi zich joylashgan hududlardan biri hisoblanadi. Kitobda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra, mahallaning ko‘rsatkichlari quyidagicha: * '''Umumiy yer maydoni:''' 762,9 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 1067 ta; * '''Aholi soni:''' 5998 nafar. Mahallaning infratuzilmasi aholining munosib yashashi va mehnat qilishi uchun mo‘ljallangan bo‘lib, hududda ijtimoiy soha ob’ektlari va xizmat ko‘rsatish maskanlari mavjud. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025-347-bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. kugqb0bacaqkdptoga1mocqm47khqu4 Toqchilik mahallasi 0 1365598 5996866 2026-04-15T13:00:37Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996866 wikitext text/x-wiki = Toqchilik (Sharof Rashidov tumani) = '''Toqchilik''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan shaharcha va mahalla nomi. Ushbu toponim O‘rta Osiyo xalqlari, xususan, o‘zbeklarning etnik tarixi bilan bog‘liq bo‘lib, tumandagi aholi eng zich joylashgan yirik hududlardan biri hisoblanadi. == Etimologiyasi va tarixi == "Toqchilik" nomi qadimiy etnonim asosida shakllangan. Lug‘atda ushbu nomning kelib chiqishi bo‘yicha quyidagi ilmiy qarashlar keltirilgan: # '''Etnik kelib chiqishi:''' Mutaxassislarning fikricha, toqchi (tog‘chi, tuxsi) Dashti Qipchoqdan kelgan yirik o‘zbek qabilalaridan birining nomi hisoblanadi. Ular asosan Janubiy O‘zbekistonga kelib o‘rnashgan va keyinchalik turli hududlarga tarqalganlar. Mazkur qabila vakillari saroy va qutchi qabilalari tarkibida ham uchraydi. # '''Ma’nosi:''' "Toqchi" (asli "tog‘chi") so‘zi lug‘aviy jihatdan '''"tog‘lik"''' degan ma’noni anglatadi. Shuningdek, ushbu etnonim qirg‘iz qabilalari tarkibida ham mavjud bo‘lib, u mashhur "Manas" eposida ham tilga olingan. # '''Harbiy-tarixiy talqin:''' Tarixchi M. Pardayevning ma’lumotlariga ko‘ra, etnonimning yana bir shakli "tug‘chi" bo‘lgan. O‘rta asr hukmdorlari qo‘shinida to‘rt, ya’ni bayroq (tug‘) ko‘tarib turgan harbiy shaxs "tug‘chi" deb atalgan. Zomin tumanida ham Toqchi nomli qishloq mavjud bo‘lib, bu ushbu etnik guruhning viloyat hududida keng tarqalganidan dalolat beradi. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Toqchilik mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi demografik salohiyati eng yuqori bo‘lgan hududlardan biri hisoblanadi. Lug‘atda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra: * '''Umumiy yer maydoni:''' 3198 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 2566 ta; * '''Aholi soni:''' 11 500 nafar. Aholi sonining ko‘pligi (11 500 nafar) va xonadonlar miqdori Toqchilikning tumandagi yirik ijtimoiy-iqtisodiy markazlardan biri ekanligini ko‘rsatadi. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025.347-bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. lo1hqsycr2vekb8a2udtx9lvamvfmoq Ravalliq mahallasi 0 1365599 5996868 2026-04-15T13:04:31Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996868 wikitext text/x-wiki = Ravalliq (Sharof Rashidov tumani) = '''Ravalliq''' — [[Jizzax viloyati]] [[Sharof Rashidov tumani]]<nowiki/>da joylashgan mahalla nomi. Ushbu toponim o‘zining qadimiy ildizlari va tarixiy karvon yo‘llari bilan bog‘liq etimologiyasi bilan ajralib turadi. == Etimologiyasi va tarixi == "Ravalliq" mahalla nomining kelib chiqishi va o‘zgarish tarixi haqida lug‘atda quyidagi ma’lumotlar keltirilgan: # '''Dastlabki shakli:''' Mahalla nomining ilk shakli '''Ravotlik''' bo‘lgan. Keyinchalik mahalliy aholi shevasi va talaffuzi ta’sirida u "Ravalliq" shakliga o‘zgarib ketgan. # '''Ma’nosi:''' "Ravot" so‘zi arab tilidan olingan bo‘lib, "hovli", "qo‘rg‘on" degan ma’nolarni anglatadi. O‘rta asrlarda shaharlarning savdo va hunarmandchilik do‘konlari joylashgan qismi ham "ravot" deb atalgan. # '''Tarixiy vazifasi:''' Keyinchalik karvon yo‘llari yoqasida qurilgan maxsus to‘xtash joylari, karvonsaroylar va mehmonxonalar ham "ravot" deb yuritilgan. # '''Shakllanishi:''' XX asrning 30-yillarida Ravot qishlog‘idan aholining ko‘chib kelishi natijasida muhim yashash joylaridan biri sifatida Ravalliq mahallasi shakllangan. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Ravalliq mahallasi [[Sharof Rashidov tumani]]<nowiki/>dagi yirik aholi maskanlaridan biri bo‘lib, lug‘atda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra quyidagi ko‘rsatkichlarga ega: * '''Umumiy yer maydoni:''' 342,5 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 1350 ta; * '''Aholi soni:''' 7882 nafar. Mahallaning demografik salohiyati va keng infratuzilmasi uning tuman ijtimoiy-iqtisodiy hayotidagi muhim o‘rnini belgilaydi. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025-347-bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. naf2ibjcxcoaxxvlekhaif43kgyfrq4 Yakkaqayrag'och mahallasi 0 1365600 5996869 2026-04-15T13:06:32Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996869 wikitext text/x-wiki = Yakkaqayrag‘och (Sharof Rashidov tumani) = '''Yakkaqayrag‘och''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan mahalla nomi. Mazkur hudud tuman ma’muriy-hududiy tuzilmasida o‘ziga xos o‘ringa ega bo‘lgan aholi maskanlaridan biri hisoblanadi. == Etimologiyasi == "Yakkaqayrag‘och" toponimi o‘zbek tilidagi "yakka" (yagona, tanho) va "qayrag‘och" (daraxt turi) so‘zlarining birikmasidan tashkil topgan. Odatda bunday nomlar muayyan hududda ramziy ma’no kasb etgan, yirik yoki yagona bo‘lib o‘sgan qayrag‘och daraxti mavjud bo‘lgan joylarga nisbatan qo‘llanilgan. Bu turdagi fitotoponimlar (o‘simlik nomi bilan bog‘liq joy nomlari) O‘zbekiston toponimikasida keng tarqalgan bo‘lib, hududning tabiiy-geografik o‘tmishidan dalolat beradi. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Yakkaqayrag‘och mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi barqaror va aholi soni jihatidan salmoqli hududlardan biri hisoblanadi. Kitobda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra, mahallaning ko‘rsatkichlari quyidagicha: * '''Umumiy yer maydoni:''' 152,6 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 1008 ta; * '''Aholi soni:''' 5290 nafar. Mahallaning infratuzilmasi aholining munosib yashashi va ijtimoiy faolligini ta’minlashga yo‘naltirilgan. Aholi, asosan, qishloq xo‘jaligi, bog‘dorchilik va xizmat ko‘rsatish sohalarida mehnat qilib kelmoqda. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025, 348-bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. axiebzk0sa6co6q2483ltl5y0qhyb97 Ziyokor mahallasi 0 1365601 5996870 2026-04-15T13:08:56Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996870 wikitext text/x-wiki = Ziyokor (Sharof Rashidov tumani) = '''Ziyokor''' — [[Jizzax viloyati]] [[Sharof Rashidov tumani]]<nowiki/>da joylashgan mahalla nomi. Mazkur hudud tuman ma’muriy-hududiy tuzilmasida o‘zining ijobiy ma’noga ega nomi va salmoqli demografik ko‘rsatkichlari bilan ajralib turadi. == Etimologiyasi == "Ziyokor" toponimi ikki qismdan: arabcha "ziyo" (nur, yorug‘lik, bilim) va fors-tojikcha "kor" (ishlovchi, bajaruvchi, egasi) so‘zlarining birikmasidan tashkil topgan. Lug‘aviy jihatdan "bilimli", "ma’rifatli", "ziyo tarqatuvchi" degan ma’nolarni anglatadi. Odatda bunday nomlar aholi punktlariga o‘sha yerdagi odamlarning ma’rifatparvarligi, bilimga chanqoqligi yoki hududning kelajakda ilm-fan va madaniyat maskaniga aylanishi niyatida beriladi. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Ziyokor mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi ijtimoiy-iqtisodiy jihatdan barqaror rivojlanayotgan hududlardan biri hisoblanadi. Kitobda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra, mahallaning ko‘rsatkichlari quyidagicha: * '''Umumiy yer maydoni:''' 350 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 1076 ta; * '''Aholi soni:''' 6048 nafar. Mahallaning yer maydoni va aholi soni mutanosibligi hududda infratuzilmaning shakllanganligidan va aholining zich joylashganligidan dalolat beradi. Aholi, asosan, tuman iqtisodiyotining turli sohalarida, xususan, ta’lim, xizmat ko‘rsatish va qishloq xo‘jaligida mehnat qilib keladi. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025. * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. d9y2go74qp3elwcs13zh2fjhlobkmm7 Xavastlik mahallasi 0 1365602 5996871 2026-04-15T13:10:20Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996871 wikitext text/x-wiki = Xavastlik (Sharof Rashidov tumani) = '''Xavastlik''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan mahalla nomi. Mazkur hudud tuman ma’muriy-hududiy tuzilmasidagi yirik va aholi salmog‘i yuqori bo‘lgan mahallalardan biri hisoblanadi. == Etimologiyasi == "Xavastlik" toponimi etnotoponimlar sirasiga kirib, u Sirdaryo viloyatidagi Xavast tumani yoki Xavast shaharchasi nomi bilan bog‘liq. Odatda bunday nomlar muayyan hududga boshqa bir joydan (ushbu holatda Xavastdan) ko‘chib kelgan va o‘sha yerda qo‘nim topgan aholi vakillari tomonidan shakllantirilgan. "-lik" affiksi shaxsning yoki guruhning qayerdan ekanligini anglatuvchi nisba hosil qiluvchi qo‘shimcha hisoblanadi. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Xavastlik mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi ijtimoiy-iqtisodiy salohiyati yuqori bo‘lgan hududlardan biri bo‘lib, lug‘atda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra quyidagi ko‘rsatkichlarga ega: * '''Umumiy yer maydoni:''' 439,6 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 1224 ta; * '''Aholi soni:''' 8053 nafar. Mahallaning yer maydoni va aholi soni bo‘yicha ko‘rsatkichlari uning tuman infratuzilmasida muhim o‘rin tutishini ko‘rsatadi. Aholi, asosan, tuman iqtisodiyotining turli tarmoqlarida mehnat qilib, hudud obodonchiligi va rivojlanishiga munosib hissa qo‘shib kelmoqda. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025. * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. m152hjba9ncjta6yvqo3az8ejgb040i Jizzaxlik mahallasi (Sharof Rashidov tumani) 0 1365603 5996872 2026-04-15T13:12:14Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996872 wikitext text/x-wiki = Jizzaxlik (Sharof Rashidov tumani) = '''Jizzaxlik''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan mahalla nomi. Mazkur hudud tuman ma’muriy-hududiy tuzilmasida o‘zining demografik ko‘rsatkichlari bilan ajralib turuvchi aholi maskanlaridan biri hisoblanadi. == Etimologiyasi == "Jizzaxlik" toponimi Jizzax shahri nomi va "-lik" affiksining birikmasidan tashkil topgan. Odatda bunday nomlar muayyan hududga Jizzax shahridan ko‘chib kelgan va o‘sha yerda qo‘nim topgan aholi vakillari tomonidan shakllantirilgan. "-lik" affiksi shaxsning yoki guruhning qayerdan ekanligini anglatuvchi nisba hosil qiluvchi qo‘shimcha bo‘lib, bu holatda aholining kelib chiqish joyiga ishora qiladi. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Jizzaxlik mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi barqaror va ijtimoiy faol hududlardan biri bo‘lib, lug‘atda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra quyidagi ko‘rsatkichlarga ega: * '''Umumiy yer maydoni:''' 111,1 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 608 ta; * '''Aholi soni:''' 4029 nafar. Mahalla hududi o‘zining ixcham yer maydoniga ega bo‘lishiga qaramay, aholi soni bo‘yicha tumanning o‘rta bo‘g‘indagi mahallalari sirasiga kiradi. Aholi, asosan, tuman va shahar iqtisodiyotining turli tarmoqlarida, jumladan, xizmat ko‘rsatish, savdo va kichik tadbirkorlik sohalarida mehnat qilib kelmoqda. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025.348-bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. 6iuc5rou1ophrcwxnk66gmuzi4u2bgf Sovungarlik mahallasi 0 1365604 5996873 2026-04-15T13:14:12Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996873 wikitext text/x-wiki = Sovungarlik (Sharof Rashidov tumani) = '''Sovungarlik''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan mahalla nomi. Mazkur hudud tuman ma’muriy-hududiy tuzilmasida o‘zining ijtimoiy-iqtisodiy salohiyati va demografik ko‘rsatkichlari bilan ajralib turadi. == Etimologiyasi == "Sovungarlik" toponimi hunarmandchilik bilan bog‘liq joy nomlari sirasiga kiradi. O‘zbek tilida "sovungar" — sovun pishirish, sovun tayyorlash bilan shug‘ullanuvchi hunarmandni anglatadi. "-lik" qo‘shimchasi esa ushbu kasb egalari yashaydigan yoki mazkur hunarmandchilik turi rivojlangan hudud ma’nosini yuklaydi. Tarixiy jihatdan bunday nomlar ma’lum bir hunar turi bilan ixtisoslashgan aholi punktlariga berilgan. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Sovungarlik mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi aholi soni jihatidan yirik va barqaror rivojlanayotgan hududlardan biri hisoblanadi. Lug‘atda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra, mahallaning ko‘rsatkichlari quyidagicha: * '''Umumiy yer maydoni:''' 207,8 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 1067 ta; * '''Aholi soni:''' 6610 nafar. Mahallaning yer maydoni va aholi soni o‘rtasidagi mutanosiblik hududda infratuzilmaning shakllanganligidan va aholining ijtimoiy faolligidan dalolat beradi. Aholi, asosan, tuman iqtisodiyotining turli sohalarida, jumladan, qishloq xo‘jaligi, tadbirkorlik va xizmat ko‘rsatish tarmoqlarida mehnat qilib kelmoqda. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025. * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. 871oaqz82u34rzu1qt4tmbm3wkyd4ix Madaniyat mahallasi (Sharof Rashidov tumani) 0 1365605 5996874 2026-04-15T13:16:35Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996874 wikitext text/x-wiki = Madaniyat (Sharof Rashidov tumani) = '''Madaniyat''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan mahalla nomi. Mazkur hudud tuman ma’muriy-hududiy tuzilmasida o‘zining ijtimoiy-madaniy ahamiyati va demografik ko‘rsatkichlari bilan ajralib turadi. == Etimologiyasi == "Madaniyat" toponimi arabcha so‘z bo‘lib, lug‘aviy jihatdan "shaharlashuv", "taraqqiyot", "ma’rifat", "bilim va odob-axloq majmuasi" degan ma’nolarni anglatadi. O‘zbekiston toponimikasida bunday nomlar odatda sobiq ittifoq davrida yoki mustaqillik yillarida qishloq joylarini obodonlashtirish, aholining madaniy turmush darajasini yuksaltirish va hududni zamonaviy qiyofaga keltirish ramzi sifatida berilgan. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Madaniyat mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi keng yer maydoniga ega, ammo aholi soni jihatidan o‘rtacha ko‘rsatkichdagi hududlardan biri hisoblanadi. Kitobda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra, mahallaning ko‘rsatkichlari quyidagicha: * '''Umumiy yer maydoni:''' 1506,2 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 415 ta; * '''Aholi soni:''' 2359 nafar. Mahallaning yer maydoni tuman miqyosida salmoqli bo‘lib, xonadonlar va aholi soni nisbatan siyrakroq joylashgan. Bu esa hududda qishloq xo‘jaligi yoki chorvachilik uchun keng yaylov va ekin maydonlari mavjudligidan dalolat beradi. == Ijtimoiy ahamiyati == Mahalla aholisi tumanning ijtimoiy-iqtisodiy hayotida faol ishtirok etib keladi. Hududning nomi aholining ma’rifatli turmush tarziga intilishini va hududni yanada obod qilishga bo‘lgan intilishlarini ifodalaydi. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025. * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. 3ox6c6yw8avx0ok7nllzfar1csoljrl Hebecnema nigricolor 0 1365606 5996875 2026-04-15T13:19:58Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5996875 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hebecnema nigricolor | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Hebecnema]] | tasvir = }} '''Hebecnema nigricolor''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref><ref>[[Fauna Europaea]]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] *Seguy, E. (1923) Diptères Anthomyides. Paris: Éditions ''Faune de France'' Faune n° 6 393 p., 813 fig.[http://faunedefrance.org/bibliotheque/docs/E.SEGUY(FdeFr06)Dipt.Anthomyides.pdf Bibliotheque Virtuelle Numerique pdf] {{Taxonbar|from=Q13855466}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} ojgbkbedfl8mz563hkrhd5k39dr6krh Oqtoshota mahallasi 0 1365607 5996876 2026-04-15T13:21:25Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996876 wikitext text/x-wiki = Oqtoshota (Sharof Rashidov tumani) = '''Oqtoshota''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan mahalla nomi. Mazkur hudud tuman ma’muriy-hududiy tuzilmasida o‘zining salmoqli yer maydoni va demografik ko‘rsatkichlari bilan ajralib turuvchi aholi maskanlaridan biri hisoblanadi. == Etimologiyasi == "Oqtoshota" toponimi o‘zbek tilidagi uchta komponentdan: "oq", "tosh" va "ota" so‘zlarining birikmasidan tashkil topgan. Odatda bunday nomlar hududdagi muqaddas qadamjolar, ziyoratgohlar yoki o‘ziga xos geologik belgilarga (oq rangli toshlar yoki qoyalar) nisbatan qo‘llaniladi. "Ota" qo‘shimchasi ko‘pincha ushbu joyda yashab o‘tgan tabarruk zotlar yoki avliyolar xotirasi bilan bog‘liq ekanligini anglatadi. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Oqtoshota mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi barqaror va aholi soni jihatidan yirik hududlardan biri hisoblanadi. Kitobda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra, mahallaning ko‘rsatkichlari quyidagicha: * '''Umumiy yer maydoni:''' 782,6 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 844 ta; * '''Aholi soni:''' 5177 nafar. Mahalla hududi o‘zining keng maydoniga ega bo‘lib, bu yerda aholining munosib yashashi va ijtimoiy-iqtisodiy faoliyati uchun zaruriy infratuzilma shakllangan. Aholi, asosan, qishloq xo‘jaligi, chorvachilik va xizmat ko‘rsatish sohalarida mehnat qilib kelmoqda. == Ijtimoiy ahamiyati == Mahalla tuman hayotida o‘zining ijtimoiy va iqtisodiy o‘rniga ega. Keng yer maydoni hududda turli iqtisodiy loyihalarni amalga oshirish va aholi farovonligini yuksaltirish uchun zamin yaratadi. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025. * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. p4yhomgm64jddo10di5bk623fca1mb8 Hebecnema umbratica 0 1365608 5996877 2026-04-15T13:21:55Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5996877 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hebecnema umbratica | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Hebecnema]] | tasvir = }} '''Hebecnema umbratica''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur ''Hebecnema'' urug‘ining tip turi hisoblanadi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5503904}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} gop4f4oighm0wcvq3rswwg9l4znvgd9 5996878 5996877 2026-04-15T13:23:26Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 5996878 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hebecnema umbratica | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Hebecnema]] | tasvir = }} '''Hebecnema umbratica''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur ''[[Hebecnema]]'' urug‘ining tip turi hisoblanadi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5503904}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} 58fuh4c3phn3trmwtjduuifdu95a7q8 Tuyoqli mahallasi 0 1365609 5996879 2026-04-15T13:28:47Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996879 wikitext text/x-wiki = Tuyoqli (Sharof Rashidov tumani) = '''Tuyoqli''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan aholi punkti va mahalla nomi. Ushbu toponim o‘zbek xalqining shakllanishida muhim o‘rin tutgan qadimiy urug‘-qabila nomlari bilan bog‘liq etnotoponim hisoblanadi. == Etimologiyasi va tarixi == "Tuyoqli" nomi o‘zbek xalqi tarkibidagi qadimiy va yirik qabilalardan biri bo‘lgan '''yuz''' qabilasining bir tarmog‘i nomi bilan bog‘liq. Tarixiy manbalarga ko‘ra: * '''Kelib chiqishi:''' Tuyoqli — yuz qabilasining ''rajab bolasi'' tarkibidagi eng yirik urug‘lardan biri sanaladi. * '''Urug‘ tarmoqlari:''' Tuyoqlilar o‘z navbatida bir necha shohchalarga (tarmoqlarga) bo‘lingan. Bularga ''olomon, jabosh, yumaloqbosh'' va ''o‘ray'' kabi urug‘ bo‘linmalari kiradi. * '''Tarqalishi:''' Hozirgi kunda tuyoqlilarning avlodlari nafaqat Sharof Rashidov tumanida, balki viloyatning Baxmal va G‘allaorol tumanlari hududlarida ham istiqomat qiladilar. Qishloq va mahalla aholisining etnik tarkibini aynan shu urug‘ vakillari tashkil etganligi sababli, aholi maskani "Tuyoqli" deb nomlangan. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Tuyoqli mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi barqaror va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanayotgan hududlardan biri bo‘lib, lug‘atda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra quyidagi ko‘rsatkichlarga ega: * '''Umumiy yer maydoni:''' 337,8 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 678 ta; * '''Aholi soni:''' 3848 nafar. Mahalla hududi tuman ma’muriy tuzilmasida o‘z o‘rniga ega bo‘lib, aholining asosiy mashg‘uloti qishloq xo‘jaligi va chorvachilikdan iborat. Shuningdek, aholi punkti va mahalla yagona infratuzilmaga birlashgan. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025.349-bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. tr9019mkk7gnookfnlixwxbw9p87hee Fayziobod mahallasi (Sharof Rashidov tumani) 0 1365610 5996880 2026-04-15T13:31:41Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996880 wikitext text/x-wiki = Fayziobod (Sharof Rashidov tumani) = '''Fayziobod''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan mahalla nomi. Mazkur hudud tuman ma’muriy-hududiy tuzilmasida o‘zining salmoqli yer maydoni va barqaror demografik ko‘rsatkichlari bilan ajralib turadi. == Etimologiyasi == "Fayziobod" toponimi ikki qismdan: arabcha "fayz" (baraka, mo‘l-ko‘lchilik, tantana) va fors-tojikcha "obod" (ko‘rkam, gullab-yashnagan, aholi yashaydigan joy) so‘zlarining birikmasidan tashkil topgan. Joy nomi sifatida ushbu atama "barakali, fayzli va obod maskan" degan ma’nolarni anglatadi. Odatda bunday nomlar yangi tashkil etilgan yoki qayta tiklangan aholi punktlariga hududning kelajakda yanada ravnaq topishi va aholisining farovon yashashi niyatida beriladi. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Fayziobod mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi yer maydoni jihatidan yirik mahallalardan biri hisoblanadi. Kitobda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra, mahallaning ko‘rsatkichlari quyidagicha: * '''Umumiy yer maydoni:''' 1695,8 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 801 ta; * '''Aholi soni:''' 4817 nafar. Mahallaning keng yer maydoni (1695,8 km²) hududda qishloq xo‘jaligi, chorvachilik va boshqa iqtisodiy tarmoqlarni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar yaratadi. Xonadonlar va aholi soni mutanosibligi hududning barqaror ijtimoiy infratuzilmaga ega ekanligidan dalolat beradi. == Ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati == Mahalla aholisi tumanning ijtimoiy-iqtisodiy hayotida faol ishtirok etib keladi. Hududning keng infratuzilmasi aholi bandligini ta’minlash va turmush darajasini yuksaltirishga xizmat qiladi. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025.349-bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. apjm5p69tgfzobnvtnbjuwra9r3u25p Bobur mahallasi (Sharof Rashidov) 0 1365611 5996881 2026-04-15T13:36:50Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996881 wikitext text/x-wiki = Bobur mahallasi (Sharof Rashidov tumani) = '''Bobur''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan mahalla nomi. Mazkur hudud tuman ma’muriy-hududiy tuzilmasida o‘zining ijtimoiy-iqtisodiy salohiyati va demografik ko‘rsatkichlari bilan ajralib turadi. == Etimologiyasi == Mahalla nomi buyuk sarkarda, davlat arbobi va shoir, boburiylar sulolasi asoschisi '''Zahiriddin Muhammad Bobur''' sharafiga qo‘yilgan. O‘zbekiston mustaqillikka erishganidan so‘ng, milliy o‘zlikni anglash va tarixiy xotirani tiklash maqsadida ko‘plab aholi punktlariga buyuk ajdodlarimizning nomlari berilgan. "Bobur" nomi ushbu hudud aholisining tarixiy merosga bo‘lgan yuksak hurmati va ehtiromini ifodalaydi. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Bobur mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi barqaror rivojlanayotgan aholi maskanlaridan biri bo‘lib, lug‘atda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra quyidagi ko‘rsatkichlarga ega: * '''Umumiy yer maydoni:''' 639,5 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 507 ta; * '''Aholi soni:''' 3056 nafar. Mahallaning yer maydoni tuman miqyosida salmoqli hududni egallaydi. Aholi soni va xonadonlar miqdori hududning o‘ziga xos ijtimoiy infratuzilmasi shakllanganligidan dalolat beradi. == Ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati == Mahalla aholisi, asosan, tuman iqtisodiyotining turli tarmoqlarida, jumladan, qishloq xo‘jaligi, xizmat ko‘rsatish va kichik tadbirkorlik sohalarida mehnat qilib kelmoqda. Hududning keng yer maydoni aholi farovonligini oshirish va yangi iqtisodiy loyihalarni amalga oshirish uchun qulay imkoniyatlar yaratadi. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025-349-bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. 8vx3omj85y4o7f2ng9omewjzdas560b Xayrabod mahallasi (Sharof Rashidov tumani) 0 1365612 5996882 2026-04-15T13:38:44Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996882 wikitext text/x-wiki = Xayrabod (Sharof Rashidov tumani) = '''Xayrabod''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan qadimiy mahalla nomi. Mazkur hudud o‘zining boy tarixi, o‘ziga xos etimologiyasi va tuman infratuzilmasidagi o‘rni bilan ajralib turadi. == Etimologiyasi == "Xayrabod" toponimi mahalliy xalq tili va tarixiy manbalarda bir necha xil talqin qilinadi: # '''Ijobiy ma’nodagi talqin:''' Nom "xayr" (sadaqa, saxovat, ehson, yaxshilik) va "obod" (obodonlashtirilgan, aholi yashaydigan joy) so‘zlarining birikmasidan tashkil topgan. Bu "saxovat va ehson yo‘li bilan obod qilingan joy" degan ma’noni anglatadi. # '''B. O‘rinboyev talqini:''' Tadqiqotchining fikricha, mahalla nomi aslida arab tilidagi "xarobod" so‘zi bilan bog‘liq. # '''Tarixiy-funksional ma’nosi:''' "Xayrobod" so‘zi tarixan mayxona, ko‘ngil ochish joyi yoki so‘filarning nola qiladigan, sig‘inadigan joyi (ibodatxona) kabi ma’nolarni ham anglatgan. Bu hududning qadimda ma’lum bir ijtimoiy yoki diniy markaz bo‘lganligidan dalolat berishi mumkin. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Xayrabod mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi barqaror va aholi soni jihatidan salmoqli hududlardan biri hisoblanadi. Kitobda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra, mahallaning ko‘rsatkichlari quyidagicha: * '''Umumiy yer maydoni:''' 219,8 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 779 ta; * '''Aholi soni:''' 4992 nafar. Mahallaning yer maydoni va aholi zichligi uning tuman hayotidagi ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyatini belgilaydi. Aholi, asosan, turli iqtisodiy sohalarda mehnat qilib, hududning obodonchiligi va rivojlanishiga munosib hissa qo‘shib kelmoqda. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025.349-bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. mo4bsheaa8ty7kktcdnias9cmpluy89 Yoshlik mahallasi (Sharof Rashidov tumani) 0 1365613 5996885 2026-04-15T13:41:16Z ~2026-23194-13 258967 Maqola yaratildi 5996885 wikitext text/x-wiki = Yoshlik mahallasi (Sharof Rashidov tumani) = '''Yoshlik''' — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida joylashgan mahalla nomi. Mazkur mahalla O‘zbekiston mustaqillikka erishganidan so‘ng tashkil etilgan va tuman infratuzilmasida o‘zining zamonaviy qiyofasi bilan ajralib turuvchi aholi maskanlaridan biri hisoblanadi. == Etimologiyasi == "Yoshlik" toponimi ijobiy va ramziy ma’noga ega bo‘lgan nomlar sirasiga kiradi. Lug‘atda keltirilishicha, ushbu nom mahalla yangi tashkil etilgan va hali to‘liq shakllanib ulgurmagan davrda berilgan. Uning ma’nosi yoshlarga xos bo‘lgan: * Yuksak intilish; * Mehnat va shijoat; * Gullab-yashnash va kelajagi porloq maskan kabi tushunchalarni anglatadi. Nom hududga rasmiy ma’muriy tarzda, O‘zbekiston mustaqillikka erishganidan keyingi yillarda berilgan bo‘lib, u jamiyatdagi yangilanish va rivojlanish ruhini ifodalaydi. == Hududiy va demografik ko‘rsatkichlari == Yoshlik mahallasi Sharof Rashidov tumanidagi barqaror rivojlanayotgan hududlardan biri bo‘lib, lug‘atda keltirilgan statistik ma’lumotlarga ko‘ra quyidagi ko‘rsatkichlarga ega: * '''Umumiy yer maydoni:''' 403,3 km²; * '''Xonadonlar soni:''' 668 ta; * '''Aholi soni:''' 3884 nafar. Mahallaning yer maydoni va aholi soni mutanosib bo‘lib, hududda aholining munosib turmush kechirishi uchun ijtimoiy infratuzilma izchil rivojlanib bormoqda. == Ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati == Mahalla o‘z nomiga mos ravishda navqiron va shijoatli aholi qatlamiga ega. Hudud aholisi, asosan, tumanning turli iqtisodiy sohalarida, jumladan, xizmat ko‘rsatish, kichik tadbirkorlik va qishloq xo‘jaligida mehnat qilib, hududni yanada obod qilishga munosib hissa qo‘shib kelmoqda. == Adabiyotlar == * A.A. Zakirov, B.S. Mavlyanov. "Jizzax viloyati joy nomlarining izohli lug‘ati". — Toshkent: Kamalak-PRESS, 2025.349-bet * S. Qorayev, "Toponimika", 2005-yil. gc9ldhku4k6bu5nrkym1fyzelu8bzr0 Qozogʻiston Avtonom Sotsialistik Sovet Respublikasi 0 1365614 5996888 2026-04-15T14:31:44Z Janob Mirzaolim 64438 Inglizchadan tarjima qildim 5996888 wikitext text/x-wiki {{Tarixiy davlat |nomi=Qozogʻiston Avtonom Sotsialistik Sovet Respublikasi |oʻz nomi={{lang-kk|Қазақ Автономиялы Социалистік Кеңестік Республикасы}} <br /> <{{lang-ru|Казахская Автономная Социалистическая Советская Республика}}> |bayroq=Flag of Kyrgyzstan (1929-1937).png |holati=[[RSFSR]] tarkibidagi avtonom respublika |p1=Alash oʻrda | flag_p1 = Proposed Flag of the Alash Autonomy.svg | s1 = Qozogʻiston SSR | flag_s1 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1937-1940).svg | image_flag = Flag of The Kazakh Autonomous Socialist Soviet Republic (1920-36).svg | image_coat = Coat of arms of Kazakhstan (1927-1937).svg | image_map = Russian SFSR - Kazakhstan (1930.07.20).png |poytaxti= {{ubl|[[Orenburg]] <small>(1920–1925)</small>|[[Qiziloʻrda]] <small>(1925–1929)</small>|[[Olmaota]] <small>(1929–1936)</small>}} |shaharlari= |tili= |valyutasi= |maydoni= |aholisi= |tashkil_topdi=1920-yil |barham_topdi=1936-yil }} '''Qozogʻiston Avtonom Sotsialistik Sovet Respublikasi'''<ref name="Ubiria"/> ({{lang-ru|Казахская Автономная Социалистическая Советская Республика}}; {{lang-kk|Қазақ Автономиялы Социалистік Кеңестік Республикасы}}{{efn|[[Qozoq alifbosi]] oʻtgan asrda bir necha marta oʻzgardi va respublika nomining koʻrsatilishi ham mos ravishda oʻzgardi: *1925–1939: {{lang|ar|قازاقستان آفتونومیالی آلەۋمەتچل كەڭەس رەسپۋبلیكاسی}} ([[Qozoq alifbosi#Arab yozuvi|Arab yozuvi]]) *1929–1936: Qazaƣьstan Aʙtonomьjalь Satsьjaldьq Keꞑester Respɵʙlijkesi (1929 [[Qozoq alifbosi#Lotin yozuvi|Lotin yozuvi]])}}), qisqacha '''Qozogʻiston ASSR''' ({{lang-ru|Казакская АССР}}; {{lang-kk|Qazaq ASSR}}) yoki '''Qozogʻiston''' — 1920-yildan 1936-yilgacha [[Sovet Ittifoqi]] tarkibida (1922-yildan) [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi]]ga (RSFSR) boʻysunuvchi avtonom respublika. == Tarixi == Qozogʻiston ASSR dastlab 1920-yil 26-avgustda '''[[Qirgʻiz Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]]''' ({{lang-ru|Киргизская Автономная Социалистическая Советская Республика}}; {{lang-kk|Қырғыз Автономиялық Социалистік Кеңес Республикасы}}) sifatida tashkil etilgan va [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi]] tarkibidagi avtonom respublika boʻlgan. [[Rossiya inqilobi]]dan oldin Rossiyadagi [[qozoqlar]] „qirgʻiz-qozoqlar“ yoki shunchaki „qirgʻizlar“ (hozirgi [[qirgʻizlar]] esa „qora-qirgʻizlar“ deb atalgan) nomi bilan tanilgan<ref>{{Cite EB1911|wstitle= Kirghiz |volume= 15 | pages = 827&ndash;829 }}</ref>. Bu amaliyot Sovet Ittifoqining dastlabki davrida ham davom etdi va shuning uchun Qirgʻiz ASSR qozoqlar uchun milliy respublika boʻldi. Biroq, 1925-yil 15—19-iyunda Beshinchi Qozoq sovetlari kengashi respublikani Qozoq Avtonom Sotsialistik Sovet Respublikasi deb oʻzgartirishga qaror qildi<ref>{{cite book |title=The International Year Book and Statesmen's Who's who |date=1991 |publisher=Burke's Peerage Limited |page=607 |url=https://books.google.com/books?id=t_Ai6Dfo308C |language=en}}</ref>. Qirgʻiz ASSR poytaxti [[Qiziloʻrda|Oqmachit]] Qozoq ASSR markazi sifatida saqlanib qoldi, ammo nomi [[Qiziloʻrda]] deb oʻzgartirildi<ref name="Ubiria" />. 1927<ref name="Ubiria" /> yoki 1929<ref>Vladimir Babak, et al., eds. ''Political Organization in Central Asia and Azerbaijan: Sources and Documents''. Routledge, 2004. p. 90. {{ISBN|9781135776817}}</ref>{{refn|group=lower-alpha|Turli manbalarda turli yillar koʻrsatilgan.}} yillarda [[Olmaota]] shahri ASSRning yangi poytaxti etib belgilandi. 1930-yil fevral oyida Suzoq qishlogʻida sovetlarga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarildi<ref>{{Cite journal|journal=Islam, Society and States Across the Qazaq Steppe|title=Interpreting an insurgency in Soviet Kazakhstan: The OGPU, Islam and Qazaq 'Clans' in Suzak, 1930|author=Niccolò Pianciola|author2=Paolo Sartori|year=2013|pages=297–340}}</ref>. 1936-yil 5-dekabrda ASSR RSFSR tarkibidan ajralib chiqdi va Sovet Ittifoqining toʻliq [[SSRI ittifoq respublikalari roʻyxati|ittifoqdosh respublikasi]] boʻlgan [[Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi]]ga aylantirildi<ref name="Ubiria">Grigol Ubiria. ''Soviet Nation-Building in Central Asia: The Making of the Kazakh and Uzbek Nations''. Routledge, 2015. p. 124. {{ISBN|9781317504351}}</ref>. == Geografiyasi == Qozogʻiston ASSR yaqinda kengaytirilgan Qirgʻiz ASSRni almashtirgan. Bu respublika hozirgi Qozogʻistonning butun hududi, shuningdek, Oʻzbekiston ([[Qoraqalpoq avtonom viloyati]]), Turkmaniston ([Qoraboʻgʻoz-goʻl]]ning shimoliy qirgʻogʻi), Rossiyaning (qisman [[Orenburg viloyati]]) bir qismini qamrab olgan. Bu hududlar keyingi oʻn yillikda Qozogʻiston ASSRdan boshqa respublikalarga oʻtkazildi. ASSRning maʼmuriy boʻlinmalari uning tarixida bir necha bor oʻzgardi. 1928-yilda Qirgʻiz ASSRdan meros boʻlib qolgan ''guberniyalar'', maʼmuriy tumanlar tugatildi va ularning oʻrniga 13 ta okrug va rayon tashkil etildi. 1932-yilda respublika oltita yangi yirik oblastga boʻlindi. Bular quyidagilar edi: * Aktyubinsk oblasti (markazi: [[Aktyubinsk]]); * Olmaota (markazi: [[Olmaota]]); * Sharqiy Qozogʻiston oblasti (markazi: [[Semipalatinsk]]); * Qaragʻandi oblasti (markazi: [[Petropavlovsk]]); * Janubiy Qozogʻiston oblasti (markazi: [[Chimkent]]); * Gʻarbiy Qozogʻiston oblasti (markazi: [[Uralsk]]). 1935-yil 31-yanvarda yuqorida sanab oʻtilgan oltita oblast va yangi [[Qarqarali|Karkaralinsk]] ''okrugini'' oʻz ichiga olgan yana bir hududiy boʻlinish amalga oshirildi. == Eslatmalar == {{Reflist|group="lower-alpha"}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} [[Turkum:RSFSR avtonom respublikalari]] [[Turkum:1925-yil Sovet Ittifoqida tashkil etilgan muassasalar]] [[Turkum:Sobiq sotsialistik respublikalar]] [[Turkum:Rossiyada fuqarolar urushi]] [[Turkum:Qozog‘iston tarixi geografiyasi]] hn5lw0vkiyoifr53kmbol11clh13zo2 Qozogʻiston koʻllari roʻyxati 0 1365615 5996896 2026-04-15T15:05:46Z Janob Mirzaolim 64438 Inglizchadan tarjima qildim 5996896 wikitext text/x-wiki Eng shimoliy tumanlarni hisobga olmaganda, Qozog'iston ko'plab ko'llardan biriga daryolar quyiladigan endoreik havzalardan iborat. Eng muhim drenaj tizimi Yettisuv hisoblanadi. Quyida qo'shni davlatlar bilan birgalikda foydalaniladigan muhimroq ko'llar ro'yxati keltirilgan (Kaspiy dengizi, Orol ko'li, Ayke ko'li va boshqalar). {| class="wikitable" width="80%" ! style="width:05%" | '''Ko'l nomi''' |style="width:15%"| '''Maydoni''' |style="width:15%"|'''[[Qozogʻiston viloyatlari|Viloyat]]''' |style="width:30%"| '''Eslatmalar''' |- |[[Kaspiy dengizi]] |{{convert|371000|km2|sqmi|0}} |[[Atirov (viloyat)|Atirov viloyati]], [[Mangʻistau viloyati]] |Kaspiy dengizi dunyodagi eng yirik yopiq suv havzasi hisoblanadi. |- |[[Olakoʻl]] |{{convert|2650|sqkm|sqmi|0}} |[[Almati (viloyat)|Almati viloyati]] |Qushlar koʻpayadigan va un quradigan joy |- |[[Orol dengizi]] |{{convert|17160|sqkm|sqmi|0}} | |Atrof-muhit muammolari tufayli qisqargan<ref>Qozogʻiston hukumati koʻlning shimoliy qismini qayta tiklashga harakat qilmoqda</ref> |- |[[Aralsor]] |{{convert|200|sqkm|sqmi|0}} |[[Gʻarbiy Qozogʻiston (viloyat)|Gʻarbiy Qozogʻiston viloyati]] |[[Pushti ko'l]] |- |[[Achchikoʻl]] |{{convert|74|sqkm|sqmi|0}} |[[Qiziloʻrda viloyati]] / [[Turkiston viloyati]] |Achchikoʻl choʻkmasidagi asosiy koʻl |- |[[Ayke]] |{{convert|64.7|sqkm|sqmi|0}} |[[Oqtoʻba viloyati]] | |- |[[Ajibeksor]] | | |Tengizkoʻlning janubi-gʻarbiy qismi<ref name="mapcarta1">{{cite web|url=https://mapcarta.com/15388878|title=Äzhibeksor Köli|work=Mapcarta|accessdate=25 May 2017}}</ref> |- |[[Balxash]] |{{convert|16996|sqkm|sqmi|0}} |[[Almati (viloyat)|Almati viloyati]], [[Qaragʻandi viloyati]], [[Jambul viloyati]] | |- |[[Baliqlikoʻl]] |{{convert|9.2|km2|sqmi|0}} |[[Abay viloyati]] | |- |[[Bartogʻay koʻli]] | |[[Almati (viloyat)|Almati viloyati]] |Chilik daryosidagi suv ombor |- |[[Katta Ajboʻlat]] | |[[Pavlodar viloyati]] | |- |[[Chagan koʻli]] | | |Sunʼiy koʻl (sobiq yadro sinovlari poligoni) |- |[[Issiq koʻli]] |{{convert|0.22|sqkm|sqmi|0}} |[[Almati (viloyat)|Almati viloyati]] |[[Qirgʻiziston]]dagi [[Issiqkoʻl (koʻl)]] bilan adashtirmang |- |[[Jasibay koʻli]] |{{convert|4|sqkm|sqmi|0}} |[[Pavlodar viloyati]] |Bayanaul tizmasidagi koʻllardan biri |- |[[Qarasor]] |{{convert|154|sqkm|sqmi|0}} |[[Qaragʻandi viloyati]] | |- |[[Qayinlikoʻl]] | |[[Almati (viloyat)|Almati viloyati]] | |- |[[Qamishlibosh]] |{{convert|176|sqkm|sqmi|0}} | | |- |[[Qapshigʻay suv ombori]] | | | |- |[[Koksengirsor]] |{{convert|46.3|sqkm|sqmi|0}} |[[Shimoliy Qozogʻiston viloyati]] | Mahalliy iqtisodiyot uchun muhim |- |[[Qopakoʻl]] |{{convert|14|sqkm|sqmi|0}} |[[Oqmoʻla viloyati]] | |- |[[Marqakoʻl]] |{{convert|455|sqkm|sqmi|0}} | | |- |[[Sassiqkoʻl]] |{{convert|600|sqkm|sqmi|0}} |[[Almati (viloyat)|Almati viloyati]] |Maydoni {{convert|736|sqkm|sqmi|0}} gacha yetishi mumkin |- |[[Chalqartengiz]] |{{convert|1800|sqkm|sqmi|0}} |[[Oqtoʻba viloyati]] | |- |[[Shureksor]] |{{convert|80|sqkm|sqmi|0}} |[[Pavlodar viloyati]] | |- |[[Tengizkoʻl]] |{{convert|1382|sqkm|sqmi|0}} |[[Oqmoʻla viloyati]] |Qushlar koʻpayadigan va un quradigan joy |- |[[Toraygʻir]] |{{convert|0.88|sqkm|sqmi|0}} |[[Pavlodar viloyati]] |Bayanaul tizmasidagi koʻllardan biri |- |[[Tuzkoʻl (Bayanaul)]] |{{convert|13.5|sqkm|sqmi|0}} |[[Pavlodar viloyati]] |[[Bayanavul (tuman)|Bayanavul tumanidagi]] sho'r ko'l |- |[[Katta Qaraoy]] |{{convert|305|sqkm|sqmi|0}} |[[Shimoliy Qozogʻiston viloyati]] | |- |[[Zaysan]] |{{convert|1810|sqkm|sqmi|0}} | | |- |[[Zerendi (koʻl)|Zerendi]] |{{convert|11.9|sqkm|sqmi|0}} |[[Oqmoʻla viloyati]] | |- | [[Jaksikilish]] |{{convert|74.5|sqkm|sqmi|0}} |[[Qiziloʻrda viloyati]] |[[Osh tuzi]] qaziladigan joy |- | [[Jasilkoʻl]] |{{convert|1|sqkm|sqmi|0}} |[[Almati (viloyat)|Almati viloyati]] | |} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Qozogʻiston koʻllari|*]] 2zep3moo91sqkal19ja1qj2ma1ao3da 5996897 5996896 2026-04-15T15:08:49Z Janob Mirzaolim 64438 5996897 wikitext text/x-wiki Eng shimoliy tumanlarni hisobga olmaganda, [[Qozogʻiston]] koʻplab koʻllarga daryolar quyiladigan [[Berk oʻlka|endoreik havzalardan]] iborat. Eng muhim drenaj tizimi [[Yettisuv]] hisoblanadi. Quyida qoʻshni davlatlar bilan birgalikda foydalaniladigan muhimroq koʻllar roʻyxati keltirilgan (Kaspiy dengizi, Orol koʻli, Ayke koʻli va boshqalar). {| class="wikitable" width="80%" ! style="width:05%" | '''Koʻl nomi''' |style="width:15%"| '''Maydoni''' |style="width:15%"|'''[[Qozogʻiston viloyatlari|Viloyat]]''' |style="width:30%"| '''Eslatmalar''' |- |[[Kaspiy dengizi]] |{{convert|371000|km2|sqmi|0}} |[[Atirov (viloyat)|Atirov viloyati]], [[Mangʻistau viloyati]] |Kaspiy dengizi dunyodagi eng yirik yopiq suv havzasi hisoblanadi. |- |[[Olakoʻl]] |{{convert|2650|sqkm|sqmi|0}} |[[Almati (viloyat)|Almati viloyati]] |Qushlar koʻpayadigan va un quradigan joy |- |[[Orol dengizi]] |{{convert|17160|sqkm|sqmi|0}} | |Atrof-muhit muammolari tufayli qisqargan<ref>Qozogʻiston hukumati koʻlning shimoliy qismini qayta tiklashga harakat qilmoqda</ref> |- |[[Aralsor]] |{{convert|200|sqkm|sqmi|0}} |[[Gʻarbiy Qozogʻiston (viloyat)|Gʻarbiy Qozogʻiston viloyati]] |[[Pushti ko'l]] |- |[[Achchikoʻl]] |{{convert|74|sqkm|sqmi|0}} |[[Qiziloʻrda viloyati]] / [[Turkiston viloyati]] |Achchikoʻl choʻkmasidagi asosiy koʻl |- |[[Ayke]] |{{convert|64.7|sqkm|sqmi|0}} |[[Oqtoʻba viloyati]] | |- |[[Ajibeksor]] | | |Tengizkoʻlning janubi-gʻarbiy qismi<ref name="mapcarta1">{{cite web|url=https://mapcarta.com/15388878|title=Äzhibeksor Köli|work=Mapcarta|accessdate=25 May 2017}}</ref> |- |[[Balxash]] |{{convert|16996|sqkm|sqmi|0}} |[[Almati (viloyat)|Almati viloyati]], [[Qaragʻandi viloyati]], [[Jambul viloyati]] | |- |[[Baliqlikoʻl]] |{{convert|9.2|km2|sqmi|0}} |[[Abay viloyati]] | |- |[[Bartogʻay koʻli]] | |[[Almati (viloyat)|Almati viloyati]] |Chilik daryosidagi suv ombor |- |[[Katta Ajboʻlat]] | |[[Pavlodar viloyati]] | |- |[[Chagan koʻli]] | | |Sunʼiy koʻl (sobiq yadro sinovlari poligoni) |- |[[Issiq koʻli]] |{{convert|0.22|sqkm|sqmi|0}} |[[Almati (viloyat)|Almati viloyati]] |[[Qirgʻiziston]]dagi [[Issiqkoʻl (koʻl)]] bilan adashtirmang |- |[[Jasibay koʻli]] |{{convert|4|sqkm|sqmi|0}} |[[Pavlodar viloyati]] |Bayanaul tizmasidagi koʻllardan biri |- |[[Qarasor]] |{{convert|154|sqkm|sqmi|0}} |[[Qaragʻandi viloyati]] | |- |[[Qayinlikoʻl]] | |[[Almati (viloyat)|Almati viloyati]] | |- |[[Qamishlibosh]] |{{convert|176|sqkm|sqmi|0}} | | |- |[[Qapshigʻay suv ombori]] | | | |- |[[Koksengirsor]] |{{convert|46.3|sqkm|sqmi|0}} |[[Shimoliy Qozogʻiston viloyati]] | Mahalliy iqtisodiyot uchun muhim |- |[[Qopakoʻl]] |{{convert|14|sqkm|sqmi|0}} |[[Oqmoʻla viloyati]] | |- |[[Marqakoʻl]] |{{convert|455|sqkm|sqmi|0}} | | |- |[[Sassiqkoʻl]] |{{convert|600|sqkm|sqmi|0}} |[[Almati (viloyat)|Almati viloyati]] |Maydoni {{convert|736|sqkm|sqmi|0}} gacha yetishi mumkin |- |[[Chalqartengiz]] |{{convert|1800|sqkm|sqmi|0}} |[[Oqtoʻba viloyati]] | |- |[[Shureksor]] |{{convert|80|sqkm|sqmi|0}} |[[Pavlodar viloyati]] | |- |[[Tengizkoʻl]] |{{convert|1382|sqkm|sqmi|0}} |[[Oqmoʻla viloyati]] |Qushlar koʻpayadigan va un quradigan joy |- |[[Toraygʻir]] |{{convert|0.88|sqkm|sqmi|0}} |[[Pavlodar viloyati]] |Bayanaul tizmasidagi koʻllardan biri |- |[[Tuzkoʻl (Bayanaul)]] |{{convert|13.5|sqkm|sqmi|0}} |[[Pavlodar viloyati]] |[[Bayanavul (tuman)|Bayanavul tumanidagi]] shoʻr koʻl |- |[[Katta Qaraoy]] |{{convert|305|sqkm|sqmi|0}} |[[Shimoliy Qozogʻiston viloyati]] | |- |[[Zaysan]] |{{convert|1810|sqkm|sqmi|0}} | | |- |[[Zerendi (koʻl)|Zerendi]] |{{convert|11.9|sqkm|sqmi|0}} |[[Oqmoʻla viloyati]] | |- | [[Jaksikilish]] |{{convert|74.5|sqkm|sqmi|0}} |[[Qiziloʻrda viloyati]] |[[Osh tuzi]] qaziladigan joy |- | [[Jasilkoʻl]] |{{convert|1|sqkm|sqmi|0}} |[[Almati (viloyat)|Almati viloyati]] | |} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Qozogʻiston koʻllari|*]] gau3afpfjcck33mrireyzngieggo39c Turkman milliy konservatoriyasi 0 1365616 5996912 2026-04-15T16:58:49Z Doctormeee 105908 Yangi maqola tarjima 5996912 wikitext text/x-wiki {{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi | nomi = Turkman milliy konservatoriyasi | asl_nomi = Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli konserwatoriýasy | asl_nomi_til = tk | tasvir = | tasvir_eni = | turi = [[Davlat universiteti|Davlat]] [[musiqa konservatoriyasi]] | asos_solingan = 1993 | shahar = [[Ashxobod]] | davlat = [[Turkmaniston]] | veb-sayti = [http://tmk.edu.tm/ tmk.edu.tm] }} '''Turkman milliy konservatoriyasi''' ({{langx|tk|Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli konserwatoriýasy}}; {{langx|ru|Туркменская национальная консерватория имени Маи Кулиевой}}) — [[Ashxobod]], [[Turkmaniston]]dagi musiqa konservatoriyasi. 1993-yil 2-iyunda [[Saparmurat Niyazov|Turkmaniston prezidenti]]ning №1403-sonli farmoni asosida '''Ashxobod davlat konservatoriyasi''' '''Turkman milliy konservatoriyasi (TMK)'''ga aylantirilgan.<ref name="auto1">{{cite web|title=Туркменская национальная консерватория/Академия наук Туркменистана|url=http://www.science.gov.tm/organisations/conservatory/|website=Academy of Science of Turkmenistan|language=Russian}}</ref> Hozirda TMK mamlakatdagi yetakchi oliy ta’lim muassasalaridan biridir.<ref>{{cite web|title=Туркменская национальная консерватория|url=http://www.tmgid.cc/place/2138/turkmenskaya-nacionalnaya-konservatoriya|website=www.tmgid.cc}}</ref> Konservatoriya [[Turkmaniston Madaniyat va teleradioeshittirish vazirligi]] tasarrufida faoliyat yuritadi.<ref name="auto1"/> == Tarixi == Muassasa 1972-yilda [[Ashxobod]], [[Turkmaniston SSR]]da '''Turkman davlat pedagogik san’at instituti''' (Türkmen döwlet mugallymçylyk sungat instituty) nomi bilan tashkil etilgan. O‘sha davrda institut tarkibida tasviriy san’at, musiqa o‘qituvchiligi, madaniy-ma’rifiy ishlar, musiqa tarixi, nazariya va kompozitsiya, maxsus va umumiy fortepiano, yakka xonandalik, umumiy vokal va dirijyorlik, orkestr hamda xalq cholg‘ulari fakultetlari mavjud edi. Shuningdek, ijtimoiy fanlar bo‘limlari faoliyat yuritgan. 1992-yil 9-sentyabrdagi farmonga muvofiq, '''Ashxobod davlat konservatoriyasi''' va Turkman davlat madaniyat instituti aynan shu institut negizida tashkil etildi. 1993-yilda '''Ashxobod davlat konservatoriyasi''' '''Turkman milliy konservatoriyasi''' deb qayta nomlandi. Shu bilan birga, [[Danatar Ovezov]] nomidagi Turkman davlat musiqa kolleji va maxsus musiqa internat maktabi uning tasarrufiga o‘tkazildi. 2019-yil mart oyida Turkmaniston Mejlisining qarori bilan konservatoriyaga [[Maya Kuliyeva]] nomi berildi.<ref>{{Cite web|url=https://turkmenportal.com/blog/17685/turkmenskoi-nacionalnoi-konservatorii-prisvoeno-imya-narodnoi-artistki-sssr-mai-kulievoi|title=Туркменской национальной консерватории присвоено имя народной артистки СССР, Героя Туркменистана Маи Кулиевой &#124; Культура}}</ref> 2019-yil oktyabr oyida konservatoriya hududida Maya Kuliyeva muzeyi ochildi.<ref>{{Cite web|url=https://turkmenportal.com/blog/22742/v-turkmenskoi-nacionalnoi-konservatorii-otkryt-muzei-mai-kulievoi|title=В Туркменской национальной консерватории открыт музей Маи Кулиевой &#124; Культура}}</ref> == Tuzilmasi == Konservatoriya 4 ta akademik bo‘linma va 15 ta kafedradan iborat. Bundan tashqari, ma’muriy bo‘lim, o‘quv bo‘limi, konsert bo‘limi, kadrlar bo‘limi, texnik xizmat ko‘rsatish bo‘limi, moliya bo‘limi, etnik musiqa tadqiqot laboratoriyasi, akustika laboratoriyasi, kompyuter laboratoriyasi, milliy musiqa asboblarini restavratsiya qilish laboratoriyasi, kutubxona va qo‘lyozmalar arxivi mavjud.<ref name="auto1"/> == Ta’lim == Turkman milliy konservatoriyasida o‘qish muddati 5 yil<ref>{{cite web|title=Education, Audiovisual and Culture Executive Agency|url=http://eacea.ec.europa.eu/tempus/participating_countries/impact/turkmenistan.pdf|website=European Commission}}</ref>. Bitiruvchilar oliy ma’lumot diplomiga ega bo‘ladilar, bu AQSh bakalavr darajasiga teng hisoblanadi<ref>{{cite web|title=Turkmenistan|url=https://www.grad.umn.edu/countrysheets/turkmenistan|website=University of Minnesota}}</ref>. == Bo‘limlar va kafedralar == === Ijrochilik san’ati === '''Kafedralar:'''<ref name="auto">{{cite web|title=Türkmen Milli Konserwatoriyasy|url=https://wap.ertir.com/index.php?q=blog&view=63350|website=Ertir|language=Turkmen}}</ref> *[[Turkman musiqasi]] *[[Turkman musiqasi|Xalq cholg‘ulari]] *Fortepiano *Torli cholg‘ular *Puflama va zarbli cholg‘ular *Estrada musiqasi === Vokal san’ati === '''Kafedralar:'''<ref name="auto"/> *Vokal san’ati *[[Baxshi]] *Opera san’ati === Dirijyorlik === '''Kafedralar:'''<ref name="auto"/> *Xor dirijyorligi *Orkestr dirijyorligi *Musiqa pedagogikasi === Kompozitsiya va musiqashunoslik === '''Kafedralar:'''<ref name="auto"/> *Musiqa nazariyasi *Kompozitsiya *Turkman milliy va xalq musiqasi nazariyasi == Ilmiy yondashuv == Konservatoriya falsafasi [[Turkmaniston madaniyati|milliy an’analarni]] saqlash va rivojlantirishga qaratilgan. Shu bilan birga, jahon klassik musiqasini o‘rganish va uni amaliy ijro faoliyatida qo‘llashga katta e’tibor beriladi.<ref name="auto1"/> == Manbalar == {{Reflist}} == Havolalar == * [http://tmk.edu.tm/en Rasmiy veb-sayt] (rus, turkman va ingliz tillarida) [[Turkum:Osiyodagi musiqa maktablari]] [[Turkum:Ashxoboddagi binolar va inshootlar]] [[Turkum:Turkmanistonda ta’lim]] [[Turkum:Turkmanistondagi ta’lim muassasalari]] [[Turkum:Turkmanistondagi musiqa tashkilotlari]] [[Turkum:1972-yilda tashkil etilgan]] o3g2rv1pacmliysmhqla5b0m5akyp6l 5996913 5996912 2026-04-15T17:00:57Z Doctormeee 105908 5996913 wikitext text/x-wiki {{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi | nomi = Turkman milliy konservatoriyasi | asl_nomi = Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli konserwatoriýasy | asl_nomi_til = tk | tasvir = | tasvir_eni = | turi = [[Davlat universiteti|Davlat]] [[musiqa konservatoriyasi]] | asos_solingan = 1993 | shahar = [[Ashxobod]] | davlat = [[Turkmaniston]] | veb-sayti = [http://tmk.edu.tm/ tmk.edu.tm] }} '''Turkman milliy konservatoriyasi''' ({{langx|tk|Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli konserwatoriýasy}}; {{langx|ru|Туркменская национальная консерватория имени Маи Кулиевой}}) — [[Ashxobod]], [[Turkmaniston]]dagi musiqa konservatoriyasi. 1993-yil 2-iyunda [[Saparmurat Niyazov|Turkmaniston prezidenti]]ning №1403-sonli farmoni asosida '''Ashxobod davlat konservatoriyasi''' '''Turkman milliy konservatoriyasi (TMK)'''ga aylantirilgan<ref name="auto1">{{cite web|title=Туркменская национальная консерватория/Академия наук Туркменистана|url=http://www.science.gov.tm/organisations/conservatory/|website=Academy of Science of Turkmenistan|language=Russian}}</ref>. Hozirda TMK mamlakatdagi yetakchi oliy ta’lim muassasalaridan biridir<ref>{{cite web|title=Туркменская национальная консерватория|url=http://www.tmgid.cc/place/2138/turkmenskaya-nacionalnaya-konservatoriya|website=www.tmgid.cc}}</ref>. Konservatoriya [[Turkmaniston Madaniyat va teleradioeshittirish vazirligi]] tasarrufida faoliyat yuritadi<ref name="auto1"/>. == Tarixi == Muassasa 1972-yilda [[Ashxobod]], [[Turkmaniston SSR]]da '''Turkman davlat pedagogik san’at instituti''' (Türkmen döwlet mugallymçylyk sungat instituty) nomi bilan tashkil etilgan. O‘sha davrda institut tarkibida tasviriy san’at, musiqa o‘qituvchiligi, madaniy-ma’rifiy ishlar, musiqa tarixi, nazariya va kompozitsiya, maxsus va umumiy fortepiano, yakka xonandalik, umumiy vokal va dirijyorlik, orkestr hamda xalq cholg‘ulari fakultetlari mavjud edi. Shuningdek, ijtimoiy fanlar bo‘limlari faoliyat yuritgan. 1992-yil 9-sentyabrdagi farmonga muvofiq, '''Ashxobod davlat konservatoriyasi''' va Turkman davlat madaniyat instituti aynan shu institut negizida tashkil etildi. 1993-yilda '''Ashxobod davlat konservatoriyasi''' '''Turkman milliy konservatoriyasi''' deb qayta nomlandi. Shu bilan birga, [[Danatar Ovezov]] nomidagi Turkman davlat musiqa kolleji va maxsus musiqa internat maktabi uning tasarrufiga o‘tkazildi. 2019-yil mart oyida Turkmaniston Mejlisining qarori bilan konservatoriyaga [[Maya Kuliyeva]] nomi berildi<ref>{{Cite web|url=https://turkmenportal.com/blog/17685/turkmenskoi-nacionalnoi-konservatorii-prisvoeno-imya-narodnoi-artistki-sssr-mai-kulievoi|title=Туркменской национальной консерватории присвоено имя народной артистки СССР, Героя Туркменистана Маи Кулиевой &#124; Культура}}</ref>. 2019-yil oktyabr oyida konservatoriya hududida Maya Kuliyeva muzeyi ochildi<ref>{{Cite web|url=https://turkmenportal.com/blog/22742/v-turkmenskoi-nacionalnoi-konservatorii-otkryt-muzei-mai-kulievoi|title=В Туркменской национальной консерватории открыт музей Маи Кулиевой &#124; Культура}}</ref>. == Tuzilmasi == Konservatoriya 4 ta akademik bo‘linma va 15 ta kafedradan iborat. Bundan tashqari, ma’muriy bo‘lim, o‘quv bo‘limi, konsert bo‘limi, kadrlar bo‘limi, texnik xizmat ko‘rsatish bo‘limi, moliya bo‘limi, etnik musiqa tadqiqot laboratoriyasi, akustika laboratoriyasi, kompyuter laboratoriyasi, milliy musiqa asboblarini restavratsiya qilish laboratoriyasi, kutubxona va qo‘lyozmalar arxivi mavjud<ref name="auto1"/>. == Ta’lim == Turkman milliy konservatoriyasida o‘qish muddati 5 yil<ref>{{cite web|title=Education, Audiovisual and Culture Executive Agency|url=http://eacea.ec.europa.eu/tempus/participating_countries/impact/turkmenistan.pdf|website=European Commission}}</ref>. Bitiruvchilar oliy ma’lumot diplomiga ega bo‘ladilar, bu AQSh bakalavr darajasiga teng hisoblanadi<ref>{{cite web|title=Turkmenistan|url=https://www.grad.umn.edu/countrysheets/turkmenistan|website=University of Minnesota}}</ref>. == Bo‘limlar va kafedralar == === Ijrochilik san’ati === '''Kafedralar'''<ref name="auto">{{cite web|title=Türkmen Milli Konserwatoriyasy|url=https://wap.ertir.com/index.php?q=blog&view=63350|website=Ertir|language=Turkmen}}</ref>: *[[Turkman musiqasi]] *[[Turkman musiqasi|Xalq cholg‘ulari]] *Fortepiano *Torli cholg‘ular *Puflama va zarbli cholg‘ular *Estrada musiqasi === Vokal san’ati === '''Kafedralar'''<ref name="auto"/>: *Vokal san’ati *[[Baxshi]] *Opera san’ati === Dirijyorlik === '''Kafedralar'''<ref name="auto"/>: *Xor dirijyorligi *Orkestr dirijyorligi *Musiqa pedagogikasi === Kompozitsiya va musiqashunoslik === '''Kafedralar'''<ref name="auto"/>: *Musiqa nazariyasi *Kompozitsiya *Turkman milliy va xalq musiqasi nazariyasi == Ilmiy yondashuv == Konservatoriya falsafasi [[Turkmaniston madaniyati|milliy an’analarni]] saqlash va rivojlantirishga qaratilgan. Shu bilan birga, jahon klassik musiqasini o‘rganish va uni amaliy ijro faoliyatida qo‘llashga katta e’tibor beriladi<ref name="auto1"/>. == Manbalar == {{Reflist}} == Havolalar == * [http://tmk.edu.tm/en Rasmiy veb-sayt] (rus, turkman va ingliz tillarida) [[Turkum:Osiyodagi musiqa maktablari]] [[Turkum:Ashxoboddagi binolar va inshootlar]] [[Turkum:Turkmanistonda ta’lim]] [[Turkum:Turkmanistondagi ta’lim muassasalari]] [[Turkum:Turkmanistondagi musiqa tashkilotlari]] [[Turkum:1972-yilda tashkil etilgan]] jpt5fqibroyv5t06sj3akx2jvss7u14 Munozara:Turkman milliy konservatoriyasi 1 1365617 5996914 2026-04-15T17:03:03Z Doctormeee 105908 /* Andoza qo'shish */ yangi mavzu 5996914 wikitext text/x-wiki == Andoza qo'shish == {{Turkmaniston oyligi}} [[Foydalanuvchi:Doctormeee|Doctormeee]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Doctormeee|munozara]]) 17:03, 2026-yil 15-aprel (UTC) a1mz8fjo0mr81z8vvhnb4bpfk81fnup 5996964 5996914 2026-04-16T04:36:52Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 {{Munozara + 5996964 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} == Andoza qo'shish == {{Turkmaniston oyligi}} [[Foydalanuvchi:Doctormeee|Doctormeee]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Doctormeee|munozara]]) 17:03, 2026-yil 15-aprel (UTC) ps33b2iwyqdlruzagubahwj6z2vpgmz 1999-yil Izmit zilzilasi (Turkiya) 0 1365618 5996927 2026-04-15T18:04:51Z Doctormeee 105908 Yangi maqola tarjima 5996927 wikitext text/x-wiki {{thr}} {{Zilzila bilgiqutisi | nomi = 1999-yil Izmit zilzilasi | tasvir = Izmit eart6.jpg | izoh = [[Izmit]] shahridagi qulagan binolar | xarita = | xaritaizohi = | sana = 17-avgust 1999-yil | mahalliy_vaqt = 03:01 | davomiylik = 37 soniya | miqdori = 7.6 (Mw), 7.8 (Ms) | merkalli = X (ekstremal) | chuqurligi = 15 km | episentr = [[Izmit]], [[Turkiya]] | yoriq = [[Shimoliy Anadolu yoriq chizig‘i]] | taʼsir doirasidagi davlatlar = [[Turkiya]] | umumiy_zarar = 12–20 milliard AQSh dollari | sunami = 2.52 m | talofatlar = 43,953–48,901 jarohatlangan | iqtisodiy yoʻqotishlar = 23–38.4 milliard AQSh dollari (2025-yil qiymatida) | aftershoklar = mavjud | qurbonlar = 17,127–18,373 halok bo‘lgan, 5,840 bedarak yo‘qolgan | manbalar = <ref name="BBC">{{Veb manbasi | url = https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-49322860 | sarlavha = 17 Ağustos Depremi | nashriyot = BBC }}</ref> }} [[Moment magnituda shkalasi|Moment magnitudasi]] 7.6 bo‘lgan zilzila 1999-yil 17-avgust kuni [[Turkiya]]ning [[Kocaeli]]viloyatida sodir bo‘ldi. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, zilzila natijasida kamida 18,373 kishi halok bo‘lgan, 48,901 kishi jarohatlangan va 5,840 kishi bedarak yo‘qolgan.<ref name="BBC">{{Cite news | title = 17 Ağustos Depremi | url = https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-49322860 | date = 12 August 2019 | publisher = BBC News | language = tr }}</ref> Kamida 155 ta o‘lim holati [[1999-yil Izmit zilzilasi#Sunami|sunami]] bilan bog‘liq bo‘lgan.<ref name="NGDC_T">{{Veb manbasi | url = https://www.ngdc.noaa.gov/hazel/view/hazards/earthquake/event-data | sarlavha = Significant Earthquake Database | nashriyot = NOAA }}</ref> Turli manbalarga, jumladan [[Jahon banki]]ga ko‘ra, umumiy zarar 12 milliarddan 20 milliard AQSh dollarigacha baholangan (1999-yil narxlarida).<ref name="BBC"/> Zilzila epitsentrga yaqin joylashgan shimoli-g‘arbiy [[Izmit]] shahri nomi bilan atalgan. U mahalliy vaqt bilan soat 03:01 da (00:01 [[Umumjahon muvofiqlashtirilgan vaqt|UTC]]) taxminan {{cvt|15|km}} chuqurlikda sodir bo‘lgan. Eng yuqori [[Modifikatsiyalangan Merkalli intensivlik shkalasi|Merkalli intensivligi]] X (''ekstremal'') darajaga yetgan. Zilzila 37 soniya davom etib, katta seysmik talafotlarga sabab bo‘lgan va zamonaviy Turkiya tarixidagi eng halokatli tabiiy ofatlardan biri sifatida esda qolgan. 1999-yilgi zilzila [[Shimoliy Anadolu yoriq chizig‘i]] bo‘ylab sodir bo‘lgan seysmik ketma-ketlikning bir qismi bo‘lib, u 60 yil davomida sharqdan g‘arbga qarab siljigan yirik zilzilalarni keltirib chiqargan va [[1939-yil Erzincan zilzilasi|1939-yil]]dan boshlangan.<ref>{{Veb manbasi | url = https://www.ldeo.columbia.edu/tamam/tamam-background/the-north-anatolian-fault | sarlavha = The North Anatolian Fault | nashriyot = Lamont–Doherty Earth Observatory }}</ref> Ushbu zilzila jabrlanganlarga yordam ko‘rsatish maqsadida joriy etilgan [[Zilzila solig‘i (Turkiya)|zilzila solig‘i]] tizimini yaratishga turtki bo‘ldi,<ref>{{Veb manbasi | url = https://www.cnn.com/2023/02/08/middleeast/turkey-earthquake-public-anger-intl/index.html | sarlavha = Turkey earthquake public anger | nashriyot = CNN | sana = 2023-02-08 }}</ref> shuningdek majburiy [[zilzila sug‘urtasi]]ni ta’minlash uchun [[Milliy ofatlar sug‘urtasi muassasasi]] tashkil etilishiga sabab bo‘ldi. ==Tektonik sharoit== Zilzila sodir bo‘lgan [[Shimoliy Anadolu yoriq zonasi]] (NAFZ) uzunligi {{cvt|1200|km|adj=on}} bo‘lgan o‘ng yo‘nalishli [[sirpanma yoriq]] (strike-slip) zonasi hisoblanadi. U [[Saros qo‘ltig‘i]]dan [[Karlıova uchlik tuguni|Karlıova]]gacha cho‘zilgan. Bu yoriq taxminan 13–11 million yil avval [[Anadolu]]ning sharqiy qismida shakllangan va keyinchalik g‘arbga qarab rivojlangan. Yoriq tizimi [[Marmara dengizi]] hududida taxminan 200 ming yil avval to‘liq shakllangan, garchi keng hududda [[Siljish (geologiya)|siljish]] bilan bog‘liq harakatlar allaqachon kechki [[Miosen]] davrida boshlangan bo‘lsa-da.<ref name="sengor">{{cite journal|author1=Şengör, A. M.|author2=Tüysüz, O.|author3=İmren, C.|author4=Sakınç, M.|author5=Eyidoğan, H.|author6=Görür, N.|author7=Le Pichon, X.|author8=Rangin, C.|year= 2005| title=The North Anatolian Fault: A New Look|journal=Annual Review of Earth and Planetary Sciences|volume=33|issue=1|pages=37–112|doi=10.1146/annurev.earth.32.101802.120415|bibcode=2005AREPS..33...37S |url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.earth.32.101802.120415|url-access=subscription}}</ref> Yoriq zonasi seysmik jihatdan faol bo‘lib, murakkab [[Geomorfologiya|geomorfologik]] tuzilishga ega. Bu hudud moment magnituda shkalasi bo‘yicha 8.0 gacha bo‘lgan zilzilalarni yuzaga keltirgan. XVII asrdan boshlab u tsiklik xatti-harakatni ko‘rsatib kelmoqda — ya’ni yirik zilzilalar sikllari sharqda boshlanib, g‘arbga tomon siljib boradi. Oldingi davrlar bo‘yicha ma’lumotlar kamroq bo‘lsa-da, faol seysmiklik mavjud bo‘lgan deb hisoblanadi. XX asr zilzilalari tahlili shuni ko‘rsatadiki, zilzilalar uzilgan segmentlarning g‘arbiy uchlarida kuchlanishni to‘plab, yirik zilzilalarning g‘arbga ko‘chishini ta’minlaydi. Izmit va [[1999-yil Duzje zilzilasi|1999-yil 12-noyabr]] voqealari yoriqning Marmara segmentida kuchlanishni yanada oshirgan. Ushbu segmentda 2005–2055-yillar oralig‘ida 7.6 magnitudagacha bo‘lgan zilzila yuz berish ehtimoli 50 foiz deb baholangan.<ref name="sengor"/> Hozirgi vaqtda [[Marmara dengizi]] hududida tog‘ jinslarining kuchlanish ta’sirida deformatsiyasi assimetrik xarakterga ega. Bu hududning mintaqaviy geologik tuzilishi bilan bog‘liq bo‘lib, NAFZning katta qismi uchun xos holat deb qaraladi.<ref name="sengor"/> ==Zilzila== {{maplink|frame=yes|frame-align=|frame-width=350|frame-height=250|from=1999 İzmit earthquake.map|frame-latitude= 40.75|frame-longitude=29.9|zoom=7|text=Asosiy zarba va aftershoklar xaritasi – Mw 4.0 yoki undan yuqori}} [[File:Izmit interferogram.jpg|thumb|right|Zilzila natijasida yuzaga kelgan uzilishning [[interferogramma]] tasviri]] 1999-yil 17-avgustdagi zilzila [[Shimoliy Anadolu yoriği]] (NAFZ) bo‘ylab g‘arbga siljib boruvchi seysmik ketma-ketlikdagi yettinchi zilzila bo‘ldi. Ushbu zilzila ketma-ketligi [[1939 Erzincan zilzilasi|1939-yilda]] boshlanib, yoriq zonasi bo‘ylab 1000 km ga yaqin hududda uzilishlarni keltirib chiqargan va gorizontal siljishlar {{convert|7.5|m|ft|abbr=on}} gacha yetgan<ref name="barkai">{{cite journal |author=Barka, A. |year=2002 |title=The Surface Rupture and Slip Distribution of the 17 August 1999 İzmit Earthquake (M 7.4), North Anatolian Fault |journal=Bulletin of the Seismological Society of America |volume=92 |issue=1 |pages=43–60 |doi=10.1785/0120000841 |url=https://pubs.geoscienceworld.org/ssa/bssa/article-abstract/92/1/43/102910/The-Surface-Rupture-and-Slip-Distribution-of-the }}</ref>. [[File:PGA Kocaeli.jpg|thumb|right|Istanbulning Avjilar tumanidagi Ambarli stansiyasida qayd etilgan maksimal yer tebranishi (PGA) grafigi]] Kuzatilgan maksimal [[yer tebranishi]] 0.45 ''[[Maksimal yer tezlanishi|g]]'' ni tashkil etdi. Turli manbalarga ko‘ra, zilzila 35–45 soniya davom etgan. Eng ko‘p zarar ko‘rgan eng yaqin shaharlar — [[İzmit]], [[Gölcük, Kocaeli|Gölcük]], [[Yalova]] va [[Adapazarı]] bo‘lib, ularning barchasi [[Marmara dengizi]]ning sharqiy qismi, [[İzmit qo‘ltig‘i]] hududida joylashgan. Zilzila [[Istanbul]]da ham katta talofat keltirib chiqardi, ayniqsa shaharning g‘arbiy qismida joylashgan [[Avcılar, Istanbul|Avjilar]] tumanida, episentrdan taxminan {{convert|70|km|mi|abbr=on}} uzoqlikda bo‘lishiga qaramay, bu yerda 1000 ga yaqin odam halok bo‘ldi. Zilzila yuzasida to‘rtta segmentdan iborat uzilish hosil bo‘ldi: * Hersek/Karamürsel–Gölcük * İzmit–[[Sapanca ko‘li]] * Sapanca ko‘li–[[Akyazı]] * Akyazı–[[Gölyaka]] va Gölyaka–Düzce segmentlari Bu segmentlarning umumiy uzunligi 125 km dan ortiqni tashkil etdi. Ularning har biri {{convert|1-4|km|mi|abbr=on}} kenglikdagi [[Pull-apart havza|pull-apart]] [[yoriq bosqichi|stepover]] zonalari bilan ajralgan. Eng katta siljish Sapanca–Akyazı segmentida qayd etilgan bo‘lib, bu yerda yo‘l va daraxt qatori {{convert|5.2|m|ft|abbr=on}} ga siljigan. Bu joylarda yoriq deyarli vertikal bo‘lib, sof gorizontal (strike-slip) harakat kuzatilgan. Ko‘pchilik kuchli aftershoklar (M>4) quyidagi hududlarda kuzatilgan: * Düzce atrofida * Adapazarı janubida * [[Sapanca]] hududida * İzmit atrofida * [[Çınarcık]] hududida [[Değirmendere, Gölcük|Değirmendere]] shahrida (Gölcük g‘arbida joylashgan kichik sohil shahri) yoriq [[allyuvial yelpig‘ich]] chetini kesib o‘tgan. Natijada uzunligi {{convert|300|m|ft|abbr=on}}, kengligi {{convert|100|m|ft|abbr=on}} bo‘lgan yer cho‘kishi yuzaga kelgan. Shahar markazining bir qismi, jumladan mehmonxona va bir nechta do‘kon hamda restoranlar suv ostida qolgan. Gölcük sharqida joylashgan boshqa delta hududida esa yoriq 2 metr balandlikdagi normal yoriq qiyaligini hosil qilgan.<ref name="barkai"/> Hudud bo‘ylab joylashgan 7 ta keng polosali stansiya va boshqa qisqa davrli seysmometrlar ma’lumotlari asosida asosiy zarba va kuchli aftershoklarning [[fokal mexanizm]] (moment tensori) hisoblab chiqildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, zilzilalar asosan segmentlarga bo‘lingan bo‘lib: * g‘arb-sharq yo‘nalishidagi yoriqlarda strike-slip harakat * segmentlar orasida esa normal yoriqlar kuzatilgan. Bu esa zilzilaning asosiy xususiyati o‘ng tomonlama (dextral) strike-slip ekanini tasdiqlaydi<ref name="orgulu">{{cite journal |author=Örgülü, G.; Aktar, M. |year=2001 |title=Regional Moment Tensor Inversion for Strong Aftershocks of the August 17, 1999 İzmit Earthquake (Mw 7.4) |journal=Geophysical Research Letters |volume=28 |issue=2 |pages=371–374 |doi=10.1029/2000GL011991 |url=https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2000GL011991 }}</ref>. [[P to‘lqin]] va [[S to‘lqin]]larning [[seysmometr]]larda qayd etilgan vaqtiga asoslanib, uzilish episentrdan sharqqa tomon S-to‘lqin tezligidan ham yuqori tezlikda tarqalganligi aniqlangan. Bu hodisa [[supershear zilzila]] deb ataladi<ref name="Bouchon">{{cite journal |author=Bouchon, M. et al. |year=2001 |title=How Fast is Rupture During an Earthquake? New Insights from the 1999 Turkey Earthquakes |journal=Geophysical Research Letters |volume=28 |issue=14 |pages=2723–2726 |doi=10.1029/2001GL013112 |url=https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2001GL013112 }}</ref>. ==Taʼsir== ===Zilzila oqibatlari=== {{Asosiy maqola|Zilzila muhandisligi}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders floatright" style="clear:right; margin-left:7px; margin-top:0; margin-right:0; margin-bottom:3px; font-size:90%;" |+Turkiya viloyatlari bo‘yicha qurbonlar<ref name="OCHA">{{Cite web|title=Turkiya – Zilzila OCHA vaziyat hisoboti №21|url=https://reliefweb.int/report/turkey/turkey-earthquake-ocha-situation-report-no-21|author=OCHA|publisher=[[ReliefWeb]]|date=15 September 1999|access-date=12 May 2023}}</ref> ! scope="col"|Viloyat ! scope="col"|O‘limlar ! scope="col"|Jarohatlar |- !scope="row"|[[Bolu viloyati|Bolu]] |264 |1,163 |- !scope="row"|[[Bursa viloyati|Bursa]] |263 |333 |- !scope="row"|[[Eskişehir viloyati|Eskişehir]] |86 |83 |- !scope="row"|[[Istanbul]] |978 |3,547 |- !scope="row"|[[Kocaeli viloyati|Kocaeli]] |8,644 |9,211 |- !scope="row"|[[Sakarya viloyati|Sakarya]] |2,627 |5,084 |- !scope="row"|[[Tekirdağ viloyati|Tekirdağ]] |0 |35 |- !scope="row"|[[Yalova viloyati|Yalova]] |2,501 |4,472 |- !scope="row"|[[Zonguldak viloyati|Zonguldak]] |3 |26 |- |} [[File:USGS Shakemap - 1999 Izmit earthquake.jpg|thumb|USGS ShakeMap — hodisa intensivligini ko‘rsatadi]] Zilzila o‘n viloyatda o‘lim va bino qulashlari bilan katta talafot keltirdi.<ref name="OCHA"/> 1999-yil 19-oktyabrda e’lon qilingan rasmiy ma’lumotga ko‘ra, 17 127 kishi halok bo‘lgan va 43 953 kishi jarohatlangan, biroq boshqa manbalarda haqiqiy son 45 000 ga yaqin bo‘lishi mumkinligi aytiladi.<ref name="marza">{{Cite journal|last=Marza |first=Vasile I. |title=1999-yil İzmit (Turkiya) yirik zilzilasi qurbonlar soni haqida |year=2004 |place=ESC General Assembly Papers, Potsdam |publisher=European Seismological Commission |url=http://www.esc-web.org/papers/potsdam_2004/ss_1_marza.pdf}}</ref><ref name="BBC2023">https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-49322860</ref> 1999-yil sentabr hisobotlariga ko‘ra 127 251 bino turli darajada zarar ko‘rgan, kamida 60 434 bino esa qulagan.<ref name="OCHA"/> Amerika Qizil Xochi (2003) hisobotiga ko‘ra 320 000 uy va korxona vayron bo‘lgan.<ref name="ARC2003">{{Cite web|title=Turkiya zilzilalari oqibatlari|url=https://reliefweb.int/report/turkey/millions-remember-turkish-earthquakes-recovery-continues|author=American Red Cross|publisher=[[ReliefWeb]]|date=15 August 2003}}</ref> 250 000 dan ortiq odam uysiz qoldi.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=FJsyapLefv4C&pg=PA1|title=Turkiyada zilzila sug‘urtasi|publisher=World Bank Publications}}</ref> Istanbul-Anqara avtomagistralining 60 km qismi, 500 km elektr kabeli va 3 000 dan ortiq elektr ustunlari zarar ko‘rdi. İzmit shahrida 9 500 dan ortiq odam halok bo‘ldi.<ref>{{Cite web|title=Marmara zilzilasi oqibatlari|url=https://reliefweb.int/report/turkey/wounds-marmara-earthquake-still-healing-after-two-years|publisher=IFRC}}</ref> Gölcükda 4 556 kishi halok bo‘ldi, 5 064 kishi jarohatlandi, 500 dan ortiq bino qulab tushdi.<ref name="OCHA"/> Shaharning 80% gacha qismi zarar ko‘rdi.<ref name="ARC2003"/> Yalovada 2 501 kishi halok bo‘ldi, 10 134 bino qulab tushdi. Buning asosiy sababi suyuqlanish (liquefaction) edi.<ref>{{Cite journal|title=Yalova hududida suyuqlanish oqibatlari|journal=Journal of Earth System Science|year=2014}}</ref> Istanbulda 978 kishi halok bo‘ldi, 3 547 kishi jarohat oldi.<ref name="BBC2023"/> Eng katta zarar Avcılar tumanida kuzatildi. Eskişehirda 86 o‘lim, Bursa shahrida 263 o‘lim qayd etildi. Sakaryada 2 627 kishi halok bo‘ldi. [[File:Izmit eart3.jpg|thumb|Gölcükda qulagan binolar]] Qurilish kompaniyalari arzon materiallardan foydalangani uchun qattiq tanqid qilindi. Hukumat esa zilzilaga chidamli qurilish me’yorlarini yetarlicha nazorat qilmaganlikda ayblandi.<ref>{{Cite web|title=İzmit zilzilasi (1999)|url=https://www.britannica.com/event/Izmit-earthquake-of-1999}}</ref> To‘g‘ridan-to‘g‘ri zarar 6,5 milliard AQSh dollari, umumiy iqtisodiy zarar esa 20 milliard dollardan oshgani baholanadi. Turkiya parlamenti hisobotiga ko‘ra 18 373 o‘lim, 48 901 jarohat, 96 796 uy va 15 939 korxona jiddiy zarar ko‘rgan.<ref name="tbmm">https://acikerisim.tbmm.gov.tr/bitstream/handle/11543/132/ss549.pdf</ref> Shuningdek, Trans-Evropa avtomagistralida 20 ta viyaduk, 5 ta tunnel va ko‘plab ko‘priklar zarar ko‘rdi. ===Neftni qayta ishlash zavodida yong‘in=== [[File:Tupras İzmit Refinery.jpg|thumb|right|Yong‘in sodir bo‘lgan [[Tüpraş]] neftni qayta ishlash zavodi]] Zilzila [[Tüpraş]] neftni qayta ishlash zavodida yong‘in kelib chiqishiga sabab bo‘ldi. Yong‘in davlatga qarashli tank xo‘jaligida boshlandi va saqlash tankidan to‘kilgan [[nafta]] yonishi natijasida yuzaga keldi. Suv quvurlarining shikastlanishi va zilzila oqibatidagi vayronalar yong‘inni o‘chirish ishlarini deyarli samarasiz qildi. Yong‘inni o‘chirish uchun samolyotlar ko‘pik (foam) tashlashga jalb qilindi, biroq yong‘in bir necha kun davomida kengaydi. Zavod atrofida {{convert|5|km|mi|abbr=on}} radiusdagi hudud evakuatsiya qilindi. Yong‘in besh kundan keyin nazoratga olindi, bu vaqt ichida kamida 17 ta rezervuar va katta miqdordagi quvur tizimi zarar ko‘rdi.<ref name="Scawthorn">{{cite book|title=Zilziladan keyingi yong‘inlar|year=2005|publisher=ASCE, NFPA|location=Reston, VA|isbn=9780784407394|editor=Scawthorn|editor2=Eidinger|editor3=Schiff}}</ref> Zavoddan {{convert|2-3|mi|km|abbr=on}} masofadagi aholi ham evakuatsiya qilindi, hatto ayrim hududlarda qutqaruv ishlari davom etayotgan bo‘lsa ham.<ref>{{Cite book|title=Zilziladan keyingi yong‘inlar|publisher=American Society of Civil Engineers|year=2005}}</ref> ===Sunami=== Kamida 155 o‘lim sunami bilan bog‘liq deb qayd etilgan.<ref name="NGDC_T">https://www.ngdc.noaa.gov/hazel/view/hazards/tsunami/event-more-info/2326</ref> İzmit ko‘rfazida sunami bo‘yicha ko‘plab dala tadqiqotlari o‘tkazildi. Ko‘rfazning shimoliy qirg‘oqlarida (Hereke va Tüpraş zavodi oralig‘ida) sunami “yetakchi depressiya to‘lqini” sifatida qayd etilgan. To‘lqin balandligi {{cvt|1.5–2.6|m}} oralig‘ida bo‘lgan. Birinchi to‘lqinlar zilziladan bir necha daqiqa o‘tib yetib kelgan va taxminan bir daqiqalik davrga ega bo‘lgan. Eng katta zarar ko‘rgan hududlar: Şirinyalı, Kirazlıyalı, Yarımca, [[Körfez]] va neft zavodi atrofidir. Sunami binolarga midiya va dengiz chiqindilarini olib kirgan, eshik va derazalarni shikastlagan. Körfez hududida ba’zi joylarda suv toshqini {{cvt|35|m}} gacha yetgan. Hereke va Körfez hududlarida binolar devorlarida suv izlari qayd etilgan. Değirmendere hududida qirg‘oq bo‘ylab kuchli cho‘kish yuz bergan va parkning bir qismi suv ostida qolgan. Bu hududda dengiz qisqa vaqtda {{cvt|150|m}} ga chekingan, keyin esa suv qaytib kelib {{cvt|35|m}} gacha ichkariga kirgan. Sunami yaqin atrofdagi harbiy dengiz bazasiga ham zarar yetkazgan<ref>{{Cite web|title=1999-yil 17-avgust Izmit sunamisi|url=http://itic.ioc-unesco.org/index.php?option=com_content&view=article&id=2132&Itemid=3136}}</ref>. ===Aftershoklar (zilziladan keyingi silkinishlar)=== {{M|w}}5.2 magnitudali aftershok 31-avgust kuni [[İzmit]] yaqinida sodir bo‘ldi. Natijada yana 1 kishi halok bo‘ldi va 166 kishi jarohat oldi, silkinishlar [[Istanbul]]gacha sezildi.<ref>{{Cite web|title=M 5.2 – 2 km shimoli-sharqiy Karşıyaka, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009dv7/executive|date=31 August 1999|publisher=United States Geological Survey}}</ref> 13-sentabr kuni yana {{M|w}}5.9 magnitudali aftershok sodir bo‘lib, 7 kishi halok bo‘ldi va 422 kishi jarohatlandi.<ref>{{Cite web|title=M 5.9 – 4 km janubi-sharqiy Köseköy, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009ede/executive|date=13 September 1999|publisher=United States Geological Survey}}</ref> 29-sentabr kuni {{M|w}}5.2 magnitudali yana bir aftershok yuz berdi va [[Istanbul]]da 1 kishi halok bo‘ldi.<ref>{{Cite web|title=M 5.2 – 8 km shimoli-g‘arbiy Taşköprü, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009f5w/executive|date=29 September 1999|publisher=United States Geological Survey}}</ref> 7-noyabr kuni {{M|w}}5.0 aftershok [[Sakarya viloyati]]da 1 kishining o‘limiga sabab bo‘ldi.<ref>{{Cite web|title=M 5.0 – 8 km sharqiy Akyazı, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009h7v/executive|date=7 November 1999|publisher=United States Geological Survey}}</ref> 11-noyabr kuni o‘sha hududda sodir bo‘lgan {{M|w}}5.7 magnitudali silkinish 2 kishining o‘limiga va 171 kishining jarohatlanishiga olib keldi.<ref>{{Cite web|title=M 5.7 – 5 km shimoliy Sapanca, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009h7v/executive|date=11 November 1999|publisher=United States Geological Survey}}</ref> 23-avgust 2000-yilda {{M|w}}5.3 zilzila Sakaryada 22 kishini jarohatladi.<ref>{{Cite web|title=M 5.3 – 8 km sharqiy Akyazı, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009z1g/executive|date=23 August 2000|publisher=United States Geological Survey}}</ref> 26-avgust 2001-yilda yana {{M|w}}5.0 aftershok sodir bo‘lib, [[Bolu viloyati]]da 2 kishi jarohat oldi.<ref>{{Cite web|title=M 5.0 – 24 km shimoliy Bolu, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp000an1e/executive|date=26 August 2001|publisher=United States Geological Survey}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;" |+Viloyatlar bo‘yicha zarar statistikasi<ref name="OCHA"/> ! Viloyat ! To‘liq vayron bo‘lgan ! O‘rtacha zarar ko‘rgan ! Yengil zarar ko‘rgan |- |[[Bolu viloyati|Bolu]] |3,226 |4,782 |3,233 |- |[[Bursa viloyati|Bursa]] |32 |109 |431 |- |[[Eskişehir viloyati|Eskişehir]] |70 |32 |204 |- |[[Istanbul]] |3,614 |12,370 |10,630 |- |[[Kocaeli viloyati|Kocaeli]] |23,254 |21,316 |21,481 |- |[[Sakarya viloyati|Sakarya]] |20,104 |11,381 |17,953 |- |[[Yalova viloyati|Yalova]] |10,134 |8,870 |14,470 |- |'''Jami:''' |60,434 |58,860 |68,391 |} ==Javob chorasi (Response)== [[File:Disaster_and_Emergency_Management_Presidency.jpg|thumb|Kelajakdagi favqulodda holatlarga tayyorgarlik ko‘rish maqsadida tashkil etilgan [[FAVQ (Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi)]]]] {{Asosiy maqola|Gretsiya–Turkiya zilzila diplomatiyasi}} Zilziladan keyin omon qolganlarni qutqarish, jarohatlanganlarga yordam ko‘rsatish va uysiz qolgan aholini qo‘llab-quvvatlash uchun keng ko‘lamli xalqaro yordam tashkil etildi. Qutqaruv guruhlari falokatdan 24–48 soat ichida yuborildi, yordam esa nodavlat tashkilotlar (NGO), [[Turk Qizil Yarim Oy jamiyati]] va mahalliy qutqaruv tashkilotlari orqali taqsimlandi. [[File:990817중앙119구조본부 터키 이즈미트 지진 출동9.jpg|thumb|right|Janubiy Koreya ko‘ngillilari va mahalliy aholi qutqaruv ishlarida]] Quyidagi jadval zarar ko‘rgan hududlarda mamlakatlar bo‘yicha qutqaruv guruhlari taqsimotini ko‘rsatadi: {| class="wikitable" style="border-collapse: collapse; font-size: 95%;" ! Joylashuv ! Xorijiy qutqaruv guruhlari |- | [[Gölcük, Kocaeli|Gölcük]], [[İzmit|Kocaeli]] || Vengriya, Isroil, Fransiya, Janubiy Koreya, Belgiya, Rossiya |- | [[Yalova]] || Germaniya, Vengriya, Isroil, Polsha,<ref name="psp-nowysacz.pl">{{Cite web | url=http://www.psp-nowysacz.pl/content.php?body=page&name=historia5 | title=Polsha davlat yong‘in xizmati tarixiy ma’lumotlari}}</ref> Buyuk Britaniya, Fransiya, Yaponiya, Avstriya, Ruminiya, Janubiy Koreya |- | [[Avcılar, Istanbul]] || Gretsiya, Germaniya |- | [[İzmit]], Kocaeli || Rossiya, Vengriya, Fransiya, Germaniya, Avstriya, Shveysariya, AQSh, Islandiya, Janubiy Koreya, Ukraina |- | [[Sakarya viloyati|Sakarya]] || Bolgariya, Misr, Germaniya, Ispaniya |- | [[Düzce]] || Polsha,<ref name="psp-nowysacz.pl" /> Buyuk Britaniya |- | [[Bayrampaşa]], Istanbul || Italiya |- | [[Kartal]], Istanbul || Ozarbayjon |} ''1999-yil 19-avgust holatiga ko‘ra qutqaruv ishlari. Manba: USAID''<ref>{{cite book|editor-last=Tang|editor-first=Alex K.|title=1999-yil İzmit (Kocaeli) zilzilasi va Düzce zilzilasi bo‘yicha infratuzilma ishlashi|publisher=[[American Society of Civil Engineers]]|year=2000}}</ref> [[File:Reddingshond turkije.jpg|thumb|Qutqaruv iti ish jarayonida]] Umuman olganda, 21 mamlakat (Germaniya, Fransiya, Buyuk Britaniya, AQSh, Isroil, Gretsiya, Yaponiya, Avstriya, Shveysariya, Vengriya, Rossiya, Janubiy Koreya, Belgiya, Polsha, Ruminiya, Bolgariya, Misr, Ispaniya, Italiya, Ozarbayjon va Islandiya) qutqaruv ishlarida ishtirok etdi.<ref>{{Cite news|title=Turkiya Marmara zilzilasi bo‘yicha tiklanish hisoboti|url=https://www.adrc.asia/publications/recovery_reports/Marmara.pdf}}</ref> Gretsiya birinchi bo‘lib yordam va qo‘llab-quvvatlashni taklif qildi. Zilziladan bir necha soat o‘tib Gretsiya Tashqi ishlar vazirligi Turkiya bilan aloqa o‘rnatdi va maxsus vakillar yubordi. Shuningdek, Gretsiya 24 kishilik qutqaruv guruhi, 2 ta qutqaruv iti va Tüpraş neft zavodidagi yong‘inni o‘chirish uchun samolyotlar yubordi.<ref>[http://www.hri.org/news/greek/eraen/1999/99-08-18.eraen.html Gretsiya va Turkiyaga xalqaro yordam]</ref> Buyuk Britaniyadan BP tomonidan Oil Spill Response Limited yuborildi va Tüpraş zavodida dengizga oqib ketayotgan neftni nazorat ostiga oldi.<ref name="Girgin">{{cite journal | title=1999-yil Kocaeli zilzilasidan keyingi texnogen hodisalar | author=Girgin S. | journal=Natural Hazards and Earth System Sciences | year=2011 }}</ref> Buyuk Britaniya Turkiya Qizil Yarim Oy jamiyatiga 50 000 funt sterling ajratdi, Xalqaro Qizil Xoch esa 4,5 million funt yordam va’da qildi. Tibbiy buyumlar, adyollar va oziq-ovqat Stansted aeroportidan yuborildi. AQSh prezidenti Bill Klinton Istanbul va İzmitga tashrif buyurib, vayronalarni ko‘zdan kechirdi va jabrlanganlar bilan uchrashdi<ref>Bill Clinton İzmitga tashrifi</ref>. AQSh harbiylari, jumladan 26-dengiz ekspeditsiya bo‘linmasi “Operation Avid Response” doirasida insonparvarlik yordamlarini amalga oshirdi<ref>{{Veb manbasi | url = https://www.bbc.com | title = BBC News }}</ref>. ==Kelajakdagi xavf== 2002-yildan boshlab Marmara dengizining sharqiy qismida seysmik faollik oshgani va Istanbulning janubiy qirg‘og‘i yaqinidagi Shimoliy Anadolu yoriqlari tizimining [[Knyaz orollari]] segmentida zilzilalar deyarli kuzatilmayotgani aniqlangan. Bu holat Marmara dengizi ostidagi taxminan {{convert|150|km|mi|abbr=on}} uzunlikdagi suv osti seysmik “bo‘sh zona” kelajakda yana yirik zilzila yuz berishiga sabab bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi. Ushbu ehtimollar Turkiyaning shimoli-g‘arbida joylashgan Shimoliy Anadolu yoriqlar zonasidagi yirik yoriq uzilishlarining segmentatsiyasi nuqtai nazaridan juda muhimdir. Istanbul metropoliten hududiga yaqin segmentlarning faollashishi ehtimoli mavjud bo‘lgani sababli, Knyaz orollari “bo‘sh zonasi” Istanbul uchun yuqori seysmik xavf tug‘diruvchi hudud sifatida baholanadi.<ref name="bohnoff">{{cite journal|title=An earthquake gap south of Istanbul|author1=Bohnoff, M.|author2=Bulut, F.|author3=Dresen, G.|author4=Malin, P. E.|author5=Eken, T.|author6=Aktar, M.|journal=Nature Communications|year=2013 |volume=4|issue=1999|page=1999 |doi=10.1038/ncomms2999|pmid=23778720 |bibcode=2013NatCo...4.1999B |doi-access=free}}</ref> Shimoliy Anadolu yoriqlar zonasi va ayniqsa Istanbul hududi bo‘yicha uzoq muddatli zilzila katalogi mavjud bo‘lsa-da, bu hududdagi seysmik jarayonlarni to‘liq tushunish hali ham yetarli emas. Istanbul metropoliteni yaqinidagi seysmik “bo‘sh zona” kuzatuvi Knyaz orollari janubida, yoriq chizig‘i yaqinida zich seysmologik stansiyalar va kichik tarmoqlar o‘rnatilishi orqali amalga oshirildi. Bu monitoring tizimi 1999-yil İzmit zilzilasining g‘arbiy qismida va Istanbul markazidan janubi-sharqda joylashgan Knyaz orollari segmentini aniqroq kuzatish imkonini berdi. Natijada kelajakdagi zilzilalarda ehtimoliy uzilish nuqtalari aniqlanmoqda. Shuningdek, Marmara seysmik bo‘sh zonasida “zanjirli” (kaskad) uzilish holatida maksimal zilzila magnitudasini ham cheklashi mumkin. Shu ma’lumotlar asosida Istanbul va uning atrofida erta ogohlantirish tizimini joriy etish foydali bo‘lishi mumkin. Knyaz orollari segmentining seysmik bo‘lmagan qismi kelajakdagi katta zilzila uchun yuqori siljish (slip) to‘planadigan hudud sifatida qaraladi. Yoriqning xususiyatlarini o‘rganish Istanbulga yetib keladigan seysmik to‘lqinlar yo‘nalishi va kuchini (directivity) aniqlash uchun ham muhimdir. Turli ssenariylar asosida Istanbulga ta’sirni modellashtirish seysmik xavfni yanada aniq baholashga yordam bermoqda. Hozirda Marmara dengizida yer osti (burg‘u quduqlari asosidagi) seysmograf tarmog‘ini o‘rnatish ishlari davom etmoqda.<ref name="bohnoff"/> Turkiyaning eng yirik shahri bo‘lgan Istanbul Shimoliy Anadolu yoriqlar tizimining segmentlariga juda yaqin joylashgan bo‘lib, bu uni minglab qurbonlar va katta miqdordagi zarar keltirishi mumkin bo‘lgan zilzila falokati uchun yuqori xavf zonasiga aylantiradi. 1999-yilgi zilziladan so‘ng, hukumat tomonidan bu xavflarni kamaytirish zarurati paydo bo‘ldi. Jahon banki kabi tashkilotlar ko‘magida yuzlab binolar mustahkamlandi va qayta qurildi, minglab aholi esa favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlik bo‘yicha o‘qitildi.<ref>{{cite web|title=Preparing for the Big One: Learning from Disaster in Turkey|url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2013/10/07/preparing-for-big-one-learning-from-disaster-in-turkey|access-date=30 November 2021|publisher=World Bank}}</ref> ==Galereya== <gallery mode="packed" heights="100"> File:Kavaklı.jpg | Gölcükdagi Kavaklı plyajining suv bosishi File:F6-14.jpg | Kichik to‘lqin ko‘tarilishiga sabab bo‘lgan tsunami to‘lqini File:F8-19.jpg | Zilzila natijasida hosil bo‘lgan yoriq pog‘onasi File:Moletrack far.jpg | Sakaryadagi yer yuzasi yorilishi File:SismoTurquia03.jpg | Qulagan bino File:F6-18.jpg | Ko‘cha bo‘ylab vayron bo‘lgan binolar File:August 17, 1999 Izmit earthquake Yuvacik.jpg | Sinf xonasi ostidan yoriq o‘tib ketgan holat </gallery> ==Shuningdek qarang== {{Portal|Turkiya}} *[[1999-yil Düzce zilzilasi]] *[[1999-yil zilzilalari ro‘yxati]] *[[Turkiyadagi zilzilalar ro‘yxati]] *[[Yalova zilzila yodgorligi]] *[[2022-yil Düzce zilzilasi]] *[[2023-yil Turkiya–Suriya zilzilalari]] ==Manbalar== {{manbalar}} ==Havolalar== {{commons}}<!--“Izmir” bilan almashtirmang. Bu ikki xil shahar.--> * [https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009d4z#general_summary M7.6 – g‘arbiy Turkiya] – [[United States Geological Survey]] * [http://www.eaee.boun.edu.tr/bulletins/v18n1/kocaeli.htm 1999-yil 17-avgust Kocaeli zilzilasi] – Yevropa Zilzila Muhandisligi Assotsiatsiyasi * [https://web.archive.org/web/20070205174028/http://nisee.berkeley.edu/turkey/report.html 1999-yil 17-avgust İzmit zilzilasining dastlabki geotexnik kuzatuvlari] – Milliy Zilzila Muhandisligi Axborot Xizmati * {{ReliefWeb-link|eq-1999-0268-tur}} {{DEFAULTSORT:İzmit zilzilasi, 1999}} [[Category:1999-yil zilzilalari]] [[Category:1990-yillar tsunami hodisalari]] [[Category:1999-yil avgust oyidagi Turkiya]] [[Category:Turkiyadagi zilzilalar|1999 Izmit]] [[Category:Düzce viloyati tarixi]] [[Category:Istanbul viloyati tarixi]] [[Category:İzmit tarixi|1999 zilzilasi]] [[Category:Kocaeli viloyati tarixi]] [[Category:Sakarya viloyati tarixi]] [[Category:Yalova viloyati tarixi]] [[Category:Supersheyar zilzilalar]] [[Category:Turkiyadagi tsunami]] [[Category:Siljish (strike-slip) zilzilalar]] [[Category:1999-yilgi ofatlar Turkiyada]] 447mo4vdermste5gz0zl4ji2jeoy6a5 5997303 5996927 2026-04-16T10:22:59Z Doctormeee 105908 5997303 wikitext text/x-wiki {{thr}} {{Zilzila bilgiqutisi | nomi = 1999-yil Izmit zilzilasi | tasvir = Izmit eart6.jpg | izoh = [[Izmit]] shahridagi qulagan binolar | xarita = | xaritaizohi = | sana = 17-avgust 1999-yil | mahalliy_vaqt = 03:01 | davomiylik = 37 soniya | miqdori = 7.6 (Mw), 7.8 (Ms) | merkalli = X (ekstremal) | chuqurligi = 15 km | episentr = [[Izmit]], [[Turkiya]] | yoriq = [[Shimoliy Anadolu yoriq chizig‘i]] | taʼsir doirasidagi davlatlar = [[Turkiya]] | umumiy_zarar = 12–20 milliard AQSh dollari | sunami = 2.52 m | talofatlar = 43,953–48,901 jarohatlangan | iqtisodiy yoʻqotishlar = 23–38.4 milliard AQSh dollari (2025-yil qiymatida) | aftershoklar = mavjud | qurbonlar = 17,127–18,373 halok bo‘lgan, 5,840 bedarak yo‘qolgan | manbalar = <ref name="BBC">{{Veb manbasi | url = https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-49322860 | sarlavha = 17 Ağustos Depremi | nashriyot = BBC }}</ref> }} [[Moment magnituda shkalasi|Moment magnitudasi]] 7.6 bo‘lgan zilzila 1999-yil 17-avgust kuni [[Turkiya]]ning [[Kocaeli]]viloyatida sodir bo‘ldi. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, zilzila natijasida kamida 18,373 kishi halok bo‘lgan, 48,901 kishi jarohatlangan va 5,840 kishi bedarak yo‘qolgan<ref name="BBC">{{Cite news | title = 17 Ağustos Depremi | url = https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-49322860 | date = 12 August 2019 | publisher = BBC News | language = tr }}</ref>. Kamida 155 ta o‘lim holati [[1999-yil Izmit zilzilasi#Sunami|sunami]] bilan bog‘liq bo‘lgan<ref name="NGDC_T">{{Veb manbasi | url = https://www.ngdc.noaa.gov/hazel/view/hazards/earthquake/event-data | sarlavha = Significant Earthquake Database | nashriyot = NOAA }}</ref>. Turli manbalarga, jumladan [[Jahon banki]]ga ko‘ra, umumiy zarar 12 milliarddan 20 milliard AQSh dollarigacha baholangan (1999-yil narxlarida)<ref name="BBC"/>. Zilzila epitsentrga yaqin joylashgan shimoli-g‘arbiy [[Izmit]] shahri nomi bilan atalgan. U mahalliy vaqt bilan soat 03:01 da (00:01 [[Umumjahon muvofiqlashtirilgan vaqt|UTC]]) taxminan {{cvt|15|km}} chuqurlikda sodir bo‘lgan. Eng yuqori [[Modifikatsiyalangan Merkalli intensivlik shkalasi|Merkalli intensivligi]] X (''ekstremal'') darajaga yetgan. Zilzila 37 soniya davom etib, katta seysmik talafotlarga sabab bo‘lgan va zamonaviy Turkiya tarixidagi eng halokatli tabiiy ofatlardan biri sifatida esda qolgan. 1999-yilgi zilzila [[Shimoliy Anadolu yoriq chizig‘i]] bo‘ylab sodir bo‘lgan seysmik ketma-ketlikning bir qismi bo‘lib, u 60 yil davomida sharqdan g‘arbga qarab siljigan yirik zilzilalarni keltirib chiqargan va [[1939-yil Erzincan zilzilasi|1939-yil]]dan boshlangan<ref>{{Veb manbasi | url = https://www.ldeo.columbia.edu/tamam/tamam-background/the-north-anatolian-fault | sarlavha = The North Anatolian Fault | nashriyot = Lamont–Doherty Earth Observatory }}</ref>. Ushbu zilzila jabrlanganlarga yordam ko‘rsatish maqsadida joriy etilgan [[Zilzila solig‘i (Turkiya)|zilzila solig‘i]] tizimini yaratishga turtki bo‘ldi<ref>{{Veb manbasi | url = https://www.cnn.com/2023/02/08/middleeast/turkey-earthquake-public-anger-intl/index.html | sarlavha = Turkey earthquake public anger | nashriyot = CNN | sana = 2023-02-08 }}</ref>, shuningdek majburiy [[zilzila sug‘urtasi]]ni ta’minlash uchun [[Milliy ofatlar sug‘urtasi muassasasi]] tashkil etilishiga sabab bo‘ldi. ==Tektonik sharoit== Zilzila sodir bo‘lgan [[Shimoliy Anadolu yoriq zonasi]] (NAFZ) uzunligi {{cvt|1200|km|adj=on}} bo‘lgan o‘ng yo‘nalishli [[sirpanma yoriq]] (strike-slip) zonasi hisoblanadi. U [[Saros qo‘ltig‘i]]dan [[Karlıova uchlik tuguni|Karlıova]]gacha cho‘zilgan. Bu yoriq taxminan 13–11 million yil avval [[Anadolu]]ning sharqiy qismida shakllangan va keyinchalik g‘arbga qarab rivojlangan. Yoriq tizimi [[Marmara dengizi]] hududida taxminan 200 ming yil avval to‘liq shakllangan, garchi keng hududda [[Siljish (geologiya)|siljish]] bilan bog‘liq harakatlar allaqachon kechki [[Miosen]] davrida boshlangan bo‘lsa-da<ref name="sengor">{{cite journal|author1=Şengör, A. M.|author2=Tüysüz, O.|author3=İmren, C.|author4=Sakınç, M.|author5=Eyidoğan, H.|author6=Görür, N.|author7=Le Pichon, X.|author8=Rangin, C.|year= 2005| title=The North Anatolian Fault: A New Look|journal=Annual Review of Earth and Planetary Sciences|volume=33|issue=1|pages=37–112|doi=10.1146/annurev.earth.32.101802.120415|bibcode=2005AREPS..33...37S |url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.earth.32.101802.120415|url-access=subscription}}</ref>. Yoriq zonasi seysmik jihatdan faol bo‘lib, murakkab [[Geomorfologiya|geomorfologik]] tuzilishga ega. Bu hudud moment magnituda shkalasi bo‘yicha 8.0 gacha bo‘lgan zilzilalarni yuzaga keltirgan. XVII asrdan boshlab u tsiklik xatti-harakatni ko‘rsatib kelmoqda — ya’ni yirik zilzilalar sikllari sharqda boshlanib, g‘arbga tomon siljib boradi. Oldingi davrlar bo‘yicha ma’lumotlar kamroq bo‘lsa-da, faol seysmiklik mavjud bo‘lgan deb hisoblanadi. XX asr zilzilalari tahlili shuni ko‘rsatadiki, zilzilalar uzilgan segmentlarning g‘arbiy uchlarida kuchlanishni to‘plab, yirik zilzilalarning g‘arbga ko‘chishini ta’minlaydi. Izmit va [[1999-yil Duzje zilzilasi|1999-yil 12-noyabr]] voqealari yoriqning Marmara segmentida kuchlanishni yanada oshirgan. Ushbu segmentda 2005–2055-yillar oralig‘ida 7.6 magnitudagacha bo‘lgan zilzila yuz berish ehtimoli 50 foiz deb baholangan<ref name="sengor"/>. Hozirgi vaqtda [[Marmara dengizi]] hududida tog‘ jinslarining kuchlanish ta’sirida deformatsiyasi assimetrik xarakterga ega. Bu hududning mintaqaviy geologik tuzilishi bilan bog‘liq bo‘lib, NAFZning katta qismi uchun xos holat deb qaraladi<ref name="sengor"/>. ==Zilzila== {{maplink|frame=yes|frame-align=|frame-width=350|frame-height=250|from=1999 İzmit earthquake.map|frame-latitude= 40.75|frame-longitude=29.9|zoom=7|text=Asosiy zarba va aftershoklar xaritasi – Mw 4.0 yoki undan yuqori}} [[File:Izmit interferogram.jpg|thumb|right|Zilzila natijasida yuzaga kelgan uzilishning [[interferogramma]] tasviri]] 1999-yil 17-avgustdagi zilzila [[Shimoliy Anadolu yoriği]] (NAFZ) bo‘ylab g‘arbga siljib boruvchi seysmik ketma-ketlikdagi yettinchi zilzila bo‘ldi. Ushbu zilzila ketma-ketligi [[1939 Erzincan zilzilasi|1939-yilda]] boshlanib, yoriq zonasi bo‘ylab 1000 km ga yaqin hududda uzilishlarni keltirib chiqargan va gorizontal siljishlar {{convert|7.5|m|ft|abbr=on}} gacha yetgan<ref name="barkai">{{cite journal |author=Barka, A. |year=2002 |title=The Surface Rupture and Slip Distribution of the 17 August 1999 İzmit Earthquake (M 7.4), North Anatolian Fault |journal=Bulletin of the Seismological Society of America |volume=92 |issue=1 |pages=43–60 |doi=10.1785/0120000841 |url=https://pubs.geoscienceworld.org/ssa/bssa/article-abstract/92/1/43/102910/The-Surface-Rupture-and-Slip-Distribution-of-the }}</ref>. [[File:PGA Kocaeli.jpg|thumb|right|Istanbulning Avjilar tumanidagi Ambarli stansiyasida qayd etilgan maksimal yer tebranishi (PGA) grafigi]] Kuzatilgan maksimal [[yer tebranishi]] 0.45 ''[[Maksimal yer tezlanishi|g]]'' ni tashkil etdi. Turli manbalarga ko‘ra, zilzila 35–45 soniya davom etgan. Eng ko‘p zarar ko‘rgan eng yaqin shaharlar — [[İzmit]], [[Gölcük, Kocaeli|Gölcük]], [[Yalova]] va [[Adapazarı]] bo‘lib, ularning barchasi [[Marmara dengizi]]ning sharqiy qismi, [[İzmit qo‘ltig‘i]] hududida joylashgan. Zilzila [[Istanbul]]da ham katta talofat keltirib chiqardi, ayniqsa shaharning g‘arbiy qismida joylashgan [[Avcılar, Istanbul|Avjilar]] tumanida, episentrdan taxminan {{convert|70|km|mi|abbr=on}} uzoqlikda bo‘lishiga qaramay, bu yerda 1000 ga yaqin odam halok bo‘ldi. Zilzila yuzasida to‘rtta segmentdan iborat uzilish hosil bo‘ldi: * Hersek/Karamürsel–Gölcük * İzmit–[[Sapanca ko‘li]] * Sapanca ko‘li–[[Akyazı]] * Akyazı–[[Gölyaka]] va Gölyaka–Düzce segmentlari Bu segmentlarning umumiy uzunligi 125 km dan ortiqni tashkil etdi. Ularning har biri {{convert|1-4|km|mi|abbr=on}} kenglikdagi [[Pull-apart havza|pull-apart]] [[yoriq bosqichi|stepover]] zonalari bilan ajralgan. Eng katta siljish Sapanca–Akyazı segmentida qayd etilgan bo‘lib, bu yerda yo‘l va daraxt qatori {{convert|5.2|m|ft|abbr=on}} ga siljigan. Bu joylarda yoriq deyarli vertikal bo‘lib, sof gorizontal (strike-slip) harakat kuzatilgan. Ko‘pchilik kuchli aftershoklar (M>4) quyidagi hududlarda kuzatilgan: * Düzce atrofida * Adapazarı janubida * [[Sapanca]] hududida * İzmit atrofida * [[Çınarcık]] hududida [[Değirmendere, Gölcük|Değirmendere]] shahrida (Gölcük g‘arbida joylashgan kichik sohil shahri) yoriq [[allyuvial yelpig‘ich]] chetini kesib o‘tgan. Natijada uzunligi {{convert|300|m|ft|abbr=on}}, kengligi {{convert|100|m|ft|abbr=on}} bo‘lgan yer cho‘kishi yuzaga kelgan. Shahar markazining bir qismi, jumladan mehmonxona va bir nechta do‘kon hamda restoranlar suv ostida qolgan. Gölcük sharqida joylashgan boshqa delta hududida esa yoriq 2 metr balandlikdagi normal yoriq qiyaligini hosil qilgan<ref name="barkai"/>. Hudud bo‘ylab joylashgan 7 ta keng polosali stansiya va boshqa qisqa davrli seysmometrlar ma’lumotlari asosida asosiy zarba va kuchli aftershoklarning [[fokal mexanizm]] (moment tensori) hisoblab chiqildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, zilzilalar asosan segmentlarga bo‘lingan bo‘lib: * g‘arb-sharq yo‘nalishidagi yoriqlarda strike-slip harakat * segmentlar orasida esa normal yoriqlar kuzatilgan. Bu esa zilzilaning asosiy xususiyati o‘ng tomonlama (dextral) strike-slip ekanini tasdiqlaydi<ref name="orgulu">{{cite journal |author=Örgülü, G.; Aktar, M. |year=2001 |title=Regional Moment Tensor Inversion for Strong Aftershocks of the August 17, 1999 İzmit Earthquake (Mw 7.4) |journal=Geophysical Research Letters |volume=28 |issue=2 |pages=371–374 |doi=10.1029/2000GL011991 |url=https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2000GL011991 }}</ref>. [[P to‘lqin]] va [[S to‘lqin]]larning [[seysmometr]]larda qayd etilgan vaqtiga asoslanib, uzilish episentrdan sharqqa tomon S-to‘lqin tezligidan ham yuqori tezlikda tarqalganligi aniqlangan. Bu hodisa [[supershear zilzila]] deb ataladi<ref name="Bouchon">{{cite journal |author=Bouchon, M. et al. |year=2001 |title=How Fast is Rupture During an Earthquake? New Insights from the 1999 Turkey Earthquakes |journal=Geophysical Research Letters |volume=28 |issue=14 |pages=2723–2726 |doi=10.1029/2001GL013112 |url=https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2001GL013112 }}</ref>. ==Taʼsir== ===Zilzila oqibatlari=== {{Asosiy maqola|Zilzila muhandisligi}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders floatright" style="clear:right; margin-left:7px; margin-top:0; margin-right:0; margin-bottom:3px; font-size:90%;" |+Turkiya viloyatlari bo‘yicha qurbonlar<ref name="OCHA">{{Cite web|title=Turkiya – Zilzila OCHA vaziyat hisoboti №21|url=https://reliefweb.int/report/turkey/turkey-earthquake-ocha-situation-report-no-21|author=OCHA|publisher=[[ReliefWeb]]|date=15 September 1999|access-date=12 May 2023}}</ref> ! scope="col"|Viloyat ! scope="col"|O‘limlar ! scope="col"|Jarohatlar |- !scope="row"|[[Bolu viloyati|Bolu]] |264 |1,163 |- !scope="row"|[[Bursa viloyati|Bursa]] |263 |333 |- !scope="row"|[[Eskişehir viloyati|Eskişehir]] |86 |83 |- !scope="row"|[[Istanbul]] |978 |3,547 |- !scope="row"|[[Kocaeli viloyati|Kocaeli]] |8,644 |9,211 |- !scope="row"|[[Sakarya viloyati|Sakarya]] |2,627 |5,084 |- !scope="row"|[[Tekirdağ viloyati|Tekirdağ]] |0 |35 |- !scope="row"|[[Yalova viloyati|Yalova]] |2,501 |4,472 |- !scope="row"|[[Zonguldak viloyati|Zonguldak]] |3 |26 |- |} [[File:USGS Shakemap - 1999 Izmit earthquake.jpg|thumb|USGS ShakeMap — hodisa intensivligini ko‘rsatadi]] Zilzila o‘n viloyatda o‘lim va bino qulashlari bilan katta talafot keltirdi<ref name="OCHA"/>. 1999-yil 19-oktyabrda e’lon qilingan rasmiy ma’lumotga ko‘ra, 17 127 kishi halok bo‘lgan va 43 953 kishi jarohatlangan, biroq boshqa manbalarda haqiqiy son 45 000 ga yaqin bo‘lishi mumkinligi aytiladi<ref name="marza">{{Cite journal|last=Marza |first=Vasile I. |title=1999-yil İzmit (Turkiya) yirik zilzilasi qurbonlar soni haqida |year=2004 |place=ESC General Assembly Papers, Potsdam |publisher=European Seismological Commission |url=http://www.esc-web.org/papers/potsdam_2004/ss_1_marza.pdf}}</ref><ref name="BBC2023">https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-49322860</ref>. 1999-yil sentabr hisobotlariga ko‘ra 127 251 bino turli darajada zarar ko‘rgan, kamida 60 434 bino esa qulagan<ref name="OCHA"/>. Amerika Qizil Xochi (2003) hisobotiga ko‘ra 320 000 uy va korxona vayron bo‘lgan<ref name="ARC2003">{{Cite web|title=Turkiya zilzilalari oqibatlari|url=https://reliefweb.int/report/turkey/millions-remember-turkish-earthquakes-recovery-continues|author=American Red Cross|publisher=[[ReliefWeb]]|date=15 August 2003}}</ref>. 250 000 dan ortiq odam uysiz qoldi<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=FJsyapLefv4C&pg=PA1|title=Turkiyada zilzila sug‘urtasi|publisher=World Bank Publications}}</ref>. Istanbul-Anqara avtomagistralining 60 km qismi, 500 km elektr kabeli va 3 000 dan ortiq elektr ustunlari zarar ko‘rdi. İzmit shahrida 9 500 dan ortiq odam halok bo‘ldi<ref>{{Cite web|title=Marmara zilzilasi oqibatlari|url=https://reliefweb.int/report/turkey/wounds-marmara-earthquake-still-healing-after-two-years|publisher=IFRC}}</ref>. Gölcükda 4 556 kishi halok bo‘ldi, 5 064 kishi jarohatlandi, 500 dan ortiq bino qulab tushdi<ref name="OCHA"/>. Shaharning 80% gacha qismi zarar ko‘rdi<ref name="ARC2003"/>. Yalovada 2 501 kishi halok bo‘ldi, 10 134 bino qulab tushdi. Buning asosiy sababi suyuqlanish (liquefaction) edi<ref>{{Cite journal|title=Yalova hududida suyuqlanish oqibatlari|journal=Journal of Earth System Science|year=2014}}</ref>. Istanbulda 978 kishi halok bo‘ldi, 3 547 kishi jarohat oldi<ref name="BBC2023"/>. Eng katta zarar Avcılar tumanida kuzatildi. Eskişehirda 86 o‘lim, Bursa shahrida 263 o‘lim qayd etildi. Sakaryada 2 627 kishi halok bo‘ldi. [[File:Izmit eart3.jpg|thumb|Gölcükda qulagan binolar]] Qurilish kompaniyalari arzon materiallardan foydalangani uchun qattiq tanqid qilindi. Hukumat esa zilzilaga chidamli qurilish me’yorlarini yetarlicha nazorat qilmaganlikda ayblandi<ref>{{Cite web|title=İzmit zilzilasi (1999)|url=https://www.britannica.com/event/Izmit-earthquake-of-1999}}</ref>. To‘g‘ridan-to‘g‘ri zarar 6,5 milliard AQSh dollari, umumiy iqtisodiy zarar esa 20 milliard dollardan oshgani baholanadi. Turkiya parlamenti hisobotiga ko‘ra 18 373 o‘lim, 48 901 jarohat, 96 796 uy va 15 939 korxona jiddiy zarar ko‘rgan<ref name="tbmm">https://acikerisim.tbmm.gov.tr/bitstream/handle/11543/132/ss549.pdf</ref>. Shuningdek, Trans-Evropa avtomagistralida 20 ta viyaduk, 5 ta tunnel va ko‘plab ko‘priklar zarar ko‘rdi. ===Neftni qayta ishlash zavodida yong‘in=== [[File:Tupras İzmit Refinery.jpg|thumb|right|Yong‘in sodir bo‘lgan [[Tüpraş]] neftni qayta ishlash zavodi]] Zilzila [[Tüpraş]] neftni qayta ishlash zavodida yong‘in kelib chiqishiga sabab bo‘ldi. Yong‘in davlatga qarashli tank xo‘jaligida boshlandi va saqlash tankidan to‘kilgan [[nafta]] yonishi natijasida yuzaga keldi. Suv quvurlarining shikastlanishi va zilzila oqibatidagi vayronalar yong‘inni o‘chirish ishlarini deyarli samarasiz qildi. Yong‘inni o‘chirish uchun samolyotlar ko‘pik (foam) tashlashga jalb qilindi, biroq yong‘in bir necha kun davomida kengaydi. Zavod atrofida {{convert|5|km|mi|abbr=on}} radiusdagi hudud evakuatsiya qilindi. Yong‘in besh kundan keyin nazoratga olindi, bu vaqt ichida kamida 17 ta rezervuar va katta miqdordagi quvur tizimi zarar ko‘rdi<ref name="Scawthorn">{{cite book|title=Zilziladan keyingi yong‘inlar|year=2005|publisher=ASCE, NFPA|location=Reston, VA|isbn=9780784407394|editor=Scawthorn|editor2=Eidinger|editor3=Schiff}}</ref>. Zavoddan {{convert|2-3|mi|km|abbr=on}} masofadagi aholi ham evakuatsiya qilindi, hatto ayrim hududlarda qutqaruv ishlari davom etayotgan bo‘lsa ham<ref>{{Cite book|title=Zilziladan keyingi yong‘inlar|publisher=American Society of Civil Engineers|year=2005}}</ref>. ===Sunami=== Kamida 155 o‘lim sunami bilan bog‘liq deb qayd etilgan<ref name="NGDC_T">https://www.ngdc.noaa.gov/hazel/view/hazards/tsunami/event-more-info/2326</ref>. İzmit ko‘rfazida sunami bo‘yicha ko‘plab dala tadqiqotlari o‘tkazildi. Ko‘rfazning shimoliy qirg‘oqlarida (Hereke va Tüpraş zavodi oralig‘ida) sunami “yetakchi depressiya to‘lqini” sifatida qayd etilgan. To‘lqin balandligi {{cvt|1.5–2.6|m}} oralig‘ida bo‘lgan. Birinchi to‘lqinlar zilziladan bir necha daqiqa o‘tib yetib kelgan va taxminan bir daqiqalik davrga ega bo‘lgan. Eng katta zarar ko‘rgan hududlar: Şirinyalı, Kirazlıyalı, Yarımca, [[Körfez]] va neft zavodi atrofidir. Sunami binolarga midiya va dengiz chiqindilarini olib kirgan, eshik va derazalarni shikastlagan. Körfez hududida ba’zi joylarda suv toshqini {{cvt|35|m}} gacha yetgan. Hereke va Körfez hududlarida binolar devorlarida suv izlari qayd etilgan. Değirmendere hududida qirg‘oq bo‘ylab kuchli cho‘kish yuz bergan va parkning bir qismi suv ostida qolgan. Bu hududda dengiz qisqa vaqtda {{cvt|150|m}} ga chekingan, keyin esa suv qaytib kelib {{cvt|35|m}} gacha ichkariga kirgan. Sunami yaqin atrofdagi harbiy dengiz bazasiga ham zarar yetkazgan<ref>{{Cite web|title=1999-yil 17-avgust Izmit sunamisi|url=http://itic.ioc-unesco.org/index.php?option=com_content&view=article&id=2132&Itemid=3136}}</ref>. ===Aftershoklar (zilziladan keyingi silkinishlar)=== {{M|w}}5.2 magnitudali aftershok 31-avgust kuni [[İzmit]] yaqinida sodir bo‘ldi. Natijada yana 1 kishi halok bo‘ldi va 166 kishi jarohat oldi, silkinishlar [[Istanbul]]gacha sezildi<ref>{{Cite web|title=M 5.2 – 2 km shimoli-sharqiy Karşıyaka, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009dv7/executive|date=31 August 1999|publisher=United States Geological Survey}}</ref>. 13-sentabr kuni yana {{M|w}}5.9 magnitudali aftershok sodir bo‘lib, 7 kishi halok bo‘ldi va 422 kishi jarohatlandi<ref>{{Cite web|title=M 5.9 – 4 km janubi-sharqiy Köseköy, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009ede/executive|date=13 September 1999|publisher=United States Geological Survey}}</ref>. 29-sentabr kuni {{M|w}}5.2 magnitudali yana bir aftershok yuz berdi va [[Istanbul]]da 1 kishi halok bo‘ldi<ref>{{Cite web|title=M 5.2 – 8 km shimoli-g‘arbiy Taşköprü, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009f5w/executive|date=29 September 1999|publisher=United States Geological Survey}}</ref>. 7-noyabr kuni {{M|w}}5.0 aftershok [[Sakarya viloyati]]da 1 kishining o‘limiga sabab bo‘ldi<ref>{{Cite web|title=M 5.0 – 8 km sharqiy Akyazı, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009h7v/executive|date=7 November 1999|publisher=United States Geological Survey}}</ref>. 11-noyabr kuni o‘sha hududda sodir bo‘lgan {{M|w}}5.7 magnitudali silkinish 2 kishining o‘limiga va 171 kishining jarohatlanishiga olib keldi<ref>{{Cite web|title=M 5.7 – 5 km shimoliy Sapanca, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009h7v/executive|date=11 November 1999|publisher=United States Geological Survey}}</ref>. 23-avgust 2000-yilda {{M|w}}5.3 zilzila Sakaryada 22 kishini jarohatladi<ref>{{Cite web|title=M 5.3 – 8 km sharqiy Akyazı, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009z1g/executive|date=23 August 2000|publisher=United States Geological Survey}}</ref>. 26-avgust 2001-yilda yana {{M|w}}5.0 aftershok sodir bo‘lib, [[Bolu viloyati]]da 2 kishi jarohat oldi<ref>{{Cite web|title=M 5.0 – 24 km shimoliy Bolu, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp000an1e/executive|date=26 August 2001|publisher=United States Geological Survey}}</ref>. {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;" |+Viloyatlar bo‘yicha zarar statistikasi<ref name="OCHA"/> ! Viloyat ! To‘liq vayron bo‘lgan ! O‘rtacha zarar ko‘rgan ! Yengil zarar ko‘rgan |- |[[Bolu viloyati|Bolu]] |3,226 |4,782 |3,233 |- |[[Bursa viloyati|Bursa]] |32 |109 |431 |- |[[Eskişehir viloyati|Eskişehir]] |70 |32 |204 |- |[[Istanbul]] |3,614 |12,370 |10,630 |- |[[Kocaeli viloyati|Kocaeli]] |23,254 |21,316 |21,481 |- |[[Sakarya viloyati|Sakarya]] |20,104 |11,381 |17,953 |- |[[Yalova viloyati|Yalova]] |10,134 |8,870 |14,470 |- |'''Jami:''' |60,434 |58,860 |68,391 |} ==Javob chorasi (Response)== [[File:Disaster_and_Emergency_Management_Presidency.jpg|thumb|Kelajakdagi favqulodda holatlarga tayyorgarlik ko‘rish maqsadida tashkil etilgan [[FAVQ (Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi)]]]] {{Asosiy maqola|Gretsiya–Turkiya zilzila diplomatiyasi}} Zilziladan keyin omon qolganlarni qutqarish, jarohatlanganlarga yordam ko‘rsatish va uysiz qolgan aholini qo‘llab-quvvatlash uchun keng ko‘lamli xalqaro yordam tashkil etildi. Qutqaruv guruhlari falokatdan 24–48 soat ichida yuborildi, yordam esa nodavlat tashkilotlar (NGO), [[Turk Qizil Yarim Oy jamiyati]] va mahalliy qutqaruv tashkilotlari orqali taqsimlandi. [[File:990817중앙119구조본부 터키 이즈미트 지진 출동9.jpg|thumb|right|Janubiy Koreya ko‘ngillilari va mahalliy aholi qutqaruv ishlarida]] Quyidagi jadval zarar ko‘rgan hududlarda mamlakatlar bo‘yicha qutqaruv guruhlari taqsimotini ko‘rsatadi: {| class="wikitable" style="border-collapse: collapse; font-size: 95%;" ! Joylashuv ! Xorijiy qutqaruv guruhlari |- | [[Gölcük, Kocaeli|Gölcük]], [[İzmit|Kocaeli]] || Vengriya, Isroil, Fransiya, Janubiy Koreya, Belgiya, Rossiya |- | [[Yalova]] || Germaniya, Vengriya, Isroil, Polsha,<ref name="psp-nowysacz.pl">{{Cite web | url=http://www.psp-nowysacz.pl/content.php?body=page&name=historia5 | title=Polsha davlat yong‘in xizmati tarixiy ma’lumotlari}}</ref> Buyuk Britaniya, Fransiya, Yaponiya, Avstriya, Ruminiya, Janubiy Koreya |- | [[Avcılar, Istanbul]] || Gretsiya, Germaniya |- | [[İzmit]], Kocaeli || Rossiya, Vengriya, Fransiya, Germaniya, Avstriya, Shveysariya, AQSh, Islandiya, Janubiy Koreya, Ukraina |- | [[Sakarya viloyati|Sakarya]] || Bolgariya, Misr, Germaniya, Ispaniya |- | [[Düzce]] || Polsha,<ref name="psp-nowysacz.pl" /> Buyuk Britaniya |- | [[Bayrampaşa]], Istanbul || Italiya |- | [[Kartal]], Istanbul || Ozarbayjon |} ''1999-yil 19-avgust holatiga ko‘ra qutqaruv ishlari. Manba: USAID''<ref>{{cite book|editor-last=Tang|editor-first=Alex K.|title=1999-yil İzmit (Kocaeli) zilzilasi va Düzce zilzilasi bo‘yicha infratuzilma ishlashi|publisher=[[American Society of Civil Engineers]]|year=2000}}</ref> [[File:Reddingshond turkije.jpg|thumb|Qutqaruv iti ish jarayonida]] Umuman olganda, 21 mamlakat (Germaniya, Fransiya, Buyuk Britaniya, AQSh, Isroil, Gretsiya, Yaponiya, Avstriya, Shveysariya, Vengriya, Rossiya, Janubiy Koreya, Belgiya, Polsha, Ruminiya, Bolgariya, Misr, Ispaniya, Italiya, Ozarbayjon va Islandiya) qutqaruv ishlarida ishtirok etdi<ref>{{Cite news|title=Turkiya Marmara zilzilasi bo‘yicha tiklanish hisoboti|url=https://www.adrc.asia/publications/recovery_reports/Marmara.pdf}}</ref>. Gretsiya birinchi bo‘lib yordam va qo‘llab-quvvatlashni taklif qildi. Zilziladan bir necha soat o‘tib Gretsiya Tashqi ishlar vazirligi Turkiya bilan aloqa o‘rnatdi va maxsus vakillar yubordi. Shuningdek, Gretsiya 24 kishilik qutqaruv guruhi, 2 ta qutqaruv iti va Tüpraş neft zavodidagi yong‘inni o‘chirish uchun samolyotlar yubordi<ref>[http://www.hri.org/news/greek/eraen/1999/99-08-18.eraen.html Gretsiya va Turkiyaga xalqaro yordam]</ref>. Buyuk Britaniyadan BP tomonidan Oil Spill Response Limited yuborildi va Tüpraş zavodida dengizga oqib ketayotgan neftni nazorat ostiga oldi<ref name="Girgin">{{cite journal | title=1999-yil Kocaeli zilzilasidan keyingi texnogen hodisalar | author=Girgin S. | journal=Natural Hazards and Earth System Sciences | year=2011 }}</ref>. Buyuk Britaniya Turkiya Qizil Yarim Oy jamiyatiga 50 000 funt sterling ajratdi, Xalqaro Qizil Xoch esa 4,5 million funt yordam va’da qildi. Tibbiy buyumlar, adyollar va oziq-ovqat Stansted aeroportidan yuborildi. AQSh prezidenti Bill Klinton Istanbul va İzmitga tashrif buyurib, vayronalarni ko‘zdan kechirdi va jabrlanganlar bilan uchrashdi<ref>Bill Clinton İzmitga tashrifi</ref>. AQSh harbiylari, jumladan 26-dengiz ekspeditsiya bo‘linmasi “Operation Avid Response” doirasida insonparvarlik yordamlarini amalga oshirdi<ref>{{Veb manbasi | url = https://www.bbc.com | title = BBC News }}</ref>. ==Kelajakdagi xavf== 2002-yildan boshlab Marmara dengizining sharqiy qismida seysmik faollik oshgani va Istanbulning janubiy qirg‘og‘i yaqinidagi Shimoliy Anadolu yoriqlari tizimining [[Knyaz orollari]] segmentida zilzilalar deyarli kuzatilmayotgani aniqlangan. Bu holat Marmara dengizi ostidagi taxminan {{convert|150|km|mi|abbr=on}} uzunlikdagi suv osti seysmik “bo‘sh zona” kelajakda yana yirik zilzila yuz berishiga sabab bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi. Ushbu ehtimollar Turkiyaning shimoli-g‘arbida joylashgan Shimoliy Anadolu yoriqlar zonasidagi yirik yoriq uzilishlarining segmentatsiyasi nuqtai nazaridan juda muhimdir. Istanbul metropoliten hududiga yaqin segmentlarning faollashishi ehtimoli mavjud bo‘lgani sababli, Knyaz orollari “bo‘sh zonasi” Istanbul uchun yuqori seysmik xavf tug‘diruvchi hudud sifatida baholanadi<ref name="bohnoff">{{cite journal|title=An earthquake gap south of Istanbul|author1=Bohnoff, M.|author2=Bulut, F.|author3=Dresen, G.|author4=Malin, P. E.|author5=Eken, T.|author6=Aktar, M.|journal=Nature Communications|year=2013 |volume=4|issue=1999|page=1999 |doi=10.1038/ncomms2999|pmid=23778720 |bibcode=2013NatCo...4.1999B |doi-access=free}}</ref>. Shimoliy Anadolu yoriqlar zonasi va ayniqsa Istanbul hududi bo‘yicha uzoq muddatli zilzila katalogi mavjud bo‘lsa-da, bu hududdagi seysmik jarayonlarni to‘liq tushunish hali ham yetarli emas. Istanbul metropoliteni yaqinidagi seysmik “bo‘sh zona” kuzatuvi Knyaz orollari janubida, yoriq chizig‘i yaqinida zich seysmologik stansiyalar va kichik tarmoqlar o‘rnatilishi orqali amalga oshirildi. Bu monitoring tizimi 1999-yil İzmit zilzilasining g‘arbiy qismida va Istanbul markazidan janubi-sharqda joylashgan Knyaz orollari segmentini aniqroq kuzatish imkonini berdi. Natijada kelajakdagi zilzilalarda ehtimoliy uzilish nuqtalari aniqlanmoqda. Shuningdek, Marmara seysmik bo‘sh zonasida “zanjirli” (kaskad) uzilish holatida maksimal zilzila magnitudasini ham cheklashi mumkin. Shu ma’lumotlar asosida Istanbul va uning atrofida erta ogohlantirish tizimini joriy etish foydali bo‘lishi mumkin. Knyaz orollari segmentining seysmik bo‘lmagan qismi kelajakdagi katta zilzila uchun yuqori siljish (slip) to‘planadigan hudud sifatida qaraladi. Yoriqning xususiyatlarini o‘rganish Istanbulga yetib keladigan seysmik to‘lqinlar yo‘nalishi va kuchini (directivity) aniqlash uchun ham muhimdir. Turli ssenariylar asosida Istanbulga ta’sirni modellashtirish seysmik xavfni yanada aniq baholashga yordam bermoqda. Hozirda Marmara dengizida yer osti (burg‘u quduqlari asosidagi) seysmograf tarmog‘ini o‘rnatish ishlari davom etmoqda<ref name="bohnoff"/>. Turkiyaning eng yirik shahri bo‘lgan Istanbul Shimoliy Anadolu yoriqlar tizimining segmentlariga juda yaqin joylashgan bo‘lib, bu uni minglab qurbonlar va katta miqdordagi zarar keltirishi mumkin bo‘lgan zilzila falokati uchun yuqori xavf zonasiga aylantiradi. 1999-yilgi zilziladan so‘ng, hukumat tomonidan bu xavflarni kamaytirish zarurati paydo bo‘ldi. Jahon banki kabi tashkilotlar ko‘magida yuzlab binolar mustahkamlandi va qayta qurildi, minglab aholi esa favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlik bo‘yicha o‘qitildi<ref>{{cite web|title=Preparing for the Big One: Learning from Disaster in Turkey|url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2013/10/07/preparing-for-big-one-learning-from-disaster-in-turkey|access-date=30 November 2021|publisher=World Bank}}</ref>. ==Galereya== <gallery mode="packed" heights="100"> File:Kavaklı.jpg | Gölcükdagi Kavaklı plyajining suv bosishi File:F6-14.jpg | Kichik to‘lqin ko‘tarilishiga sabab bo‘lgan tsunami to‘lqini File:F8-19.jpg | Zilzila natijasida hosil bo‘lgan yoriq pog‘onasi File:Moletrack far.jpg | Sakaryadagi yer yuzasi yorilishi File:SismoTurquia03.jpg | Qulagan bino File:F6-18.jpg | Ko‘cha bo‘ylab vayron bo‘lgan binolar File:August 17, 1999 Izmit earthquake Yuvacik.jpg | Sinf xonasi ostidan yoriq o‘tib ketgan holat </gallery> ==Shuningdek qarang== {{Portal|Turkiya}} *[[1999-yil Düzce zilzilasi]] *[[1999-yil zilzilalari ro‘yxati]] *[[Turkiyadagi zilzilalar ro‘yxati]] *[[Yalova zilzila yodgorligi]] *[[2022-yil Düzce zilzilasi]] *[[2023-yil Turkiya–Suriya zilzilalari]] ==Manbalar== {{manbalar}} ==Havolalar== {{commons}}<!--“Izmir” bilan almashtirmang. Bu ikki xil shahar.--> * [https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009d4z#general_summary M7.6 – g‘arbiy Turkiya] – [[United States Geological Survey]] * [http://www.eaee.boun.edu.tr/bulletins/v18n1/kocaeli.htm 1999-yil 17-avgust Kocaeli zilzilasi] – Yevropa Zilzila Muhandisligi Assotsiatsiyasi * [https://web.archive.org/web/20070205174028/http://nisee.berkeley.edu/turkey/report.html 1999-yil 17-avgust İzmit zilzilasining dastlabki geotexnik kuzatuvlari] – Milliy Zilzila Muhandisligi Axborot Xizmati * {{ReliefWeb-link|eq-1999-0268-tur}} {{DEFAULTSORT:İzmit zilzilasi, 1999}} [[Category:1999-yil zilzilalari]] [[Category:1990-yillar tsunami hodisalari]] [[Category:1999-yil avgust oyidagi Turkiya]] [[Category:Turkiyadagi zilzilalar|1999 Izmit]] [[Category:Düzce viloyati tarixi]] [[Category:Istanbul viloyati tarixi]] [[Category:İzmit tarixi|1999 zilzilasi]] [[Category:Kocaeli viloyati tarixi]] [[Category:Sakarya viloyati tarixi]] [[Category:Yalova viloyati tarixi]] [[Category:Supersheyar zilzilalar]] [[Category:Turkiyadagi tsunami]] [[Category:Siljish (strike-slip) zilzilalar]] [[Category:1999-yilgi ofatlar Turkiyada]] qjp7kdnk2fqy4rcpu67c0gxd6v7n0ai 5997304 5997303 2026-04-16T10:24:12Z Doctormeee 105908 5997304 wikitext text/x-wiki {{Zilzila bilgiqutisi | nomi = 1999-yil Izmit zilzilasi | tasvir = Izmit eart6.jpg | izoh = [[Izmit]] shahridagi qulagan binolar | xarita = | xaritaizohi = | sana = 17-avgust 1999-yil | mahalliy_vaqt = 03:01 | davomiylik = 37 soniya | miqdori = 7.6 (Mw), 7.8 (Ms) | merkalli = X (ekstremal) | chuqurligi = 15 km | episentr = [[Izmit]], [[Turkiya]] | yoriq = [[Shimoliy Anadolu yoriq chizig‘i]] | taʼsir doirasidagi davlatlar = [[Turkiya]] | umumiy_zarar = 12–20 milliard AQSh dollari | sunami = 2.52 m | talofatlar = 43,953–48,901 jarohatlangan | iqtisodiy yoʻqotishlar = 23–38.4 milliard AQSh dollari (2025-yil qiymatida) | aftershoklar = mavjud | qurbonlar = 17,127–18,373 halok bo‘lgan, 5,840 bedarak yo‘qolgan | manbalar = <ref name="BBC">{{Veb manbasi | url = https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-49322860 | sarlavha = 17 Ağustos Depremi | nashriyot = BBC }}</ref> }} [[Moment magnituda shkalasi|Moment magnitudasi]] 7.6 bo‘lgan zilzila 1999-yil 17-avgust kuni [[Turkiya]]ning [[Kocaeli]]viloyatida sodir bo‘ldi. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, zilzila natijasida kamida 18,373 kishi halok bo‘lgan, 48,901 kishi jarohatlangan va 5,840 kishi bedarak yo‘qolgan<ref name="BBC">{{Cite news | title = 17 Ağustos Depremi | url = https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-49322860 | date = 12 August 2019 | publisher = BBC News | language = tr }}</ref>. Kamida 155 ta o‘lim holati [[1999-yil Izmit zilzilasi#Sunami|sunami]] bilan bog‘liq bo‘lgan<ref name="NGDC_T">{{Veb manbasi | url = https://www.ngdc.noaa.gov/hazel/view/hazards/earthquake/event-data | sarlavha = Significant Earthquake Database | nashriyot = NOAA }}</ref>. Turli manbalarga, jumladan [[Jahon banki]]ga ko‘ra, umumiy zarar 12 milliarddan 20 milliard AQSh dollarigacha baholangan (1999-yil narxlarida)<ref name="BBC"/>. Zilzila epitsentrga yaqin joylashgan shimoli-g‘arbiy [[Izmit]] shahri nomi bilan atalgan. U mahalliy vaqt bilan soat 03:01 da (00:01 [[Umumjahon muvofiqlashtirilgan vaqt|UTC]]) taxminan {{cvt|15|km}} chuqurlikda sodir bo‘lgan. Eng yuqori [[Modifikatsiyalangan Merkalli intensivlik shkalasi|Merkalli intensivligi]] X (''ekstremal'') darajaga yetgan. Zilzila 37 soniya davom etib, katta seysmik talafotlarga sabab bo‘lgan va zamonaviy Turkiya tarixidagi eng halokatli tabiiy ofatlardan biri sifatida esda qolgan. 1999-yilgi zilzila [[Shimoliy Anadolu yoriq chizig‘i]] bo‘ylab sodir bo‘lgan seysmik ketma-ketlikning bir qismi bo‘lib, u 60 yil davomida sharqdan g‘arbga qarab siljigan yirik zilzilalarni keltirib chiqargan va [[1939-yil Erzincan zilzilasi|1939-yil]]dan boshlangan<ref>{{Veb manbasi | url = https://www.ldeo.columbia.edu/tamam/tamam-background/the-north-anatolian-fault | sarlavha = The North Anatolian Fault | nashriyot = Lamont–Doherty Earth Observatory }}</ref>. Ushbu zilzila jabrlanganlarga yordam ko‘rsatish maqsadida joriy etilgan [[Zilzila solig‘i (Turkiya)|zilzila solig‘i]] tizimini yaratishga turtki bo‘ldi<ref>{{Veb manbasi | url = https://www.cnn.com/2023/02/08/middleeast/turkey-earthquake-public-anger-intl/index.html | sarlavha = Turkey earthquake public anger | nashriyot = CNN | sana = 2023-02-08 }}</ref>, shuningdek majburiy [[zilzila sug‘urtasi]]ni ta’minlash uchun [[Milliy ofatlar sug‘urtasi muassasasi]] tashkil etilishiga sabab bo‘ldi. ==Tektonik sharoit== Zilzila sodir bo‘lgan [[Shimoliy Anadolu yoriq zonasi]] (NAFZ) uzunligi {{cvt|1200|km|adj=on}} bo‘lgan o‘ng yo‘nalishli [[sirpanma yoriq]] (strike-slip) zonasi hisoblanadi. U [[Saros qo‘ltig‘i]]dan [[Karlıova uchlik tuguni|Karlıova]]gacha cho‘zilgan. Bu yoriq taxminan 13–11 million yil avval [[Anadolu]]ning sharqiy qismida shakllangan va keyinchalik g‘arbga qarab rivojlangan. Yoriq tizimi [[Marmara dengizi]] hududida taxminan 200 ming yil avval to‘liq shakllangan, garchi keng hududda [[Siljish (geologiya)|siljish]] bilan bog‘liq harakatlar allaqachon kechki [[Miosen]] davrida boshlangan bo‘lsa-da<ref name="sengor">{{cite journal|author1=Şengör, A. M.|author2=Tüysüz, O.|author3=İmren, C.|author4=Sakınç, M.|author5=Eyidoğan, H.|author6=Görür, N.|author7=Le Pichon, X.|author8=Rangin, C.|year= 2005| title=The North Anatolian Fault: A New Look|journal=Annual Review of Earth and Planetary Sciences|volume=33|issue=1|pages=37–112|doi=10.1146/annurev.earth.32.101802.120415|bibcode=2005AREPS..33...37S |url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.earth.32.101802.120415|url-access=subscription}}</ref>. Yoriq zonasi seysmik jihatdan faol bo‘lib, murakkab [[Geomorfologiya|geomorfologik]] tuzilishga ega. Bu hudud moment magnituda shkalasi bo‘yicha 8.0 gacha bo‘lgan zilzilalarni yuzaga keltirgan. XVII asrdan boshlab u tsiklik xatti-harakatni ko‘rsatib kelmoqda — ya’ni yirik zilzilalar sikllari sharqda boshlanib, g‘arbga tomon siljib boradi. Oldingi davrlar bo‘yicha ma’lumotlar kamroq bo‘lsa-da, faol seysmiklik mavjud bo‘lgan deb hisoblanadi. XX asr zilzilalari tahlili shuni ko‘rsatadiki, zilzilalar uzilgan segmentlarning g‘arbiy uchlarida kuchlanishni to‘plab, yirik zilzilalarning g‘arbga ko‘chishini ta’minlaydi. Izmit va [[1999-yil Duzje zilzilasi|1999-yil 12-noyabr]] voqealari yoriqning Marmara segmentida kuchlanishni yanada oshirgan. Ushbu segmentda 2005–2055-yillar oralig‘ida 7.6 magnitudagacha bo‘lgan zilzila yuz berish ehtimoli 50 foiz deb baholangan<ref name="sengor"/>. Hozirgi vaqtda [[Marmara dengizi]] hududida tog‘ jinslarining kuchlanish ta’sirida deformatsiyasi assimetrik xarakterga ega. Bu hududning mintaqaviy geologik tuzilishi bilan bog‘liq bo‘lib, NAFZning katta qismi uchun xos holat deb qaraladi<ref name="sengor"/>. ==Zilzila== {{maplink|frame=yes|frame-align=|frame-width=350|frame-height=250|from=1999 İzmit earthquake.map|frame-latitude= 40.75|frame-longitude=29.9|zoom=7|text=Asosiy zarba va aftershoklar xaritasi – Mw 4.0 yoki undan yuqori}} [[File:Izmit interferogram.jpg|thumb|right|Zilzila natijasida yuzaga kelgan uzilishning [[interferogramma]] tasviri]] 1999-yil 17-avgustdagi zilzila [[Shimoliy Anadolu yoriği]] (NAFZ) bo‘ylab g‘arbga siljib boruvchi seysmik ketma-ketlikdagi yettinchi zilzila bo‘ldi. Ushbu zilzila ketma-ketligi [[1939 Erzincan zilzilasi|1939-yilda]] boshlanib, yoriq zonasi bo‘ylab 1000 km ga yaqin hududda uzilishlarni keltirib chiqargan va gorizontal siljishlar {{convert|7.5|m|ft|abbr=on}} gacha yetgan<ref name="barkai">{{cite journal |author=Barka, A. |year=2002 |title=The Surface Rupture and Slip Distribution of the 17 August 1999 İzmit Earthquake (M 7.4), North Anatolian Fault |journal=Bulletin of the Seismological Society of America |volume=92 |issue=1 |pages=43–60 |doi=10.1785/0120000841 |url=https://pubs.geoscienceworld.org/ssa/bssa/article-abstract/92/1/43/102910/The-Surface-Rupture-and-Slip-Distribution-of-the }}</ref>. [[File:PGA Kocaeli.jpg|thumb|right|Istanbulning Avjilar tumanidagi Ambarli stansiyasida qayd etilgan maksimal yer tebranishi (PGA) grafigi]] Kuzatilgan maksimal [[yer tebranishi]] 0.45 ''[[Maksimal yer tezlanishi|g]]'' ni tashkil etdi. Turli manbalarga ko‘ra, zilzila 35–45 soniya davom etgan. Eng ko‘p zarar ko‘rgan eng yaqin shaharlar — [[İzmit]], [[Gölcük, Kocaeli|Gölcük]], [[Yalova]] va [[Adapazarı]] bo‘lib, ularning barchasi [[Marmara dengizi]]ning sharqiy qismi, [[İzmit qo‘ltig‘i]] hududida joylashgan. Zilzila [[Istanbul]]da ham katta talofat keltirib chiqardi, ayniqsa shaharning g‘arbiy qismida joylashgan [[Avcılar, Istanbul|Avjilar]] tumanida, episentrdan taxminan {{convert|70|km|mi|abbr=on}} uzoqlikda bo‘lishiga qaramay, bu yerda 1000 ga yaqin odam halok bo‘ldi. Zilzila yuzasida to‘rtta segmentdan iborat uzilish hosil bo‘ldi: * Hersek/Karamürsel–Gölcük * İzmit–[[Sapanca ko‘li]] * Sapanca ko‘li–[[Akyazı]] * Akyazı–[[Gölyaka]] va Gölyaka–Düzce segmentlari Bu segmentlarning umumiy uzunligi 125 km dan ortiqni tashkil etdi. Ularning har biri {{convert|1-4|km|mi|abbr=on}} kenglikdagi [[Pull-apart havza|pull-apart]] [[yoriq bosqichi|stepover]] zonalari bilan ajralgan. Eng katta siljish Sapanca–Akyazı segmentida qayd etilgan bo‘lib, bu yerda yo‘l va daraxt qatori {{convert|5.2|m|ft|abbr=on}} ga siljigan. Bu joylarda yoriq deyarli vertikal bo‘lib, sof gorizontal (strike-slip) harakat kuzatilgan. Ko‘pchilik kuchli aftershoklar (M>4) quyidagi hududlarda kuzatilgan: * Düzce atrofida * Adapazarı janubida * [[Sapanca]] hududida * İzmit atrofida * [[Çınarcık]] hududida [[Değirmendere, Gölcük|Değirmendere]] shahrida (Gölcük g‘arbida joylashgan kichik sohil shahri) yoriq [[allyuvial yelpig‘ich]] chetini kesib o‘tgan. Natijada uzunligi {{convert|300|m|ft|abbr=on}}, kengligi {{convert|100|m|ft|abbr=on}} bo‘lgan yer cho‘kishi yuzaga kelgan. Shahar markazining bir qismi, jumladan mehmonxona va bir nechta do‘kon hamda restoranlar suv ostida qolgan. Gölcük sharqida joylashgan boshqa delta hududida esa yoriq 2 metr balandlikdagi normal yoriq qiyaligini hosil qilgan<ref name="barkai"/>. Hudud bo‘ylab joylashgan 7 ta keng polosali stansiya va boshqa qisqa davrli seysmometrlar ma’lumotlari asosida asosiy zarba va kuchli aftershoklarning [[fokal mexanizm]] (moment tensori) hisoblab chiqildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, zilzilalar asosan segmentlarga bo‘lingan bo‘lib: * g‘arb-sharq yo‘nalishidagi yoriqlarda strike-slip harakat * segmentlar orasida esa normal yoriqlar kuzatilgan. Bu esa zilzilaning asosiy xususiyati o‘ng tomonlama (dextral) strike-slip ekanini tasdiqlaydi<ref name="orgulu">{{cite journal |author=Örgülü, G.; Aktar, M. |year=2001 |title=Regional Moment Tensor Inversion for Strong Aftershocks of the August 17, 1999 İzmit Earthquake (Mw 7.4) |journal=Geophysical Research Letters |volume=28 |issue=2 |pages=371–374 |doi=10.1029/2000GL011991 |url=https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2000GL011991 }}</ref>. [[P to‘lqin]] va [[S to‘lqin]]larning [[seysmometr]]larda qayd etilgan vaqtiga asoslanib, uzilish episentrdan sharqqa tomon S-to‘lqin tezligidan ham yuqori tezlikda tarqalganligi aniqlangan. Bu hodisa [[supershear zilzila]] deb ataladi<ref name="Bouchon">{{cite journal |author=Bouchon, M. et al. |year=2001 |title=How Fast is Rupture During an Earthquake? New Insights from the 1999 Turkey Earthquakes |journal=Geophysical Research Letters |volume=28 |issue=14 |pages=2723–2726 |doi=10.1029/2001GL013112 |url=https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2001GL013112 }}</ref>. ==Taʼsir== ===Zilzila oqibatlari=== {{Asosiy maqola|Zilzila muhandisligi}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders floatright" style="clear:right; margin-left:7px; margin-top:0; margin-right:0; margin-bottom:3px; font-size:90%;" |+Turkiya viloyatlari bo‘yicha qurbonlar<ref name="OCHA">{{Cite web|title=Turkiya – Zilzila OCHA vaziyat hisoboti №21|url=https://reliefweb.int/report/turkey/turkey-earthquake-ocha-situation-report-no-21|author=OCHA|publisher=[[ReliefWeb]]|date=15 September 1999|access-date=12 May 2023}}</ref> ! scope="col"|Viloyat ! scope="col"|O‘limlar ! scope="col"|Jarohatlar |- !scope="row"|[[Bolu viloyati|Bolu]] |264 |1,163 |- !scope="row"|[[Bursa viloyati|Bursa]] |263 |333 |- !scope="row"|[[Eskişehir viloyati|Eskişehir]] |86 |83 |- !scope="row"|[[Istanbul]] |978 |3,547 |- !scope="row"|[[Kocaeli viloyati|Kocaeli]] |8,644 |9,211 |- !scope="row"|[[Sakarya viloyati|Sakarya]] |2,627 |5,084 |- !scope="row"|[[Tekirdağ viloyati|Tekirdağ]] |0 |35 |- !scope="row"|[[Yalova viloyati|Yalova]] |2,501 |4,472 |- !scope="row"|[[Zonguldak viloyati|Zonguldak]] |3 |26 |- |} [[File:USGS Shakemap - 1999 Izmit earthquake.jpg|thumb|USGS ShakeMap — hodisa intensivligini ko‘rsatadi]] Zilzila o‘n viloyatda o‘lim va bino qulashlari bilan katta talafot keltirdi<ref name="OCHA"/>. 1999-yil 19-oktyabrda e’lon qilingan rasmiy ma’lumotga ko‘ra, 17 127 kishi halok bo‘lgan va 43 953 kishi jarohatlangan, biroq boshqa manbalarda haqiqiy son 45 000 ga yaqin bo‘lishi mumkinligi aytiladi<ref name="marza">{{Cite journal|last=Marza |first=Vasile I. |title=1999-yil İzmit (Turkiya) yirik zilzilasi qurbonlar soni haqida |year=2004 |place=ESC General Assembly Papers, Potsdam |publisher=European Seismological Commission |url=http://www.esc-web.org/papers/potsdam_2004/ss_1_marza.pdf}}</ref><ref name="BBC2023">https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-49322860</ref>. 1999-yil sentabr hisobotlariga ko‘ra 127 251 bino turli darajada zarar ko‘rgan, kamida 60 434 bino esa qulagan<ref name="OCHA"/>. Amerika Qizil Xochi (2003) hisobotiga ko‘ra 320 000 uy va korxona vayron bo‘lgan<ref name="ARC2003">{{Cite web|title=Turkiya zilzilalari oqibatlari|url=https://reliefweb.int/report/turkey/millions-remember-turkish-earthquakes-recovery-continues|author=American Red Cross|publisher=[[ReliefWeb]]|date=15 August 2003}}</ref>. 250 000 dan ortiq odam uysiz qoldi<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=FJsyapLefv4C&pg=PA1|title=Turkiyada zilzila sug‘urtasi|publisher=World Bank Publications}}</ref>. Istanbul-Anqara avtomagistralining 60 km qismi, 500 km elektr kabeli va 3 000 dan ortiq elektr ustunlari zarar ko‘rdi. İzmit shahrida 9 500 dan ortiq odam halok bo‘ldi<ref>{{Cite web|title=Marmara zilzilasi oqibatlari|url=https://reliefweb.int/report/turkey/wounds-marmara-earthquake-still-healing-after-two-years|publisher=IFRC}}</ref>. Gölcükda 4 556 kishi halok bo‘ldi, 5 064 kishi jarohatlandi, 500 dan ortiq bino qulab tushdi<ref name="OCHA"/>. Shaharning 80% gacha qismi zarar ko‘rdi<ref name="ARC2003"/>. Yalovada 2 501 kishi halok bo‘ldi, 10 134 bino qulab tushdi. Buning asosiy sababi suyuqlanish (liquefaction) edi<ref>{{Cite journal|title=Yalova hududida suyuqlanish oqibatlari|journal=Journal of Earth System Science|year=2014}}</ref>. Istanbulda 978 kishi halok bo‘ldi, 3 547 kishi jarohat oldi<ref name="BBC2023"/>. Eng katta zarar Avcılar tumanida kuzatildi. Eskişehirda 86 o‘lim, Bursa shahrida 263 o‘lim qayd etildi. Sakaryada 2 627 kishi halok bo‘ldi. [[File:Izmit eart3.jpg|thumb|Gölcükda qulagan binolar]] Qurilish kompaniyalari arzon materiallardan foydalangani uchun qattiq tanqid qilindi. Hukumat esa zilzilaga chidamli qurilish me’yorlarini yetarlicha nazorat qilmaganlikda ayblandi<ref>{{Cite web|title=İzmit zilzilasi (1999)|url=https://www.britannica.com/event/Izmit-earthquake-of-1999}}</ref>. To‘g‘ridan-to‘g‘ri zarar 6,5 milliard AQSh dollari, umumiy iqtisodiy zarar esa 20 milliard dollardan oshgani baholanadi. Turkiya parlamenti hisobotiga ko‘ra 18 373 o‘lim, 48 901 jarohat, 96 796 uy va 15 939 korxona jiddiy zarar ko‘rgan<ref name="tbmm">https://acikerisim.tbmm.gov.tr/bitstream/handle/11543/132/ss549.pdf</ref>. Shuningdek, Trans-Evropa avtomagistralida 20 ta viyaduk, 5 ta tunnel va ko‘plab ko‘priklar zarar ko‘rdi. ===Neftni qayta ishlash zavodida yong‘in=== [[File:Tupras İzmit Refinery.jpg|thumb|right|Yong‘in sodir bo‘lgan [[Tüpraş]] neftni qayta ishlash zavodi]] Zilzila [[Tüpraş]] neftni qayta ishlash zavodida yong‘in kelib chiqishiga sabab bo‘ldi. Yong‘in davlatga qarashli tank xo‘jaligida boshlandi va saqlash tankidan to‘kilgan [[nafta]] yonishi natijasida yuzaga keldi. Suv quvurlarining shikastlanishi va zilzila oqibatidagi vayronalar yong‘inni o‘chirish ishlarini deyarli samarasiz qildi. Yong‘inni o‘chirish uchun samolyotlar ko‘pik (foam) tashlashga jalb qilindi, biroq yong‘in bir necha kun davomida kengaydi. Zavod atrofida {{convert|5|km|mi|abbr=on}} radiusdagi hudud evakuatsiya qilindi. Yong‘in besh kundan keyin nazoratga olindi, bu vaqt ichida kamida 17 ta rezervuar va katta miqdordagi quvur tizimi zarar ko‘rdi<ref name="Scawthorn">{{cite book|title=Zilziladan keyingi yong‘inlar|year=2005|publisher=ASCE, NFPA|location=Reston, VA|isbn=9780784407394|editor=Scawthorn|editor2=Eidinger|editor3=Schiff}}</ref>. Zavoddan {{convert|2-3|mi|km|abbr=on}} masofadagi aholi ham evakuatsiya qilindi, hatto ayrim hududlarda qutqaruv ishlari davom etayotgan bo‘lsa ham<ref>{{Cite book|title=Zilziladan keyingi yong‘inlar|publisher=American Society of Civil Engineers|year=2005}}</ref>. ===Sunami=== Kamida 155 o‘lim sunami bilan bog‘liq deb qayd etilgan<ref name="NGDC_T">https://www.ngdc.noaa.gov/hazel/view/hazards/tsunami/event-more-info/2326</ref>. İzmit ko‘rfazida sunami bo‘yicha ko‘plab dala tadqiqotlari o‘tkazildi. Ko‘rfazning shimoliy qirg‘oqlarida (Hereke va Tüpraş zavodi oralig‘ida) sunami “yetakchi depressiya to‘lqini” sifatida qayd etilgan. To‘lqin balandligi {{cvt|1.5–2.6|m}} oralig‘ida bo‘lgan. Birinchi to‘lqinlar zilziladan bir necha daqiqa o‘tib yetib kelgan va taxminan bir daqiqalik davrga ega bo‘lgan. Eng katta zarar ko‘rgan hududlar: Şirinyalı, Kirazlıyalı, Yarımca, [[Körfez]] va neft zavodi atrofidir. Sunami binolarga midiya va dengiz chiqindilarini olib kirgan, eshik va derazalarni shikastlagan. Körfez hududida ba’zi joylarda suv toshqini {{cvt|35|m}} gacha yetgan. Hereke va Körfez hududlarida binolar devorlarida suv izlari qayd etilgan. Değirmendere hududida qirg‘oq bo‘ylab kuchli cho‘kish yuz bergan va parkning bir qismi suv ostida qolgan. Bu hududda dengiz qisqa vaqtda {{cvt|150|m}} ga chekingan, keyin esa suv qaytib kelib {{cvt|35|m}} gacha ichkariga kirgan. Sunami yaqin atrofdagi harbiy dengiz bazasiga ham zarar yetkazgan<ref>{{Cite web|title=1999-yil 17-avgust Izmit sunamisi|url=http://itic.ioc-unesco.org/index.php?option=com_content&view=article&id=2132&Itemid=3136}}</ref>. ===Aftershoklar (zilziladan keyingi silkinishlar)=== {{M|w}}5.2 magnitudali aftershok 31-avgust kuni [[İzmit]] yaqinida sodir bo‘ldi. Natijada yana 1 kishi halok bo‘ldi va 166 kishi jarohat oldi, silkinishlar [[Istanbul]]gacha sezildi<ref>{{Cite web|title=M 5.2 – 2 km shimoli-sharqiy Karşıyaka, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009dv7/executive|date=31 August 1999|publisher=United States Geological Survey}}</ref>. 13-sentabr kuni yana {{M|w}}5.9 magnitudali aftershok sodir bo‘lib, 7 kishi halok bo‘ldi va 422 kishi jarohatlandi<ref>{{Cite web|title=M 5.9 – 4 km janubi-sharqiy Köseköy, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009ede/executive|date=13 September 1999|publisher=United States Geological Survey}}</ref>. 29-sentabr kuni {{M|w}}5.2 magnitudali yana bir aftershok yuz berdi va [[Istanbul]]da 1 kishi halok bo‘ldi<ref>{{Cite web|title=M 5.2 – 8 km shimoli-g‘arbiy Taşköprü, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009f5w/executive|date=29 September 1999|publisher=United States Geological Survey}}</ref>. 7-noyabr kuni {{M|w}}5.0 aftershok [[Sakarya viloyati]]da 1 kishining o‘limiga sabab bo‘ldi<ref>{{Cite web|title=M 5.0 – 8 km sharqiy Akyazı, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009h7v/executive|date=7 November 1999|publisher=United States Geological Survey}}</ref>. 11-noyabr kuni o‘sha hududda sodir bo‘lgan {{M|w}}5.7 magnitudali silkinish 2 kishining o‘limiga va 171 kishining jarohatlanishiga olib keldi<ref>{{Cite web|title=M 5.7 – 5 km shimoliy Sapanca, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009h7v/executive|date=11 November 1999|publisher=United States Geological Survey}}</ref>. 23-avgust 2000-yilda {{M|w}}5.3 zilzila Sakaryada 22 kishini jarohatladi<ref>{{Cite web|title=M 5.3 – 8 km sharqiy Akyazı, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009z1g/executive|date=23 August 2000|publisher=United States Geological Survey}}</ref>. 26-avgust 2001-yilda yana {{M|w}}5.0 aftershok sodir bo‘lib, [[Bolu viloyati]]da 2 kishi jarohat oldi<ref>{{Cite web|title=M 5.0 – 24 km shimoliy Bolu, Turkiya|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp000an1e/executive|date=26 August 2001|publisher=United States Geological Survey}}</ref>. {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;" |+Viloyatlar bo‘yicha zarar statistikasi<ref name="OCHA"/> ! Viloyat ! To‘liq vayron bo‘lgan ! O‘rtacha zarar ko‘rgan ! Yengil zarar ko‘rgan |- |[[Bolu viloyati|Bolu]] |3,226 |4,782 |3,233 |- |[[Bursa viloyati|Bursa]] |32 |109 |431 |- |[[Eskişehir viloyati|Eskişehir]] |70 |32 |204 |- |[[Istanbul]] |3,614 |12,370 |10,630 |- |[[Kocaeli viloyati|Kocaeli]] |23,254 |21,316 |21,481 |- |[[Sakarya viloyati|Sakarya]] |20,104 |11,381 |17,953 |- |[[Yalova viloyati|Yalova]] |10,134 |8,870 |14,470 |- |'''Jami:''' |60,434 |58,860 |68,391 |} ==Javob chorasi (Response)== [[File:Disaster_and_Emergency_Management_Presidency.jpg|thumb|Kelajakdagi favqulodda holatlarga tayyorgarlik ko‘rish maqsadida tashkil etilgan [[FAVQ (Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi)]]]] {{Asosiy maqola|Gretsiya–Turkiya zilzila diplomatiyasi}} Zilziladan keyin omon qolganlarni qutqarish, jarohatlanganlarga yordam ko‘rsatish va uysiz qolgan aholini qo‘llab-quvvatlash uchun keng ko‘lamli xalqaro yordam tashkil etildi. Qutqaruv guruhlari falokatdan 24–48 soat ichida yuborildi, yordam esa nodavlat tashkilotlar (NGO), [[Turk Qizil Yarim Oy jamiyati]] va mahalliy qutqaruv tashkilotlari orqali taqsimlandi. [[File:990817중앙119구조본부 터키 이즈미트 지진 출동9.jpg|thumb|right|Janubiy Koreya ko‘ngillilari va mahalliy aholi qutqaruv ishlarida]] Quyidagi jadval zarar ko‘rgan hududlarda mamlakatlar bo‘yicha qutqaruv guruhlari taqsimotini ko‘rsatadi: {| class="wikitable" style="border-collapse: collapse; font-size: 95%;" ! Joylashuv ! Xorijiy qutqaruv guruhlari |- | [[Gölcük, Kocaeli|Gölcük]], [[İzmit|Kocaeli]] || Vengriya, Isroil, Fransiya, Janubiy Koreya, Belgiya, Rossiya |- | [[Yalova]] || Germaniya, Vengriya, Isroil, Polsha,<ref name="psp-nowysacz.pl">{{Cite web | url=http://www.psp-nowysacz.pl/content.php?body=page&name=historia5 | title=Polsha davlat yong‘in xizmati tarixiy ma’lumotlari}}</ref> Buyuk Britaniya, Fransiya, Yaponiya, Avstriya, Ruminiya, Janubiy Koreya |- | [[Avcılar, Istanbul]] || Gretsiya, Germaniya |- | [[İzmit]], Kocaeli || Rossiya, Vengriya, Fransiya, Germaniya, Avstriya, Shveysariya, AQSh, Islandiya, Janubiy Koreya, Ukraina |- | [[Sakarya viloyati|Sakarya]] || Bolgariya, Misr, Germaniya, Ispaniya |- | [[Düzce]] || Polsha,<ref name="psp-nowysacz.pl" /> Buyuk Britaniya |- | [[Bayrampaşa]], Istanbul || Italiya |- | [[Kartal]], Istanbul || Ozarbayjon |} ''1999-yil 19-avgust holatiga ko‘ra qutqaruv ishlari. Manba: USAID''<ref>{{cite book|editor-last=Tang|editor-first=Alex K.|title=1999-yil İzmit (Kocaeli) zilzilasi va Düzce zilzilasi bo‘yicha infratuzilma ishlashi|publisher=[[American Society of Civil Engineers]]|year=2000}}</ref> [[File:Reddingshond turkije.jpg|thumb|Qutqaruv iti ish jarayonida]] Umuman olganda, 21 mamlakat (Germaniya, Fransiya, Buyuk Britaniya, AQSh, Isroil, Gretsiya, Yaponiya, Avstriya, Shveysariya, Vengriya, Rossiya, Janubiy Koreya, Belgiya, Polsha, Ruminiya, Bolgariya, Misr, Ispaniya, Italiya, Ozarbayjon va Islandiya) qutqaruv ishlarida ishtirok etdi<ref>{{Cite news|title=Turkiya Marmara zilzilasi bo‘yicha tiklanish hisoboti|url=https://www.adrc.asia/publications/recovery_reports/Marmara.pdf}}</ref>. Gretsiya birinchi bo‘lib yordam va qo‘llab-quvvatlashni taklif qildi. Zilziladan bir necha soat o‘tib Gretsiya Tashqi ishlar vazirligi Turkiya bilan aloqa o‘rnatdi va maxsus vakillar yubordi. Shuningdek, Gretsiya 24 kishilik qutqaruv guruhi, 2 ta qutqaruv iti va Tüpraş neft zavodidagi yong‘inni o‘chirish uchun samolyotlar yubordi<ref>[http://www.hri.org/news/greek/eraen/1999/99-08-18.eraen.html Gretsiya va Turkiyaga xalqaro yordam]</ref>. Buyuk Britaniyadan BP tomonidan Oil Spill Response Limited yuborildi va Tüpraş zavodida dengizga oqib ketayotgan neftni nazorat ostiga oldi<ref name="Girgin">{{cite journal | title=1999-yil Kocaeli zilzilasidan keyingi texnogen hodisalar | author=Girgin S. | journal=Natural Hazards and Earth System Sciences | year=2011 }}</ref>. Buyuk Britaniya Turkiya Qizil Yarim Oy jamiyatiga 50 000 funt sterling ajratdi, Xalqaro Qizil Xoch esa 4,5 million funt yordam va’da qildi. Tibbiy buyumlar, adyollar va oziq-ovqat Stansted aeroportidan yuborildi. AQSh prezidenti Bill Klinton Istanbul va İzmitga tashrif buyurib, vayronalarni ko‘zdan kechirdi va jabrlanganlar bilan uchrashdi<ref>Bill Clinton İzmitga tashrifi</ref>. AQSh harbiylari, jumladan 26-dengiz ekspeditsiya bo‘linmasi “Operation Avid Response” doirasida insonparvarlik yordamlarini amalga oshirdi<ref>{{Veb manbasi | url = https://www.bbc.com | title = BBC News }}</ref>. ==Kelajakdagi xavf== 2002-yildan boshlab Marmara dengizining sharqiy qismida seysmik faollik oshgani va Istanbulning janubiy qirg‘og‘i yaqinidagi Shimoliy Anadolu yoriqlari tizimining [[Knyaz orollari]] segmentida zilzilalar deyarli kuzatilmayotgani aniqlangan. Bu holat Marmara dengizi ostidagi taxminan {{convert|150|km|mi|abbr=on}} uzunlikdagi suv osti seysmik “bo‘sh zona” kelajakda yana yirik zilzila yuz berishiga sabab bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi. Ushbu ehtimollar Turkiyaning shimoli-g‘arbida joylashgan Shimoliy Anadolu yoriqlar zonasidagi yirik yoriq uzilishlarining segmentatsiyasi nuqtai nazaridan juda muhimdir. Istanbul metropoliten hududiga yaqin segmentlarning faollashishi ehtimoli mavjud bo‘lgani sababli, Knyaz orollari “bo‘sh zonasi” Istanbul uchun yuqori seysmik xavf tug‘diruvchi hudud sifatida baholanadi<ref name="bohnoff">{{cite journal|title=An earthquake gap south of Istanbul|author1=Bohnoff, M.|author2=Bulut, F.|author3=Dresen, G.|author4=Malin, P. E.|author5=Eken, T.|author6=Aktar, M.|journal=Nature Communications|year=2013 |volume=4|issue=1999|page=1999 |doi=10.1038/ncomms2999|pmid=23778720 |bibcode=2013NatCo...4.1999B |doi-access=free}}</ref>. Shimoliy Anadolu yoriqlar zonasi va ayniqsa Istanbul hududi bo‘yicha uzoq muddatli zilzila katalogi mavjud bo‘lsa-da, bu hududdagi seysmik jarayonlarni to‘liq tushunish hali ham yetarli emas. Istanbul metropoliteni yaqinidagi seysmik “bo‘sh zona” kuzatuvi Knyaz orollari janubida, yoriq chizig‘i yaqinida zich seysmologik stansiyalar va kichik tarmoqlar o‘rnatilishi orqali amalga oshirildi. Bu monitoring tizimi 1999-yil İzmit zilzilasining g‘arbiy qismida va Istanbul markazidan janubi-sharqda joylashgan Knyaz orollari segmentini aniqroq kuzatish imkonini berdi. Natijada kelajakdagi zilzilalarda ehtimoliy uzilish nuqtalari aniqlanmoqda. Shuningdek, Marmara seysmik bo‘sh zonasida “zanjirli” (kaskad) uzilish holatida maksimal zilzila magnitudasini ham cheklashi mumkin. Shu ma’lumotlar asosida Istanbul va uning atrofida erta ogohlantirish tizimini joriy etish foydali bo‘lishi mumkin. Knyaz orollari segmentining seysmik bo‘lmagan qismi kelajakdagi katta zilzila uchun yuqori siljish (slip) to‘planadigan hudud sifatida qaraladi. Yoriqning xususiyatlarini o‘rganish Istanbulga yetib keladigan seysmik to‘lqinlar yo‘nalishi va kuchini (directivity) aniqlash uchun ham muhimdir. Turli ssenariylar asosida Istanbulga ta’sirni modellashtirish seysmik xavfni yanada aniq baholashga yordam bermoqda. Hozirda Marmara dengizida yer osti (burg‘u quduqlari asosidagi) seysmograf tarmog‘ini o‘rnatish ishlari davom etmoqda<ref name="bohnoff"/>. Turkiyaning eng yirik shahri bo‘lgan Istanbul Shimoliy Anadolu yoriqlar tizimining segmentlariga juda yaqin joylashgan bo‘lib, bu uni minglab qurbonlar va katta miqdordagi zarar keltirishi mumkin bo‘lgan zilzila falokati uchun yuqori xavf zonasiga aylantiradi. 1999-yilgi zilziladan so‘ng, hukumat tomonidan bu xavflarni kamaytirish zarurati paydo bo‘ldi. Jahon banki kabi tashkilotlar ko‘magida yuzlab binolar mustahkamlandi va qayta qurildi, minglab aholi esa favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlik bo‘yicha o‘qitildi<ref>{{cite web|title=Preparing for the Big One: Learning from Disaster in Turkey|url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2013/10/07/preparing-for-big-one-learning-from-disaster-in-turkey|access-date=30 November 2021|publisher=World Bank}}</ref>. ==Galereya== <gallery mode="packed" heights="100"> File:Kavaklı.jpg | Gölcükdagi Kavaklı plyajining suv bosishi File:F6-14.jpg | Kichik to‘lqin ko‘tarilishiga sabab bo‘lgan tsunami to‘lqini File:F8-19.jpg | Zilzila natijasida hosil bo‘lgan yoriq pog‘onasi File:Moletrack far.jpg | Sakaryadagi yer yuzasi yorilishi File:SismoTurquia03.jpg | Qulagan bino File:F6-18.jpg | Ko‘cha bo‘ylab vayron bo‘lgan binolar File:August 17, 1999 Izmit earthquake Yuvacik.jpg | Sinf xonasi ostidan yoriq o‘tib ketgan holat </gallery> ==Shuningdek qarang== {{Portal|Turkiya}} *[[1999-yil Düzce zilzilasi]] *[[1999-yil zilzilalari ro‘yxati]] *[[Turkiyadagi zilzilalar ro‘yxati]] *[[Yalova zilzila yodgorligi]] *[[2022-yil Düzce zilzilasi]] *[[2023-yil Turkiya–Suriya zilzilalari]] ==Manbalar== {{manbalar}} ==Havolalar== {{commons}}<!--“Izmir” bilan almashtirmang. Bu ikki xil shahar.--> * [https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usp0009d4z#general_summary M7.6 – g‘arbiy Turkiya] – [[United States Geological Survey]] * [http://www.eaee.boun.edu.tr/bulletins/v18n1/kocaeli.htm 1999-yil 17-avgust Kocaeli zilzilasi] – Yevropa Zilzila Muhandisligi Assotsiatsiyasi * [https://web.archive.org/web/20070205174028/http://nisee.berkeley.edu/turkey/report.html 1999-yil 17-avgust İzmit zilzilasining dastlabki geotexnik kuzatuvlari] – Milliy Zilzila Muhandisligi Axborot Xizmati * {{ReliefWeb-link|eq-1999-0268-tur}} {{DEFAULTSORT:İzmit zilzilasi, 1999}} [[Category:1999-yil zilzilalari]] [[Category:1990-yillar tsunami hodisalari]] [[Category:1999-yil avgust oyidagi Turkiya]] [[Category:Turkiyadagi zilzilalar|1999 Izmit]] [[Category:Düzce viloyati tarixi]] [[Category:Istanbul viloyati tarixi]] [[Category:İzmit tarixi|1999 zilzilasi]] [[Category:Kocaeli viloyati tarixi]] [[Category:Sakarya viloyati tarixi]] [[Category:Yalova viloyati tarixi]] [[Category:Supersheyar zilzilalar]] [[Category:Turkiyadagi tsunami]] [[Category:Siljish (strike-slip) zilzilalar]] [[Category:1999-yilgi ofatlar Turkiyada]] g7aa4xr7317qke94nj9ogz5u1mh9206 Marmara universiteti 0 1365619 5996934 2026-04-15T18:31:34Z Maxamadjonova Muslima 241329 „{{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi | nomi = Marmara Universiteti | asl_nomi = Marmara Üniversitesi | tasvir = Marmara Üniversitesi Logo.png | tasvir_eni = 250px | ilgarigi_nomi = Hamidiye Ticaret Mekteb-i Âlisi<small> (1883-1959)<br /></small> Istanbul Economy and Commerce Academy<small> (1959-1982)<br /></small> | asos_solingan = {{start date and age|1883}}...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5996934 wikitext text/x-wiki {{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi | nomi = Marmara Universiteti | asl_nomi = Marmara Üniversitesi | tasvir = Marmara Üniversitesi Logo.png | tasvir_eni = 250px | ilgarigi_nomi = Hamidiye Ticaret Mekteb-i Âlisi<small> (1883-1959)<br /></small> Istanbul Economy and Commerce Academy<small> (1959-1982)<br /></small> | asos_solingan = {{start date and age|1883}} | turi = davlat universiteti | administrative_staff = 1,375 | rahbari = Prof.Dr. Mehmet Emin Okur <ref>{{Cite web|url=https://www.turkeyuniversity.org/universities/marmara-university|title = Marmara University Overview}}</ref> | fakultet = 2,835 | talabalari = 70,000 dan ortiq | shahar = [[Istanbul]] | davlat = [[Turkey]] | veb-sayti = {{URL|https://marmara.edu.tr}} }} '''Marmara universiteti''' ([[turkcha]]: Marmara Üniversitesi) — [[Turkiya]]dagi eng qadimiy va nufuzli davlat universitetlaridan biri. Marmara dengizi nomi bilan atalgan bu universitet 1982-yilda [[universitet]] sifatida tashkil etilgan. Biroq, undan avval uning tashkil etilishi 1883-yilga borib taqaladi, oʻshanda u [[Istanbul]] markazidagi uyda Hamidiye oliy tijorat maktabi (Hamidiye Ticaret Mekteb-i Âlisi) sifatida tashkil etilgan<ref name=":0">{{cite web|title=Marmara University|url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/marmara-university|website=Times High Education|date=30 November 2021|language=en}}</ref>. Universitet Istanbulning har ikki Osiyo va Yevropa qismida joylashgan kampuslariga ega<ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://www.marmara.edu.tr/en/|title=Marmara University|publisher=www.marmara.edu.tr|lang=en|access-date=2017-10-01|archive-date=2017-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170922145920/http://www.marmara.edu.tr/en|url-status=live}}</ref>. Universitetda taʼlim besh tilda: [[turk]], [[ingliz]], [[nemis]], [[fransuz]] va [[arab]] tillarida olib boriladi, bu esa uni Turkiyadagi yagona koʻp tilli universitetga aylantiradi. Universitet tarkibida 21 ta fakultet, 12 ta institut va 4 ta kasb-hunar maktabi mavjud boʻlib jami 70,000 dan ortiq talaba tahsil oladi. == Tarixi == Universitet 1883-yil 16-yanvarda [[Sulton Abdulhamid II]] davrida „Hamidiye Ticaret Mekteb-i Âlisi“ (Hamidiye oliy tijorat maktabi) nomi bilan Istanbulning Cağaloğlu tumanidagi bir hovlida faoliyatini boshlagan. 1887-yilda maktabni atigi 13 nafar talaba tamomlagan. 1924-yilda ushbu muassasa Turkiyada erkaklar va ayollar birga taʼlim oladigan birinchi oliy taʼlim maskaniga aylandi. 1982-yil 20-iyulda qabul qilingan yangi qonun bilan Akademiya va unga qarashli turli fakultetlar birlashtirilib, rasman Marmara universiteti deb tashkil etildi. == Kampuslari == [[Fayl:Goztepe campus.jpg|thumb|upright|<center>Goʻztepe kompusi</center>]] [[Fayl:Istanbul, Marmara University - panoramio.jpg|thumb|upright|Marmara universiteti rektorati Istanbulning [[Fotih]] tumanidagi Sultonaxmet maydonida joylashgan.]] [[Fayl:Haydarpasa campus general.jpg|thumb|Istanbulning Kadıkoʻy tumanidagi Marmara universitetining Recep Tayyip Erdoğan Maltepe kampusi.]] * [[Göztepe (Kadıköy)|Goʻztepe]] asosiy kampusi — universitetning bosh va eng katta kampusi boʻlib, u yerda rektorat va koʻplab ijtimoiy-gumanitar fanlar fakultetlari joylashgan. * [[Acıbadem (Üsküdar)|Acıbadem]] kampusi — sanʼat va boshqa boʻlimlarni oʻz ichiga olgan hudud. * [[Anadoluhisarı]] kampusi — sport fanlari va baʼzi boshqa boʻlimlar joylashgan tarixiy hudud. * [[Üsküdar|Bagʻlarbaşı]] kampusu — asosan [[teologiya]] fakulteti uchun moʻljallangan. * [[Kartal]] kampusi — Asosan ikki yillik professional taʼlim dasturlari uchun xizmat qiladi. * [[Mehmet Genç]] kampusi - sobiq Istanbul Şehir universiteti hududi boʻlib, hozirda Marmara universitetining yirik majmualaridan biriga aylangan. * [[Recep Tayyip Erdoğan]] [[Maltepe]] kampusi — eng zamonaviy majmua boʻlib, bu yerda asosan tibbiyot yoʻnalishlari: Tibbiyot, Farmatsevtika, Stomatologiya va Sogʻliqni saqlash fanlari fakultetlari faoliyat yuritadi. * [[Sultanahmet]] kampusi - universitetning tarixiy ramzi boʻlib, hozirda asosan maʼmuriy maqsadlarda va tarixiy ahamiyatga ega bino sifatida foydalaniladi. * [[Pendik]] Marmara universiteti kasalxonasi - bu yerda Marmara universitetining Pendik oʻquv va tadqiqot shifoxonasi hamda ayrim tibbiy boʻlimlar joylashgan. == Fakultetlari == * [[Tibbiyot]] fakulteti * [[Stomatologiya]] fakulteti * [[Huquqshunoslik]] fakulteti * [[Iqtisodiyot]] va [[menejment|boshqaruv]] fanlari fakulteti * Otaturk pedagogika fakulteti * [[Farmatsevtika]] fakulteti * Sanʼat va fanlar fakulteti * [[Tasviriy san’at]] fakulteti * [[Teologiya|Ilohiyot]] fakulteti * [[Kommunikatsiya]] fakulteti * [[Muhandislik]] fakulteti * [[Texnologiya]] fakulteti * Tibbiy taʼlim fakulteti == Bitiruvchilari == [[Fayl:Tayyip Erdoğan.JPG|thumb|upright|[[Recep Tayyip Erdoğan]], Turkiya prezidenti, iqtisodiyot va maʼmuriy fanlar fakultetini tamomlagan]] * [[Recep Tayyip Erdoğan]] * [[Kemal Sunal]] * [[Ismet Yilmaz]] * [[Betül Kaçar]] * [[Nihat Ergün]] * [[Nihat Zeybekci]] * [[Kadir Topbaş]] * [[Mustafa Şentop]] * [[Burak Özçivit]] * [[Muge Anli]] * [[Barış Özcan (YouTuber)]] * [[Yaşar]] == Manbalar == [[Turkum:Universitetlar]] [[Turkum:Turkiyadagi universitetlar]] p6yjakzekjy7hrm61zoecqzbn1bjckh 5997288 5996934 2026-04-16T10:02:23Z Bekipediya 118689 Notoʻgʻri vikihavola berilgan. Fotih tumani bilan Fotih ismini adashtirmang 5997288 wikitext text/x-wiki {{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi | nomi = Marmara Universiteti | asl_nomi = Marmara Üniversitesi | tasvir = Marmara Üniversitesi Logo.png | tasvir_eni = 250px | ilgarigi_nomi = Hamidiye Ticaret Mekteb-i Âlisi<small> (1883-1959)<br /></small> Istanbul Economy and Commerce Academy<small> (1959-1982)<br /></small> | asos_solingan = {{start date and age|1883}} | turi = davlat universiteti | administrative_staff = 1,375 | rahbari = Prof.Dr. Mehmet Emin Okur <ref>{{Cite web|url=https://www.turkeyuniversity.org/universities/marmara-university|title = Marmara University Overview}}</ref> | fakultet = 2,835 | talabalari = 70,000 dan ortiq | shahar = [[Istanbul]] | davlat = [[Turkey]] | veb-sayti = {{URL|https://marmara.edu.tr}} }} '''Marmara universiteti''' ([[turkcha]]: Marmara Üniversitesi) — [[Turkiya]]dagi eng qadimiy va nufuzli davlat universitetlaridan biri. Marmara dengizi nomi bilan atalgan bu universitet 1982-yilda [[universitet]] sifatida tashkil etilgan. Biroq, undan avval uning tashkil etilishi 1883-yilga borib taqaladi, oʻshanda u [[Istanbul]] markazidagi uyda Hamidiye oliy tijorat maktabi (Hamidiye Ticaret Mekteb-i Âlisi) sifatida tashkil etilgan<ref name=":0">{{cite web|title=Marmara University|url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/marmara-university|website=Times High Education|date=30 November 2021|language=en}}</ref>. Universitet Istanbulning har ikki Osiyo va Yevropa qismida joylashgan kampuslariga ega<ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://www.marmara.edu.tr/en/|title=Marmara University|publisher=www.marmara.edu.tr|lang=en|access-date=2017-10-01|archive-date=2017-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170922145920/http://www.marmara.edu.tr/en|url-status=live}}</ref>. Universitetda taʼlim besh tilda: [[turk]], [[ingliz]], [[nemis]], [[fransuz]] va [[arab]] tillarida olib boriladi, bu esa uni Turkiyadagi yagona koʻp tilli universitetga aylantiradi. Universitet tarkibida 21 ta fakultet, 12 ta institut va 4 ta kasb-hunar maktabi mavjud boʻlib jami 70,000 dan ortiq talaba tahsil oladi. == Tarixi == Universitet 1883-yil 16-yanvarda [[Sulton Abdulhamid II]] davrida „Hamidiye Ticaret Mekteb-i Âlisi“ (Hamidiye oliy tijorat maktabi) nomi bilan Istanbulning Cağaloğlu tumanidagi bir hovlida faoliyatini boshlagan. 1887-yilda maktabni atigi 13 nafar talaba tamomlagan. 1924-yilda ushbu muassasa Turkiyada erkaklar va ayollar birga taʼlim oladigan birinchi oliy taʼlim maskaniga aylandi. 1982-yil 20-iyulda qabul qilingan yangi qonun bilan Akademiya va unga qarashli turli fakultetlar birlashtirilib, rasman Marmara universiteti deb tashkil etildi. == Kampuslari == [[Fayl:Goztepe campus.jpg|thumb|upright|<center>Goʻztepe kompusi</center>]] [[Fayl:Istanbul, Marmara University - panoramio.jpg|thumb|upright|Marmara universiteti rektorati Istanbulning Fotih tumanidagi Sultonaxmet maydonida joylashgan.]] [[Fayl:Haydarpasa campus general.jpg|thumb|Istanbulning Kadıkoʻy tumanidagi Marmara universitetining Recep Tayyip Erdoğan Maltepe kampusi.]] * [[Göztepe (Kadıköy)|Goʻztepe]] asosiy kampusi — universitetning bosh va eng katta kampusi boʻlib, u yerda rektorat va koʻplab ijtimoiy-gumanitar fanlar fakultetlari joylashgan. * [[Acıbadem (Üsküdar)|Acıbadem]] kampusi — sanʼat va boshqa boʻlimlarni oʻz ichiga olgan hudud. * [[Anadoluhisarı]] kampusi — sport fanlari va baʼzi boshqa boʻlimlar joylashgan tarixiy hudud. * [[Üsküdar|Bagʻlarbaşı]] kampusu — asosan [[teologiya]] fakulteti uchun moʻljallangan. * [[Kartal]] kampusi — Asosan ikki yillik professional taʼlim dasturlari uchun xizmat qiladi. * [[Mehmet Genç]] kampusi - sobiq Istanbul Şehir universiteti hududi boʻlib, hozirda Marmara universitetining yirik majmualaridan biriga aylangan. * [[Recep Tayyip Erdoğan]] [[Maltepe]] kampusi — eng zamonaviy majmua boʻlib, bu yerda asosan tibbiyot yoʻnalishlari: Tibbiyot, Farmatsevtika, Stomatologiya va Sogʻliqni saqlash fanlari fakultetlari faoliyat yuritadi. * [[Sultanahmet]] kampusi - universitetning tarixiy ramzi boʻlib, hozirda asosan maʼmuriy maqsadlarda va tarixiy ahamiyatga ega bino sifatida foydalaniladi. * [[Pendik]] Marmara universiteti kasalxonasi - bu yerda Marmara universitetining Pendik oʻquv va tadqiqot shifoxonasi hamda ayrim tibbiy boʻlimlar joylashgan. == Fakultetlari == * [[Tibbiyot]] fakulteti * [[Stomatologiya]] fakulteti * [[Huquqshunoslik]] fakulteti * [[Iqtisodiyot]] va [[menejment|boshqaruv]] fanlari fakulteti * Otaturk pedagogika fakulteti * [[Farmatsevtika]] fakulteti * Sanʼat va fanlar fakulteti * [[Tasviriy san’at]] fakulteti * [[Teologiya|Ilohiyot]] fakulteti * [[Kommunikatsiya]] fakulteti * [[Muhandislik]] fakulteti * [[Texnologiya]] fakulteti * Tibbiy taʼlim fakulteti == Bitiruvchilari == [[Fayl:Tayyip Erdoğan.JPG|thumb|upright|[[Recep Tayyip Erdoğan]], Turkiya prezidenti, iqtisodiyot va maʼmuriy fanlar fakultetini tamomlagan]] * [[Recep Tayyip Erdoğan]] * [[Kemal Sunal]] * [[Ismet Yilmaz]] * [[Betül Kaçar]] * [[Nihat Ergün]] * [[Nihat Zeybekci]] * [[Kadir Topbaş]] * [[Mustafa Şentop]] * [[Burak Özçivit]] * [[Muge Anli]] * [[Barış Özcan (YouTuber)]] * [[Yaşar]] == Manbalar == [[Turkum:Universitetlar]] [[Turkum:Turkiyadagi universitetlar]] 1zx0ct2bvbpmhjjeh1jw4ttanbtkhcw Foydalanuvchi munozarasi:Martino714 3 1365620 5996943 2026-04-15T20:19:34Z Civvì 61150 Civvì [[Foydalanuvchi munozarasi:Martino714]] sahifasini [[Foydalanuvchi munozarasi:Martinoscag]]ga koʻchirdi: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Martino714|Martino714]]" to "[[Special:CentralAuth/Martinoscag|Martinoscag]]" 5996943 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Foydalanuvchi munozarasi:Martinoscag]] kqd52621066fel2mxbnx1055gj2ps8f Munozara:1999-yil Izmit zilzilasi (Turkiya) 1 1365623 5996963 2026-04-16T04:36:12Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996963 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Qozogʻiston koʻllari roʻyxati 1 1365624 5996965 2026-04-16T04:37:42Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996965 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Qozogʻiston Avtonom Sotsialistik Sovet Respublikasi 1 1365625 5996966 2026-04-16T04:38:32Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996966 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Yoshlik mahallasi (Sharof Rashidov tumani) 1 1365626 5996967 2026-04-16T04:39:22Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996967 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Xayrabod mahallasi (Sharof Rashidov tumani) 1 1365627 5996968 2026-04-16T04:40:12Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996968 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Bobur mahallasi (Sharof Rashidov) 1 1365628 5996969 2026-04-16T04:41:02Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996969 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Fayziobod mahallasi (Sharof Rashidov tumani) 1 1365629 5996970 2026-04-16T04:41:52Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996970 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Tuyoqli mahallasi 1 1365630 5996971 2026-04-16T04:42:42Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996971 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Hebecnema umbratica 1 1365631 5996972 2026-04-16T04:43:32Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996972 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Oqtoshota mahallasi 1 1365632 5996973 2026-04-16T04:44:22Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996973 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Hebecnema nigricolor 1 1365633 5996974 2026-04-16T04:45:12Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996974 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Madaniyat mahallasi (Sharof Rashidov tumani) 1 1365634 5996975 2026-04-16T04:46:02Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996975 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Sovungarlik mahallasi 1 1365635 5996977 2026-04-16T04:46:52Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996977 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Jizzaxlik mahallasi (Sharof Rashidov tumani) 1 1365636 5996978 2026-04-16T04:47:42Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996978 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Xavastlik mahallasi 1 1365637 5996979 2026-04-16T04:48:32Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996979 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Ziyokor mahallasi 1 1365638 5996980 2026-04-16T04:49:22Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996980 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Yakkaqayrag'och mahallasi 1 1365639 5996981 2026-04-16T04:50:12Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996981 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Iligxon Nasr 0 1365640 5996982 2026-04-16T04:50:43Z Oblakulova 111326 „[[Fayl:The Kara-Khanid ruler Ilig Khan on horse submitting to Mahmud of Ghazni riding an elephant, Persian painting, 1306-14.jpg|thumb|upright=1.75|Qoraxoniylar hukmdori Iligxon Nasr (chapda) fil ustida oʻtirgan [[Mahmud Gʻaznaviy]]ning qarshisida, 1017—1018-yillar. „[[Jome at-tavorix]]“ asari, 1306—1314-yillar (Edinburgh Or Ms 20)]] '''Abulhusayn Nasr'''<ref>{{Harvard citation no brackets|Haig|1928|p=13}}</ref>, '''Iligxon''' unvoni bil...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5996982 wikitext text/x-wiki [[Fayl:The Kara-Khanid ruler Ilig Khan on horse submitting to Mahmud of Ghazni riding an elephant, Persian painting, 1306-14.jpg|thumb|upright=1.75|Qoraxoniylar hukmdori Iligxon Nasr (chapda) fil ustida oʻtirgan [[Mahmud Gʻaznaviy]]ning qarshisida, 1017—1018-yillar. „[[Jome at-tavorix]]“ asari, 1306—1314-yillar (Edinburgh Or Ms 20)]] '''Abulhusayn Nasr'''<ref>{{Harvard citation no brackets|Haig|1928|p=13}}</ref>, '''Iligxon''' unvoni bilan mashhur, shuningdek, '''Iligxon Nasr''' (1012-yilda vafot etgan) deb ham ataluvchi [[Qoraxoniylar]] hukmdori boʻlgan. [[Ali Arslonxon I|Ali Arslonxon]]ning oʻgʻli. Iligxon 999-yilda [[Buxoro]]ni [[Somoniylar]]dan tortib olib, mazkur sulolaning tugashiga sabab boʻlgan<ref name="Bos106"/>. Shundan soʻng [[Mahmud Gʻaznaviy]] bilan kelishuvga erishib, sobiq [[Somoniylar]] hududlarini [[Amudaryo]] boʻylab oʻzaro boʻlib olishga rozi boʻlgan<ref name="Bos106">{{cite book |last1=Bosworth |first1=C. E. |title=History of Civilizations of Central Asia |date= 1998 |publisher=UNESCO |isbn=978-92-3-103467-1 |page=106 |url=https://books.google.com/books?id=18eABeokpjEC&pg=PA99 |language=en|quote="An agreement was reached at this point with the Karakhanid Ilig Nasr [[Ali Arslan Khan|b. Ali]] making the Oxus the boundary between the two empires [the Karakhanids and the Ghaznavids], for the shrunken Samanid amirate came to an inglorious end when the Ilig occupied Bukhara definitively in 999"}}</ref><ref name="UNE">{{cite book |last1=Seyfeydinovich |first1=Asimov, Muhammad |last2=Edmund |first2=Bosworth, Clifford |title=History of civilizations of Central Asia: The Age of Achievement: A.D. 750 to the End of the Fifteenth Century |date=31 December 1998 |publisher=UNESCO Publishing |isbn=978-92-3-103467-1 |page=147 |url=https://books.google.com/books?id=18eABeokpjEC&pg=PA147 |language=en}}</ref>. Ushbu kelishuv natijasida [[islom]] dunyosining shimoli-sharqiy hududlari ikki turkiy davlat — Qoraxoniylar va [[Gʻaznaviylar]] hukmronligi ostiga oʻtgan va bu Ichki Markaziy Osiyodan turkiy xalqlarning koʻchib kelishi uchun sharoit yaratgan<ref name="Bos106" />. Iligxon 1012/1013-yilda vafot etgan va uning oʻrniga ukasi Ahmad Tugʻanxon taxtga chiqqan<ref>{{cite book |last1=Nāẓim |first1=Muhammad |title=The Life and Times of Sultan Mahmud of Ghazna |date=1971 |publisher=CUP Archive |page=52 |url=https://books.google.com/books?id=SG83AAAAIAAJ&pg=PA52 |language=en}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Cite book |last=Haig |first=W. |url=https://books.google.com/books?id=QXhZ38Y4ugAC |title=The Cambridge History of India: Turks and Afghans, edited by W. Haig |date=1928 |publisher=University Press |volume=III |language=en}} {{refend}} [[Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]] [[Turkum:Osiyo monarxlari]] [[Turkum:1012-yilda vafot etganlar]] s09vbe3qli0xsdybi9v9uqg93biwa3z Munozara:Ravalliq mahallasi 1 1365641 5996983 2026-04-16T04:51:02Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996983 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Iligxon Nasr 1 1365642 5996984 2026-04-16T04:51:09Z Oblakulova 111326 „{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5996984 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Toqchilik mahallasi 1 1365643 5996985 2026-04-16T04:51:52Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996985 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Mesembrina mystacea 0 1365644 5996986 2026-04-16T04:51:52Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5996986 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Mesembrina mystacea | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Mesembrina]] | tasvir = }} '''Mesembrina mystacea''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur moʻylovga oʻxshash tuklari sababli „moʻylovli pashsha“ nomi bilan ham tanilgan<ref>{{Cite web |title=moustached fly (Mesembrina mystacea) |url=https://www.inaturalist.org/taxa/472908-Mesembrina-mystacea |access-date=2025-09-28 |website=iNaturalist |language=en}}</ref> == Tarqalishi == Tur Palearktika mintaqasida, [[Fennoskandiya]]dan janubda [[Turkiya]]gacha hamda Atlantika sohillaridan [[Yevrosiyo]] orqali [[Mongoliya]]gacha boʻlgan hududlarda uchraydi<ref>[http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/mesembrina+mystacea/match/1 Catalogue of Life]</ref><ref>[https://fauna-eu.org/cdm_dataportal/taxon/fa727562-6d9e-4529-a902-ee215193151e Fauna europaea]</ref><ref>[https://www.gbif.org/species/1525780 GBIF]</ref>. == Manbalar == {{manbalar|3}} == Havolalar == * [https://arthropodafotos.de/dbsp.php?lang=eng&sc=1&ta=t_38_dipt_bra_musc&sci=Mesembrina&scisp=mystacea arthropodafotos.de] * [http://insecta.pro/taxonomy/365796 Insecta.pro] * [https://ukrbin.com/show_image.php?imageid=39950 Ukrainian Biodiversity Information Network] {{wikispecies}} {{commons}} {{Taxonbar|from=Q11989122}} [[Category:Muscidae]] mjhrwmvvoqvarb0jjwym041gpb2nvsw Munozara:Nurafshon mahallasi 1 1365645 5996987 2026-04-16T04:52:42Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996987 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:G'ozg'ontepa mahallasi 1 1365646 5996988 2026-04-16T04:53:32Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996988 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Phaonia valida 0 1365647 5996989 2026-04-16T04:53:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5996989 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Phaonia valida | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Phaonia]] | tasvir = }} '''Phaonia valida''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Phaonia]] urugʻining tip turi hisoblanadi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] *Seguy, E. (1923) Diptères Anthomyides. Paris: Éditions ''Faune de France'' Faune n° 6 393 p., 813 fig.[http://faunedefrance.org/bibliotheque/docs/E.SEGUY(FdeFr06)Dipt.Anthomyides.pdf Bibliotheque Virtuelle Numerique pdf] {{Taxonbar|from=Q7180660}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} iymdbxui5ejpzcw75ctdq52r45nub8t Munozara:Olmachi mahallasi 1 1365648 5996990 2026-04-16T04:54:22Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996990 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Lispe sociabilis 0 1365649 5996991 2026-04-16T04:55:08Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5996991 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lispe sociabilis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Lispe]] | tasvir = }} '''Lispe sociabilis''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Kanada]] va [[AQSH]]da uchraydi<ref name="Loew1862">{{cite journal |last1=Loew |first1=Hermann |title=Diptera Americae septentrionalis indigena. Centuria secunda |journal=Berliner entomologische Zeitschrift |date=1862 |volume=6 |pages=184–232 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/9840735#page/203/mode/1up |access-date=4 May 2020}}</ref><ref>{{cite web|title=''Lispe sociabilis'' Report|url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=150797|website=Integrated Taxonomic Information System|accessdate=2019-09-23}}</ref><ref>{{cite web|title=''Lispe sociabilis''|url=https://www.gbif.org/species/5069690|website=GBIF|accessdate=2019-09-23}}</ref><ref>{{cite web|title=''Lispe sociabilis'' species Information|url=https://bugguide.net/node/view/615783|website=BugGuide.net|accessdate=2019-09-23}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13855572}} [[Category:Muscidae]] {{muscidae-stub}} kjij5m26wsii3n5aa89wuxjtzndd3j1 Munozara:Xalqabod mahallasi (Sharof Rashidov tumani) 1 1365650 5996992 2026-04-16T04:55:12Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996992 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Yangidiyor mahallasi 1 1365651 5996993 2026-04-16T04:56:02Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996993 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Sug'diyona mahallasi 1 1365652 5996994 2026-04-16T04:56:52Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996994 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Lispe 0 1365653 5996996 2026-04-16T04:57:09Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5996996 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lispe | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | tasvir = }} '''Lispe''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]]lar urugʻi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref>. Voyaga yetganlari mayda hasharotlar bilan oziqlanuvchi yirtqich hisoblanadi. Lichinkalari ham yirtqich bo‘lib, nam qum va loylarda yashaydi<ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref><ref name="Kahanpää">{{cite web | first = Jere | last = Kahanpää | title = Draft Catalogue of Finnish Flies (Diptera: Brachycera) | url = http://www.elisanet.fi/~d625473/diptera/list/online/node95.html | year = 2007 | accessdate = 2008-04-22 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070503034713/http://www.elisanet.fi/~d625473/diptera/list/online/node95.html | archivedate = 2007-05-03 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q6559096}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} ibiq6szrl6j2h77c3skn7ag5k4xrfr2 Munozara:Qulpisar mahallasi 1 1365654 5996997 2026-04-16T04:57:42Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996997 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Lispe pygmaea 0 1365655 5996998 2026-04-16T04:58:12Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5996998 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lispe pygmaea | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Lispe]] | tasvir = }} '''Lispe pygmaea''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] *Seguy, E. (1923) Diptères Anthomyides. Paris: Éditions ''Faune de France'' Faune n° 6 393 p., 813 fig.[https://faunedefrance.org/bibliotheque/docs/E.SEGUY(FdeFr06)Dipt.Anthomyides.pdf Bibliotheque Virtuelle Numerique pdf] {{Taxonbar|from=Q13855559}} [[Category:Muscidae]] [[Category:Flies of Europe]] [[Category:Insects described in 1825]] {{Muscidae-stub}} l95fweq7wggb5q005gnxrd62j3mz0k3 Munozara:Eski Toshkentlik mahallasi 1 1365656 5996999 2026-04-16T04:58:32Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5996999 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Yaxtanlik mahallasi 1 1365657 5997000 2026-04-16T04:59:22Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997000 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Eudasyphora canadiana 0 1365658 5997001 2026-04-16T04:59:50Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997001 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Eudasyphora canadiana | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Eudasyphora]] | tasvir = }} '''Eudasyphora canadiana''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Alyaska]]dan [[Labrador]]gacha hamda janubda [[Oregon]] va [[Indiana]]gacha bo‘lgan hududlarda uchraydi<ref name="Cuny1980">{{cite journal |last1=Cuny |first1=R. |title=Revision of the genus ''Eudasyphora'' Townsend (Diptera: Muscidae), and reflections on its evolution |journal=The Canadian Entomologist |date=1980 |volume=112 |issue=4 |pages=345–373|doi=10.4039/Ent112345-4 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13617894}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} 6itayidicr34dvpvn2pm73vvcx63fyn Munozara:Taraqqiyot mahallasi 1 1365659 5997002 2026-04-16T05:00:12Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997002 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Eudasyphora 0 1365660 5997003 2026-04-16T05:00:55Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997003 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Eudasyphora | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | tasvir = }} '''Eudasyphora''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub yirik [[pashsha]]lar urugʻi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. ==Turlari== *''[[Eudasyphora canadiana|E. canadiana]]'' <small>Cuny, 1980</small><ref name="Cuny1980">{{cite journal |last1=Cuny |first1=R. |title=Revision of the genus ''Eudasyphora'' Townsend (Diptera: Muscidae), and reflections on its evolution |journal=The Canadian Entomologist |date=1980 |volume=112 |issue=4 |pages=345–373|doi=10.4039/Ent112345-4 }}</ref> *''[[Eudasyphora cordilleriana|E. cordilleriana]]'' <small>Cuny, 1980</small><ref name="Cuny1980"/> *''[[Eudasyphora cyanella|E. cyanella]]'' <small>([[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1826)</small><ref name="Meigen1826">{{cite book |last1=Meigen |first1=J.W. |title=Systematische Beschreibung der bekannten europäische n zweiflugeligen Insekten |date=1826 |publisher=Vierter Theil. Schulz-Wundermann |location=Hamm |pages=xii + 412 pp., pls. 42–54}}</ref> *''[[Eudasyphora cyanicolor|E. cyanicolor]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1845)</small> *''[[Eudasyphora kempi|E. kempi]]'' <small>Aubertin & Emden, 1965</small> *''[[Eudasyphora occidentalis|E. occidentalis]]'' <small>(Peris & Llorente, 1963)</small> *''[[Eudasyphora zimini|E. zimini]]'' <small>([[Willi Hennig|Hennig]], 1963)</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5406479}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} okoo8c2pyq348kd5t753ex3dxntwqcc Munozara:G‘allaorol tumani Jiydali QFY Sho‘rcha qishlog‘i 1 1365661 5997004 2026-04-16T05:01:02Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997004 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Ivana Šebestová 1 1365662 5997007 2026-04-16T05:03:32Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997007 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Barbora Palicová 1 1365663 5997008 2026-04-16T05:04:22Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997008 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Beka Xarshiladze 0 1365664 5997010 2026-04-16T05:05:16Z AnvarxonM 75105 „{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Beka Xarshiladze<br/>ბექა ხარშილაძე | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2000|09|30}} | toʻliqism = Beka Xarshiladze | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Gruziya}} | boʻyi = {{Boʻy|cm=}} | pozitsiya = [[Markaziy himoyachi]] | joriyklub = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | klubraqami = 17 | yoshli...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997010 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Beka Xarshiladze<br/>ბექა ხარშილაძე | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2000|09|30}} | toʻliqism = Beka Xarshiladze | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Gruziya}} | boʻyi = {{Boʻy|cm=}} | pozitsiya = [[Markaziy himoyachi]] | joriyklub = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | klubraqami = 17 | yoshlikyillari1 = 2015—2019 | yoshlikklublari1 = Dinamo (Tbilisi) | yillar1 = 2018—2020 | klublar1 = Dinamo (Tbilisi) | isht1 = 0 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2019 | klublar2 = {{ijara}} FC Shevardeni | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2020—2022 | klublar3 = Rustavi | isht3 = 29 | gollar3 = 1 | yillar4 = 2022—2025 | klublar4 = Kolkheti-1913 | isht4 = 66 | gollar4 = 2 | yillar5 = 2025—2026 | klublar5 = Sioni Bolnisi | isht5 = 6 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2026— | klublar6 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = | klublar7 = | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | pcupdate = 2026-yil 16-aprel }} '''Beka Xarshiladze''' ({{lang-ka|ბექა ხარშილაძე}}; 2000-yil 30-sentyabrda tugʻilgan) — gruziyalik professional futbolchi, [[Gʻuzor]]ning „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]“ klubida markaziy himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi. == Futbolchilik faoliyati == Xarshiladze [[Tbilisi]]ning „Dinamo“ klubi akademiyasi tarbiyalanuvchisi. Beka Gruziyadagi faoliyati davomida „Shevardeni“, „Rustavi“, „Kolkheti-1913“ va „Sioni Bolnisi“ jamoalarida oʻynagan. 2026-yilgi mavsum avvalida [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] ishtirokchisi, [[Gʻuzor]]ning „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{UzPFL player|id=5020}} * [https://www.transfermarkt.com/beka-kharshiladze/profil/spieler/878421 Beka Xarshiladze] [[Transfermarkt]] saytida {{Shoʻrtan futbol klubi tarkibi}} {{DEFAULTSORT:Xarshiladze, Beka}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Gruziyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]] [[Turkum:FC Shevardeni-1906 Tbilisi futbolchilari]] [[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]] [[Turkum:FC Rustavi futbolchilari (2015)]] [[Turkum:FC Kolkheti-1913 Poti futbolchilari]] [[Turkum:FC Sioni Bolnisi futbolchilari]] [[Turkum:Erovnuli Liga 2 futbolchilari]] [[Turkum:Erovnuli Liga futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Gruziyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]] sqq4fun1zf27f9eqjtd6ku726aam30z 5997113 5997010 2026-04-16T05:52:34Z AnvarxonM 75105 5997113 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Beka Xarshiladze<br/>ბექა ხარშილაძე | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2000|09|30}} | toʻliqism = Beka Xarshiladze | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Gruziya}} | boʻyi = {{Boʻy|cm=}} | pozitsiya = [[Markaziy himoyachi]] | joriyklub = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | klubraqami = 17 | yoshlikyillari1 = 2015—2019 | yoshlikklublari1 = Dinamo (Tbilisi) | yillar1 = 2018—2020 | klublar1 = Dinamo (Tbilisi) | isht1 = 0 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2019 | klublar2 = {{ijara}} FC Shevardeni | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2020—2022 | klublar3 = Rustavi | isht3 = 29 | gollar3 = 1 | yillar4 = 2022—2025 | klublar4 = Kolkheti-1913 | isht4 = 66 | gollar4 = 2 | yillar5 = 2025—2026 | klublar5 = Sioni Bolnisi | isht5 = 6 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2026— | klublar6 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = | klublar7 = | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | pcupdate = 2026-yil 16-aprel }} '''Beka Xarshiladze''' ({{lang-ka|ბექა ხარშილაძე}}; 2000-yil 30-sentyabrda tugʻilgan) — gruziyalik professional futbolchi, [[Gʻuzor]]ning „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]“ klubida markaziy himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi. == Futbolchilik faoliyati == Xarshiladze [[Tbilisi]]ning „Dinamo“ klubi akademiyasi tarbiyalanuvchisi. Beka Gruziyadagi faoliyati davomida „Shevardeni“, „Rustavi“, „Kolkheti-1913“ va „Sioni Bolnisi“ jamoalarida oʻynagan. 2026-yilgi mavsum avvalida [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] ishtirokchisi, [[Gʻuzor]]ning „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{UzPFL player|id=5019}} * [https://www.transfermarkt.com/levan-barabadze/profil/spieler/412618 Beka Xarshiladze] [[Transfermarkt]] saytida {{Shoʻrtan futbol klubi tarkibi}} {{DEFAULTSORT:Xarshiladze, Beka}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Gruziyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]] [[Turkum:FC Shevardeni-1906 Tbilisi futbolchilari]] [[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]] [[Turkum:FC Rustavi futbolchilari (2015)]] [[Turkum:FC Kolkheti-1913 Poti futbolchilari]] [[Turkum:FC Sioni Bolnisi futbolchilari]] [[Turkum:Erovnuli Liga 2 futbolchilari]] [[Turkum:Erovnuli Liga futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Gruziyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]] o27fhk1zepqzs70dqnw4yt5y68yxqng 5997117 5997113 2026-04-16T05:54:20Z AnvarxonM 75105 /* Futbolchilik faoliyati */ 5997117 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Beka Xarshiladze<br/>ბექა ხარშილაძე | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2000|09|30}} | toʻliqism = Beka Xarshiladze | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Gruziya}} | boʻyi = {{Boʻy|cm=}} | pozitsiya = [[Markaziy himoyachi]] | joriyklub = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | klubraqami = 17 | yoshlikyillari1 = 2015—2019 | yoshlikklublari1 = Dinamo (Tbilisi) | yillar1 = 2018—2020 | klublar1 = Dinamo (Tbilisi) | isht1 = 0 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2019 | klublar2 = {{ijara}} FC Shevardeni | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2020—2022 | klublar3 = Rustavi | isht3 = 29 | gollar3 = 1 | yillar4 = 2022—2025 | klublar4 = Kolkheti-1913 | isht4 = 66 | gollar4 = 2 | yillar5 = 2025—2026 | klublar5 = Sioni Bolnisi | isht5 = 6 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2026— | klublar6 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = | klublar7 = | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | pcupdate = 2026-yil 16-aprel }} '''Beka Xarshiladze''' ({{lang-ka|ბექა ხარშილაძე}}; 2000-yil 30-sentyabrda tugʻilgan) — gruziyalik professional futbolchi, [[Gʻuzor]]ning „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]“ klubida markaziy himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi. == Futbolchilik faoliyati == Xarshiladze [[Tbilisi]]ning „Dinamo“ klubi akademiyasi tarbiyalanuvchisi. Beka Gruziyadagi faoliyati davomida „Shevardeni“, „Rustavi“, „Kolkheti-1913“ va „Sioni Bolnisi“ jamoalarida oʻynagan. 2026-yilgi mavsum avvalida [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] ishtirokchisi, [[Gʻuzor]]ning „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/news/rasman-shortan-gruziyalik-himoyachi-ivuarlik-hujumchi-va-yana-3-nafar-legioner-jalb-etdi|sarlavha=Rasman: "Sho'rtan" gruziyalik himoyachi, ivuarlik hujumchi va yana 3 nafar legioner jalb etdi|sana=20 feb 2026}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{UzPFL player|id=5019}} * [https://www.transfermarkt.com/levan-barabadze/profil/spieler/412618 Beka Xarshiladze] [[Transfermarkt]] saytida {{Shoʻrtan futbol klubi tarkibi}} {{DEFAULTSORT:Xarshiladze, Beka}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Gruziyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]] [[Turkum:FC Shevardeni-1906 Tbilisi futbolchilari]] [[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]] [[Turkum:FC Rustavi futbolchilari (2015)]] [[Turkum:FC Kolkheti-1913 Poti futbolchilari]] [[Turkum:FC Sioni Bolnisi futbolchilari]] [[Turkum:Erovnuli Liga 2 futbolchilari]] [[Turkum:Erovnuli Liga futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Gruziyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]] 1z4ceu421iv1dbr255ry20oywjt9kvd Munozara:Aisso 1 1365665 5997013 2026-04-16T05:06:52Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997013 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Beka Xarshiladze 1 1365666 5997014 2026-04-16T05:06:53Z AnvarxonM 75105 „{{Munozara}} {{oʻFL}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997014 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{oʻFL}} rdda44ow3kyqcw634vmanu6j1coaf3k Muscidae 0 1365667 5997015 2026-04-16T05:07:13Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997015 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Muscidae | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | kattaoila = [[Muscoidea]] | tasvir = }} '''Muscidae''' — [[Muscoidea]] kattaoilasiga mansub [[pashsha]]lar oilasi<ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/muscidae/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|year= 2011|publisher= Species 2000: Reading, UK.|access-date= 24 September 2012}}</ref>. ==Urugʻlari== {{div col}} * ''[[Adia (pashsha)|Adia]]'' * ''[[Aethiopomyia]]'' * ''[[Afromydaea]]'' * ''[[Agenamyia]]'' * ''[[Albertinella]]'' * ''[[Alluaudinella]]'' * ''[[Altimyia]]'' * ''[[Amicitia (pashsha)|Amicitia]]'' * ''[[Anaphalantus]]'' * ''[[Andersonosia]]'' * ''[[Anthocoenosia]]'' * ''[[Apsil (pashsha)|Apsil]]'' * ''[[Arthurella]]'' * ''[[Atelia (pashsha)|Atelia]]'' * ''[[Atherigona]]'' * ''[[Auria]]'' * ''[[Azelia]]'' * ''[[Balioglutum]]'' * ''[[Beccimyia]]'' * ''[[Biopyrellia]]'' * ''[[Bithoracochaeta]]'' * ''[[Brachygasterina]]'' * ''[[Brevicosta]]'' * ''[[Bruceomyia]]'' * ''[[Bryantina]]'' * ''[[Buccophaonia]]'' * ''[[Calliphoroides]]'' * ''[[Camptotarsopoda]]'' * ''[[Caricea]]'' * ''[[Cariocamyia]]'' * ''[[Cephalispa]]'' * ''[[Chaetagenia]]'' * ''[[Chaetopapuaia]]'' * ''[[Chaetophaonia]]'' * ''[[Charadrella]]'' * ''[[Chortinus]]'' * ''[[Coenosia]]'' * ''[[Cordilura]]'' * ''[[Cordiluroides]]'' * ''[[Correntosia]]'' * ''[[Crucianella]]'' * ''[[Curranosia]]'' * ''[[Cypselodopteryx]]'' * ''[[Cyrtoneurina]]'' * ''[[Dasyphora]]'' * ''[[Deltotus]]'' * ''[[Dichaetomyia]]'' * ''[[Dimorphia]]'' * ''[[Dolichophaonia]]'' * ''[[Drepanocnemis]]'' * ''[[Drymeia]]'' * ''[[Eginia]]'' * ''[[Eginiella]]'' * ''[[Eudasyphora]]'' * ''[[Exsul]]'' * ''[[Fraserella]]'' * ''[[Graphomya]]'' * ''[[Gymnodia (pashsha)|Gymnodia]]'' * ''[[Gymnopapuaia]]'' * ''[[Haematobia]]'' * ''[[Haematobosca]]'' * ''[[Haematostoma]]'' * ''[[Haroldopsis]]'' * ''[[Hebecnema]]'' * ''[[Helina]]'' * ''[[Helinomydaea]]'' * ''[[Heliographa]]'' * ''[[Hemichlora]]'' * ''[[Hennigiola]]'' * ''[[Hennigmyia]]'' * ''[[Huckettomyia]]'' * ''[[Hydrotaea]]'' * ''[[Idiohelina]]'' * ''[[Insulamyia]]'' * ''[[Itatingamyia]]'' * ''[[Lasiopelta]]'' * ''[[Limnohelina]]'' * ''[[Limnophora]]'' * ''[[Limnospila]]'' * ''[[Lispacoenosia]]'' * ''[[Lispe]]'' * ''[[Lispocephala]]'' * ''[[Lispoides]]'' * ''[[Lophosceles]]'' * ''[[Macroeginia]]'' * ''[[Macrorchis]]'' * ''[[Magma (pashsha)|Magma]]'' * ''[[Megophyra]]'' * ''[[Mesembrina]]'' * ''[[Metopomyia]]'' * ''[[Microcalyptra]]'' * ''[[Mitroplatia]]'' * ''[[Morellia]]'' * ''[[Mulfordia (pashsha)|Mulfordia]]'' * ''[[Musca (pashsha)|Musca]]'' * ''[[Muscina]]'' * ''[[Mydaea]]'' * ''[[Myiophaea]]'' * ''[[Myospila]]'' * ''[[Neivamyia]]'' * ''[[Neodexiopsis]]'' * ''[[Neohelina]]'' * ''[[Neolimnophora]]'' * ''[[Neomuscina]]'' * ''[[Neomyia]]'' * ''[[Neorypellia]]'' * ''[[Neurotrixa]]'' * ''[[Notoschoenomyza]]'' * ''[[Nystomyia]]'' * ''[[Ochromusca]]'' * ''[[Ocypodomyia]]'' * ''[[Ophyra]]'' * ''[[Opsolasia]]'' * ''[[Orchisia]]'' * ''[[Oxytonocera]]'' * ''[[Pachyceramyia]]'' * ''[[Palpibracus]]'' * ''[[Papuaia]]'' * ''[[Papuaiella]]'' * ''[[Paracoenosia]]'' * ''[[Paralimnophora]]'' * ''[[Parastomoxys]]'' * ''[[Parvisquama]]'' * ''[[Passeromyia]]'' * ''[[Pectiniseta]]'' * ''[[Pentacricia]]'' * ''[[Phaomusca]]'' * ''[[Phaonia]]'' * ''[[Phaonidia]]'' * ''[[Phaonina]]'' * ''[[Philornis]]'' * ''[[Pictia]]'' * ''[[Pilispina]]'' * ''[[Plexiopsis]]'' * ''[[Plumispina]]'' * ''[[Polietes]]'' * ''[[Polietina]]'' * ''[[Potamia (pashsha)|Potamia]]'' * ''[[Prohardyia]]'' * ''[[Prostomoxys]]'' * ''[[Pseudocoenosia]]'' * ''[[Pseudohelina]]'' * ''[[Pseudoptilolepis]]'' * ''[[Psilochaeta]]'' * ''[[Pygophora (pashsha)|Pygophora]]'' * ''[[Pyrellia]]'' * ''[[Pyrellina]]'' * ''[[Reinwardtia]]'' * ''[[Reynoldsia (pashsha)|Reynoldsia]]'' * ''[[Rhabdoptera]]'' * ''[[Rhinomusca]]'' * ''[[Rhynchomydaea]]'' * ''[[Rypellia]]'' * ''[[Sarcopromusca]]'' * ''[[Scenetes]]'' * ''[[Schoenomyza]]'' * ''[[Schoenomyzina]]'' * ''[[Scutellomusca]]'' * ''[[Sinophaonia]]'' * ''[[Souzalopesmyia]]'' * ''[[Spanochaeta]]'' * ''[[Spathipheromyia]]'' * ''[[Spilogona]]'' * ''[[Stomopogon]]'' * ''[[Stomoxys]]'' * ''[[Stygeromyia]]'' * ''[[Syllimnophora]]'' * ''[[Syngamoptera]]'' * ''[[Synthesiomyia]]'' * ''[[Tamilomyia]]'' * ''[[Tertiuseginia]]'' * ''[[Tetramerinx]]'' * ''[[Thaumasiochaeta]]'' * ''[[Thricops]]'' * ''[[Trichomorellia]]'' * ''[[Villeneuvia]]'' * ''[[Xenomorellia]]'' * ''[[Xenomyia]]'' * ''[[Xenotachina]]'' * ''[[Xestomyia]]'' {{div col end}} ==Rasmlar== <gallery> File:Mydaeinae, Muscidae.jpg|Mydaeinae sp. File:Musca.domestica.female.jpg|''[[Musca domestica]]'' File:Musca domestica.jpg|Otxona pashshasi, ''[[Stomoxys calcitrans]]'', Albuquerque <!-- have piercing mountparts the Image:Stomoxys calcitrans, Albuquerque PP1.JPG is not a Muscidae, but a Sarcophagidae --> File:Muscidae.jpg|Muscidae sp. File:Limnophora sp.jpg|''[[Limnophora]] sp.'' File:Graphomya eustolia crop.jpg|''[[Graphomya eustolia]]'' File:Pygophora apicalis 189582421.jpg|''[[Pygophora apicalis]]'' </gallery> == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Identification ** Hennig, W. (1955–64). ''Muscidae'' in [[Erwin Lindner]], ''Die Fliegen der Paläarktischen Region'' 63b, Schweizerbart, Stuttgart. ** Huckett, H.C. 1965. The Muscidae of northern Canada, Alaska and Greenland (Diptera). ''Memoirs of the Entomological Society of Canada'' 42: 1–369. 23 plates of drawings. ** Séguy, E., 1937, ''Diptera, family Muscidae''. In: P. Wystmann (ed.), ''Genera Insectorum'', Brussels, 205: 604. Includes a key to world genera. ** Shinonaga, S. & Kano, R., 1971, ''Fauna Japonica Muscidae'' (Insecta:Diptera), Academia press,242pp.+28Plates. Keys to Eastern [[Palaearctic]] genera of several subfamilies. *Gregor, Fr. et al., 2002 ''The Muscidae (Diptera) of Central Europe'', Brno, Folia Biologia, 107. *Biology ** Skidmore, P., 1985, ''The biology of the Muscidae of the world''. Junk, Dordrecht. Series entomologica, 29, xiv + 550p. == Urug‘lar va turlar ro‘yxatlariga havolalar == *[https://web.archive.org/web/20051015234149/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=10928 Palaearctic] *[https://web.archive.org/web/20061116132925/http://www.nearctica.com/nomina/diptera/dipf-m.htm#anchor91342 Nearctic] *[https://web.archive.org/web/20190527005729/http://konchudb.agr.agr.kyushu-u.ac.jp/mokuroku/ Japan] == Havolalar == {{Commons category|Muscidae}} * [http://delta-intkey.com/britin/dip/www/muscidae.htm Family description and images] *[http://www.diptera.info/photogallery.php?album_id=29 Image Gallery from Diptera.info] *{{in lang|nl}}[https://web.archive.org/web/20100929095229/http://www.diptera-amateur.nl/beginpaginamuscidae.htm Muscidae] *[http://www.ento.csiro.au/biology/fly/fly.html Pictorial atlas explaining Monstrous terms] {{Taxonbar|from=Q527224}} {{Authority control}} [[Category:Muscidae| ]] al78zsjskc8x9q27gonglhglm9swp8z Dasyphora 0 1365668 5997019 2026-04-16T05:09:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997019 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Dasyphora | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | tasvir = }} '''Dasyphora''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]]lar urugʻi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. Ushbu urugʻ vakillari asosan [[Shimoliy Amerika]] va [[Yevropa]]ning shimoliy hududlarida uchraydi<ref>{{cite web |title=Dasyphora Robineau-Desvoidy, 1830 |url=https://www.gbif.org/species/search?offset=0&rank=SPECIES&highertaxon_key=1524483&status=ACCEPTED&status=DOUBTFUL |website=gbif.org |publisher=Global Biodiversity Information Facility |access-date=9 April 2021}}</ref>. == Turlari == * ''[[Dasyphora affricana|D. affricana]]'' * ''[[Dasyphora albofasciata|D. albofasciata]]'' <small>([[Pierre-Justin-Marie Macquart|Macquart]], 1839)</small> * ''[[Dasyphora apicotaeniata|D. apicotaeniata]]'' * ''[[Dasyphora asiatica|D. asiatica]]'' * ''[[Dasyphora canadiana|D. canadiana]]'' * ''[[Dasyphora cordilleriana|D. cordilleriana]]'' * ''[[Dasyphora cyanella|D. cyanella]]'' * ''[[Dasyphora cyanicolor|D. cyanicolor]]'' * ''[[Dasyphora gansuensis|D. gansuensis]]'' * ''[[Dasyphora gussakovskii|D. gussakovskii]]'' * ''[[Dasyphora himalayensis|D. himalayensis]]'' * ''[[Dasyphora huiliensis|D. huilensis]]'' * ''[[Dasyphora kempi|D. kempi]]'' * ''[[Dasyphora latifrons|D. latifrons]]'' * ''[[Dasyphora meridionalis|D. meriodionalis]]'' * ''[[Dasyphora paraversicolor|D. paraversicolor]]'' * ''[[Dasyphora penicillata|D. penicillata]]'' <small>([[Johann Egger|Egger]], 1865)</small> * ''[[Dasyphora pratorum|D. pratorum]]'' <small>([[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1826)</small> * ''[[Dasyphora qinghaiensis|D. qinghaiensis]]'' * ''[[Dasyphora setitibia|D. setitiba]]'' * ''[[Dasyphora similis|D. similis]]'' * ''[[Dasyphora sinensis|D. sinensis]]'' * ''[[Dasyphora stackelbergiana|D. stackelbergiana]]'' * ''[[Dasyphora tianshanensis|D. tianshanensis]]'' * ''[[Dasyphora trichosterna|D. trichosterna]]''<ref>{{cite web |title=Dasyphora |url=https://animaldiversity.org/accounts/Dasyphora/classification/ |website=Animal Diversity Web |publisher=University of Michigan Museum of Zoology |access-date=9 April 2021}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5227034}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} a8jsnh4e9mbl4h34n9qtximgbzbf7wc Lispoides aequifrons 0 1365669 5997021 2026-04-16T05:10:46Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997021 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lispoides aequifrons | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Lispoides]] | tasvir = }} '''Lispoides aequifrons''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi<ref name=itis/><ref name=gbif/><ref name=buglink/>. ==Manbalar== {{Reflist|refs= <ref name=itis> {{Cite web| title=''Lispoides aequifrons'' Report | url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=150806 | website=Integrated Taxonomic Information System | accessdate=2019-09-24 }}</ref> <ref name=gbif> {{Cite web| title=''Lispoides aequifrons'' | url=https://www.gbif.org/species/1529249 | website=GBIF | accessdate=2019-09-24 }}</ref> <ref name=buglink> {{Cite web| title=''Lispoides aequifrons'' species Information | url=https://bugguide.net/node/view/1380361 | website=BugGuide.net | accessdate=2019-09-24 }}</ref> }} {{Taxonbar|from=Q13855261}} [[Category:Muscidae]] {{muscidae-stub}} c5oqisl95u0pmx2mb2ybtu2rb8yckd4 Munozara:Ali ibn Shuab at-Tiflis 1 1365670 5997022 2026-04-16T05:11:02Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997022 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Ali ibn Muhammad 1 1365671 5997023 2026-04-16T05:11:52Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997023 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Lophosceles cinereiventris 0 1365672 5997024 2026-04-16T05:11:57Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997024 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lophosceles cinereiventris | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Lophosceles]] | tasvir = }} '''Lophosceles cinereiventris''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] *Seguy, E. (1923) Diptères Anthomyides. Paris: Éditions ''Faune de France'' Faune n° 6 393 p., 813 fig.[http://faunedefrance.org/bibliotheque/docs/E.SEGUY(FdeFr06)Dipt.Anthomyides.pdf Bibliotheque Virtuelle Numerique pdf] {{Taxonbar|from=Q13855362}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} lp321so9wsqk6jiupu3fad1szcklcau Munozara:Phaonia cincta 1 1365673 5997025 2026-04-16T05:12:42Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997025 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Eudasyphora cordilleriana 0 1365674 5997026 2026-04-16T05:13:09Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997026 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Eudasyphora cordilleriana | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Eudasyphora]] | tasvir = }} '''Eudasyphora cordilleriana''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Britaniya Kolumbiyasi]]dan [[Saskachevan]]gacha hamda janubda [[Oregon]] va [[Vayoming]]gacha bo‘lgan hududlarda uchraydi<ref name="Cuny1980">{{cite journal |last1=Cuny |first1=R. |title=Revision of the genus ''Eudasyphora'' Townsend (Diptera: Muscidae), and reflections on its evolution |journal=[[The Canadian Entomologist]] |date=1980 |volume=112 |issue=4 |pages=345–373|doi=10.4039/Ent112345-4 }}</ref><ref name="Integrated Taxonomic Information System - Eudasyphora cordilleriana (Cuny, 1980)">{{cite web |title=Eudasyphora cordilleriana (Cuny, 1980) |url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=150233#null |website=[[Integrated Taxonomic Information System]] |access-date=5 January 2022}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13617896}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} 49j8dav15or7awta0gs3fti8rtp3ei5 Munozara:Tegostoma marginalis 1 1365675 5997027 2026-04-16T05:13:32Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997027 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Turkum:Muscidae 14 1365676 5997028 2026-04-16T05:13:49Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997028 wikitext text/x-wiki {{Cat main|Muscidae}} {{Commons cat|Muscidae}} [[Category:Muscoidea]] {{CatAutoTOC}} f0nvk9ymh65cp86uudw5gp9gs3iwfy9 Munozara:Microtheoris ophionalis 1 1365677 5997029 2026-04-16T05:14:22Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997029 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Metaxmeste sericatalis 1 1365678 5997030 2026-04-16T05:15:13Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997030 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Metaxmeste schrankiana 1 1365679 5997031 2026-04-16T05:16:03Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997031 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Ylym 0 1365680 5997032 2026-04-16T05:16:42Z Humoyun Qodirov 72834 „'''Ylym''' ({{Tarjima|fan}}) — Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshida faoliyat yurituvchi, 1952-yilda Ashxobodda tashkil etilgan turkman davlat ilmiy nashriyoti. == Tarixi == Ylym nashriyoti 1952-yil fevral oyida Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi qoshidagi nashriyot sifatida tashkil etilgan. Nashriyot ilgari SSSR Fanlar akademiyasining Turkmaniston filialida nashr etilgan bosma mahsulotlarni chiqarishni davom ettirgan. 1963-yil noyabr oyida...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997032 wikitext text/x-wiki '''Ylym''' ({{Tarjima|fan}}) — Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshida faoliyat yurituvchi, 1952-yilda Ashxobodda tashkil etilgan turkman davlat ilmiy nashriyoti. == Tarixi == Ylym nashriyoti 1952-yil fevral oyida Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi qoshidagi nashriyot sifatida tashkil etilgan. Nashriyot ilgari SSSR Fanlar akademiyasining Turkmaniston filialida nashr etilgan bosma mahsulotlarni chiqarishni davom ettirgan. 1963-yil noyabr oyida nashriyot „Turkmaniston“ nashriyoti bilan birlashtirilgan va Turkmaniston SSR Davlat nashriyot qoʻmitasi tasarrufiga oʻtkazilgan. Bu davrda nashrlar hajmi keskin qisqaradi. 1966-yil 1-oktyabrda nashriyot Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi tasarrufiga qaytariladi<ref name=":0">{{Kitob manbasi |author=Шнеер М.С. |date=1984 |title=Издательство «Ылым» АН ТССР // Туркменская ССР. Энциклопедический справочник |series= |publisher=Главная редакция Туркменской советской энциклопедии |page=374—584}}</ref>. Turkmaniston mustaqillikka erishgandan soʻng, nashriyot Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshida oʻz faoliyatini davom ettirmoqda<ref>{{cite web|url=https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty|title=«Ylym» neşirýaty|website=|lang=|access-date=16.04.2026|archive-date=16.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20240902113603/https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty|url-status=live}}</ref>. == Faoliyati == Nashriyot 1950—1980-yillarda 20616 bosma mahsulotlarni, shundan 17268 kitoblar va risolalarni nashr etgan<ref name=":0" />. Nashriyot fundamental monografiyalar<ref name=":0" />, jumladan, „Turkmaniston SSR tarixi“ (1957, ikki jildlik), „Sovet Turkmanistonining qishloq xoʻjaligi va dayxonlik tarixi“ (1979), „Turkman adabiyoti tarixi“ (1967—1982, olti jildlik) chop etgan. Nashriyotda „Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi xabarlari“ (fizika-texnika, kimyo va geologiya fanlari; biologiya fanlari; ijtimoiy fanlar seriyasi), „Janubiy Turkmaniston arxeologik kompleks ekspeditsiyasi asarlari“, „Choʻllarni oʻzlashtirish muammolari“ ({{Lang-tk|„Çölleri özleşdirmegiň problemalary“}}) kabi ilmiy jurnallarni nashr qilgan. Nashriyot, shuningdek, tematik toʻplamlar, lugʻatlar, maʼlumotnomalar va ilmiy-ommabop risolalarni chop qilgan<ref name=":0" />. == Manbalar == {{manbalar}} mvw45xyxy0g899ojdso2rjbkt50j2gc 5997040 5997032 2026-04-16T05:20:58Z Humoyun Qodirov 72834 5997040 wikitext text/x-wiki {{Nashriyot|mamlakat={{SSSR}} {{TKM}}|asos_solingan=1952-yil fevral|asoschilar=[[Turkmaniston fanlar akademiyasi]]|sayt=[https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty]|toʻliq_nomi=|kompaniya_nomi=Ylym}} '''Ylym''' ({{Tarjima|fan}}) — Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshida faoliyat yurituvchi, 1952-yilda Ashxobodda tashkil etilgan turkman davlat ilmiy nashriyoti. == Tarixi == Ylym nashriyoti 1952-yil fevral oyida Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi qoshidagi nashriyot sifatida tashkil etilgan. Nashriyot ilgari SSSR Fanlar akademiyasining Turkmaniston filialida nashr etilgan bosma mahsulotlarni chiqarishni davom ettirgan. 1963-yil noyabr oyida nashriyot „Turkmaniston“ nashriyoti bilan birlashtirilgan va Turkmaniston SSR Davlat nashriyot qoʻmitasi tasarrufiga oʻtkazilgan. Bu davrda nashrlar hajmi keskin qisqaradi. 1966-yil 1-oktyabrda nashriyot Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi tasarrufiga qaytariladi<ref name=":0">{{Kitob manbasi |author=Шнеер М.С. |date=1984 |title=Издательство «Ылым» АН ТССР // Туркменская ССР. Энциклопедический справочник |series= |publisher=Главная редакция Туркменской советской энциклопедии |page=374—584}}</ref>. Turkmaniston mustaqillikka erishgandan soʻng, nashriyot Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshida oʻz faoliyatini davom ettirmoqda<ref>{{cite web|url=https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty|title=«Ylym» neşirýaty|website=|lang=|access-date=16.04.2026|archive-date=16.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20240902113603/https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty|url-status=live}}</ref>. == Faoliyati == Nashriyot 1950—1980-yillarda 20616 bosma mahsulotlarni, shundan 17268 kitoblar va risolalarni nashr etgan<ref name=":0" />. Nashriyot fundamental monografiyalar<ref name=":0" />, jumladan, „Turkmaniston SSR tarixi“ (1957, ikki jildlik), „Sovet Turkmanistonining qishloq xoʻjaligi va dayxonlik tarixi“ (1979), „Turkman adabiyoti tarixi“ (1967—1982, olti jildlik) chop etgan. Nashriyotda „Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi xabarlari“ (fizika-texnika, kimyo va geologiya fanlari; biologiya fanlari; ijtimoiy fanlar seriyasi), „Janubiy Turkmaniston arxeologik kompleks ekspeditsiyasi asarlari“, „Choʻllarni oʻzlashtirish muammolari“ ({{Lang-tk|„Çölleri özleşdirmegiň problemalary“}}) kabi ilmiy jurnallarni nashr qilgan. Nashriyot, shuningdek, tematik toʻplamlar, lugʻatlar, maʼlumotnomalar va ilmiy-ommabop risolalarni chop qilgan<ref name=":0" />. == Manbalar == {{manbalar}} f3w78sfncsxvkqinj7o3qmx6z1yg58d 5997050 5997040 2026-04-16T05:27:34Z Humoyun Qodirov 72834 5997050 wikitext text/x-wiki {{Nashriyot|mamlakat={{SSSR}} {{TKM}}|asos_solingan=1952-yil fevral|asoschilar=[[Turkmaniston fanlar akademiyasi]]|sayt=[https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty]|toʻliq_nomi=|kompaniya_nomi=Ylym}} '''Ylym''' ({{Tarjima|fan}}) — Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshida faoliyat yurituvchi, 1952-yilda Ashxobodda tashkil etilgan turkman davlat ilmiy nashriyoti. == Tarixi == Ylym nashriyoti 1952-yil fevral oyida Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi qoshidagi nashriyot sifatida tashkil etilgan. Nashriyot ilgari SSSR Fanlar akademiyasining Turkmaniston filialida nashr etilgan bosma mahsulotlarni chiqarishni davom ettirgan. 1963-yil noyabr oyida nashriyot „Turkmaniston“ nashriyoti bilan birlashtirilgan va Turkmaniston SSR Davlat nashriyot qoʻmitasi tasarrufiga oʻtkazilgan. Bu davrda nashrlar hajmi keskin qisqaradi. 1966-yil 1-oktyabrda nashriyot Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi tasarrufiga qaytariladi<ref name=":0">{{Kitob manbasi |author=Шнеер М.С. |date=1984 |title=Издательство «Ылым» АН ТССР // Туркменская ССР. Энциклопедический справочник |series= |publisher=Главная редакция Туркменской советской энциклопедии |page=374—584}}</ref>. Turkmaniston mustaqillikka erishgandan soʻng, nashriyot Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshida oʻz faoliyatini davom ettirmoqda<ref>{{cite web|url=https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty|title=«Ylym» neşirýaty|website=|lang=|access-date=16.04.2026|archive-date=16.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20240902113603/https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty|url-status=live}}</ref>. == Faoliyati == Nashriyot 1950—1980-yillarda 20616 bosma mahsulotlarni, shundan 17268 kitoblar va risolalarni nashr etgan<ref name=":0" />. Nashriyot fundamental monografiyalar<ref name=":0" />, jumladan, „Turkmaniston SSR tarixi“ (1957, ikki jildlik), „Sovet Turkmanistonining qishloq xoʻjaligi va dayxonlik tarixi“ (1979), „Turkman adabiyoti tarixi“ (1967—1982, olti jildlik) chop etgan. Nashriyotda „Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi xabarlari“ (fizika-texnika, kimyo va geologiya fanlari; biologiya fanlari; ijtimoiy fanlar seriyasi), „Janubiy Turkmaniston arxeologik kompleks ekspeditsiyasi asarlari“, „Choʻllarni oʻzlashtirish muammolari“ ({{Lang-tk|„Çölleri özleşdirmegiň problemalary“}}) kabi ilmiy jurnallarni nashr qilgan. Nashriyot, shuningdek, tematik toʻplamlar, lugʻatlar, maʼlumotnomalar va ilmiy-ommabop risolalarni chop qilgan<ref name=":0" />. == Statistikasi == Nashriyot tomonida o‘n yilliklar davomida (shu jumladan SSSR Fanlar akademiyasining Turkmaniston filiali tomonidan): 1940-yillar:da 500 ga yaqin varaq, 1950-yillarda taxminan 3000 varaq, 1960-yillarda taxminan 5500 varaq, 1970-yillarda taxminan 7500 varaqdan iborat bosma mahsulotlar chiqarilgan<ref name=":0" />. == Manbalar == {{manbalar}} ggw6aqa949qsbvnemo7gi0va53y3rks 5997052 5997050 2026-04-16T05:27:49Z Humoyun Qodirov 72834 5997052 wikitext text/x-wiki {{Nashriyot|mamlakat={{SSSR}} {{TKM}}|asos_solingan=1952-yil fevral|asoschilar=[[Turkmaniston fanlar akademiyasi]]|sayt=[https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty]|toʻliq_nomi=|kompaniya_nomi=Ylym}} '''Ylym''' ({{Tarjima|fan}}) — Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshida faoliyat yurituvchi, 1952-yilda Ashxobodda tashkil etilgan turkman davlat ilmiy nashriyoti. == Tarixi == Ylym nashriyoti 1952-yil fevral oyida Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi qoshidagi nashriyot sifatida tashkil etilgan. Nashriyot ilgari SSSR Fanlar akademiyasining Turkmaniston filialida nashr etilgan bosma mahsulotlarni chiqarishni davom ettirgan. 1963-yil noyabr oyida nashriyot „Turkmaniston“ nashriyoti bilan birlashtirilgan va Turkmaniston SSR Davlat nashriyot qoʻmitasi tasarrufiga oʻtkazilgan. Bu davrda nashrlar hajmi keskin qisqaradi. 1966-yil 1-oktyabrda nashriyot Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi tasarrufiga qaytariladi<ref name=":0">{{Kitob manbasi |author=Шнеер М.С. |date=1984 |title=Издательство «Ылым» АН ТССР // Туркменская ССР. Энциклопедический справочник |series= |publisher=Главная редакция Туркменской советской энциклопедии |page=374—584}}</ref>. Turkmaniston mustaqillikka erishgandan soʻng, nashriyot Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshida oʻz faoliyatini davom ettirmoqda<ref>{{cite web|url=https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty|title=«Ylym» neşirýaty|website=|lang=|access-date=16.04.2026|archive-date=16.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20240902113603/https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty|url-status=live}}</ref>. == Faoliyati == Nashriyot 1950—1980-yillarda 20616 bosma mahsulotlarni, shundan 17268 kitoblar va risolalarni nashr etgan<ref name=":0" />. Nashriyot fundamental monografiyalar<ref name=":0" />, jumladan, „Turkmaniston SSR tarixi“ (1957, ikki jildlik), „Sovet Turkmanistonining qishloq xoʻjaligi va dayxonlik tarixi“ (1979), „Turkman adabiyoti tarixi“ (1967—1982, olti jildlik) chop etgan. Nashriyotda „Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi xabarlari“ (fizika-texnika, kimyo va geologiya fanlari; biologiya fanlari; ijtimoiy fanlar seriyasi), „Janubiy Turkmaniston arxeologik kompleks ekspeditsiyasi asarlari“, „Choʻllarni oʻzlashtirish muammolari“ ({{Lang-tk|„Çölleri özleşdirmegiň problemalary“}}) kabi ilmiy jurnallarni nashr qilgan. Nashriyot, shuningdek, tematik toʻplamlar, lugʻatlar, maʼlumotnomalar va ilmiy-ommabop risolalarni chop qilgan<ref name=":0" />. == Statistikasi == Nashriyot tomonida oʻn yilliklar davomida (shu jumladan SSSR Fanlar akademiyasining Turkmaniston filiali tomonidan): 1940-yillar:da 500 ga yaqin varaq, 1950-yillarda taxminan 3000 varaq, 1960-yillarda taxminan 5500 varaq, 1970-yillarda taxminan 7500 varaqdan iborat bosma mahsulotlar chiqarilgan<ref name=":0" />. == Manbalar == {{manbalar}} oef6kzveez3cy11e1d0bntx937s0cwl 5997055 5997052 2026-04-16T05:28:53Z Humoyun Qodirov 72834 [[Turkum:Turkmanistonda fan va texnologiya]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997055 wikitext text/x-wiki {{Nashriyot|mamlakat={{SSSR}} {{TKM}}|asos_solingan=1952-yil fevral|asoschilar=[[Turkmaniston fanlar akademiyasi]]|sayt=[https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty]|toʻliq_nomi=|kompaniya_nomi=Ylym}} '''Ylym''' ({{Tarjima|fan}}) — Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshida faoliyat yurituvchi, 1952-yilda Ashxobodda tashkil etilgan turkman davlat ilmiy nashriyoti. == Tarixi == Ylym nashriyoti 1952-yil fevral oyida Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi qoshidagi nashriyot sifatida tashkil etilgan. Nashriyot ilgari SSSR Fanlar akademiyasining Turkmaniston filialida nashr etilgan bosma mahsulotlarni chiqarishni davom ettirgan. 1963-yil noyabr oyida nashriyot „Turkmaniston“ nashriyoti bilan birlashtirilgan va Turkmaniston SSR Davlat nashriyot qoʻmitasi tasarrufiga oʻtkazilgan. Bu davrda nashrlar hajmi keskin qisqaradi. 1966-yil 1-oktyabrda nashriyot Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi tasarrufiga qaytariladi<ref name=":0">{{Kitob manbasi |author=Шнеер М.С. |date=1984 |title=Издательство «Ылым» АН ТССР // Туркменская ССР. Энциклопедический справочник |series= |publisher=Главная редакция Туркменской советской энциклопедии |page=374—584}}</ref>. Turkmaniston mustaqillikka erishgandan soʻng, nashriyot Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshida oʻz faoliyatini davom ettirmoqda<ref>{{cite web|url=https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty|title=«Ylym» neşirýaty|website=|lang=|access-date=16.04.2026|archive-date=16.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20240902113603/https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty|url-status=live}}</ref>. == Faoliyati == Nashriyot 1950—1980-yillarda 20616 bosma mahsulotlarni, shundan 17268 kitoblar va risolalarni nashr etgan<ref name=":0" />. Nashriyot fundamental monografiyalar<ref name=":0" />, jumladan, „Turkmaniston SSR tarixi“ (1957, ikki jildlik), „Sovet Turkmanistonining qishloq xoʻjaligi va dayxonlik tarixi“ (1979), „Turkman adabiyoti tarixi“ (1967—1982, olti jildlik) chop etgan. Nashriyotda „Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi xabarlari“ (fizika-texnika, kimyo va geologiya fanlari; biologiya fanlari; ijtimoiy fanlar seriyasi), „Janubiy Turkmaniston arxeologik kompleks ekspeditsiyasi asarlari“, „Choʻllarni oʻzlashtirish muammolari“ ({{Lang-tk|„Çölleri özleşdirmegiň problemalary“}}) kabi ilmiy jurnallarni nashr qilgan. Nashriyot, shuningdek, tematik toʻplamlar, lugʻatlar, maʼlumotnomalar va ilmiy-ommabop risolalarni chop qilgan<ref name=":0" />. == Statistikasi == Nashriyot tomonida oʻn yilliklar davomida (shu jumladan SSSR Fanlar akademiyasining Turkmaniston filiali tomonidan): 1940-yillar:da 500 ga yaqin varaq, 1950-yillarda taxminan 3000 varaq, 1960-yillarda taxminan 5500 varaq, 1970-yillarda taxminan 7500 varaqdan iborat bosma mahsulotlar chiqarilgan<ref name=":0" />. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Turkmanistonda fan va texnologiya]] 2p3lsvfjglavgp8va5eod2ewgu4i4mu 5997056 5997055 2026-04-16T05:29:04Z Humoyun Qodirov 72834 [[Turkum:Nashriyot]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997056 wikitext text/x-wiki {{Nashriyot|mamlakat={{SSSR}} {{TKM}}|asos_solingan=1952-yil fevral|asoschilar=[[Turkmaniston fanlar akademiyasi]]|sayt=[https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty]|toʻliq_nomi=|kompaniya_nomi=Ylym}} '''Ylym''' ({{Tarjima|fan}}) — Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshida faoliyat yurituvchi, 1952-yilda Ashxobodda tashkil etilgan turkman davlat ilmiy nashriyoti. == Tarixi == Ylym nashriyoti 1952-yil fevral oyida Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi qoshidagi nashriyot sifatida tashkil etilgan. Nashriyot ilgari SSSR Fanlar akademiyasining Turkmaniston filialida nashr etilgan bosma mahsulotlarni chiqarishni davom ettirgan. 1963-yil noyabr oyida nashriyot „Turkmaniston“ nashriyoti bilan birlashtirilgan va Turkmaniston SSR Davlat nashriyot qoʻmitasi tasarrufiga oʻtkazilgan. Bu davrda nashrlar hajmi keskin qisqaradi. 1966-yil 1-oktyabrda nashriyot Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi tasarrufiga qaytariladi<ref name=":0">{{Kitob manbasi |author=Шнеер М.С. |date=1984 |title=Издательство «Ылым» АН ТССР // Туркменская ССР. Энциклопедический справочник |series= |publisher=Главная редакция Туркменской советской энциклопедии |page=374—584}}</ref>. Turkmaniston mustaqillikka erishgandan soʻng, nashriyot Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshida oʻz faoliyatini davom ettirmoqda<ref>{{cite web|url=https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty|title=«Ylym» neşirýaty|website=|lang=|access-date=16.04.2026|archive-date=16.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20240902113603/https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty|url-status=live}}</ref>. == Faoliyati == Nashriyot 1950—1980-yillarda 20616 bosma mahsulotlarni, shundan 17268 kitoblar va risolalarni nashr etgan<ref name=":0" />. Nashriyot fundamental monografiyalar<ref name=":0" />, jumladan, „Turkmaniston SSR tarixi“ (1957, ikki jildlik), „Sovet Turkmanistonining qishloq xoʻjaligi va dayxonlik tarixi“ (1979), „Turkman adabiyoti tarixi“ (1967—1982, olti jildlik) chop etgan. Nashriyotda „Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi xabarlari“ (fizika-texnika, kimyo va geologiya fanlari; biologiya fanlari; ijtimoiy fanlar seriyasi), „Janubiy Turkmaniston arxeologik kompleks ekspeditsiyasi asarlari“, „Choʻllarni oʻzlashtirish muammolari“ ({{Lang-tk|„Çölleri özleşdirmegiň problemalary“}}) kabi ilmiy jurnallarni nashr qilgan. Nashriyot, shuningdek, tematik toʻplamlar, lugʻatlar, maʼlumotnomalar va ilmiy-ommabop risolalarni chop qilgan<ref name=":0" />. == Statistikasi == Nashriyot tomonida oʻn yilliklar davomida (shu jumladan SSSR Fanlar akademiyasining Turkmaniston filiali tomonidan): 1940-yillar:da 500 ga yaqin varaq, 1950-yillarda taxminan 3000 varaq, 1960-yillarda taxminan 5500 varaq, 1970-yillarda taxminan 7500 varaqdan iborat bosma mahsulotlar chiqarilgan<ref name=":0" />. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Turkmanistonda fan va texnologiya]] [[Turkum:Nashriyot]] 2v50snp2x2vdtfvht04scntglz7vwhd 5997059 5997056 2026-04-16T05:29:35Z Humoyun Qodirov 72834 [[Turkum:Nashriyot]] olib tashlandi; [[Turkum:Akademik nashriyot]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997059 wikitext text/x-wiki {{Nashriyot|mamlakat={{SSSR}} {{TKM}}|asos_solingan=1952-yil fevral|asoschilar=[[Turkmaniston fanlar akademiyasi]]|sayt=[https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty]|toʻliq_nomi=|kompaniya_nomi=Ylym}} '''Ylym''' ({{Tarjima|fan}}) — Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshida faoliyat yurituvchi, 1952-yilda Ashxobodda tashkil etilgan turkman davlat ilmiy nashriyoti. == Tarixi == Ylym nashriyoti 1952-yil fevral oyida Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi qoshidagi nashriyot sifatida tashkil etilgan. Nashriyot ilgari SSSR Fanlar akademiyasining Turkmaniston filialida nashr etilgan bosma mahsulotlarni chiqarishni davom ettirgan. 1963-yil noyabr oyida nashriyot „Turkmaniston“ nashriyoti bilan birlashtirilgan va Turkmaniston SSR Davlat nashriyot qoʻmitasi tasarrufiga oʻtkazilgan. Bu davrda nashrlar hajmi keskin qisqaradi. 1966-yil 1-oktyabrda nashriyot Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi tasarrufiga qaytariladi<ref name=":0">{{Kitob manbasi |author=Шнеер М.С. |date=1984 |title=Издательство «Ылым» АН ТССР // Туркменская ССР. Энциклопедический справочник |series= |publisher=Главная редакция Туркменской советской энциклопедии |page=374—584}}</ref>. Turkmaniston mustaqillikka erishgandan soʻng, nashriyot Turkmaniston Fanlar akademiyasi qoshida oʻz faoliyatini davom ettirmoqda<ref>{{cite web|url=https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty|title=«Ylym» neşirýaty|website=|lang=|access-date=16.04.2026|archive-date=16.04.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20240902113603/https://science.gov.tm/organizations/ylym-nesiryaty|url-status=live}}</ref>. == Faoliyati == Nashriyot 1950—1980-yillarda 20616 bosma mahsulotlarni, shundan 17268 kitoblar va risolalarni nashr etgan<ref name=":0" />. Nashriyot fundamental monografiyalar<ref name=":0" />, jumladan, „Turkmaniston SSR tarixi“ (1957, ikki jildlik), „Sovet Turkmanistonining qishloq xoʻjaligi va dayxonlik tarixi“ (1979), „Turkman adabiyoti tarixi“ (1967—1982, olti jildlik) chop etgan. Nashriyotda „Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi xabarlari“ (fizika-texnika, kimyo va geologiya fanlari; biologiya fanlari; ijtimoiy fanlar seriyasi), „Janubiy Turkmaniston arxeologik kompleks ekspeditsiyasi asarlari“, „Choʻllarni oʻzlashtirish muammolari“ ({{Lang-tk|„Çölleri özleşdirmegiň problemalary“}}) kabi ilmiy jurnallarni nashr qilgan. Nashriyot, shuningdek, tematik toʻplamlar, lugʻatlar, maʼlumotnomalar va ilmiy-ommabop risolalarni chop qilgan<ref name=":0" />. == Statistikasi == Nashriyot tomonida oʻn yilliklar davomida (shu jumladan SSSR Fanlar akademiyasining Turkmaniston filiali tomonidan): 1940-yillar:da 500 ga yaqin varaq, 1950-yillarda taxminan 3000 varaq, 1960-yillarda taxminan 5500 varaq, 1970-yillarda taxminan 7500 varaqdan iborat bosma mahsulotlar chiqarilgan<ref name=":0" />. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Turkmanistonda fan va texnologiya]] [[Turkum:Akademik nashriyot]] 97ngctpcnmdb2ybwl7bkh9uhh1xfxp9 Munozara:Metaxmeste phrygialis 1 1365681 5997033 2026-04-16T05:16:52Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997033 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Metaxmeste nubicola 1 1365682 5997034 2026-04-16T05:17:42Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997034 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Metaxmeste elbursana 1 1365683 5997035 2026-04-16T05:18:32Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997035 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Helina pertusa 0 1365684 5997036 2026-04-16T05:18:35Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997036 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina pertusa | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Helina]] | tasvir = }} '''Helina pertusa''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Helina]] urugʻining tip turi hisoblanadi<ref>{{cite book |last=D'Assis Fonseca |first=E. C. M |date=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |series=Handbooks for the Identification of British Insects |publisher=Royal Entomological Society of London |location=London |volume=10 |pages=118}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book |last1=Gregor |first1=F. |last2=Rozkosny |first2=R. |last3=Bartak |first3=M. |last4=Vanhara |first4=J. |date=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe |series=Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis |publisher=Masaryk University |location=Masaryk |volume=107 |page=280}}</ref><ref name="Coquillett01">{{cite journal |last=Coquillett |first=D. W. |authorlink=Daniel William Coquillett |date=1901 |title=Types of anthomyid genera |journal=Journal of the New York Entomological Society |publisher=The New York Entomological Society |location=New York |volume=9 |pages=134–146}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5705372}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} j0qeliw0vli1vu5elzhvldy5hl2vdxy Munozara:Kordovalik al-Munzir 1 1365685 5997037 2026-04-16T05:19:23Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997037 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Lispe albitarsis 0 1365686 5997038 2026-04-16T05:19:39Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997038 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lispe albitarsis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Lispe]] | tasvir = }} '''Lispe albitarsis''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi<ref name=itis/><ref name=gbif/><ref name=buglink/>. ==Manbalar== {{Reflist|refs= <ref name=itis> {{Cite web| title=''Lispe albitarsis'' Report | url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=150757 | website=Integrated Taxonomic Information System | accessdate=2019-09-24 }}</ref> <ref name=gbif> {{Cite web| title=''Lispe albitarsis'' | url=https://www.gbif.org/species/5069652 | website=GBIF | accessdate=2019-09-24 }}</ref> <ref name=buglink> {{Cite web| title=''Lispe albitarsis'' species Information | url=https://bugguide.net/node/view/1286842 | website=BugGuide.net | accessdate=2019-09-24 }}</ref> }} {{Taxonbar|from=Q13855602}} [[Category:Muscidae]] {{muscidae-stub}} aeexf3apvt4dggfjzq4yobr1yohslia Munozara:Abu Abdulloh Umar ibn Shuʼayb 1 1365687 5997039 2026-04-16T05:20:12Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997039 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Gristko Grigorenko 1 1365688 5997041 2026-04-16T05:21:02Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997041 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Marta Bogachevska-Xomyak 1 1365689 5997042 2026-04-16T05:21:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997042 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Metaxmeste staudingeri 1 1365690 5997043 2026-04-16T05:22:43Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997043 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Metaxmeste 1 1365691 5997044 2026-04-16T05:23:32Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997044 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Cynaeda furiosa 1 1365692 5997045 2026-04-16T05:24:23Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997045 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Metaxmeste cinerealis 1 1365693 5997046 2026-04-16T05:25:13Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997046 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Cynaeda forsteri 1 1365694 5997047 2026-04-16T05:26:03Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997047 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Kurmanbek 1 1365695 5997049 2026-04-16T05:26:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997049 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Falastin texnika kolleji 1 1365696 5997051 2026-04-16T05:27:43Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997051 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Ylym 1 1365697 5997053 2026-04-16T05:28:07Z Humoyun Qodirov 72834 „{{Turkmaniston oyligi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997053 wikitext text/x-wiki {{Turkmaniston oyligi}} bejkrk9x85o9lyndrpirdl4rurmjzcf Munozara:Ozarbayjon maxsus kuchlari 1 1365698 5997054 2026-04-16T05:28:33Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997054 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Mingbuloq tumani “Urushning nomi o‘chsin” yodgorlik majmuasi 1 1365699 5997058 2026-04-16T05:29:23Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997058 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Hydrotaea militaris 0 1365700 5997060 2026-04-16T05:29:46Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997060 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hydrotaea militaris | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Hydrotaea]] | tasvir = }} '''Hydrotaea militaris''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi<ref name=bugref>{{cite web|url=https://bugguide.net/node/view/1378498|title=''Hydrotaea militaris'' Species Information|website=BugGuide.net|accessdate=2018-01-30}}</ref><ref name=itis>{{cite web|url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=150155|title=''Hydrotaea militaris'' Report|website=Integrated Taxonomic Information System|accessdate=2018-01-30}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == {{Refbegin}} * {{Cite book| author = Ross H. Arnett| date = 30 July 2000| title = American Insects: A Handbook of the Insects of America North of Mexico| publisher = CRC Press| isbn = 978-0-8493-0212-1}} == Havolalar == * [https://diptera.info/ Diptera.info] {{Taxonbar|from=Q13855887}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} ipwe1zn0bhkcolcjjiq3sqf3sghaog3 Munozara:Temiryoʻl muzeyi (Kalkutta) 1 1365701 5997061 2026-04-16T05:30:13Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997061 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Hydrotaea ignava 0 1365702 5997063 2026-04-16T05:30:54Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997063 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hydrotaea ignava | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Hydrotaea]] | tasvir = }} '''Hydrotaea ignava''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Yevropa]]da uchraydi<ref name="Harris1780">{{cite book |last1=Harris |first1=M. |title=An exposition of English insects |volume= Decads III, IV|date=1780 |publisher=Robson Co. |location=London |pages= 73–99, 100–138, pls. 21–30, 31–40 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/226006#page/5/mode/1up |access-date=16 July 2021}}</ref><ref name=itis/><ref name=itis/><ref name=gbif/><ref name=buglink/>. == Manbalar == {{Reflist|refs= <ref name=itis> {{Cite web| title=''Hydrotaea ignava'' Report | url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=150146 | website=Integrated Taxonomic Information System | access-date=2019-09-23 }}</ref> <ref name=gbif> {{Cite web| title=''Hydrotaea ignava'' | url=https://www.gbif.org/species/1528997 | website=GBIF | access-date=2019-09-23 }}</ref> <ref name=buglink> {{Cite web| title=''Hydrotaea ignava'' species Information | url=https://bugguide.net/node/view/1112016 | website=BugGuide.net | access-date=2019-09-23 }}</ref> }} == Havolalar == {{refbegin}} * {{Commons category-inline|Hydrotaea ignava}} {{refend}} {{Taxonbar|from=Q13855904}} [[Category:Muscidae]] {{muscidae-stub}} djjoc3g01erokno2fyv5fdfaf2qbmjx Munozara:Rajendra Smriti Sangrahalaya 1 1365703 5997064 2026-04-16T05:31:03Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997064 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Mingbuloq Tumanida «UNIVЕRSAL» - O‘TMISHDANYODGORLIK 1 1365704 5997066 2026-04-16T05:31:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997066 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Hydrotaea albipuncta 0 1365705 5997068 2026-04-16T05:32:09Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997068 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hydrotaea albipuncta | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Hydrotaea]] | tasvir = }} '''Hydrotaea albipuncta''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] *Seguy, E. (1923) Diptères Anthomyides. Paris: Éditions ''Faune de France'' Faune n° 6 393 p., 813 fig.[http://faunedefrance.org/bibliotheque/docs/E.SEGUY(FdeFr06)Dipt.Anthomyides.pdf Bibliotheque Virtuelle Numerique pdf] {{Taxonbar|from=Q13855865}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} b3qnt3py21r8t849ign4xjbgz66hf2z Munozara:Davlat arxeologiya muzeyi 1 1365706 5997069 2026-04-16T05:32:43Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997069 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Hydrotaea houghi 0 1365707 5997071 2026-04-16T05:33:09Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997071 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hydrotaea houghi | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Hydrotaea]] | tasvir = }} '''Hydrotaea houghi''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi<ref name=itis/><ref name=gbif/><ref name=buglink/>. == Manbalar == {{Reflist|refs= <ref name=itis> {{Cite web| title=''Hydrotaea houghi'' Report | url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=150144 | website=Integrated Taxonomic Information System | access-date=2019-09-24 }}</ref> <ref name=gbif> {{Cite web| title=''Hydrotaea houghi'' | url=https://www.gbif.org/species/1529117 | website=GBIF | access-date=2019-09-24 }}</ref> <ref name=buglink> {{Cite web| title=''Hydrotaea houghi'' species Information | url=https://bugguide.net/node/view/1438024 | website=BugGuide.net | access-date=2019-09-24 }}</ref> }} {{Taxonbar|from=Q13855892}} [[Category:Muscidae]] {{muscidae-stub}} nfg54774w6kjpdmge060q8d32ictpkt Munozara:Mingbuloq tumanida QARDOSHLAR QABRISTONI 1 1365708 5997072 2026-04-16T05:33:33Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997072 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Hydrotaea floccosa 0 1365709 5997073 2026-04-16T05:34:01Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997073 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hydrotaea floccosa | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Hydrotaea]] | tasvir = }} '''Hydrotaea floccosa''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Yevropa]]da uchraydi<ref name=itis/><ref name=gbif/><ref name=buglink/>. == Manbalar == {{Reflist|refs= <ref name=itis> {{Cite web| title=''Hydrotaea floccosa'' Report | url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=150141 | website=Integrated Taxonomic Information System | access-date=2019-09-23 }}</ref> <ref name=gbif> {{Cite web| title=''Hydrotaea floccosa'' | url=https://www.gbif.org/species/1529020 | website=GBIF | access-date=2019-09-23 }}</ref> <ref name=buglink> {{Cite web| title=''Hydrotaea floccosa'' species Information | url=https://bugguide.net/node/view/1183289 | website=BugGuide.net | access-date=2019-09-23 }}</ref> }} {{Taxonbar|from=Q13855905}} [[Category:Muscidae]] {{muscidae-stub}} s3fpgee3eo5a3mdh2x0ra0l61w9c5qr Munozara:TU 142 samolyot muzeyi 1 1365710 5997074 2026-04-16T05:34:23Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997074 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Hydrotaea aenescens 0 1365711 5997075 2026-04-16T05:35:10Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 ++ 5997075 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hydrotaea aenescens | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Hydrotaea]] | tasvir = }} '''Hydrotaea aenescens''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Yevropa]]da uchraydi. U „qora chiqindi pashshasi“ nomi bilan ham tanilgan<ref>{{cite journal |last1=Hogsette |first1=J. A. |last2=Jacobs |first2=R. D. |title=Failure of Hydrotaea aenescens, a larval predator of the housefly, Musca domestica, to establish in wet poultry manure on a commercial farm in Florida, U.S.A. |journal=Medical and Veterinary Entomology |date=November 1999 |volume=13 |issue=4 |pages=349–354 |doi=10.1046/j.1365-2915.1999.00173.x}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13855873}} [[Category:Muscidae]] {{muscidae-stub}} 8ed7g8wgbkofrvfg8qfa76aee0pkq91 Munozara:Vir Kunvar Singh muzeyi 1 1365712 5997076 2026-04-16T05:35:13Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997076 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Deniz Gezmiş 1 1365713 5997077 2026-04-16T05:36:03Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997077 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Özgür Özel 1 1365714 5997078 2026-04-16T05:36:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997078 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Sakrovchilar 1 1365716 5997081 2026-04-16T05:39:23Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997081 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Mingbuloq tumani urush xotira majmualari 1 1365717 5997083 2026-04-16T05:41:03Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997083 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Baan Kudichin muzeyi 0 1365718 5997084 2026-04-16T05:41:11Z Xumoshox Ismoilova 111327 „{{Muzey |nomi =Baan Kudichin muzeyi |original ={{Lang-th|พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน}} |tasvir =Kudichin Museum, Bangkok.jpg |asos_solingan = |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.73938|100.49301|format=dms|type:landmark_region:TH|display=inli...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997084 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Baan Kudichin muzeyi |original ={{Lang-th|พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน}} |tasvir =Kudichin Museum, Bangkok.jpg |asos_solingan = |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.73938|100.49301|format=dms|type:landmark_region:TH|display=inline}} |direktor = |egasi =Navini Phongtay |jamoat_transporti = |oʻtish_yoʻli = |turi =tarixiy |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Baan Kudichin muzeyi''' ({{Lang-th|พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน}};) — [[Tailand]]ning [[Bangkok]] shahridagi muzey boʻlib, [[Kudi Chin]] mahallasi tarixiga ixtisoslashgan<ref>{{Cite web |last=Grima |first=Bonita |date=2023-10-28 |title=Surprise and delight: Enjoy a taste of Lisbon in Bangkok |url=https://www.canberratimes.com.au/story/8402340/surprise-and-delight-enjoy-a-taste-of-lisbon-in-bangkok/ |access-date=2025-04-27 |website=www.canberratimes.com.au |language=en-au}}</ref><ref>{{Cite web |title=Bangkok enclave celebrates its Portuguese past |url=https://asia.nikkei.com/Life-Arts/Life/Bangkok-enclave-celebrates-its-Portuguese-past2 |access-date=2025-04-27 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref><ref>https://www.theaustralian.com.au/travel/secrets-of-bangkoks-fabled-river/news-story/64b862ab84e69a8872cd59e6b104132f</ref>. Muzeyda Ayutthaya davridan hozirgi kungacha Tailandga joylashib kelgan portugal jamoasiga oid artefaktlar, jumladan ilk Kudi Chin aholisi foydalangan asbob-uskunalar va suratlar namoyish etiladi<ref>{{Cite news |last=Saengmanee |first=Pattarawadee |date=2022-04-14 |title=Rediscovering Bangkok |url=https://www.bangkokpost.com/life/travel/2294742/rediscovering-bangkok |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>https://www.timeout.com/bangkok/portuguese-culture-in-bangkok</ref><ref>{{Cite journal |last=Mulpramook |first=Supakit |date=2023-03-09 |title=LOCAL COMMUNITY ROLES IN COMMUNITY-BASED TOURISM MANAGEMENT PARTICIPATION, CASE STUDY OF "BAAN KUDICHIN MUSEUM" |url=http://icbtsproceeding.ssru.ac.th/index.php/ICBTSFUKUOKA2023/article/view/866/849 |journal=International Academic Multidisciplinary Research Conference in Fukuoka 2023 |language=en |pages=69–76}}</ref>. == Tarixi == Muzey 2017-yilda portugal askarlarining avlodi boʻlgan Toratranon oilasi aʼzosi Navini Phongtay ({{Lang-th|นาวินี พงศ์ไทย}}) tomonidan tashkil etilgan<ref>{{Cite web |date=2021-09-10 |title=เมื่อเรื่องเล่าทำให้ของมีชีวิต ผ่านพิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน โปรตุเกสแห่งเมืองบางกอก |url=https://thestandard.co/baan-kudichin-museum/ |access-date=2025-04-27 |website=THE STANDARD |language=th}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-02-19 |title=Inside Bangkok's Hidden Portuguese Village |url=https://www.afar.com/magazine/inside-bangkoks-hidden-portuguese-village |access-date=2025-04-27 |website=AFAR Media |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-04-27 |title=Where to eat Portuguese food in Bangkok |url=https://www.nationalgeographic.com/travel/article/best-portuguese-food-in-bangkok |access-date=2025-04-27 |website=Travel |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cheah |first=Nam |date=2021-03-26 |title=The Bangkok Bakeries Preserving a 250-Year-Old Cupcake Recipe |url=https://www.atlasobscura.com/articles/siamese-portuguese-cupcake-recipe |access-date=2025-04-27 |website=Atlas Obscura |language=en}}</ref>. Muzey xususiy xayriyalar hisobidan moliyalashtiriladi<ref>{{Cite web |title=พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน มรดกทางวัฒนธรรมของชุมชน 3 ศาสนา {{!}} Thai PBS News ข่าวไทยพีบีเอส |url=https://www.thaipbs.or.th/news/gallery/91 |access-date=2025-04-27 |website=Thai PBS |language=th}}</ref>. == Yana qarang == * [[Kudi Chin]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Baan Kudichin muzeyi}} o55i663hci9y8acenkumd7dybn5wfm4 5997085 5997084 2026-04-16T05:41:24Z Xumoshox Ismoilova 111327 [[Turkum:Indoneziyadagi muzeylar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997085 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Baan Kudichin muzeyi |original ={{Lang-th|พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน}} |tasvir =Kudichin Museum, Bangkok.jpg |asos_solingan = |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.73938|100.49301|format=dms|type:landmark_region:TH|display=inline}} |direktor = |egasi =Navini Phongtay |jamoat_transporti = |oʻtish_yoʻli = |turi =tarixiy |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Baan Kudichin muzeyi''' ({{Lang-th|พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน}};) — [[Tailand]]ning [[Bangkok]] shahridagi muzey boʻlib, [[Kudi Chin]] mahallasi tarixiga ixtisoslashgan<ref>{{Cite web |last=Grima |first=Bonita |date=2023-10-28 |title=Surprise and delight: Enjoy a taste of Lisbon in Bangkok |url=https://www.canberratimes.com.au/story/8402340/surprise-and-delight-enjoy-a-taste-of-lisbon-in-bangkok/ |access-date=2025-04-27 |website=www.canberratimes.com.au |language=en-au}}</ref><ref>{{Cite web |title=Bangkok enclave celebrates its Portuguese past |url=https://asia.nikkei.com/Life-Arts/Life/Bangkok-enclave-celebrates-its-Portuguese-past2 |access-date=2025-04-27 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref><ref>https://www.theaustralian.com.au/travel/secrets-of-bangkoks-fabled-river/news-story/64b862ab84e69a8872cd59e6b104132f</ref>. Muzeyda Ayutthaya davridan hozirgi kungacha Tailandga joylashib kelgan portugal jamoasiga oid artefaktlar, jumladan ilk Kudi Chin aholisi foydalangan asbob-uskunalar va suratlar namoyish etiladi<ref>{{Cite news |last=Saengmanee |first=Pattarawadee |date=2022-04-14 |title=Rediscovering Bangkok |url=https://www.bangkokpost.com/life/travel/2294742/rediscovering-bangkok |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>https://www.timeout.com/bangkok/portuguese-culture-in-bangkok</ref><ref>{{Cite journal |last=Mulpramook |first=Supakit |date=2023-03-09 |title=LOCAL COMMUNITY ROLES IN COMMUNITY-BASED TOURISM MANAGEMENT PARTICIPATION, CASE STUDY OF "BAAN KUDICHIN MUSEUM" |url=http://icbtsproceeding.ssru.ac.th/index.php/ICBTSFUKUOKA2023/article/view/866/849 |journal=International Academic Multidisciplinary Research Conference in Fukuoka 2023 |language=en |pages=69–76}}</ref>. == Tarixi == Muzey 2017-yilda portugal askarlarining avlodi boʻlgan Toratranon oilasi aʼzosi Navini Phongtay ({{Lang-th|นาวินี พงศ์ไทย}}) tomonidan tashkil etilgan<ref>{{Cite web |date=2021-09-10 |title=เมื่อเรื่องเล่าทำให้ของมีชีวิต ผ่านพิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน โปรตุเกสแห่งเมืองบางกอก |url=https://thestandard.co/baan-kudichin-museum/ |access-date=2025-04-27 |website=THE STANDARD |language=th}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-02-19 |title=Inside Bangkok's Hidden Portuguese Village |url=https://www.afar.com/magazine/inside-bangkoks-hidden-portuguese-village |access-date=2025-04-27 |website=AFAR Media |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-04-27 |title=Where to eat Portuguese food in Bangkok |url=https://www.nationalgeographic.com/travel/article/best-portuguese-food-in-bangkok |access-date=2025-04-27 |website=Travel |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cheah |first=Nam |date=2021-03-26 |title=The Bangkok Bakeries Preserving a 250-Year-Old Cupcake Recipe |url=https://www.atlasobscura.com/articles/siamese-portuguese-cupcake-recipe |access-date=2025-04-27 |website=Atlas Obscura |language=en}}</ref>. Muzey xususiy xayriyalar hisobidan moliyalashtiriladi<ref>{{Cite web |title=พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน มรดกทางวัฒนธรรมของชุมชน 3 ศาสนา {{!}} Thai PBS News ข่าวไทยพีบีเอส |url=https://www.thaipbs.or.th/news/gallery/91 |access-date=2025-04-27 |website=Thai PBS |language=th}}</ref>. == Yana qarang == * [[Kudi Chin]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Baan Kudichin muzeyi}} [[Turkum:Indoneziyadagi muzeylar]] a5lzmjd9yuwh27uwlcfjxnfragqh0q2 5997136 5997085 2026-04-16T06:01:56Z Xumoshox Ismoilova 111327 /* Manbalar */ 5997136 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Baan Kudichin muzeyi |original ={{Lang-th|พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน}} |tasvir =Kudichin Museum, Bangkok.jpg |asos_solingan = |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.73938|100.49301|format=dms|type:landmark_region:TH|display=inline}} |direktor = |egasi =Navini Phongtay |jamoat_transporti = |oʻtish_yoʻli = |turi =tarixiy |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Baan Kudichin muzeyi''' ({{Lang-th|พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน}};) — [[Tailand]]ning [[Bangkok]] shahridagi muzey boʻlib, [[Kudi Chin]] mahallasi tarixiga ixtisoslashgan<ref>{{Cite web |last=Grima |first=Bonita |date=2023-10-28 |title=Surprise and delight: Enjoy a taste of Lisbon in Bangkok |url=https://www.canberratimes.com.au/story/8402340/surprise-and-delight-enjoy-a-taste-of-lisbon-in-bangkok/ |access-date=2025-04-27 |website=www.canberratimes.com.au |language=en-au}}</ref><ref>{{Cite web |title=Bangkok enclave celebrates its Portuguese past |url=https://asia.nikkei.com/Life-Arts/Life/Bangkok-enclave-celebrates-its-Portuguese-past2 |access-date=2025-04-27 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref><ref>https://www.theaustralian.com.au/travel/secrets-of-bangkoks-fabled-river/news-story/64b862ab84e69a8872cd59e6b104132f</ref>. Muzeyda Ayutthaya davridan hozirgi kungacha Tailandga joylashib kelgan portugal jamoasiga oid artefaktlar, jumladan ilk Kudi Chin aholisi foydalangan asbob-uskunalar va suratlar namoyish etiladi<ref>{{Cite news |last=Saengmanee |first=Pattarawadee |date=2022-04-14 |title=Rediscovering Bangkok |url=https://www.bangkokpost.com/life/travel/2294742/rediscovering-bangkok |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>https://www.timeout.com/bangkok/portuguese-culture-in-bangkok</ref><ref>{{Cite journal |last=Mulpramook |first=Supakit |date=2023-03-09 |title=LOCAL COMMUNITY ROLES IN COMMUNITY-BASED TOURISM MANAGEMENT PARTICIPATION, CASE STUDY OF "BAAN KUDICHIN MUSEUM" |url=http://icbtsproceeding.ssru.ac.th/index.php/ICBTSFUKUOKA2023/article/view/866/849 |journal=International Academic Multidisciplinary Research Conference in Fukuoka 2023 |language=en |pages=69–76}}</ref>. == Tarixi == Muzey 2017-yilda portugal askarlarining avlodi boʻlgan Toratranon oilasi aʼzosi Navini Phongtay ({{Lang-th|นาวินี พงศ์ไทย}}) tomonidan tashkil etilgan<ref>{{Cite web |date=2021-09-10 |title=เมื่อเรื่องเล่าทำให้ของมีชีวิต ผ่านพิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน โปรตุเกสแห่งเมืองบางกอก |url=https://thestandard.co/baan-kudichin-museum/ |access-date=2025-04-27 |website=THE STANDARD |language=th}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-02-19 |title=Inside Bangkok's Hidden Portuguese Village |url=https://www.afar.com/magazine/inside-bangkoks-hidden-portuguese-village |access-date=2025-04-27 |website=AFAR Media |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-04-27 |title=Where to eat Portuguese food in Bangkok |url=https://www.nationalgeographic.com/travel/article/best-portuguese-food-in-bangkok |access-date=2025-04-27 |website=Travel |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cheah |first=Nam |date=2021-03-26 |title=The Bangkok Bakeries Preserving a 250-Year-Old Cupcake Recipe |url=https://www.atlasobscura.com/articles/siamese-portuguese-cupcake-recipe |access-date=2025-04-27 |website=Atlas Obscura |language=en}}</ref>. Muzey xususiy xayriyalar hisobidan moliyalashtiriladi<ref>{{Cite web |title=พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน มรดกทางวัฒนธรรมของชุมชน 3 ศาสนา {{!}} Thai PBS News ข่าวไทยพีบีเอส |url=https://www.thaipbs.or.th/news/gallery/91 |access-date=2025-04-27 |website=Thai PBS |language=th}}</ref>. == Yana qarang == * [[Kudi Chin]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Baan Kudichin muzeyi}} [[Turkum:Tailanddagi muzeylar]] athy10la77fqb9cjtzhm07o9jiu7kz2 Munozara:Mingbuloq tumani Xotira xiyoboni va “Motamsaro ona” haykali 1 1365719 5997086 2026-04-16T05:41:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997086 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Mingbuloq tumanida Hazratga haykal 1 1365720 5997087 2026-04-16T05:42:43Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997087 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Isatay Taymanov qoʻzgʻoloni 1 1365721 5997089 2026-04-16T05:43:33Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997089 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Sakarchaga tumani 1 1365722 5997091 2026-04-16T05:44:23Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997091 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Murgʻob tumani (Turkmaniston) 1 1365723 5997092 2026-04-16T05:45:13Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997092 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Baan Kao Lao Rueng muzeyi 0 1365724 5997093 2026-04-16T05:45:42Z Xumoshox Ismoilova 111327 „{{Muzey |nomi =Baan Kao Lao Rueng muzeyi |original =บ้านเก่าเล่าเรื่อง |tasvir = |asos_solingan =2011-yil |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari = |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |o'tish_yo'li...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997093 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Baan Kao Lao Rueng muzeyi |original =บ้านเก่าเล่าเรื่อง |tasvir = |asos_solingan =2011-yil |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari = |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |o'tish_yo'li = |turi =tarixiy |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Baan Kao Lao Rueng muzeyi''' ({{Lang-th|บ้านเก่าเล่าเรื่อง}},) yoki '''Charoen Chai jamoa muzeyi''' — [[Tailand]]ning [[Bangkok]] shahridagi tarix muzeyi boʻlib, Charoen Chai jamoasi, tay-chin joss qogʻoz tayyorlash markaziga bagʻishlangan<ref>{{Cite news |last=Saengmanee |first=Pattarawadee |date=2021-10-28 |title=Chinatown preserves its past |url=https://www.bangkokpost.com/life/travel/2205495/chinatown-preserves-its-past |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-04-27 |title=Where to Go in Bangkok—Before It's Too Late |url=https://www.nationalgeographic.com/travel/article/what-to-do-neighborhood-tours |access-date=2025-04-27 |website=Travel |language=en}}</ref><ref>{{Citation |last=Sirisrisak |first=Tiamsoon |title=The Urban Development and Heritage Contestation of Bangkok’s Chinatown |date=2015-05-19 |work=Handbook of Religion and the Asian City: Aspiration and Urbanization in the Twenty-First Century |pages=0 |editor-last=van der Veer |editor-first=Peter |url=https://academic.oup.com/california-scholarship-online/book/29787/chapter-abstract/251871468?redirectedFrom=fulltext |access-date=2025-04-27 |publisher=University of California Press |doi=10.1525/california/9780520281226.003.0009 |isbn=978-0-520-28122-6|url-access=subscription }}</ref>. Muzey taʼmirlangan ikki qavatli doʻkon-uyda joylashgan boʻlib, 2011-yilda Charoen Chai konservatsiya va reabilitatsiya guruhi tomonidan asos solingan<ref>{{Cite news |last=Saengmanee |first=Pattarawadee |date=2023-07-06 |title=Tracing ancestry |url=https://www.bangkokpost.com/life/travel/2606560/tracing-ancestry |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sutthavong |first=Ariane |date=2017-01-25 |title=When Chinatown is no longer Chinese |url=https://www.bangkokpost.com/life/social-and-lifestyle/1186325/when-chinatown-is-no-longer-chinese |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ArtAsiaPacific: Active Spirits of Return |url=https://artasiapacific.com/issue/active-spirits-of-return |access-date=2025-04-27 |website=artasiapacific.com}}</ref>. == Tarixi == Muzey Soi Charoen Krung 23 da, tor xiyobonda, Charoen Krung va Phlapphla Chai yoʻllari orasida joylashgan<ref name=":0">{{Cite news |last= |first= |date=2018-02-15 |title=The true spirit of Chinatown |url=https://www.bangkokpost.com/life/travel/1412511/the-true-spirit-of-chinatown |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Saengmanee |first=Pattarawadee |date=2022-02-07 |title=Holding on to traditions amid societal change |url=https://www.bangkokpost.com/life/social-and-lifestyle/2259851/holding-on-to-traditions-amid-societal-change |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref>. Xiyobon Vat Mangkon Kamalavat va Vat Mangkon MRT bekati yonida joylashgan. Doʻkon-uy avval xitoy opera ijrochilari tomonidan egallab olingan<ref name=":0" />. == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Baan Kao Lao Rueng muzeyi}} 2ea4yjwtepy0l09skd3cmw7g7x0tr4x 5997095 5997093 2026-04-16T05:46:01Z Xumoshox Ismoilova 111327 5997095 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Baan Kao Lao Rueng muzeyi |original =บ้านเก่าเล่าเรื่อง |tasvir = |asos_solingan =2011-yil |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.74254|100.51000|format=dms|type:landmark_region:TH|display=inline}} |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |o'tish_yo'li = |turi =tarixiy |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Baan Kao Lao Rueng muzeyi''' ({{Lang-th|บ้านเก่าเล่าเรื่อง}},) yoki '''Charoen Chai jamoa muzeyi''' — [[Tailand]]ning [[Bangkok]] shahridagi tarix muzeyi boʻlib, Charoen Chai jamoasi, tay-chin joss qogʻoz tayyorlash markaziga bagʻishlangan<ref>{{Cite news |last=Saengmanee |first=Pattarawadee |date=2021-10-28 |title=Chinatown preserves its past |url=https://www.bangkokpost.com/life/travel/2205495/chinatown-preserves-its-past |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-04-27 |title=Where to Go in Bangkok—Before It's Too Late |url=https://www.nationalgeographic.com/travel/article/what-to-do-neighborhood-tours |access-date=2025-04-27 |website=Travel |language=en}}</ref><ref>{{Citation |last=Sirisrisak |first=Tiamsoon |title=The Urban Development and Heritage Contestation of Bangkok’s Chinatown |date=2015-05-19 |work=Handbook of Religion and the Asian City: Aspiration and Urbanization in the Twenty-First Century |pages=0 |editor-last=van der Veer |editor-first=Peter |url=https://academic.oup.com/california-scholarship-online/book/29787/chapter-abstract/251871468?redirectedFrom=fulltext |access-date=2025-04-27 |publisher=University of California Press |doi=10.1525/california/9780520281226.003.0009 |isbn=978-0-520-28122-6|url-access=subscription }}</ref>. Muzey taʼmirlangan ikki qavatli doʻkon-uyda joylashgan boʻlib, 2011-yilda Charoen Chai konservatsiya va reabilitatsiya guruhi tomonidan asos solingan<ref>{{Cite news |last=Saengmanee |first=Pattarawadee |date=2023-07-06 |title=Tracing ancestry |url=https://www.bangkokpost.com/life/travel/2606560/tracing-ancestry |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sutthavong |first=Ariane |date=2017-01-25 |title=When Chinatown is no longer Chinese |url=https://www.bangkokpost.com/life/social-and-lifestyle/1186325/when-chinatown-is-no-longer-chinese |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ArtAsiaPacific: Active Spirits of Return |url=https://artasiapacific.com/issue/active-spirits-of-return |access-date=2025-04-27 |website=artasiapacific.com}}</ref>. == Tarixi == Muzey Soi Charoen Krung 23 da, tor xiyobonda, Charoen Krung va Phlapphla Chai yoʻllari orasida joylashgan<ref name=":0">{{Cite news |last= |first= |date=2018-02-15 |title=The true spirit of Chinatown |url=https://www.bangkokpost.com/life/travel/1412511/the-true-spirit-of-chinatown |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Saengmanee |first=Pattarawadee |date=2022-02-07 |title=Holding on to traditions amid societal change |url=https://www.bangkokpost.com/life/social-and-lifestyle/2259851/holding-on-to-traditions-amid-societal-change |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref>. Xiyobon Vat Mangkon Kamalavat va Vat Mangkon MRT bekati yonida joylashgan. Doʻkon-uy avval xitoy opera ijrochilari tomonidan egallab olingan<ref name=":0" />. == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Baan Kao Lao Rueng muzeyi}} lww3zh0u4b3ow6m0wddbrkin5rnvae4 5997097 5997095 2026-04-16T05:46:13Z Xumoshox Ismoilova 111327 [[Turkum:Indoneziyadagi muzeylar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997097 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Baan Kao Lao Rueng muzeyi |original =บ้านเก่าเล่าเรื่อง |tasvir = |asos_solingan =2011-yil |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.74254|100.51000|format=dms|type:landmark_region:TH|display=inline}} |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |o'tish_yo'li = |turi =tarixiy |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Baan Kao Lao Rueng muzeyi''' ({{Lang-th|บ้านเก่าเล่าเรื่อง}},) yoki '''Charoen Chai jamoa muzeyi''' — [[Tailand]]ning [[Bangkok]] shahridagi tarix muzeyi boʻlib, Charoen Chai jamoasi, tay-chin joss qogʻoz tayyorlash markaziga bagʻishlangan<ref>{{Cite news |last=Saengmanee |first=Pattarawadee |date=2021-10-28 |title=Chinatown preserves its past |url=https://www.bangkokpost.com/life/travel/2205495/chinatown-preserves-its-past |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-04-27 |title=Where to Go in Bangkok—Before It's Too Late |url=https://www.nationalgeographic.com/travel/article/what-to-do-neighborhood-tours |access-date=2025-04-27 |website=Travel |language=en}}</ref><ref>{{Citation |last=Sirisrisak |first=Tiamsoon |title=The Urban Development and Heritage Contestation of Bangkok’s Chinatown |date=2015-05-19 |work=Handbook of Religion and the Asian City: Aspiration and Urbanization in the Twenty-First Century |pages=0 |editor-last=van der Veer |editor-first=Peter |url=https://academic.oup.com/california-scholarship-online/book/29787/chapter-abstract/251871468?redirectedFrom=fulltext |access-date=2025-04-27 |publisher=University of California Press |doi=10.1525/california/9780520281226.003.0009 |isbn=978-0-520-28122-6|url-access=subscription }}</ref>. Muzey taʼmirlangan ikki qavatli doʻkon-uyda joylashgan boʻlib, 2011-yilda Charoen Chai konservatsiya va reabilitatsiya guruhi tomonidan asos solingan<ref>{{Cite news |last=Saengmanee |first=Pattarawadee |date=2023-07-06 |title=Tracing ancestry |url=https://www.bangkokpost.com/life/travel/2606560/tracing-ancestry |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sutthavong |first=Ariane |date=2017-01-25 |title=When Chinatown is no longer Chinese |url=https://www.bangkokpost.com/life/social-and-lifestyle/1186325/when-chinatown-is-no-longer-chinese |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ArtAsiaPacific: Active Spirits of Return |url=https://artasiapacific.com/issue/active-spirits-of-return |access-date=2025-04-27 |website=artasiapacific.com}}</ref>. == Tarixi == Muzey Soi Charoen Krung 23 da, tor xiyobonda, Charoen Krung va Phlapphla Chai yoʻllari orasida joylashgan<ref name=":0">{{Cite news |last= |first= |date=2018-02-15 |title=The true spirit of Chinatown |url=https://www.bangkokpost.com/life/travel/1412511/the-true-spirit-of-chinatown |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Saengmanee |first=Pattarawadee |date=2022-02-07 |title=Holding on to traditions amid societal change |url=https://www.bangkokpost.com/life/social-and-lifestyle/2259851/holding-on-to-traditions-amid-societal-change |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref>. Xiyobon Vat Mangkon Kamalavat va Vat Mangkon MRT bekati yonida joylashgan. Doʻkon-uy avval xitoy opera ijrochilari tomonidan egallab olingan<ref name=":0" />. == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Baan Kao Lao Rueng muzeyi}} [[Turkum:Indoneziyadagi muzeylar]] iw8dq7mdn6ah8huh1zf7vygxae3ahav 5997138 5997097 2026-04-16T06:02:29Z Xumoshox Ismoilova 111327 /* Manbalar */ 5997138 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Baan Kao Lao Rueng muzeyi |original =บ้านเก่าเล่าเรื่อง |tasvir = |asos_solingan =2011-yil |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.74254|100.51000|format=dms|type:landmark_region:TH|display=inline}} |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |o'tish_yo'li = |turi =tarixiy |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Baan Kao Lao Rueng muzeyi''' ({{Lang-th|บ้านเก่าเล่าเรื่อง}},) yoki '''Charoen Chai jamoa muzeyi''' — [[Tailand]]ning [[Bangkok]] shahridagi tarix muzeyi boʻlib, Charoen Chai jamoasi, tay-chin joss qogʻoz tayyorlash markaziga bagʻishlangan<ref>{{Cite news |last=Saengmanee |first=Pattarawadee |date=2021-10-28 |title=Chinatown preserves its past |url=https://www.bangkokpost.com/life/travel/2205495/chinatown-preserves-its-past |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-04-27 |title=Where to Go in Bangkok—Before It's Too Late |url=https://www.nationalgeographic.com/travel/article/what-to-do-neighborhood-tours |access-date=2025-04-27 |website=Travel |language=en}}</ref><ref>{{Citation |last=Sirisrisak |first=Tiamsoon |title=The Urban Development and Heritage Contestation of Bangkok’s Chinatown |date=2015-05-19 |work=Handbook of Religion and the Asian City: Aspiration and Urbanization in the Twenty-First Century |pages=0 |editor-last=van der Veer |editor-first=Peter |url=https://academic.oup.com/california-scholarship-online/book/29787/chapter-abstract/251871468?redirectedFrom=fulltext |access-date=2025-04-27 |publisher=University of California Press |doi=10.1525/california/9780520281226.003.0009 |isbn=978-0-520-28122-6|url-access=subscription }}</ref>. Muzey taʼmirlangan ikki qavatli doʻkon-uyda joylashgan boʻlib, 2011-yilda Charoen Chai konservatsiya va reabilitatsiya guruhi tomonidan asos solingan<ref>{{Cite news |last=Saengmanee |first=Pattarawadee |date=2023-07-06 |title=Tracing ancestry |url=https://www.bangkokpost.com/life/travel/2606560/tracing-ancestry |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sutthavong |first=Ariane |date=2017-01-25 |title=When Chinatown is no longer Chinese |url=https://www.bangkokpost.com/life/social-and-lifestyle/1186325/when-chinatown-is-no-longer-chinese |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ArtAsiaPacific: Active Spirits of Return |url=https://artasiapacific.com/issue/active-spirits-of-return |access-date=2025-04-27 |website=artasiapacific.com}}</ref>. == Tarixi == Muzey Soi Charoen Krung 23 da, tor xiyobonda, Charoen Krung va Phlapphla Chai yoʻllari orasida joylashgan<ref name=":0">{{Cite news |last= |first= |date=2018-02-15 |title=The true spirit of Chinatown |url=https://www.bangkokpost.com/life/travel/1412511/the-true-spirit-of-chinatown |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Saengmanee |first=Pattarawadee |date=2022-02-07 |title=Holding on to traditions amid societal change |url=https://www.bangkokpost.com/life/social-and-lifestyle/2259851/holding-on-to-traditions-amid-societal-change |access-date=2025-04-27 |work=Bangkok Post |language=en}}</ref>. Xiyobon Vat Mangkon Kamalavat va Vat Mangkon MRT bekati yonida joylashgan. Doʻkon-uy avval xitoy opera ijrochilari tomonidan egallab olingan<ref name=":0" />. == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Baan Kao Lao Rueng muzeyi}} [[Turkum:Tailanddagi muzeylar]] cahjsjtdfxzb9265x7ungq9j7g83xy5 Munozara:Futbol boʻyicha 2021-yilgi Turkmaniston Yokari ligasi 1 1365725 5997096 2026-04-16T05:46:03Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997096 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Fayl:Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi.png 6 1365726 5997098 2026-04-16T05:46:51Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 == Qisqa izoh == {{Noerkin fayl |Sarlavha = tasvir |Tavsif = Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi logosi |Muallif = |Sana = nomaʼlum |Manba =[https://textile.gov.tm/] dan olindi. |Maqola =Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi | Past sifatli = Ha |Asos = Ushbu tasvir oʻquvchiga Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligini tanib olishda yordam beradi. | Almashtirish = Erkin analogi bilan almashtirishning iloji yoʻq. |Boshqa = }} 5997098 wikitext text/x-wiki == Qisqa izoh == {{Noerkin fayl |Sarlavha = tasvir |Tavsif = Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi logosi |Muallif = |Sana = nomaʼlum |Manba =[https://textile.gov.tm/] dan olindi. |Maqola =Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi | Past sifatli = Ha |Asos = Ushbu tasvir oʻquvchiga Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligini tanib olishda yordam beradi. | Almashtirish = Erkin analogi bilan almashtirishning iloji yoʻq. |Boshqa = }} == Litsenziyalash == {{Noerkin logo}} 0fpeni1s3r1a4vt7i5ygjet9oicz1tc 5997103 5997098 2026-04-16T05:49:06Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 Sahifa TOʻMning [[VP:U6|U6]]: Sahifa muallifi istagi bilan bandiga binoan tezda oʻchirishga nomzod sifatida koʻrsatildi. 5997103 wikitext text/x-wiki {{tezda oʻchirishga|[[VP:U6|U6]]: Sahifa muallifi istagi bilan}} == Qisqa izoh == {{Noerkin fayl |Sarlavha = tasvir |Tavsif = Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi logosi |Muallif = |Sana = nomaʼlum |Manba =[https://textile.gov.tm/] dan olindi. |Maqola =Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi | Past sifatli = Ha |Asos = Ushbu tasvir oʻquvchiga Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligini tanib olishda yordam beradi. | Almashtirish = Erkin analogi bilan almashtirishning iloji yoʻq. |Boshqa = }} == Litsenziyalash == {{Noerkin logo}} dj1iqcc4if09jae4x4g22xcw64w21qv Munozara:Yuklamaning ortishi 1 1365727 5997099 2026-04-16T05:46:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997099 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Iwami toʻgʻoni 1 1365728 5997101 2026-04-16T05:47:43Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997101 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Iwagami toʻgʻoni 1 1365729 5997102 2026-04-16T05:48:33Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997102 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Itado toʻgʻoni 1 1365730 5997104 2026-04-16T05:49:23Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997104 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Fayl:Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi logo.png 6 1365731 5997105 2026-04-16T05:49:43Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 == Qisqa izoh == {{Noerkin fayl |Sarlavha = tasvir |Tavsif = Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi logosi |Muallif = |Sana = nomaʼlum |Manba =[https://textile.gov.tm/] dan olindi. |Maqola =Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi | Past sifatli = Ha |Asos = Ushbu tasvir oʻquvchiga Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligini tanib olishda yordam beradi. | Almashtirish = Erkin analogi bilan almashtirishning iloji yoʻq. |Boshqa = }} 5997105 wikitext text/x-wiki == Qisqa izoh == {{Noerkin fayl |Sarlavha = tasvir |Tavsif = Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi logosi |Muallif = |Sana = nomaʼlum |Manba =[https://textile.gov.tm/] dan olindi. |Maqola =Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligi | Past sifatli = Ha |Asos = Ushbu tasvir oʻquvchiga Turkmaniston Toʻqimachilik sanoati vazirligini tanib olishda yordam beradi. | Almashtirish = Erkin analogi bilan almashtirishning iloji yoʻq. |Boshqa = }} == Litsenziyalash == {{Noerkin logo}} 5kmxx6jlugc8cgm9b0xz1yedh07cttl Munozara:Ichijogi toʻgʻoni 1 1365732 5997107 2026-04-16T05:50:13Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997107 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Bang Xun Thien muzeyi 0 1365733 5997108 2026-04-16T05:50:17Z Xumoshox Ismoilova 111327 „{{Muzey |nomi =Bang Xun Thien muzeyi |original = |tasvir = |asos_solingan = |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari = |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |o'tish_yo'li = |turi =tarix, madaniyat |toʻplam...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997108 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Bang Xun Thien muzeyi |original = |tasvir = |asos_solingan = |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari = |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |o'tish_yo'li = |turi =tarix, madaniyat |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Bang Xun Thien muzeyi''' (Bang Xun Thian deb ham ataladi) [[Tailand]]ning [[Bangkok]] shahridagi [[Muzey|muzey]]dir. Bu Janubiy Bangkokdagi [[Menam-chao-praya|Chao Phraya daryosi]]ning Thonburi sohilidagi [[Bang Xun Thian]] tumanida joylashgan [[jamiyat muzeyi]] hisoblanadi. Muzey mahalliy aholining asrlar davomida shakllangan tarixi va madaniyati boʻyicha tasavvur beradi va Bangkok metropoliten maʼmuriyati ixtiyorida faoliyat yuritadi. Hudud dehqonchilik va savdo, ayniqsa [[Guruch|guruch]] yetishtirish boʻyicha uzoq tarixga ega. Asli [[Myanma|Burma]]dagi [[Iravadi|Irrovaddi]] havzasidan boʻlgan monlar XVI asrda bu yerlarga koʻchib kelishgan, xitoylik muhojirlar esa 1810-yildan keyin shu yerga joylashib, dehqonchilik bilan shugʻullangan. Meva-sabzavot va parrandachilik bilan bir qatorda, qisqichbaqa yetishtirish xoʻjaliklari ham bu hududda keng tarqalgan va Bang Xun Thien muzeyi ushbu iqtisodiy hamda ekologik merosni oʻzida mujassam etadi<ref>{{cite web|url=http://www.tour-bangkok-legacies.com/bang-khun-thien-museum.html|title=Bang Khun Thien Museum the legacy of Bangkok's coastal community|publisher=Tour Bangkok Legacies|accessdate=September 2, 2008}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} hatuwkb7ret2rpkr1etlrja276l2vvh 5997109 5997108 2026-04-16T05:50:28Z Xumoshox Ismoilova 111327 [[Turkum:Indoneziyadagi muzeylar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997109 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Bang Xun Thien muzeyi |original = |tasvir = |asos_solingan = |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari = |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |o'tish_yo'li = |turi =tarix, madaniyat |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Bang Xun Thien muzeyi''' (Bang Xun Thian deb ham ataladi) [[Tailand]]ning [[Bangkok]] shahridagi [[Muzey|muzey]]dir. Bu Janubiy Bangkokdagi [[Menam-chao-praya|Chao Phraya daryosi]]ning Thonburi sohilidagi [[Bang Xun Thian]] tumanida joylashgan [[jamiyat muzeyi]] hisoblanadi. Muzey mahalliy aholining asrlar davomida shakllangan tarixi va madaniyati boʻyicha tasavvur beradi va Bangkok metropoliten maʼmuriyati ixtiyorida faoliyat yuritadi. Hudud dehqonchilik va savdo, ayniqsa [[Guruch|guruch]] yetishtirish boʻyicha uzoq tarixga ega. Asli [[Myanma|Burma]]dagi [[Iravadi|Irrovaddi]] havzasidan boʻlgan monlar XVI asrda bu yerlarga koʻchib kelishgan, xitoylik muhojirlar esa 1810-yildan keyin shu yerga joylashib, dehqonchilik bilan shugʻullangan. Meva-sabzavot va parrandachilik bilan bir qatorda, qisqichbaqa yetishtirish xoʻjaliklari ham bu hududda keng tarqalgan va Bang Xun Thien muzeyi ushbu iqtisodiy hamda ekologik merosni oʻzida mujassam etadi<ref>{{cite web|url=http://www.tour-bangkok-legacies.com/bang-khun-thien-museum.html|title=Bang Khun Thien Museum the legacy of Bangkok's coastal community|publisher=Tour Bangkok Legacies|accessdate=September 2, 2008}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Indoneziyadagi muzeylar]] o1waphh1y5sjhy0v3llfykia4z6w87o 5997140 5997109 2026-04-16T06:02:44Z Xumoshox Ismoilova 111327 5997140 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Bang Xun Thien muzeyi |original = |tasvir = |asos_solingan = |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari = |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |o'tish_yo'li = |turi =tarix, madaniyat |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Bang Xun Thien muzeyi''' (Bang Xun Thian deb ham ataladi) [[Tailand]]ning [[Bangkok]] shahridagi [[Muzey|muzey]]dir. Bu Janubiy Bangkokdagi [[Menam-chao-praya|Chao Phraya daryosi]]ning Thonburi sohilidagi [[Bang Xun Thian]] tumanida joylashgan [[jamiyat muzeyi]] hisoblanadi. Muzey mahalliy aholining asrlar davomida shakllangan tarixi va madaniyati boʻyicha tasavvur beradi va Bangkok metropoliten maʼmuriyati ixtiyorida faoliyat yuritadi. Hudud dehqonchilik va savdo, ayniqsa [[Guruch|guruch]] yetishtirish boʻyicha uzoq tarixga ega. Asli [[Myanma|Burma]]dagi [[Iravadi|Irrovaddi]] havzasidan boʻlgan monlar XVI asrda bu yerlarga koʻchib kelishgan, xitoylik muhojirlar esa 1810-yildan keyin shu yerga joylashib, dehqonchilik bilan shugʻullangan. Meva-sabzavot va parrandachilik bilan bir qatorda, qisqichbaqa yetishtirish xoʻjaliklari ham bu hududda keng tarqalgan va Bang Xun Thien muzeyi ushbu iqtisodiy hamda ekologik merosni oʻzida mujassam etadi<ref>{{cite web|url=http://www.tour-bangkok-legacies.com/bang-khun-thien-museum.html|title=Bang Khun Thien Museum the legacy of Bangkok's coastal community|publisher=Tour Bangkok Legacies|accessdate=September 2, 2008}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Tailanddagi muzeylar]] 68vcz658xby9nok2j5urd1b92ovpy4g Munozara:Hotta Tameike toʻgʻoni 1 1365734 5997110 2026-04-16T05:51:03Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997110 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Hotokezawa toʻgʻoni 1 1365735 5997111 2026-04-16T05:51:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997111 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Levan Barabadze 0 1365736 5997112 2026-04-16T05:52:02Z AnvarxonM 75105 „{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Levan Barabadze<br/>ლევან ბარაბაძე | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|01|19}} | toʻliqism = Beka Xarshiladze | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Tbilisi}}, Gruziya | boʻyi = {{Boʻy|cm=174}} | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Markaziy yarim himoyachi]] | joriyklub = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] |...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997112 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Levan Barabadze<br/>ლევან ბარაბაძე | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1999|01|19}} | toʻliqism = Beka Xarshiladze | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Tbilisi}}, Gruziya | boʻyi = {{Boʻy|cm=174}} | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Markaziy yarim himoyachi]] | joriyklub = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | klubraqami = 12 | yoshlikyillari1 = 2015—2016 | yoshlikklublari1 = 35 Football School | yoshlikyillari2 = 2016—2017 | yoshlikklublari2 = Dinamo (Tbilisi) | yillar1 = 2017—2018 | klublar1 = FC Tskhinvali | isht1 = 18 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2019 | klublar2 = FC Gagra | isht2 = 11 | gollar2 = 1 | yillar3 = 2020—2021 | klublar3 = WIT Georgia Tbilisi | isht3 = 51 | gollar3 = 3 | yillar4 = 2022 | klublar4 = FC Samtredia | isht4 = 25 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2023 | klublar5 = Merani Tbilisi | isht5 = 18 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2023—2026 | klublar6 = FC Spaeri Tbilisi | isht6 = 84 | gollar6 = 6 | yillar7 = 2026— | klublar7 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | isht7 = 3 | gollar7 = 0 | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | pcupdate = 2026-yil 16-aprel }} '''Levan Barabadze''' ({{lang-ka|ლევან ბარაბაძე}}; 2000-yil 30-sentyabrda, Tbilisida tugʻilgan) — gruziyalik professional [[futbolchi]], [[Gʻuzor]]ning „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]“ klubida markaziy yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi. == Futbolchilik faoliyati == Levan [[Tbilisi]]ning „Dinamo“ klubi akademiyasi tarbiyalanuvchisi. Barabadze Gruziyadagi faoliyati davomida „Tskhinvali“, „Gagra“, „WIT Georgia Tbilisi“, „Samtredia“, „Merani Tbilisi“ va „Spaeri Tbilisi“ jamoalarida oʻynagan. 2026-yilgi mavsum avvalida [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] ishtirokchisi, [[Gʻuzor]]ning „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/news/rasman-shortan-gruziyalik-himoyachi-ivuarlik-hujumchi-va-yana-3-nafar-legioner-jalb-etdi |sarlavha=Rasman: "Sho'rtan" gruziyalik himoyachi, ivuarlik hujumchi va yana 3 nafar legioner jalb etdi |sana=20 feb 2026}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{UzPFL player|id=5020}} * [https://www.transfermarkt.com/levan-barabadze/leistungsdatendetails/spieler/412618 Levan Barabadze] [[Transfermarkt]] saytida {{Shoʻrtan futbol klubi tarkibi}} {{DEFAULTSORT:Barabadze, Levan}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Gruziyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:FC Tsxinvali futbolchilari]] [[Turkum:FC Gagra futbolchilari]] [[Turkum:FC WIT Georgia futbolchilari]] [[Turkum:FC Samtredia futbolchilari]] [[Turkum:FC Merani Tbilisi futbolchilari]] [[Turkum:FC Spaeri futbolchilari]] [[Turkum:Erovnuli Liga 2 futbolchilari]] [[Turkum:Erovnuli Liga futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Gruziyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir erkak futbolchilar]] 53t89igjxteawmupslxxdi5rgawjpb8 Munozara:Hokiden Tameike toʻgʻoni 1 1365737 5997114 2026-04-16T05:52:43Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997114 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Hayakuchi toʻgʻoni 1 1365738 5997115 2026-04-16T05:53:33Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997115 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Levan Barabadze 1 1365739 5997116 2026-04-16T05:54:03Z AnvarxonM 75105 „{{Munozara}} {{oʻFL}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997116 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{oʻFL}} rdda44ow3kyqcw634vmanu6j1coaf3k Munozara:Hanekawa toʻgʻoni 1 1365740 5997118 2026-04-16T05:54:23Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997118 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Haginari toʻgʻoni 1 1365741 5997119 2026-04-16T05:55:13Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997119 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Turkum:FC Spaeri futbolchilari 14 1365742 5997120 2026-04-16T05:55:21Z AnvarxonM 75105 „[[Turkum:Gruziyadagi klublari boʻyicha erkak futbolchilari|Spaeri ]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997120 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Gruziyadagi klublari boʻyicha erkak futbolchilari|Spaeri ]] kb02t2udlhipo7ivqx94lj46u4rymf0 Turkum:FC WIT Georgia futbolchilari 14 1365743 5997121 2026-04-16T05:55:57Z AnvarxonM 75105 „[[Turkum:Gruziyadagi klublari boʻyicha erkak futbolchilari|WIT Georgia]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997121 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Gruziyadagi klublari boʻyicha erkak futbolchilari|WIT Georgia]] aq0wxgoz5d2zv0sbwnch0q98cm08goo Munozara:Etsuri toʻgʻoni 1 1365744 5997122 2026-04-16T05:56:03Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997122 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Hydrotaea armipes 0 1365745 5997123 2026-04-16T05:56:09Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997123 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hydrotaea armipes | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Hydrotaea]] | tasvir = }} '''Hydrotaea armipes''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Yevropa]]da uchraydi<ref name=itis/><ref name=gbif/><ref name=buglink/>. == Manbalar == {{Reflist|refs= <ref name=itis> {{Cite web| title=''Hydrotaea armipes'' Report | url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=150121 | website=Integrated Taxonomic Information System | access-date=2019-09-22 }}</ref> <ref name=gbif> {{Cite web| title=''Hydrotaea armipes'' | url=https://www.gbif.org/species/1528985 | website=GBIF | access-date=2019-09-22 }}</ref> <ref name=buglink> {{Cite web| title=''Hydrotaea armipes'' species Information | url=https://bugguide.net/node/view/1438023 | website=BugGuide.net | access-date=2019-09-22 }}</ref> }} {{Taxonbar|from=Q13855900}} [[Category:Muscidae]] {{muscidae-stub}} raxbdgcijkr1g2flr1ni1i9cnebx5fm Munozara:Gurkhan 1 1365746 5997124 2026-04-16T05:56:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997124 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Hydrotaea cyrtoneurina 0 1365747 5997126 2026-04-16T05:58:16Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997126 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hydrotaea cyrtoneurina | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Hydrotaea]] | tasvir = }} '''Hydrotaea cyrtoneurina''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref><ref>[[Fauna Europaea]]</ref>. == Manbalar == {{manbalar|3}} == Adabiyotlar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] *Seguy, E. (1923) Diptères Anthomyides. Paris: Éditions ''Faune de France'' Faune n° 6 393 p., 813 fig.[http://faunedefrance.org/bibliotheque/docs/E.SEGUY(FdeFr06)Dipt.Anthomyides.pdf Bibliotheque Virtuelle Numerique pdf] {{Taxonbar|from=Q14249166}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} m2kdq0y48aatstjyi0yhrusfq4geq8m Munozara:Yoloten tumani 1 1365748 5997128 2026-04-16T05:59:23Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997128 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Chokai toʻgʻoni 1 1365749 5997129 2026-04-16T06:00:13Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997129 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Hydrotaea dentipes 0 1365750 5997130 2026-04-16T06:00:29Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997130 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hydrotaea dentipes | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Hydrotaea]] | tasvir = }} '''Hydrotaea dentipes''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu turning lichinkalari quyon, cho‘chqa, sigir, ot, tovuq va odam najasida uchraydi. Tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref><ref name=Chandler>{{cite book|last=Chandler|first=Peter J.|title=A Dipterist's Handbook|year=2010|publisher=The Amateur Entomologists' Society|location=Orpington, Kent, England|isbn=9780900054778|page=164|edition=2nd }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.fauna-eu.org/ |title=Fauna Europaea |access-date=2017-02-25 |archive-date=2018-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830205314/https://fauna-eu.org/ |url-status=dead }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] *Seguy, E. (1923) Diptères Anthomyides. Paris: Éditions ''Faune de France'' Faune n° 6 393 p., 813 fig.[http://faunedefrance.org/bibliotheque/docs/E.SEGUY(FdeFr06)Dipt.Anthomyides.pdf Bibliotheque Virtuelle Numerique pdf] {{Taxonbar|from=Q5955468}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} 00mnh9o8qsc0044blk513hn9uky1bg9 Munozara:ASAN xizmati 1 1365751 5997131 2026-04-16T06:01:03Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997131 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Bangkok qamoq muzeyi 0 1365752 5997132 2026-04-16T06:01:05Z Xumoshox Ismoilova 111327 „{{Muzey |nomi =Bangkok qamoq muzeyi |original = |tasvir =Mahachai,Correction Museum, Samran Rat,bangkok - panoramio.jpg |asos_solingan =1939-yil |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.748488|N|100.503482|E|scale:100|display=inline}} |direktor = |egasi...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997132 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Bangkok qamoq muzeyi |original = |tasvir =Mahachai,Correction Museum, Samran Rat,bangkok - panoramio.jpg |asos_solingan =1939-yil |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.748488|N|100.503482|E|scale:100|display=inline}} |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |oʻtish_yoʻli = |turi = |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Bangkok qamoq muzeyi''' — [[Tailand]]ning [[Bangkok]] shahridagi [[qamoq]] [[Muzey|muzeyi]]. U Maxa Chay yoʻlida joylashgan. U Angliyadagi Brixton qamoqxonasi asosida yaratilgan<ref name="ArchitecturalHeritage">{{cite web|url=http://www.asa.or.th/heritage/bkk015.html|title=Corrections Museum |publisher=ASA|accessdate=March 16, 2009}} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}</ref>. Qamoqxona muzeyi 1939-yilda boshqa qamoqxona — Bang Kvong markaziy qamoqxonasida tashkil etilgan. Bu muassasa qamoqxonada islovchi tuzatish xodimlari uchun oʻquv markazi boʻlib xizmat qilgan va oʻzining shafqatsiz qamoqxona tarixi tufayli, xuddi [[Vyetnam]]dagi Xanoy Xilton singari, „Bangkok Xilton“ laqibini olgan<ref name="legacy">{{cite web|url=http://www.tour-bangkok-legacies.com/bangkok-corrections-museum.html|title=The Bangkok Corrections Museum prison life in a Thai jail |publisher=Tour Bangkok Legacies|accessdate=September 2, 2008| archiveurl= https://web.archive.org/web/20080929171106/http://www.tour-bangkok-legacies.com/bangkok-corrections-museum.html| archivedate= 29 September 2008 | url-status= live}}</ref>. Muzey Tailanddagi dahshatli jazo tarixi va qamoqxona hayotini qayd namoyish etadi. Keyinchalik hududning qolgan qismi [[Rommaninat bogʻi]]ga aylantirildi va u 1999-yil 7-avgustda shahzoda [[Vajiralongkorn|Maxa Vajiralongkorn]] tomonidan rasman ochildi<ref name="legacy"/>. Muzey hozircha nomaʼlum muddatga yopilgan. == Namoyish etiladigan eksponatlar == Yuqori qavatda qilich va qiynoq asosidagi qatl manzaralarini aks ettiruvchi, hayotiy oʻlchamdagi mumiolik haykallar joylashgan<ref name="legacy"/>. Bangkok qamoq muzeyining ikkinchi va uchinchi bloklarida esa aksincha, mahbuslar qamoqda boʻlgan davrida yasagan eng nafis buyumlar — mebellar va hunarmandchilik mahsulotlari namoyish etiladi; ularning ayrimlari sotuvga qoʻyilgan<ref name="legacy"/>. Biroq 9-qamoqxona bloki ancha dahshatli boʻlib, u yerda qatl xonasi va mahbuslarning soʻnggi taomini isteʼmol qilgan joylari koʻrsatilgan<ref name="legacy"/>. Eski jazo tizimida qoʻllanilgan koʻplab qurollar namoyish etilgan, jumladan ichkariga qaragan oʻtkir [[mix]]lar bilan qoplangan, odam sigʻadigan hajmdagi ratang toʻpi<ref>{{cite web|url=http://www.bangkok.com/attraction-funky-place/index.html|title=Bangkok Unusual Places:Corrections Museum|publisher=Asia Web Direct|accessdate=September 2, 2008| archiveurl= https://web.archive.org/web/20080902103228/http://www.bangkok.com/attraction-funky-place/index.html| archivedate= 2 September 2008 | url-status= live}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} * [https://www.flickr.com/search/?q=Bangkokqamoq muzeyining Flickr saytidagi rasmlari] * [http://lh3.ggpht.com/_Yi5wrNhwF0w/SIyMeX0NIiI/AAAAAAAAAqc/d9gczNRUV8M/corrections+museum.JPG Muzeydagi mum haykallar] {{DEFAULTSORT:Bangkok qamoq muzeyi}} {{Tashqi_havolalar}} f2f4tmfen4z0oth385qdlagnupc72b6 5997133 5997132 2026-04-16T06:01:22Z Xumoshox Ismoilova 111327 [[Turkum:Tailanddagi muzeylar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997133 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Bangkok qamoq muzeyi |original = |tasvir =Mahachai,Correction Museum, Samran Rat,bangkok - panoramio.jpg |asos_solingan =1939-yil |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.748488|N|100.503482|E|scale:100|display=inline}} |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |oʻtish_yoʻli = |turi = |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Bangkok qamoq muzeyi''' — [[Tailand]]ning [[Bangkok]] shahridagi [[qamoq]] [[Muzey|muzeyi]]. U Maxa Chay yoʻlida joylashgan. U Angliyadagi Brixton qamoqxonasi asosida yaratilgan<ref name="ArchitecturalHeritage">{{cite web|url=http://www.asa.or.th/heritage/bkk015.html|title=Corrections Museum |publisher=ASA|accessdate=March 16, 2009}} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}</ref>. Qamoqxona muzeyi 1939-yilda boshqa qamoqxona — Bang Kvong markaziy qamoqxonasida tashkil etilgan. Bu muassasa qamoqxonada islovchi tuzatish xodimlari uchun oʻquv markazi boʻlib xizmat qilgan va oʻzining shafqatsiz qamoqxona tarixi tufayli, xuddi [[Vyetnam]]dagi Xanoy Xilton singari, „Bangkok Xilton“ laqibini olgan<ref name="legacy">{{cite web|url=http://www.tour-bangkok-legacies.com/bangkok-corrections-museum.html|title=The Bangkok Corrections Museum prison life in a Thai jail |publisher=Tour Bangkok Legacies|accessdate=September 2, 2008| archiveurl= https://web.archive.org/web/20080929171106/http://www.tour-bangkok-legacies.com/bangkok-corrections-museum.html| archivedate= 29 September 2008 | url-status= live}}</ref>. Muzey Tailanddagi dahshatli jazo tarixi va qamoqxona hayotini qayd namoyish etadi. Keyinchalik hududning qolgan qismi [[Rommaninat bogʻi]]ga aylantirildi va u 1999-yil 7-avgustda shahzoda [[Vajiralongkorn|Maxa Vajiralongkorn]] tomonidan rasman ochildi<ref name="legacy"/>. Muzey hozircha nomaʼlum muddatga yopilgan. == Namoyish etiladigan eksponatlar == Yuqori qavatda qilich va qiynoq asosidagi qatl manzaralarini aks ettiruvchi, hayotiy oʻlchamdagi mumiolik haykallar joylashgan<ref name="legacy"/>. Bangkok qamoq muzeyining ikkinchi va uchinchi bloklarida esa aksincha, mahbuslar qamoqda boʻlgan davrida yasagan eng nafis buyumlar — mebellar va hunarmandchilik mahsulotlari namoyish etiladi; ularning ayrimlari sotuvga qoʻyilgan<ref name="legacy"/>. Biroq 9-qamoqxona bloki ancha dahshatli boʻlib, u yerda qatl xonasi va mahbuslarning soʻnggi taomini isteʼmol qilgan joylari koʻrsatilgan<ref name="legacy"/>. Eski jazo tizimida qoʻllanilgan koʻplab qurollar namoyish etilgan, jumladan ichkariga qaragan oʻtkir [[mix]]lar bilan qoplangan, odam sigʻadigan hajmdagi ratang toʻpi<ref>{{cite web|url=http://www.bangkok.com/attraction-funky-place/index.html|title=Bangkok Unusual Places:Corrections Museum|publisher=Asia Web Direct|accessdate=September 2, 2008| archiveurl= https://web.archive.org/web/20080902103228/http://www.bangkok.com/attraction-funky-place/index.html| archivedate= 2 September 2008 | url-status= live}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} * [https://www.flickr.com/search/?q=Bangkokqamoq muzeyining Flickr saytidagi rasmlari] * [http://lh3.ggpht.com/_Yi5wrNhwF0w/SIyMeX0NIiI/AAAAAAAAAqc/d9gczNRUV8M/corrections+museum.JPG Muzeydagi mum haykallar] {{DEFAULTSORT:Bangkok qamoq muzeyi}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Tailanddagi muzeylar]] srsbjq205jr0sssww6up7r9bnpyouq9 5997134 5997133 2026-04-16T06:01:36Z Xumoshox Ismoilova 111327 5997134 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Bangkok qamoq muzeyi |original = |tasvir =Mahachai,Correction Museum, Samran Rat,bangkok - panoramio.jpg |asos_solingan =1939-yil |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.748488|N|100.503482|E|scale:100|display=inline}} |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |oʻtish_yoʻli = |turi = |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Bangkok qamoq muzeyi''' — [[Tailand]]ning [[Bangkok]] shahridagi [[qamoq]] [[Muzey|muzeyi]]. U Maxa Chay yoʻlida joylashgan. U Angliyadagi Brixton qamoqxonasi asosida yaratilgan<ref name="ArchitecturalHeritage">{{cite web|url=http://www.asa.or.th/heritage/bkk015.html|title=Corrections Museum |publisher=ASA|accessdate=March 16, 2009}} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}</ref>. Qamoqxona muzeyi 1939-yilda boshqa qamoqxona — Bang Kvong markaziy qamoqxonasida tashkil etilgan. Bu muassasa qamoqxonada islovchi tuzatish xodimlari uchun oʻquv markazi boʻlib xizmat qilgan va oʻzining shafqatsiz qamoqxona tarixi tufayli, xuddi [[Vyetnam]]dagi Xanoy Xilton singari, „Bangkok Xilton“ laqibini olgan<ref name="legacy">{{cite web|url=http://www.tour-bangkok-legacies.com/bangkok-corrections-museum.html|title=The Bangkok Corrections Museum prison life in a Thai jail |publisher=Tour Bangkok Legacies|accessdate=September 2, 2008| archiveurl= https://web.archive.org/web/20080929171106/http://www.tour-bangkok-legacies.com/bangkok-corrections-museum.html| archivedate= 29 September 2008 | url-status= live}}</ref>. Muzey Tailanddagi dahshatli jazo tarixi va qamoqxona hayotini qayd namoyish etadi. Keyinchalik hududning qolgan qismi [[Rommaninat bogʻi]]ga aylantirildi va u 1999-yil 7-avgustda shahzoda [[Vajiralongkorn|Maxa Vajiralongkorn]] tomonidan rasman ochildi<ref name="legacy"/>. Muzey hozircha nomaʼlum muddatga yopilgan. == Namoyish etiladigan eksponatlar == Yuqori qavatda qilich va qiynoq asosidagi qatl manzaralarini aks ettiruvchi, hayotiy oʻlchamdagi mumiolik haykallar joylashgan<ref name="legacy"/>. Bangkok qamoq muzeyining ikkinchi va uchinchi bloklarida esa aksincha, mahbuslar qamoqda boʻlgan davrida yasagan eng nafis buyumlar — mebellar va hunarmandchilik mahsulotlari namoyish etiladi; ularning ayrimlari sotuvga qoʻyilgan<ref name="legacy"/>. Biroq 9-qamoqxona bloki ancha dahshatli boʻlib, u yerda qatl xonasi va mahbuslarning soʻnggi taomini isteʼmol qilgan joylari koʻrsatilgan<ref name="legacy"/>. Eski jazo tizimida qoʻllanilgan koʻplab qurollar namoyish etilgan, jumladan ichkariga qaragan oʻtkir [[mix]]lar bilan qoplangan, odam sigʻadigan hajmdagi ratang toʻpi<ref>{{cite web|url=http://www.bangkok.com/attraction-funky-place/index.html|title=Bangkok Unusual Places:Corrections Museum|publisher=Asia Web Direct|accessdate=September 2, 2008| archiveurl= https://web.archive.org/web/20080902103228/http://www.bangkok.com/attraction-funky-place/index.html| archivedate= 2 September 2008 | url-status= live}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://www.flickr.com/search/?q=Bangkokqamoq muzeyining Flickr saytidagi rasmlari] * [http://lh3.ggpht.com/_Yi5wrNhwF0w/SIyMeX0NIiI/AAAAAAAAAqc/d9gczNRUV8M/corrections+museum.JPG Muzeydagi mum haykallar] {{DEFAULTSORT:Bangkok qamoq muzeyi}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Tailanddagi muzeylar]] 9lx5k3hi6tyeusd5hrzmoqx8fe9sdtr 5997142 5997134 2026-04-16T06:03:39Z Xumoshox Ismoilova 111327 /* Havolalar */ 5997142 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Bangkok qamoq muzeyi |original = |tasvir =Mahachai,Correction Museum, Samran Rat,bangkok - panoramio.jpg |asos_solingan =1939-yil |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.748488|N|100.503482|E|scale:100|display=inline}} |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |oʻtish_yoʻli = |turi = |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Bangkok qamoq muzeyi''' — [[Tailand]]ning [[Bangkok]] shahridagi [[qamoq]] [[Muzey|muzeyi]]. U Maxa Chay yoʻlida joylashgan. U Angliyadagi Brixton qamoqxonasi asosida yaratilgan<ref name="ArchitecturalHeritage">{{cite web|url=http://www.asa.or.th/heritage/bkk015.html|title=Corrections Museum |publisher=ASA|accessdate=March 16, 2009}} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}</ref>. Qamoqxona muzeyi 1939-yilda boshqa qamoqxona — Bang Kvong markaziy qamoqxonasida tashkil etilgan. Bu muassasa qamoqxonada islovchi tuzatish xodimlari uchun oʻquv markazi boʻlib xizmat qilgan va oʻzining shafqatsiz qamoqxona tarixi tufayli, xuddi [[Vyetnam]]dagi Xanoy Xilton singari, „Bangkok Xilton“ laqibini olgan<ref name="legacy">{{cite web|url=http://www.tour-bangkok-legacies.com/bangkok-corrections-museum.html|title=The Bangkok Corrections Museum prison life in a Thai jail |publisher=Tour Bangkok Legacies|accessdate=September 2, 2008| archiveurl= https://web.archive.org/web/20080929171106/http://www.tour-bangkok-legacies.com/bangkok-corrections-museum.html| archivedate= 29 September 2008 | url-status= live}}</ref>. Muzey Tailanddagi dahshatli jazo tarixi va qamoqxona hayotini qayd namoyish etadi. Keyinchalik hududning qolgan qismi [[Rommaninat bogʻi]]ga aylantirildi va u 1999-yil 7-avgustda shahzoda [[Vajiralongkorn|Maxa Vajiralongkorn]] tomonidan rasman ochildi<ref name="legacy"/>. Muzey hozircha nomaʼlum muddatga yopilgan. == Namoyish etiladigan eksponatlar == Yuqori qavatda qilich va qiynoq asosidagi qatl manzaralarini aks ettiruvchi, hayotiy oʻlchamdagi mumiolik haykallar joylashgan<ref name="legacy"/>. Bangkok qamoq muzeyining ikkinchi va uchinchi bloklarida esa aksincha, mahbuslar qamoqda boʻlgan davrida yasagan eng nafis buyumlar — mebellar va hunarmandchilik mahsulotlari namoyish etiladi; ularning ayrimlari sotuvga qoʻyilgan<ref name="legacy"/>. Biroq 9-qamoqxona bloki ancha dahshatli boʻlib, u yerda qatl xonasi va mahbuslarning soʻnggi taomini isteʼmol qilgan joylari koʻrsatilgan<ref name="legacy"/>. Eski jazo tizimida qoʻllanilgan koʻplab qurollar namoyish etilgan, jumladan ichkariga qaragan oʻtkir [[mix]]lar bilan qoplangan, odam sigʻadigan hajmdagi ratang toʻpi<ref>{{cite web|url=http://www.bangkok.com/attraction-funky-place/index.html|title=Bangkok Unusual Places:Corrections Museum|publisher=Asia Web Direct|accessdate=September 2, 2008| archiveurl= https://web.archive.org/web/20080902103228/http://www.bangkok.com/attraction-funky-place/index.html| archivedate= 2 September 2008 | url-status= live}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://www.flickr.com/search/?q=Bangkok+Corrections+Museum Bangkok qamoq muzeyining Flickr saytidagi rasmlari] * [http://lh3.ggpht.com/_Yi5wrNhwF0w/SIyMeX0NIiI/AAAAAAAAAqc/d9gczNRUV8M/corrections+museum.JPG Muzeydagi mum haykallar] {{DEFAULTSORT:Bangkok qamoq muzeyi}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Tailanddagi muzeylar]] f29v5ljz2tgw538iv816yuz54y496z3 Munozara:Cynaeda escherichi 1 1365753 5997135 2026-04-16T06:01:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997135 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Cynaeda dichroalis 1 1365754 5997139 2026-04-16T06:02:43Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997139 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Mingbuloq tumanida Qadimiy obidalar 1 1365755 5997141 2026-04-16T06:03:33Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997141 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Bessho Tameike toʻgʻoni 1 1365756 5997143 2026-04-16T06:04:23Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997143 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Hydrotaea diabolus 0 1365757 5997144 2026-04-16T06:04:38Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997144 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hydrotaea diabolus | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Hydrotaea]] | tasvir = }} '''Hydrotaea diabolus''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu turning lichinkalari cho‘chqa, sigir va ot chiqindilarida rivojlanadi. Tur [[Palearktika]] mintaqasida tarqalgan<ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref><ref name=Chandler>{{cite book|last=Chandler|first=Peter J.|title=A Dipterist's Handbook|year=2010|publisher=The Amateur Entomologists' Society|location=Orpington, Kent, England|isbn=9780900054778|page=164|edition=2nd }}</ref><ref>[[Fauna Europaea]]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] *Seguy, E. (1923) Diptères Anthomyides. Paris: Éditions ''Faune de France'' Faune n° 6 393 p., 813 fig.[http://faunedefrance.org/bibliotheque/docs/E.SEGUY(FdeFr06)Dipt.Anthomyides.pdf Bibliotheque Virtuelle Numerique pdf] {{Taxonbar|from=Q5955469}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} 0c9b94011f79psc91m5bqm27dd1vps7 Munozara:Cynaeda similella 1 1365758 5997146 2026-04-16T06:06:03Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997146 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Cynaeda dentalis 1 1365759 5997148 2026-04-16T06:06:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997148 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Anar Alekberov 1 1365760 5997149 2026-04-16T06:07:43Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997149 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Cynaeda annuliferalis 1 1365761 5997151 2026-04-16T06:08:33Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997151 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi 0 1365762 5997152 2026-04-16T06:08:55Z Xumoshox Ismoilova 111327 „{{Muzey |nomi =Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi |original = |tasvir = |asos_solingan ={{Start year|1957}} |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.75940|100.54676|display=inline}} |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |oʻtish_yoʻli...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997152 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi |original = |tasvir = |asos_solingan ={{Start year|1957}} |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.75940|100.54676|display=inline}} |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |oʻtish_yoʻli = |turi =qoʻgʻirchoq muzeyi |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi''' — Tailandning Ratchathevi tumani, [[Bangkok]] shahrida joylashgan [[Muzey|muzey]]. Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi 1957-yilda ozavva qoʻgʻirchoq maktabida, Yaponiyaning [[Tokio]] shahrida tahsil olgan mashhur qoʻgʻirchoq ustasi Xunying Thongkorn Chanthavimol tomonidan tashkil etilgan. Muzeyda 400 dan ortiq qoʻlda ishlangan tay qoʻgʻirchoqlari toʻplami mavjud va muzey xalqaro miqyosda eʼtirof etilgan boʻlib, 1978-yilda Polshaning [[Krakov]] shahrida oʻtkazilgan Xalqaro qoʻgʻirchoq folklor musobaqasida birinchi oʻrin mukofot sohibi boʻlgan<ref name="legacy">{{cite web|url=http://www.tour-bangkok-legacies.com/bangkok-dolls-museum.html|title=The Bangkok Dolls Museum Thai culture and tradition in miniature |publisher=Tour Bangkok Legacies|accessdate=September 2, 2008}}</ref>. Muzeyda Tailand qishloq hayotining, Tailand shimolidagi togʻ qabilalari va Tailandning anʼanaviy liboslari namoyish etilsa-da, dunyoning turli burchaklaridan, jumladan Markaziy Yevropa mamlakatlari — [[Polsha]], [[Rossiya]], [[Vengriya]] va [[Gretsiya]]ning anʼanaviy liboslarini qamrab olgan boʻlim ham mavjud<ref name="legacy"/>. Muzeyning asosiy diqqatga sazovor jihatlaridan biri yaxshilik va yomonlik kuchlarini tasvirlaydigan [[Ramakien]] asariga asoslangan ''Xon raqsi'' dramasi qahramonlarining qoʻgʻirchoqlarikollektsiyasidir<ref name="legacy"/>. Kichik Xon niqoblari ham namoyish etilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Official website|bangkokdolls.com}} * [https://www.flickr.com/search/?q=Bangkok+Doll+Museum Flickr suratlari] {{DEFAULTSORT:Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi}} {{Tashqi_havolalar}} rhynd5h02of9gm3okv0gqhl8hkjqyfe 5997153 5997152 2026-04-16T06:09:08Z Xumoshox Ismoilova 111327 5997153 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi |original = |tasvir = |asos_solingan =1957-yil |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.75940|100.54676|display=inline}} |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |oʻtish_yoʻli = |turi =qoʻgʻirchoq muzeyi |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi''' — Tailandning Ratchathevi tumani, [[Bangkok]] shahrida joylashgan [[Muzey|muzey]]. Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi 1957-yilda ozavva qoʻgʻirchoq maktabida, Yaponiyaning [[Tokio]] shahrida tahsil olgan mashhur qoʻgʻirchoq ustasi Xunying Thongkorn Chanthavimol tomonidan tashkil etilgan. Muzeyda 400 dan ortiq qoʻlda ishlangan tay qoʻgʻirchoqlari toʻplami mavjud va muzey xalqaro miqyosda eʼtirof etilgan boʻlib, 1978-yilda Polshaning [[Krakov]] shahrida oʻtkazilgan Xalqaro qoʻgʻirchoq folklor musobaqasida birinchi oʻrin mukofot sohibi boʻlgan<ref name="legacy">{{cite web|url=http://www.tour-bangkok-legacies.com/bangkok-dolls-museum.html|title=The Bangkok Dolls Museum Thai culture and tradition in miniature |publisher=Tour Bangkok Legacies|accessdate=September 2, 2008}}</ref>. Muzeyda Tailand qishloq hayotining, Tailand shimolidagi togʻ qabilalari va Tailandning anʼanaviy liboslari namoyish etilsa-da, dunyoning turli burchaklaridan, jumladan Markaziy Yevropa mamlakatlari — [[Polsha]], [[Rossiya]], [[Vengriya]] va [[Gretsiya]]ning anʼanaviy liboslarini qamrab olgan boʻlim ham mavjud<ref name="legacy"/>. Muzeyning asosiy diqqatga sazovor jihatlaridan biri yaxshilik va yomonlik kuchlarini tasvirlaydigan [[Ramakien]] asariga asoslangan ''Xon raqsi'' dramasi qahramonlarining qoʻgʻirchoqlarikollektsiyasidir<ref name="legacy"/>. Kichik Xon niqoblari ham namoyish etilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Official website|bangkokdolls.com}} * [https://www.flickr.com/search/?q=Bangkok+Doll+Museum Flickr suratlari] {{DEFAULTSORT:Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi}} {{Tashqi_havolalar}} 2hlei1omm88q1i3267mh6trwsj63k7c 5997154 5997153 2026-04-16T06:09:17Z Xumoshox Ismoilova 111327 [[Turkum:Tailanddagi muzeylar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997154 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi |original = |tasvir = |asos_solingan =1957-yil |joylashuvi =[[Bangkok]], [[Tailand]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|13.75940|100.54676|display=inline}} |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |oʻtish_yoʻli = |turi =qoʻgʻirchoq muzeyi |toʻplam = |havola = |sayt = |Commons = }} '''Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi''' — Tailandning Ratchathevi tumani, [[Bangkok]] shahrida joylashgan [[Muzey|muzey]]. Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi 1957-yilda ozavva qoʻgʻirchoq maktabida, Yaponiyaning [[Tokio]] shahrida tahsil olgan mashhur qoʻgʻirchoq ustasi Xunying Thongkorn Chanthavimol tomonidan tashkil etilgan. Muzeyda 400 dan ortiq qoʻlda ishlangan tay qoʻgʻirchoqlari toʻplami mavjud va muzey xalqaro miqyosda eʼtirof etilgan boʻlib, 1978-yilda Polshaning [[Krakov]] shahrida oʻtkazilgan Xalqaro qoʻgʻirchoq folklor musobaqasida birinchi oʻrin mukofot sohibi boʻlgan<ref name="legacy">{{cite web|url=http://www.tour-bangkok-legacies.com/bangkok-dolls-museum.html|title=The Bangkok Dolls Museum Thai culture and tradition in miniature |publisher=Tour Bangkok Legacies|accessdate=September 2, 2008}}</ref>. Muzeyda Tailand qishloq hayotining, Tailand shimolidagi togʻ qabilalari va Tailandning anʼanaviy liboslari namoyish etilsa-da, dunyoning turli burchaklaridan, jumladan Markaziy Yevropa mamlakatlari — [[Polsha]], [[Rossiya]], [[Vengriya]] va [[Gretsiya]]ning anʼanaviy liboslarini qamrab olgan boʻlim ham mavjud<ref name="legacy"/>. Muzeyning asosiy diqqatga sazovor jihatlaridan biri yaxshilik va yomonlik kuchlarini tasvirlaydigan [[Ramakien]] asariga asoslangan ''Xon raqsi'' dramasi qahramonlarining qoʻgʻirchoqlarikollektsiyasidir<ref name="legacy"/>. Kichik Xon niqoblari ham namoyish etilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Official website|bangkokdolls.com}} * [https://www.flickr.com/search/?q=Bangkok+Doll+Museum Flickr suratlari] {{DEFAULTSORT:Bangkok qoʻgʻirchoq muzeyi}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Tailanddagi muzeylar]] iyk1f2r0a8m9z7o3bwc32mb93e75fke Munozara:Devlet Bahçeli 1 1365763 5997155 2026-04-16T06:09:23Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997155 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Hydrotaea 0 1365764 5997156 2026-04-16T06:09:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997156 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hydrotaea | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | tasvir = }} '''Hydrotaea''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]]lar urugʻi. Ushbu urugʻ vakillari dunyoning ko‘p hududlarida uchraydi, ayniqsa iliq iqlimli mintaqalarda keng tarqalgan. Ular odatda yoz oylarida najas atrofida uchraydi va chorva hayvonlariga yaqin joylarda yashaydi. Ushbu urugʻga mansub 130 dan ortiq tur ma’lum<ref name="Skidmore88">{{cite book | last = Skidmore | first = P. | title = The Biology of Muscidae of the World | publisher = Springer | pages = 117–146 | url = https://books.google.com/books?id=CDGduw3heY8C&q=hydrotaea&pg=PA118 | isbn = 978-90-6193-139-3 | year = 1985 }} </ref><ref name="Bay88">{{cite book | last = Bay | first = D. E. |author2=R. L. Harris | title = Introduction to Veterinary Entomology (A Guide to Livestock Insects) | publisher = Stonefly Publishing | year = 1988 | location = Bryan, TX | pages = 54 | isbn =0-9624083-0-1}} </ref>. == Turlari== {{columns-list|colwidth=25em|1= *''[[Hydrotaea acuta|H. acuta]]'' <small>[[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1898</small> *''[[Hydrotaea aenescens|H. aenescens]]'' <small>([[Christian Rudolph Wilhelm Wiedemann|Wiedemann]], 1830)</small><ref name="Wiedemann1830">{{cite book |last1=Wiedemann |first1=Christian Rudolph Wilhelm |title=Aussereuropäische Zweiflügelige Insekten |date=1830 |volume=2 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/88495#page/7/mode/1up |accessdate=21 April 2020}}</ref> *''[[Hydrotaea albipuncta|H. albipuncta]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1845)</small> *''[[Hydrotaea anxia|H. anxia]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1838)</small> *''[[Hydrotaea armipes|H. armipes]]'' <small>([[Carl Fredrik Fallén|Fallén]], 1825)</small> *''[[Hydrotaea atrisquama|H. atrisquama]]'' <small>[[Oscar Ringdahl|Ringdahl]], 1925</small> *''[[Hydrotaea australis|H. australis]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1923</small> *''[[Hydrotaea basdeni|H. basdeni]]'' <small>[[James Edward Collin|Collin]], 1939</small> *''[[Hydrotaea borussica|H. borussica]]'' <small>[[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1899</small> *''[[Hydrotaea capensis|H. capensis]]'' <small>([[Christian Rudolph Wilhelm Wiedemann|Wiedemann]], 1818)</small> *''[[Hydrotaea chalcogaster|H. chalcogaster]]'' <small>([[Christian Rudolph Wilhelm Wiedemann|Wiedemann]], 1824)</small> *''[[Hydrotaea cinerea|H. cinerea]]'' <small>[[Jean-Baptiste Robineau-Desvoidy|Robineau-Desvoidy]], 1830</small> *''[[Hydrotaea cristata|H. cristata]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1918</small> *''[[Hydrotaea cyrtoneurina|H. cyrtoneurina]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1845)</small> *''[[Hydrotaea dentipes|H. dentipes]]'' <small>([[Johan Christian Fabricius|Fabricius]], 1805)</small> *''[[Hydrotaea depressa|H. depressa]]'' <small>Huckett, 1954</small> *''[[Hydrotaea diabolus|H. diabolus]]'' <small>([[Moses Harris|Harris]], 1780)</small><ref name="Harris1780">{{cite book |last1=Harris |first1=M. |title=An exposition of English insects |volume= Decads III, IV|date=1780 |publisher=Robson Co. |location=London |pages= 73-99, 100-138, pls. 21-30, 31-40 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/226006#page/5/mode/1up |access-date=16 July 2021}}</ref> *''[[Hydrotaea floccosa|H. floccosa]]'' <small>[[Pierre-Justin-Marie Macquart|Macquart]], 1835</small> *''[[Hydrotaea glabricula|H. glabricula]]'' <small>([[Carl Fredrik Fallén|Fallén]], 1825)</small> *''[[Hydrotaea hennigi|H. hennigi]]'' <small>Pont, 1986</small> *''[[Hydrotaea hirticeps|H. hirticeps]]'' <small>([[Carl Fredrik Fallén|Fallén]], 1824)</small> *''[[Hydrotaea hirtipes|H. hirtipes]]'' <small>([[John Russell Malloch|Malloch]], 1924)</small> *''[[Hydrotaea houghi|H. houghi]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1916</small> *''[[Hydrotaea ignava|H. ignava]]'' <small>([[Moses Harris|Harris]], 1780)</small><ref name="Harris1780"/> *''[[Hydrotaea irritans|H. irritans]]'' <small>([[Carl Fredrik Fallén|Fallén]], 1823)</small> *''[[Hydrotaea lasiophthalma|H. lasiophthalma]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1919</small> *''[[Hydrotaea lundbecki|H. lundbecki]]'' <small>(Michelsen, 1978)</small> *''[[Hydrotaea meridionalis|H. meridionalis]]'' <small>Porschinskiy, 1882</small> *''[[Hydrotaea meteorica|H. meteorica]]'' <small>([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]])</small> *''[[Hydrotaea militaris|H. militaris]]'' <small>([[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1826)</small> *''[[Hydrotaea nidicola|H. nidicola]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1925</small> *''[[Hydrotaea obscurifrons|H. obscurifrons]]'' <small>([[Curtis Williams Sabrosky|Sabrosky]], 1949)</small> *''[[Hydrotaea palaestrica|H. palaestrica]]'' <small>([[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1826)</small> *''[[Hydrotaea pallicornis|H. pallicornis]]'' <small>Pont, 1973</small> *''[[Hydrotaea pandellei|H. pandellei]]'' <small>[[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1899</small> *''[[Hydrotaea parva|H. parva]]'' <small>[[Richard Henry Meade|Meade]], 1889</small> *''[[Hydrotaea pellucens|H. pellucens]]'' <small>Porchinskiy, 1879</small> *''[[Hydrotaea penicillata|H. penicillata]]'' <small>([[Camillo Rondani|Rondani]], 1866)</small> *''[[Hydrotaea pilipes|H. pilipes]]'' <small>[[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1903</small> *''[[Hydrotaea pilitibia|H. pilitibia]]'' <small>[[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1916</small> *''[[Hydrotaea ringdahli|H. ringdahli]]'' <small>[[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1916</small> *''[[Hydrotaea rostrata|H. rostrata]]'' <small>[[Jean-Baptiste Robineau-Desvoidy|Robineau-Desvoidy]], 1830</small> *''[[Hydrotaea scambus|H. scambus]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1838)</small> *''[[Hydrotaea similis|H. similis]]'' <small>[[Richard Henry Meade|Meade]], 1887</small> *''[[Hydrotaea spinifemorata|H. spinifemorata]]'' <small>Huckett, 1954</small> *''[[Hydrotaea spinigera|H. spinigera]]'' <small>[[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1910</small> *''[[Hydrotaea tersa|H. tersa]]'' <small>([[Christian Rudolph Wilhelm Wiedemann|Wiedemann]], 1830)</small><ref name="Wiedemann1830"/> *''[[Hydrotaea tuberculata|H. tuberculata]]'' <small>[[Camillo Rondani|Rondani]], 1866</small> *''[[Hydrotaea unispinosa|H. unispinosa]]'' <small>[[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1898</small> *''[[Hydrotaea velutina|H. velutina]]'' <small>[[Jean-Baptiste Robineau-Desvoidy|Robineau-Desvoidy]], 1830</small> }} == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q4194465}} [[Category:Muscidae]] 42y9b7qkkjexy8ee8a91pa4j4eh97mg Munozara:Cynaeda alticolalis 1 1365765 5997157 2026-04-16T06:10:14Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997157 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Limnohelina 0 1365766 5997158 2026-04-16T06:10:55Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997158 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Limnohelina | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | tasvir = }} '''Limnohelina''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]]lar urugʻi<ref>{{Cite web|url=http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019/browse/tree/id/c6d1f8a30abae12f07e2c057d5d9b042|title=Catalogue of Life - 2019 Annual Checklist : Taxonomic tree|website=www.catalogueoflife.org|access-date=2019-10-24}}</ref>. ==Turlari== {{Div col}} *''[[Limnohelina bivittata]]'' *''[[Limnohelina debilis]]'' *''[[Limnohelina dorsovittata]]'' *''[[Limnohelina grisea]]'' *''[[Limnohelina huttoni]]'' *''[[Limnohelina nelsoni]]'' *''[[Limnohelina nigripes]]'' *''[[Limnohelina smithii]]'' *''[[Limnohelina spinipes]]'' *''[[Limnohelina uniformis]]'' {{Div col end}} {{Taxonbar|from=Q14501244}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} l5z4h01tgdyltsyt2cyg9kdrpapencz Munozara:Cynaeda allardalis 1 1365767 5997159 2026-04-16T06:11:03Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997159 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Irina Jerebkina 1 1365768 5997160 2026-04-16T06:11:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997160 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Limnohelina bivittata 0 1365769 5997161 2026-04-16T06:11:58Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997161 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Limnohelina bivittata | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Limnohelina]] | tasvir = }} '''Limnohelina bivittata''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Yangi Zelandiya]]da uchraydi<ref name=":0">{{Cite journal|last=Malloch|first=J. R.|date=1931|title=The calyptrate Diptera of New Zealand.|journal=Records of the Canterbury Museum|volume=3|pages=377–388}}</ref><ref>{{Cite book|title=Literature cited. Catalog of the Diptera of the Australasian and Oceanian regions.|last=Evenhuis|first=N. L.|last2=Pont|first2=Adrian Charles.|last3=Pyle|first3=Leilani.|last4=Thompson|first4=F. Christian.|date=1989|publisher=Bishop Museum and E. J. Brill|location=Honolulu|doi=10.5962/bhl.title.49897}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q14501243}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} 7jzk1oolksczv4wgkoe8gboexn1zptn Munozara:Cynaeda nepticulalis 1 1365770 5997162 2026-04-16T06:12:43Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997162 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Asahikawa toʻgʻoni 1 1365771 5997164 2026-04-16T06:14:23Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997164 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Limnophora 0 1365772 5997165 2026-04-16T06:14:52Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997165 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Limnophora | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | tasvir = }} '''Limnophora''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]]lar urugʻi. Ushbu urugʻ vakillari ko‘krak qismidagi kumushrang chiziqlari bilan ajralib turadi. [[Limnophorini]] qabilasi nomi ushbu urugʻdan olingan<ref name="Robineau-Desvoidy1830">{{cite journal |last1=Robineau-Desvoidy |first1=André Jean Baptiste |title=Essai sur les myodaires |journal=Mémoires presentés à l'Institut des Sciences, Lettres et Arts, par divers savants et lus dans ses assemblées: Sciences, Mathématiques et Physique |date=1830 |volume=2 |issue=2 |pages=1–813 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/3472165#page/9/mode/1up |accessdate=15 July 2018}}</ref><ref name="Robineau-Desvoidy1830"/><ref name="Coquillett01">{{cite journal |author=[[Daniel William Coquillett|D. W. Coquillett]] |year=1901 |title=Types of anthomyid genera |journal=[[Journal of the New York Entomological Society]] |volume=9 |issue=3 |pages=134–146 |jstor=25002949}}</ref><ref>{{ITIS|id=150730|taxon=''Limnophora''}}</ref>. ==Turlari== *''[[Limnophora corvina]]'' <small>(Giglio-Tos, 1893)</small> *''[[Limnophora discreta]]'' <small>Stein, 1898</small> *''[[Limnophora femorata]]'' <small>(Malloch, 1913)</small> *''[[Limnophora garrula]]'' <small>(Giglio-Tos, 1893)</small> *''[[Limnophora groenlandica]]'' <small>Malloch, 1920</small> *''[[Limnophora incrassata]]'' <small>Malloch, 1919</small> *''[[Limnophora invada]]'' <small>Huckett, 1966</small> *''[[Limnophora minuscula]]'' <small>(Wulp, 1896)</small> *''[[Limnophora narona]]'' <small>Walker</small> *''[[Limnophora nigripes]]'' <small>(Robineau-Desvoidy, 1830)</small><ref name="Robineau-Desvoidy1830"/> *''[[Limnophora normata]]'' <small>Bigot, 1885</small> *''[[Limnophora rotundata]]'' <small>(Collin, 1930)</small> *''[[Limnophora sinuata]]'' <small>Collin, 1930</small> *''[[Limnophora triangula]]'' <small>(Fallén, 1825)</small><ref>{{Catalogue of Life|id=72CYF|title=''Limnophora triangula'' (Fallén, 1825)|access-date=24 January 2026}}</ref> *''[[Limnophora uniseta]]'' <small>Stein, 1916</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13855538}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} su0gfmofzoeuntoiuv9y157ecxzjawk Munozara:Akazawa toʻgʻoni 1 1365773 5997166 2026-04-16T06:15:13Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997166 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Ainono toʻgʻoni 1 1365774 5997167 2026-04-16T06:16:03Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997167 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Limnophora triangula 0 1365775 5997168 2026-04-16T06:16:07Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 ++ 5997168 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Limnophora triangula | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Limnophora]] | tasvir = }} '''Limnophora triangula''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] *Seguy, E. (1923) Diptères Anthomyides. Paris: Éditions ''Faune de France'' Faune n° 6 393 p., 813 fig.[http://faunedefrance.org/bibliotheque/docs/E.SEGUY(FdeFr06)Dipt.Anthomyides.pdf Bibliotheque Virtuelle Numerique pdf] {{Taxonbar|from=Q13855495}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} 2izit68t4uotrkqfkc58k7suj3q0r2t Munozara:Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati 1 1365776 5997169 2026-04-16T06:16:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997169 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Cliniodes festivalis 1 1365777 5997170 2026-04-16T06:17:43Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997170 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Yahata Choseichi toʻgʻoni 1 1365778 5997171 2026-04-16T06:18:33Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997171 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Limnophorini 0 1365779 5997172 2026-04-16T06:19:20Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997172 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Limnophorini | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | tasvir = }} '''Limnophorini''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]]lar qabilasi. Ushbu qabila nomi [[Limnophora]] urugʻidan olingan, biroq u undan oldin tavsiflangan va ancha oson ajralib turadigan [[Lispe]] urugʻiga nisbatan keyinroq tavsiflangan<ref name="Kahanpää">{{cite web | first = Jere | last = Kahanpää | title = Draft Catalogue of Finnish Flies (Diptera: Brachycera) - Muscidae. | url = http://www.elisanet.fi/~d625473/diptera/list/online/node95.html | year = 2007 | accessdate = 2008-04-22 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070503034713/http://www.elisanet.fi/~d625473/diptera/list/online/node95.html | archivedate = 2007-05-03 }}</ref>. ==Urugʻlari== * ''[[Agenamyia]]'' <small>Albuquerque, 1953</small> <ref name="DeCarvalho">{{cite journal | last = De Carvalho | first = C.J.B. |author2=Couri, M.S. |author3=Pont, A.C. |author4=Pamplona, D. |author5=Lopes, S.M. | year = 2005 | title = A Catalogue of the Muscidae (Diptera) of the Neotropical Region | journal = Zootaxa | volume = 860 | pages = 1–282 | publisher = Magnolia Press | location = Auckland, New Zealand | url = http://www.mapress.com/zootaxa/2005f/z00860f.pdf | issn = 1175-5334 | format = PDF Adobe Acrobat | accessdate = 2009-10-18 }}</ref> * ''[[Albertinella]]'' <small>Couri & Carvalho, 2005</small> <ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Drepanocnemis]]'' <small>[[Paul Stein (entomolog)|Stein]], 1911</small> <ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Limnophora]]'' <small>[[Jean-Baptiste Robineau-Desvoidy|Robineau-Desvoidy]], 1830</small> * ''[[Lispe]]'' <small>[[Pierre André Latreille|Latreille]], 1796</small><!-- AmMusNovit1675 --> * ''[[Lispoides]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1917</small><ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Pachyceramyia]]'' <small>Albuquerque, 1955</small> <ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Rhabdotoptera]]'' <small>[[Paul Stein (entomolog)|Stein]], 1919</small> <ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Spilogona]]'' <small>Schnabl, 1911</small> * ''[[Syllimnophora]]'' <small>[[Paul Gustav Eduard Speiser|Speiser]], 1923</small> <ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Tetramerinx]]'' <small>Berg, 1898</small><ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Thaumasiochaeta]]'' <small>[[Paul Stein (entomolog)|Stein]], 1911</small><ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Villeneuvia]]'' <small>Schnabl & Dziedzicki, 1911</small> == Havolalar == {{Wikispecies|Limnophorini}} {{Taxonbar|from=Q6549802}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} fs69v3dhbczg4w1vdbjo4bgfl66qaix 5997174 5997172 2026-04-16T06:19:45Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* Havolalar */ 5997174 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Limnophorini | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | tasvir = }} '''Limnophorini''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]]lar qabilasi. Ushbu qabila nomi [[Limnophora]] urugʻidan olingan, biroq u undan oldin tavsiflangan va ancha oson ajralib turadigan [[Lispe]] urugʻiga nisbatan keyinroq tavsiflangan<ref name="Kahanpää">{{cite web | first = Jere | last = Kahanpää | title = Draft Catalogue of Finnish Flies (Diptera: Brachycera) - Muscidae. | url = http://www.elisanet.fi/~d625473/diptera/list/online/node95.html | year = 2007 | accessdate = 2008-04-22 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070503034713/http://www.elisanet.fi/~d625473/diptera/list/online/node95.html | archivedate = 2007-05-03 }}</ref>. ==Urugʻlari== * ''[[Agenamyia]]'' <small>Albuquerque, 1953</small> <ref name="DeCarvalho">{{cite journal | last = De Carvalho | first = C.J.B. |author2=Couri, M.S. |author3=Pont, A.C. |author4=Pamplona, D. |author5=Lopes, S.M. | year = 2005 | title = A Catalogue of the Muscidae (Diptera) of the Neotropical Region | journal = Zootaxa | volume = 860 | pages = 1–282 | publisher = Magnolia Press | location = Auckland, New Zealand | url = http://www.mapress.com/zootaxa/2005f/z00860f.pdf | issn = 1175-5334 | format = PDF Adobe Acrobat | accessdate = 2009-10-18 }}</ref> * ''[[Albertinella]]'' <small>Couri & Carvalho, 2005</small> <ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Drepanocnemis]]'' <small>[[Paul Stein (entomolog)|Stein]], 1911</small> <ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Limnophora]]'' <small>[[Jean-Baptiste Robineau-Desvoidy|Robineau-Desvoidy]], 1830</small> * ''[[Lispe]]'' <small>[[Pierre André Latreille|Latreille]], 1796</small><!-- AmMusNovit1675 --> * ''[[Lispoides]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1917</small><ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Pachyceramyia]]'' <small>Albuquerque, 1955</small> <ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Rhabdotoptera]]'' <small>[[Paul Stein (entomolog)|Stein]], 1919</small> <ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Spilogona]]'' <small>Schnabl, 1911</small> * ''[[Syllimnophora]]'' <small>[[Paul Gustav Eduard Speiser|Speiser]], 1923</small> <ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Tetramerinx]]'' <small>Berg, 1898</small><ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Thaumasiochaeta]]'' <small>[[Paul Stein (entomolog)|Stein]], 1911</small><ref name="DeCarvalho"/> * ''[[Villeneuvia]]'' <small>Schnabl & Dziedzicki, 1911</small> == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Wikispecies|Limnophorini}} {{Taxonbar|from=Q6549802}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} s0nzervyt5cj9uwba02nkpz8zw753ui Munozara:Yahagi No.2 toʻgʻoni 1 1365780 5997173 2026-04-16T06:19:23Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997173 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Vaki ibn al-Jarroh 1 1365781 5997176 2026-04-16T06:20:13Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997176 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Lophosceles 0 1365782 5997178 2026-04-16T06:21:03Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997178 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lophosceles | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | tasvir = }} '''Lophosceles''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub kichik [[pashsha]]lar urugʻi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref>{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. ==Turlari== *''[[Lophosceles alaskensis]]'' <small>([[John Russell Malloch|Malloch]], 1923)</small> *''[[Lophosceles cinereiventris]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1845)</small> *''[[Lophosceles frenatus]]'' <small>([[August Emil Holmgren|Holmgren]], 1872)</small> *''[[Lophosceles hians]]'' <small>[[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1838</small> *''[[Lophosceles minimus]]'' <small>([[John Russell Malloch|Malloch]], 1919)</small> *''[[Lophosceles mutatus]]'' <small>([[Carl Fredrik Fallén|Fallén]], 1825)</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q6678537}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} kb10guc8wjjiy170mb2qz7agnkgvwkv Munozara:Ure toʻgʻoni 1 1365783 5997179 2026-04-16T06:21:03Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997179 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Toyooka-ike toʻgʻoni 1 1365784 5997180 2026-04-16T06:21:53Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997180 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Munozara:Cliniodes euphrosinalis 1 1365785 5997181 2026-04-16T06:22:43Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* top */ {{Munozara + 5997181 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry FC HTTU 0 1365786 5997182 2026-04-16T06:28:17Z Panpanchik 72616 [[Ýedigen FC]]ga yoʻnaltirildi 5997182 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Ýedigen FC]] c906kn6bata2qc3bctod331vlieqjop Phaonia atriceps 0 1365787 5997184 2026-04-16T06:30:48Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997184 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Phaonia atriceps | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Phaonia]] | tasvir = }} '''Phaonia atriceps''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida keng tarqalgan<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968|title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae|pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|url=https://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Archive%202/Vol10_Part04b.pdf|series=Handbooks for the Identification of British Insects|volume=10|location=London.|archive-date=2018-09-02|access-date=2018-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20180902152000/https://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Archive%202/Vol10_Part04b.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons category-inline}} {{Taxonbar|from=Q7180647}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} s3tw3081gh1qh7r9ufjv8wzph7vvoy5 Lispe nasoni 0 1365788 5997185 2026-04-16T06:31:36Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997185 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lispe nasoni | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Lispe]] | tasvir = }} '''Lispe nasoni''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi<ref name=itis/><ref name=gbif/><ref name=buglink/>. == Manbalar == {{Reflist|refs= <ref name=itis> {{Cite web| title=''Lispe nasoni'' Report | url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=150780 | website=Integrated Taxonomic Information System | accessdate=2019-09-25 }}</ref> <ref name=gbif> {{Cite web| title=''Lispe nasoni'' | url=https://www.gbif.org/species/5069714 | website=GBIF | accessdate=2019-09-25 }}</ref> <ref name=buglink> {{Cite web| title=''Lispe nasoni'' species Information | url=https://bugguide.net/node/view/609638 | website=BugGuide.net | accessdate=2019-09-25 }}</ref> }} {{Taxonbar|from=Q13855601}} [[Category:Muscidae]] {{muscidae-stub}} qpw8eymuajrz8kwupo2jni5mvztsxqv Lispe tentaculata 0 1365789 5997186 2026-04-16T06:32:50Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997186 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lispe tentaculata | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Lispe]] | tasvir = }} '''Lispe tentaculata''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] *Seguy, E. (1923) Diptères Anthomyides. Paris: Éditions ''Faune de France'' Faune n° 6 393 p., 813 fig.[http://faunedefrance.org/bibliotheque/docs/E.SEGUY(FdeFr06)Dipt.Anthomyides.pdf Bibliotheque Virtuelle Numerique pdf] {{Taxonbar|from=Q13855569}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} gqroly1ncz3rgjjdxndt2vbar5iq55z Lispocephala 0 1365790 5997187 2026-04-16T06:34:41Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997187 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lispocephala | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | tasvir = }} '''Lispocephala''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub juda yirik [[pashsha]]lar urugʻi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="folia">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. ==Turlari== *''[[Lispocephala alma|L. alma]]'' <small>([[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1826)</small> *''[[Lispocephala bistriata|L. bistriata]]'' <small>([[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1908)</small> *''[[Lispocephala brachialis|L. brachialis]]'' <small>([[Camillo Rondani|Rondani]], 1877)</small> *''[[Lispocephala erythrocera|L. erythrocera]]'' <small>([[Jean-Baptiste Robineau-Desvoidy|Robineau-Desvoidy]], 1830)</small> *''[[Lispocephala falculata|L. falculata]]'' <small>Collin, 1963</small> *''[[Lispocephala fuscitibia|L. fuscitibia]]'' <small>Ringdahl, 1944</small> *''[[Lispocephala mikii|L. mikii]]'' <small>([[Gabriel Strobl|Strobl]], 1893)</small> *''[[Lispocephala pallipalpis|L. pallipalpis]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1845)</small> *''[[Lispocephala rubricornis|L. rubricornis]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1849)</small> *''[[Lispocephala spuria|L. spuria]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1838)</small> *''[[Lispocephala ungulata|L. ungulata]]'' <small>([[Camillo Rondani|Rondani]], 1866)</small> *''[[Lispocephala verna|L. verna]]'' <small>([[Johan Christian Fabricius|Fabricius]], 1794)</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13855839}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} 1jrpgvh08crsnuxlb9ixfik8x8my1pk 5997192 5997187 2026-04-16T06:39:21Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 5997192 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lispocephala{{Fotomontaj |photo1a = Lispocephala_alma,_Harlech,_North_Wales,_March_2013_(16802527275).jpg |photo2a = |photo2b = |photo3a = |photo3b = |photo4a = |spacing = 2 |position = center |color_border = white |color = white |size = 200 |foot_montage = |text = }} | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | tasvir = Lispocephala_erythrocera,_North_Wales,_March_2012_(16181105494).jpg }} '''Lispocephala''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub juda yirik [[pashsha]]lar urugʻi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="folia">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. ==Turlari== *''[[Lispocephala alma|L. alma]]'' <small>([[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1826)</small> *''[[Lispocephala bistriata|L. bistriata]]'' <small>([[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1908)</small> *''[[Lispocephala brachialis|L. brachialis]]'' <small>([[Camillo Rondani|Rondani]], 1877)</small> *''[[Lispocephala erythrocera|L. erythrocera]]'' <small>([[Jean-Baptiste Robineau-Desvoidy|Robineau-Desvoidy]], 1830)</small> *''[[Lispocephala falculata|L. falculata]]'' <small>Collin, 1963</small> *''[[Lispocephala fuscitibia|L. fuscitibia]]'' <small>Ringdahl, 1944</small> *''[[Lispocephala mikii|L. mikii]]'' <small>([[Gabriel Strobl|Strobl]], 1893)</small> *''[[Lispocephala pallipalpis|L. pallipalpis]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1845)</small> *''[[Lispocephala rubricornis|L. rubricornis]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1849)</small> *''[[Lispocephala spuria|L. spuria]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1838)</small> *''[[Lispocephala ungulata|L. ungulata]]'' <small>([[Camillo Rondani|Rondani]], 1866)</small> *''[[Lispocephala verna|L. verna]]'' <small>([[Johan Christian Fabricius|Fabricius]], 1794)</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13855839}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} 561xw1d2kr6spw1eb6mtvltax6v54bb Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha) 0 1365791 5997188 2026-04-16T06:36:46Z Panpanchik 72616 „{{Milliy futbol jamoasi | Name = Turkmaniston U-21 | Badge = | FIFA Trigramme = TKM | Nickname = | Association = [[Turkmaniston futbol assotsiatsiyasi]] | Confederation = [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|AFC]] (Osiyo) | Coach = Ahmet Agamiradov | Captain = [[Mekan Saparov]] | Most caps = | Top scorer = | Home Stadium = Ashxobot stadioni | First ga...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997188 wikitext text/x-wiki {{Milliy futbol jamoasi | Name = Turkmaniston U-21 | Badge = | FIFA Trigramme = TKM | Nickname = | Association = [[Turkmaniston futbol assotsiatsiyasi]] | Confederation = [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|AFC]] (Osiyo) | Coach = Ahmet Agamiradov | Captain = [[Mekan Saparov]] | Most caps = | Top scorer = | Home Stadium = Ashxobot stadioni | First game = | Largest win = {{fbu|20|Northern Mariana Islands}} 0–7 {{fbu-rt|20|TKM}} <br />([[Ummon]], [[Iordaniya]]; 10-sentyabr 2022)<ref>[http://www.com-cup.com/index.php/en/match2015-en-14 Turkmenistan-Estonia]</ref> | | Largest loss = {{fbu-rt|20|TKM}} 0–4 {{fbu|21|Finland}} <br />([[Sankt-Peterburg]], [[Rossiya]]; 23-yanvar 2015)<ref>[http://www.com-cup.com/index.php/en/match2015-en-28 Turkmenistan-Finland]</ref> | | Regional name = | Regional cup apps = | Regional cup first = | Regional cup best = }} '''Turkmaniston 21 yoshgacha boʻlganlar milliy futbol jamoasi''' xalqaro 21 yoshgacha boʻlgan [[Futbol|futbol]] musobaqalarida [[Turkmaniston]] sharafini himoya qiladi. Jamoa [[Turkmaniston futbol federatsiyasi]] tomonidan boshqariladi va [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|Osiyo futbol konfederatsiyasi]] aʼzosi hisoblanadi. == Milliy terma jamoa shtabi == {{div col|colwidth=28em}} * Bosh murabbiy: Ahmet Agamyradov * Murabbiy: Fazil Mamedov * Administrator: Babanazar Haknazarov * Shifokor: Maksatmirat Ilyasov {{div col end}} == Joriy tarkib == 2015-yilgi Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi Kubogi uchun 2015-yil 16–25-yanvar kunlariga moʻljallangan tarkib<ref>[http://www.com-cup.com/index.php/en/turkmenistan2015en 2015 Commonwealth of Independent States Cup] </ref>: {{Nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Ibrayym Niyazberdiyev]]|age={{birth date and age|1996|4|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ýedigen FC]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=16|pos=GK|name=[[Dovletyar Berdiyev]]|age={{birth date and age|1998|5|5|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=25|pos=GK|name=[[Rahat Japarov]]|age={{birth date and age|1996|1|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Domodedovo Moskva]]|clubnat=RUS}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | {{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Güýçmurat Annaguliýev]]|age={{birth date and age|1996|2|10|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Nebitchi (futbol klubi)|Balkan]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Hoshgeldi Hojovov]]|age={{birth date and age|1996|2|28|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC HTTU]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Mekan Saparov]]|age={{birth date and age|1994|4|22|df=y}}|caps=6|goals=1|club=[[Nebitchi (futbol klubi)|Balkan]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Islamberdi Bayramov]]|age={{birth date and age|1997|2|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=17|pos=DF|name=[[Serdargeldi Kabayev]]|age={{birth date and age|1997|1|19|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=18|pos=DF|name=[[Dovletgeldi Mirsultanov]]|age={{birth date and age|1995|5|29|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC HTTU]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=22|pos=DF|name=[[Elyasberdi Berenov]]|age={{birth date and age|1995|7|26|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti|Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | {{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Begench Akmammedov]]|age={{birth date and age|1998|6|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Yhlas Saparmammedov]]|age={{birth date and age|1997|2|25|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=9|pos=MF|name=[[Resul Hojaýev]]|age={{birth date and age|1997|1|7|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Gurban Annayev]]|age={{birth date and age|1995|5|10|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ahal (futbol klubi)|FC Ahal]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[Elyas Akiyev]]|age={{birth date and age|1996|1|13|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[Movlamberdi Goshanov]]|age={{birth date and age|1995|8|13|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Begmirat Bayov]]|age={{birth date and age|1998|7|5|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[Berdimirat Rejepov]]|age={{birth date and age|1995|6|19|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ahal (futbol klubi)|FC Ahal]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=22|pos=MF|name=[[Yenish Seydiyev]]|age={{birth date and age|1995|1|14|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ashxobod (futbol klubi)|FC Ashxobot]]|clubnat=TKM}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | {{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[Didargeldi Kovusov]]|age={{birth date and age|1995|1|11|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[Selim Nurmiradov]]|age={{birth date and age|1996|3|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Rubin (futbol klubi, Qozon)|Rubin Kazan]]|clubnat=RUS}} {{Nat fs end}} == Yana qarang == * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi]] * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)]] * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)]] * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)}} {{Tashqi_havolalar}} gmdqye66t4jkw772y07vc4gd5gecmjc 5997189 5997188 2026-04-16T06:37:09Z Panpanchik 72616 [[Turkum:Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997189 wikitext text/x-wiki {{Milliy futbol jamoasi | Name = Turkmaniston U-21 | Badge = | FIFA Trigramme = TKM | Nickname = | Association = [[Turkmaniston futbol assotsiatsiyasi]] | Confederation = [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|AFC]] (Osiyo) | Coach = Ahmet Agamiradov | Captain = [[Mekan Saparov]] | Most caps = | Top scorer = | Home Stadium = Ashxobot stadioni | First game = | Largest win = {{fbu|20|Northern Mariana Islands}} 0–7 {{fbu-rt|20|TKM}} <br />([[Ummon]], [[Iordaniya]]; 10-sentyabr 2022)<ref>[http://www.com-cup.com/index.php/en/match2015-en-14 Turkmenistan-Estonia]</ref> | | Largest loss = {{fbu-rt|20|TKM}} 0–4 {{fbu|21|Finland}} <br />([[Sankt-Peterburg]], [[Rossiya]]; 23-yanvar 2015)<ref>[http://www.com-cup.com/index.php/en/match2015-en-28 Turkmenistan-Finland]</ref> | | Regional name = | Regional cup apps = | Regional cup first = | Regional cup best = }} '''Turkmaniston 21 yoshgacha boʻlganlar milliy futbol jamoasi''' xalqaro 21 yoshgacha boʻlgan [[Futbol|futbol]] musobaqalarida [[Turkmaniston]] sharafini himoya qiladi. Jamoa [[Turkmaniston futbol federatsiyasi]] tomonidan boshqariladi va [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|Osiyo futbol konfederatsiyasi]] aʼzosi hisoblanadi. == Milliy terma jamoa shtabi == {{div col|colwidth=28em}} * Bosh murabbiy: Ahmet Agamyradov * Murabbiy: Fazil Mamedov * Administrator: Babanazar Haknazarov * Shifokor: Maksatmirat Ilyasov {{div col end}} == Joriy tarkib == 2015-yilgi Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi Kubogi uchun 2015-yil 16–25-yanvar kunlariga moʻljallangan tarkib<ref>[http://www.com-cup.com/index.php/en/turkmenistan2015en 2015 Commonwealth of Independent States Cup] </ref>: {{Nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Ibrayym Niyazberdiyev]]|age={{birth date and age|1996|4|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ýedigen FC]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=16|pos=GK|name=[[Dovletyar Berdiyev]]|age={{birth date and age|1998|5|5|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=25|pos=GK|name=[[Rahat Japarov]]|age={{birth date and age|1996|1|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Domodedovo Moskva]]|clubnat=RUS}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | {{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Güýçmurat Annaguliýev]]|age={{birth date and age|1996|2|10|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Nebitchi (futbol klubi)|Balkan]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Hoshgeldi Hojovov]]|age={{birth date and age|1996|2|28|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC HTTU]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Mekan Saparov]]|age={{birth date and age|1994|4|22|df=y}}|caps=6|goals=1|club=[[Nebitchi (futbol klubi)|Balkan]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Islamberdi Bayramov]]|age={{birth date and age|1997|2|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=17|pos=DF|name=[[Serdargeldi Kabayev]]|age={{birth date and age|1997|1|19|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=18|pos=DF|name=[[Dovletgeldi Mirsultanov]]|age={{birth date and age|1995|5|29|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC HTTU]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=22|pos=DF|name=[[Elyasberdi Berenov]]|age={{birth date and age|1995|7|26|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti|Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | {{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Begench Akmammedov]]|age={{birth date and age|1998|6|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Yhlas Saparmammedov]]|age={{birth date and age|1997|2|25|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=9|pos=MF|name=[[Resul Hojaýev]]|age={{birth date and age|1997|1|7|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Gurban Annayev]]|age={{birth date and age|1995|5|10|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ahal (futbol klubi)|FC Ahal]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[Elyas Akiyev]]|age={{birth date and age|1996|1|13|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[Movlamberdi Goshanov]]|age={{birth date and age|1995|8|13|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Begmirat Bayov]]|age={{birth date and age|1998|7|5|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[Berdimirat Rejepov]]|age={{birth date and age|1995|6|19|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ahal (futbol klubi)|FC Ahal]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=22|pos=MF|name=[[Yenish Seydiyev]]|age={{birth date and age|1995|1|14|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ashxobod (futbol klubi)|FC Ashxobot]]|clubnat=TKM}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | {{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[Didargeldi Kovusov]]|age={{birth date and age|1995|1|11|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[Selim Nurmiradov]]|age={{birth date and age|1996|3|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Rubin (futbol klubi, Qozon)|Rubin Kazan]]|clubnat=RUS}} {{Nat fs end}} == Yana qarang == * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi]] * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)]] * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)]] * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi]] sph3s0nc3l42xfsft3mon5biyxs09i4 5997190 5997189 2026-04-16T06:37:50Z Panpanchik 72616 5997190 wikitext text/x-wiki {{Milliy futbol jamoasi | Name = Turkmaniston U-21 | Badge = | FIFA Trigramme = TKM | Nickname = | Association = [[Turkmaniston futbol assotsiatsiyasi]] | Confederation = [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|AFC]] (Osiyo) | Coach = Ahmet Agamiradov | Captain = [[Mekan Saparov]] | Most caps = | Top scorer = | Home Stadium = Ashxobot stadioni | First game = | Largest win = {{fbu|20|Northern Mariana Islands}} 0–7 {{fbu-rt|20|TKM}} <br />([[Ummon]], [[Iordaniya]]; 10-sentyabr 2022)<ref>[http://www.com-cup.com/index.php/en/match2015-en-14 Turkmenistan-Estonia]</ref> | | Largest loss = {{fbu-rt|20|TKM}} 0–4 {{fbu|21|Finland}} <br />([[Sankt-Peterburg]], [[Rossiya]]; 23-yanvar 2015)<ref>[http://www.com-cup.com/index.php/en/match2015-en-28 Turkmenistan-Finland]</ref> | | Regional name = | Regional cup apps = | Regional cup first = | Regional cup best = }} '''Turkmaniston 21 yoshgacha boʻlganlar milliy futbol jamoasi''' xalqaro 21 yoshgacha boʻlgan [[Futbol|futbol]] musobaqalarida [[Turkmaniston]] sharafini himoya qiladi. Jamoa [[Turkmaniston futbol federatsiyasi]] tomonidan boshqariladi va [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|Osiyo futbol konfederatsiyasi]] aʼzosi hisoblanadi. == Milliy terma jamoa shtabi == {{div col|colwidth=28em}} * Bosh murabbiy: Ahmet Agamyradov * Murabbiy: Fazil Mamedov * Administrator: Babanazar Haknazarov * Shifokor: Maksatmirat Ilyasov {{div col end}} == Joriy tarkib == 2015-yilgi Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi Kubogi uchun 2015-yil 16–25-yanvar kunlariga moʻljallangan tarkib<ref>[http://www.com-cup.com/index.php/en/turkmenistan2015en 2015 Commonwealth of Independent States Cup] </ref>: {{Nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Ibrayym Niyazberdiyev]]|age={{birth date and age2|1996|4|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ýedigen FC]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=16|pos=GK|name=[[Dovletyar Berdiyev]]|age={{birth date and age2|1998|5|5|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=25|pos=GK|name=[[Rahat Japarov]]|age={{birth date and age2|1996|1|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Domodedovo Moskva]]|clubnat=RUS}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | {{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Güýçmurat Annaguliýev]]|age={{birth date and age2|1996|2|10|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Nebitchi (futbol klubi)|Balkan]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Hoshgeldi Hojovov]]|age={{birth date and age2|1996|2|28|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC HTTU]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Mekan Saparov]]|age={{birth date and age2|1994|4|22|df=y}}|caps=6|goals=1|club=[[Nebitchi (futbol klubi)|Balkan]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Islamberdi Bayramov]]|age={{birth date and age2|1997|2|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=17|pos=DF|name=[[Serdargeldi Kabayev]]|age={{birth date and age2|1997|1|19|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=18|pos=DF|name=[[Dovletgeldi Mirsultanov]]|age={{birth date and age2|1995|5|29|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC HTTU]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=22|pos=DF|name=[[Elyasberdi Berenov]]|age={{birth date and age2|1995|7|26|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti|Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | {{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Begench Akmammedov]]|age={{birth date and age2|1998|6|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Yhlas Saparmammedov]]|age={{birth date and age2|1997|2|25|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=9|pos=MF|name=[[Resul Hojaýev]]|age={{birth date and age2|1997|1|7|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Gurban Annayev]]|age={{birth date and age2|1995|5|10|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ahal (futbol klubi)|FC Ahal]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[Elyas Akiyev]]|age={{birth date and age2|1996|1|13|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[Movlamberdi Goshanov]]|age={{birth date and age2|1995|8|13|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Begmirat Bayov]]|age={{birth date and age2|1998|7|5|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[Berdimirat Rejepov]]|age={{birth date and age2|1995|6|19|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ahal (futbol klubi)|FC Ahal]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=22|pos=MF|name=[[Yenish Seydiyev]]|age={{birth date and age2|1995|1|14|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ashxobod (futbol klubi)|FC Ashxobot]]|clubnat=TKM}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | {{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[Didargeldi Kovusov]]|age={{birth date and age2|1995|1|11|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[Selim Nurmiradov]]|age={{birth date and age2|1996|3|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Rubin (futbol klubi, Qozon)|Rubin Kazan]]|clubnat=RUS}} {{Nat fs end}} == Yana qarang == * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi]] * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)]] * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)]] * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi]] ns1e4xtijz3av878wdm6unxu4hg08v0 5997191 5997190 2026-04-16T06:38:48Z Panpanchik 72616 [[Special:Contributions/Panpanchik|Panpanchik]] ([[User talk:Panpanchik|munozara]]) tomonidan qilingan [[Special:Diff/5997190|5997190]]-sonli tahrir qaytarildi 5997191 wikitext text/x-wiki {{Milliy futbol jamoasi | Name = Turkmaniston U-21 | Badge = | FIFA Trigramme = TKM | Nickname = | Association = [[Turkmaniston futbol assotsiatsiyasi]] | Confederation = [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|AFC]] (Osiyo) | Coach = Ahmet Agamiradov | Captain = [[Mekan Saparov]] | Most caps = | Top scorer = | Home Stadium = Ashxobot stadioni | First game = | Largest win = {{fbu|20|Northern Mariana Islands}} 0–7 {{fbu-rt|20|TKM}} <br />([[Ummon]], [[Iordaniya]]; 10-sentyabr 2022)<ref>[http://www.com-cup.com/index.php/en/match2015-en-14 Turkmenistan-Estonia]</ref> | | Largest loss = {{fbu-rt|20|TKM}} 0–4 {{fbu|21|Finland}} <br />([[Sankt-Peterburg]], [[Rossiya]]; 23-yanvar 2015)<ref>[http://www.com-cup.com/index.php/en/match2015-en-28 Turkmenistan-Finland]</ref> | | Regional name = | Regional cup apps = | Regional cup first = | Regional cup best = }} '''Turkmaniston 21 yoshgacha boʻlganlar milliy futbol jamoasi''' xalqaro 21 yoshgacha boʻlgan [[Futbol|futbol]] musobaqalarida [[Turkmaniston]] sharafini himoya qiladi. Jamoa [[Turkmaniston futbol federatsiyasi]] tomonidan boshqariladi va [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|Osiyo futbol konfederatsiyasi]] aʼzosi hisoblanadi. == Milliy terma jamoa shtabi == {{div col|colwidth=28em}} * Bosh murabbiy: Ahmet Agamyradov * Murabbiy: Fazil Mamedov * Administrator: Babanazar Haknazarov * Shifokor: Maksatmirat Ilyasov {{div col end}} == Joriy tarkib == 2015-yilgi Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi Kubogi uchun 2015-yil 16–25-yanvar kunlariga moʻljallangan tarkib<ref>[http://www.com-cup.com/index.php/en/turkmenistan2015en 2015 Commonwealth of Independent States Cup] </ref>: {{Nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Ibrayym Niyazberdiyev]]|age={{birth date and age|1996|4|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ýedigen FC]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=16|pos=GK|name=[[Dovletyar Berdiyev]]|age={{birth date and age|1998|5|5|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=25|pos=GK|name=[[Rahat Japarov]]|age={{birth date and age|1996|1|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Domodedovo Moskva]]|clubnat=RUS}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | {{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Güýçmurat Annaguliýev]]|age={{birth date and age|1996|2|10|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Nebitchi (futbol klubi)|Balkan]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Hoshgeldi Hojovov]]|age={{birth date and age|1996|2|28|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC HTTU]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Mekan Saparov]]|age={{birth date and age|1994|4|22|df=y}}|caps=6|goals=1|club=[[Nebitchi (futbol klubi)|Balkan]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Islamberdi Bayramov]]|age={{birth date and age|1997|2|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=17|pos=DF|name=[[Serdargeldi Kabayev]]|age={{birth date and age|1997|1|19|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=18|pos=DF|name=[[Dovletgeldi Mirsultanov]]|age={{birth date and age|1995|5|29|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC HTTU]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=22|pos=DF|name=[[Elyasberdi Berenov]]|age={{birth date and age|1995|7|26|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti|Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | {{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Begench Akmammedov]]|age={{birth date and age|1998|6|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Yhlas Saparmammedov]]|age={{birth date and age|1997|2|25|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=9|pos=MF|name=[[Resul Hojaýev]]|age={{birth date and age|1997|1|7|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Gurban Annayev]]|age={{birth date and age|1995|5|10|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ahal (futbol klubi)|FC Ahal]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[Elyas Akiyev]]|age={{birth date and age|1996|1|13|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[Movlamberdi Goshanov]]|age={{birth date and age|1995|8|13|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Begmirat Bayov]]|age={{birth date and age|1998|7|5|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[Berdimirat Rejepov]]|age={{birth date and age|1995|6|19|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ahal (futbol klubi)|FC Ahal]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=22|pos=MF|name=[[Yenish Seydiyev]]|age={{birth date and age|1995|1|14|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ashxobod (futbol klubi)|FC Ashxobot]]|clubnat=TKM}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | {{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[Didargeldi Kovusov]]|age={{birth date and age|1995|1|11|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[Selim Nurmiradov]]|age={{birth date and age|1996|3|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Rubin (futbol klubi, Qozon)|Rubin Kazan]]|clubnat=RUS}} {{Nat fs end}} == Yana qarang == * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi]] * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)]] * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)]] * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi]] sph3s0nc3l42xfsft3mon5biyxs09i4 5997300 5997191 2026-04-16T10:18:48Z AnvarxonM 75105 5997300 wikitext text/x-wiki {{Milliy futbol jamoasi | Name = Turkmaniston U-21 | Badge = | FIFA Trigramme = TKM | Nickname = | Association = [[Turkmaniston futbol assotsiatsiyasi]] | Confederation = [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|AFC]] (Osiyo) | Coach = Ahmet Agamiradov | Captain = [[Mekan Saparov]] | Most caps = | Top scorer = | Home Stadium = Ashxobot stadioni | First game = | Largest win = {{fbu|20|Northern Mariana Islands}} 0–7 {{fbu-rt|20|TKM}} <br />([[Ummon]], [[Iordaniya]]; 10-sentyabr 2022)<ref>[http://www.com-cup.com/index.php/en/match2015-en-14 Turkmenistan-Estonia]</ref> | | Largest loss = {{fbu-rt|20|TKM}} 0–4 {{fbu|21|Finland}} <br />([[Sankt-Peterburg]], [[Rossiya]]; 23-yanvar 2015)<ref>[http://www.com-cup.com/index.php/en/match2015-en-28 Turkmenistan-Finland]</ref> | | Regional name = | Regional cup apps = | Regional cup first = | Regional cup best = }} '''Turkmaniston 21 yoshgacha boʻlganlar milliy futbol jamoasi''' xalqaro 21 yoshgacha boʻlgan [[Futbol|futbol]] musobaqalarida [[Turkmaniston]] sharafini himoya qiladi. Jamoa [[Turkmaniston futbol federatsiyasi]] tomonidan boshqariladi va [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|Osiyo futbol konfederatsiyasi]] aʼzosi hisoblanadi. == Milliy terma jamoa shtabi == {{div col|colwidth=28em}} * Bosh murabbiy: [[Ahmad Ogʻamurodov]] * Murabbiy: Fazil Mamedov * Administrator: Babanazar Haknazarov * Shifokor: Maksatmirat Ilyasov {{div col end}} == Joriy tarkib == 2015-yilgi Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi Kubogi uchun 2015-yil 16–25-yanvar kunlariga moʻljallangan tarkib<ref>[http://www.com-cup.com/index.php/en/turkmenistan2015en 2015 Commonwealth of Independent States Cup] </ref>: {{Nat fs g start}} {{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Ibrayym Niyazberdiyev]]|age={{birth date and age|1996|4|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ýedigen FC]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=16|pos=GK|name=[[Dovletyar Berdiyev]]|age={{birth date and age|1998|5|5|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=25|pos=GK|name=[[Rahat Japarov]]|age={{birth date and age|1996|1|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC Domodedovo Moskva]]|clubnat=RUS}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | {{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Güýçmurat Annaguliýev]]|age={{birth date and age|1996|2|10|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Nebitchi (futbol klubi)|Balkan]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Hoshgeldi Hojovov]]|age={{birth date and age|1996|2|28|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC HTTU]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Mekan Saparov]]|age={{birth date and age|1994|4|22|df=y}}|caps=6|goals=1|club=[[Nebitchi (futbol klubi)|Balkan]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[Islamberdi Bayramov]]|age={{birth date and age|1997|2|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=17|pos=DF|name=[[Serdargeldi Kabayev]]|age={{birth date and age|1997|1|19|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=18|pos=DF|name=[[Dovletgeldi Mirsultanov]]|age={{birth date and age|1995|5|29|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[FC HTTU]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=22|pos=DF|name=[[Elyasberdi Berenov]]|age={{birth date and age|1995|7|26|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti|Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | {{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[Begench Akmammedov]]|age={{birth date and age|1998|6|1|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Yhlas Saparmammedov]]|age={{birth date and age|1997|2|25|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=9|pos=MF|name=[[Resul Hojaýev]]|age={{birth date and age|1997|1|7|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Gurban Annayev]]|age={{birth date and age|1995|5|10|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ahal (futbol klubi)|FC Ahal]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[Elyas Akiyev]]|age={{birth date and age|1996|1|13|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[Movlamberdi Goshanov]]|age={{birth date and age|1995|8|13|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Begmirat Bayov]]|age={{birth date and age|1998|7|5|df=y}}|caps=0|goals=0|club=FC Altin Tach|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[Berdimirat Rejepov]]|age={{birth date and age|1995|6|19|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ahal (futbol klubi)|FC Ahal]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=22|pos=MF|name=[[Yenish Seydiyev]]|age={{birth date and age|1995|1|14|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Ashxobod (futbol klubi)|FC Ashxobot]]|clubnat=TKM}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | {{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[Didargeldi Kovusov]]|age={{birth date and age|1995|1|11|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Talip Sporti]]|clubnat=TKM}} {{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[Selim Nurmiradov]]|age={{birth date and age|1996|3|22|df=y}}|caps=0|goals=0|club=[[Rubin (futbol klubi, Qozon)|Rubin Kazan]]|clubnat=RUS}} {{Nat fs end}} == Yana qarang == * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi]] * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)]] * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)]] * [[Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)]] == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi]] f6o88igc6tw9sz4ml4bh9jrblqbzj1x Jenijoq Koʻkoʻyev 0 1365792 5997193 2026-04-16T06:50:17Z Panpanchik 72616 „{{shaxsiyat bilgiqutisi}} '''Koʻkoʻyev''' yoki '''Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli''' (asl ismi — Oʻtoʻ)) ({{lang-ky|Жеңижок Өтө Көкө уулу}}; 1860-yil Sari-Kobo (hozirgi [[Manas (tuman)|Manas tumani]] [[Talas (viloyat)|Talas viloyati]] [[Qirgʻiziston]]) — 1918-yil [[Jani-Jol]] (hozirgi [[Aksiy tumani]])) — [[Qirgʻizlar|qirgʻiz]] shoiri, [[oqin]], XIX asr oxiri — XX asr boshlaridagi mutafakkir va gumanist. == Hayoti ==...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997193 wikitext text/x-wiki {{shaxsiyat bilgiqutisi}} '''Koʻkoʻyev''' yoki '''Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli''' (asl ismi — Oʻtoʻ)) ({{lang-ky|Жеңижок Өтө Көкө уулу}}; 1860-yil Sari-Kobo (hozirgi [[Manas (tuman)|Manas tumani]] [[Talas (viloyat)|Talas viloyati]] [[Qirgʻiziston]]) — 1918-yil [[Jani-Jol]] (hozirgi [[Aksiy tumani]])) — [[Qirgʻizlar|qirgʻiz]] shoiri, [[oqin]], XIX asr oxiri — XX asr boshlaridagi mutafakkir va gumanist. == Hayoti == [[Fayl:Женижок Коко уулу.jpg|thumb|left|250|Qirgʻizistonning atoqli qirgʻiz shoiri Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻlining 150 yilligiga bagʻishlangan pochta markasi, 2010-yil.]] Jenijoq Koʻkoʻyev 1860-yil kambagʻal oilada tugʻilgan. Yoshligida ota-onasidan ajralib qolgan Jenijoq tugʻilib oʻsgan yurtini tark etib, [[Kara-Suu (shahar)|Kara-Suu]]ga koʻchishga majbur boʻlgan. Jenijoq Koʻkoʻyev yoshlik chogʻidayoq mashhur [[doston]]lar — «Kojojash», «Er Teshtuk», [[epos]] «Semetey»ni kuylagan. Oqin sifatida oʻz asarlarini yozib qoldirmagan. Xalq xotirasi faqat uning «terma»larining matnlarini saqlab qolgan. Koʻplab nasihat, pandu-oʻgit, yovuzlikni fosh etuvchi va shunga oʻxshash qoʻshiqlar, shuningdek, falsafiy mazmundagi «terma»lar, jumladan, oʻz davri haqida kuylagan. Jenijoq bilan Esenaman ikki oqinning improvizatsion bellashuvi «[[aytishuv]]»ning klassik namunasi hisoblanadi. Sovet davrida Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli ijodi «reaksion-mistik» deb baholangan va faqat 1982-yildan boshlab nashr etila boshlagan. == Xotirasi == * Jenijoq Koʻkoʻyev nomi bilan [[Jalolobod]]dagi bir koʻcha ataladi. * Jenijoq Koʻkoʻyev nomi bilan Bishkek shahridagi Kok-jar massivida bir koʻcha ataladi. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * [https://web.archive.org/web/20161229194929/http://www.eposmanas.ru/?page=1026 Кыргыз энциклопедиясынын. Башкы редакциясы «Мурас» илимий-пропагандалык ишкер долбоору Бишкек, 1995] == Havolalar == * [http://kmb3.kloop.kg/index.php/2014/11/26/zhel-zhetpegen-zhe-izhok/ Jel jetpegen Jenjijok] [[Turkum:Qirgʻiziston shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiz shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiziston qoʻshiqchi-shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiz oqinlari]] [[Turkum:Gumanistlar]] {{DEFAULTSORT:Jenijoq Koʻkoʻyev}} {{Tashqi_havolalar}} km4mybg4iwwphmz811mfwz8uzoh3hn8 5997194 5997193 2026-04-16T06:51:28Z Panpanchik 72616 5997194 wikitext text/x-wiki {{shaxsiyat bilgiqutisi}} '''Koʻkoʻyev''' yoki '''Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli''' (asl ismi — Oʻtoʻ)) ({{lang-ky|Жеңижок Өтө Көкө уулу}}; 1860-yil Sari-Kobo (hozirgi [[Manas (tuman)|Manas tumani]] [[Talas (viloyat)|Talas viloyati]] [[Qirgʻiziston]]) — 1918-yil [[Jani-Joʻl]] (hozirgi [[ Axsi (tuman)|Axsi tumani]])) — [[Qirgʻizlar|qirgʻiz]] shoiri, [[oqin]], XIX asr oxiri — XX asr boshlaridagi mutafakkir va gumanist. == Hayoti == [[Fayl:Женижок Коко уулу.jpg|thumb|left|250|Qirgʻizistonning atoqli qirgʻiz shoiri Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻlining 150 yilligiga bagʻishlangan pochta markasi, 2010-yil.]] Jenijoq Koʻkoʻyev 1860-yil kambagʻal oilada tugʻilgan. Yoshligida ota-onasidan ajralib qolgan Jenijoq tugʻilib oʻsgan yurtini tark etib, [[Qorasuv (Oʻsh viloyati)|Qorasuv]]ga koʻchishga majbur boʻlgan. Jenijoq Koʻkoʻyev yoshlik chogʻidayoq mashhur [[doston]]lar — „Kojojash“, „Er Teshtuk“, [[epos]] „Semetey“ni kuylagan. Oqin sifatida oʻz asarlarini yozib qoldirmagan. Xalq xotirasi faqat uning „terma“larining matnlarini saqlab qolgan. Koʻplab nasihat, pandu-oʻgit, yovuzlikni fosh etuvchi va shunga oʻxshash qoʻshiqlar, shuningdek, falsafiy mazmundagi „terma“lar, jumladan, oʻz davri haqida kuylagan. Jenijoq bilan Esenaman ikki oqinning improvizatsion bellashuvi „[[aytishuv]]“ning klassik namunasi hisoblanadi. Sovet davrida Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli ijodi „reaksion-mistik“ deb baholangan va faqat 1982-yildan boshlab nashr etila boshlagan. == Xotirasi == * Jenijoq Koʻkoʻyev nomi bilan [[Jalolobod]]dagi bir koʻcha ataladi. * Jenijoq Koʻkoʻyev nomi bilan Bishkek shahridagi Kok-jar massivida bir koʻcha ataladi. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * [https://web.archive.org/web/20161229194929/http://www.eposmanas.ru/?page=1026 Kirgiz ensiklopediyasinin. Bashki redaksiyasi „Muras“ ilimiy-propagandalik ishker dolbooru Bishkek, 1995] == Havolalar == * [http://kmb3.kloop.kg/index.php/2014/11/26/zhel-zhetpegen-zhe-izhok/ Jel jetpegen Jenjijok] [[Turkum:Qirgʻiziston shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiz shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiziston qoʻshiqchi-shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiz oqinlari]] [[Turkum:Gumanistlar]] {{DEFAULTSORT:Jenijoq Koʻkoʻyev}} {{Tashqi_havolalar}} jwptb52okf3hyt2be9ozemlbdc1sfxf 5997195 5997194 2026-04-16T06:52:11Z Panpanchik 72616 5997195 wikitext text/x-wiki {{shaxsiyat bilgiqutisi}} '''Koʻkoʻyev''' yoki '''Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli''' (asl ismi — Oʻtoʻ) ({{lang-ky|Жеңижок Өтө Көкө уулу}}; 1860-yil Sari-Kobo (hozirgi [[Manas (tuman)|Manas tumani]] [[Talas (viloyat)|Talas viloyati]] [[Qirgʻiziston]]) — 1918-yil [[Jani-Joʻl]] (hozirgi [[Axsi (tuman)|Axsi tumani]])) — [[Qirgʻizlar|qirgʻiz]] shoiri, [[oqin]], XIX asr oxiri — XX asr boshlaridagi mutafakkir va gumanist. == Hayoti == [[Fayl:Женижок Коко уулу.jpg|thumb|left|250|Qirgʻizistonning atoqli qirgʻiz shoiri Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻlining 150 yilligiga bagʻishlangan pochta markasi, 2010-yil.]] Jenijoq Koʻkoʻyev 1860-yil kambagʻal oilada tugʻilgan. Yoshligida ota-onasidan ajralib qolgan Jenijoq tugʻilib oʻsgan yurtini tark etib, [[Qorasuv (Oʻsh viloyati)|Qorasuv]]ga koʻchishga majbur boʻlgan. Jenijoq Koʻkoʻyev yoshlik chogʻidayoq mashhur [[doston]]lar — „Kojojash“, „Er Teshtuk“, [[epos]] „Semetey“ni kuylagan. Oqin sifatida oʻz asarlarini yozib qoldirmagan. Xalq xotirasi faqat uning „terma“larining matnlarini saqlab qolgan. Koʻplab nasihat, pandu-oʻgit, yovuzlikni fosh etuvchi va shunga oʻxshash qoʻshiqlar, shuningdek, falsafiy mazmundagi „terma“lar, jumladan, oʻz davri haqida kuylagan. Jenijoq bilan Esenaman ikki oqinning improvizatsion bellashuvi „[[aytishuv]]“ning klassik namunasi hisoblanadi. Sovet davrida Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli ijodi „reaksion-mistik“ deb baholangan va faqat 1982-yildan boshlab nashr etila boshlagan. == Xotirasi == * Jenijoq Koʻkoʻyev nomi bilan [[Jalolobod]]dagi bir koʻcha ataladi. * Jenijoq Koʻkoʻyev nomi bilan Bishkek shahridagi Kok-jar massivida bir koʻcha ataladi. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * [https://web.archive.org/web/20161229194929/http://www.eposmanas.ru/?page=1026 Kirgiz ensiklopediyasinin. Bashki redaksiyasi „Muras“ ilimiy-propagandalik ishker dolbooru Bishkek, 1995] == Havolalar == * [http://kmb3.kloop.kg/index.php/2014/11/26/zhel-zhetpegen-zhe-izhok/ Jel jetpegen Jenjijok] [[Turkum:Qirgʻiziston shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiz shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiziston qoʻshiqchi-shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiz oqinlari]] [[Turkum:Gumanistlar]] {{DEFAULTSORT:Jenijoq Koʻkoʻyev}} {{Tashqi_havolalar}} nd1wjszgapln8pxu66gfd5ony3xhbze 5997196 5997195 2026-04-16T06:55:22Z Panpanchik 72616 5997196 wikitext text/x-wiki {{shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = Jenijoq Koʻkoʻyev | asl ismi = {{lang-ky|Жеңижок Өтө Көкө уулу}} | tasvir = | tavallud_paytidagi_ismi = Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli | tavallud_sanasi = 1860-yil | tavallud_joyi = Sari-Kobo (hozirgi [[Manas (tuman)|Manas tumani]] [[Talas (viloyat)|Talas viloyati]] [[Qirgʻiziston]]) | vafot_sanasi = 1918-yil | vafot_joyi = [[Jani-Joʻl]] (hozirgi [[Axsi (tuman)|Axsi tumani]])) | kasbi = shoir, [[oqin]], mutafakkir va gumanist. | turmush_oʻrtogʻi = Koʻksulu | bolalari = 1 ta }} '''Koʻkoʻyev''' yoki '''Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli''' (asl ismi — Oʻtoʻ) ({{lang-ky|Жеңижок Өтө Көкө уулу}}; 1860-yil Sari-Kobo (hozirgi [[Manas (tuman)|Manas tumani]] [[Talas (viloyat)|Talas viloyati]] [[Qirgʻiziston]]) — 1918-yil [[Jani-Joʻl]] (hozirgi [[Axsi (tuman)|Axsi tumani]])) — [[Qirgʻizlar|qirgʻiz]] shoiri, [[oqin]], XIX asr oxiri — XX asr boshlaridagi mutafakkir va gumanist. == Hayoti == [[Fayl:Женижок Коко уулу.jpg|thumb|left|250|Qirgʻizistonning atoqli qirgʻiz shoiri Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻlining 150 yilligiga bagʻishlangan pochta markasi, 2010-yil.]] Jenijoq Koʻkoʻyev 1860-yil kambagʻal oilada tugʻilgan. Yoshligida ota-onasidan ajralib qolgan Jenijoq tugʻilib oʻsgan yurtini tark etib, [[Qorasuv (Oʻsh viloyati)|Qorasuv]]ga koʻchishga majbur boʻlgan. Jenijoq Koʻkoʻyev yoshlik chogʻidayoq mashhur [[doston]]lar — „Kojojash“, „Er Teshtuk“, [[epos]] „Semetey“ni kuylagan. Oqin sifatida oʻz asarlarini yozib qoldirmagan. Xalq xotirasi faqat uning „terma“larining matnlarini saqlab qolgan. Koʻplab nasihat, pandu-oʻgit, yovuzlikni fosh etuvchi va shunga oʻxshash qoʻshiqlar, shuningdek, falsafiy mazmundagi „terma“lar, jumladan, oʻz davri haqida kuylagan. Jenijoq bilan Esenaman ikki oqinning improvizatsion bellashuvi „[[aytishuv]]“ning klassik namunasi hisoblanadi. Sovet davrida Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli ijodi „reaksion-mistik“ deb baholangan va faqat 1982-yildan boshlab nashr etila boshlagan. == Xotirasi == * Jenijoq Koʻkoʻyev nomi bilan [[Jalolobod]]dagi bir koʻcha ataladi. * Jenijoq Koʻkoʻyev nomi bilan Bishkek shahridagi Kok-jar massivida bir koʻcha ataladi. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * [https://web.archive.org/web/20161229194929/http://www.eposmanas.ru/?page=1026 Kirgiz ensiklopediyasinin. Bashki redaksiyasi „Muras“ ilimiy-propagandalik ishker dolbooru Bishkek, 1995] == Havolalar == * [http://kmb3.kloop.kg/index.php/2014/11/26/zhel-zhetpegen-zhe-izhok/ Jel jetpegen Jenjijok] [[Turkum:Qirgʻiziston shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiz shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiziston qoʻshiqchi-shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiz oqinlari]] [[Turkum:Gumanistlar]] {{DEFAULTSORT:Jenijoq Koʻkoʻyev}} {{Tashqi_havolalar}} 53bw15bes4r6ncik9o863cwabqt6pxm 5997198 5997196 2026-04-16T06:55:45Z Panpanchik 72616 [[Turkum:1860-yilda tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997198 wikitext text/x-wiki {{shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = Jenijoq Koʻkoʻyev | asl ismi = {{lang-ky|Жеңижок Өтө Көкө уулу}} | tasvir = | tavallud_paytidagi_ismi = Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli | tavallud_sanasi = 1860-yil | tavallud_joyi = Sari-Kobo (hozirgi [[Manas (tuman)|Manas tumani]] [[Talas (viloyat)|Talas viloyati]] [[Qirgʻiziston]]) | vafot_sanasi = 1918-yil | vafot_joyi = [[Jani-Joʻl]] (hozirgi [[Axsi (tuman)|Axsi tumani]])) | kasbi = shoir, [[oqin]], mutafakkir va gumanist. | turmush_oʻrtogʻi = Koʻksulu | bolalari = 1 ta }} '''Koʻkoʻyev''' yoki '''Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli''' (asl ismi — Oʻtoʻ) ({{lang-ky|Жеңижок Өтө Көкө уулу}}; 1860-yil Sari-Kobo (hozirgi [[Manas (tuman)|Manas tumani]] [[Talas (viloyat)|Talas viloyati]] [[Qirgʻiziston]]) — 1918-yil [[Jani-Joʻl]] (hozirgi [[Axsi (tuman)|Axsi tumani]])) — [[Qirgʻizlar|qirgʻiz]] shoiri, [[oqin]], XIX asr oxiri — XX asr boshlaridagi mutafakkir va gumanist. == Hayoti == [[Fayl:Женижок Коко уулу.jpg|thumb|left|250|Qirgʻizistonning atoqli qirgʻiz shoiri Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻlining 150 yilligiga bagʻishlangan pochta markasi, 2010-yil.]] Jenijoq Koʻkoʻyev 1860-yil kambagʻal oilada tugʻilgan. Yoshligida ota-onasidan ajralib qolgan Jenijoq tugʻilib oʻsgan yurtini tark etib, [[Qorasuv (Oʻsh viloyati)|Qorasuv]]ga koʻchishga majbur boʻlgan. Jenijoq Koʻkoʻyev yoshlik chogʻidayoq mashhur [[doston]]lar — „Kojojash“, „Er Teshtuk“, [[epos]] „Semetey“ni kuylagan. Oqin sifatida oʻz asarlarini yozib qoldirmagan. Xalq xotirasi faqat uning „terma“larining matnlarini saqlab qolgan. Koʻplab nasihat, pandu-oʻgit, yovuzlikni fosh etuvchi va shunga oʻxshash qoʻshiqlar, shuningdek, falsafiy mazmundagi „terma“lar, jumladan, oʻz davri haqida kuylagan. Jenijoq bilan Esenaman ikki oqinning improvizatsion bellashuvi „[[aytishuv]]“ning klassik namunasi hisoblanadi. Sovet davrida Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli ijodi „reaksion-mistik“ deb baholangan va faqat 1982-yildan boshlab nashr etila boshlagan. == Xotirasi == * Jenijoq Koʻkoʻyev nomi bilan [[Jalolobod]]dagi bir koʻcha ataladi. * Jenijoq Koʻkoʻyev nomi bilan Bishkek shahridagi Kok-jar massivida bir koʻcha ataladi. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * [https://web.archive.org/web/20161229194929/http://www.eposmanas.ru/?page=1026 Kirgiz ensiklopediyasinin. Bashki redaksiyasi „Muras“ ilimiy-propagandalik ishker dolbooru Bishkek, 1995] == Havolalar == * [http://kmb3.kloop.kg/index.php/2014/11/26/zhel-zhetpegen-zhe-izhok/ Jel jetpegen Jenjijok] [[Turkum:Qirgʻiziston shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiz shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiziston qoʻshiqchi-shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiz oqinlari]] [[Turkum:Gumanistlar]] [[Turkum:1860-yilda tugʻilganlar]] {{DEFAULTSORT:Jenijoq Koʻkoʻyev}} {{Tashqi_havolalar}} 2g1ifhx1ig3rpizw2fy2mi0fxww50wg 5997199 5997198 2026-04-16T06:55:54Z Panpanchik 72616 [[Turkum:1918-yilda vafot etganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997199 wikitext text/x-wiki {{shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = Jenijoq Koʻkoʻyev | asl ismi = {{lang-ky|Жеңижок Өтө Көкө уулу}} | tasvir = | tavallud_paytidagi_ismi = Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli | tavallud_sanasi = 1860-yil | tavallud_joyi = Sari-Kobo (hozirgi [[Manas (tuman)|Manas tumani]] [[Talas (viloyat)|Talas viloyati]] [[Qirgʻiziston]]) | vafot_sanasi = 1918-yil | vafot_joyi = [[Jani-Joʻl]] (hozirgi [[Axsi (tuman)|Axsi tumani]])) | kasbi = shoir, [[oqin]], mutafakkir va gumanist. | turmush_oʻrtogʻi = Koʻksulu | bolalari = 1 ta }} '''Koʻkoʻyev''' yoki '''Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli''' (asl ismi — Oʻtoʻ) ({{lang-ky|Жеңижок Өтө Көкө уулу}}; 1860-yil Sari-Kobo (hozirgi [[Manas (tuman)|Manas tumani]] [[Talas (viloyat)|Talas viloyati]] [[Qirgʻiziston]]) — 1918-yil [[Jani-Joʻl]] (hozirgi [[Axsi (tuman)|Axsi tumani]])) — [[Qirgʻizlar|qirgʻiz]] shoiri, [[oqin]], XIX asr oxiri — XX asr boshlaridagi mutafakkir va gumanist. == Hayoti == [[Fayl:Женижок Коко уулу.jpg|thumb|left|250|Qirgʻizistonning atoqli qirgʻiz shoiri Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻlining 150 yilligiga bagʻishlangan pochta markasi, 2010-yil.]] Jenijoq Koʻkoʻyev 1860-yil kambagʻal oilada tugʻilgan. Yoshligida ota-onasidan ajralib qolgan Jenijoq tugʻilib oʻsgan yurtini tark etib, [[Qorasuv (Oʻsh viloyati)|Qorasuv]]ga koʻchishga majbur boʻlgan. Jenijoq Koʻkoʻyev yoshlik chogʻidayoq mashhur [[doston]]lar — „Kojojash“, „Er Teshtuk“, [[epos]] „Semetey“ni kuylagan. Oqin sifatida oʻz asarlarini yozib qoldirmagan. Xalq xotirasi faqat uning „terma“larining matnlarini saqlab qolgan. Koʻplab nasihat, pandu-oʻgit, yovuzlikni fosh etuvchi va shunga oʻxshash qoʻshiqlar, shuningdek, falsafiy mazmundagi „terma“lar, jumladan, oʻz davri haqida kuylagan. Jenijoq bilan Esenaman ikki oqinning improvizatsion bellashuvi „[[aytishuv]]“ning klassik namunasi hisoblanadi. Sovet davrida Jenijoq Koʻkoʻ oʻgʻli ijodi „reaksion-mistik“ deb baholangan va faqat 1982-yildan boshlab nashr etila boshlagan. == Xotirasi == * Jenijoq Koʻkoʻyev nomi bilan [[Jalolobod]]dagi bir koʻcha ataladi. * Jenijoq Koʻkoʻyev nomi bilan Bishkek shahridagi Kok-jar massivida bir koʻcha ataladi. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * [https://web.archive.org/web/20161229194929/http://www.eposmanas.ru/?page=1026 Kirgiz ensiklopediyasinin. Bashki redaksiyasi „Muras“ ilimiy-propagandalik ishker dolbooru Bishkek, 1995] == Havolalar == * [http://kmb3.kloop.kg/index.php/2014/11/26/zhel-zhetpegen-zhe-izhok/ Jel jetpegen Jenjijok] [[Turkum:Qirgʻiziston shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiz shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiziston qoʻshiqchi-shoirlari]] [[Turkum:Qirgʻiz oqinlari]] [[Turkum:Gumanistlar]] [[Turkum:1860-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1918-yilda vafot etganlar]] {{DEFAULTSORT:Jenijoq Koʻkoʻyev}} {{Tashqi_havolalar}} djiqyuidii0nvkriw7qetwz08euwcqy Eudasyphora cyanicolor 0 1365793 5997197 2026-04-16T06:55:32Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997197 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Eudasyphora cyanicolor | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Eudasyphora]] | tasvir = }} '''Eudasyphora cyanicolor''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasining ko‘plab hududlarida tarqalgan<ref>{{cite book|author1=D'Assis Fonseca |author2=E. C. M. |year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref>{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Commons category}} {{Taxonbar|from=Q5406478}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} mznocg9b2b4k98lhpum6618kyd533f0 Cyrtoneurininae 0 1365794 5997200 2026-04-16T06:56:42Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997200 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Cyrtoneurininae | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | tasvir = }} '''Cyrtoneurininae''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]]lar kenja oilasi<ref name="DeCarvalho">{{cite journal | last = De Carvalho | first = C.J.B. |author2=Couri, M.S. |author3=Pont, A.C. |author4=Pamplona, D. |author5=Lopes, S.M. | year = 2005 | title = A Catalogue of the Muscidae (Diptera) of the Neotropical Region | journal = Zootaxa | volume = 860 | pages = 1–282 | publisher = Magnolia Press | location = Auckland, New Zealand | url = http://www.mapress.com/zootaxa/2005f/z00860f.pdf | issn = 1175-5334 | format = PDF Adobe Acrobat | accessdate = 2009-10-18 }}</ref> . ==Urugʻlari== *''[[Arthurella]]'' <small>Albuquerque, 1954</small> *''[[Cariocamyia]]'' <small>Snyder, 1951</small> *''[[Charadrella]]'' <small>Wulp, 1896</small> *''[[Chortinus]]'' <small>Aldrich, 1932</small> *''[[Cyrtoneurina]]'' <small>Giglio-Tos, 1983</small> *''[[Cyrtoneuropsis]]'' <small>Malloch, 1925</small> *''[[Mulfordia (fly)|Mulfordia]]'' <small>Malloch, 1928</small> *''[[Neomuscina]]'' <small>Townsend, 1919</small> *''[[Neomusciniopsis]]'' <small>Albuquerque & Lopes</small> *''[[Neurotrixa]]'' <small>Shannon & Del Ponte, 1926</small> *''[[Polietina]]'' <small>Schnabl & Dziedzicki, 1911</small> *''[[Pseudoptilolepis]]'' <small>Snyder, 1949</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5201032}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} kymh3wpebo8761c22956obcziiunbdc Eudasyphora cyanella 0 1365795 5997201 2026-04-16T06:58:11Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi Vikihavola(lar) qoʻshdim/olib tashladim 5997201 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Eudasyphora cyanella | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Eudasyphora]] | tasvir = }} '''Eudasyphora cyanella''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Angliya]] va [[Uels]]da keng tarqalgan bo‘lib, asosan aprel va may oylarida uchraydi<ref>{{cite book|author1=D'Assis Fonseca |author2=E. C. M. |year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref>{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.naturespot.org.uk/species/eudasyphora-cyanella|title = Eudasyphora cyanella &#124; NatureSpot}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Commons category}} {{Taxonbar|from=Q5406476}} {{DEFAULTSORT:Eudasyphora Cyanella}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} t27f8pmuqnzso0m5g2et79485xvji5y Cem Sulton 0 1365796 5997202 2026-04-16T06:58:19Z Oblakulova 111326 „{{qirollik bilgiqutisi | name = Cem Sulton | tasvir = Cem Sultan, Pinturicchio, liberia piccolomini, 1502-07 circa, Pio II giunge ad Ancona per dare inizio alla crociata 07.jpg | izoh = Cem Sulton, [[Pinturicchio]] tomonidan ishlangan, taxminan 1502–1507-yillar<ref name="MDB">{{cite book |last1=Baer |first1=Marc David |title=The Ottomans: Khans, Caesars and Caliphs |date=14 October 2021 |publisher=John Murray Press |isbn=978-1...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997202 wikitext text/x-wiki {{qirollik bilgiqutisi | name = Cem Sulton | tasvir = Cem Sultan, Pinturicchio, liberia piccolomini, 1502-07 circa, Pio II giunge ad Ancona per dare inizio alla crociata 07.jpg | izoh = Cem Sulton, [[Pinturicchio]] tomonidan ishlangan, taxminan 1502–1507-yillar<ref name="MDB">{{cite book |last1=Baer |first1=Marc David |title=The Ottomans: Khans, Caesars and Caliphs |date=14 October 2021 |publisher=John Murray Press |isbn=978-1-4736-9572-6 |page=580 |url=https://books.google.com/books?id=X0YDEAAAQBAJ&pg=PT580 |language=en}}</ref> | succession = [[Usmonli imperiyasi]] taxtiga daʼvogar | reign = 1481-yil 28-may − 1481-yil 20-iyun | reg-type = Qarshi taraf | regent = [[Boyazid II]] | succession1 = [[Karaman]] sanjekbeyi | reign1 = 1474–1481 | succession2 = [[Kastamonu]] sanjekbeyi | reign2 = 1469–1474 | birth_date = 1459-yil 22-dekabr | tugʻilgan_joyi = Adrianopol saroyi, [[Adirna|Edirne]], [[Rumelia]], [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]] | house = [[Usmonlilar sulolasi|Usmoniylar]] | house-type = Sulola | full name = Cem bin Meḥemmed Ḫān | father = [[Mehmed II Fotih]] | mother = [[Chechak xotun]] | spouse = Gulshirin xotun | spouse-type = Xotini | issue = {{Plainlist| *Shahzoda Abdulloh *Shahzoda Oʻgʻuzxon *[[Shahzoda Murod]] *Gevhermelik xotun *Oysha xotun}} | death_date = {{Vafot sanasi va yoshi|1495|2|25|1459|12|22|df=y}} | vafot_joyi = [[Capua]], [[Neapol qirolligi]] | dafn_etilgan_joy = [[Murodiya majmuasi]], [[Bursa]], [[Turkiya]] | religion = [[Islom]], [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniylik]] | signature_type = [[Tugʻro]] | imzo = Cem Sultan Tughra.png }} '''Cem Sulton'''<ref>{{langx|ota|جم سلطان|Cem sulṭān}}; {{langx|tr|Cem Sultan}}; {{langx|fr|Zizim}}. Also spelled '''Djem''' or '''Jem'''. Also known as '''Sultan Cem''' or '''Şehzade Cem'''.</ref> (1459-yil 22-dekabr — 1495-yil 25-fevral) XV asrda Usmoniylar taxtiga daʼvogar boʻlgan. Cem sulton [[Mehmed II Fotih]]ning uchinchi oʻgʻli hamda sulton [[Boyazid II|Boyazid II ning]] oʻgay ukasi, sulton [[Salim I Yovuz|Salim I ning]] oʻgay amakisi hisoblangan. Boyazid tomonidan magʻlubiyatga uchragach, kurashni davom ettirolmay Misrga qochib bordi va u yerda [[Mamluklar davlati|Mamluklar]] himoyasida yashadi. Keyinchalik u yana hokimiyatni qoʻlga kiritishga urinib koʻrdi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchragach, [[Rodos]] oroliga yoʻl oldi. U yerda Cemni [[Gospitalyer ritsarlari]] qabul qildi va siyosiy mahbus sifatida ushlab turdi. Soʻngra u Yevropaga olib ketildi va oxir-oqibat [[Rim papasi]] himoyasi ostida saqlanib, umrining qolgan qismini, asosan, nazorat ostida, surgunda oʻtkazdi. == Yoshligi == Cem Sulton 1459-yil 22-dekabrda [[Adirna|Edirne]]da tugʻildi. Uning onasi [[Chechak xotun]] boʻlgan. [[Shahzoda]]lar uchun anʼanaga muvofiq Cem 1469-yilda [[Kastamonu (viloyat)|Kastamonu]] viloyatiga hokim etib tayinlandi<ref>{{Cite book |last=İnalcık |first=Halil |title=Fatih Sultan Mehemmed Han |publisher=Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları |year=2019 |isbn=9786257999120 |language=tr}}</ref>. 1474-yil dekabr oyida Cem vafot etgan akasi Mustafoning oʻrniga [[Konya (viloyat)|Konya]]dagi [[Karaman (viloyat)|Karaman]] viloyati hokimi boʻldi<ref name=":0">{{EI3|last=Vatin|first=Nicolas|author-link=Nicolas Vatin|title=Cem|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/cem-COM_24384?s.num=0&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-3&s.q=cem|year=2011}}</ref>. == Taxt vorisligi mojarosi == [[Mehmed II Fotih]] 1481-yil 3-mayda vafot etgan paytda Boyazid [[Sivas (viloyat)|Sivas]], [[Tokat (viloyat)|Tokat]] va [[Amasya (viloyat)|Amasya]] viloyatlarini, Cem esa [[Karaman (viloyat)|Karaman]] hamda [[Konya (viloyat)|Konya]] viloyatlarini boshqarardi. Sulton Mehmed II dan keyin taxt uchun aniq tayinlangan voris boʻlmagani bois vorislik ustidan Cem va Boyazid oʻrtasida toʻqnashuv avj oldi. [[Shariat|Islom huquqi]]da dafn marosimini asossiz kechiktirish taqiqlanganiga qaramay, Mehmed II ning jasadi [[Konstantinopol]]ga olib kelinib, u yerda uch kun turdi. Uning [[Sadri aʼzam|bosh vaziri]] [[Karamani Mehmed Pasha|Karamanli Mehmed posho]] yaqindagina vafot etgan sultonning istagini bajaryapman deb oʻylagan holda bir reja tuzdi. Unga koʻra, Cemning Konyadagi qarorgohi Boyazidning Amasyadagi qarorgohidan yaqinroq boʻlgani bois Cemni akasidan oldin [[Konstantinopol]]ga yetib kelib, taxtni egallashi uchun imkoniyat yaratmoqchi boʻldi. Biroq Boyazid allaqachon katta taʼsirga ega [[posho]]lar (ularning ikki nafari uning kuyovlari edi), [[yanicharlar]] hamda Mehmed II va bosh vazir siyosatiga qarshi boʻlganlar orasida siyosiy tarmoq yaratib ulgurdi. Karamanli Mehmed posho rejasini sir saqlashga urinishiga qaramay, sultonning oʻlimi va bosh vazir rejasini [[Yanicharlar|yanicharlar]] boʻlinmasi fosh etdi. Ular Cemdan koʻra Boyazidni qoʻllab-quvvatlar, sultonning oʻlimidan keyin ular poytaxtdan chetlatib qoʻyilgan edi. Natijada, yanicharlar boʻlinmasi qoʻzgʻolon koʻtardi va poytaxtga bostirib kirib, bosh vazirni oʻldirdi. [[File:Akçe - Cem Sultan.png|thumb|Cem Sulton tomonidan 1481-yilda zarb qilingan aqcha. Old tomonida „Mehmed xon oʻgʻli Sulton Cem“, orqa tomonida esa „Gʻalabasi shonli boʻlsin. Bursada zarb qilindi, 886-yil (hijriy)“ deb yozilgan]] Karamanli Mehmed poshoning oʻlimidan soʻng, Konstantinopolda yanicharlar orasida katta tartibsizliklar boshlandi, chunki voqealarni nazorat qiladigan na sulton, na bosh vazir bor edi. Vaziyat xavfini anglagan sobiq bosh vazir [[Isʼhoq posho]] Boyazidni iloji boricha tezroq yetib kelishga undashni oʻz zimmasiga oldi. Shu orada Is’hoq posho ehtiyot chorasi sifatida Boyazid yetib kelgun qadar uning 11 yoshli oʻgʻli shahzoda [[Shahzoda Korkut]]ni regent deb eʼlon qildi<ref>Finkel, 2006, pp. 81—82.</ref>. Shahzoda Boyazid 1481-yil 21-mayda Konstantinopolga yetib keldi va sulton [[Boyazid II|Boyazid II]] deb eʼlon qilindi. Oradan atigi olti kun oʻtib, Cem 4 000 kishilik qoʻshin bilan [[Inegöl]] shahrini egalladi. Sulton Boyazid ukasini oʻldirish uchun [[vazir]] [[Ayos posho]] qoʻmondonligida qoʻshin yubordi. 28-may kuni Cem Boyazid qoʻshinini tor-mor etib, oʻzini [[Onadoʻli]] sultoni deb eʼlon qildi va poytaxtni [[Bursa]]ga koʻchirdi. U imperiyani aka-uka oʻrtasida boʻlib olishni, [[Yevropa]] qismini Boyazidga qoldirishni taklif qildi. Boyazid „hukmdorlar oʻrtasida qarindoshlik boʻlmaydi“ deya gʻazab bilan bu taklifni rad etdi<ref name=":1">{{Cite book|title=Jem Sultan, The adventures of a Captive Turkish Prince in Renaissance Europe|last=Freely|first=John|publisher=Harper Collins Publishers|year=2004|isbn=0007150660|location=Hammersmith, London|pages=145}}</ref>. Shundan soʻng u [[Bursa]] tomon yurish qildi. Usmoniylar taxti uchun ikki daʼvogar oʻrtasidagi hal qiluvchi jang 1481-yil 19-iyunda [[Yenişehir]] yaqinida boʻlib oʻtdi. Jangda Cem yengilib, oilasi bilan [[Mamluklar davlati|Mamluk]]lar qoʻl ostida boʻlgan [[Qohira]]ga qochib ketdi. == Qohirada == Mamluk sultoni [[Qaitbay]] ({{hukmronlik|1468|1496}}) Cemni Qohirada izzat-ikrom bilan qabul qildi. Cem bundan foydalanib [[Makka]]ga haj safariga bordi. Shu tariqa u haj ziyoratini amalga oshirgan yagona Usmoniy shahzodasiga aylandi<ref name=":1" />. Qohirada Cem akasidan xat oldi. Boyazid taxt uchun kurashni toʻxtatishi evaziga Cemga bir million aqcha (usmoniy pul birligi) taklif qildi. Biroq Cem buni rad etdi va keyingi yili Karaman hukmron xonadoni vorisi Qosim beg hamda Anqara ''sanjakbeyi'' yordami bilan Onadoʻlida yurish boshladi. 1482-yil 27-mayda Cem Konyani qamal qildi, biroq tez orada magʻlub boʻlib, [[Anqara]]ga chekinishga majbur boʻldi. U hammasidan voz kechib, Qohiraga qaytmoqchi edi, ammo Misrga boradigan yoʻllarning barchasi Boyazidning nazoratida edi. Shundan soʻng Cem akasi bilan qayta muzokara qilishga urindi. Boyazid unga [[Quddus]]da tinch yashashi uchun maosh taklif qildi, ammo imperiyani boʻlib berishdan bosh tortdi. Shundan keyin Cem 1482-yil 29-iyulda [[Rodos]]ga qochib ketdi. == Qamoqqa olinishi == [[File:Turkey.Bodrum.Cem03.jpg|thumb|right|Cem Sulton (oʻrtada) va [[Pierre dʼAubusson]] [[Rodos]]dagi kechki ovqatda|150px]] === Gospitalyer ritsarlari === Rodosga kelgach, Cem [[Bodrum qal’asi]]ning fransuz kapitani Avliyo John ritsarlari (oroldagi lotin katolik ordeni)ning buyuk magistri [[Pierre dʼAubusson]]dan himoya soʻradi. 29-iyul kuni Cem Rodosga yetib kelib, izzat-ikrom bilan kutib olindi. Yangi sulton Boyazidni hokimiyatdan agʻdarish evaziga shahzoda Cem Usmoniy taxtini qaytarib olsa, Usmoniylar imperiyasi va xristian olami oʻrtasida abadiy tinchlik taklif qildi. Biroq Pierre dʼAubusson Boyazid bilan mojaroga kirishish oqilona ish emasligini anglab, yashirincha Boyazid bilan aloqa oʻrnatdi, u bilan tinchlik shartnomasini tuzdi. Soʻngra 1483-yil mart oyida Cemning asirligi boʻyicha alohida kelishuvga erishdi. Pierre dʼAubusson sulton Boyazidga Cemni ushlab turish evaziga uning taʼminoti uchun yiliga 40 000 dukat toʻlash vaʼdasini oldi. Shu tariqa ritsarlar pulni olib, Cemga xiyonat qildilar. Shundan keyin Cem Rodosda yaxshi muomala qilinadigan mahbusga aylandi. Keyin Cem [[Fransiya]]dagi Pierre dʼAubusson qal’asiga yuborildi. === Fransiyada === [[File:Bourganeuf la tour Zizim.JPG|right|thumb|upright|Fransiyaning [[Bourganeuf]] shahridagi Zizim minorasi]] Cem 1482-yil 17-oktyabrda [[Vengriya]]ga yoʻl olarkan, oʻsha paytda [[Savoyya gersogligi]] tarkibidagi Nis shahriga yetib kelgan edi. Ammo ritsarlar vaqtni choʻzayotgan edilar. Uning qamoqda saqlanishi haqidagi kelishuv yakunlangach, Cem amalda siyosiy bosim vositasi sifatida ishlatilishi mumkin boʻlgan garovga aylandi. Usmoniylar mamlakatida tartibsizlik chiqarish uchun uning nomi va shaxsidan foydalanishni umid qilganlar qatorida Mamluk sultoni Qaitbay, [[Matthias Corvinus]], Vengriya qiroli va [[Papa Innocent VIII]] bor edi. Avliyo John ritsarlari, venetsiyaliklar, Neapol qiroli hamda papalar Innocent VIII va [[Papa Alexander VI]] uning [[Yevropa]]da boʻlishini xristian dunyosiga qarshi Usmoniylarning tajovuzlarini toʻxtatib turuvchi omil va bir vaqtning oʻzida foyda olish imkoniyati sifatida koʻrgan. Sulton Boyazid II oʻz navbatida Gʻarbga elchilar va josuslar yuborib, oʻz raqibi doimiy ravishda nazorat ostida ushlab turilishini taʼminlashga harakat qildi. U hatto uni oʻldirish orqali yoʻq qilishga ham uringan<ref name=":0" />. Cem Savoyya gersogligida bir yil yashadi. Musulmon shaxsni oʻz yerlarida qabul qilishni istamagan Fransiya qiroli [[Louis XI]] vafot etgach (1483-yil 30-avgust), Gospitalyer ritsarlari Cemni Limuzen (D’Obyussonning vatani)ga koʻchirdilar. Cem keyingi besh yilini, asosan, [[Bourganeuf]]da oʻtkazdi. Unga juda yaxshi munosabatda boʻlishdi, ammo mohiyatan u bir asir edi (uni joylashtirish uchun mustahkam minora ham qurilgan). Boyazid II D’Aubussonʼs bilan ham (Cemni Rodosga qaytarish uchun), yangi fransuz monarxi [[Karl VIII]] vakillari bilan ham (uni Fransiyada ushlab turish uchun) muzokara olib bordi. Vengriya qiroli va Papa Innocent VIII shahzodani oʻz nazorati ostiga olishga uringanida, Papaning qoʻli ustun keldi va Cem 1489-yil 13-martda Rimga yetib keldi. === Rimda === [[File:St Catherine's Disputation (Detail).jpg|left|thumb|Cem „''St Catherineʼs Disputation''“ (''Avliyo Ketrinning bahsi'') asarida, [[Pinturicchio]] tomonidan ishlangan asar<ref>{{cite book |last1=Minnich |first1=Nelson |title=The Renaissance Papacy 1400–1600 |date=3 February 2025 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-71322-2 |page=158 |url=https://books.google.com/books?id=0ZNCEQAAQBAJ&pg=PA158 |language=en}}</ref>]] Innocent VIII mamluklarning takliflarini rad etdi va Usmoniylarga qarshi salib yurishiga hozirlik koʻra boshladi, biroq vengriyalik Matthias Corvinus 1490-yil 6-aprelda vafot etgach, bu rejaning amalga oshrilishi kechiktirildi. Bu voqealar Boyazidni tashvishga soldi. U D’Obyusson bilan bogʻlandi va 1490-yil dekabrida Rimga Mustafo beyni (keyinchalik bosh vazir) yuborib, maxfiy kelishuv tuzdi. Sulton Rodos, Rim yoki Venetsiyaga hujum qilmaslikni, shuningdek, shahzodani qamoqda saqlash evaziga Papaga Cem uchun yiliga 40 000 dukat nafaqa toʻlashni (shundan 10 000 dukati Avliyo John ritsarlariga ajratilardi) vaʼda qildi. Aftidan, Cem Rimdagi hayotni Fransiyadagidan koʻra yoqimliroq deb bilgan va Usmoniy taxtini egallash umidini yoʻqotgan edi, biroq u musulmon yurtida oʻlim topishni xohlardi. Ammo uning bu istagi amalga oshmadi<ref name=":0" />. Papa Innocent VIII Cemdan foydalanib Usmoniylarga qarshi yangi salib yurishini boshlashga muvaffaq boʻla olmadi<ref>Finkel, 2006, p. 87.</ref>. Papa Cemni [[Nasroniylik (xristianlik)|xristianlik]]ni qabul qildirishga ham urindi, ammo muvaffaqiyat qozonolmadi. Shunga qaramay, Cemning Rimda boʻlishi ular uchun foydali edi. Sulton Boyazid [[Bolqon yarim oroli]]dagi xristian davlatlariga qarshi harbiy yurish boshlamoqchi boʻlganida Papa uning ukasini ozod qilib yuborish bilan tahdid qilardi. Cemni qamoqda ushlab turish evaziga Boyazid Innocent VIII ga 120 000 toj (oʻsha paytda papalik daromadining boshqa barcha yillik manbalari yigʻindisiga teng), Iso Masihning yonini teshib oʻtgan deb ishoniladigan [[Muqaddas nayza]] yodgorligi, 100 nafar mavr quli va yiliga 45 000 dukat toʻlovni amalga oshirdi. Rimdagi Sistina kapellasi qurilishi bilan bogʻliq xarajatlarning katta qismi ham aynan Usmoniylar imperiyasidan olingan tovon pullari hisobidan qoplangan<ref>Duffy, 2006, p. 196.</ref>. == Oʻlimi == [[File:Cem Sultan tomb 7954.jpg|thumb|right|Cem Sulton qabri (ukasi Mustafoning qabri yonida)]] 1494-yilda Karl VIII Italiyaga bostirib kirib, Neapol qirolligini egallashga urindi va [[turklar]]ga qarshi salib yurishini ham eʼlon qildi. U Papa Alexander VI ni Cemni topshirishga majbur qildi va Cem 1495-yil 28-yanvarda fransuz qoʻshini bilan Rimni tark etdi. Shahzoda 24-fevral kuni Neapolda vafot etdi. Cem Sultonni qimmatli garovdan voz kechishga majbur boʻlgan Papa zaharlagani haqida mish-mishlar ham mavjud<ref name=tdv></ref>. Sulton Boyazid ukasi Cemning vafoti munosabati bilan uch kunlik umumxalq motamini eʼlon qildi. U Cemning jasadini [[Janoza|islomiy]] urf-odatlarga koʻra dafn qilish uchun oʻz yurtiga qaytarib berilishini soʻradi. Biroq vafotidan keyin ham yana qoʻshimcha oltin olishga urinishlar sababli Cemning jasadi toʻrt yil oʻtgachgina Usmoniylar imperiyasi hududiga olib kelindi. Oxir-oqibat, Cem Sulton Bursada dafn etildi<ref name=":1" />. == Merosi == === Shaxsiyati === Cem [[Usmonli turk tili|turk tili]] va [[fors tili]]da ikki [[devon]] yozgan. Shuningdek, u [[arab tili]] ham soʻzlashgan<ref name="tdv">{{TDV İslâm Ansiklopedisi|title=Cem Sultan (ö. 900/1495) Osmanlı şehzadesi.|url=https://islamansiklopedisi.org.tr/cem-sultan|author=Günay Kut|section=2}}</ref>. === Cem tasvirlari === <gallery> File:Borgia Apartment 002 (cropped)1.jpeg|Ot ustidagi erkak, ehtimol Cem bo'lishi mumkin, Borgia xonalarida saqlanadi, Pinturicchio tomonidan ishlangan asar<ref>{{Cite book |last1=Lapina |first1=Elizabeth |url=https://books.google.com/books?id=DWg2CwAAQBAJ&pg=PA239 |title=The Crusades and Visual Culture |last2=Morris |first2=April Jehan |last3=Throop |first3=Susanna A. |last4=Whatley |first4=Laura J. |date=2015 |publisher=Ashgate Publishing |isbn=978-1-4724-4926-9 |pages=239 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |title=Circa 1492: Art in the Age of Exploration |date=1 January 1991 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-05167-4 |page=78 |url=https://books.google.com/books?id=wMK-Ba0-RG4C&pg=PA78 |language=en}}</ref> File:CemAusschnittWienerCodex8615Fol12r.jpg|Cem Sultonning portreti, 1586-yil File:Djem-Pinruricchio.png|Cem Sulton “St Catherine's Disputation" (Avliyo Ketrinning bahsi) asarida<ref>{{cite book |last1=Minnich |first1=Nelson |title=The Renaissance Papacy 1400–1600 |date=3 February 2025 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-71322-2 |page=158 |url=https://books.google.com/books?id=0ZNCEQAAQBAJ&pg=PA158 |language=en}}</ref> Portrait_of_Cem,_Pinturicchio,_1502-07.jpg|Jem portreti, Pinturikkyo, 1502–1507<ref name="MDB"/> </gallery> == Oilasi == === Xotinlari === Cemning faqat bir xotini boʻlgani maʼlum: * Gulshirin xotun<ref>{{cite book|first=İlhan|last=Gök|title=II. Bâyezîd Dönemi İn'âmât Defteri ve Ceyb-i Hümayun Masraf Defteri (Thesis)|year=2014|pages=580}}</ref> === Oʻgʻillari === Cemning kamida uch oʻgʻli boʻlgan: * Shahzoda Abdulloh (Boyazid II tomonidan 1481-yilda qatl etilgan va [[Bursa]]dagi [[Oʻrxon I]] maqbarasiga dafn qilingan). * Shahzoda Oʻgʻuzxon (Boyazid II tomonidan 1482-yilda [[Konstantinopol]]da qatl etilgan), shuningdek, Shahzoda Oʻgʻuz deb ham atalgan<ref>{{cite book|first=Hasan|last=Cem|title=Osmanlı tarihinde katledilen şehzadeler|publisher=Geçit Kitabevi|year=2004|pages=131|isbn=978-9-757-69989-7}}</ref>. * [[Shahzoda Murod]] ([[Sulaymon I]] tomonidan 1522-yil dekabrda [[Rodos]]da qatl etilgan) keyinchalik Pierre Mehmed Sayd deb atalgan. Uylangan, toʻrt oʻgʻil va uch qiz koʻrgan<ref name="murad">{{cite book|first=Louis|last=Thuasne|title=Djem, Sultan, fils de Mohammed II, frère de Bayezid II, (1459–1495) d'après les documents originaux en grande partie inédits: Etude sur la question d'orient à la fin du XVe siècle|publisher=Leroux|year=1892|pages=388–9}}</ref><ref>{{Cite book |last=Caron |first=Maurice |title=Djem un prince dans la tourmente |publisher=Les Éd. du Zeugma |others=Impr. Corlet numérique |year=2010 |isbn=978-2-9534413-3-8 |location=Villeurbanne |pages=Part IV, 5 |language=fr |oclc=758546639 |chapter=4th part |chapter-url=http://princedjem.com/presentation/4eme-partie?lang=en}}</ref>. === Qizlari === Cemning kamida ikki qizi boʻlgan: * Gevhermelik xotun, Gavharmuluk xotun deb ham atalgan<ref name="cagatay">{{cite book|author=Mustafa Çağatay Uluçay|title=Padişahların kadınları ve kızları|pages=50 n. 18, 48 n. 14|publisher=Ankara, Ötüken|year=2011}}</ref>, avval 1496-yilda sulton [[An-Nosir Muhammad ibn Qaitbay]]ga ([[Qaitbay]]ning oʻgʻli, 1498-yilda vafot etgan) turmushga chiqqan, ikkinchi bor 1503-yilda Onadoʻli [[beklarbegi]] Sinan poshoga turmushga chiqqan<ref name="murad" />. * Oysha xotun<ref>{{cite book|first=Mustafa|last=Güler|title=Osmanlı Devleti'nde haremeyn vakıfları (XVI-XVII. yüzyıllar)|publisher=TATAV|year=2002|pages=132|isbn=978-9-756-59610-4}}</ref> 1503-yilda Ioannina sanjakbeyi Sinan poshoning oʻgʻli Mehmed beyga turmushga chiqqan<ref name="cagatay" />. == Talqinlar va manbalar == === Adabiyotda === 1490-yillarda Cem Sultonning hayoti haqida [[Lotin tili|lotincha]] kitob yozilgan. Uni Gospitalyer ritsarlari vitse-kansleri [[Guillaume Caoursin]] tasvirlar bilan bezagan. U bosmaxona imkoniyati boʻlgan bir qancha Yevropa shaharlarida, jumladan, [[Venetsiya]], [[Parij]], [[Brugge]], [[Salamanka]], [[Ulm]] va [[London]]da nashr qilingan. Kitobdagi koʻplab illyustratsiyalar Gʻarbiy Yevropada turk xalqining kiyim-kechak va qurol-aslahalarini ilk bor aniq tasvirlangan namunalardan sanaladi. Cemning asirligi va uni asirlikda ushlab turgan siyosiy hiyla-nayranglar haqidagi hikoya haitilik yozuvchi va siyosiy surgun [[Demesvar Delorme]] qalamiga mansub „''Francesca: Les Jeux du Sort''“ (1872) tarixiy romani uchun asos boʻlgan<ref>Delorme, Demesvar. ''Francesca: Les Jeux du Sort''. Paris: E. Dentu, Libraire-Editeur, 1872.</ref>. Cemning hayoti yugoslaviyalik Nobel mukofoti sovrindori yozuvchi [[Ivo Andrić]]ning „''The Damned Yard''“ (1954) kitobidagi bir qahramon uchun ham ilhom manbai boʻlgan. Asar uning eng yirik durdonalaridan biri hisoblanadi<ref>Ivo Andrić Foundation (in Serbian): https://www.ivoandric.org.rs/%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B0_/%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8/16-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B8%D1%98%D0%B0 </ref>. va 30 dan ortiq tilga tarjima qilingan<ref>*Bibliography of Ivo Andrić*, p. 124 ff: https://www.ivoandric.org.rs/images/bibliografija/bai_sep2011.pdf</ref>. Cem Sulton koʻp qatlamli hikoyada asosiy qahramonlardan biri sifatida namoyon boʻlib, insoniy holat uchun metafora vazifasini bajargan. [[Bolgarlar|Bolgar]] usmoniy tarixchisi [[Vera Mutafchieva]] XV asr Yevropa siyosatida Cem Sultonning rolidan ilhomlanib, 1967-yilda u haqida „''The Case of Cem''“ nomli roman yozgan. Kitob tarixiy aniqlikka intilgan va turk, nemis, rumin, polyak, rus, chex, slovak, vengr, fransuz, eston, yunon va xorvat tillariga tarjima qilingan. [[Angela Rodel]] tomonidan inglizcha tarjimasi 2024-yilda chop etildi. === Filmda === 1951-yilda „''Cem Sultan''“ tarixiy filmi namoyish etilgan. 1969-yilda [[Remzi Aydin Jönturk]] rejissyorligidagi „''Malkoçoğlu Cem Sultan''“ tarixiy-sarguzasht filmi namoyish etilgan. Unda Cem Sulton obrazini [[Jihangir Ghaffari]] ijro etgan. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{Commons turkum|Cem}} * {{Kitob manbasi|author=Duffy, Eamon |author-link=Eamon Duffy |year=2006 |title=Avliyolar va gunohkorlar: Papalar tarixi |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-11597-0 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/00book1593273669 }} * {{Kitob manbasi|author=Finkel, Caroline |author-link=Caroline Finkel |year=2005 |title=Usmonning orzusi: Usmoniylar imperiyasi tarixi, 1300–1923 |publisher=[[Basic Books]]|isbn=978-0-465-02396-7}} * {{Kitob manbasi|author=Freely, John |author-link=John Freely |year=2004 |title=Jem Sulton: Uyg‘onish davri Yevropasida asir turk shahzodasi sarguzashtlari |publisher=[[Harper Perennial]] |isbn=978-0-00-715066-3}} === Qoʻshimcha adabiyotlar === * {{Encyclopaedia Iranica| title = Jem Solṭān | last = Özgüdenli | first = Osman G. | url = http://www.iranicaonline.org/articles/jem-soltan- | volume = 14 | fascicle = 6 | pages = 623–624 }} {{Portal|O‘rta asrlar|Qirollik}} {{Taxt uchun kurashgan Usmoniy shahzodalar}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Jem, Sulton}} [[Turkum:1459-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1495-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Usmoniylar imperiyasi shahzodalari]] [[Turkum:Usmoniylar taxtiga daʼvogarlar]] [[Turkum:Turk shoirlari]] [[Turkum:Sultonlarning o‘g‘illari]] og3v7iqswyxai1pkqt3lwy1kcy56xs0 5997205 5997202 2026-04-16T07:02:58Z Oblakulova 111326 5997205 wikitext text/x-wiki {{qirollik bilgiqutisi | name = Cem Sulton | tasvir = Cem Sultan, Pinturicchio, liberia piccolomini, 1502-07 circa, Pio II giunge ad Ancona per dare inizio alla crociata 07.jpg | izoh = Cem Sulton, [[Pinturicchio]] tomonidan ishlangan, taxminan 1502–1507-yillar<ref name="MDB">{{cite book |last1=Baer |first1=Marc David |title=The Ottomans: Khans, Caesars and Caliphs |date=14 October 2021 |publisher=John Murray Press |isbn=978-1-4736-9572-6 |page=580 |url=https://books.google.com/books?id=X0YDEAAAQBAJ&pg=PT580 |language=en}}</ref> | succession = [[Usmonli imperiyasi]] taxtiga daʼvogar | reign = 1481-yil 28-may − 1481-yil 20-iyun | reg-type = Qarshi taraf | regent = [[Boyazid II]] | succession1 = [[Karaman]] sanjekbeyi | reign1 = 1474–1481 | succession2 = [[Kastamonu]] sanjekbeyi | reign2 = 1469–1474 | birth_date = 1459-yil 22-dekabr | tugʻilgan_joyi = Adrianopol saroyi, [[Adirna|Edirne]], [[Rumelia]], [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]] | house = [[Usmonlilar sulolasi|Usmoniylar]] | house-type = Sulola | full name = Cem bin Meḥemmed Ḫān | father = [[Mehmed II Fotih]] | mother = [[Chechak xotun]] | spouse = Gulshirin xotun | spouse-type = Xotini | issue = {{Plainlist| *Shahzoda Abdulloh *Shahzoda Oʻgʻuzxon *[[Shahzoda Murod]] *Gevhermelik xotun *Oysha xotun}} | death_date = {{Vafot sanasi va yoshi|1495|2|25|1459|12|22|df=y}} | vafot_joyi = [[Capua]], [[Neapol qirolligi]] | dafn_etilgan_joy = [[Murodiya majmuasi]], [[Bursa]], [[Turkiya]] | religion = [[Islom]], [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniylik]] | signature_type = [[Tugʻro]] | imzo = Cem Sultan Tughra.png }} '''Cem Sulton'''<ref>{{langx|ota|جم سلطان|Cem sulṭān}}; {{langx|tr|Cem Sultan}}; {{langx|fr|Zizim}}. Shuningdek, '''Djem''' yoki '''Jem''' deb ham aytiladi. '''Sultan Cem''' or '''Şehzade Cem''' nomi bilan ham maʼlum.</ref> (1459-yil 22-dekabr — 1495-yil 25-fevral) XV asrda Usmoniylar taxtiga daʼvogar boʻlgan. Cem sulton [[Mehmed II Fotih]]ning uchinchi oʻgʻli hamda sulton [[Boyazid II|Boyazid II ning]] oʻgay ukasi, sulton [[Salim I Yovuz|Salim I ning]] oʻgay amakisi hisoblangan. Boyazid tomonidan magʻlubiyatga uchragach, kurashni davom ettirolmay Misrga qochib bordi va u yerda [[Mamluklar davlati|Mamluklar]] himoyasida yashadi. Keyinchalik u yana hokimiyatni qoʻlga kiritishga urinib koʻrdi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchragach, [[Rodos]] oroliga yoʻl oldi. U yerda Cemni [[Gospitalyer ritsarlari]] qabul qildi va siyosiy mahbus sifatida ushlab turdi. Soʻngra u Yevropaga olib ketildi va oxir-oqibat [[Rim papasi]] himoyasi ostida saqlanib, umrining qolgan qismini, asosan, nazorat ostida, surgunda oʻtkazdi. == Yoshligi == Cem Sulton 1459-yil 22-dekabrda [[Adirna|Edirne]]da tugʻildi. Uning onasi [[Chechak xotun]] boʻlgan. [[Shahzoda]]lar uchun anʼanaga muvofiq Cem 1469-yilda [[Kastamonu (viloyat)|Kastamonu]] viloyatiga hokim etib tayinlandi<ref>{{Cite book |last=İnalcık |first=Halil |title=Fatih Sultan Mehemmed Han |publisher=Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları |year=2019 |isbn=9786257999120 |language=tr}}</ref>. 1474-yil dekabr oyida Cem vafot etgan akasi Mustafoning oʻrniga [[Konya (viloyat)|Konya]]dagi [[Karaman (viloyat)|Karaman]] viloyati hokimi boʻldi<ref name=":0">{{EI3|last=Vatin|first=Nicolas|author-link=Nicolas Vatin|title=Cem|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/cem-COM_24384?s.num=0&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-3&s.q=cem|year=2011}}</ref>. == Taxt vorisligi mojarosi == [[Mehmed II Fotih]] 1481-yil 3-mayda vafot etgan paytda Boyazid [[Sivas (viloyat)|Sivas]], [[Tokat (viloyat)|Tokat]] va [[Amasya (viloyat)|Amasya]] viloyatlarini, Cem esa [[Karaman (viloyat)|Karaman]] hamda [[Konya (viloyat)|Konya]] viloyatlarini boshqarardi. Sulton Mehmed II dan keyin taxt uchun aniq tayinlangan voris boʻlmagani bois vorislik ustidan Cem va Boyazid oʻrtasida toʻqnashuv avj oldi. [[Shariat|Islom huquqi]]da dafn marosimini asossiz kechiktirish taqiqlanganiga qaramay, Mehmed II ning jasadi [[Konstantinopol]]ga olib kelinib, u yerda uch kun turdi. Uning [[Sadri aʼzam|bosh vaziri]] [[Karamani Mehmed Pasha|Karamanli Mehmed posho]] yaqindagina vafot etgan sultonning istagini bajaryapman deb oʻylagan holda bir reja tuzdi. Unga koʻra, Cemning Konyadagi qarorgohi Boyazidning Amasyadagi qarorgohidan yaqinroq boʻlgani bois Cemni akasidan oldin [[Konstantinopol]]ga yetib kelib, taxtni egallashi uchun imkoniyat yaratmoqchi boʻldi. Biroq Boyazid allaqachon katta taʼsirga ega [[posho]]lar (ularning ikki nafari uning kuyovlari edi), [[yanicharlar]] hamda Mehmed II va bosh vazir siyosatiga qarshi boʻlganlar orasida siyosiy tarmoq yaratib ulgurdi. Karamanli Mehmed posho rejasini sir saqlashga urinishiga qaramay, sultonning oʻlimi va bosh vazir rejasini [[Yanicharlar|yanicharlar]] boʻlinmasi fosh etdi. Ular Cemdan koʻra Boyazidni qoʻllab-quvvatlar, sultonning oʻlimidan keyin ular poytaxtdan chetlatib qoʻyilgan edi. Natijada, yanicharlar boʻlinmasi qoʻzgʻolon koʻtardi va poytaxtga bostirib kirib, bosh vazirni oʻldirdi. [[File:Akçe - Cem Sultan.png|thumb|Cem Sulton tomonidan 1481-yilda zarb qilingan aqcha. Old tomonida „Mehmed xon oʻgʻli Sulton Cem“, orqa tomonida esa „Gʻalabasi shonli boʻlsin. Bursada zarb qilindi, 886-yil (hijriy)“ deb yozilgan]] Karamanli Mehmed poshoning oʻlimidan soʻng, Konstantinopolda yanicharlar orasida katta tartibsizliklar boshlandi, chunki voqealarni nazorat qiladigan na sulton, na bosh vazir bor edi. Vaziyat xavfini anglagan sobiq bosh vazir [[Isʼhoq posho]] Boyazidni iloji boricha tezroq yetib kelishga undashni oʻz zimmasiga oldi. Shu orada Is’hoq posho ehtiyot chorasi sifatida Boyazid yetib kelgun qadar uning 11 yoshli oʻgʻli shahzoda [[Shahzoda Korkut]]ni regent deb eʼlon qildi<ref>Finkel, 2006, pp. 81—82.</ref>. Shahzoda Boyazid 1481-yil 21-mayda Konstantinopolga yetib keldi va sulton [[Boyazid II|Boyazid II]] deb eʼlon qilindi. Oradan atigi olti kun oʻtib, Cem 4 000 kishilik qoʻshin bilan [[Inegöl]] shahrini egalladi. Sulton Boyazid ukasini oʻldirish uchun [[vazir]] [[Ayos posho]] qoʻmondonligida qoʻshin yubordi. 28-may kuni Cem Boyazid qoʻshinini tor-mor etib, oʻzini [[Onadoʻli]] sultoni deb eʼlon qildi va poytaxtni [[Bursa]]ga koʻchirdi. U imperiyani aka-uka oʻrtasida boʻlib olishni, [[Yevropa]] qismini Boyazidga qoldirishni taklif qildi. Boyazid „hukmdorlar oʻrtasida qarindoshlik boʻlmaydi“ deya gʻazab bilan bu taklifni rad etdi<ref name=":1">{{Cite book|title=Jem Sultan, The adventures of a Captive Turkish Prince in Renaissance Europe|last=Freely|first=John|publisher=Harper Collins Publishers|year=2004|isbn=0007150660|location=Hammersmith, London|pages=145}}</ref>. Shundan soʻng u [[Bursa]] tomon yurish qildi. Usmoniylar taxti uchun ikki daʼvogar oʻrtasidagi hal qiluvchi jang 1481-yil 19-iyunda [[Yenişehir]] yaqinida boʻlib oʻtdi. Jangda Cem yengilib, oilasi bilan [[Mamluklar davlati|Mamluk]]lar qoʻl ostida boʻlgan [[Qohira]]ga qochib ketdi. == Qohirada == Mamluk sultoni [[Qaitbay]] ({{hukmronlik|1468|1496}}) Cemni Qohirada izzat-ikrom bilan qabul qildi. Cem bundan foydalanib [[Makka]]ga haj safariga bordi. Shu tariqa u haj ziyoratini amalga oshirgan yagona Usmoniy shahzodasiga aylandi<ref name=":1" />. Qohirada Cem akasidan xat oldi. Boyazid taxt uchun kurashni toʻxtatishi evaziga Cemga bir million aqcha (usmoniy pul birligi) taklif qildi. Biroq Cem buni rad etdi va keyingi yili Karaman hukmron xonadoni vorisi Qosim beg hamda Anqara ''sanjakbeyi'' yordami bilan Onadoʻlida yurish boshladi. 1482-yil 27-mayda Cem Konyani qamal qildi, biroq tez orada magʻlub boʻlib, [[Anqara]]ga chekinishga majbur boʻldi. U hammasidan voz kechib, Qohiraga qaytmoqchi edi, ammo Misrga boradigan yoʻllarning barchasi Boyazidning nazoratida edi. Shundan soʻng Cem akasi bilan qayta muzokara qilishga urindi. Boyazid unga [[Quddus]]da tinch yashashi uchun maosh taklif qildi, ammo imperiyani boʻlib berishdan bosh tortdi. Shundan keyin Cem 1482-yil 29-iyulda [[Rodos]]ga qochib ketdi. == Qamoqqa olinishi == [[File:Turkey.Bodrum.Cem03.jpg|thumb|right|Cem Sulton (oʻrtada) va [[Pierre dʼAubusson]] [[Rodos]]dagi kechki ovqatda|150px]] === Gospitalyer ritsarlari === Rodosga kelgach, Cem [[Bodrum qal’asi]]ning fransuz kapitani Avliyo John ritsarlari (oroldagi lotin katolik ordeni)ning buyuk magistri [[Pierre dʼAubusson]]dan himoya soʻradi. 29-iyul kuni Cem Rodosga yetib kelib, izzat-ikrom bilan kutib olindi. Yangi sulton Boyazidni hokimiyatdan agʻdarish evaziga shahzoda Cem Usmoniy taxtini qaytarib olsa, Usmoniylar imperiyasi va xristian olami oʻrtasida abadiy tinchlik taklif qildi. Biroq Pierre dʼAubusson Boyazid bilan mojaroga kirishish oqilona ish emasligini anglab, yashirincha Boyazid bilan aloqa oʻrnatdi, u bilan tinchlik shartnomasini tuzdi. Soʻngra 1483-yil mart oyida Cemning asirligi boʻyicha alohida kelishuvga erishdi. Pierre dʼAubusson sulton Boyazidga Cemni ushlab turish evaziga uning taʼminoti uchun yiliga 40 000 dukat toʻlash vaʼdasini oldi. Shu tariqa ritsarlar pulni olib, Cemga xiyonat qildilar. Shundan keyin Cem Rodosda yaxshi muomala qilinadigan mahbusga aylandi. Keyin Cem [[Fransiya]]dagi Pierre dʼAubusson qal’asiga yuborildi. === Fransiyada === [[File:Bourganeuf la tour Zizim.JPG|right|thumb|upright|Fransiyaning [[Bourganeuf]] shahridagi Zizim minorasi]] Cem 1482-yil 17-oktyabrda [[Vengriya]]ga yoʻl olarkan, oʻsha paytda [[Savoyya gersogligi]] tarkibidagi Nis shahriga yetib kelgan edi. Ammo ritsarlar vaqtni choʻzayotgan edilar. Uning qamoqda saqlanishi haqidagi kelishuv yakunlangach, Cem amalda siyosiy bosim vositasi sifatida ishlatilishi mumkin boʻlgan garovga aylandi. Usmoniylar mamlakatida tartibsizlik chiqarish uchun uning nomi va shaxsidan foydalanishni umid qilganlar qatorida Mamluk sultoni Qaitbay, [[Matthias Corvinus]], Vengriya qiroli va [[Papa Innocent VIII]] bor edi. Avliyo John ritsarlari, venetsiyaliklar, Neapol qiroli hamda papalar Innocent VIII va [[Papa Alexander VI]] uning [[Yevropa]]da boʻlishini xristian dunyosiga qarshi Usmoniylarning tajovuzlarini toʻxtatib turuvchi omil va bir vaqtning oʻzida foyda olish imkoniyati sifatida koʻrgan. Sulton Boyazid II oʻz navbatida Gʻarbga elchilar va josuslar yuborib, oʻz raqibi doimiy ravishda nazorat ostida ushlab turilishini taʼminlashga harakat qildi. U hatto uni oʻldirish orqali yoʻq qilishga ham uringan<ref name=":0" />. Cem Savoyya gersogligida bir yil yashadi. Musulmon shaxsni oʻz yerlarida qabul qilishni istamagan Fransiya qiroli [[Louis XI]] vafot etgach (1483-yil 30-avgust), Gospitalyer ritsarlari Cemni Limuzen (D’Obyussonning vatani)ga koʻchirdilar. Cem keyingi besh yilini, asosan, [[Bourganeuf]]da oʻtkazdi. Unga juda yaxshi munosabatda boʻlishdi, ammo mohiyatan u bir asir edi (uni joylashtirish uchun mustahkam minora ham qurilgan). Boyazid II D’Aubussonʼs bilan ham (Cemni Rodosga qaytarish uchun), yangi fransuz monarxi [[Karl VIII]] vakillari bilan ham (uni Fransiyada ushlab turish uchun) muzokara olib bordi. Vengriya qiroli va Papa Innocent VIII shahzodani oʻz nazorati ostiga olishga uringanida, Papaning qoʻli ustun keldi va Cem 1489-yil 13-martda Rimga yetib keldi. === Rimda === [[File:St Catherine's Disputation (Detail).jpg|thumb|Cem „''St Catherineʼs Disputation''“ (''Avliyo Ketrinning bahsi'') asarida, [[Pinturicchio]] tomonidan ishlangan asar<ref>{{cite book |last1=Minnich |first1=Nelson |title=The Renaissance Papacy 1400–1600 |date=3 February 2025 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-71322-2 |page=158 |url=https://books.google.com/books?id=0ZNCEQAAQBAJ&pg=PA158 |language=en}}</ref>]] Innocent VIII mamluklarning takliflarini rad etdi va Usmoniylarga qarshi salib yurishiga hozirlik koʻra boshladi, biroq vengriyalik Matthias Corvinus 1490-yil 6-aprelda vafot etgach, bu rejaning amalga oshrilishi kechiktirildi. Bu voqealar Boyazidni tashvishga soldi. U D’Obyusson bilan bogʻlandi va 1490-yil dekabrida Rimga Mustafo beyni (keyinchalik bosh vazir) yuborib, maxfiy kelishuv tuzdi. Sulton Rodos, Rim yoki Venetsiyaga hujum qilmaslikni, shuningdek, shahzodani qamoqda saqlash evaziga Papaga Cem uchun yiliga 40 000 dukat nafaqa toʻlashni (shundan 10 000 dukati Avliyo John ritsarlariga ajratilardi) vaʼda qildi. Aftidan, Cem Rimdagi hayotni Fransiyadagidan koʻra yoqimliroq deb bilgan va Usmoniy taxtini egallash umidini yoʻqotgan edi, biroq u musulmon yurtida oʻlim topishni xohlardi. Ammo uning bu istagi amalga oshmadi<ref name=":0" />. Papa Innocent VIII Cemdan foydalanib Usmoniylarga qarshi yangi salib yurishini boshlashga muvaffaq boʻla olmadi<ref>Finkel, 2006, p. 87.</ref>. Papa Cemni [[Nasroniylik (xristianlik)|xristianlik]]ni qabul qildirishga ham urindi, ammo muvaffaqiyat qozonolmadi. Shunga qaramay, Cemning Rimda boʻlishi ular uchun foydali edi. Sulton Boyazid [[Bolqon yarim oroli]]dagi xristian davlatlariga qarshi harbiy yurish boshlamoqchi boʻlganida Papa uning ukasini ozod qilib yuborish bilan tahdid qilardi. Cemni qamoqda ushlab turish evaziga Boyazid Innocent VIII ga 120 000 toj (oʻsha paytda papalik daromadining boshqa barcha yillik manbalari yigʻindisiga teng), Iso Masihning yonini teshib oʻtgan deb ishoniladigan [[Muqaddas nayza]] yodgorligi, 100 nafar mavr quli va yiliga 45 000 dukat toʻlovni amalga oshirdi. Rimdagi Sistina kapellasi qurilishi bilan bogʻliq xarajatlarning katta qismi ham aynan Usmoniylar imperiyasidan olingan tovon pullari hisobidan qoplangan<ref>Duffy, 2006, p. 196.</ref>. == Oʻlimi == [[File:Cem Sultan tomb 7954.jpg|thumb|right|Cem Sulton qabri (ukasi Mustafoning qabri yonida)]] 1494-yilda Karl VIII Italiyaga bostirib kirib, Neapol qirolligini egallashga urindi va [[turklar]]ga qarshi salib yurishini ham eʼlon qildi. U Papa Alexander VI ni Cemni topshirishga majbur qildi va Cem 1495-yil 28-yanvarda fransuz qoʻshini bilan Rimni tark etdi. Shahzoda 24-fevral kuni Neapolda vafot etdi. Cem Sultonni qimmatli garovdan voz kechishga majbur boʻlgan Papa zaharlagani haqida mish-mishlar ham mavjud<ref name=tdv></ref>. Sulton Boyazid ukasi Cemning vafoti munosabati bilan uch kunlik umumxalq motamini eʼlon qildi. U Cemning jasadini [[Janoza|islomiy]] urf-odatlarga koʻra dafn qilish uchun oʻz yurtiga qaytarib berilishini soʻradi. Biroq vafotidan keyin ham yana qoʻshimcha oltin olishga urinishlar sababli Cemning jasadi toʻrt yil oʻtgachgina Usmoniylar imperiyasi hududiga olib kelindi. Oxir-oqibat, Cem Sulton Bursada dafn etildi<ref name=":1" />. == Merosi == === Shaxsiyati === Cem [[Usmonli turk tili|turk tili]] va [[fors tili]]da ikki [[devon]] yozgan. Shuningdek, u [[arab tili]] ham soʻzlashgan<ref name="tdv">{{TDV İslâm Ansiklopedisi|title=Cem Sultan (ö. 900/1495) Osmanlı şehzadesi.|url=https://islamansiklopedisi.org.tr/cem-sultan|author=Günay Kut|section=2}}</ref>. === Cem tasvirlari === <gallery> File:Borgia Apartment 002 (cropped)1.jpeg|Ot ustidagi erkak, ehtimol Cem bo'lishi mumkin, Borgia xonalarida saqlanadi, Pinturicchio tomonidan ishlangan asar<ref>{{Cite book |last1=Lapina |first1=Elizabeth |url=https://books.google.com/books?id=DWg2CwAAQBAJ&pg=PA239 |title=The Crusades and Visual Culture |last2=Morris |first2=April Jehan |last3=Throop |first3=Susanna A. |last4=Whatley |first4=Laura J. |date=2015 |publisher=Ashgate Publishing |isbn=978-1-4724-4926-9 |pages=239 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |title=Circa 1492: Art in the Age of Exploration |date=1 January 1991 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-05167-4 |page=78 |url=https://books.google.com/books?id=wMK-Ba0-RG4C&pg=PA78 |language=en}}</ref> File:CemAusschnittWienerCodex8615Fol12r.jpg|Cem Sultonning portreti, 1586-yil File:Djem-Pinruricchio.png|Cem Sulton “St Catherine's Disputation" (Avliyo Ketrinning bahsi) asarida<ref>{{cite book |last1=Minnich |first1=Nelson |title=The Renaissance Papacy 1400–1600 |date=3 February 2025 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-71322-2 |page=158 |url=https://books.google.com/books?id=0ZNCEQAAQBAJ&pg=PA158 |language=en}}</ref> Portrait_of_Cem,_Pinturicchio,_1502-07.jpg|Jem portreti, Pinturikkyo, 1502–1507<ref name="MDB"/> </gallery> == Oilasi == === Xotinlari === Cemning faqat bir xotini boʻlgani maʼlum: * Gulshirin xotun<ref>{{cite book|first=İlhan|last=Gök|title=II. Bâyezîd Dönemi İn'âmât Defteri ve Ceyb-i Hümayun Masraf Defteri (Thesis)|year=2014|pages=580}}</ref> === Oʻgʻillari === Cemning kamida uch oʻgʻli boʻlgan: * Shahzoda Abdulloh (Boyazid II tomonidan 1481-yilda qatl etilgan va [[Bursa]]dagi [[Oʻrxon I]] maqbarasiga dafn qilingan). * Shahzoda Oʻgʻuzxon (Boyazid II tomonidan 1482-yilda [[Konstantinopol]]da qatl etilgan), shuningdek, Shahzoda Oʻgʻuz deb ham atalgan<ref>{{cite book|first=Hasan|last=Cem|title=Osmanlı tarihinde katledilen şehzadeler|publisher=Geçit Kitabevi|year=2004|pages=131|isbn=978-9-757-69989-7}}</ref>. * [[Shahzoda Murod]] ([[Sulaymon I]] tomonidan 1522-yil dekabrda [[Rodos]]da qatl etilgan) keyinchalik Pierre Mehmed Sayd deb atalgan. Uylangan, toʻrt oʻgʻil va uch qiz koʻrgan<ref name="murad">{{cite book|first=Louis|last=Thuasne|title=Djem, Sultan, fils de Mohammed II, frère de Bayezid II, (1459–1495) d'après les documents originaux en grande partie inédits: Etude sur la question d'orient à la fin du XVe siècle|publisher=Leroux|year=1892|pages=388–9}}</ref><ref>{{Cite book |last=Caron |first=Maurice |title=Djem un prince dans la tourmente |publisher=Les Éd. du Zeugma |others=Impr. Corlet numérique |year=2010 |isbn=978-2-9534413-3-8 |location=Villeurbanne |pages=Part IV, 5 |language=fr |oclc=758546639 |chapter=4th part |chapter-url=http://princedjem.com/presentation/4eme-partie?lang=en}}</ref>. === Qizlari === Cemning kamida ikki qizi boʻlgan: * Gevhermelik xotun, Gavharmuluk xotun deb ham atalgan<ref name="cagatay">{{cite book|author=Mustafa Çağatay Uluçay|title=Padişahların kadınları ve kızları|pages=50 n. 18, 48 n. 14|publisher=Ankara, Ötüken|year=2011}}</ref>, avval 1496-yilda sulton [[An-Nosir Muhammad ibn Qaitbay]]ga ([[Qaitbay]]ning oʻgʻli, 1498-yilda vafot etgan) turmushga chiqqan, ikkinchi bor 1503-yilda Onadoʻli [[beklarbegi]] Sinan poshoga turmushga chiqqan<ref name="murad" />. * Oysha xotun<ref>{{cite book|first=Mustafa|last=Güler|title=Osmanlı Devleti'nde haremeyn vakıfları (XVI-XVII. yüzyıllar)|publisher=TATAV|year=2002|pages=132|isbn=978-9-756-59610-4}}</ref> 1503-yilda Ioannina sanjakbeyi Sinan poshoning oʻgʻli Mehmed beyga turmushga chiqqan<ref name="cagatay" />. == Talqinlar va manbalar == === Adabiyotda === 1490-yillarda Cem Sultonning hayoti haqida [[Lotin tili|lotincha]] kitob yozilgan. Uni Gospitalyer ritsarlari vitse-kansleri [[Guillaume Caoursin]] tasvirlar bilan bezagan. U bosmaxona imkoniyati boʻlgan bir qancha Yevropa shaharlarida, jumladan, [[Venetsiya]], [[Parij]], [[Brugge]], [[Salamanka]], [[Ulm]] va [[London]]da nashr qilingan. Kitobdagi koʻplab illyustratsiyalar Gʻarbiy Yevropada turk xalqining kiyim-kechak va qurol-aslahalarini ilk bor aniq tasvirlangan namunalardan sanaladi. Cemning asirligi va uni asirlikda ushlab turgan siyosiy hiyla-nayranglar haqidagi hikoya haitilik yozuvchi va siyosiy surgun [[Demesvar Delorme]] qalamiga mansub „''Francesca: Les Jeux du Sort''“ (1872) tarixiy romani uchun asos boʻlgan<ref>Delorme, Demesvar. ''Francesca: Les Jeux du Sort''. Paris: E. Dentu, Libraire-Editeur, 1872.</ref>. Cemning hayoti yugoslaviyalik Nobel mukofoti sovrindori yozuvchi [[Ivo Andrić]]ning „''The Damned Yard''“ (1954) kitobidagi bir qahramon uchun ham ilhom manbai boʻlgan. Asar uning eng yirik durdonalaridan biri hisoblanadi<ref>Ivo Andrić Foundation (in Serbian): https://www.ivoandric.org.rs/%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B0_/%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8/16-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B8%D1%98%D0%B0 </ref>. va 30 dan ortiq tilga tarjima qilingan<ref>*Bibliography of Ivo Andrić*, p. 124 ff: https://www.ivoandric.org.rs/images/bibliografija/bai_sep2011.pdf</ref>. Cem Sulton koʻp qatlamli hikoyada asosiy qahramonlardan biri sifatida namoyon boʻlib, insoniy holat uchun metafora vazifasini bajargan. [[Bolgarlar|Bolgar]] usmoniy tarixchisi [[Vera Mutafchieva]] XV asr Yevropa siyosatida Cem Sultonning rolidan ilhomlanib, 1967-yilda u haqida „''The Case of Cem''“ nomli roman yozgan. Kitob tarixiy aniqlikka intilgan va turk, nemis, rumin, polyak, rus, chex, slovak, vengr, fransuz, eston, yunon va xorvat tillariga tarjima qilingan. [[Angela Rodel]] tomonidan inglizcha tarjimasi 2024-yilda chop etildi. === Filmda === 1951-yilda „''Cem Sultan''“ tarixiy filmi namoyish etilgan. 1969-yilda [[Remzi Aydin Jönturk]] rejissyorligidagi „''Malkoçoğlu Cem Sultan''“ tarixiy-sarguzasht filmi namoyish etilgan. Unda Cem Sulton obrazini [[Jihangir Ghaffari]] ijro etgan. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{Commons turkum|Cem}} * {{Kitob manbasi|author=Duffy, Eamon |author-link=Eamon Duffy |year=2006 |title=Avliyolar va gunohkorlar: Papalar tarixi |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-11597-0 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/00book1593273669 }} * {{Kitob manbasi|author=Finkel, Caroline |author-link=Caroline Finkel |year=2005 |title=Usmonning orzusi: Usmoniylar imperiyasi tarixi, 1300–1923 |publisher=[[Basic Books]]|isbn=978-0-465-02396-7}} * {{Kitob manbasi|author=Freely, John |author-link=John Freely |year=2004 |title=Jem Sulton: Uyg‘onish davri Yevropasida asir turk shahzodasi sarguzashtlari |publisher=[[Harper Perennial]] |isbn=978-0-00-715066-3}} === Qoʻshimcha adabiyotlar === * {{Encyclopaedia Iranica| title = Jem Solṭān | last = Özgüdenli | first = Osman G. | url = http://www.iranicaonline.org/articles/jem-soltan- | volume = 14 | fascicle = 6 | pages = 623–624 }} {{Portal|O‘rta asrlar|Qirollik}} {{Taxt uchun kurashgan Usmoniy shahzodalar}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Jem, Sulton}} [[Turkum:1459-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1495-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Usmoniylar imperiyasi shahzodalari]] [[Turkum:Usmoniylar taxtiga daʼvogarlar]] [[Turkum:Turk shoirlari]] [[Turkum:Sultonlarning o‘g‘illari]] dmwwejv3zh6lg0c63psaw116mstl73g 5997206 5997205 2026-04-16T07:06:08Z Oblakulova 111326 5997206 wikitext text/x-wiki {{qirollik bilgiqutisi | name = Cem Sulton | tasvir = Cem Sultan, Pinturicchio, liberia piccolomini, 1502-07 circa, Pio II giunge ad Ancona per dare inizio alla crociata 07.jpg | izoh = Cem Sulton, [[Pinturicchio]] tomonidan ishlangan, taxminan 1502–1507-yillar<ref name="MDB">{{cite book |last1=Baer |first1=Marc David |title=The Ottomans: Khans, Caesars and Caliphs |date=14 October 2021 |publisher=John Murray Press |isbn=978-1-4736-9572-6 |page=580 |url=https://books.google.com/books?id=X0YDEAAAQBAJ&pg=PT580 |language=en}}</ref> | succession = [[Usmonli imperiyasi]] taxtiga daʼvogar | reign = 1481-yil 28-may − 1481-yil 20-iyun | reg-type = Qarshi taraf | regent = [[Boyazid II]] | succession1 = [[Karaman]] sanjekbeyi | reign1 = 1474–1481 | succession2 = [[Kastamonu]] sanjekbeyi | reign2 = 1469–1474 | birth_date = 1459-yil 22-dekabr | tugʻilgan_joyi = Adrianopol saroyi, [[Adirna|Edirne]], [[Rumelia]], [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]] | house = [[Usmonlilar sulolasi|Usmoniylar]] | house-type = Sulola | full name = Cem bin Meḥemmed Ḫān | father = [[Mehmed II Fotih]] | mother = [[Chechak xotun]] | spouse = Gulshirin xotun | spouse-type = Xotini | issue = {{Plainlist| *Shahzoda Abdulloh *Shahzoda Oʻgʻuzxon *[[Shahzoda Murod]] *Gevhermelik xotun *Oysha xotun}} | death_date = {{Vafot sanasi va yoshi|1495|2|25|1459|12|22|df=y}} | vafot_joyi = [[Capua]], [[Neapol qirolligi]] | dafn_etilgan_joy = [[Murodiya majmuasi]], [[Bursa]], [[Turkiya]] | religion = [[Islom]], [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniylik]] | signature_type = [[Tugʻro]] | imzo = Cem Sultan Tughra.png }} '''Cem Sulton'''<ref>{{langx|ota|جم سلطان|Cem sulṭān}}; {{langx|tr|Cem Sultan}}; {{langx|fr|Zizim}}. Shuningdek, '''Djem''' yoki '''Jem''' deb ham aytiladi. '''Sultan Cem''' or '''Şehzade Cem''' nomi bilan ham maʼlum.</ref> (1459-yil 22-dekabr — 1495-yil 25-fevral) — XV asrda [[Usmoniylar imperiyasi|Usmoniylar]] taxtiga daʼvogar shaxs. Cem Sulton [[Mehmed II Fotih]]ning uchinchi oʻgʻli hamda sulton [[Boyazid II|Boyazid II ning]] oʻgay ukasi, sulton [[Salim I Yovuz|Salim I ning]] oʻgay amakisi. Boyazid tomonidan magʻlubiyatga uchratilgach, kurashni davom ettirolmay Misrga qochib borgan va u yerda [[Mamluklar davlati|Mamluklar]] himoyasida yashagan. Keyinchalik yana hokimiyatni qoʻlga kiritishga urinib koʻrgan, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchragach, [[Rodos]] oroliga yoʻl olgan. U yerda uni [[Gospitalyer ritsarlari]] qabul qilgan va siyosiy mahbus sifatida ushlab turgan. Soʻngra Yevropaga olib ketilgan va oxir-oqibat [[Rim papasi]] himoyasi ostida ushlanib, umrining qolgan qismini, asosan, nazorat ostida, surgunda oʻtkazgan. == Yoshligi == Cem Sulton 1459-yil 22-dekabrda [[Adirna|Edirne]]da tugʻilgan. Uning onasi [[Chechak xotun]] boʻlgan. [[Shahzoda]]lar uchun anʼanaga muvofiq Cem 1469-yilda [[Kastamonu (viloyat)|Kastamonu]] viloyatiga hokim etib tayinlangan<ref>{{Cite book |last=İnalcık |first=Halil |title=Fatih Sultan Mehemmed Han |publisher=Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları |year=2019 |isbn=9786257999120 |language=tr}}</ref>. 1474-yil dekabr oyida Cem vafot etgan akasi Mustafoning oʻrniga [[Konya (viloyat)|Konya]]dagi [[Karaman (viloyat)|Karaman]] viloyati hokimi boʻlgan<ref name=":0">{{EI3|last=Vatin|first=Nicolas|author-link=Nicolas Vatin|title=Cem|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/cem-COM_24384?s.num=0&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-3&s.q=cem|year=2011}}</ref>. == Taxt vorisligi mojarosi == [[Mehmed II Fotih]] 1481-yil 3-mayda vafot etgan paytda Boyazid [[Sivas (viloyat)|Sivas]], [[Tokat (viloyat)|Tokat]] va [[Amasya (viloyat)|Amasya]] viloyatlarini, Cem esa [[Karaman (viloyat)|Karaman]] hamda [[Konya (viloyat)|Konya]] viloyatlarini boshqarardi. Sulton Mehmed II dan keyin taxt uchun aniq tayinlangan voris boʻlmagani bois vorislik ustidan Cem va Boyazid oʻrtasida toʻqnashuv avj oldi. [[Shariat|Islom huquqi]]da dafn marosimini asossiz kechiktirish taqiqlanganiga qaramay, Mehmed II ning jasadi [[Konstantinopol]]ga olib kelinib, u yerda uch kun turdi. Uning [[Sadri aʼzam|bosh vaziri]] [[Karamani Mehmed Pasha|Karamanli Mehmed posho]] yaqindagina vafot etgan sultonning istagini bajaryapman deb oʻylagan holda bir reja tuzdi. Unga koʻra, Cemning Konyadagi qarorgohi Boyazidning Amasyadagi qarorgohidan yaqinroq boʻlgani bois Cemni akasidan oldin [[Konstantinopol]]ga yetib kelib, taxtni egallashi uchun imkoniyat yaratmoqchi boʻldi. Biroq Boyazid allaqachon katta taʼsirga ega [[posho]]lar (ularning ikki nafari uning kuyovlari edi), [[yanicharlar]] hamda Mehmed II va bosh vazir siyosatiga qarshi boʻlganlar orasida siyosiy tarmoq yaratib ulgurdi. Karamanli Mehmed posho rejasini sir saqlashga urinishiga qaramay, sultonning oʻlimi va bosh vazir rejasini [[Yanicharlar|yanicharlar]] boʻlinmasi fosh etdi. Ular Cemdan koʻra Boyazidni qoʻllab-quvvatlar, sultonning oʻlimidan keyin ular poytaxtdan chetlatib qoʻyilgan edi. Natijada, yanicharlar boʻlinmasi qoʻzgʻolon koʻtardi va poytaxtga bostirib kirib, bosh vazirni oʻldirdi. [[File:Akçe - Cem Sultan.png|thumb|Cem Sulton tomonidan 1481-yilda zarb qilingan aqcha. Old tomonida „Mehmed xon oʻgʻli Sulton Cem“, orqa tomonida esa „Gʻalabasi shonli boʻlsin. Bursada zarb qilindi, 886-yil (hijriy)“ deb yozilgan]] Karamanli Mehmed poshoning oʻlimidan soʻng, Konstantinopolda yanicharlar orasida katta tartibsizliklar boshlandi, chunki voqealarni nazorat qiladigan na sulton, na bosh vazir bor edi. Vaziyat xavfini anglagan sobiq bosh vazir [[Isʼhoq posho]] Boyazidni iloji boricha tezroq yetib kelishga undashni oʻz zimmasiga oldi. Shu orada Is’hoq posho ehtiyot chorasi sifatida Boyazid yetib kelgun qadar uning 11 yoshli oʻgʻli shahzoda [[Shahzoda Korkut]]ni regent deb eʼlon qildi<ref>Finkel, 2006, pp. 81—82.</ref>. Shahzoda Boyazid 1481-yil 21-mayda Konstantinopolga yetib keldi va sulton [[Boyazid II|Boyazid II]] deb eʼlon qilindi. Oradan atigi olti kun oʻtib, Cem 4 000 kishilik qoʻshin bilan [[Inegöl]] shahrini egalladi. Sulton Boyazid ukasini oʻldirish uchun [[vazir]] [[Ayos posho]] qoʻmondonligida qoʻshin yubordi. 28-may kuni Cem Boyazid qoʻshinini tor-mor etib, oʻzini [[Onadoʻli]] sultoni deb eʼlon qildi va poytaxtni [[Bursa]]ga koʻchirdi. U imperiyani aka-uka oʻrtasida boʻlib olishni, [[Yevropa]] qismini Boyazidga qoldirishni taklif qildi. Boyazid „hukmdorlar oʻrtasida qarindoshlik boʻlmaydi“ deya gʻazab bilan bu taklifni rad etdi<ref name=":1">{{Cite book|title=Jem Sultan, The adventures of a Captive Turkish Prince in Renaissance Europe|last=Freely|first=John|publisher=Harper Collins Publishers|year=2004|isbn=0007150660|location=Hammersmith, London|pages=145}}</ref>. Shundan soʻng u [[Bursa]] tomon yurish qildi. Usmoniylar taxti uchun ikki daʼvogar oʻrtasidagi hal qiluvchi jang 1481-yil 19-iyunda [[Yenişehir]] yaqinida boʻlib oʻtdi. Jangda Cem yengilib, oilasi bilan [[Mamluklar davlati|Mamluk]]lar qoʻl ostida boʻlgan [[Qohira]]ga qochib ketdi. == Qohirada == Mamluk sultoni [[Qaitbay]] ({{hukmronlik|1468|1496}}) Cemni Qohirada izzat-ikrom bilan qabul qildi. Cem bundan foydalanib [[Makka]]ga haj safariga bordi. Shu tariqa u haj ziyoratini amalga oshirgan yagona Usmoniy shahzodasiga aylandi<ref name=":1" />. Qohirada Cem akasidan xat oldi. Boyazid taxt uchun kurashni toʻxtatishi evaziga Cemga bir million aqcha (usmoniy pul birligi) taklif qildi. Biroq Cem buni rad etdi va keyingi yili Karaman hukmron xonadoni vorisi Qosim beg hamda Anqara ''sanjakbeyi'' yordami bilan Onadoʻlida yurish boshladi. 1482-yil 27-mayda Cem Konyani qamal qildi, biroq tez orada magʻlub boʻlib, [[Anqara]]ga chekinishga majbur boʻldi. U hammasidan voz kechib, Qohiraga qaytmoqchi edi, ammo Misrga boradigan yoʻllarning barchasi Boyazidning nazoratida edi. Shundan soʻng Cem akasi bilan qayta muzokara qilishga urindi. Boyazid unga [[Quddus]]da tinch yashashi uchun maosh taklif qildi, ammo imperiyani boʻlib berishdan bosh tortdi. Shundan keyin Cem 1482-yil 29-iyulda [[Rodos]]ga qochib ketdi. == Qamoqqa olinishi == [[File:Turkey.Bodrum.Cem03.jpg|thumb|right|Cem Sulton (oʻrtada) va [[Pierre dʼAubusson]] [[Rodos]]dagi kechki ovqatda|150px]] === Gospitalyer ritsarlari === Rodosga kelgach, Cem [[Bodrum qal’asi]]ning fransuz kapitani Avliyo John ritsarlari (oroldagi lotin katolik ordeni)ning buyuk magistri [[Pierre dʼAubusson]]dan himoya soʻradi. 29-iyul kuni Cem Rodosga yetib kelib, izzat-ikrom bilan kutib olindi. Yangi sulton Boyazidni hokimiyatdan agʻdarish evaziga shahzoda Cem Usmoniy taxtini qaytarib olsa, Usmoniylar imperiyasi va xristian olami oʻrtasida abadiy tinchlik taklif qildi. Biroq Pierre dʼAubusson Boyazid bilan mojaroga kirishish oqilona ish emasligini anglab, yashirincha Boyazid bilan aloqa oʻrnatdi, u bilan tinchlik shartnomasini tuzdi. Soʻngra 1483-yil mart oyida Cemning asirligi boʻyicha alohida kelishuvga erishdi. Pierre dʼAubusson sulton Boyazidga Cemni ushlab turish evaziga uning taʼminoti uchun yiliga 40 000 dukat toʻlash vaʼdasini oldi. Shu tariqa ritsarlar pulni olib, Cemga xiyonat qildilar. Shundan keyin Cem Rodosda yaxshi muomala qilinadigan mahbusga aylandi. Keyin Cem [[Fransiya]]dagi Pierre dʼAubusson qal’asiga yuborildi. === Fransiyada === [[File:Bourganeuf la tour Zizim.JPG|right|thumb|upright|Fransiyaning [[Bourganeuf]] shahridagi Zizim minorasi]] Cem 1482-yil 17-oktyabrda [[Vengriya]]ga yoʻl olarkan, oʻsha paytda [[Savoyya gersogligi]] tarkibidagi Nis shahriga yetib kelgan edi. Ammo ritsarlar vaqtni choʻzayotgan edilar. Uning qamoqda saqlanishi haqidagi kelishuv yakunlangach, Cem amalda siyosiy bosim vositasi sifatida ishlatilishi mumkin boʻlgan garovga aylandi. Usmoniylar mamlakatida tartibsizlik chiqarish uchun uning nomi va shaxsidan foydalanishni umid qilganlar qatorida Mamluk sultoni Qaitbay, [[Matthias Corvinus]], Vengriya qiroli va [[Papa Innocent VIII]] bor edi. Avliyo John ritsarlari, venetsiyaliklar, Neapol qiroli hamda papalar Innocent VIII va [[Papa Alexander VI]] uning [[Yevropa]]da boʻlishini xristian dunyosiga qarshi Usmoniylarning tajovuzlarini toʻxtatib turuvchi omil va bir vaqtning oʻzida foyda olish imkoniyati sifatida koʻrgan. Sulton Boyazid II oʻz navbatida Gʻarbga elchilar va josuslar yuborib, oʻz raqibi doimiy ravishda nazorat ostida ushlab turilishini taʼminlashga harakat qildi. U hatto uni oʻldirish orqali yoʻq qilishga ham uringan<ref name=":0" />. Cem Savoyya gersogligida bir yil yashadi. Musulmon shaxsni oʻz yerlarida qabul qilishni istamagan Fransiya qiroli [[Louis XI]] vafot etgach (1483-yil 30-avgust), Gospitalyer ritsarlari Cemni Limuzen (D’Obyussonning vatani)ga koʻchirdilar. Cem keyingi besh yilini, asosan, [[Bourganeuf]]da oʻtkazdi. Unga juda yaxshi munosabatda boʻlishdi, ammo mohiyatan u bir asir edi (uni joylashtirish uchun mustahkam minora ham qurilgan). Boyazid II D’Aubussonʼs bilan ham (Cemni Rodosga qaytarish uchun), yangi fransuz monarxi [[Karl VIII]] vakillari bilan ham (uni Fransiyada ushlab turish uchun) muzokara olib bordi. Vengriya qiroli va Papa Innocent VIII shahzodani oʻz nazorati ostiga olishga uringanida, Papaning qoʻli ustun keldi va Cem 1489-yil 13-martda Rimga yetib keldi. === Rimda === [[File:St Catherine's Disputation (Detail).jpg|thumb|Cem „''St Catherineʼs Disputation''“ (''Avliyo Ketrinning bahsi'') asarida, [[Pinturicchio]] tomonidan ishlangan asar<ref>{{cite book |last1=Minnich |first1=Nelson |title=The Renaissance Papacy 1400–1600 |date=3 February 2025 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-71322-2 |page=158 |url=https://books.google.com/books?id=0ZNCEQAAQBAJ&pg=PA158 |language=en}}</ref>]] Innocent VIII mamluklarning takliflarini rad etdi va Usmoniylarga qarshi salib yurishiga hozirlik koʻra boshladi, biroq vengriyalik Matthias Corvinus 1490-yil 6-aprelda vafot etgach, bu rejaning amalga oshrilishi kechiktirildi. Bu voqealar Boyazidni tashvishga soldi. U D’Obyusson bilan bogʻlandi va 1490-yil dekabrida Rimga Mustafo beyni (keyinchalik bosh vazir) yuborib, maxfiy kelishuv tuzdi. Sulton Rodos, Rim yoki Venetsiyaga hujum qilmaslikni, shuningdek, shahzodani qamoqda saqlash evaziga Papaga Cem uchun yiliga 40 000 dukat nafaqa toʻlashni (shundan 10 000 dukati Avliyo John ritsarlariga ajratilardi) vaʼda qildi. Aftidan, Cem Rimdagi hayotni Fransiyadagidan koʻra yoqimliroq deb bilgan va Usmoniy taxtini egallash umidini yoʻqotgan edi, biroq u musulmon yurtida oʻlim topishni xohlardi. Ammo uning bu istagi amalga oshmadi<ref name=":0" />. Papa Innocent VIII Cemdan foydalanib Usmoniylarga qarshi yangi salib yurishini boshlashga muvaffaq boʻla olmadi<ref>Finkel, 2006, p. 87.</ref>. Papa Cemni [[Nasroniylik (xristianlik)|xristianlik]]ni qabul qildirishga ham urindi, ammo muvaffaqiyat qozonolmadi. Shunga qaramay, Cemning Rimda boʻlishi ular uchun foydali edi. Sulton Boyazid [[Bolqon yarim oroli]]dagi xristian davlatlariga qarshi harbiy yurish boshlamoqchi boʻlganida Papa uning ukasini ozod qilib yuborish bilan tahdid qilardi. Cemni qamoqda ushlab turish evaziga Boyazid Innocent VIII ga 120 000 toj (oʻsha paytda papalik daromadining boshqa barcha yillik manbalari yigʻindisiga teng), Iso Masihning yonini teshib oʻtgan deb ishoniladigan [[Muqaddas nayza]] yodgorligi, 100 nafar mavr quli va yiliga 45 000 dukat toʻlovni amalga oshirdi. Rimdagi Sistina kapellasi qurilishi bilan bogʻliq xarajatlarning katta qismi ham aynan Usmoniylar imperiyasidan olingan tovon pullari hisobidan qoplangan<ref>Duffy, 2006, p. 196.</ref>. == Oʻlimi == [[File:Cem Sultan tomb 7954.jpg|thumb|right|Cem Sulton qabri (ukasi Mustafoning qabri yonida)]] 1494-yilda Karl VIII Italiyaga bostirib kirib, Neapol qirolligini egallashga urindi va [[turklar]]ga qarshi salib yurishini ham eʼlon qildi. U Papa Alexander VI ni Cemni topshirishga majbur qildi va Cem 1495-yil 28-yanvarda fransuz qoʻshini bilan Rimni tark etdi. Shahzoda 24-fevral kuni Neapolda vafot etdi. Cem Sultonni qimmatli garovdan voz kechishga majbur boʻlgan Papa zaharlagani haqida mish-mishlar ham mavjud<ref name=tdv></ref>. Sulton Boyazid ukasi Cemning vafoti munosabati bilan uch kunlik umumxalq motamini eʼlon qildi. U Cemning jasadini [[Janoza|islomiy]] urf-odatlarga koʻra dafn qilish uchun oʻz yurtiga qaytarib berilishini soʻradi. Biroq vafotidan keyin ham yana qoʻshimcha oltin olishga urinishlar sababli Cemning jasadi toʻrt yil oʻtgachgina Usmoniylar imperiyasi hududiga olib kelindi. Oxir-oqibat, Cem Sulton Bursada dafn etildi<ref name=":1" />. == Merosi == === Shaxsiyati === Cem [[Usmonli turk tili|turk tili]] va [[fors tili]]da ikki [[devon]] yozgan. Shuningdek, u [[arab tili]] ham soʻzlashgan<ref name="tdv">{{TDV İslâm Ansiklopedisi|title=Cem Sultan (ö. 900/1495) Osmanlı şehzadesi.|url=https://islamansiklopedisi.org.tr/cem-sultan|author=Günay Kut|section=2}}</ref>. === Cem tasvirlari === <gallery> File:Borgia Apartment 002 (cropped)1.jpeg|Ot ustidagi erkak, ehtimol Cem bo'lishi mumkin, Borgia xonalarida saqlanadi, Pinturicchio tomonidan ishlangan asar<ref>{{Cite book |last1=Lapina |first1=Elizabeth |url=https://books.google.com/books?id=DWg2CwAAQBAJ&pg=PA239 |title=The Crusades and Visual Culture |last2=Morris |first2=April Jehan |last3=Throop |first3=Susanna A. |last4=Whatley |first4=Laura J. |date=2015 |publisher=Ashgate Publishing |isbn=978-1-4724-4926-9 |pages=239 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |title=Circa 1492: Art in the Age of Exploration |date=1 January 1991 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-05167-4 |page=78 |url=https://books.google.com/books?id=wMK-Ba0-RG4C&pg=PA78 |language=en}}</ref> File:CemAusschnittWienerCodex8615Fol12r.jpg|Cem Sultonning portreti, 1586-yil File:Djem-Pinruricchio.png|Cem Sulton “St Catherine's Disputation" (Avliyo Ketrinning bahsi) asarida<ref>{{cite book |last1=Minnich |first1=Nelson |title=The Renaissance Papacy 1400–1600 |date=3 February 2025 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-71322-2 |page=158 |url=https://books.google.com/books?id=0ZNCEQAAQBAJ&pg=PA158 |language=en}}</ref> Portrait_of_Cem,_Pinturicchio,_1502-07.jpg|Jem portreti, Pinturikkyo, 1502–1507<ref name="MDB"/> </gallery> == Oilasi == === Xotinlari === Cemning faqat bir xotini boʻlgani maʼlum: * Gulshirin xotun<ref>{{cite book|first=İlhan|last=Gök|title=II. Bâyezîd Dönemi İn'âmât Defteri ve Ceyb-i Hümayun Masraf Defteri (Thesis)|year=2014|pages=580}}</ref> === Oʻgʻillari === Cemning kamida uch oʻgʻli boʻlgan: * Shahzoda Abdulloh (Boyazid II tomonidan 1481-yilda qatl etilgan va [[Bursa]]dagi [[Oʻrxon I]] maqbarasiga dafn qilingan). * Shahzoda Oʻgʻuzxon (Boyazid II tomonidan 1482-yilda [[Konstantinopol]]da qatl etilgan), shuningdek, Shahzoda Oʻgʻuz deb ham atalgan<ref>{{cite book|first=Hasan|last=Cem|title=Osmanlı tarihinde katledilen şehzadeler|publisher=Geçit Kitabevi|year=2004|pages=131|isbn=978-9-757-69989-7}}</ref>. * [[Shahzoda Murod]] ([[Sulaymon I]] tomonidan 1522-yil dekabrda [[Rodos]]da qatl etilgan) keyinchalik Pierre Mehmed Sayd deb atalgan. Uylangan, toʻrt oʻgʻil va uch qiz koʻrgan<ref name="murad">{{cite book|first=Louis|last=Thuasne|title=Djem, Sultan, fils de Mohammed II, frère de Bayezid II, (1459–1495) d'après les documents originaux en grande partie inédits: Etude sur la question d'orient à la fin du XVe siècle|publisher=Leroux|year=1892|pages=388–9}}</ref><ref>{{Cite book |last=Caron |first=Maurice |title=Djem un prince dans la tourmente |publisher=Les Éd. du Zeugma |others=Impr. Corlet numérique |year=2010 |isbn=978-2-9534413-3-8 |location=Villeurbanne |pages=Part IV, 5 |language=fr |oclc=758546639 |chapter=4th part |chapter-url=http://princedjem.com/presentation/4eme-partie?lang=en}}</ref>. === Qizlari === Cemning kamida ikki qizi boʻlgan: * Gevhermelik xotun, Gavharmuluk xotun deb ham atalgan<ref name="cagatay">{{cite book|author=Mustafa Çağatay Uluçay|title=Padişahların kadınları ve kızları|pages=50 n. 18, 48 n. 14|publisher=Ankara, Ötüken|year=2011}}</ref>, avval 1496-yilda sulton [[An-Nosir Muhammad ibn Qaitbay]]ga ([[Qaitbay]]ning oʻgʻli, 1498-yilda vafot etgan) turmushga chiqqan, ikkinchi bor 1503-yilda Onadoʻli [[beklarbegi]] Sinan poshoga turmushga chiqqan<ref name="murad" />. * Oysha xotun<ref>{{cite book|first=Mustafa|last=Güler|title=Osmanlı Devleti'nde haremeyn vakıfları (XVI-XVII. yüzyıllar)|publisher=TATAV|year=2002|pages=132|isbn=978-9-756-59610-4}}</ref> 1503-yilda Ioannina sanjakbeyi Sinan poshoning oʻgʻli Mehmed beyga turmushga chiqqan<ref name="cagatay" />. == Talqinlar va manbalar == === Adabiyotda === 1490-yillarda Cem Sultonning hayoti haqida [[Lotin tili|lotincha]] kitob yozilgan. Uni Gospitalyer ritsarlari vitse-kansleri [[Guillaume Caoursin]] tasvirlar bilan bezagan. U bosmaxona imkoniyati boʻlgan bir qancha Yevropa shaharlarida, jumladan, [[Venetsiya]], [[Parij]], [[Brugge]], [[Salamanka]], [[Ulm]] va [[London]]da nashr qilingan. Kitobdagi koʻplab illyustratsiyalar Gʻarbiy Yevropada turk xalqining kiyim-kechak va qurol-aslahalarini ilk bor aniq tasvirlangan namunalardan sanaladi. Cemning asirligi va uni asirlikda ushlab turgan siyosiy hiyla-nayranglar haqidagi hikoya haitilik yozuvchi va siyosiy surgun [[Demesvar Delorme]] qalamiga mansub „''Francesca: Les Jeux du Sort''“ (1872) tarixiy romani uchun asos boʻlgan<ref>Delorme, Demesvar. ''Francesca: Les Jeux du Sort''. Paris: E. Dentu, Libraire-Editeur, 1872.</ref>. Cemning hayoti yugoslaviyalik Nobel mukofoti sovrindori yozuvchi [[Ivo Andrić]]ning „''The Damned Yard''“ (1954) kitobidagi bir qahramon uchun ham ilhom manbai boʻlgan. Asar uning eng yirik durdonalaridan biri hisoblanadi<ref>Ivo Andrić Foundation (in Serbian): https://www.ivoandric.org.rs/%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B0_/%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8/16-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B8%D1%98%D0%B0 </ref>. va 30 dan ortiq tilga tarjima qilingan<ref>*Bibliography of Ivo Andrić*, p. 124 ff: https://www.ivoandric.org.rs/images/bibliografija/bai_sep2011.pdf</ref>. Cem Sulton koʻp qatlamli hikoyada asosiy qahramonlardan biri sifatida namoyon boʻlib, insoniy holat uchun metafora vazifasini bajargan. [[Bolgarlar|Bolgar]] usmoniy tarixchisi [[Vera Mutafchieva]] XV asr Yevropa siyosatida Cem Sultonning rolidan ilhomlanib, 1967-yilda u haqida „''The Case of Cem''“ nomli roman yozgan. Kitob tarixiy aniqlikka intilgan va turk, nemis, rumin, polyak, rus, chex, slovak, vengr, fransuz, eston, yunon va xorvat tillariga tarjima qilingan. [[Angela Rodel]] tomonidan inglizcha tarjimasi 2024-yilda chop etildi. === Filmda === 1951-yilda „''Cem Sultan''“ tarixiy filmi namoyish etilgan. 1969-yilda [[Remzi Aydin Jönturk]] rejissyorligidagi „''Malkoçoğlu Cem Sultan''“ tarixiy-sarguzasht filmi namoyish etilgan. Unda Cem Sulton obrazini [[Jihangir Ghaffari]] ijro etgan. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{Commons turkum|Cem}} * {{Kitob manbasi|author=Duffy, Eamon |author-link=Eamon Duffy |year=2006 |title=Avliyolar va gunohkorlar: Papalar tarixi |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-11597-0 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/00book1593273669 }} * {{Kitob manbasi|author=Finkel, Caroline |author-link=Caroline Finkel |year=2005 |title=Usmonning orzusi: Usmoniylar imperiyasi tarixi, 1300–1923 |publisher=[[Basic Books]]|isbn=978-0-465-02396-7}} * {{Kitob manbasi|author=Freely, John |author-link=John Freely |year=2004 |title=Jem Sulton: Uyg‘onish davri Yevropasida asir turk shahzodasi sarguzashtlari |publisher=[[Harper Perennial]] |isbn=978-0-00-715066-3}} === Qoʻshimcha adabiyotlar === * {{Encyclopaedia Iranica| title = Jem Solṭān | last = Özgüdenli | first = Osman G. | url = http://www.iranicaonline.org/articles/jem-soltan- | volume = 14 | fascicle = 6 | pages = 623–624 }} {{Portal|O‘rta asrlar|Qirollik}} {{Taxt uchun kurashgan Usmoniy shahzodalar}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Jem, Sulton}} [[Turkum:1459-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1495-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Usmoniylar imperiyasi shahzodalari]] [[Turkum:Usmoniylar taxtiga daʼvogarlar]] [[Turkum:Turk shoirlari]] [[Turkum:Sultonlarning o‘g‘illari]] ev0euyyh65mcazuwt3qhz73ysvqe309 5997207 5997206 2026-04-16T07:09:46Z Oblakulova 111326 /* Taxt vorisligi mojarosi */ 5997207 wikitext text/x-wiki {{qirollik bilgiqutisi | name = Cem Sulton | tasvir = Cem Sultan, Pinturicchio, liberia piccolomini, 1502-07 circa, Pio II giunge ad Ancona per dare inizio alla crociata 07.jpg | izoh = Cem Sulton, [[Pinturicchio]] tomonidan ishlangan, taxminan 1502–1507-yillar<ref name="MDB">{{cite book |last1=Baer |first1=Marc David |title=The Ottomans: Khans, Caesars and Caliphs |date=14 October 2021 |publisher=John Murray Press |isbn=978-1-4736-9572-6 |page=580 |url=https://books.google.com/books?id=X0YDEAAAQBAJ&pg=PT580 |language=en}}</ref> | succession = [[Usmonli imperiyasi]] taxtiga daʼvogar | reign = 1481-yil 28-may − 1481-yil 20-iyun | reg-type = Qarshi taraf | regent = [[Boyazid II]] | succession1 = [[Karaman]] sanjekbeyi | reign1 = 1474–1481 | succession2 = [[Kastamonu]] sanjekbeyi | reign2 = 1469–1474 | birth_date = 1459-yil 22-dekabr | tugʻilgan_joyi = Adrianopol saroyi, [[Adirna|Edirne]], [[Rumelia]], [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]] | house = [[Usmonlilar sulolasi|Usmoniylar]] | house-type = Sulola | full name = Cem bin Meḥemmed Ḫān | father = [[Mehmed II Fotih]] | mother = [[Chechak xotun]] | spouse = Gulshirin xotun | spouse-type = Xotini | issue = {{Plainlist| *Shahzoda Abdulloh *Shahzoda Oʻgʻuzxon *[[Shahzoda Murod]] *Gevhermelik xotun *Oysha xotun}} | death_date = {{Vafot sanasi va yoshi|1495|2|25|1459|12|22|df=y}} | vafot_joyi = [[Capua]], [[Neapol qirolligi]] | dafn_etilgan_joy = [[Murodiya majmuasi]], [[Bursa]], [[Turkiya]] | religion = [[Islom]], [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniylik]] | signature_type = [[Tugʻro]] | imzo = Cem Sultan Tughra.png }} '''Cem Sulton'''<ref>{{langx|ota|جم سلطان|Cem sulṭān}}; {{langx|tr|Cem Sultan}}; {{langx|fr|Zizim}}. Shuningdek, '''Djem''' yoki '''Jem''' deb ham aytiladi. '''Sultan Cem''' or '''Şehzade Cem''' nomi bilan ham maʼlum.</ref> (1459-yil 22-dekabr — 1495-yil 25-fevral) — XV asrda [[Usmoniylar imperiyasi|Usmoniylar]] taxtiga daʼvogar shaxs. Cem Sulton [[Mehmed II Fotih]]ning uchinchi oʻgʻli hamda sulton [[Boyazid II|Boyazid II ning]] oʻgay ukasi, sulton [[Salim I Yovuz|Salim I ning]] oʻgay amakisi. Boyazid tomonidan magʻlubiyatga uchratilgach, kurashni davom ettirolmay Misrga qochib borgan va u yerda [[Mamluklar davlati|Mamluklar]] himoyasida yashagan. Keyinchalik yana hokimiyatni qoʻlga kiritishga urinib koʻrgan, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchragach, [[Rodos]] oroliga yoʻl olgan. U yerda uni [[Gospitalyer ritsarlari]] qabul qilgan va siyosiy mahbus sifatida ushlab turgan. Soʻngra Yevropaga olib ketilgan va oxir-oqibat [[Rim papasi]] himoyasi ostida ushlanib, umrining qolgan qismini, asosan, nazorat ostida, surgunda oʻtkazgan. == Yoshligi == Cem Sulton 1459-yil 22-dekabrda [[Adirna|Edirne]]da tugʻilgan. Uning onasi [[Chechak xotun]] boʻlgan. [[Shahzoda]]lar uchun anʼanaga muvofiq Cem 1469-yilda [[Kastamonu (viloyat)|Kastamonu]] viloyatiga hokim etib tayinlangan<ref>{{Cite book |last=İnalcık |first=Halil |title=Fatih Sultan Mehemmed Han |publisher=Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları |year=2019 |isbn=9786257999120 |language=tr}}</ref>. 1474-yil dekabr oyida Cem vafot etgan akasi Mustafoning oʻrniga [[Konya (viloyat)|Konya]]dagi [[Karaman (viloyat)|Karaman]] viloyati hokimi boʻlgan<ref name=":0">{{EI3|last=Vatin|first=Nicolas|author-link=Nicolas Vatin|title=Cem|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/cem-COM_24384?s.num=0&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-3&s.q=cem|year=2011}}</ref>. == Taxt vorisligi mojarosi == Sulton [[Mehmed II Fotih]] 1481-yil 3-mayda vafot etgan paytda Boyazid [[Sivas (viloyat)|Sivas]], [[Tokat (viloyat)|Tokat]] va [[Amasya (viloyat)|Amasya]] viloyatlarini, Cem esa [[Karaman (viloyat)|Karaman]] hamda [[Konya (viloyat)|Konya]] viloyatlarini boshqarardi. Sulton Mehmed II dan keyin taxt uchun aniq tayinlangan voris boʻlmagani bois hokimiyat ustidan Cem va Boyazid oʻrtasida toʻqnashuv avj oldi. [[Shariat|Islom huquqi]]da dafn marosimini asossiz kechiktirish taqiqlanganiga qaramay, Mehmed II ning jasadi [[Konstantinopol]]ga olib kelinib, u yerda uch kun turdi. Uning [[Sadri aʼzam|bosh vaziri]] [[Karamani Mehmed Pasha|Karamanli Mehmed posho]] yaqindagina vafot etgan sultonning istagini bajaryapman deb oʻylagan holda bir reja tuzdi. Unga koʻra, Cemning Konyadagi qarorgohi Boyazidning Amasyadagi qarorgohidan yaqinroq boʻlgani bois Cemni akasidan oldin [[Konstantinopol]]ga yetib kelib, taxtni egallashi uchun imkoniyat yaratmoqchi boʻldi. Biroq Boyazid allaqachon katta taʼsirga ega [[posho]]lar (ularning ikki nafari uning kuyovlari edi), [[yanicharlar]] hamda Mehmed II va bosh vazir siyosatiga qarshi boʻlganlar orasida siyosiy tarmoq yaratib ulgurgan edi. Karamanli Mehmed posho rejasini sir saqlashga urinishiga qaramay, sultonning oʻlimi va bosh vazir rejasini [[Yanicharlar|yanicharlar]] boʻlinmasi fosh etdi. Ular Cemdan koʻra Boyazidni qoʻllab-quvvatlar, sultonning oʻlimidan keyin ular poytaxtdan chetlatib qoʻyilgan edi. Natijada, yanicharlar boʻlinmasi qoʻzgʻolon koʻtardi va poytaxtga bostirib kirib, bosh vazirni oʻldirdi. [[File:Akçe - Cem Sultan.png|thumb|Cem Sulton tomonidan 1481-yilda zarb qilingan aqcha. Old tomonida „Mehmed xon oʻgʻli Sulton Cem“, orqa tomonida esa „Gʻalabasi shonli boʻlsin. Bursada zarb qilindi, 886-yil (hijriy)“ deb yozilgan]] Karamanli Mehmed poshoning oʻlimidan soʻng, Konstantinopolda yanicharlar orasida katta tartibsizliklar boshlandi, chunki voqealarni nazorat qiladigan na sulton, na bosh vazir bor edi. Vaziyat xavfini anglagan sobiq bosh vazir [[Isʼhoq posho]] Boyazidni iloji boricha tezroq yetib kelishga undashni oʻz zimmasiga oldi. Shu orada Is’hoq posho ehtiyot chorasi sifatida Boyazid yetib kelgunga qadar uning 11 yoshli oʻgʻli shahzoda [[Shahzoda Korkut]]ni regent deb eʼlon qildi<ref>Finkel, 2006, pp. 81—82.</ref>. Shahzoda Boyazid 1481-yil 21-mayda Konstantinopolga yetib keldi va sulton [[Boyazid II|Boyazid II]] deb eʼlon qilindi. Oradan atigi olti kun oʻtib, Cem 4 000 kishilik qoʻshin bilan [[Inegöl]] shahrini egalladi. Sulton Boyazid ukasini oʻldirish uchun [[vazir]] [[Ayos posho]] qoʻmondonligida qoʻshin yubordi. 28-may kuni Cem Boyazidning qoʻshinini tor-mor etib, oʻzini [[Onadoʻli]] sultoni deb eʼlon qildi va poytaxtni [[Bursa]]ga koʻchirdi. U imperiyani aka-uka oʻrtasida boʻlib olishni, [[Yevropa]] qismini Boyazidga qoldirishni taklif qildi. Boyazid „hukmdorlar oʻrtasida qarindoshlik boʻlmaydi“ deya gʻazab bilan bu taklifni rad etdi<ref name=":1">{{Cite book|title=Jem Sultan, The adventures of a Captive Turkish Prince in Renaissance Europe|last=Freely|first=John|publisher=Harper Collins Publishers|year=2004|isbn=0007150660|location=Hammersmith, London|pages=145}}</ref>. Shundan soʻng u [[Bursa]] tomon yurish qildi. Usmoniylar taxti uchun ikki daʼvogar oʻrtasidagi hal qiluvchi jang 1481-yil 19-iyunda [[Yenişehir]] yaqinida boʻlib oʻtdi. Jangda Cem yengilib, oilasi bilan [[Mamluklar davlati|Mamluk]]lar qoʻl ostida boʻlgan [[Qohira]]ga qochib ketdi. == Qohirada == Mamluk sultoni [[Qaitbay]] ({{hukmronlik|1468|1496}}) Cemni Qohirada izzat-ikrom bilan qabul qildi. Cem bundan foydalanib [[Makka]]ga haj safariga bordi. Shu tariqa u haj ziyoratini amalga oshirgan yagona Usmoniy shahzodaga aylandi<ref name=":1" />. Qohirada Cem akasidan xat oldi. Boyazid taxt uchun kurashni toʻxtatishi evaziga Cemga bir million aqcha (usmoniy pul birligi) taklif qildi. Biroq Cem buni rad etdi va keyingi yili Karaman hukmron xonadoni vorisi Qosim beg hamda Anqara ''sanjakbeyi'' yordami bilan Onadoʻlida yurish boshladi. 1482-yil 27-mayda Cem Konyani qamal qildi, biroq tez orada magʻlub boʻlib, [[Anqara]]ga chekinishga majbur boʻldi. U hammasidan voz kechib, Qohiraga qaytmoqchi edi, ammo Misrga boradigan yoʻllarning barchasi Boyazidning nazoratida edi. Shundan soʻng Cem akasi bilan qayta muzokara qilishga urindi. Boyazid unga [[Quddus]]da tinch yashashi uchun maosh taklif qildi, ammo imperiyani boʻlib berishdan bosh tortdi. Shundan keyin Cem 1482-yil 29-iyulda [[Rodos]]ga qochib ketdi. == Qamoqqa olinishi == [[File:Turkey.Bodrum.Cem03.jpg|thumb|right|Cem Sulton (oʻrtada) va [[Pierre dʼAubusson]] [[Rodos]]dagi kechki ovqatda|150px]] === Gospitalyer ritsarlari === Rodosga kelgach, Cem [[Bodrum qal’asi]]ning fransuz kapitani Avliyo John ritsarlari (oroldagi lotin katolik ordeni)ning buyuk magistri [[Pierre dʼAubusson]]dan himoya soʻradi. 29-iyul kuni Cem Rodosga yetib kelib, izzat-ikrom bilan kutib olindi. Yangi sulton Boyazidni hokimiyatdan agʻdarish evaziga shahzoda Cem Usmoniy taxtini qaytarib olsa, Usmoniylar imperiyasi va xristian olami oʻrtasida abadiy tinchlik taklif qildi. Biroq Pierre dʼAubusson Boyazid bilan mojaroga kirishish oqilona ish emasligini anglab, yashirincha Boyazid bilan aloqa oʻrnatdi, u bilan tinchlik shartnomasini tuzdi. Soʻngra 1483-yil mart oyida Cemning asirligi boʻyicha alohida kelishuvga erishdi. Pierre dʼAubusson sulton Boyazidga Cemni ushlab turish evaziga uning taʼminoti uchun yiliga 40 000 dukat toʻlash vaʼdasini oldi. Shu tariqa ritsarlar pulni olib, Cemga xiyonat qildilar. Shundan keyin Cem Rodosda yaxshi muomala qilinadigan mahbusga aylandi. Keyin Cem [[Fransiya]]dagi Pierre dʼAubusson qal’asiga yuborildi. === Fransiyada === [[File:Bourganeuf la tour Zizim.JPG|right|thumb|upright|Fransiyaning [[Bourganeuf]] shahridagi Zizim minorasi]] Cem 1482-yil 17-oktyabrda [[Vengriya]]ga yoʻl olarkan, oʻsha paytda [[Savoyya gersogligi]] tarkibidagi Nis shahriga yetib kelgan edi. Ammo ritsarlar vaqtni choʻzayotgan edilar. Uning qamoqda saqlanishi haqidagi kelishuv yakunlangach, Cem amalda siyosiy bosim vositasi sifatida ishlatilishi mumkin boʻlgan garovga aylandi. Usmoniylar mamlakatida tartibsizlik chiqarish uchun uning nomi va shaxsidan foydalanishni umid qilganlar qatorida Mamluk sultoni Qaitbay, [[Matthias Corvinus]], Vengriya qiroli va [[Papa Innocent VIII]] bor edi. Avliyo John ritsarlari, venetsiyaliklar, Neapol qiroli hamda papalar Innocent VIII va [[Papa Alexander VI]] uning [[Yevropa]]da boʻlishini xristian dunyosiga qarshi Usmoniylarning tajovuzlarini toʻxtatib turuvchi omil va bir vaqtning oʻzida foyda olish imkoniyati sifatida koʻrgan. Sulton Boyazid II oʻz navbatida Gʻarbga elchilar va josuslar yuborib, oʻz raqibi doimiy ravishda nazorat ostida ushlab turilishini taʼminlashga harakat qildi. U hatto uni oʻldirish orqali yoʻq qilishga ham uringan<ref name=":0" />. Cem Savoyya gersogligida bir yil yashadi. Musulmon shaxsni oʻz yerlarida qabul qilishni istamagan Fransiya qiroli [[Louis XI]] vafot etgach (1483-yil 30-avgust), Gospitalyer ritsarlari Cemni Limuzen (D’Obyussonning vatani)ga koʻchirdilar. Cem keyingi besh yilini, asosan, [[Bourganeuf]]da oʻtkazdi. Unga juda yaxshi munosabatda boʻlishdi, ammo mohiyatan u bir asir edi (uni joylashtirish uchun mustahkam minora ham qurilgan). Boyazid II D’Aubussonʼs bilan ham (Cemni Rodosga qaytarish uchun), yangi fransuz monarxi [[Karl VIII]] vakillari bilan ham (uni Fransiyada ushlab turish uchun) muzokara olib bordi. Vengriya qiroli va Papa Innocent VIII shahzodani oʻz nazorati ostiga olishga uringanida, Papaning qoʻli ustun keldi va Cem 1489-yil 13-martda Rimga yetib keldi. === Rimda === [[File:St Catherine's Disputation (Detail).jpg|thumb|Cem „''St Catherineʼs Disputation''“ (''Avliyo Ketrinning bahsi'') asarida, [[Pinturicchio]] tomonidan ishlangan asar<ref>{{cite book |last1=Minnich |first1=Nelson |title=The Renaissance Papacy 1400–1600 |date=3 February 2025 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-71322-2 |page=158 |url=https://books.google.com/books?id=0ZNCEQAAQBAJ&pg=PA158 |language=en}}</ref>]] Innocent VIII mamluklarning takliflarini rad etdi va Usmoniylarga qarshi salib yurishiga hozirlik koʻra boshladi, biroq vengriyalik Matthias Corvinus 1490-yil 6-aprelda vafot etgach, bu rejaning amalga oshrilishi kechiktirildi. Bu voqealar Boyazidni tashvishga soldi. U D’Obyusson bilan bogʻlandi va 1490-yil dekabrida Rimga Mustafo beyni (keyinchalik bosh vazir) yuborib, maxfiy kelishuv tuzdi. Sulton Rodos, Rim yoki Venetsiyaga hujum qilmaslikni, shuningdek, shahzodani qamoqda saqlash evaziga Papaga Cem uchun yiliga 40 000 dukat nafaqa toʻlashni (shundan 10 000 dukati Avliyo John ritsarlariga ajratilardi) vaʼda qildi. Aftidan, Cem Rimdagi hayotni Fransiyadagidan koʻra yoqimliroq deb bilgan va Usmoniy taxtini egallash umidini yoʻqotgan edi, biroq u musulmon yurtida oʻlim topishni xohlardi. Ammo uning bu istagi amalga oshmadi<ref name=":0" />. Papa Innocent VIII Cemdan foydalanib Usmoniylarga qarshi yangi salib yurishini boshlashga muvaffaq boʻla olmadi<ref>Finkel, 2006, p. 87.</ref>. Papa Cemni [[Nasroniylik (xristianlik)|xristianlik]]ni qabul qildirishga ham urindi, ammo muvaffaqiyat qozonolmadi. Shunga qaramay, Cemning Rimda boʻlishi ular uchun foydali edi. Sulton Boyazid [[Bolqon yarim oroli]]dagi xristian davlatlariga qarshi harbiy yurish boshlamoqchi boʻlganida Papa uning ukasini ozod qilib yuborish bilan tahdid qilardi. Cemni qamoqda ushlab turish evaziga Boyazid Innocent VIII ga 120 000 toj (oʻsha paytda papalik daromadining boshqa barcha yillik manbalari yigʻindisiga teng), Iso Masihning yonini teshib oʻtgan deb ishoniladigan [[Muqaddas nayza]] yodgorligi, 100 nafar mavr quli va yiliga 45 000 dukat toʻlovni amalga oshirdi. Rimdagi Sistina kapellasi qurilishi bilan bogʻliq xarajatlarning katta qismi ham aynan Usmoniylar imperiyasidan olingan tovon pullari hisobidan qoplangan<ref>Duffy, 2006, p. 196.</ref>. == Oʻlimi == [[File:Cem Sultan tomb 7954.jpg|thumb|right|Cem Sulton qabri (ukasi Mustafoning qabri yonida)]] 1494-yilda Karl VIII Italiyaga bostirib kirib, Neapol qirolligini egallashga urindi va [[turklar]]ga qarshi salib yurishini ham eʼlon qildi. U Papa Alexander VI ni Cemni topshirishga majbur qildi va Cem 1495-yil 28-yanvarda fransuz qoʻshini bilan Rimni tark etdi. Shahzoda 24-fevral kuni Neapolda vafot etdi. Cem Sultonni qimmatli garovdan voz kechishga majbur boʻlgan Papa zaharlagani haqida mish-mishlar ham mavjud<ref name=tdv></ref>. Sulton Boyazid ukasi Cemning vafoti munosabati bilan uch kunlik umumxalq motamini eʼlon qildi. U Cemning jasadini [[Janoza|islomiy]] urf-odatlarga koʻra dafn qilish uchun oʻz yurtiga qaytarib berilishini soʻradi. Biroq vafotidan keyin ham yana qoʻshimcha oltin olishga urinishlar sababli Cemning jasadi toʻrt yil oʻtgachgina Usmoniylar imperiyasi hududiga olib kelindi. Oxir-oqibat, Cem Sulton Bursada dafn etildi<ref name=":1" />. == Merosi == === Shaxsiyati === Cem [[Usmonli turk tili|turk tili]] va [[fors tili]]da ikki [[devon]] yozgan. Shuningdek, u [[arab tili]] ham soʻzlashgan<ref name="tdv">{{TDV İslâm Ansiklopedisi|title=Cem Sultan (ö. 900/1495) Osmanlı şehzadesi.|url=https://islamansiklopedisi.org.tr/cem-sultan|author=Günay Kut|section=2}}</ref>. === Cem tasvirlari === <gallery> File:Borgia Apartment 002 (cropped)1.jpeg|Ot ustidagi erkak, ehtimol Cem bo'lishi mumkin, Borgia xonalarida saqlanadi, Pinturicchio tomonidan ishlangan asar<ref>{{Cite book |last1=Lapina |first1=Elizabeth |url=https://books.google.com/books?id=DWg2CwAAQBAJ&pg=PA239 |title=The Crusades and Visual Culture |last2=Morris |first2=April Jehan |last3=Throop |first3=Susanna A. |last4=Whatley |first4=Laura J. |date=2015 |publisher=Ashgate Publishing |isbn=978-1-4724-4926-9 |pages=239 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |title=Circa 1492: Art in the Age of Exploration |date=1 January 1991 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-05167-4 |page=78 |url=https://books.google.com/books?id=wMK-Ba0-RG4C&pg=PA78 |language=en}}</ref> File:CemAusschnittWienerCodex8615Fol12r.jpg|Cem Sultonning portreti, 1586-yil File:Djem-Pinruricchio.png|Cem Sulton “St Catherine's Disputation" (Avliyo Ketrinning bahsi) asarida<ref>{{cite book |last1=Minnich |first1=Nelson |title=The Renaissance Papacy 1400–1600 |date=3 February 2025 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-71322-2 |page=158 |url=https://books.google.com/books?id=0ZNCEQAAQBAJ&pg=PA158 |language=en}}</ref> Portrait_of_Cem,_Pinturicchio,_1502-07.jpg|Jem portreti, Pinturikkyo, 1502–1507<ref name="MDB"/> </gallery> == Oilasi == === Xotinlari === Cemning faqat bir xotini boʻlgani maʼlum: * Gulshirin xotun<ref>{{cite book|first=İlhan|last=Gök|title=II. Bâyezîd Dönemi İn'âmât Defteri ve Ceyb-i Hümayun Masraf Defteri (Thesis)|year=2014|pages=580}}</ref> === Oʻgʻillari === Cemning kamida uch oʻgʻli boʻlgan: * Shahzoda Abdulloh (Boyazid II tomonidan 1481-yilda qatl etilgan va [[Bursa]]dagi [[Oʻrxon I]] maqbarasiga dafn qilingan). * Shahzoda Oʻgʻuzxon (Boyazid II tomonidan 1482-yilda [[Konstantinopol]]da qatl etilgan), shuningdek, Shahzoda Oʻgʻuz deb ham atalgan<ref>{{cite book|first=Hasan|last=Cem|title=Osmanlı tarihinde katledilen şehzadeler|publisher=Geçit Kitabevi|year=2004|pages=131|isbn=978-9-757-69989-7}}</ref>. * [[Shahzoda Murod]] ([[Sulaymon I]] tomonidan 1522-yil dekabrda [[Rodos]]da qatl etilgan) keyinchalik Pierre Mehmed Sayd deb atalgan. Uylangan, toʻrt oʻgʻil va uch qiz koʻrgan<ref name="murad">{{cite book|first=Louis|last=Thuasne|title=Djem, Sultan, fils de Mohammed II, frère de Bayezid II, (1459–1495) d'après les documents originaux en grande partie inédits: Etude sur la question d'orient à la fin du XVe siècle|publisher=Leroux|year=1892|pages=388–9}}</ref><ref>{{Cite book |last=Caron |first=Maurice |title=Djem un prince dans la tourmente |publisher=Les Éd. du Zeugma |others=Impr. Corlet numérique |year=2010 |isbn=978-2-9534413-3-8 |location=Villeurbanne |pages=Part IV, 5 |language=fr |oclc=758546639 |chapter=4th part |chapter-url=http://princedjem.com/presentation/4eme-partie?lang=en}}</ref>. === Qizlari === Cemning kamida ikki qizi boʻlgan: * Gevhermelik xotun, Gavharmuluk xotun deb ham atalgan<ref name="cagatay">{{cite book|author=Mustafa Çağatay Uluçay|title=Padişahların kadınları ve kızları|pages=50 n. 18, 48 n. 14|publisher=Ankara, Ötüken|year=2011}}</ref>, avval 1496-yilda sulton [[An-Nosir Muhammad ibn Qaitbay]]ga ([[Qaitbay]]ning oʻgʻli, 1498-yilda vafot etgan) turmushga chiqqan, ikkinchi bor 1503-yilda Onadoʻli [[beklarbegi]] Sinan poshoga turmushga chiqqan<ref name="murad" />. * Oysha xotun<ref>{{cite book|first=Mustafa|last=Güler|title=Osmanlı Devleti'nde haremeyn vakıfları (XVI-XVII. yüzyıllar)|publisher=TATAV|year=2002|pages=132|isbn=978-9-756-59610-4}}</ref> 1503-yilda Ioannina sanjakbeyi Sinan poshoning oʻgʻli Mehmed beyga turmushga chiqqan<ref name="cagatay" />. == Talqinlar va manbalar == === Adabiyotda === 1490-yillarda Cem Sultonning hayoti haqida [[Lotin tili|lotincha]] kitob yozilgan. Uni Gospitalyer ritsarlari vitse-kansleri [[Guillaume Caoursin]] tasvirlar bilan bezagan. U bosmaxona imkoniyati boʻlgan bir qancha Yevropa shaharlarida, jumladan, [[Venetsiya]], [[Parij]], [[Brugge]], [[Salamanka]], [[Ulm]] va [[London]]da nashr qilingan. Kitobdagi koʻplab illyustratsiyalar Gʻarbiy Yevropada turk xalqining kiyim-kechak va qurol-aslahalarini ilk bor aniq tasvirlangan namunalardan sanaladi. Cemning asirligi va uni asirlikda ushlab turgan siyosiy hiyla-nayranglar haqidagi hikoya haitilik yozuvchi va siyosiy surgun [[Demesvar Delorme]] qalamiga mansub „''Francesca: Les Jeux du Sort''“ (1872) tarixiy romani uchun asos boʻlgan<ref>Delorme, Demesvar. ''Francesca: Les Jeux du Sort''. Paris: E. Dentu, Libraire-Editeur, 1872.</ref>. Cemning hayoti yugoslaviyalik Nobel mukofoti sovrindori yozuvchi [[Ivo Andrić]]ning „''The Damned Yard''“ (1954) kitobidagi bir qahramon uchun ham ilhom manbai boʻlgan. Asar uning eng yirik durdonalaridan biri hisoblanadi<ref>Ivo Andrić Foundation (in Serbian): https://www.ivoandric.org.rs/%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B0_/%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8/16-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B8%D1%98%D0%B0 </ref>. va 30 dan ortiq tilga tarjima qilingan<ref>*Bibliography of Ivo Andrić*, p. 124 ff: https://www.ivoandric.org.rs/images/bibliografija/bai_sep2011.pdf</ref>. Cem Sulton koʻp qatlamli hikoyada asosiy qahramonlardan biri sifatida namoyon boʻlib, insoniy holat uchun metafora vazifasini bajargan. [[Bolgarlar|Bolgar]] usmoniy tarixchisi [[Vera Mutafchieva]] XV asr Yevropa siyosatida Cem Sultonning rolidan ilhomlanib, 1967-yilda u haqida „''The Case of Cem''“ nomli roman yozgan. Kitob tarixiy aniqlikka intilgan va turk, nemis, rumin, polyak, rus, chex, slovak, vengr, fransuz, eston, yunon va xorvat tillariga tarjima qilingan. [[Angela Rodel]] tomonidan inglizcha tarjimasi 2024-yilda chop etildi. === Filmda === 1951-yilda „''Cem Sultan''“ tarixiy filmi namoyish etilgan. 1969-yilda [[Remzi Aydin Jönturk]] rejissyorligidagi „''Malkoçoğlu Cem Sultan''“ tarixiy-sarguzasht filmi namoyish etilgan. Unda Cem Sulton obrazini [[Jihangir Ghaffari]] ijro etgan. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{Commons turkum|Cem}} * {{Kitob manbasi|author=Duffy, Eamon |author-link=Eamon Duffy |year=2006 |title=Avliyolar va gunohkorlar: Papalar tarixi |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-11597-0 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/00book1593273669 }} * {{Kitob manbasi|author=Finkel, Caroline |author-link=Caroline Finkel |year=2005 |title=Usmonning orzusi: Usmoniylar imperiyasi tarixi, 1300–1923 |publisher=[[Basic Books]]|isbn=978-0-465-02396-7}} * {{Kitob manbasi|author=Freely, John |author-link=John Freely |year=2004 |title=Jem Sulton: Uyg‘onish davri Yevropasida asir turk shahzodasi sarguzashtlari |publisher=[[Harper Perennial]] |isbn=978-0-00-715066-3}} === Qoʻshimcha adabiyotlar === * {{Encyclopaedia Iranica| title = Jem Solṭān | last = Özgüdenli | first = Osman G. | url = http://www.iranicaonline.org/articles/jem-soltan- | volume = 14 | fascicle = 6 | pages = 623–624 }} {{Portal|O‘rta asrlar|Qirollik}} {{Taxt uchun kurashgan Usmoniy shahzodalar}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Jem, Sulton}} [[Turkum:1459-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1495-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Usmoniylar imperiyasi shahzodalari]] [[Turkum:Usmoniylar taxtiga daʼvogarlar]] [[Turkum:Turk shoirlari]] [[Turkum:Sultonlarning o‘g‘illari]] src37ceiurzea5umoaekydhy9amfh3b 5997210 5997207 2026-04-16T07:14:10Z Oblakulova 111326 /* Qamoqqa olinishi */ 5997210 wikitext text/x-wiki {{qirollik bilgiqutisi | name = Cem Sulton | tasvir = Cem Sultan, Pinturicchio, liberia piccolomini, 1502-07 circa, Pio II giunge ad Ancona per dare inizio alla crociata 07.jpg | izoh = Cem Sulton, [[Pinturicchio]] tomonidan ishlangan, taxminan 1502–1507-yillar<ref name="MDB">{{cite book |last1=Baer |first1=Marc David |title=The Ottomans: Khans, Caesars and Caliphs |date=14 October 2021 |publisher=John Murray Press |isbn=978-1-4736-9572-6 |page=580 |url=https://books.google.com/books?id=X0YDEAAAQBAJ&pg=PT580 |language=en}}</ref> | succession = [[Usmonli imperiyasi]] taxtiga daʼvogar | reign = 1481-yil 28-may − 1481-yil 20-iyun | reg-type = Qarshi taraf | regent = [[Boyazid II]] | succession1 = [[Karaman]] sanjekbeyi | reign1 = 1474–1481 | succession2 = [[Kastamonu]] sanjekbeyi | reign2 = 1469–1474 | birth_date = 1459-yil 22-dekabr | tugʻilgan_joyi = Adrianopol saroyi, [[Adirna|Edirne]], [[Rumelia]], [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]] | house = [[Usmonlilar sulolasi|Usmoniylar]] | house-type = Sulola | full name = Cem bin Meḥemmed Ḫān | father = [[Mehmed II Fotih]] | mother = [[Chechak xotun]] | spouse = Gulshirin xotun | spouse-type = Xotini | issue = {{Plainlist| *Shahzoda Abdulloh *Shahzoda Oʻgʻuzxon *[[Shahzoda Murod]] *Gevhermelik xotun *Oysha xotun}} | death_date = {{Vafot sanasi va yoshi|1495|2|25|1459|12|22|df=y}} | vafot_joyi = [[Capua]], [[Neapol qirolligi]] | dafn_etilgan_joy = [[Murodiya majmuasi]], [[Bursa]], [[Turkiya]] | religion = [[Islom]], [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniylik]] | signature_type = [[Tugʻro]] | imzo = Cem Sultan Tughra.png }} '''Cem Sulton'''<ref>{{langx|ota|جم سلطان|Cem sulṭān}}; {{langx|tr|Cem Sultan}}; {{langx|fr|Zizim}}. Shuningdek, '''Djem''' yoki '''Jem''' deb ham aytiladi. '''Sultan Cem''' or '''Şehzade Cem''' nomi bilan ham maʼlum.</ref> (1459-yil 22-dekabr — 1495-yil 25-fevral) — XV asrda [[Usmoniylar imperiyasi|Usmoniylar]] taxtiga daʼvogar shaxs. Cem Sulton [[Mehmed II Fotih]]ning uchinchi oʻgʻli hamda sulton [[Boyazid II|Boyazid II ning]] oʻgay ukasi, sulton [[Salim I Yovuz|Salim I ning]] oʻgay amakisi. Boyazid tomonidan magʻlubiyatga uchratilgach, kurashni davom ettirolmay Misrga qochib borgan va u yerda [[Mamluklar davlati|Mamluklar]] himoyasida yashagan. Keyinchalik yana hokimiyatni qoʻlga kiritishga urinib koʻrgan, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchragach, [[Rodos]] oroliga yoʻl olgan. U yerda uni [[Gospitalyer ritsarlari]] qabul qilgan va siyosiy mahbus sifatida ushlab turgan. Soʻngra Yevropaga olib ketilgan va oxir-oqibat [[Rim papasi]] himoyasi ostida ushlanib, umrining qolgan qismini, asosan, nazorat ostida, surgunda oʻtkazgan. == Yoshligi == Cem Sulton 1459-yil 22-dekabrda [[Adirna|Edirne]]da tugʻilgan. Uning onasi [[Chechak xotun]] boʻlgan. [[Shahzoda]]lar uchun anʼanaga muvofiq Cem 1469-yilda [[Kastamonu (viloyat)|Kastamonu]] viloyatiga hokim etib tayinlangan<ref>{{Cite book |last=İnalcık |first=Halil |title=Fatih Sultan Mehemmed Han |publisher=Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları |year=2019 |isbn=9786257999120 |language=tr}}</ref>. 1474-yil dekabr oyida Cem vafot etgan akasi Mustafoning oʻrniga [[Konya (viloyat)|Konya]]dagi [[Karaman (viloyat)|Karaman]] viloyati hokimi boʻlgan<ref name=":0">{{EI3|last=Vatin|first=Nicolas|author-link=Nicolas Vatin|title=Cem|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/cem-COM_24384?s.num=0&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-3&s.q=cem|year=2011}}</ref>. == Taxt vorisligi mojarosi == Sulton [[Mehmed II Fotih]] 1481-yil 3-mayda vafot etgan paytda Boyazid [[Sivas (viloyat)|Sivas]], [[Tokat (viloyat)|Tokat]] va [[Amasya (viloyat)|Amasya]] viloyatlarini, Cem esa [[Karaman (viloyat)|Karaman]] hamda [[Konya (viloyat)|Konya]] viloyatlarini boshqarardi. Sulton Mehmed II dan keyin taxt uchun aniq tayinlangan voris boʻlmagani bois hokimiyat ustidan Cem va Boyazid oʻrtasida toʻqnashuv avj oldi. [[Shariat|Islom huquqi]]da dafn marosimini asossiz kechiktirish taqiqlanganiga qaramay, Mehmed II ning jasadi [[Konstantinopol]]ga olib kelinib, u yerda uch kun turdi. Uning [[Sadri aʼzam|bosh vaziri]] [[Karamani Mehmed Pasha|Karamanli Mehmed posho]] yaqindagina vafot etgan sultonning istagini bajaryapman deb oʻylagan holda bir reja tuzdi. Unga koʻra, Cemning Konyadagi qarorgohi Boyazidning Amasyadagi qarorgohidan yaqinroq boʻlgani bois Cemni akasidan oldin [[Konstantinopol]]ga yetib kelib, taxtni egallashi uchun imkoniyat yaratmoqchi boʻldi. Biroq Boyazid allaqachon katta taʼsirga ega [[posho]]lar (ularning ikki nafari uning kuyovlari edi), [[yanicharlar]] hamda Mehmed II va bosh vazir siyosatiga qarshi boʻlganlar orasida siyosiy tarmoq yaratib ulgurgan edi. Karamanli Mehmed posho rejasini sir saqlashga urinishiga qaramay, sultonning oʻlimi va bosh vazir rejasini [[Yanicharlar|yanicharlar]] boʻlinmasi fosh etdi. Ular Cemdan koʻra Boyazidni qoʻllab-quvvatlar, sultonning oʻlimidan keyin ular poytaxtdan chetlatib qoʻyilgan edi. Natijada, yanicharlar boʻlinmasi qoʻzgʻolon koʻtardi va poytaxtga bostirib kirib, bosh vazirni oʻldirdi. [[File:Akçe - Cem Sultan.png|thumb|Cem Sulton tomonidan 1481-yilda zarb qilingan aqcha. Old tomonida „Mehmed xon oʻgʻli Sulton Cem“, orqa tomonida esa „Gʻalabasi shonli boʻlsin. Bursada zarb qilindi, 886-yil (hijriy)“ deb yozilgan]] Karamanli Mehmed poshoning oʻlimidan soʻng, Konstantinopolda yanicharlar orasida katta tartibsizliklar boshlandi, chunki voqealarni nazorat qiladigan na sulton, na bosh vazir bor edi. Vaziyat xavfini anglagan sobiq bosh vazir [[Isʼhoq posho]] Boyazidni iloji boricha tezroq yetib kelishga undashni oʻz zimmasiga oldi. Shu orada Is’hoq posho ehtiyot chorasi sifatida Boyazid yetib kelgunga qadar uning 11 yoshli oʻgʻli shahzoda [[Shahzoda Korkut]]ni regent deb eʼlon qildi<ref>Finkel, 2006, pp. 81—82.</ref>. Shahzoda Boyazid 1481-yil 21-mayda Konstantinopolga yetib keldi va sulton [[Boyazid II|Boyazid II]] deb eʼlon qilindi. Oradan atigi olti kun oʻtib, Cem 4 000 kishilik qoʻshin bilan [[Inegöl]] shahrini egalladi. Sulton Boyazid ukasini oʻldirish uchun [[vazir]] [[Ayos posho]] qoʻmondonligida qoʻshin yubordi. 28-may kuni Cem Boyazidning qoʻshinini tor-mor etib, oʻzini [[Onadoʻli]] sultoni deb eʼlon qildi va poytaxtni [[Bursa]]ga koʻchirdi. U imperiyani aka-uka oʻrtasida boʻlib olishni, [[Yevropa]] qismini Boyazidga qoldirishni taklif qildi. Boyazid „hukmdorlar oʻrtasida qarindoshlik boʻlmaydi“ deya gʻazab bilan bu taklifni rad etdi<ref name=":1">{{Cite book|title=Jem Sultan, The adventures of a Captive Turkish Prince in Renaissance Europe|last=Freely|first=John|publisher=Harper Collins Publishers|year=2004|isbn=0007150660|location=Hammersmith, London|pages=145}}</ref>. Shundan soʻng u [[Bursa]] tomon yurish qildi. Usmoniylar taxti uchun ikki daʼvogar oʻrtasidagi hal qiluvchi jang 1481-yil 19-iyunda [[Yenişehir]] yaqinida boʻlib oʻtdi. Jangda Cem yengilib, oilasi bilan [[Mamluklar davlati|Mamluk]]lar qoʻl ostida boʻlgan [[Qohira]]ga qochib ketdi. == Qohirada == Mamluk sultoni [[Qaitbay]] ({{hukmronlik|1468|1496}}) Cemni Qohirada izzat-ikrom bilan qabul qildi. Cem bundan foydalanib [[Makka]]ga haj safariga bordi. Shu tariqa u haj ziyoratini amalga oshirgan yagona Usmoniy shahzodaga aylandi<ref name=":1" />. Qohirada Cem akasidan xat oldi. Boyazid taxt uchun kurashni toʻxtatishi evaziga Cemga bir million aqcha (usmoniy pul birligi) taklif qildi. Biroq Cem buni rad etdi va keyingi yili Karaman hukmron xonadoni vorisi Qosim beg hamda Anqara ''sanjakbeyi'' yordami bilan Onadoʻlida yurish boshladi. 1482-yil 27-mayda Cem Konyani qamal qildi, biroq tez orada magʻlub boʻlib, [[Anqara]]ga chekinishga majbur boʻldi. U hammasidan voz kechib, Qohiraga qaytmoqchi edi, ammo Misrga boradigan yoʻllarning barchasi Boyazidning nazoratida edi. Shundan soʻng Cem akasi bilan qayta muzokara qilishga urindi. Boyazid unga [[Quddus]]da tinch yashashi uchun maosh taklif qildi, ammo imperiyani boʻlib berishdan bosh tortdi. Shundan keyin Cem 1482-yil 29-iyulda [[Rodos]]ga qochib ketdi. == Qamoqqa olinishi == [[File:Turkey.Bodrum.Cem03.jpg|thumb|right|Cem Sulton (oʻrtada) va [[Pierre dʼAubusson]] [[Rodos]]dagi kechki ovqatda|150px]] === Gospitalyer ritsarlari === Rodosga kelgach, Cem [[Bodrum qal’asi]]ning fransuz kapitani Avliyo John ritsarlarining (Gospitalyer ritsarlari, oroldagi lotin katolik ordeni) buyuk magistri [[Pierre dʼAubusson]]dan himoya soʻradi. 29-iyul kuni Cem Rodosga yetib kelib, izzat-ikrom bilan kutib olindi. Yangi sulton Boyazidni hokimiyatdan agʻdarish evaziga shahzoda Cem Usmoniy taxtini qaytarib olsa, Usmoniylar imperiyasi va xristian olami oʻrtasida abadiy tinchlik taklif qildi. Biroq Pierre dʼAubusson Boyazid bilan mojaroga kirishish oqilona ish emasligini anglab, yashirincha Boyazid bilan aloqa oʻrnatdi va u bilan tinchlik shartnomasini tuzdi. Soʻngra 1483-yil mart oyida Cemning asirligi boʻyicha alohida kelishuvga erishdi. Pierre dʼAubusson sulton Boyazidga Cemni ushlab turish evaziga uning taʼminoti uchun yiliga 40 000 ''dukat'' toʻlash vaʼdasini oldi. Shu tariqa ritsarlar pulni olib, Cemga xiyonat qildilar. Shundan keyin Cem Rodosda yaxshi muomala qilinadigan mahbusga aylandi. Keyin u [[Fransiya]]dagi Pierre dʼAubusson qal’asiga yuborildi. === Fransiyada === [[File:Bourganeuf la tour Zizim.JPG|right|thumb|upright|Fransiyaning [[Bourganeuf]] shahridagi Zizim minorasi]] Cem 1482-yil 17-oktyabrda [[Vengriya]]ga yoʻl olarkan, oʻsha paytda [[Savoyya gersogligi]] tarkibidagi Nis shahriga yetib kelgan edi. Ammo ritsarlar vaqtni choʻzayotgan edilar. Uning qamoqda saqlanishi haqidagi kelishuv yakunlangach, Cem amalda siyosiy bosim vositasi sifatida ishlatilishi mumkin boʻlgan garovga aylandi. Usmoniylar mamlakatida tartibsizlik chiqarish uchun uning nomi va shaxsidan foydalanishni umid qilganlar qatorida Mamluk sultoni Qaitbay, [[Matthias Corvinus]], Vengriya qiroli va [[Papa Innocent VIII]] bor edi. Avliyo John ritsarlari, venetsiyaliklar, Neapol qiroli hamda papalar Innocent VIII va [[Papa Alexander VI]] uning [[Yevropa]]da boʻlishini xristian dunyosiga qarshi Usmoniylarning tajovuzlarini toʻxtatib turuvchi omil va bir vaqtning oʻzida foyda olish imkoniyati sifatida koʻrgan. Sulton Boyazid II oʻz navbatida Gʻarbga elchilar va josuslar yuborib, oʻz raqibi doimiy ravishda nazorat ostida ushlab turilishini taʼminlashga harakat qildi. U hatto Cemni oʻldirib yoʻq qilishga ham uringan<ref name=":0" />. Cem Savoyya gersogligida bir yil yashadi. Musulmon shaxsni oʻz yerlarida qabul qilishni istamagan Fransiya qiroli [[Louis XI]] vafot etgach (1483-yil 30-avgust), Gospitalyer ritsarlari Cemni Limuzen (D’Obyussonning vatani)ga koʻchirdilar. Cem keyingi besh yilini, asosan, [[Bourganeuf]]da oʻtkazdi. Unga juda yaxshi munosabatda boʻlishdi, ammo mohiyatan u bir asir edi (uni joylashtirish uchun mustahkam minora ham qurilgan). Boyazid II D’Aubussonʼs bilan ham (Cemni Rodosga qaytarish uchun), yangi fransuz monarxi [[Karl VIII]] vakillari bilan ham (uni Fransiyada ushlab turish uchun) muzokara olib bordi. Vengriya qiroli va Papa Innocent VIII shahzodani oʻz nazorati ostiga olishga uringanida Papaning qoʻli ustun keldi va Cem 1489-yil 13-martda Rimga yetib keldi. === Rimda === [[File:St Catherine's Disputation (Detail).jpg|thumb|Cem „''St Catherineʼs Disputation''“ (''Avliyo Ketrinning bahsi'') asarida, [[Pinturicchio]] tomonidan ishlangan asar<ref>{{cite book |last1=Minnich |first1=Nelson |title=The Renaissance Papacy 1400–1600 |date=3 February 2025 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-71322-2 |page=158 |url=https://books.google.com/books?id=0ZNCEQAAQBAJ&pg=PA158 |language=en}}</ref>]] Innocent VIII mamluklarning takliflarini rad etdi va Usmoniylarga qarshi salib yurishiga hozirlik koʻra boshladi, biroq vengriyalik Matthias Corvinus 1490-yil 6-aprelda vafot etgach, bu rejaning amalga oshrilishi kechiktirildi. Bu voqealar Boyazidni tashvishga soldi. U D’Obyusson bilan bogʻlandi va 1490-yil dekabrida Rimga Mustafo beyni (keyinchalik bosh vazir) yuborib, maxfiy kelishuv tuzdi. Sulton Rodos, Rim yoki Venetsiyaga hujum qilmaslikni, shuningdek, shahzodani qamoqda saqlash evaziga Papaga Cem uchun yiliga 40 000 dukat nafaqa toʻlashni (shundan 10 000 dukati Avliyo John ritsarlariga ajratilardi) vaʼda qildi. Aftidan, Cem Rimdagi hayotni Fransiyadagidan koʻra yoqimliroq deb bilgan va Usmoniy taxtini egallash umidini yoʻqotgan edi, biroq u musulmon yurtida oʻlim topishni xohlardi. Ammo uning bu istagi amalga oshmadi<ref name=":0" />. Papa Innocent VIII Cemdan foydalanib Usmoniylarga qarshi yangi salib yurishini boshlashga muvaffaq boʻla olmadi<ref>Finkel, 2006, p. 87.</ref>. Papa Cemni nasroniylikni qabul qildirishga ham urindi, ammo muvaffaqiyat qozonolmadi. Shunga qaramay, Cemning Rimda boʻlishi ular uchun foydali edi. Sulton Boyazid [[Bolqon yarim oroli]]dagi xristian davlatlariga qarshi harbiy yurish boshlamoqchi boʻlganida Papa uning ukasini ozod qilib yuborish bilan tahdid qilardi. Cemni qamoqda ushlab turish evaziga Boyazid Innocent VIII ga 120 000 toj (oʻsha paytda papalik daromadining boshqa barcha yillik manbalari yigʻindisiga teng), Iso Masihning yonini teshib oʻtgan deb ishoniladigan [[Muqaddas nayza]] yodgorligi, 100 nafar mavr quli va yiliga 45 000 dukat toʻlovni amalga oshirdi. Rimdagi Sistina kapellasi qurilishi bilan bogʻliq xarajatlarning katta qismi ham aynan Usmoniylar imperiyasidan olingan tovon pullari hisobidan qoplangan<ref>Duffy, 2006, p. 196.</ref>. == Oʻlimi == [[File:Cem Sultan tomb 7954.jpg|thumb|right|Cem Sulton qabri (ukasi Mustafoning qabri yonida)]] 1494-yilda Karl VIII Italiyaga bostirib kirib, Neapol qirolligini egallashga urindi va [[turklar]]ga qarshi salib yurishini ham eʼlon qildi. U Papa Alexander VI ni Cemni topshirishga majbur qildi va Cem 1495-yil 28-yanvarda fransuz qoʻshini bilan Rimni tark etdi. Shahzoda 24-fevral kuni Neapolda vafot etdi. Cem Sultonni qimmatli garovdan voz kechishga majbur boʻlgan Papa zaharlagani haqida mish-mishlar ham mavjud<ref name=tdv></ref>. Sulton Boyazid ukasi Cemning vafoti munosabati bilan uch kunlik umumxalq motamini eʼlon qildi. U Cemning jasadini [[Janoza|islomiy]] urf-odatlarga koʻra dafn qilish uchun oʻz yurtiga qaytarib berilishini soʻradi. Biroq vafotidan keyin ham yana qoʻshimcha oltin olishga urinishlar sababli Cemning jasadi toʻrt yil oʻtgachgina Usmoniylar imperiyasi hududiga olib kelindi. Oxir-oqibat, Cem Sulton Bursada dafn etildi<ref name=":1" />. == Merosi == === Shaxsiyati === Cem [[Usmonli turk tili|turk tili]] va [[fors tili]]da ikki [[devon]] yozgan. Shuningdek, u [[arab tili]] ham soʻzlashgan<ref name="tdv">{{TDV İslâm Ansiklopedisi|title=Cem Sultan (ö. 900/1495) Osmanlı şehzadesi.|url=https://islamansiklopedisi.org.tr/cem-sultan|author=Günay Kut|section=2}}</ref>. === Cem tasvirlari === <gallery> File:Borgia Apartment 002 (cropped)1.jpeg|Ot ustidagi erkak, ehtimol Cem bo'lishi mumkin, Borgia xonalarida saqlanadi, Pinturicchio tomonidan ishlangan asar<ref>{{Cite book |last1=Lapina |first1=Elizabeth |url=https://books.google.com/books?id=DWg2CwAAQBAJ&pg=PA239 |title=The Crusades and Visual Culture |last2=Morris |first2=April Jehan |last3=Throop |first3=Susanna A. |last4=Whatley |first4=Laura J. |date=2015 |publisher=Ashgate Publishing |isbn=978-1-4724-4926-9 |pages=239 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |title=Circa 1492: Art in the Age of Exploration |date=1 January 1991 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-05167-4 |page=78 |url=https://books.google.com/books?id=wMK-Ba0-RG4C&pg=PA78 |language=en}}</ref> File:CemAusschnittWienerCodex8615Fol12r.jpg|Cem Sultonning portreti, 1586-yil File:Djem-Pinruricchio.png|Cem Sulton “St Catherine's Disputation" (Avliyo Ketrinning bahsi) asarida<ref>{{cite book |last1=Minnich |first1=Nelson |title=The Renaissance Papacy 1400–1600 |date=3 February 2025 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-71322-2 |page=158 |url=https://books.google.com/books?id=0ZNCEQAAQBAJ&pg=PA158 |language=en}}</ref> Portrait_of_Cem,_Pinturicchio,_1502-07.jpg|Jem portreti, Pinturikkyo, 1502–1507<ref name="MDB"/> </gallery> == Oilasi == === Xotinlari === Cemning faqat bir xotini boʻlgani maʼlum: * Gulshirin xotun<ref>{{cite book|first=İlhan|last=Gök|title=II. Bâyezîd Dönemi İn'âmât Defteri ve Ceyb-i Hümayun Masraf Defteri (Thesis)|year=2014|pages=580}}</ref> === Oʻgʻillari === Cemning kamida uch oʻgʻli boʻlgan: * Shahzoda Abdulloh (Boyazid II tomonidan 1481-yilda qatl etilgan va [[Bursa]]dagi [[Oʻrxon I]] maqbarasiga dafn qilingan). * Shahzoda Oʻgʻuzxon (Boyazid II tomonidan 1482-yilda [[Konstantinopol]]da qatl etilgan), shuningdek, Shahzoda Oʻgʻuz deb ham atalgan<ref>{{cite book|first=Hasan|last=Cem|title=Osmanlı tarihinde katledilen şehzadeler|publisher=Geçit Kitabevi|year=2004|pages=131|isbn=978-9-757-69989-7}}</ref>. * [[Shahzoda Murod]] ([[Sulaymon I]] tomonidan 1522-yil dekabrda [[Rodos]]da qatl etilgan) keyinchalik Pierre Mehmed Sayd deb atalgan. Uylangan, toʻrt oʻgʻil va uch qiz koʻrgan<ref name="murad">{{cite book|first=Louis|last=Thuasne|title=Djem, Sultan, fils de Mohammed II, frère de Bayezid II, (1459–1495) d'après les documents originaux en grande partie inédits: Etude sur la question d'orient à la fin du XVe siècle|publisher=Leroux|year=1892|pages=388–9}}</ref><ref>{{Cite book |last=Caron |first=Maurice |title=Djem un prince dans la tourmente |publisher=Les Éd. du Zeugma |others=Impr. Corlet numérique |year=2010 |isbn=978-2-9534413-3-8 |location=Villeurbanne |pages=Part IV, 5 |language=fr |oclc=758546639 |chapter=4th part |chapter-url=http://princedjem.com/presentation/4eme-partie?lang=en}}</ref>. === Qizlari === Cemning kamida ikki qizi boʻlgan: * Gevhermelik xotun, Gavharmuluk xotun deb ham atalgan<ref name="cagatay">{{cite book|author=Mustafa Çağatay Uluçay|title=Padişahların kadınları ve kızları|pages=50 n. 18, 48 n. 14|publisher=Ankara, Ötüken|year=2011}}</ref>, avval 1496-yilda sulton [[An-Nosir Muhammad ibn Qaitbay]]ga ([[Qaitbay]]ning oʻgʻli, 1498-yilda vafot etgan) turmushga chiqqan, ikkinchi bor 1503-yilda Onadoʻli [[beklarbegi]] Sinan poshoga turmushga chiqqan<ref name="murad" />. * Oysha xotun<ref>{{cite book|first=Mustafa|last=Güler|title=Osmanlı Devleti'nde haremeyn vakıfları (XVI-XVII. yüzyıllar)|publisher=TATAV|year=2002|pages=132|isbn=978-9-756-59610-4}}</ref> 1503-yilda Ioannina sanjakbeyi Sinan poshoning oʻgʻli Mehmed beyga turmushga chiqqan<ref name="cagatay" />. == Talqinlar va manbalar == === Adabiyotda === 1490-yillarda Cem Sultonning hayoti haqida [[Lotin tili|lotincha]] kitob yozilgan. Uni Gospitalyer ritsarlari vitse-kansleri [[Guillaume Caoursin]] tasvirlar bilan bezagan. U bosmaxona imkoniyati boʻlgan bir qancha Yevropa shaharlarida, jumladan, [[Venetsiya]], [[Parij]], [[Brugge]], [[Salamanka]], [[Ulm]] va [[London]]da nashr qilingan. Kitobdagi koʻplab illyustratsiyalar Gʻarbiy Yevropada turk xalqining kiyim-kechak va qurol-aslahalarini ilk bor aniq tasvirlangan namunalardan sanaladi. Cemning asirligi va uni asirlikda ushlab turgan siyosiy hiyla-nayranglar haqidagi hikoya haitilik yozuvchi va siyosiy surgun [[Demesvar Delorme]] qalamiga mansub „''Francesca: Les Jeux du Sort''“ (1872) tarixiy romani uchun asos boʻlgan<ref>Delorme, Demesvar. ''Francesca: Les Jeux du Sort''. Paris: E. Dentu, Libraire-Editeur, 1872.</ref>. Cemning hayoti yugoslaviyalik Nobel mukofoti sovrindori yozuvchi [[Ivo Andrić]]ning „''The Damned Yard''“ (1954) kitobidagi bir qahramon uchun ham ilhom manbai boʻlgan. Asar uning eng yirik durdonalaridan biri hisoblanadi<ref>Ivo Andrić Foundation (in Serbian): https://www.ivoandric.org.rs/%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B0_/%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8/16-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B8%D1%98%D0%B0 </ref>. va 30 dan ortiq tilga tarjima qilingan<ref>*Bibliography of Ivo Andrić*, p. 124 ff: https://www.ivoandric.org.rs/images/bibliografija/bai_sep2011.pdf</ref>. Cem Sulton koʻp qatlamli hikoyada asosiy qahramonlardan biri sifatida namoyon boʻlib, insoniy holat uchun metafora vazifasini bajargan. [[Bolgarlar|Bolgar]] usmoniy tarixchisi [[Vera Mutafchieva]] XV asr Yevropa siyosatida Cem Sultonning rolidan ilhomlanib, 1967-yilda u haqida „''The Case of Cem''“ nomli roman yozgan. Kitob tarixiy aniqlikka intilgan va turk, nemis, rumin, polyak, rus, chex, slovak, vengr, fransuz, eston, yunon va xorvat tillariga tarjima qilingan. [[Angela Rodel]] tomonidan inglizcha tarjimasi 2024-yilda chop etildi. === Filmda === 1951-yilda „''Cem Sultan''“ tarixiy filmi namoyish etilgan. 1969-yilda [[Remzi Aydin Jönturk]] rejissyorligidagi „''Malkoçoğlu Cem Sultan''“ tarixiy-sarguzasht filmi namoyish etilgan. Unda Cem Sulton obrazini [[Jihangir Ghaffari]] ijro etgan. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{Commons turkum|Cem}} * {{Kitob manbasi|author=Duffy, Eamon |author-link=Eamon Duffy |year=2006 |title=Avliyolar va gunohkorlar: Papalar tarixi |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-11597-0 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/00book1593273669 }} * {{Kitob manbasi|author=Finkel, Caroline |author-link=Caroline Finkel |year=2005 |title=Usmonning orzusi: Usmoniylar imperiyasi tarixi, 1300–1923 |publisher=[[Basic Books]]|isbn=978-0-465-02396-7}} * {{Kitob manbasi|author=Freely, John |author-link=John Freely |year=2004 |title=Jem Sulton: Uyg‘onish davri Yevropasida asir turk shahzodasi sarguzashtlari |publisher=[[Harper Perennial]] |isbn=978-0-00-715066-3}} === Qoʻshimcha adabiyotlar === * {{Encyclopaedia Iranica| title = Jem Solṭān | last = Özgüdenli | first = Osman G. | url = http://www.iranicaonline.org/articles/jem-soltan- | volume = 14 | fascicle = 6 | pages = 623–624 }} {{Portal|O‘rta asrlar|Qirollik}} {{Taxt uchun kurashgan Usmoniy shahzodalar}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Jem, Sulton}} [[Turkum:1459-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1495-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Usmoniylar imperiyasi shahzodalari]] [[Turkum:Usmoniylar taxtiga daʼvogarlar]] [[Turkum:Turk shoirlari]] [[Turkum:Sultonlarning o‘g‘illari]] 77yymlqm2b90aqgzlndxfxh9ko09sp7 5997211 5997210 2026-04-16T07:18:46Z Oblakulova 111326 /* Oʻlimi */ 5997211 wikitext text/x-wiki {{qirollik bilgiqutisi | name = Cem Sulton | tasvir = Cem Sultan, Pinturicchio, liberia piccolomini, 1502-07 circa, Pio II giunge ad Ancona per dare inizio alla crociata 07.jpg | izoh = Cem Sulton, [[Pinturicchio]] tomonidan ishlangan, taxminan 1502–1507-yillar<ref name="MDB">{{cite book |last1=Baer |first1=Marc David |title=The Ottomans: Khans, Caesars and Caliphs |date=14 October 2021 |publisher=John Murray Press |isbn=978-1-4736-9572-6 |page=580 |url=https://books.google.com/books?id=X0YDEAAAQBAJ&pg=PT580 |language=en}}</ref> | succession = [[Usmonli imperiyasi]] taxtiga daʼvogar | reign = 1481-yil 28-may − 1481-yil 20-iyun | reg-type = Qarshi taraf | regent = [[Boyazid II]] | succession1 = [[Karaman]] sanjekbeyi | reign1 = 1474–1481 | succession2 = [[Kastamonu]] sanjekbeyi | reign2 = 1469–1474 | birth_date = 1459-yil 22-dekabr | tugʻilgan_joyi = Adrianopol saroyi, [[Adirna|Edirne]], [[Rumelia]], [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]] | house = [[Usmonlilar sulolasi|Usmoniylar]] | house-type = Sulola | full name = Cem bin Meḥemmed Ḫān | father = [[Mehmed II Fotih]] | mother = [[Chechak xotun]] | spouse = Gulshirin xotun | spouse-type = Xotini | issue = {{Plainlist| *Shahzoda Abdulloh *Shahzoda Oʻgʻuzxon *[[Shahzoda Murod]] *Gevhermelik xotun *Oysha xotun}} | death_date = {{Vafot sanasi va yoshi|1495|2|25|1459|12|22|df=y}} | vafot_joyi = [[Capua]], [[Neapol qirolligi]] | dafn_etilgan_joy = [[Murodiya majmuasi]], [[Bursa]], [[Turkiya]] | religion = [[Islom]], [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniylik]] | signature_type = [[Tugʻro]] | imzo = Cem Sultan Tughra.png }} '''Cem Sulton'''<ref>{{langx|ota|جم سلطان|Cem sulṭān}}; {{langx|tr|Cem Sultan}}; {{langx|fr|Zizim}}. Shuningdek, '''Djem''' yoki '''Jem''' deb ham aytiladi. '''Sultan Cem''' or '''Şehzade Cem''' nomi bilan ham maʼlum.</ref> (1459-yil 22-dekabr — 1495-yil 25-fevral) — XV asrda [[Usmoniylar imperiyasi|Usmoniylar]] taxtiga daʼvogar shaxs. Cem Sulton [[Mehmed II Fotih]]ning uchinchi oʻgʻli hamda sulton [[Boyazid II|Boyazid II ning]] oʻgay ukasi, sulton [[Salim I Yovuz|Salim I ning]] oʻgay amakisi. Boyazid tomonidan magʻlubiyatga uchratilgach, kurashni davom ettirolmay Misrga qochib borgan va u yerda [[Mamluklar davlati|Mamluklar]] himoyasida yashagan. Keyinchalik yana hokimiyatni qoʻlga kiritishga urinib koʻrgan, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchragach, [[Rodos]] oroliga yoʻl olgan. U yerda uni [[Gospitalyer ritsarlari]] qabul qilgan va siyosiy mahbus sifatida ushlab turgan. Soʻngra Yevropaga olib ketilgan va oxir-oqibat [[Rim papasi]] himoyasi ostida ushlanib, umrining qolgan qismini, asosan, nazorat ostida, surgunda oʻtkazgan. == Yoshligi == Cem Sulton 1459-yil 22-dekabrda [[Adirna|Edirne]]da tugʻilgan. Uning onasi [[Chechak xotun]] boʻlgan. [[Shahzoda]]lar uchun anʼanaga muvofiq Cem 1469-yilda [[Kastamonu (viloyat)|Kastamonu]] viloyatiga hokim etib tayinlangan<ref>{{Cite book |last=İnalcık |first=Halil |title=Fatih Sultan Mehemmed Han |publisher=Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları |year=2019 |isbn=9786257999120 |language=tr}}</ref>. 1474-yil dekabr oyida Cem vafot etgan akasi Mustafoning oʻrniga [[Konya (viloyat)|Konya]]dagi [[Karaman (viloyat)|Karaman]] viloyati hokimi boʻlgan<ref name=":0">{{EI3|last=Vatin|first=Nicolas|author-link=Nicolas Vatin|title=Cem|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/cem-COM_24384?s.num=0&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-3&s.q=cem|year=2011}}</ref>. == Taxt vorisligi mojarosi == Sulton [[Mehmed II Fotih]] 1481-yil 3-mayda vafot etgan paytda Boyazid [[Sivas (viloyat)|Sivas]], [[Tokat (viloyat)|Tokat]] va [[Amasya (viloyat)|Amasya]] viloyatlarini, Cem esa [[Karaman (viloyat)|Karaman]] hamda [[Konya (viloyat)|Konya]] viloyatlarini boshqarardi. Sulton Mehmed II dan keyin taxt uchun aniq tayinlangan voris boʻlmagani bois hokimiyat ustidan Cem va Boyazid oʻrtasida toʻqnashuv avj oldi. [[Shariat|Islom huquqi]]da dafn marosimini asossiz kechiktirish taqiqlanganiga qaramay, Mehmed II ning jasadi [[Konstantinopol]]ga olib kelinib, u yerda uch kun turdi. Uning [[Sadri aʼzam|bosh vaziri]] [[Karamani Mehmed Pasha|Karamanli Mehmed posho]] yaqindagina vafot etgan sultonning istagini bajaryapman deb oʻylagan holda bir reja tuzdi. Unga koʻra, Cemning Konyadagi qarorgohi Boyazidning Amasyadagi qarorgohidan yaqinroq boʻlgani bois Cemni akasidan oldin [[Konstantinopol]]ga yetib kelib, taxtni egallashi uchun imkoniyat yaratmoqchi boʻldi. Biroq Boyazid allaqachon katta taʼsirga ega [[posho]]lar (ularning ikki nafari uning kuyovlari edi), [[yanicharlar]] hamda Mehmed II va bosh vazir siyosatiga qarshi boʻlganlar orasida siyosiy tarmoq yaratib ulgurgan edi. Karamanli Mehmed posho rejasini sir saqlashga urinishiga qaramay, sultonning oʻlimi va bosh vazir rejasini [[Yanicharlar|yanicharlar]] boʻlinmasi fosh etdi. Ular Cemdan koʻra Boyazidni qoʻllab-quvvatlar, sultonning oʻlimidan keyin ular poytaxtdan chetlatib qoʻyilgan edi. Natijada, yanicharlar boʻlinmasi qoʻzgʻolon koʻtardi va poytaxtga bostirib kirib, bosh vazirni oʻldirdi. [[File:Akçe - Cem Sultan.png|thumb|Cem Sulton tomonidan 1481-yilda zarb qilingan aqcha. Old tomonida „Mehmed xon oʻgʻli Sulton Cem“, orqa tomonida esa „Gʻalabasi shonli boʻlsin. Bursada zarb qilindi, 886-yil (hijriy)“ deb yozilgan]] Karamanli Mehmed poshoning oʻlimidan soʻng, Konstantinopolda yanicharlar orasida katta tartibsizliklar boshlandi, chunki voqealarni nazorat qiladigan na sulton, na bosh vazir bor edi. Vaziyat xavfini anglagan sobiq bosh vazir [[Isʼhoq posho]] Boyazidni iloji boricha tezroq yetib kelishga undashni oʻz zimmasiga oldi. Shu orada Is’hoq posho ehtiyot chorasi sifatida Boyazid yetib kelgunga qadar uning 11 yoshli oʻgʻli shahzoda [[Shahzoda Korkut]]ni regent deb eʼlon qildi<ref>Finkel, 2006, pp. 81—82.</ref>. Shahzoda Boyazid 1481-yil 21-mayda Konstantinopolga yetib keldi va sulton [[Boyazid II|Boyazid II]] deb eʼlon qilindi. Oradan atigi olti kun oʻtib, Cem 4 000 kishilik qoʻshin bilan [[Inegöl]] shahrini egalladi. Sulton Boyazid ukasini oʻldirish uchun [[vazir]] [[Ayos posho]] qoʻmondonligida qoʻshin yubordi. 28-may kuni Cem Boyazidning qoʻshinini tor-mor etib, oʻzini [[Onadoʻli]] sultoni deb eʼlon qildi va poytaxtni [[Bursa]]ga koʻchirdi. U imperiyani aka-uka oʻrtasida boʻlib olishni, [[Yevropa]] qismini Boyazidga qoldirishni taklif qildi. Boyazid „hukmdorlar oʻrtasida qarindoshlik boʻlmaydi“ deya gʻazab bilan bu taklifni rad etdi<ref name=":1">{{Cite book|title=Jem Sultan, The adventures of a Captive Turkish Prince in Renaissance Europe|last=Freely|first=John|publisher=Harper Collins Publishers|year=2004|isbn=0007150660|location=Hammersmith, London|pages=145}}</ref>. Shundan soʻng u [[Bursa]] tomon yurish qildi. Usmoniylar taxti uchun ikki daʼvogar oʻrtasidagi hal qiluvchi jang 1481-yil 19-iyunda [[Yenişehir]] yaqinida boʻlib oʻtdi. Jangda Cem yengilib, oilasi bilan [[Mamluklar davlati|Mamluk]]lar qoʻl ostida boʻlgan [[Qohira]]ga qochib ketdi. == Qohirada == Mamluk sultoni [[Qaitbay]] ({{hukmronlik|1468|1496}}) Cemni Qohirada izzat-ikrom bilan qabul qildi. Cem bundan foydalanib [[Makka]]ga haj safariga bordi. Shu tariqa u haj ziyoratini amalga oshirgan yagona Usmoniy shahzodaga aylandi<ref name=":1" />. Qohirada Cem akasidan xat oldi. Boyazid taxt uchun kurashni toʻxtatishi evaziga Cemga bir million aqcha (usmoniy pul birligi) taklif qildi. Biroq Cem buni rad etdi va keyingi yili Karaman hukmron xonadoni vorisi Qosim beg hamda Anqara ''sanjakbeyi'' yordami bilan Onadoʻlida yurish boshladi. 1482-yil 27-mayda Cem Konyani qamal qildi, biroq tez orada magʻlub boʻlib, [[Anqara]]ga chekinishga majbur boʻldi. U hammasidan voz kechib, Qohiraga qaytmoqchi edi, ammo Misrga boradigan yoʻllarning barchasi Boyazidning nazoratida edi. Shundan soʻng Cem akasi bilan qayta muzokara qilishga urindi. Boyazid unga [[Quddus]]da tinch yashashi uchun maosh taklif qildi, ammo imperiyani boʻlib berishdan bosh tortdi. Shundan keyin Cem 1482-yil 29-iyulda [[Rodos]]ga qochib ketdi. == Qamoqqa olinishi == [[File:Turkey.Bodrum.Cem03.jpg|thumb|right|Cem Sulton (oʻrtada) va [[Pierre dʼAubusson]] [[Rodos]]dagi kechki ovqatda|150px]] === Gospitalyer ritsarlari === Rodosga kelgach, Cem [[Bodrum qal’asi]]ning fransuz kapitani Avliyo John ritsarlarining (Gospitalyer ritsarlari, oroldagi lotin katolik ordeni) buyuk magistri [[Pierre dʼAubusson]]dan himoya soʻradi. 29-iyul kuni Cem Rodosga yetib kelib, izzat-ikrom bilan kutib olindi. Yangi sulton Boyazidni hokimiyatdan agʻdarish evaziga shahzoda Cem Usmoniy taxtini qaytarib olsa, Usmoniylar imperiyasi va xristian olami oʻrtasida abadiy tinchlik taklif qildi. Biroq Pierre dʼAubusson Boyazid bilan mojaroga kirishish oqilona ish emasligini anglab, yashirincha Boyazid bilan aloqa oʻrnatdi va u bilan tinchlik shartnomasini tuzdi. Soʻngra 1483-yil mart oyida Cemning asirligi boʻyicha alohida kelishuvga erishdi. Pierre dʼAubusson sulton Boyazidga Cemni ushlab turish evaziga uning taʼminoti uchun yiliga 40 000 ''dukat'' toʻlash vaʼdasini oldi. Shu tariqa ritsarlar pulni olib, Cemga xiyonat qildilar. Shundan keyin Cem Rodosda yaxshi muomala qilinadigan mahbusga aylandi. Keyin u [[Fransiya]]dagi Pierre dʼAubusson qal’asiga yuborildi. === Fransiyada === [[File:Bourganeuf la tour Zizim.JPG|right|thumb|upright|Fransiyaning [[Bourganeuf]] shahridagi Zizim minorasi]] Cem 1482-yil 17-oktyabrda [[Vengriya]]ga yoʻl olarkan, oʻsha paytda [[Savoyya gersogligi]] tarkibidagi Nis shahriga yetib kelgan edi. Ammo ritsarlar vaqtni choʻzayotgan edilar. Uning qamoqda saqlanishi haqidagi kelishuv yakunlangach, Cem amalda siyosiy bosim vositasi sifatida ishlatilishi mumkin boʻlgan garovga aylandi. Usmoniylar mamlakatida tartibsizlik chiqarish uchun uning nomi va shaxsidan foydalanishni umid qilganlar qatorida Mamluk sultoni Qaitbay, [[Matthias Corvinus]], Vengriya qiroli va [[Papa Innocent VIII]] bor edi. Avliyo John ritsarlari, venetsiyaliklar, Neapol qiroli hamda papalar Innocent VIII va [[Papa Alexander VI]] uning [[Yevropa]]da boʻlishini xristian dunyosiga qarshi Usmoniylarning tajovuzlarini toʻxtatib turuvchi omil va bir vaqtning oʻzida foyda olish imkoniyati sifatida koʻrgan. Sulton Boyazid II oʻz navbatida Gʻarbga elchilar va josuslar yuborib, oʻz raqibi doimiy ravishda nazorat ostida ushlab turilishini taʼminlashga harakat qildi. U hatto Cemni oʻldirib yoʻq qilishga ham uringan<ref name=":0" />. Cem Savoyya gersogligida bir yil yashadi. Musulmon shaxsni oʻz yerlarida qabul qilishni istamagan Fransiya qiroli [[Louis XI]] vafot etgach (1483-yil 30-avgust), Gospitalyer ritsarlari Cemni Limuzen (D’Obyussonning vatani)ga koʻchirdilar. Cem keyingi besh yilini, asosan, [[Bourganeuf]]da oʻtkazdi. Unga juda yaxshi munosabatda boʻlishdi, ammo mohiyatan u bir asir edi (uni joylashtirish uchun mustahkam minora ham qurilgan). Boyazid II D’Aubussonʼs bilan ham (Cemni Rodosga qaytarish uchun), yangi fransuz monarxi [[Karl VIII]] vakillari bilan ham (uni Fransiyada ushlab turish uchun) muzokara olib bordi. Vengriya qiroli va Papa Innocent VIII shahzodani oʻz nazorati ostiga olishga uringanida Papaning qoʻli ustun keldi va Cem 1489-yil 13-martda Rimga yetib keldi. === Rimda === [[File:St Catherine's Disputation (Detail).jpg|thumb|Cem „''St Catherineʼs Disputation''“ (''Avliyo Ketrinning bahsi'') asarida, [[Pinturicchio]] tomonidan ishlangan asar<ref>{{cite book |last1=Minnich |first1=Nelson |title=The Renaissance Papacy 1400–1600 |date=3 February 2025 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-71322-2 |page=158 |url=https://books.google.com/books?id=0ZNCEQAAQBAJ&pg=PA158 |language=en}}</ref>]] Innocent VIII mamluklarning takliflarini rad etdi va Usmoniylarga qarshi salib yurishiga hozirlik koʻra boshladi, biroq vengriyalik Matthias Corvinus 1490-yil 6-aprelda vafot etgach, bu rejaning amalga oshrilishi kechiktirildi. Bu voqealar Boyazidni tashvishga soldi. U D’Obyusson bilan bogʻlandi va 1490-yil dekabrida Rimga Mustafo beyni (keyinchalik bosh vazir) yuborib, maxfiy kelishuv tuzdi. Sulton Rodos, Rim yoki Venetsiyaga hujum qilmaslikni, shuningdek, shahzodani qamoqda saqlash evaziga Papaga Cem uchun yiliga 40 000 dukat nafaqa toʻlashni (shundan 10 000 dukati Avliyo John ritsarlariga ajratilardi) vaʼda qildi. Aftidan, Cem Rimdagi hayotni Fransiyadagidan koʻra yoqimliroq deb bilgan va Usmoniy taxtini egallash umidini yoʻqotgan edi, biroq u musulmon yurtida oʻlim topishni xohlardi. Ammo uning bu istagi amalga oshmadi<ref name=":0" />. Papa Innocent VIII Cemdan foydalanib Usmoniylarga qarshi yangi salib yurishini boshlashga muvaffaq boʻla olmadi<ref>Finkel, 2006, p. 87.</ref>. Papa Cemni nasroniylikni qabul qildirishga ham urindi, ammo muvaffaqiyat qozonolmadi. Shunga qaramay, Cemning Rimda boʻlishi ular uchun foydali edi. Sulton Boyazid [[Bolqon yarim oroli]]dagi xristian davlatlariga qarshi harbiy yurish boshlamoqchi boʻlganida Papa uning ukasini ozod qilib yuborish bilan tahdid qilardi. Cemni qamoqda ushlab turish evaziga Boyazid Innocent VIII ga 120 000 toj (oʻsha paytda papalik daromadining boshqa barcha yillik manbalari yigʻindisiga teng), Iso Masihning yonini teshib oʻtgan deb ishoniladigan [[Muqaddas nayza]] yodgorligi, 100 nafar mavr quli va yiliga 45 000 dukat toʻlovni amalga oshirdi. Rimdagi Sistina kapellasi qurilishi bilan bogʻliq xarajatlarning katta qismi ham aynan Usmoniylar imperiyasidan olingan tovon pullari hisobidan qoplangan<ref>Duffy, 2006, p. 196.</ref>. == Oʻlimi == [[File:Cem Sultan tomb 7954.jpg|thumb|right|Cem Sulton qabri (ukasi Mustafoning qabri yonida)]] 1494-yilda Karl VIII Italiyaga bostirib kirib, Neapol qirolligini egallashga urindi va [[turklar]]ga qarshi salib yurishini ham eʼlon qildi. U Papa Alexander VI ni Cemni topshirishga majbur qildi va Cem 1495-yil 28-yanvarda fransuz qoʻshini bilan Rimni tark etdi. Shahzoda 24-fevral kuni Neapolda vafot etdi. Cem Sultonni qimmatli garovdan voz kechishga majbur boʻlgan Papa zaharlagani haqida mish-mishlar ham mavjud<ref name=tdv></ref>. Sulton Boyazid ukasi Cemning vafoti munosabati bilan uch kunlik umumxalq motamini eʼlon qildi. U Cemning jasadini [[Janoza|islomiy]] urf-odatlarga koʻra dafn qilish uchun oʻz yurtiga qaytarib berilishini soʻradi. Biroq vafotidan keyin ham yana qoʻshimcha oltin olishga urinishlar sababli Cemning jasadi toʻrt yil oʻtgachgina Usmoniylar imperiyasi hududiga olib kelindi. Oxir-oqibat, Cem Sulton [[Bursa|Bursada]] dafn etildi<ref name=":1" />. == Merosi == === Shaxsiyati === Cemning [[Usmonli turk tili|turk tili]] va [[fors tili]]da ikki [[devon|devoni]] boʻlgan. Shuningdek, u [[arab tili]] ham soʻzlashgan<ref name="tdv">{{TDV İslâm Ansiklopedisi|title=Cem Sultan (ö. 900/1495) Osmanlı şehzadesi.|url=https://islamansiklopedisi.org.tr/cem-sultan|author=Günay Kut|section=2}}</ref>. === Cemning tasvirlari === <gallery> File:Borgia Apartment 002 (cropped)1.jpeg|Ot ustidagi erkak, ehtimol Cem boʻlishi mumkin. Borgia xonalarida saqlanadi, Pinturicchio tomonidan ishlangan asar<ref>{{Cite book |last1=Lapina |first1=Elizabeth |url=https://books.google.com/books?id=DWg2CwAAQBAJ&pg=PA239 |title=The Crusades and Visual Culture |last2=Morris |first2=April Jehan |last3=Throop |first3=Susanna A. |last4=Whatley |first4=Laura J. |date=2015 |publisher=Ashgate Publishing |isbn=978-1-4724-4926-9 |pages=239 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |title=Circa 1492: Art in the Age of Exploration |date=1 January 1991 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-05167-4 |page=78 |url=https://books.google.com/books?id=wMK-Ba0-RG4C&pg=PA78 |language=en}}</ref> File:CemAusschnittWienerCodex8615Fol12r.jpg|Cem Sultonning portreti, 1586-yil File:Djem-Pinruricchio.png|Cem Sulton “''St Catherine's Disputation''“ (Avliyo Ketrinning bahsi) asarida<ref>{{cite book |last1=Minnich |first1=Nelson |title=The Renaissance Papacy 1400–1600 |date=3 February 2025 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-71322-2 |page=158 |url=https://books.google.com/books?id=0ZNCEQAAQBAJ&pg=PA158 |language=en}}</ref> Portrait_of_Cem,_Pinturicchio,_1502-07.jpg|Cemning portreti, Pinturicchio tomonidan ishlangan asar, 1502–1507<ref name="MDB"/> </gallery> == Oilasi == === Xotinlari === Cem Sultonning faqat bir xotini boʻlgani maʼlum: * Gulshirin xotun<ref>{{cite book|first=İlhan|last=Gök|title=II. Bâyezîd Dönemi İn'âmât Defteri ve Ceyb-i Hümayun Masraf Defteri (Thesis)|year=2014|pages=580}}</ref> === Oʻgʻillari === Cemning kamida uch oʻgʻli boʻlgan: * Shahzoda Abdulloh (Boyazid II tomonidan 1481-yilda qatl etilgan va [[Bursa]]dagi [[Oʻrxon I]] maqbarasiga dafn qilingan). * Shahzoda Oʻgʻuzxon (Boyazid II tomonidan 1482-yilda [[Konstantinopol]]da qatl etilgan), shuningdek, Shahzoda Oʻgʻuz deb ham atalgan<ref>{{cite book|first=Hasan|last=Cem|title=Osmanlı tarihinde katledilen şehzadeler|publisher=Geçit Kitabevi|year=2004|pages=131|isbn=978-9-757-69989-7}}</ref>. * [[Shahzoda Murod]] ([[Sulaymon I]] tomonidan 1522-yil dekabrda [[Rodos]]da qatl etilgan) keyinchalik Pierre Mehmed Sayd deb atalgan. Uylangan, toʻrt oʻgʻil va uch qiz koʻrgan<ref name="murad">{{cite book|first=Louis|last=Thuasne|title=Djem, Sultan, fils de Mohammed II, frère de Bayezid II, (1459–1495) d'après les documents originaux en grande partie inédits: Etude sur la question d'orient à la fin du XVe siècle|publisher=Leroux|year=1892|pages=388–9}}</ref><ref>{{Cite book |last=Caron |first=Maurice |title=Djem un prince dans la tourmente |publisher=Les Éd. du Zeugma |others=Impr. Corlet numérique |year=2010 |isbn=978-2-9534413-3-8 |location=Villeurbanne |pages=Part IV, 5 |language=fr |oclc=758546639 |chapter=4th part |chapter-url=http://princedjem.com/presentation/4eme-partie?lang=en}}</ref>. === Qizlari === Cemning kamida ikki qizi boʻlgan: * Gevhermelik xotun, Gavharmuluk xotun deb ham atalgan<ref name="cagatay">{{cite book|author=Mustafa Çağatay Uluçay|title=Padişahların kadınları ve kızları|pages=50 n. 18, 48 n. 14|publisher=Ankara, Ötüken|year=2011}}</ref>, avval 1496-yilda sulton [[An-Nosir Muhammad ibn Qaitbay]]ga ([[Qaitbay]]ning oʻgʻli, 1498-yilda vafot etgan) turmushga chiqqan, ikkinchi bor 1503-yilda Onadoʻli [[beklarbegi]] Sinan poshoga turmushga chiqqan<ref name="murad" />. * Oysha xotun<ref>{{cite book|first=Mustafa|last=Güler|title=Osmanlı Devleti'nde haremeyn vakıfları (XVI-XVII. yüzyıllar)|publisher=TATAV|year=2002|pages=132|isbn=978-9-756-59610-4}}</ref> 1503-yilda Ioannina sanjakbeyi Sinan poshoning oʻgʻli Mehmed beyga turmushga chiqqan<ref name="cagatay" />. == Talqinlar va manbalar == === Adabiyotda === 1490-yillarda Cem Sultonning hayoti haqida [[Lotin tili|lotincha]] kitob yozilgan. Uni Gospitalyer ritsarlari vitse-kansleri [[Guillaume Caoursin]] tasvirlar bilan bezagan. U bosmaxona imkoniyati boʻlgan bir qancha [[Yevropa]] shaharlarida, jumladan, [[Venetsiya]], [[Parij]], [[Brugge]], [[Salamanka]], [[Ulm]] va [[London]]da nashr qilingan. Kitobdagi koʻplab illyustratsiyalar Gʻarbiy Yevropada turk xalqining kiyim-kechak va qurol-aslahalarini ilk bor aniq tasvirlangan namunalardan sanaladi. Cemning asirligi va uni asirlikda ushlab turgan siyosiy hiyla-nayranglar haqidagi hikoya haitilik yozuvchi va siyosiy surgun [[Demesvar Delorme]] qalamiga mansub „''Francesca: Les Jeux du Sort''“ (1872) tarixiy romani uchun asos boʻlgan<ref>Delorme, Demesvar. ''Francesca: Les Jeux du Sort''. Paris: E. Dentu, Libraire-Editeur, 1872.</ref>. Cemning hayoti yugoslaviyalik Nobel mukofoti sovrindori, yozuvchi [[Ivo Andrić]]ning „''The Damned Yard''“ (1954) kitobidagi bir qahramon uchun ham ilhom manbai boʻlgan. Asar uning eng yirik durdonalaridan biri hisoblanadi<ref>Ivo Andrić Foundation (in Serbian): https://www.ivoandric.org.rs/%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B0_/%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8/16-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B8%D1%98%D0%B0 </ref> va 30 dan ortiq tilga tarjima qilingan<ref>*Bibliography of Ivo Andrić*, p. 124 ff: https://www.ivoandric.org.rs/images/bibliografija/bai_sep2011.pdf</ref>. Cem Sulton koʻp qatlamli hikoyada asosiy qahramonlardan biri sifatida namoyon boʻlib, insoniy holat uchun [[metafora]] vazifasini bajargan. [[Bolgarlar|Bolgar]] usmoniy tarixchisi [[Vera Mutafchieva]] XV asr Yevropa siyosatida Cem Sultonning ahamiyatidan ilhomlanib, 1967-yilda u haqida „''The Case of Cem''“ nomli roman yozgan. Kitob tarixiy aniqlikka intilgan va turk, nemis, rumin, polyak, rus, chex, slovak, vengr, fransuz, eston, yunon va xorvat tillariga tarjima qilingan. [[Angela Rodel]] tomonidan inglizcha tarjimasi 2024-yilda chop etilgan. === Filmda === 1951-yilda „''Cem Sultan''“ tarixiy filmi namoyish etilgan. 1969-yilda [[Remzi Aydin Jönturk]] rejissyorligidagi „''Malkoçoğlu Cem Sultan''“ tarixiy-sarguzasht filmi namoyish etilgan. Unda Cem Sulton obrazini [[Jihangir Ghaffari]] ijro etgan. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{Commons turkum|Cem}} * {{Kitob manbasi|author=Duffy, Eamon |author-link=Eamon Duffy |year=2006 |title=Avliyolar va gunohkorlar: Papalar tarixi |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-11597-0 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/00book1593273669 }} * {{Kitob manbasi|author=Finkel, Caroline |author-link=Caroline Finkel |year=2005 |title=Usmonning orzusi: Usmoniylar imperiyasi tarixi, 1300–1923 |publisher=[[Basic Books]]|isbn=978-0-465-02396-7}} * {{Kitob manbasi|author=Freely, John |author-link=John Freely |year=2004 |title=Jem Sulton: Uyg‘onish davri Yevropasida asir turk shahzodasi sarguzashtlari |publisher=[[Harper Perennial]] |isbn=978-0-00-715066-3}} === Qoʻshimcha adabiyotlar === * {{Encyclopaedia Iranica| title = Jem Solṭān | last = Özgüdenli | first = Osman G. | url = http://www.iranicaonline.org/articles/jem-soltan- | volume = 14 | fascicle = 6 | pages = 623–624 }} {{Portal|O‘rta asrlar|Qirollik}} {{Taxt uchun kurashgan Usmoniy shahzodalar}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Jem, Sulton}} [[Turkum:1459-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1495-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Usmoniylar imperiyasi shahzodalari]] [[Turkum:Usmoniylar taxtiga daʼvogarlar]] [[Turkum:Turk shoirlari]] [[Turkum:Sultonlarning o‘g‘illari]] 26r4tng9guefwxoqyvpmh3gkw2t6m4d 5997212 5997211 2026-04-16T07:19:21Z Oblakulova 111326 5997212 wikitext text/x-wiki {{qirollik bilgiqutisi | name = Cem Sulton | tasvir = Cem Sultan, Pinturicchio, liberia piccolomini, 1502-07 circa, Pio II giunge ad Ancona per dare inizio alla crociata 07.jpg | izoh = Cem Sulton, [[Pinturicchio]] tomonidan ishlangan, taxminan 1502–1507-yillar<ref name="MDB">{{cite book |last1=Baer |first1=Marc David |title=The Ottomans: Khans, Caesars and Caliphs |date=14 October 2021 |publisher=John Murray Press |isbn=978-1-4736-9572-6 |page=580 |url=https://books.google.com/books?id=X0YDEAAAQBAJ&pg=PT580 |language=en}}</ref> | succession = [[Usmonli imperiyasi]] taxtiga daʼvogar | reign = 1481-yil 28-may − 1481-yil 20-iyun | reg-type = Qarshi taraf | regent = [[Boyazid II]] | succession1 = [[Karaman]] sanjekbeyi | reign1 = 1474–1481 | succession2 = [[Kastamonu]] sanjekbeyi | reign2 = 1469–1474 | birth_date = 1459-yil 22-dekabr | tugʻilgan_joyi = Adrianopol saroyi, [[Adirna|Edirne]], [[Rumelia]], [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]] | house = [[Usmonlilar sulolasi|Usmoniylar]] | house-type = Sulola | full name = Cem bin Meḥemmed Ḫān | father = [[Mehmed II Fotih]] | mother = [[Chechak xotun]] | spouse = Gulshirin xotun | spouse-type = Xotini | issue = {{Plainlist| *Shahzoda Abdulloh *Shahzoda Oʻgʻuzxon *[[Shahzoda Murod]] *Gevhermelik xotun *Oysha xotun}} | death_date = {{Vafot sanasi va yoshi|1495|2|25|1459|12|22|df=y}} | vafot_joyi = [[Capua]], [[Neapol qirolligi]] | dafn_etilgan_joy = [[Murodiya majmuasi]], [[Bursa]], [[Turkiya]] | religion = [[Islom]], [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniylik]] | signature_type = [[Tugʻro]] | imzo = Cem Sultan Tughra.png }} '''Cem Sulton'''<ref>{{langx|ota|جم سلطان|Cem sulṭān}}; {{langx|tr|Cem Sultan}}; {{langx|fr|Zizim}}. Shuningdek, '''Djem''' yoki '''Jem''' deb ham aytiladi. '''Sultan Cem''' or '''Şehzade Cem''' nomi bilan ham maʼlum.</ref> (1459-yil 22-dekabr — 1495-yil 25-fevral) — XV asrda [[Usmoniylar imperiyasi|Usmoniylar]] taxtiga daʼvogar shaxs. Cem Sulton [[Mehmed II Fotih]]ning uchinchi oʻgʻli hamda sulton [[Boyazid II|Boyazid II ning]] oʻgay ukasi, sulton [[Salim I Yovuz|Salim I ning]] oʻgay amakisi. Boyazid tomonidan magʻlubiyatga uchratilgach, kurashni davom ettirolmay Misrga qochib borgan va u yerda [[Mamluklar davlati|Mamluklar]] himoyasida yashagan. Keyinchalik yana hokimiyatni qoʻlga kiritishga urinib koʻrgan, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchragach, [[Rodos]] oroliga yoʻl olgan. U yerda uni [[Gospitalyer ritsarlari]] qabul qilgan va siyosiy mahbus sifatida ushlab turgan. Soʻngra Yevropaga olib ketilgan va oxir-oqibat [[Rim papasi]] himoyasi ostida ushlanib, umrining qolgan qismini, asosan, nazorat ostida, surgunda oʻtkazgan. == Yoshligi == Cem Sulton 1459-yil 22-dekabrda [[Adirna|Edirne]]da tugʻilgan. Uning onasi [[Chechak xotun]] boʻlgan. [[Shahzoda]]lar uchun anʼanaga muvofiq Cem 1469-yilda [[Kastamonu (viloyat)|Kastamonu]] viloyatiga hokim etib tayinlangan<ref>{{Cite book |last=İnalcık |first=Halil |title=Fatih Sultan Mehemmed Han |publisher=Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları |year=2019 |isbn=9786257999120 |language=tr}}</ref>. 1474-yil dekabr oyida Cem vafot etgan akasi Mustafoning oʻrniga [[Konya (viloyat)|Konya]]dagi [[Karaman (viloyat)|Karaman]] viloyati hokimi boʻlgan<ref name=":0">{{EI3|last=Vatin|first=Nicolas|author-link=Nicolas Vatin|title=Cem|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/cem-COM_24384?s.num=0&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-3&s.q=cem|year=2011}}</ref>. == Taxt vorisligi mojarosi == Sulton [[Mehmed II Fotih]] 1481-yil 3-mayda vafot etgan paytda Boyazid [[Sivas (viloyat)|Sivas]], [[Tokat (viloyat)|Tokat]] va [[Amasya (viloyat)|Amasya]] viloyatlarini, Cem esa [[Karaman (viloyat)|Karaman]] hamda [[Konya (viloyat)|Konya]] viloyatlarini boshqarardi. Sulton Mehmed II dan keyin taxt uchun aniq tayinlangan voris boʻlmagani bois hokimiyat ustidan Cem va Boyazid oʻrtasida toʻqnashuv avj oldi. [[Shariat|Islom huquqi]]da dafn marosimini asossiz kechiktirish taqiqlanganiga qaramay, Mehmed II ning jasadi [[Konstantinopol]]ga olib kelinib, u yerda uch kun turdi. Uning [[Sadri aʼzam|bosh vaziri]] [[Karamani Mehmed Pasha|Karamanli Mehmed posho]] yaqindagina vafot etgan sultonning istagini bajaryapman deb oʻylagan holda bir reja tuzdi. Unga koʻra, Cemning Konyadagi qarorgohi Boyazidning Amasyadagi qarorgohidan yaqinroq boʻlgani bois Cemni akasidan oldin [[Konstantinopol]]ga yetib kelib, taxtni egallashi uchun imkoniyat yaratmoqchi boʻldi. Biroq Boyazid allaqachon katta taʼsirga ega [[posho]]lar (ularning ikki nafari uning kuyovlari edi), [[yanicharlar]] hamda Mehmed II va bosh vazir siyosatiga qarshi boʻlganlar orasida siyosiy tarmoq yaratib ulgurgan edi. Karamanli Mehmed posho rejasini sir saqlashga urinishiga qaramay, sultonning oʻlimi va bosh vazir rejasini [[Yanicharlar|yanicharlar]] boʻlinmasi fosh etdi. Ular Cemdan koʻra Boyazidni qoʻllab-quvvatlar, sultonning oʻlimidan keyin ular poytaxtdan chetlatib qoʻyilgan edi. Natijada, yanicharlar boʻlinmasi qoʻzgʻolon koʻtardi va poytaxtga bostirib kirib, bosh vazirni oʻldirdi. [[File:Akçe - Cem Sultan.png|thumb|Cem Sulton tomonidan 1481-yilda zarb qilingan aqcha. Old tomonida „Mehmed xon oʻgʻli Sulton Cem“, orqa tomonida esa „Gʻalabasi shonli boʻlsin. Bursada zarb qilindi, 886-yil (hijriy)“ deb yozilgan]] Karamanli Mehmed poshoning oʻlimidan soʻng, Konstantinopolda yanicharlar orasida katta tartibsizliklar boshlandi, chunki voqealarni nazorat qiladigan na sulton, na bosh vazir bor edi. Vaziyat xavfini anglagan sobiq bosh vazir [[Isʼhoq posho]] Boyazidni iloji boricha tezroq yetib kelishga undashni oʻz zimmasiga oldi. Shu orada Is’hoq posho ehtiyot chorasi sifatida Boyazid yetib kelgunga qadar uning 11 yoshli oʻgʻli shahzoda [[Shahzoda Korkut]]ni regent deb eʼlon qildi<ref>Finkel, 2006, pp. 81—82.</ref>. Shahzoda Boyazid 1481-yil 21-mayda Konstantinopolga yetib keldi va sulton [[Boyazid II|Boyazid II]] deb eʼlon qilindi. Oradan atigi olti kun oʻtib, Cem 4 000 kishilik qoʻshin bilan [[Inegöl]] shahrini egalladi. Sulton Boyazid ukasini oʻldirish uchun [[vazir]] [[Ayos posho]] qoʻmondonligida qoʻshin yubordi. 28-may kuni Cem Boyazidning qoʻshinini tor-mor etib, oʻzini [[Onadoʻli]] sultoni deb eʼlon qildi va poytaxtni [[Bursa]]ga koʻchirdi. U imperiyani aka-uka oʻrtasida boʻlib olishni, [[Yevropa]] qismini Boyazidga qoldirishni taklif qildi. Boyazid „hukmdorlar oʻrtasida qarindoshlik boʻlmaydi“ deya gʻazab bilan bu taklifni rad etdi<ref name=":1">{{Cite book|title=Jem Sultan, The adventures of a Captive Turkish Prince in Renaissance Europe|last=Freely|first=John|publisher=Harper Collins Publishers|year=2004|isbn=0007150660|location=Hammersmith, London|pages=145}}</ref>. Shundan soʻng u [[Bursa]] tomon yurish qildi. Usmoniylar taxti uchun ikki daʼvogar oʻrtasidagi hal qiluvchi jang 1481-yil 19-iyunda [[Yenişehir]] yaqinida boʻlib oʻtdi. Jangda Cem yengilib, oilasi bilan [[Mamluklar davlati|Mamluk]]lar qoʻl ostida boʻlgan [[Qohira]]ga qochib ketdi. == Qohirada == Mamluk sultoni [[Qaitbay]] ({{hukmronlik|1468|1496}}) Cemni Qohirada izzat-ikrom bilan qabul qildi. Cem bundan foydalanib [[Makka]]ga haj safariga bordi. Shu tariqa u haj ziyoratini amalga oshirgan yagona Usmoniy shahzodaga aylandi<ref name=":1" />. Qohirada Cem akasidan xat oldi. Boyazid taxt uchun kurashni toʻxtatishi evaziga Cemga bir million aqcha (usmoniy pul birligi) taklif qildi. Biroq Cem buni rad etdi va keyingi yili Karaman hukmron xonadoni vorisi Qosim beg hamda Anqara ''sanjakbeyi'' yordami bilan Onadoʻlida yurish boshladi. 1482-yil 27-mayda Cem Konyani qamal qildi, biroq tez orada magʻlub boʻlib, [[Anqara]]ga chekinishga majbur boʻldi. U hammasidan voz kechib, Qohiraga qaytmoqchi edi, ammo Misrga boradigan yoʻllarning barchasi Boyazidning nazoratida edi. Shundan soʻng Cem akasi bilan qayta muzokara qilishga urindi. Boyazid unga [[Quddus]]da tinch yashashi uchun maosh taklif qildi, ammo imperiyani boʻlib berishdan bosh tortdi. Shundan keyin Cem 1482-yil 29-iyulda [[Rodos]]ga qochib ketdi. == Qamoqqa olinishi == [[File:Turkey.Bodrum.Cem03.jpg|thumb|right|Cem Sulton (oʻrtada) va [[Pierre dʼAubusson]] [[Rodos]]dagi kechki ovqatda|150px]] === Gospitalyer ritsarlari === Rodosga kelgach, Cem [[Bodrum qal’asi]]ning fransuz kapitani Avliyo John ritsarlarining (Gospitalyer ritsarlari, oroldagi lotin katolik ordeni) buyuk magistri [[Pierre dʼAubusson]]dan himoya soʻradi. 29-iyul kuni Cem Rodosga yetib kelib, izzat-ikrom bilan kutib olindi. Yangi sulton Boyazidni hokimiyatdan agʻdarish evaziga shahzoda Cem Usmoniy taxtini qaytarib olsa, Usmoniylar imperiyasi va xristian olami oʻrtasida abadiy tinchlik taklif qildi. Biroq Pierre dʼAubusson Boyazid bilan mojaroga kirishish oqilona ish emasligini anglab, yashirincha Boyazid bilan aloqa oʻrnatdi va u bilan tinchlik shartnomasini tuzdi. Soʻngra 1483-yil mart oyida Cemning asirligi boʻyicha alohida kelishuvga erishdi. Pierre dʼAubusson sulton Boyazidga Cemni ushlab turish evaziga uning taʼminoti uchun yiliga 40 000 ''dukat'' toʻlash vaʼdasini oldi. Shu tariqa ritsarlar pulni olib, Cemga xiyonat qildilar. Shundan keyin Cem Rodosda yaxshi muomala qilinadigan mahbusga aylandi. Keyin u [[Fransiya]]dagi Pierre dʼAubusson qal’asiga yuborildi. === Fransiyada === [[File:Bourganeuf la tour Zizim.JPG|right|thumb|upright|Fransiyaning [[Bourganeuf]] shahridagi Zizim minorasi]] Cem 1482-yil 17-oktyabrda [[Vengriya]]ga yoʻl olarkan, oʻsha paytda [[Savoyya gersogligi]] tarkibidagi Nis shahriga yetib kelgan edi. Ammo ritsarlar vaqtni choʻzayotgan edilar. Uning qamoqda saqlanishi haqidagi kelishuv yakunlangach, Cem amalda siyosiy bosim vositasi sifatida ishlatilishi mumkin boʻlgan garovga aylandi. Usmoniylar mamlakatida tartibsizlik chiqarish uchun uning nomi va shaxsidan foydalanishni umid qilganlar qatorida Mamluk sultoni Qaitbay, [[Matthias Corvinus]], Vengriya qiroli va [[Papa Innocent VIII]] bor edi. Avliyo John ritsarlari, venetsiyaliklar, Neapol qiroli hamda papalar Innocent VIII va [[Papa Alexander VI]] uning [[Yevropa]]da boʻlishini xristian dunyosiga qarshi Usmoniylarning tajovuzlarini toʻxtatib turuvchi omil va bir vaqtning oʻzida foyda olish imkoniyati sifatida koʻrgan. Sulton Boyazid II oʻz navbatida Gʻarbga elchilar va josuslar yuborib, oʻz raqibi doimiy ravishda nazorat ostida ushlab turilishini taʼminlashga harakat qildi. U hatto Cemni oʻldirib yoʻq qilishga ham uringan<ref name=":0" />. Cem Savoyya gersogligida bir yil yashadi. Musulmon shaxsni oʻz yerlarida qabul qilishni istamagan Fransiya qiroli [[Louis XI]] vafot etgach (1483-yil 30-avgust), Gospitalyer ritsarlari Cemni Limuzen (D’Obyussonning vatani)ga koʻchirdilar. Cem keyingi besh yilini, asosan, [[Bourganeuf]]da oʻtkazdi. Unga juda yaxshi munosabatda boʻlishdi, ammo mohiyatan u bir asir edi (uni joylashtirish uchun mustahkam minora ham qurilgan). Boyazid II D’Aubussonʼs bilan ham (Cemni Rodosga qaytarish uchun), yangi fransuz monarxi [[Karl VIII]] vakillari bilan ham (uni Fransiyada ushlab turish uchun) muzokara olib bordi. Vengriya qiroli va Papa Innocent VIII shahzodani oʻz nazorati ostiga olishga uringanida Papaning qoʻli ustun keldi va Cem 1489-yil 13-martda Rimga yetib keldi. === Rimda === [[File:St Catherine's Disputation (Detail).jpg|thumb|Cem „''St Catherineʼs Disputation''“ (''Avliyo Ketrinning bahsi'') asarida, [[Pinturicchio]] tomonidan ishlangan asar<ref>{{cite book |last1=Minnich |first1=Nelson |title=The Renaissance Papacy 1400–1600 |date=3 February 2025 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-71322-2 |page=158 |url=https://books.google.com/books?id=0ZNCEQAAQBAJ&pg=PA158 |language=en}}</ref>]] Innocent VIII mamluklarning takliflarini rad etdi va Usmoniylarga qarshi salib yurishiga hozirlik koʻra boshladi, biroq vengriyalik Matthias Corvinus 1490-yil 6-aprelda vafot etgach, bu rejaning amalga oshrilishi kechiktirildi. Bu voqealar Boyazidni tashvishga soldi. U D’Obyusson bilan bogʻlandi va 1490-yil dekabrida Rimga Mustafo beyni (keyinchalik bosh vazir) yuborib, maxfiy kelishuv tuzdi. Sulton Rodos, Rim yoki Venetsiyaga hujum qilmaslikni, shuningdek, shahzodani qamoqda saqlash evaziga Papaga Cem uchun yiliga 40 000 dukat nafaqa toʻlashni (shundan 10 000 dukati Avliyo John ritsarlariga ajratilardi) vaʼda qildi. Aftidan, Cem Rimdagi hayotni Fransiyadagidan koʻra yoqimliroq deb bilgan va Usmoniy taxtini egallash umidini yoʻqotgan edi, biroq u musulmon yurtida oʻlim topishni xohlardi. Ammo uning bu istagi amalga oshmadi<ref name=":0" />. Papa Innocent VIII Cemdan foydalanib Usmoniylarga qarshi yangi salib yurishini boshlashga muvaffaq boʻla olmadi<ref>Finkel, 2006, p. 87.</ref>. Papa Cemni nasroniylikni qabul qildirishga ham urindi, ammo muvaffaqiyat qozonolmadi. Shunga qaramay, Cemning Rimda boʻlishi ular uchun foydali edi. Sulton Boyazid [[Bolqon yarim oroli]]dagi xristian davlatlariga qarshi harbiy yurish boshlamoqchi boʻlganida Papa uning ukasini ozod qilib yuborish bilan tahdid qilardi. Cemni qamoqda ushlab turish evaziga Boyazid Innocent VIII ga 120 000 toj (oʻsha paytda papalik daromadining boshqa barcha yillik manbalari yigʻindisiga teng), Iso Masihning yonini teshib oʻtgan deb ishoniladigan [[Muqaddas nayza]] yodgorligi, 100 nafar mavr quli va yiliga 45 000 dukat toʻlovni amalga oshirdi. Rimdagi Sistina kapellasi qurilishi bilan bogʻliq xarajatlarning katta qismi ham aynan Usmoniylar imperiyasidan olingan tovon pullari hisobidan qoplangan<ref>Duffy, 2006, p. 196.</ref>. == Oʻlimi == [[File:Cem Sultan tomb 7954.jpg|thumb|right|Cem Sulton qabri (ukasi Mustafoning qabri yonida)]] 1494-yilda Karl VIII Italiyaga bostirib kirib, Neapol qirolligini egallashga urindi va [[turklar]]ga qarshi salib yurishini ham eʼlon qildi. U Papa Alexander VI ni Cemni topshirishga majbur qildi va Cem 1495-yil 28-yanvarda fransuz qoʻshini bilan Rimni tark etdi. Shahzoda 24-fevral kuni Neapolda vafot etdi. Cem Sultonni qimmatli garovdan voz kechishga majbur boʻlgan Papa zaharlagani haqida mish-mishlar ham mavjud<ref name=tdv></ref>. Sulton Boyazid ukasi Cemning vafoti munosabati bilan uch kunlik umumxalq motamini eʼlon qildi. U Cemning jasadini [[Janoza|islomiy]] urf-odatlarga koʻra dafn qilish uchun oʻz yurtiga qaytarib berilishini soʻradi. Biroq vafotidan keyin ham yana qoʻshimcha oltin olishga urinishlar sababli Cemning jasadi toʻrt yil oʻtgachgina Usmoniylar imperiyasi hududiga olib kelindi. Oxir-oqibat, Cem Sulton [[Bursa|Bursada]] dafn etildi<ref name=":1" />. == Merosi == === Shaxsiyati === Cemning [[Usmonli turk tili|turk tili]] va [[fors tili]]da ikki [[devon|devoni]] boʻlgan. Shuningdek, u [[arab tili]] ham soʻzlashgan<ref name="tdv">{{TDV İslâm Ansiklopedisi|title=Cem Sultan (ö. 900/1495) Osmanlı şehzadesi.|url=https://islamansiklopedisi.org.tr/cem-sultan|author=Günay Kut|section=2}}</ref>. === Cemning tasvirlari === <gallery> File:Borgia Apartment 002 (cropped)1.jpeg|Ot ustidagi erkak, ehtimol Cem boʻlishi mumkin. Borgia xonalarida saqlanadi, Pinturicchio tomonidan ishlangan asar<ref>{{Cite book |last1=Lapina |first1=Elizabeth |url=https://books.google.com/books?id=DWg2CwAAQBAJ&pg=PA239 |title=The Crusades and Visual Culture |last2=Morris |first2=April Jehan |last3=Throop |first3=Susanna A. |last4=Whatley |first4=Laura J. |date=2015 |publisher=Ashgate Publishing |isbn=978-1-4724-4926-9 |pages=239 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |title=Circa 1492: Art in the Age of Exploration |date=1 January 1991 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-05167-4 |page=78 |url=https://books.google.com/books?id=wMK-Ba0-RG4C&pg=PA78 |language=en}}</ref> File:CemAusschnittWienerCodex8615Fol12r.jpg|Cem Sultonning portreti, 1586-yil File:Djem-Pinruricchio.png|Cem Sulton “''St Catherine's Disputation''“ (Avliyo Ketrinning bahsi) asarida<ref>{{cite book |last1=Minnich |first1=Nelson |title=The Renaissance Papacy 1400–1600 |date=3 February 2025 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-71322-2 |page=158 |url=https://books.google.com/books?id=0ZNCEQAAQBAJ&pg=PA158 |language=en}}</ref> Portrait_of_Cem,_Pinturicchio,_1502-07.jpg|Cemning portreti, Pinturicchio tomonidan ishlangan asar, 1502–1507<ref name="MDB"/> </gallery> == Oilasi == === Xotinlari === Cem Sultonning faqat bir xotini boʻlgani maʼlum: * Gulshirin xotun<ref>{{cite book|first=İlhan|last=Gök|title=II. Bâyezîd Dönemi İn'âmât Defteri ve Ceyb-i Hümayun Masraf Defteri (Thesis)|year=2014|pages=580}}</ref> === Oʻgʻillari === Cemning kamida uch oʻgʻli boʻlgan: * Shahzoda Abdulloh (Boyazid II tomonidan 1481-yilda qatl etilgan va [[Bursa]]dagi [[Oʻrxon I]] maqbarasiga dafn qilingan). * Shahzoda Oʻgʻuzxon (Boyazid II tomonidan 1482-yilda [[Konstantinopol]]da qatl etilgan), shuningdek, Shahzoda Oʻgʻuz deb ham atalgan<ref>{{cite book|first=Hasan|last=Cem|title=Osmanlı tarihinde katledilen şehzadeler|publisher=Geçit Kitabevi|year=2004|pages=131|isbn=978-9-757-69989-7}}</ref>. * [[Shahzoda Murod]] ([[Sulaymon I]] tomonidan 1522-yil dekabrda [[Rodos]]da qatl etilgan) keyinchalik Pierre Mehmed Sayd deb atalgan. Uylangan, toʻrt oʻgʻil va uch qiz koʻrgan<ref name="murad">{{cite book|first=Louis|last=Thuasne|title=Djem, Sultan, fils de Mohammed II, frère de Bayezid II, (1459–1495) d'après les documents originaux en grande partie inédits: Etude sur la question d'orient à la fin du XVe siècle|publisher=Leroux|year=1892|pages=388–9}}</ref><ref>{{Cite book |last=Caron |first=Maurice |title=Djem un prince dans la tourmente |publisher=Les Éd. du Zeugma |others=Impr. Corlet numérique |year=2010 |isbn=978-2-9534413-3-8 |location=Villeurbanne |pages=Part IV, 5 |language=fr |oclc=758546639 |chapter=4th part |chapter-url=http://princedjem.com/presentation/4eme-partie?lang=en}}</ref>. === Qizlari === Cemning kamida ikki qizi boʻlgan: * Gevhermelik xotun, Gavharmuluk xotun deb ham atalgan<ref name="cagatay">{{cite book|author=Mustafa Çağatay Uluçay|title=Padişahların kadınları ve kızları|pages=50 n. 18, 48 n. 14|publisher=Ankara, Ötüken|year=2011}}</ref>, avval 1496-yilda sulton [[An-Nosir Muhammad ibn Qaitbay]]ga ([[Qaitbay]]ning oʻgʻli, 1498-yilda vafot etgan) turmushga chiqqan, ikkinchi bor 1503-yilda Onadoʻli [[beklarbegi]] Sinan poshoga turmushga chiqqan<ref name="murad" />. * Oysha xotun<ref>{{cite book|first=Mustafa|last=Güler|title=Osmanlı Devleti'nde haremeyn vakıfları (XVI-XVII. yüzyıllar)|publisher=TATAV|year=2002|pages=132|isbn=978-9-756-59610-4}}</ref> 1503-yilda Ioannina sanjakbeyi Sinan poshoning oʻgʻli Mehmed beyga turmushga chiqqan<ref name="cagatay" />. == Talqinlar va manbalar == === Adabiyotda === 1490-yillarda Cem Sultonning hayoti haqida [[Lotin tili|lotincha]] kitob yozilgan. Uni Gospitalyer ritsarlari vitse-kansleri [[Guillaume Caoursin]] tasvirlar bilan bezagan. U bosmaxona imkoniyati boʻlgan bir qancha [[Yevropa]] shaharlarida, jumladan, [[Venetsiya]], [[Parij]], [[Brugge]], [[Salamanka]], [[Ulm]] va [[London]]da nashr qilingan. Kitobdagi koʻplab illyustratsiyalar Gʻarbiy Yevropada turk xalqining kiyim-kechak va qurol-aslahalarini ilk bor aniq tasvirlangan namunalardan sanaladi. Cemning asirligi va uni asirlikda ushlab turgan siyosiy hiyla-nayranglar haqidagi hikoya haitilik yozuvchi va siyosiy surgun [[Demesvar Delorme]] qalamiga mansub „''Francesca: Les Jeux du Sort''“ (1872) tarixiy romani uchun asos boʻlgan<ref>Delorme, Demesvar. ''Francesca: Les Jeux du Sort''. Paris: E. Dentu, Libraire-Editeur, 1872.</ref>. Cemning hayoti yugoslaviyalik Nobel mukofoti sovrindori, yozuvchi [[Ivo Andrić]]ning „''The Damned Yard''“ (1954) kitobidagi bir qahramon uchun ham ilhom manbai boʻlgan. Asar uning eng yirik durdonalaridan biri hisoblanadi<ref>Ivo Andrić Foundation (in Serbian): https://www.ivoandric.org.rs/%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B0_/%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8/16-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B8%D1%98%D0%B0 </ref> va 30 dan ortiq tilga tarjima qilingan<ref>*Bibliography of Ivo Andrić*, p. 124 ff: https://www.ivoandric.org.rs/images/bibliografija/bai_sep2011.pdf</ref>. Cem Sulton koʻp qatlamli hikoyada asosiy qahramonlardan biri sifatida namoyon boʻlib, insoniy holat uchun [[metafora]] vazifasini bajargan. [[Bolgarlar|Bolgar]] usmoniy tarixchisi [[Vera Mutafchieva]] XV asr Yevropa siyosatida Cem Sultonning ahamiyatidan ilhomlanib, 1967-yilda u haqida „''The Case of Cem''“ nomli roman yozgan. Kitob tarixiy aniqlikka intilgan va turk, nemis, rumin, polyak, rus, chex, slovak, vengr, fransuz, eston, yunon va xorvat tillariga tarjima qilingan. [[Angela Rodel]] tomonidan inglizcha tarjimasi 2024-yilda chop etilgan. === Filmda === 1951-yilda „''Cem Sultan''“ tarixiy filmi namoyish etilgan. 1969-yilda [[Remzi Aydin Jönturk]] rejissyorligidagi „''Malkoçoğlu Cem Sultan''“ tarixiy-sarguzasht filmi namoyish etilgan. Unda Cem Sulton obrazini [[Jihangir Ghaffari]] ijro etgan. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Adabiyotlar == {{Commons turkum|Cem}} * {{Kitob manbasi|author=Duffy, Eamon |author-link=Eamon Duffy |year=2006 |title=Avliyolar va gunohkorlar: Papalar tarixi |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-11597-0 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/00book1593273669 }} * {{Kitob manbasi|author=Finkel, Caroline |author-link=Caroline Finkel |year=2005 |title=Usmonning orzusi: Usmoniylar imperiyasi tarixi, 1300–1923 |publisher=[[Basic Books]]|isbn=978-0-465-02396-7}} * {{Kitob manbasi|author=Freely, John |author-link=John Freely |year=2004 |title=Jem Sulton: Uyg‘onish davri Yevropasida asir turk shahzodasi sarguzashtlari |publisher=[[Harper Perennial]] |isbn=978-0-00-715066-3}} === Qoʻshimcha adabiyotlar === * {{Encyclopaedia Iranica| title = Jem Solṭān | last = Özgüdenli | first = Osman G. | url = http://www.iranicaonline.org/articles/jem-soltan- | volume = 14 | fascicle = 6 | pages = 623–624 }} {{Portal|O‘rta asrlar|Qirollik}} {{Taxt uchun kurashgan Usmoniy shahzodalar}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Jem, Sulton}} [[Turkum:1459-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1495-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Usmoniylar imperiyasi shahzodalari]] [[Turkum:Usmoniylar taxtiga daʼvogarlar]] [[Turkum:Turk shoirlari]] [[Turkum:Sultonlarning o‘g‘illari]] 2x3r7v7vko6g9ote6wllo5kbprmkrx6 Lispocephala erythrocera 0 1365797 5997203 2026-04-16T07:00:01Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997203 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lispocephala erythrocera | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Lispocephala]] | tasvir = }} '''Lispocephala erythrocera''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida, jumladan [[Finlyandiya]], [[Buyuk Britaniya]] va [[Kanada]]da keng tarqalgan<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref><ref>[[Fauna Europaea]]</ref><ref>{{Cite web |title=Lispocephala erythrocera (Robineau-Desvoidy, 1830) |url=https://www.gbif.org/species/4518585 |access-date=2025-11-14 |website=www.gbif.org |language=en}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] *Seguy, E. (1923) Diptères Anthomyides. Paris: Éditions ''Faune de France'' Faune n° 6 393 p., 813 fig.[https://faunedefrance.org/bibliotheque/docs/E.SEGUY(FdeFr06)Dipt.Anthomyides.pdf Bibliotheque Virtuelle Numerique pdf] {{Taxonbar|from=Q13855252}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} 50xbn1xu617w5n2w7uz3t974aty0bno 5997204 5997203 2026-04-16T07:00:35Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 /* Havolalar */ 5997204 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lispocephala erythrocera | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Lispocephala]] | tasvir = }} '''Lispocephala erythrocera''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida, jumladan [[Finlyandiya]], [[Buyuk Britaniya]] va [[Kanada]]da keng tarqalgan<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref><ref>[[Fauna Europaea]]</ref><ref>{{Cite web |title=Lispocephala erythrocera (Robineau-Desvoidy, 1830) |url=https://www.gbif.org/species/4518585 |access-date=2025-11-14 |website=www.gbif.org |language=en}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] *Seguy, E. (1923) Diptères Anthomyides. Paris: Éditions ''Faune de France'' Faune n° 6 393 p., 813 fig.[https://faunedefrance.org/bibliotheque/docs/E.SEGUY(FdeFr06)Dipt.Anthomyides.pdf Bibliotheque Virtuelle Numerique pdf] {{Taxonbar|from=Q13855252}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} 3132v7l8ew7ogt1ft1yueev7z1d314v Veronika Mudra-Lewis 0 1365798 5997208 2026-04-16T07:12:19Z Panpanchik 72616 „{{Infobox person | name = Veronika Mudra-Lewis | image = Veronika Mudra-Lewis.jpg | caption = | birth_name = Veronika Mudra | birth_date = <!-- {{Birth date|YYYY|MM|DD}} --> | birth_place = [[Kiyev]], Ukraina | occupation = [[Ayollar huquqlari]] himoyachisi<br /> [[ijtimoiy tadbirkor]] | years_active = 2012–hozir | organization = White Ribbon USA<br /> White Ribbon Ukraine | spouse =...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997208 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Veronika Mudra-Lewis | image = Veronika Mudra-Lewis.jpg | caption = | birth_name = Veronika Mudra | birth_date = <!-- {{Birth date|YYYY|MM|DD}} --> | birth_place = [[Kiyev]], Ukraina | occupation = [[Ayollar huquqlari]] himoyachisi<br /> [[ijtimoiy tadbirkor]] | years_active = 2012–hozir | organization = White Ribbon USA<br /> White Ribbon Ukraine | spouse = [[Retna|Marquis Lewis]] | children = 1 | awards = World Peace Ambassador (2020) | website = {{URL|http://veronika.us}} }} '''Veronika Mudra-Lewis''' asli ukrainalik boʻlgan Amerika fuqarosi, [[Ayollar huquqlari|ayollar huquqlari]] himoyachisi va [[ijtimoiy tadbirkor]]. U oilaviy zoʻravonlik masalasiga yoʻnaltirilgan White Ribbon USA nomli notijorat tashkilotining asoschisi va bosh direktori hisoblanadi<ref>{{Cite news|url=https://ktla.com/news/local-news/vietnamese-american-community-takes-a-stand-for-ukrainians-amid-russian-invasion/|title=Vietnamese-American community in Westminster takes a stand for Ukrainians amid Russian invasion |first=Gene |last=Kang |publisher=KTLA | date=6 March 2022 | accessdate=16 September 2025}}</ref>. Mudra avvalroq Oq lenta harakatini [[Ukraina]]da tashkil etishda ishtirok etgan boʻlib, u yerda oilaviy zoʻravonlikka qarshi qonunchilikni ilgari surgan, soʻngra oʻz faoliyatini [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika Qoʻshma Shtatlari]]da davom ettirgan<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://smileymovement.org/news/this-nonprofit-encourages-men-to-take-action-for-women|title=Join White Ribbon's Global Movement for Women's Equality and Support|website=Smiley Movement}}</ref>. == Hayoti va taʼlimi == Veronika Mudra-Lewis Ukrainaning poytaxti [[Kiyev]] shahrida tugʻilgan. U oliy maʼlumotni Ukrainada olgan, [[Ijtimoiy ish|ijtimoiy ish]] va [[moliyaviy boshqaruv]] yoʻnalishida tahsil olgan<ref>{{Cite web|url=https://podcasts.apple.com/us/podcast/the-journey-told/id1565903204|title=The Journey Told|website=Apple Podcasts}}</ref>. 2012-yilda Mudra Amerika Qoʻshma Shtatlaridan [[boshpana]] soʻrab murojaat qilgan va 2014-yilga kelib oʻgʻli bilan u yerga koʻchib oʻtgan<ref name="auto">{{Cite web|url=https://news.va.gov/84056/va-supports-white-ribbon-campaign/|title=VA supports the White Ribbon campaign - VA News|date=5 February 2021|website=news.va.gov}}</ref>. == Faoliyati == Veronika Mudra-Lewis 2012-yilda musiqa sohasidagi faoliyatini boshlagan va uning „Ainʼt Russian Doll“ nomli qoʻshigʻi butun Amerika Qoʻshma Shtatlari boʻylab radiotoʻlqinlarda muntazam yangrab turgan<ref name="AllVoice">{{cite news | last =Giles | first =Brady | title =Music Review – Ain't Russian Doll (VERONIKA) | newspaper =All Voices| date =29 March 2013| url = http://www.allvoices.com/contributed-news/14308951-music-review-aint-russian-doll-veronika | accessdate =29 March 2013 }}</ref>. Qoʻshiq YouTube reytinglarida ham 1-oʻringa chiqib, bir oy ichida ikki million martadan ortiq koʻrilgan<ref name="DSullivan">{{cite web | last =Sullivan | first =Danny | title =Singer Veronika Back For Another Round | publisher =Loup Dargent | date =n.d.| url =https://www.loupdargent.info/2013/04/singer-veronika-back-for-another-round.html | accessdate =4 April 2013 }}</ref><ref name="AllInNews">{{cite news | title =Singer VERONIKA Taking US By Storm With Ain't Russian Doll | newspaper =All in News | date =1 April 2013 | url =http://www.allinnews.org/entertainment/singer-veronika-taking-the-u-s-by-storm-with-aint-russian-doll/ | accessdate =4 April 2013 }}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Klip, shuningdek, [[MTV]].com platformasida ham namoyish etilgan<ref>{{cite web | title =MTV Accepts Tons Of MVS Artists This Week | publisher =Music Video Submissions | date =n.d. | url =http://www.musicvideosubmissions.com/2013/02/mtv-accepts-tons-of-mvs-artists-this-week/ | accessdate =4 April 2013 | archive-date =2 March 2013 | archive-url =https://web.archive.org/web/20130302020025/http://www.musicvideosubmissions.com/2013/02/mtv-accepts-tons-of-mvs-artists-this-week/ | url-status =dead }}</ref>. Ukrainada Veronika Mudra-Lewis 2014-yilgi Qadr-qimmat inqilobidan soʻng Oq lenta kampaniyasida ishtirok eta boshlagan. Dastlab u volontyor sifatida qoʻshilgan, keyinchalik esa mamlakatdagi tashabbus rahbariga aylangan. 2014-yilda u ''White Ribbon Ukraine'' tashkilotiga hamkorlikda asos solgan, tashkilot oilaviy zoʻravonlik boʻyicha milliy miqyosdagi xabardorlik kampaniyasini boshlagan<ref>{{Cite web|url=https://gazeta.ua/blog/50661/bila-strichka-svitovij-simvol-borotbi-z-domashnim-nasilstvom-teper-i-v-ukrayini-|title=Біла стрічка: світовий символ боротьби з домашнім насильством тепер і в Україні|date=23 August 2018|website=Gazeta.ua}}</ref>. 2017-yilda u Ukraina parlamentida (Verxovna Rada) oilaviy zoʻravonlikni jinoyat deb eʼtirof etish uchun targʻibot olib borgan<ref>{{Cite web|url=https://oksanaprodan.com.ua/lyst-holovy-ho-bila-strichka-v-mudroji-schodo-neobhidnosti-vdoskonalennya-zakonodavstva-v-sferi-zahystu-prav-zhinok-ta-ditej-vid-domashnoho-nasylstva/|title=Лист Голови ГО “Біла Стрічка” В.Мудрої щодо необхідності вдосконалення законодавства в сфері захисту прав жінок та дітей від домашнього насильства|date=12 October 2017}}</ref>. [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika Qoʻshma Shtatlari]]ga koʻchib oʻtgach, Veronika Mudra-Lewis ushbu kampaniyaning AQSh boʻlimini tashkil etdi. U 2017-yilda White Ribbon USAga hamkorlikda asos solgan va hozirda uning bosh direktori hisoblanadi. Tashkilot zoʻravonlikdan omon qolganlarni, jumladan oilaviy zoʻravonlikni boshdan kechirgan [[qochqin]]larni himoya qilishga qaratilgan qonunchilik islohotlariga urgʻu beradi hamda mahalliy darajadagi advokatsiya bilan ham shugʻullanadi, masalan, [[Kaliforniya]]da oilaviy zoʻravonlik ishlarini hokimiyat organlari tomonidan koʻrib chiqish tartibiga oid masalalar shular jumlasidandir<ref name="auto1"/>. Veronika Mudra-Lewis turli konferensiyalar va muassasalarda ommaviy chiqishlarda qatnashgan. 2018-yilda u TEDxModenaWomen doirasida „From a Victim to a Policy Changer“ („Jabr koʻrgan insondan siyosatni oʻzgartiruvchiga“) nomli [[TED|TEDx]] maʼruzasini taqdim etgan<ref>{{Cite web|url=https://www.ted.com/talks/veronica_mudra_from_a_victim_to_a_policy_changer|title=From a victim to a policy changer|first=Veronica|last=Mudra|date=2 January 2019|via=www.ted.com}}</ref>. Shuningdek, u „Reunited“ („Qayta uchrashuv“) nomli qisqa metrajli filmni ishlab chiqqan boʻlib, unda oilaviy zoʻravonlik bilan bogʻliq xalqaro bolalar vasiyligi huquqidagi muammolar yoritilgan<ref>{{Cite web|url=https://www.nextmentors.com/reunited-a-short-film-with-a-big-mission/|title=Reunited: A Short Film With A Big Mission|first=Stephan|last=Rabimov|date=22 October 2020}}</ref>. == Shaxsiy hayoti == Veronika Mudra-Lewisning advokatsiyasi uning oilaviy zoʻravonlikka oid shaxsiy tajribasiga asoslangan. U 2014-yilda oilaviy zoʻravonlikdan [[qochqin]] sifatida AQShda boshpana olgan<ref name="auto"/>. Koʻchib oʻtgach, u xalqaro vasiylik mojarosiga aralashib qolgan va bu uni Ukrainaga qaytishga hamda yordam soʻrab rasmiylarga ochiq murojaat qilishga majbur etgan<ref name="auto1"/>. Veronika Mudra-Lewis [[Retna]]ga turmushga chiqqan va Amerika Qoʻshma Shtatlarida yashaydi<ref>{{Cite web|url=https://www.gettyimages.com/detail/news-photo/retna-and-veronika-mudra-lewis-attend-the-closing-party-and-news-photo/2221282050|title='Thirty Six For Coral' Art Exhibition}}</ref>. == Eʼtiroflari == 2020-yilda Veronika Mudra-Lewis World Peace Tracts tomonidan Amerika Qoʻshma Shtatlari uchun Jahon tinchlik elchisi etib tayinlangan<ref>{{Cite web|url=https://peacetracts.org/world-peace-ambassadors/|title=World Peace Ambassadors – World Peace Tracts}}</ref>. U [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]]ning „Ayollar, tinchlik va xavfsizlik“ platformasi kabi forumlarda ishtirok etgan va gender siyosati boʻyicha hukumatlararo ishchi guruh aʼzosi hisoblanadi. AQShda uning tashkiloti Oq lenta VA (White Ribbon VA) kampaniyasi doirasida AQSh Veteranlar ishlari vazirligi bilan hamkorlik qilgan<ref name="auto"/>. == Manbalar == {{manbalar}} gb0llp7eaq5rbac3te74nxiv4m3ztby 5997209 5997208 2026-04-16T07:12:31Z Panpanchik 72616 [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997209 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Veronika Mudra-Lewis | image = Veronika Mudra-Lewis.jpg | caption = | birth_name = Veronika Mudra | birth_date = <!-- {{Birth date|YYYY|MM|DD}} --> | birth_place = [[Kiyev]], Ukraina | occupation = [[Ayollar huquqlari]] himoyachisi<br /> [[ijtimoiy tadbirkor]] | years_active = 2012–hozir | organization = White Ribbon USA<br /> White Ribbon Ukraine | spouse = [[Retna|Marquis Lewis]] | children = 1 | awards = World Peace Ambassador (2020) | website = {{URL|http://veronika.us}} }} '''Veronika Mudra-Lewis''' asli ukrainalik boʻlgan Amerika fuqarosi, [[Ayollar huquqlari|ayollar huquqlari]] himoyachisi va [[ijtimoiy tadbirkor]]. U oilaviy zoʻravonlik masalasiga yoʻnaltirilgan White Ribbon USA nomli notijorat tashkilotining asoschisi va bosh direktori hisoblanadi<ref>{{Cite news|url=https://ktla.com/news/local-news/vietnamese-american-community-takes-a-stand-for-ukrainians-amid-russian-invasion/|title=Vietnamese-American community in Westminster takes a stand for Ukrainians amid Russian invasion |first=Gene |last=Kang |publisher=KTLA | date=6 March 2022 | accessdate=16 September 2025}}</ref>. Mudra avvalroq Oq lenta harakatini [[Ukraina]]da tashkil etishda ishtirok etgan boʻlib, u yerda oilaviy zoʻravonlikka qarshi qonunchilikni ilgari surgan, soʻngra oʻz faoliyatini [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika Qoʻshma Shtatlari]]da davom ettirgan<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://smileymovement.org/news/this-nonprofit-encourages-men-to-take-action-for-women|title=Join White Ribbon's Global Movement for Women's Equality and Support|website=Smiley Movement}}</ref>. == Hayoti va taʼlimi == Veronika Mudra-Lewis Ukrainaning poytaxti [[Kiyev]] shahrida tugʻilgan. U oliy maʼlumotni Ukrainada olgan, [[Ijtimoiy ish|ijtimoiy ish]] va [[moliyaviy boshqaruv]] yoʻnalishida tahsil olgan<ref>{{Cite web|url=https://podcasts.apple.com/us/podcast/the-journey-told/id1565903204|title=The Journey Told|website=Apple Podcasts}}</ref>. 2012-yilda Mudra Amerika Qoʻshma Shtatlaridan [[boshpana]] soʻrab murojaat qilgan va 2014-yilga kelib oʻgʻli bilan u yerga koʻchib oʻtgan<ref name="auto">{{Cite web|url=https://news.va.gov/84056/va-supports-white-ribbon-campaign/|title=VA supports the White Ribbon campaign - VA News|date=5 February 2021|website=news.va.gov}}</ref>. == Faoliyati == Veronika Mudra-Lewis 2012-yilda musiqa sohasidagi faoliyatini boshlagan va uning „Ainʼt Russian Doll“ nomli qoʻshigʻi butun Amerika Qoʻshma Shtatlari boʻylab radiotoʻlqinlarda muntazam yangrab turgan<ref name="AllVoice">{{cite news | last =Giles | first =Brady | title =Music Review – Ain't Russian Doll (VERONIKA) | newspaper =All Voices| date =29 March 2013| url = http://www.allvoices.com/contributed-news/14308951-music-review-aint-russian-doll-veronika | accessdate =29 March 2013 }}</ref>. Qoʻshiq YouTube reytinglarida ham 1-oʻringa chiqib, bir oy ichida ikki million martadan ortiq koʻrilgan<ref name="DSullivan">{{cite web | last =Sullivan | first =Danny | title =Singer Veronika Back For Another Round | publisher =Loup Dargent | date =n.d.| url =https://www.loupdargent.info/2013/04/singer-veronika-back-for-another-round.html | accessdate =4 April 2013 }}</ref><ref name="AllInNews">{{cite news | title =Singer VERONIKA Taking US By Storm With Ain't Russian Doll | newspaper =All in News | date =1 April 2013 | url =http://www.allinnews.org/entertainment/singer-veronika-taking-the-u-s-by-storm-with-aint-russian-doll/ | accessdate =4 April 2013 }}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Klip, shuningdek, [[MTV]].com platformasida ham namoyish etilgan<ref>{{cite web | title =MTV Accepts Tons Of MVS Artists This Week | publisher =Music Video Submissions | date =n.d. | url =http://www.musicvideosubmissions.com/2013/02/mtv-accepts-tons-of-mvs-artists-this-week/ | accessdate =4 April 2013 | archive-date =2 March 2013 | archive-url =https://web.archive.org/web/20130302020025/http://www.musicvideosubmissions.com/2013/02/mtv-accepts-tons-of-mvs-artists-this-week/ | url-status =dead }}</ref>. Ukrainada Veronika Mudra-Lewis 2014-yilgi Qadr-qimmat inqilobidan soʻng Oq lenta kampaniyasida ishtirok eta boshlagan. Dastlab u volontyor sifatida qoʻshilgan, keyinchalik esa mamlakatdagi tashabbus rahbariga aylangan. 2014-yilda u ''White Ribbon Ukraine'' tashkilotiga hamkorlikda asos solgan, tashkilot oilaviy zoʻravonlik boʻyicha milliy miqyosdagi xabardorlik kampaniyasini boshlagan<ref>{{Cite web|url=https://gazeta.ua/blog/50661/bila-strichka-svitovij-simvol-borotbi-z-domashnim-nasilstvom-teper-i-v-ukrayini-|title=Біла стрічка: світовий символ боротьби з домашнім насильством тепер і в Україні|date=23 August 2018|website=Gazeta.ua}}</ref>. 2017-yilda u Ukraina parlamentida (Verxovna Rada) oilaviy zoʻravonlikni jinoyat deb eʼtirof etish uchun targʻibot olib borgan<ref>{{Cite web|url=https://oksanaprodan.com.ua/lyst-holovy-ho-bila-strichka-v-mudroji-schodo-neobhidnosti-vdoskonalennya-zakonodavstva-v-sferi-zahystu-prav-zhinok-ta-ditej-vid-domashnoho-nasylstva/|title=Лист Голови ГО “Біла Стрічка” В.Мудрої щодо необхідності вдосконалення законодавства в сфері захисту прав жінок та дітей від домашнього насильства|date=12 October 2017}}</ref>. [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika Qoʻshma Shtatlari]]ga koʻchib oʻtgach, Veronika Mudra-Lewis ushbu kampaniyaning AQSh boʻlimini tashkil etdi. U 2017-yilda White Ribbon USAga hamkorlikda asos solgan va hozirda uning bosh direktori hisoblanadi. Tashkilot zoʻravonlikdan omon qolganlarni, jumladan oilaviy zoʻravonlikni boshdan kechirgan [[qochqin]]larni himoya qilishga qaratilgan qonunchilik islohotlariga urgʻu beradi hamda mahalliy darajadagi advokatsiya bilan ham shugʻullanadi, masalan, [[Kaliforniya]]da oilaviy zoʻravonlik ishlarini hokimiyat organlari tomonidan koʻrib chiqish tartibiga oid masalalar shular jumlasidandir<ref name="auto1"/>. Veronika Mudra-Lewis turli konferensiyalar va muassasalarda ommaviy chiqishlarda qatnashgan. 2018-yilda u TEDxModenaWomen doirasida „From a Victim to a Policy Changer“ („Jabr koʻrgan insondan siyosatni oʻzgartiruvchiga“) nomli [[TED|TEDx]] maʼruzasini taqdim etgan<ref>{{Cite web|url=https://www.ted.com/talks/veronica_mudra_from_a_victim_to_a_policy_changer|title=From a victim to a policy changer|first=Veronica|last=Mudra|date=2 January 2019|via=www.ted.com}}</ref>. Shuningdek, u „Reunited“ („Qayta uchrashuv“) nomli qisqa metrajli filmni ishlab chiqqan boʻlib, unda oilaviy zoʻravonlik bilan bogʻliq xalqaro bolalar vasiyligi huquqidagi muammolar yoritilgan<ref>{{Cite web|url=https://www.nextmentors.com/reunited-a-short-film-with-a-big-mission/|title=Reunited: A Short Film With A Big Mission|first=Stephan|last=Rabimov|date=22 October 2020}}</ref>. == Shaxsiy hayoti == Veronika Mudra-Lewisning advokatsiyasi uning oilaviy zoʻravonlikka oid shaxsiy tajribasiga asoslangan. U 2014-yilda oilaviy zoʻravonlikdan [[qochqin]] sifatida AQShda boshpana olgan<ref name="auto"/>. Koʻchib oʻtgach, u xalqaro vasiylik mojarosiga aralashib qolgan va bu uni Ukrainaga qaytishga hamda yordam soʻrab rasmiylarga ochiq murojaat qilishga majbur etgan<ref name="auto1"/>. Veronika Mudra-Lewis [[Retna]]ga turmushga chiqqan va Amerika Qoʻshma Shtatlarida yashaydi<ref>{{Cite web|url=https://www.gettyimages.com/detail/news-photo/retna-and-veronika-mudra-lewis-attend-the-closing-party-and-news-photo/2221282050|title='Thirty Six For Coral' Art Exhibition}}</ref>. == Eʼtiroflari == 2020-yilda Veronika Mudra-Lewis World Peace Tracts tomonidan Amerika Qoʻshma Shtatlari uchun Jahon tinchlik elchisi etib tayinlangan<ref>{{Cite web|url=https://peacetracts.org/world-peace-ambassadors/|title=World Peace Ambassadors – World Peace Tracts}}</ref>. U [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]]ning „Ayollar, tinchlik va xavfsizlik“ platformasi kabi forumlarda ishtirok etgan va gender siyosati boʻyicha hukumatlararo ishchi guruh aʼzosi hisoblanadi. AQShda uning tashkiloti Oq lenta VA (White Ribbon VA) kampaniyasi doirasida AQSh Veteranlar ishlari vazirligi bilan hamkorlik qilgan<ref name="auto"/>. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] c4qi54sy4zpdtkgo4vvolkic6k2n1bm Munozara:Cem Sulton 1 1365799 5997213 2026-04-16T07:20:11Z Oblakulova 111326 „{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997213 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Lispoides 0 1365800 5997214 2026-04-16T07:20:26Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997214 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lispoides | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | tasvir = }} '''Lispoides''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]]lar urugʻi. Ushbu urugʻga mansub 17 ga yaqin tur ma’lum<ref name=itis/><ref name=gbif/><ref name=buglink/>. ==Turlari== {{Div col|colwidth=29em}} * ''[[Lispoides abnorminervis]]'' <small>(Stein, 1911)</small> * ''[[Lispoides aequifrons]]'' <small>(Stein, 1898)</small> * ''[[Lispoides argenticeps]]'' <small>Malloch, 1934</small> * ''[[Lispoides argentina]]'' <small>Malloch, 1934</small> * ''[[Lispoides atrisquama]]'' <small>(Stein, 1904)</small> * ''[[Lispoides diluta]]'' <small>(Stein, 1911)</small> * ''[[Lispoides elegantula]]'' <small>Pont, 1972</small> * ''[[Lispoides gracilis]]'' <small>(Stein, 1911)</small> * ''[[Lispoides guatemala]]'' <small>Snyder, 1951</small> * ''[[Lispoides insularis]]'' <small>Hennig, 1957</small> * ''[[Lispoides laevis]]'' <small>(Stein, 1911)</small> * ''[[Lispoides latifrons]]'' <small>Snyder, 1957</small> * ''[[Lispoides lopesi]]'' <small>Albuquerque, 1955</small> * ''[[Lispoides nigribasis]]'' <small>(Stein, 1911)</small> * ''[[Lispoides propinqua]]'' <small>(Stein, 1911)</small> * ''[[Lispoides triplex]]'' <small>(Stein, 1911)</small> * ''[[Lispoides uniseta]]'' <small>Malloch, 1934</small> {{Div col end}} == Manbalar == {{Reflist|refs= <ref name=itis> {{Cite web| title=''Lispoides'' Report | url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=150805 | website=Integrated Taxonomic Information System | accessdate=2019-09-24 }}</ref> <ref name=gbif> {{Cite web| title=''Lispoides'' | url=https://www.gbif.org/species/1529248 | website=GBIF | accessdate=2019-09-24 }}</ref> <ref name=buglink> {{Cite web| title=''Lispoides'' genus Information | url=https://bugguide.net/node/view/1380360 | website=BugGuide.net | accessdate=2019-09-24 }}</ref> }} == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Cite book | title = Manual of Nearctic Diptera, Volume II | date = 1987 | editor-last1 = McAlpine | editor-first1 = J. F. | editor-last2 = Petersen | editor-first2 = B. V. | editor-last3 = Shewell | editor-first3 = G. E. | editor-last4 = Teskey | editor-first4 = H. J. | editor-last5 = Vockeroth | editor-first5 = J. R. | editor-last6 = Wood | editor-first6 = D. M. | publisher = Agriculture Canada, Research Branch | isbn = 978-0-660-10731-8 | url = http://publications.gc.ca/site/eng/9.817747/publication.html }} {{refend}} {{Taxonbar|from=Q14504862}} [[Category:Muscidae]] {{muscidae-stub}} 709x4l77nxekzxr2yuda4o2i8ztot1u Lispocephala brachialis 0 1365801 5997215 2026-04-16T07:21:59Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997215 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lispocephala brachialis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Lispocephala]] | tasvir = }} '''Lispocephala brachialis''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q6559102}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} btp7r8hly12gg5w19ch1ezt3zzd8tgk Lispocephala alma 0 1365802 5997216 2026-04-16T07:23:04Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997216 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Lispocephala alma | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Lispocephala]] | tasvir = }} '''Lispocephala alma''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q6559101}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} sftjw536mx6h5dkldbhrbogo4znxu2j Coenosiini 0 1365803 5997217 2026-04-16T07:24:56Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997217 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Coenosiini | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | tasvir = }} '''Coenosiini''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]]lar qabilasi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="folia">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref><ref name="Kahanpää">{{cite web | first = Jere | last = Kahanpää | title = Draft Catalogue of Finnish Flies (Diptera: Brachycera) - Muscidae. | url = http://www.elisanet.fi/~d625473/diptera/list/online/node95.html | year = 2007 | accessdate = 2008-04-22 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070503034713/http://www.elisanet.fi/~d625473/diptera/list/online/node95.html | archivedate = 2007-05-03 }}</ref>. ==Urugʻlari== *''[[Altimyia]]'' <small>Couri, 2008</small><ref name="Couri08">{{cite journal | last = Couri | first = Marcia Souto | year = 2008 | title = A new genus and species of Coenosiini from Bolivia (Diptera: Muscidae: Coenosiinae) | journal = Zootaxa | volume = 1879 | pages = 57–60 | publisher = Magnolia Press | location = Auckland, New Zealand | doi = 10.11646/zootaxa.1879.1.6 | url = http://www.mapress.com/zootaxa/2008/f/z01879p060f.pdf | issn = 1175-5334 | format = PDF Adobe Acrobat | accessdate = 2009-10-18 }}</ref> *''[[Apsil (fly)|Apsil]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1934</small> *''[[Bithoracochaeta]]'' <small>[[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1911</small> *''[[Coenosia]]'' <small>[[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1826</small> *''[[Cordiluroides]]'' <small>Albuquerque, 1954</small> *''[[Insulamyia]]'' <small>Couri, 1982</small> *''[[Limnospila]]'' <small>Schnabl, 1902</small> *''[[Lispocephala]]'' <small>Pokorny, 1893</small> *''[[Macrorchis]]'' <small>[[Camillo Rondani|Rondani]], 1877</small> *''[[Neodexiopsis]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1920</small> *''[[Notoschoenomyza]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1934</small> *''[[Orchisia]]'' <small>[[Camillo Rondani|Rondani]], 1877</small> *''[[Oxytonocera]]'' <small>[[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1919</small> *''[[Pentacricia]]'' <small>[[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1898</small> *''[[Pilispina]]'' <small>Albuquerque, 1954</small> *''[[Plumispina]]'' <small>Albuquerque, 1954</small> *''[[Pseudocoenosia]]'' <small>[[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1916</small> *''[[Reynoldsia (fly)|Reynoldsia]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1934</small> *''[[Schoenomyza]]'' <small>[[Alexander Henry Haliday|Haliday]], 1833</small> *''[[Schoenomyzina]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1934</small> *''[[Spanochaeta]]'' <small>[[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1919</small> *''[[Spathipheromyia]]'' <small>[[Jacques Marie François Bigot|Bigot]], 1884</small> *''[[Stomopogon]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1930</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5140781}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} mo7kwlyvo95t47wtca59u6yaa7jl7lv Helina allotalla 0 1365804 5997218 2026-04-16T07:39:20Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997218 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina allotalla | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Helina]] | tasvir = }} '''Helina allotalla''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5705357}} {{DEFAULTSORT:Helina Allotalla}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} lej28pr719ao870po2uajauww5to7x0 Ibrohim ibn Ilyos 0 1365805 5997234 2026-04-16T08:36:15Z Oblakulova 111326 „{{Qirollik bilgiqutisi | ismi = Ibrohim ibn Ilyos | title = [[Somoniylar]] [[amir]]i | reign = [[Somoniy]] ([[Hirot]]da): 856 — 867 | oʻtmishdoshi = [[Ilyos ibn Asad]] | vorisi = Yoʻq | otasi = Ilyos ibn Asad }} '''Ibrohim ibn Ilyos''' ({{lang-fa|ابراهیم بن الیاس}}) — [[Somoniylar]] hukmdori, 856-yildan taxminan 867-yilgacha [[Hirot]]ni boshqargan. [[Ilyos ibn Asad]]ning oʻgʻli. 856-yilda otasining vafotidan soʻng Ibrohim...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997234 wikitext text/x-wiki {{Qirollik bilgiqutisi | ismi = Ibrohim ibn Ilyos | title = [[Somoniylar]] [[amir]]i | reign = [[Somoniy]] ([[Hirot]]da): 856 — 867 | oʻtmishdoshi = [[Ilyos ibn Asad]] | vorisi = Yoʻq | otasi = Ilyos ibn Asad }} '''Ibrohim ibn Ilyos''' ({{lang-fa|ابراهیم بن الیاس}}) — [[Somoniylar]] hukmdori, 856-yildan taxminan 867-yilgacha [[Hirot]]ni boshqargan. [[Ilyos ibn Asad]]ning oʻgʻli. 856-yilda otasining vafotidan soʻng Ibrohim [[Hirot]] shahri boshqaruviga tayinlandi. Keyinchalik [[Tohiriylar]] sulolasidan [[Katta Xuroson|Xuroson]] hokimi boʻlgan [[Muhammad ibn Tohir]] xizmatida harbiy yetakchi vazifasida faoliyat yuritdi. Muhammad uni 867-yilda yangi kuchayib kelayotgan [[Safforiylar]] yetakchisi [[Yaʼqub Ibn Lays As-Saffor|Yaʼqub ibn Lays]]ga qarshi jangga yubordi. [[Pushang]] yaqinida magʻlubiyatga uchragach, Muhammadga Safforiylar bilan murosa qilishni maslahat berdi. Shunga qaramay, ikki tomon oʻrtasidagi ziddiyat davom etdi va oxir-oqibat Ibrohim [[Nishopur]]da Safforiylar tomonidan asir olinib, [[Seyiston]]ga yuborildi. Shundan soʻng Tohiriylar Hirot ustidan bevosita nazoratni oʻz qoʻllariga oldilar. == Adabiyotlar == {{refbegin}} * {{Cambridge History of Iran | volume = 4 | last = Frye | first = R.N. | chapter = The Sāmānids | pages=136–161|chapter-page=136}} {{refend}} {| align=center border=1 cellspacing=0 cellpadding=4 style="background: #f9f9f9; text-align:center; border:1px solid #aaa;border-collapse:collapse;font-size:95%" |- |width="30%" align="center"|Oʻtmishdoshi:<br />'''[[Ilyos ibn Asad]]''' |width="40%" align="center"|'''[[Somoniylar|Somoniy]] hukmdor ([[Hirot]]da)'''<br />856 — {{circa|867}} |width="30%" align="center"|Followed by:<br />'''Hech kim''' (Hukmronlik [[Tohiriylar]] qoʻliga oʻtgan) |} [[Turkum:Somoniylar]] [[Turkum:9-asr Osiyodagi monarxlar]] [[Turkum:9-asr eroniylari]] {{Bio-stub}} qrhhp2sshe9eukmf6caby3gyjp6uwkz Munozara:Ibrohim ibn Ilyos 1 1365806 5997235 2026-04-16T08:36:45Z Oblakulova 111326 „{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997235 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry Katerina Polishchuk 0 1365807 5997236 2026-04-16T08:38:49Z Panpanchik 72616 „[[File:Return of Kateryna Polishchuk, 2022.09.21.jpg|thumb|Katerina Polishchukning qaytishi, 21-sentyabr 2022]] '''Katerina Oleksandrivna Polishchuk''' ({{Lang-uk|Катерина Олександрівна Поліщук}}, 2001-yil 31-martda tugʻilgan) ukrainalik qoʻshiqchi, [[Dramaturg|pyesa muallifi]] va [[Ukraina Milliy gvardiyasi]] tarkibida feldsher boʻlib xizmat qiladigan harbiy xizmatchidir. 2022-yilda u Rossiyaning Ukrainaga bosqini...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997236 wikitext text/x-wiki [[File:Return of Kateryna Polishchuk, 2022.09.21.jpg|thumb|Katerina Polishchukning qaytishi, 21-sentyabr 2022]] '''Katerina Oleksandrivna Polishchuk''' ({{Lang-uk|Катерина Олександрівна Поліщук}}, 2001-yil 31-martda tugʻilgan) ukrainalik qoʻshiqchi, [[Dramaturg|pyesa muallifi]] va [[Ukraina Milliy gvardiyasi]] tarkibida feldsher boʻlib xizmat qiladigan harbiy xizmatchidir. 2022-yilda u [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini|Rossiya–Ukraina urushi]] davrida [[Mahbus|harbiy asir]] boʻlgan. U „Jasorat“ ordeni bilan mukofotlangan va [[Ternopil]]ning faxriy fuqarosi unvoni berilgan<ref>{{Cite web |last=Боденчук |first=Богдан |date=2022-08-22 |title=Звання "Почесний громадянин міста Тернополя" присвоїли 41 захиснику |url=https://suspilne.media/ternopil/273615-zvanna-pocesnij-gromadanin-mista-ternopola-prisvoili-41-zahisniku/ |access-date=2026-03-31 |website=Суспільне {{!}} Novini |language=uk}}</ref>. Uning jangovar taxallusi (''nom de guerre'') — '''Ptashka''' („Qushcha“). == Hayoti == Katerina Oleksandrivna Polishchuk 2001-yil 31-martda Ukraina shaharchasi [[Sosnivka]]da tugʻilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2020-yilda u Ternopildagi Salome Krushelnitska sanʼat akademiyasini vokal yoʻnalishi boʻyicha tamomlagan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2021-yilda u Kiyevda birinchi tibbiy yordam kurslarini tugatgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Shundan soʻng u [[Donbass]]dagi urushda Ukraina Milliy gvardiyasi tarkibida [[Lugansk viloyati]]dagi harbiy gospitalda va noyabrdan boshlab [[Donetsk viloyati]]dagi Hospitaliter tibbiy batalyoni safida xizmat qilib, u yerda harbiylar va tinch aholi uchun feldsher sifatida tibbiy yordam koʻrsatgan<ref>{{Cite web |date=2025-09-08 |title=Катерина Поліщук "Пташка" - новини сьогодні, біографія, фото, відео, історія життя |url=https://www.obozrevatel.com/ukr/person/katerina-polischuk-ptashka.htm |access-date=2026-03-31 |website=OBOZ.UA |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web |last=Боденчук |first=Богдан |date=2022-09-22 |title=Мати "Пташки" з Тернопільщини прокоментувала звільнення доньки |url=https://suspilne.media/ternopil/284284-mati-ptaska-z-ternopilsini-prokomentuval-zvilnenna-donki/ |access-date=2026-03-31 |website=Суспільне {{!}} Novini |language=uk}}</ref>. Rossiya bosqini boshlanganidan keyin u qamal chogʻida Mariupoldagi [[Mariupol]] shahrida Hospitaliter tibbiy batalyoni tarkibida gospitalda ishlagan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Gospital rus bosqinchilari tomonidan bombardimon qilingach, u boshqa tibbiyot xodimlari bilan birga dushmandan [[Azov (shahar)|Azovstele]] zavodiga yashirinishga majbur boʻlgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. U zavod podvallarida OUN va UPAning „Ukraina millatchilarining marshlari“ kabi vatanparvar qoʻshiqlarini kuylagan, bu esa internetda mashhur boʻlib, uni [[Azov (shahar)|Azovstele]] himoyasining ramzlaridan biriga aylantirgan<ref>{{Cite web |date=2023-05-02 |title=Хто така Катерина Поліщук (Пташка)- рейтинг Forbes |url=https://forbes.ua/profile/katerina-polishchuk-ptashka-699 |access-date=2026-03-31 |website=Forbes.ua |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=З полону повернули "Пташку": що відомо про захисницю "Азовсталі" |url=https://24tv.ua/katerina-ptashka-azovstal-biografiya-foto-hto-taka_n2163134 |access-date=2026-03-31 |website=24 Канал |language=uk}}</ref>. Polishchukning Azovstele mudofaasidagi ishtiroki haqida CNN, Euronews, Watson va BBC kabi xalqaro ommaviy axborot vositalari xabar bergan<ref>{{Cite web |last=Yeung |first=Jessie |date=10 May 2022 |title=May 10, 2022 Russia-Ukraine news |url=https://www.cnn.com/europe/live-news/russia-ukraine-war-news-05-10-22 |access-date=2026-03-31 |website=CNN |language=en |last2=Raine |first2=Andrew |first3=Adrienne |last3=Vogt |last4=Sangal |first4=Aditi |first5=Maureen |last5=Chowdhury}}</ref><ref>{{Cite news |title="Wir werden kämpfen. Wir sind unschlagbar": Mariupol-Überlebende erzählt ihre Geschichte |url=https://de.euronews.com/my-europe/2022/12/01/wir-werden-kampfen-wir-sind-unzerbrechlich-mariupol-uberlebende-erzahlt-ihre-geschichte |archive-url=http://web.archive.org/web/20240717195439/https://de.euronews.com/my-europe/2022/12/01/wir-werden-kampfen-wir-sind-unzerbrechlich-mariupol-uberlebende-erzahlt-ihre-geschichte |archive-date=2024-07-17 |access-date=2026-03-31 |work=euronews |language=de-DE}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gefangene Asowstal-Kämpfer kommen nach 4 Monaten frei |url=https://www.watson.ch/!792146774 |access-date=2026-03-31 |website=watson.ch |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=Ukraine na Russia byaguranye imfungwa nyinshi kuva iyi ntambara itangiye |url=https://www.bbc.com/gahuza/articles/crg21rg7vv5o |access-date=2026-03-31 |website=BBC News Gahuza |language=rw}}</ref>. 2022-yil 19-mayda Polishchuk va boshqa ukrainalik himoyachilar hamda feldsherlar Ukraina prezidenti buyrugʻiga binoan rus qoʻshinlariga taslim boʻlishgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Avgust oyida u [[Olenivka]]dagi harbiy asirlar lagerida boʻlgan<ref>{{Cite web |date=2022-09-24 |title="Пташка" з "Азовсталі" вперше розповіла про звільнення з російського полону (фото) |url=https://www.unian.ua/society/ptashka-z-azovstali-vpershe-rozpovila-pro-zvilnennya-z-rosiyskogo-polonu-foto-11989623.html |access-date=2026-03-31 |website=www.unian.ua |language=uk}}</ref>.&nbsp;2022-yil 21-sentyabr kuni u harbiy asirlarni almashish doirasida vataniga qaytgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Shundan keyin u front chizigʻidagi askarlarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Yevropa boʻylab safar qilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Bryusselda u yana bir marta [[Azov (shahar)|Azov]]da yashiringan harbiy fotograf [[Dmitro Kosatskiy]] suratlaridan tashkil topgan maxsus fotokoʻrgazmaga tashrif buyurgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2023-yil 24-fevralda Polishchuk [[Bellevue saroyi]]da [[Frank-Walter Steinmeier]] va [[Oleksiy Makeyev]] mezbonligida oʻtkazilgan panel muhokamasida ishtirok etgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. U dastur uchun musiqiy chiqish qilgan, unga Barenboim–Said akademiyasining ukrainalik talabalar hamroh boʻlgan<ref>{{Cite web |title=Article: Anniversary of the Russian attack against Ukraine |url=https://www.bundespraesident.de/SharedDocs/Berichte/EN/Frank-Walter-Steinmeier/2023/230224-anniversary-of-attack-on-Ukraine.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20230319100104/https://www.bundespraesident.de/SharedDocs/Berichte/EN/Frank-Walter-Steinmeier/2023/230224-anniversary-of-attack-on-Ukraine.html |archive-date=2023-03-19 |access-date=2026-03-31 |website=Der Bundespräsident |language=en-EN}}</ref>. 26-fevral kuni u Berlindagi Rossiya elchixonasi oldida turgan rus tanki ustiga chiqib, ''Oi u luzi chervona kalyna'' qoʻshigʻini kuylagan<ref>{{Cite web |date=2023-02-26 |title=Пташка з Азовсталі, сидячи на російському танку, заспівала Ой у лузі червона калина посеред Берліна: відео {{!}} Novini shou-bіznesu |url=https://tsn.ua/glamur/ptashka-z-azovstali-sidyachi-na-rosiyskomu-tanku-zaspivala-oy-u-luzi-chervona-kalina-posered-berlina-2273386.html |access-date=2026-03-31 |website=TSN.ua |language=uk}}</ref>. 2022-yil avgust oyida Polishchuk mamlakat kelajagini shakllantiradigan yosh ukrainaliklar roʻyxatiga kirib, ''Forbes 30 under 30'' roʻyxatiga kiritilgan<ref>{{Cite web |date=2022-08-22 |title=30 до 30: обличчя майбутнього |url=https://forbes.ua/ratings/30-do-30-oblichchya-maybutnogo-22082022-7820 |access-date=2026-03-31 |website=Forbes.ua |language=uk}}</ref>. Polishchuk shuningdek pyesa muallifi sifatida ham tanilgan va „Rozluchenі tej smіyutsya“ („Ajrashganlar ham kulishadi“) nomli pyesa muallifidir; bu asar Ternopil Xalq teatrida sahnalashtirilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Polishchuk, Katerina}} mvxsgtya2qo0go1z8oyu35ul2vkhig0 5997237 5997236 2026-04-16T08:39:02Z Panpanchik 72616 [[Turkum:Ukrainalik feldsherlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997237 wikitext text/x-wiki [[File:Return of Kateryna Polishchuk, 2022.09.21.jpg|thumb|Katerina Polishchukning qaytishi, 21-sentyabr 2022]] '''Katerina Oleksandrivna Polishchuk''' ({{Lang-uk|Катерина Олександрівна Поліщук}}, 2001-yil 31-martda tugʻilgan) ukrainalik qoʻshiqchi, [[Dramaturg|pyesa muallifi]] va [[Ukraina Milliy gvardiyasi]] tarkibida feldsher boʻlib xizmat qiladigan harbiy xizmatchidir. 2022-yilda u [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini|Rossiya–Ukraina urushi]] davrida [[Mahbus|harbiy asir]] boʻlgan. U „Jasorat“ ordeni bilan mukofotlangan va [[Ternopil]]ning faxriy fuqarosi unvoni berilgan<ref>{{Cite web |last=Боденчук |first=Богдан |date=2022-08-22 |title=Звання "Почесний громадянин міста Тернополя" присвоїли 41 захиснику |url=https://suspilne.media/ternopil/273615-zvanna-pocesnij-gromadanin-mista-ternopola-prisvoili-41-zahisniku/ |access-date=2026-03-31 |website=Суспільне {{!}} Novini |language=uk}}</ref>. Uning jangovar taxallusi (''nom de guerre'') — '''Ptashka''' („Qushcha“). == Hayoti == Katerina Oleksandrivna Polishchuk 2001-yil 31-martda Ukraina shaharchasi [[Sosnivka]]da tugʻilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2020-yilda u Ternopildagi Salome Krushelnitska sanʼat akademiyasini vokal yoʻnalishi boʻyicha tamomlagan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2021-yilda u Kiyevda birinchi tibbiy yordam kurslarini tugatgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Shundan soʻng u [[Donbass]]dagi urushda Ukraina Milliy gvardiyasi tarkibida [[Lugansk viloyati]]dagi harbiy gospitalda va noyabrdan boshlab [[Donetsk viloyati]]dagi Hospitaliter tibbiy batalyoni safida xizmat qilib, u yerda harbiylar va tinch aholi uchun feldsher sifatida tibbiy yordam koʻrsatgan<ref>{{Cite web |date=2025-09-08 |title=Катерина Поліщук "Пташка" - новини сьогодні, біографія, фото, відео, історія життя |url=https://www.obozrevatel.com/ukr/person/katerina-polischuk-ptashka.htm |access-date=2026-03-31 |website=OBOZ.UA |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web |last=Боденчук |first=Богдан |date=2022-09-22 |title=Мати "Пташки" з Тернопільщини прокоментувала звільнення доньки |url=https://suspilne.media/ternopil/284284-mati-ptaska-z-ternopilsini-prokomentuval-zvilnenna-donki/ |access-date=2026-03-31 |website=Суспільне {{!}} Novini |language=uk}}</ref>. Rossiya bosqini boshlanganidan keyin u qamal chogʻida Mariupoldagi [[Mariupol]] shahrida Hospitaliter tibbiy batalyoni tarkibida gospitalda ishlagan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Gospital rus bosqinchilari tomonidan bombardimon qilingach, u boshqa tibbiyot xodimlari bilan birga dushmandan [[Azov (shahar)|Azovstele]] zavodiga yashirinishga majbur boʻlgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. U zavod podvallarida OUN va UPAning „Ukraina millatchilarining marshlari“ kabi vatanparvar qoʻshiqlarini kuylagan, bu esa internetda mashhur boʻlib, uni [[Azov (shahar)|Azovstele]] himoyasining ramzlaridan biriga aylantirgan<ref>{{Cite web |date=2023-05-02 |title=Хто така Катерина Поліщук (Пташка)- рейтинг Forbes |url=https://forbes.ua/profile/katerina-polishchuk-ptashka-699 |access-date=2026-03-31 |website=Forbes.ua |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=З полону повернули "Пташку": що відомо про захисницю "Азовсталі" |url=https://24tv.ua/katerina-ptashka-azovstal-biografiya-foto-hto-taka_n2163134 |access-date=2026-03-31 |website=24 Канал |language=uk}}</ref>. Polishchukning Azovstele mudofaasidagi ishtiroki haqida CNN, Euronews, Watson va BBC kabi xalqaro ommaviy axborot vositalari xabar bergan<ref>{{Cite web |last=Yeung |first=Jessie |date=10 May 2022 |title=May 10, 2022 Russia-Ukraine news |url=https://www.cnn.com/europe/live-news/russia-ukraine-war-news-05-10-22 |access-date=2026-03-31 |website=CNN |language=en |last2=Raine |first2=Andrew |first3=Adrienne |last3=Vogt |last4=Sangal |first4=Aditi |first5=Maureen |last5=Chowdhury}}</ref><ref>{{Cite news |title="Wir werden kämpfen. Wir sind unschlagbar": Mariupol-Überlebende erzählt ihre Geschichte |url=https://de.euronews.com/my-europe/2022/12/01/wir-werden-kampfen-wir-sind-unzerbrechlich-mariupol-uberlebende-erzahlt-ihre-geschichte |archive-url=http://web.archive.org/web/20240717195439/https://de.euronews.com/my-europe/2022/12/01/wir-werden-kampfen-wir-sind-unzerbrechlich-mariupol-uberlebende-erzahlt-ihre-geschichte |archive-date=2024-07-17 |access-date=2026-03-31 |work=euronews |language=de-DE}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gefangene Asowstal-Kämpfer kommen nach 4 Monaten frei |url=https://www.watson.ch/!792146774 |access-date=2026-03-31 |website=watson.ch |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=Ukraine na Russia byaguranye imfungwa nyinshi kuva iyi ntambara itangiye |url=https://www.bbc.com/gahuza/articles/crg21rg7vv5o |access-date=2026-03-31 |website=BBC News Gahuza |language=rw}}</ref>. 2022-yil 19-mayda Polishchuk va boshqa ukrainalik himoyachilar hamda feldsherlar Ukraina prezidenti buyrugʻiga binoan rus qoʻshinlariga taslim boʻlishgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Avgust oyida u [[Olenivka]]dagi harbiy asirlar lagerida boʻlgan<ref>{{Cite web |date=2022-09-24 |title="Пташка" з "Азовсталі" вперше розповіла про звільнення з російського полону (фото) |url=https://www.unian.ua/society/ptashka-z-azovstali-vpershe-rozpovila-pro-zvilnennya-z-rosiyskogo-polonu-foto-11989623.html |access-date=2026-03-31 |website=www.unian.ua |language=uk}}</ref>.&nbsp;2022-yil 21-sentyabr kuni u harbiy asirlarni almashish doirasida vataniga qaytgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Shundan keyin u front chizigʻidagi askarlarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Yevropa boʻylab safar qilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Bryusselda u yana bir marta [[Azov (shahar)|Azov]]da yashiringan harbiy fotograf [[Dmitro Kosatskiy]] suratlaridan tashkil topgan maxsus fotokoʻrgazmaga tashrif buyurgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2023-yil 24-fevralda Polishchuk [[Bellevue saroyi]]da [[Frank-Walter Steinmeier]] va [[Oleksiy Makeyev]] mezbonligida oʻtkazilgan panel muhokamasida ishtirok etgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. U dastur uchun musiqiy chiqish qilgan, unga Barenboim–Said akademiyasining ukrainalik talabalar hamroh boʻlgan<ref>{{Cite web |title=Article: Anniversary of the Russian attack against Ukraine |url=https://www.bundespraesident.de/SharedDocs/Berichte/EN/Frank-Walter-Steinmeier/2023/230224-anniversary-of-attack-on-Ukraine.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20230319100104/https://www.bundespraesident.de/SharedDocs/Berichte/EN/Frank-Walter-Steinmeier/2023/230224-anniversary-of-attack-on-Ukraine.html |archive-date=2023-03-19 |access-date=2026-03-31 |website=Der Bundespräsident |language=en-EN}}</ref>. 26-fevral kuni u Berlindagi Rossiya elchixonasi oldida turgan rus tanki ustiga chiqib, ''Oi u luzi chervona kalyna'' qoʻshigʻini kuylagan<ref>{{Cite web |date=2023-02-26 |title=Пташка з Азовсталі, сидячи на російському танку, заспівала Ой у лузі червона калина посеред Берліна: відео {{!}} Novini shou-bіznesu |url=https://tsn.ua/glamur/ptashka-z-azovstali-sidyachi-na-rosiyskomu-tanku-zaspivala-oy-u-luzi-chervona-kalina-posered-berlina-2273386.html |access-date=2026-03-31 |website=TSN.ua |language=uk}}</ref>. 2022-yil avgust oyida Polishchuk mamlakat kelajagini shakllantiradigan yosh ukrainaliklar roʻyxatiga kirib, ''Forbes 30 under 30'' roʻyxatiga kiritilgan<ref>{{Cite web |date=2022-08-22 |title=30 до 30: обличчя майбутнього |url=https://forbes.ua/ratings/30-do-30-oblichchya-maybutnogo-22082022-7820 |access-date=2026-03-31 |website=Forbes.ua |language=uk}}</ref>. Polishchuk shuningdek pyesa muallifi sifatida ham tanilgan va „Rozluchenі tej smіyutsya“ („Ajrashganlar ham kulishadi“) nomli pyesa muallifidir; bu asar Ternopil Xalq teatrida sahnalashtirilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Polishchuk, Katerina}} [[Turkum:Ukrainalik feldsherlar]] 57aec1flgxpx2ssgtgibvuuho2eb4y0 5997238 5997237 2026-04-16T08:39:15Z Panpanchik 72616 [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997238 wikitext text/x-wiki [[File:Return of Kateryna Polishchuk, 2022.09.21.jpg|thumb|Katerina Polishchukning qaytishi, 21-sentyabr 2022]] '''Katerina Oleksandrivna Polishchuk''' ({{Lang-uk|Катерина Олександрівна Поліщук}}, 2001-yil 31-martda tugʻilgan) ukrainalik qoʻshiqchi, [[Dramaturg|pyesa muallifi]] va [[Ukraina Milliy gvardiyasi]] tarkibida feldsher boʻlib xizmat qiladigan harbiy xizmatchidir. 2022-yilda u [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini|Rossiya–Ukraina urushi]] davrida [[Mahbus|harbiy asir]] boʻlgan. U „Jasorat“ ordeni bilan mukofotlangan va [[Ternopil]]ning faxriy fuqarosi unvoni berilgan<ref>{{Cite web |last=Боденчук |first=Богдан |date=2022-08-22 |title=Звання "Почесний громадянин міста Тернополя" присвоїли 41 захиснику |url=https://suspilne.media/ternopil/273615-zvanna-pocesnij-gromadanin-mista-ternopola-prisvoili-41-zahisniku/ |access-date=2026-03-31 |website=Суспільне {{!}} Novini |language=uk}}</ref>. Uning jangovar taxallusi (''nom de guerre'') — '''Ptashka''' („Qushcha“). == Hayoti == Katerina Oleksandrivna Polishchuk 2001-yil 31-martda Ukraina shaharchasi [[Sosnivka]]da tugʻilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2020-yilda u Ternopildagi Salome Krushelnitska sanʼat akademiyasini vokal yoʻnalishi boʻyicha tamomlagan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2021-yilda u Kiyevda birinchi tibbiy yordam kurslarini tugatgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Shundan soʻng u [[Donbass]]dagi urushda Ukraina Milliy gvardiyasi tarkibida [[Lugansk viloyati]]dagi harbiy gospitalda va noyabrdan boshlab [[Donetsk viloyati]]dagi Hospitaliter tibbiy batalyoni safida xizmat qilib, u yerda harbiylar va tinch aholi uchun feldsher sifatida tibbiy yordam koʻrsatgan<ref>{{Cite web |date=2025-09-08 |title=Катерина Поліщук "Пташка" - новини сьогодні, біографія, фото, відео, історія життя |url=https://www.obozrevatel.com/ukr/person/katerina-polischuk-ptashka.htm |access-date=2026-03-31 |website=OBOZ.UA |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web |last=Боденчук |first=Богдан |date=2022-09-22 |title=Мати "Пташки" з Тернопільщини прокоментувала звільнення доньки |url=https://suspilne.media/ternopil/284284-mati-ptaska-z-ternopilsini-prokomentuval-zvilnenna-donki/ |access-date=2026-03-31 |website=Суспільне {{!}} Novini |language=uk}}</ref>. Rossiya bosqini boshlanganidan keyin u qamal chogʻida Mariupoldagi [[Mariupol]] shahrida Hospitaliter tibbiy batalyoni tarkibida gospitalda ishlagan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Gospital rus bosqinchilari tomonidan bombardimon qilingach, u boshqa tibbiyot xodimlari bilan birga dushmandan [[Azov (shahar)|Azovstele]] zavodiga yashirinishga majbur boʻlgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. U zavod podvallarida OUN va UPAning „Ukraina millatchilarining marshlari“ kabi vatanparvar qoʻshiqlarini kuylagan, bu esa internetda mashhur boʻlib, uni [[Azov (shahar)|Azovstele]] himoyasining ramzlaridan biriga aylantirgan<ref>{{Cite web |date=2023-05-02 |title=Хто така Катерина Поліщук (Пташка)- рейтинг Forbes |url=https://forbes.ua/profile/katerina-polishchuk-ptashka-699 |access-date=2026-03-31 |website=Forbes.ua |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=З полону повернули "Пташку": що відомо про захисницю "Азовсталі" |url=https://24tv.ua/katerina-ptashka-azovstal-biografiya-foto-hto-taka_n2163134 |access-date=2026-03-31 |website=24 Канал |language=uk}}</ref>. Polishchukning Azovstele mudofaasidagi ishtiroki haqida CNN, Euronews, Watson va BBC kabi xalqaro ommaviy axborot vositalari xabar bergan<ref>{{Cite web |last=Yeung |first=Jessie |date=10 May 2022 |title=May 10, 2022 Russia-Ukraine news |url=https://www.cnn.com/europe/live-news/russia-ukraine-war-news-05-10-22 |access-date=2026-03-31 |website=CNN |language=en |last2=Raine |first2=Andrew |first3=Adrienne |last3=Vogt |last4=Sangal |first4=Aditi |first5=Maureen |last5=Chowdhury}}</ref><ref>{{Cite news |title="Wir werden kämpfen. Wir sind unschlagbar": Mariupol-Überlebende erzählt ihre Geschichte |url=https://de.euronews.com/my-europe/2022/12/01/wir-werden-kampfen-wir-sind-unzerbrechlich-mariupol-uberlebende-erzahlt-ihre-geschichte |archive-url=http://web.archive.org/web/20240717195439/https://de.euronews.com/my-europe/2022/12/01/wir-werden-kampfen-wir-sind-unzerbrechlich-mariupol-uberlebende-erzahlt-ihre-geschichte |archive-date=2024-07-17 |access-date=2026-03-31 |work=euronews |language=de-DE}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gefangene Asowstal-Kämpfer kommen nach 4 Monaten frei |url=https://www.watson.ch/!792146774 |access-date=2026-03-31 |website=watson.ch |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=Ukraine na Russia byaguranye imfungwa nyinshi kuva iyi ntambara itangiye |url=https://www.bbc.com/gahuza/articles/crg21rg7vv5o |access-date=2026-03-31 |website=BBC News Gahuza |language=rw}}</ref>. 2022-yil 19-mayda Polishchuk va boshqa ukrainalik himoyachilar hamda feldsherlar Ukraina prezidenti buyrugʻiga binoan rus qoʻshinlariga taslim boʻlishgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Avgust oyida u [[Olenivka]]dagi harbiy asirlar lagerida boʻlgan<ref>{{Cite web |date=2022-09-24 |title="Пташка" з "Азовсталі" вперше розповіла про звільнення з російського полону (фото) |url=https://www.unian.ua/society/ptashka-z-azovstali-vpershe-rozpovila-pro-zvilnennya-z-rosiyskogo-polonu-foto-11989623.html |access-date=2026-03-31 |website=www.unian.ua |language=uk}}</ref>.&nbsp;2022-yil 21-sentyabr kuni u harbiy asirlarni almashish doirasida vataniga qaytgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Shundan keyin u front chizigʻidagi askarlarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Yevropa boʻylab safar qilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Bryusselda u yana bir marta [[Azov (shahar)|Azov]]da yashiringan harbiy fotograf [[Dmitro Kosatskiy]] suratlaridan tashkil topgan maxsus fotokoʻrgazmaga tashrif buyurgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2023-yil 24-fevralda Polishchuk [[Bellevue saroyi]]da [[Frank-Walter Steinmeier]] va [[Oleksiy Makeyev]] mezbonligida oʻtkazilgan panel muhokamasida ishtirok etgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. U dastur uchun musiqiy chiqish qilgan, unga Barenboim–Said akademiyasining ukrainalik talabalar hamroh boʻlgan<ref>{{Cite web |title=Article: Anniversary of the Russian attack against Ukraine |url=https://www.bundespraesident.de/SharedDocs/Berichte/EN/Frank-Walter-Steinmeier/2023/230224-anniversary-of-attack-on-Ukraine.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20230319100104/https://www.bundespraesident.de/SharedDocs/Berichte/EN/Frank-Walter-Steinmeier/2023/230224-anniversary-of-attack-on-Ukraine.html |archive-date=2023-03-19 |access-date=2026-03-31 |website=Der Bundespräsident |language=en-EN}}</ref>. 26-fevral kuni u Berlindagi Rossiya elchixonasi oldida turgan rus tanki ustiga chiqib, ''Oi u luzi chervona kalyna'' qoʻshigʻini kuylagan<ref>{{Cite web |date=2023-02-26 |title=Пташка з Азовсталі, сидячи на російському танку, заспівала Ой у лузі червона калина посеред Берліна: відео {{!}} Novini shou-bіznesu |url=https://tsn.ua/glamur/ptashka-z-azovstali-sidyachi-na-rosiyskomu-tanku-zaspivala-oy-u-luzi-chervona-kalina-posered-berlina-2273386.html |access-date=2026-03-31 |website=TSN.ua |language=uk}}</ref>. 2022-yil avgust oyida Polishchuk mamlakat kelajagini shakllantiradigan yosh ukrainaliklar roʻyxatiga kirib, ''Forbes 30 under 30'' roʻyxatiga kiritilgan<ref>{{Cite web |date=2022-08-22 |title=30 до 30: обличчя майбутнього |url=https://forbes.ua/ratings/30-do-30-oblichchya-maybutnogo-22082022-7820 |access-date=2026-03-31 |website=Forbes.ua |language=uk}}</ref>. Polishchuk shuningdek pyesa muallifi sifatida ham tanilgan va „Rozluchenі tej smіyutsya“ („Ajrashganlar ham kulishadi“) nomli pyesa muallifidir; bu asar Ternopil Xalq teatrida sahnalashtirilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Polishchuk, Katerina}} [[Turkum:Ukrainalik feldsherlar]] [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] hzm47ga40myhgtr1hoin7rv4203zk3b 5997240 5997238 2026-04-16T08:39:25Z Panpanchik 72616 [[Turkum:Ukrainalik ayol qoʻshiqchilar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997240 wikitext text/x-wiki [[File:Return of Kateryna Polishchuk, 2022.09.21.jpg|thumb|Katerina Polishchukning qaytishi, 21-sentyabr 2022]] '''Katerina Oleksandrivna Polishchuk''' ({{Lang-uk|Катерина Олександрівна Поліщук}}, 2001-yil 31-martda tugʻilgan) ukrainalik qoʻshiqchi, [[Dramaturg|pyesa muallifi]] va [[Ukraina Milliy gvardiyasi]] tarkibida feldsher boʻlib xizmat qiladigan harbiy xizmatchidir. 2022-yilda u [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini|Rossiya–Ukraina urushi]] davrida [[Mahbus|harbiy asir]] boʻlgan. U „Jasorat“ ordeni bilan mukofotlangan va [[Ternopil]]ning faxriy fuqarosi unvoni berilgan<ref>{{Cite web |last=Боденчук |first=Богдан |date=2022-08-22 |title=Звання "Почесний громадянин міста Тернополя" присвоїли 41 захиснику |url=https://suspilne.media/ternopil/273615-zvanna-pocesnij-gromadanin-mista-ternopola-prisvoili-41-zahisniku/ |access-date=2026-03-31 |website=Суспільне {{!}} Novini |language=uk}}</ref>. Uning jangovar taxallusi (''nom de guerre'') — '''Ptashka''' („Qushcha“). == Hayoti == Katerina Oleksandrivna Polishchuk 2001-yil 31-martda Ukraina shaharchasi [[Sosnivka]]da tugʻilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2020-yilda u Ternopildagi Salome Krushelnitska sanʼat akademiyasini vokal yoʻnalishi boʻyicha tamomlagan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2021-yilda u Kiyevda birinchi tibbiy yordam kurslarini tugatgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Shundan soʻng u [[Donbass]]dagi urushda Ukraina Milliy gvardiyasi tarkibida [[Lugansk viloyati]]dagi harbiy gospitalda va noyabrdan boshlab [[Donetsk viloyati]]dagi Hospitaliter tibbiy batalyoni safida xizmat qilib, u yerda harbiylar va tinch aholi uchun feldsher sifatida tibbiy yordam koʻrsatgan<ref>{{Cite web |date=2025-09-08 |title=Катерина Поліщук "Пташка" - новини сьогодні, біографія, фото, відео, історія життя |url=https://www.obozrevatel.com/ukr/person/katerina-polischuk-ptashka.htm |access-date=2026-03-31 |website=OBOZ.UA |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web |last=Боденчук |first=Богдан |date=2022-09-22 |title=Мати "Пташки" з Тернопільщини прокоментувала звільнення доньки |url=https://suspilne.media/ternopil/284284-mati-ptaska-z-ternopilsini-prokomentuval-zvilnenna-donki/ |access-date=2026-03-31 |website=Суспільне {{!}} Novini |language=uk}}</ref>. Rossiya bosqini boshlanganidan keyin u qamal chogʻida Mariupoldagi [[Mariupol]] shahrida Hospitaliter tibbiy batalyoni tarkibida gospitalda ishlagan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Gospital rus bosqinchilari tomonidan bombardimon qilingach, u boshqa tibbiyot xodimlari bilan birga dushmandan [[Azov (shahar)|Azovstele]] zavodiga yashirinishga majbur boʻlgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. U zavod podvallarida OUN va UPAning „Ukraina millatchilarining marshlari“ kabi vatanparvar qoʻshiqlarini kuylagan, bu esa internetda mashhur boʻlib, uni [[Azov (shahar)|Azovstele]] himoyasining ramzlaridan biriga aylantirgan<ref>{{Cite web |date=2023-05-02 |title=Хто така Катерина Поліщук (Пташка)- рейтинг Forbes |url=https://forbes.ua/profile/katerina-polishchuk-ptashka-699 |access-date=2026-03-31 |website=Forbes.ua |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=З полону повернули "Пташку": що відомо про захисницю "Азовсталі" |url=https://24tv.ua/katerina-ptashka-azovstal-biografiya-foto-hto-taka_n2163134 |access-date=2026-03-31 |website=24 Канал |language=uk}}</ref>. Polishchukning Azovstele mudofaasidagi ishtiroki haqida CNN, Euronews, Watson va BBC kabi xalqaro ommaviy axborot vositalari xabar bergan<ref>{{Cite web |last=Yeung |first=Jessie |date=10 May 2022 |title=May 10, 2022 Russia-Ukraine news |url=https://www.cnn.com/europe/live-news/russia-ukraine-war-news-05-10-22 |access-date=2026-03-31 |website=CNN |language=en |last2=Raine |first2=Andrew |first3=Adrienne |last3=Vogt |last4=Sangal |first4=Aditi |first5=Maureen |last5=Chowdhury}}</ref><ref>{{Cite news |title="Wir werden kämpfen. Wir sind unschlagbar": Mariupol-Überlebende erzählt ihre Geschichte |url=https://de.euronews.com/my-europe/2022/12/01/wir-werden-kampfen-wir-sind-unzerbrechlich-mariupol-uberlebende-erzahlt-ihre-geschichte |archive-url=http://web.archive.org/web/20240717195439/https://de.euronews.com/my-europe/2022/12/01/wir-werden-kampfen-wir-sind-unzerbrechlich-mariupol-uberlebende-erzahlt-ihre-geschichte |archive-date=2024-07-17 |access-date=2026-03-31 |work=euronews |language=de-DE}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gefangene Asowstal-Kämpfer kommen nach 4 Monaten frei |url=https://www.watson.ch/!792146774 |access-date=2026-03-31 |website=watson.ch |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=Ukraine na Russia byaguranye imfungwa nyinshi kuva iyi ntambara itangiye |url=https://www.bbc.com/gahuza/articles/crg21rg7vv5o |access-date=2026-03-31 |website=BBC News Gahuza |language=rw}}</ref>. 2022-yil 19-mayda Polishchuk va boshqa ukrainalik himoyachilar hamda feldsherlar Ukraina prezidenti buyrugʻiga binoan rus qoʻshinlariga taslim boʻlishgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Avgust oyida u [[Olenivka]]dagi harbiy asirlar lagerida boʻlgan<ref>{{Cite web |date=2022-09-24 |title="Пташка" з "Азовсталі" вперше розповіла про звільнення з російського полону (фото) |url=https://www.unian.ua/society/ptashka-z-azovstali-vpershe-rozpovila-pro-zvilnennya-z-rosiyskogo-polonu-foto-11989623.html |access-date=2026-03-31 |website=www.unian.ua |language=uk}}</ref>.&nbsp;2022-yil 21-sentyabr kuni u harbiy asirlarni almashish doirasida vataniga qaytgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Shundan keyin u front chizigʻidagi askarlarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Yevropa boʻylab safar qilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Bryusselda u yana bir marta [[Azov (shahar)|Azov]]da yashiringan harbiy fotograf [[Dmitro Kosatskiy]] suratlaridan tashkil topgan maxsus fotokoʻrgazmaga tashrif buyurgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2023-yil 24-fevralda Polishchuk [[Bellevue saroyi]]da [[Frank-Walter Steinmeier]] va [[Oleksiy Makeyev]] mezbonligida oʻtkazilgan panel muhokamasida ishtirok etgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. U dastur uchun musiqiy chiqish qilgan, unga Barenboim–Said akademiyasining ukrainalik talabalar hamroh boʻlgan<ref>{{Cite web |title=Article: Anniversary of the Russian attack against Ukraine |url=https://www.bundespraesident.de/SharedDocs/Berichte/EN/Frank-Walter-Steinmeier/2023/230224-anniversary-of-attack-on-Ukraine.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20230319100104/https://www.bundespraesident.de/SharedDocs/Berichte/EN/Frank-Walter-Steinmeier/2023/230224-anniversary-of-attack-on-Ukraine.html |archive-date=2023-03-19 |access-date=2026-03-31 |website=Der Bundespräsident |language=en-EN}}</ref>. 26-fevral kuni u Berlindagi Rossiya elchixonasi oldida turgan rus tanki ustiga chiqib, ''Oi u luzi chervona kalyna'' qoʻshigʻini kuylagan<ref>{{Cite web |date=2023-02-26 |title=Пташка з Азовсталі, сидячи на російському танку, заспівала Ой у лузі червона калина посеред Берліна: відео {{!}} Novini shou-bіznesu |url=https://tsn.ua/glamur/ptashka-z-azovstali-sidyachi-na-rosiyskomu-tanku-zaspivala-oy-u-luzi-chervona-kalina-posered-berlina-2273386.html |access-date=2026-03-31 |website=TSN.ua |language=uk}}</ref>. 2022-yil avgust oyida Polishchuk mamlakat kelajagini shakllantiradigan yosh ukrainaliklar roʻyxatiga kirib, ''Forbes 30 under 30'' roʻyxatiga kiritilgan<ref>{{Cite web |date=2022-08-22 |title=30 до 30: обличчя майбутнього |url=https://forbes.ua/ratings/30-do-30-oblichchya-maybutnogo-22082022-7820 |access-date=2026-03-31 |website=Forbes.ua |language=uk}}</ref>. Polishchuk shuningdek pyesa muallifi sifatida ham tanilgan va „Rozluchenі tej smіyutsya“ („Ajrashganlar ham kulishadi“) nomli pyesa muallifidir; bu asar Ternopil Xalq teatrida sahnalashtirilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Polishchuk, Katerina}} [[Turkum:Ukrainalik feldsherlar]] [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] [[Turkum:Ukrainalik ayol qoʻshiqchilar]] 8edmgnniwrtw9p7eesqnc6jwnubt0nq 5997241 5997240 2026-04-16T08:39:39Z Panpanchik 72616 [[Turkum:2001-yilda tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997241 wikitext text/x-wiki [[File:Return of Kateryna Polishchuk, 2022.09.21.jpg|thumb|Katerina Polishchukning qaytishi, 21-sentyabr 2022]] '''Katerina Oleksandrivna Polishchuk''' ({{Lang-uk|Катерина Олександрівна Поліщук}}, 2001-yil 31-martda tugʻilgan) ukrainalik qoʻshiqchi, [[Dramaturg|pyesa muallifi]] va [[Ukraina Milliy gvardiyasi]] tarkibida feldsher boʻlib xizmat qiladigan harbiy xizmatchidir. 2022-yilda u [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini|Rossiya–Ukraina urushi]] davrida [[Mahbus|harbiy asir]] boʻlgan. U „Jasorat“ ordeni bilan mukofotlangan va [[Ternopil]]ning faxriy fuqarosi unvoni berilgan<ref>{{Cite web |last=Боденчук |first=Богдан |date=2022-08-22 |title=Звання "Почесний громадянин міста Тернополя" присвоїли 41 захиснику |url=https://suspilne.media/ternopil/273615-zvanna-pocesnij-gromadanin-mista-ternopola-prisvoili-41-zahisniku/ |access-date=2026-03-31 |website=Суспільне {{!}} Novini |language=uk}}</ref>. Uning jangovar taxallusi (''nom de guerre'') — '''Ptashka''' („Qushcha“). == Hayoti == Katerina Oleksandrivna Polishchuk 2001-yil 31-martda Ukraina shaharchasi [[Sosnivka]]da tugʻilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2020-yilda u Ternopildagi Salome Krushelnitska sanʼat akademiyasini vokal yoʻnalishi boʻyicha tamomlagan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2021-yilda u Kiyevda birinchi tibbiy yordam kurslarini tugatgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Shundan soʻng u [[Donbass]]dagi urushda Ukraina Milliy gvardiyasi tarkibida [[Lugansk viloyati]]dagi harbiy gospitalda va noyabrdan boshlab [[Donetsk viloyati]]dagi Hospitaliter tibbiy batalyoni safida xizmat qilib, u yerda harbiylar va tinch aholi uchun feldsher sifatida tibbiy yordam koʻrsatgan<ref>{{Cite web |date=2025-09-08 |title=Катерина Поліщук "Пташка" - новини сьогодні, біографія, фото, відео, історія життя |url=https://www.obozrevatel.com/ukr/person/katerina-polischuk-ptashka.htm |access-date=2026-03-31 |website=OBOZ.UA |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web |last=Боденчук |first=Богдан |date=2022-09-22 |title=Мати "Пташки" з Тернопільщини прокоментувала звільнення доньки |url=https://suspilne.media/ternopil/284284-mati-ptaska-z-ternopilsini-prokomentuval-zvilnenna-donki/ |access-date=2026-03-31 |website=Суспільне {{!}} Novini |language=uk}}</ref>. Rossiya bosqini boshlanganidan keyin u qamal chogʻida Mariupoldagi [[Mariupol]] shahrida Hospitaliter tibbiy batalyoni tarkibida gospitalda ishlagan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Gospital rus bosqinchilari tomonidan bombardimon qilingach, u boshqa tibbiyot xodimlari bilan birga dushmandan [[Azov (shahar)|Azovstele]] zavodiga yashirinishga majbur boʻlgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. U zavod podvallarida OUN va UPAning „Ukraina millatchilarining marshlari“ kabi vatanparvar qoʻshiqlarini kuylagan, bu esa internetda mashhur boʻlib, uni [[Azov (shahar)|Azovstele]] himoyasining ramzlaridan biriga aylantirgan<ref>{{Cite web |date=2023-05-02 |title=Хто така Катерина Поліщук (Пташка)- рейтинг Forbes |url=https://forbes.ua/profile/katerina-polishchuk-ptashka-699 |access-date=2026-03-31 |website=Forbes.ua |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=З полону повернули "Пташку": що відомо про захисницю "Азовсталі" |url=https://24tv.ua/katerina-ptashka-azovstal-biografiya-foto-hto-taka_n2163134 |access-date=2026-03-31 |website=24 Канал |language=uk}}</ref>. Polishchukning Azovstele mudofaasidagi ishtiroki haqida CNN, Euronews, Watson va BBC kabi xalqaro ommaviy axborot vositalari xabar bergan<ref>{{Cite web |last=Yeung |first=Jessie |date=10 May 2022 |title=May 10, 2022 Russia-Ukraine news |url=https://www.cnn.com/europe/live-news/russia-ukraine-war-news-05-10-22 |access-date=2026-03-31 |website=CNN |language=en |last2=Raine |first2=Andrew |first3=Adrienne |last3=Vogt |last4=Sangal |first4=Aditi |first5=Maureen |last5=Chowdhury}}</ref><ref>{{Cite news |title="Wir werden kämpfen. Wir sind unschlagbar": Mariupol-Überlebende erzählt ihre Geschichte |url=https://de.euronews.com/my-europe/2022/12/01/wir-werden-kampfen-wir-sind-unzerbrechlich-mariupol-uberlebende-erzahlt-ihre-geschichte |archive-url=http://web.archive.org/web/20240717195439/https://de.euronews.com/my-europe/2022/12/01/wir-werden-kampfen-wir-sind-unzerbrechlich-mariupol-uberlebende-erzahlt-ihre-geschichte |archive-date=2024-07-17 |access-date=2026-03-31 |work=euronews |language=de-DE}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gefangene Asowstal-Kämpfer kommen nach 4 Monaten frei |url=https://www.watson.ch/!792146774 |access-date=2026-03-31 |website=watson.ch |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=Ukraine na Russia byaguranye imfungwa nyinshi kuva iyi ntambara itangiye |url=https://www.bbc.com/gahuza/articles/crg21rg7vv5o |access-date=2026-03-31 |website=BBC News Gahuza |language=rw}}</ref>. 2022-yil 19-mayda Polishchuk va boshqa ukrainalik himoyachilar hamda feldsherlar Ukraina prezidenti buyrugʻiga binoan rus qoʻshinlariga taslim boʻlishgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Avgust oyida u [[Olenivka]]dagi harbiy asirlar lagerida boʻlgan<ref>{{Cite web |date=2022-09-24 |title="Пташка" з "Азовсталі" вперше розповіла про звільнення з російського полону (фото) |url=https://www.unian.ua/society/ptashka-z-azovstali-vpershe-rozpovila-pro-zvilnennya-z-rosiyskogo-polonu-foto-11989623.html |access-date=2026-03-31 |website=www.unian.ua |language=uk}}</ref>.&nbsp;2022-yil 21-sentyabr kuni u harbiy asirlarni almashish doirasida vataniga qaytgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Shundan keyin u front chizigʻidagi askarlarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Yevropa boʻylab safar qilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Bryusselda u yana bir marta [[Azov (shahar)|Azov]]da yashiringan harbiy fotograf [[Dmitro Kosatskiy]] suratlaridan tashkil topgan maxsus fotokoʻrgazmaga tashrif buyurgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2023-yil 24-fevralda Polishchuk [[Bellevue saroyi]]da [[Frank-Walter Steinmeier]] va [[Oleksiy Makeyev]] mezbonligida oʻtkazilgan panel muhokamasida ishtirok etgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. U dastur uchun musiqiy chiqish qilgan, unga Barenboim–Said akademiyasining ukrainalik talabalar hamroh boʻlgan<ref>{{Cite web |title=Article: Anniversary of the Russian attack against Ukraine |url=https://www.bundespraesident.de/SharedDocs/Berichte/EN/Frank-Walter-Steinmeier/2023/230224-anniversary-of-attack-on-Ukraine.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20230319100104/https://www.bundespraesident.de/SharedDocs/Berichte/EN/Frank-Walter-Steinmeier/2023/230224-anniversary-of-attack-on-Ukraine.html |archive-date=2023-03-19 |access-date=2026-03-31 |website=Der Bundespräsident |language=en-EN}}</ref>. 26-fevral kuni u Berlindagi Rossiya elchixonasi oldida turgan rus tanki ustiga chiqib, ''Oi u luzi chervona kalyna'' qoʻshigʻini kuylagan<ref>{{Cite web |date=2023-02-26 |title=Пташка з Азовсталі, сидячи на російському танку, заспівала Ой у лузі червона калина посеред Берліна: відео {{!}} Novini shou-bіznesu |url=https://tsn.ua/glamur/ptashka-z-azovstali-sidyachi-na-rosiyskomu-tanku-zaspivala-oy-u-luzi-chervona-kalina-posered-berlina-2273386.html |access-date=2026-03-31 |website=TSN.ua |language=uk}}</ref>. 2022-yil avgust oyida Polishchuk mamlakat kelajagini shakllantiradigan yosh ukrainaliklar roʻyxatiga kirib, ''Forbes 30 under 30'' roʻyxatiga kiritilgan<ref>{{Cite web |date=2022-08-22 |title=30 до 30: обличчя майбутнього |url=https://forbes.ua/ratings/30-do-30-oblichchya-maybutnogo-22082022-7820 |access-date=2026-03-31 |website=Forbes.ua |language=uk}}</ref>. Polishchuk shuningdek pyesa muallifi sifatida ham tanilgan va „Rozluchenі tej smіyutsya“ („Ajrashganlar ham kulishadi“) nomli pyesa muallifidir; bu asar Ternopil Xalq teatrida sahnalashtirilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Polishchuk, Katerina}} [[Turkum:Ukrainalik feldsherlar]] [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] [[Turkum:Ukrainalik ayol qoʻshiqchilar]] [[Turkum:2001-yilda tugʻilganlar]] dgds0g2b4ukkq21lx42oxhqj88v6tvg 5997242 5997241 2026-04-16T08:39:56Z Panpanchik 72616 [[Turkum:31-martda tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997242 wikitext text/x-wiki [[File:Return of Kateryna Polishchuk, 2022.09.21.jpg|thumb|Katerina Polishchukning qaytishi, 21-sentyabr 2022]] '''Katerina Oleksandrivna Polishchuk''' ({{Lang-uk|Катерина Олександрівна Поліщук}}, 2001-yil 31-martda tugʻilgan) ukrainalik qoʻshiqchi, [[Dramaturg|pyesa muallifi]] va [[Ukraina Milliy gvardiyasi]] tarkibida feldsher boʻlib xizmat qiladigan harbiy xizmatchidir. 2022-yilda u [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini|Rossiya–Ukraina urushi]] davrida [[Mahbus|harbiy asir]] boʻlgan. U „Jasorat“ ordeni bilan mukofotlangan va [[Ternopil]]ning faxriy fuqarosi unvoni berilgan<ref>{{Cite web |last=Боденчук |first=Богдан |date=2022-08-22 |title=Звання "Почесний громадянин міста Тернополя" присвоїли 41 захиснику |url=https://suspilne.media/ternopil/273615-zvanna-pocesnij-gromadanin-mista-ternopola-prisvoili-41-zahisniku/ |access-date=2026-03-31 |website=Суспільне {{!}} Novini |language=uk}}</ref>. Uning jangovar taxallusi (''nom de guerre'') — '''Ptashka''' („Qushcha“). == Hayoti == Katerina Oleksandrivna Polishchuk 2001-yil 31-martda Ukraina shaharchasi [[Sosnivka]]da tugʻilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2020-yilda u Ternopildagi Salome Krushelnitska sanʼat akademiyasini vokal yoʻnalishi boʻyicha tamomlagan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2021-yilda u Kiyevda birinchi tibbiy yordam kurslarini tugatgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Shundan soʻng u [[Donbass]]dagi urushda Ukraina Milliy gvardiyasi tarkibida [[Lugansk viloyati]]dagi harbiy gospitalda va noyabrdan boshlab [[Donetsk viloyati]]dagi Hospitaliter tibbiy batalyoni safida xizmat qilib, u yerda harbiylar va tinch aholi uchun feldsher sifatida tibbiy yordam koʻrsatgan<ref>{{Cite web |date=2025-09-08 |title=Катерина Поліщук "Пташка" - новини сьогодні, біографія, фото, відео, історія життя |url=https://www.obozrevatel.com/ukr/person/katerina-polischuk-ptashka.htm |access-date=2026-03-31 |website=OBOZ.UA |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web |last=Боденчук |first=Богдан |date=2022-09-22 |title=Мати "Пташки" з Тернопільщини прокоментувала звільнення доньки |url=https://suspilne.media/ternopil/284284-mati-ptaska-z-ternopilsini-prokomentuval-zvilnenna-donki/ |access-date=2026-03-31 |website=Суспільне {{!}} Novini |language=uk}}</ref>. Rossiya bosqini boshlanganidan keyin u qamal chogʻida Mariupoldagi [[Mariupol]] shahrida Hospitaliter tibbiy batalyoni tarkibida gospitalda ishlagan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Gospital rus bosqinchilari tomonidan bombardimon qilingach, u boshqa tibbiyot xodimlari bilan birga dushmandan [[Azov (shahar)|Azovstele]] zavodiga yashirinishga majbur boʻlgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. U zavod podvallarida OUN va UPAning „Ukraina millatchilarining marshlari“ kabi vatanparvar qoʻshiqlarini kuylagan, bu esa internetda mashhur boʻlib, uni [[Azov (shahar)|Azovstele]] himoyasining ramzlaridan biriga aylantirgan<ref>{{Cite web |date=2023-05-02 |title=Хто така Катерина Поліщук (Пташка)- рейтинг Forbes |url=https://forbes.ua/profile/katerina-polishchuk-ptashka-699 |access-date=2026-03-31 |website=Forbes.ua |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=З полону повернули "Пташку": що відомо про захисницю "Азовсталі" |url=https://24tv.ua/katerina-ptashka-azovstal-biografiya-foto-hto-taka_n2163134 |access-date=2026-03-31 |website=24 Канал |language=uk}}</ref>. Polishchukning Azovstele mudofaasidagi ishtiroki haqida CNN, Euronews, Watson va BBC kabi xalqaro ommaviy axborot vositalari xabar bergan<ref>{{Cite web |last=Yeung |first=Jessie |date=10 May 2022 |title=May 10, 2022 Russia-Ukraine news |url=https://www.cnn.com/europe/live-news/russia-ukraine-war-news-05-10-22 |access-date=2026-03-31 |website=CNN |language=en |last2=Raine |first2=Andrew |first3=Adrienne |last3=Vogt |last4=Sangal |first4=Aditi |first5=Maureen |last5=Chowdhury}}</ref><ref>{{Cite news |title="Wir werden kämpfen. Wir sind unschlagbar": Mariupol-Überlebende erzählt ihre Geschichte |url=https://de.euronews.com/my-europe/2022/12/01/wir-werden-kampfen-wir-sind-unzerbrechlich-mariupol-uberlebende-erzahlt-ihre-geschichte |archive-url=http://web.archive.org/web/20240717195439/https://de.euronews.com/my-europe/2022/12/01/wir-werden-kampfen-wir-sind-unzerbrechlich-mariupol-uberlebende-erzahlt-ihre-geschichte |archive-date=2024-07-17 |access-date=2026-03-31 |work=euronews |language=de-DE}}</ref><ref>{{Cite web |title=Gefangene Asowstal-Kämpfer kommen nach 4 Monaten frei |url=https://www.watson.ch/!792146774 |access-date=2026-03-31 |website=watson.ch |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=Ukraine na Russia byaguranye imfungwa nyinshi kuva iyi ntambara itangiye |url=https://www.bbc.com/gahuza/articles/crg21rg7vv5o |access-date=2026-03-31 |website=BBC News Gahuza |language=rw}}</ref>. 2022-yil 19-mayda Polishchuk va boshqa ukrainalik himoyachilar hamda feldsherlar Ukraina prezidenti buyrugʻiga binoan rus qoʻshinlariga taslim boʻlishgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Avgust oyida u [[Olenivka]]dagi harbiy asirlar lagerida boʻlgan<ref>{{Cite web |date=2022-09-24 |title="Пташка" з "Азовсталі" вперше розповіла про звільнення з російського полону (фото) |url=https://www.unian.ua/society/ptashka-z-azovstali-vpershe-rozpovila-pro-zvilnennya-z-rosiyskogo-polonu-foto-11989623.html |access-date=2026-03-31 |website=www.unian.ua |language=uk}}</ref>.&nbsp;2022-yil 21-sentyabr kuni u harbiy asirlarni almashish doirasida vataniga qaytgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Shundan keyin u front chizigʻidagi askarlarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Yevropa boʻylab safar qilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. Bryusselda u yana bir marta [[Azov (shahar)|Azov]]da yashiringan harbiy fotograf [[Dmitro Kosatskiy]] suratlaridan tashkil topgan maxsus fotokoʻrgazmaga tashrif buyurgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. 2023-yil 24-fevralda Polishchuk [[Bellevue saroyi]]da [[Frank-Walter Steinmeier]] va [[Oleksiy Makeyev]] mezbonligida oʻtkazilgan panel muhokamasida ishtirok etgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. U dastur uchun musiqiy chiqish qilgan, unga Barenboim–Said akademiyasining ukrainalik talabalar hamroh boʻlgan<ref>{{Cite web |title=Article: Anniversary of the Russian attack against Ukraine |url=https://www.bundespraesident.de/SharedDocs/Berichte/EN/Frank-Walter-Steinmeier/2023/230224-anniversary-of-attack-on-Ukraine.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20230319100104/https://www.bundespraesident.de/SharedDocs/Berichte/EN/Frank-Walter-Steinmeier/2023/230224-anniversary-of-attack-on-Ukraine.html |archive-date=2023-03-19 |access-date=2026-03-31 |website=Der Bundespräsident |language=en-EN}}</ref>. 26-fevral kuni u Berlindagi Rossiya elchixonasi oldida turgan rus tanki ustiga chiqib, ''Oi u luzi chervona kalyna'' qoʻshigʻini kuylagan<ref>{{Cite web |date=2023-02-26 |title=Пташка з Азовсталі, сидячи на російському танку, заспівала Ой у лузі червона калина посеред Берліна: відео {{!}} Novini shou-bіznesu |url=https://tsn.ua/glamur/ptashka-z-azovstali-sidyachi-na-rosiyskomu-tanku-zaspivala-oy-u-luzi-chervona-kalina-posered-berlina-2273386.html |access-date=2026-03-31 |website=TSN.ua |language=uk}}</ref>. 2022-yil avgust oyida Polishchuk mamlakat kelajagini shakllantiradigan yosh ukrainaliklar roʻyxatiga kirib, ''Forbes 30 under 30'' roʻyxatiga kiritilgan<ref>{{Cite web |date=2022-08-22 |title=30 до 30: обличчя майбутнього |url=https://forbes.ua/ratings/30-do-30-oblichchya-maybutnogo-22082022-7820 |access-date=2026-03-31 |website=Forbes.ua |language=uk}}</ref>. Polishchuk shuningdek pyesa muallifi sifatida ham tanilgan va „Rozluchenі tej smіyutsya“ („Ajrashganlar ham kulishadi“) nomli pyesa muallifidir; bu asar Ternopil Xalq teatrida sahnalashtirilgan{{Manba kerak|date=April 2026}}. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Polishchuk, Katerina}} [[Turkum:Ukrainalik feldsherlar]] [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] [[Turkum:Ukrainalik ayol qoʻshiqchilar]] [[Turkum:2001-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:31-martda tugʻilganlar]] dh6ulu6mz1jmvdnwob68e8nhb0kznfb Munozara:Katerina Polishchuk 1 1365808 5997246 2026-04-16T08:42:42Z Panpanchik 72616 „{{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu=ayollar|mavzu2=yoshlar|mavzu3= inson huquqlari|mamlakat=Ukraina|mamlakat2=|mamlakat3= }}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997246 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu=ayollar|mavzu2=yoshlar|mavzu3= inson huquqlari|mamlakat=Ukraina|mamlakat2=|mamlakat3= }} 6s5wa7iusa0fcr50qqm9h4b92ifpleb Munozara:Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha) 1 1365809 5997250 2026-04-16T09:16:33Z AnvarxonM 75105 „{{Munozara}} {{Turkmaniston oyligi}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997250 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Turkmaniston oyligi}} imm48am43zyzea5b5d30nfemctbqczz Teona Todua 0 1365810 5997251 2026-04-16T09:17:50Z Panpanchik 72616 „{{Infobox person | name = Teona Todua | image = | caption = | birth_date = {{birth year and age|1997}} | birth_place = Gruziya | education = Ukraina Milliy Chaykovskiy nomidagi Musiqa akademiyasi | occupation = opera [[Soprano|soprano]] xonandasi | organization = | website = | awards = [[Neue Stimmen]] }} '''Teona Todua''' — Gruziyada tugʻilgan ukrainalik opera [[Soprano|soprano]] xonandasi boʻlib, xalq...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997251 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Teona Todua | image = | caption = | birth_date = {{birth year and age|1997}} | birth_place = Gruziya | education = Ukraina Milliy Chaykovskiy nomidagi Musiqa akademiyasi | occupation = opera [[Soprano|soprano]] xonandasi | organization = | website = | awards = [[Neue Stimmen]] }} '''Teona Todua''' — Gruziyada tugʻilgan ukrainalik opera [[Soprano|soprano]] xonandasi boʻlib, xalqaro tanlovlarda, jumladan, [[Neue Stimmen]] tanlovida mukofotlar olgan va Teatr Vielki, Varshava hamda [[Parij operasi]]ning opera studiyalarida tahsil olgan. U 2023-yilda Parij operasida Ravelning ''L’enfant et les sortilèges'' asarida Malika rolini ijro etdi. 2023-yilda u Martinuning ''The Greek Passion'' operasida Despinio rolini [[Zaltsburg festivali]]da, 2025-yilda esa Mozartning ''Così fan tutte'' operasida Fiodiligi rolida Oper Frankfurt sahnasida oʻynagan. == Hayoti va ijodi == Todua 1997-yilda Gruziyada tugʻilgan<ref name="Bertelsmann" /> va Ukrainaning [[Donetsk]] shahrida ulgʻaygan<ref name="Salzburg" />. U dastlab 2011-yilgacha fortepiano boʻyicha darslar olgan<ref name="Paris" />. Keyin ovoz (vokal) boʻyicha tahsil ola boshlagan, avval Donetskda, soʻngra Kiyevdagi [[Musiqa akademiyasi]]da oʻqigan va u yerda 2022-yilda magistr (MA) darajasini olgan. Oʻqish davomida u 2020-yilda [[Istanbul]]da oʻtkazilgan International Grandi Voci vokal tanlovida uchinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Paris" />, hamda [[Lvov]]da boʻlib oʻtgan Vasyl Slipak International Competition of Young Vocalists tanlovida gʻolib chiqqan<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Paris" /><ref name="Lviv" />. U 2021-yilda AQShda yosh dramatik ovozlar uchun tashkil etilgan [[Dolora Zajick]] institutining dasturida qatnashgan va soʻng Teatr Vielki opera studiyasining aʼzosiga aylangan<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Salzburg" /><ref name="Paris" />. Teona Todua 2022<ref name="Salzburg" /><ref name="Paris" />-yildan 2024-yilgacha [[Parij operasi]] opera studiyasining aʼzosi boʻlgan. U Rossinining [[Stabat Mater]] asarida soprano solo qismini [[Opéra de Dijon]] orkestri bilan ijro etgan. Parij operasidagi rollari orasida 2022-yilda Mozartning ''Le nozze di Figaro'' operasida Ayol roli<ref name="Paris" />, 2023-yilda Ravelning ''L’enfant et les sortilèges'' asarida Malika roli<ref name="Rousseau" /> va 2024-yilda Verdining ''[[Rigoletto]]'' operasida Graf Seprano xotini (Grafinya Seprano) roli bor<ref name="Paris" />. ''Lindemann Young Artist Development Program'' doirasidagi ijodiy almashinuv chogʻida u 2023-yilda Nyu-York shahridagi [[Metropoliten-opera|Metropoliten opera]] studiyasida ham mashgʻulotlar olib bordi<ref name="Frankfurt" />. Dastur ushbu teatr sahnasida opera ariyalaridan iborat kontsert bilan yakunlandi<ref name="cloudinary" />. Todua 2023-yilda Martinuning ''The Greek Passion'' operasida Despinio roli bilan [[Zaltsburg festivali]]da qatnashdi<ref name="Paris" />. U 2024-yilda oʻtkazilgan [[Neue Stimmen]] tanlovida uchinchi oʻrinni egalladi<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Paris" /><ref name="Tagesspiegel" />. 2025-yilda Teona Todua Verdining ''[[Don Carlos]]'' operasida Opéra Bastille teatrida Osmon ovozi rolini ijro etdi; spektaklni dirijyor Simone Yang boshqardi<ref name="Lelièvre" />. Todua ilk bor Fiodiligi rolini Mozartning ''[[Così fan tutte]]'' operasida 2025/2026-yilgi mavsum ochilishidagi spektaklda Oper Frankfurt sahnasida ijro etdi; spektaklni dirijyor [[Thomas Guggeis]] boshqargan, rejissyor esa [[Mariame Clément]] boʻlgan<ref name="Sandner" /><ref name="Gründig" />. [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]] nashrining sharhlovchisi barcha olti protagonistning ajoyib aktyorlik mahoratini va Toduaning murakkab rolidagi barcha [[Koloratura|koloratura]]larni yengib oʻtganini, uning ijrosi Dorabella rolidagi Kelsey Lauritano bilan bir darajada ekanini taʼkidladi<ref name="Sandner" />. Yana bir sharhlovchi esa u „buyuk vokal virtuozligi“ni namoyish etganini va qahramonning ichki iztirobi hamda umidsizligini, uning qatʼiyligiga qaramay, juda taʼsirli ifodalaganini yozgan<ref name="Gründig" />. == Manbalar == {{reflist|30em | refs = <ref name="Gründig">{{cite news | last = Gründig | first = Markus | url = https://kulturfreak.de/vom-wandel-der-gefuehle-cosi-fan-tutte-an-der-oper-frankfurt | title = Vom Wandel der Gefühle: ''Così fan tutte'' an der Oper Frankfurt | website = kulturfreak.de | date = 3 October 2025 | language = de | access-date = 4 October 2025 }}</ref> <ref name="Lelièvre">{{cite web | last = Lelièvre | first = Stéphane | url = https://bachtrack.com/critique-don-carlos-warlikowski-simone-young-castronovo-van-horn-rebeka-gubanova-opera-bastille-paris-mars-2025 | title = Don Carlos, ou le retour gagnant de l'infant d'Espagne à Bastille | website = bachtrack.com | date = 1 April 2025 | language = fr | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Rousseau">{{cite web | last = Rousseau | first = Jean-Pierre Rousseau | url = https://bachtrack.com/critique-ma-mere-l-oye-l-enfant-et-les-sortileges-palais-garnier-ballet-academie-opera-paris-novembre-2023 | title = ''Ma mère l'Oye'' et ''les sortilèges'' : un Ravel de féerie à l'Opéra de Paris | website = bachtrack.com | date = 23 November 2023 | language = fr | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Sandner">{{cite news | last = Sandner | first = Wolfgang | url = https://www.faz.net/aktuell/feuilleton/musik-und-buehne/oper/mozarts-cosi-fan-tutte-an-der-frankfurter-oper-110698079.html | title = Lauter unmoralische Angebote | newspaper = [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]] | date = 29 September 2025 | language = de | access-date = 4 October 2025 }}</ref> <ref name="Bertelsmann">{{cite web | title = Teona Todua | publisher = [[Neue Stimmen]], [[Bertelsmann Stiftung]] | date = 2025 | url = https://neue-stimmen.de/saenger?L=2j4sl3 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="cloudinary">{{cite web | url = https://res.cloudinary.com/opera-national-de-paris/image/upload/v1/pdf/ltzmabfdm8e7yv9zbzgp | title = List Hall Concert | website = res.cloudinary.com | date = 2023 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Frankfurt">{{cite web | url = https://oper-frankfurt.de/en/ensemble/opera-studio/?detail=1737 | title = Teona Todua | publisher = [[Oper Frankfurt]] | date = 2025 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Lviv">{{cite web | url = https://www.slipakcompetition.com/en/winners-2023-2/winners-2021/ | title = II Category | work = Slipak Competition | date = 2021 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Paris">{{cite web | url = https://www.operadeparis.fr/en/artists/teona-todua | title = Teona Todua | publisher = [[Paris Opera]] | date = 2025 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Salzburg">{{cite web | url = https://www.salzburgerfestspiele.at/en/a/teona-todua | title = Teona Todua | publisher = [[Salzburg Festival]] | date = August 2024 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Tagesspiegel">{{cite news | url = https://www.tagesspiegel.de/gesellschaft/auszeichnung-polin-und-spanier-gewinnen-gesangswettbewerb-neue-stimmen-12522401.html | title = Auszeichnung: Polin und Spanier gewinnen Gesangswettbewerb 'Neue Stimmen' | newspaper = [[Der Tagesspiegel]] | agency = [[Deutsche Presse-Agentur|dpa]] | date = 12 October 2024 | language = de | access-date = 6 October 2025 }}</ref> }} == Havolalar == * [https://www.operabase.com/teona-todua-a2164377/en „Teona Todua / Soprano“], Operabase * {{YouTube|zgFvFaFRNAg|Neue Stimmen 2024 – Final: Teona Todua sings "Per pietà", ''Così fan tutte'', Mozart}} {{authority control|state=collapsed}} {{DEFAULTSORT:Todua, Teona}} 5au2u2kagrk2c397nouhghcn6brjric 5997252 5997251 2026-04-16T09:18:32Z Panpanchik 72616 [[Turkum:Ukrainalik opera xonandalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997252 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Teona Todua | image = | caption = | birth_date = {{birth year and age|1997}} | birth_place = Gruziya | education = Ukraina Milliy Chaykovskiy nomidagi Musiqa akademiyasi | occupation = opera [[Soprano|soprano]] xonandasi | organization = | website = | awards = [[Neue Stimmen]] }} '''Teona Todua''' — Gruziyada tugʻilgan ukrainalik opera [[Soprano|soprano]] xonandasi boʻlib, xalqaro tanlovlarda, jumladan, [[Neue Stimmen]] tanlovida mukofotlar olgan va Teatr Vielki, Varshava hamda [[Parij operasi]]ning opera studiyalarida tahsil olgan. U 2023-yilda Parij operasida Ravelning ''L’enfant et les sortilèges'' asarida Malika rolini ijro etdi. 2023-yilda u Martinuning ''The Greek Passion'' operasida Despinio rolini [[Zaltsburg festivali]]da, 2025-yilda esa Mozartning ''Così fan tutte'' operasida Fiodiligi rolida Oper Frankfurt sahnasida oʻynagan. == Hayoti va ijodi == Todua 1997-yilda Gruziyada tugʻilgan<ref name="Bertelsmann" /> va Ukrainaning [[Donetsk]] shahrida ulgʻaygan<ref name="Salzburg" />. U dastlab 2011-yilgacha fortepiano boʻyicha darslar olgan<ref name="Paris" />. Keyin ovoz (vokal) boʻyicha tahsil ola boshlagan, avval Donetskda, soʻngra Kiyevdagi [[Musiqa akademiyasi]]da oʻqigan va u yerda 2022-yilda magistr (MA) darajasini olgan. Oʻqish davomida u 2020-yilda [[Istanbul]]da oʻtkazilgan International Grandi Voci vokal tanlovida uchinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Paris" />, hamda [[Lvov]]da boʻlib oʻtgan Vasyl Slipak International Competition of Young Vocalists tanlovida gʻolib chiqqan<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Paris" /><ref name="Lviv" />. U 2021-yilda AQShda yosh dramatik ovozlar uchun tashkil etilgan [[Dolora Zajick]] institutining dasturida qatnashgan va soʻng Teatr Vielki opera studiyasining aʼzosiga aylangan<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Salzburg" /><ref name="Paris" />. Teona Todua 2022<ref name="Salzburg" /><ref name="Paris" />-yildan 2024-yilgacha [[Parij operasi]] opera studiyasining aʼzosi boʻlgan. U Rossinining [[Stabat Mater]] asarida soprano solo qismini [[Opéra de Dijon]] orkestri bilan ijro etgan. Parij operasidagi rollari orasida 2022-yilda Mozartning ''Le nozze di Figaro'' operasida Ayol roli<ref name="Paris" />, 2023-yilda Ravelning ''L’enfant et les sortilèges'' asarida Malika roli<ref name="Rousseau" /> va 2024-yilda Verdining ''[[Rigoletto]]'' operasida Graf Seprano xotini (Grafinya Seprano) roli bor<ref name="Paris" />. ''Lindemann Young Artist Development Program'' doirasidagi ijodiy almashinuv chogʻida u 2023-yilda Nyu-York shahridagi [[Metropoliten-opera|Metropoliten opera]] studiyasida ham mashgʻulotlar olib bordi<ref name="Frankfurt" />. Dastur ushbu teatr sahnasida opera ariyalaridan iborat kontsert bilan yakunlandi<ref name="cloudinary" />. Todua 2023-yilda Martinuning ''The Greek Passion'' operasida Despinio roli bilan [[Zaltsburg festivali]]da qatnashdi<ref name="Paris" />. U 2024-yilda oʻtkazilgan [[Neue Stimmen]] tanlovida uchinchi oʻrinni egalladi<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Paris" /><ref name="Tagesspiegel" />. 2025-yilda Teona Todua Verdining ''[[Don Carlos]]'' operasida Opéra Bastille teatrida Osmon ovozi rolini ijro etdi; spektaklni dirijyor Simone Yang boshqardi<ref name="Lelièvre" />. Todua ilk bor Fiodiligi rolini Mozartning ''[[Così fan tutte]]'' operasida 2025/2026-yilgi mavsum ochilishidagi spektaklda Oper Frankfurt sahnasida ijro etdi; spektaklni dirijyor [[Thomas Guggeis]] boshqargan, rejissyor esa [[Mariame Clément]] boʻlgan<ref name="Sandner" /><ref name="Gründig" />. [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]] nashrining sharhlovchisi barcha olti protagonistning ajoyib aktyorlik mahoratini va Toduaning murakkab rolidagi barcha [[Koloratura|koloratura]]larni yengib oʻtganini, uning ijrosi Dorabella rolidagi Kelsey Lauritano bilan bir darajada ekanini taʼkidladi<ref name="Sandner" />. Yana bir sharhlovchi esa u „buyuk vokal virtuozligi“ni namoyish etganini va qahramonning ichki iztirobi hamda umidsizligini, uning qatʼiyligiga qaramay, juda taʼsirli ifodalaganini yozgan<ref name="Gründig" />. == Manbalar == {{reflist|30em | refs = <ref name="Gründig">{{cite news | last = Gründig | first = Markus | url = https://kulturfreak.de/vom-wandel-der-gefuehle-cosi-fan-tutte-an-der-oper-frankfurt | title = Vom Wandel der Gefühle: ''Così fan tutte'' an der Oper Frankfurt | website = kulturfreak.de | date = 3 October 2025 | language = de | access-date = 4 October 2025 }}</ref> <ref name="Lelièvre">{{cite web | last = Lelièvre | first = Stéphane | url = https://bachtrack.com/critique-don-carlos-warlikowski-simone-young-castronovo-van-horn-rebeka-gubanova-opera-bastille-paris-mars-2025 | title = Don Carlos, ou le retour gagnant de l'infant d'Espagne à Bastille | website = bachtrack.com | date = 1 April 2025 | language = fr | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Rousseau">{{cite web | last = Rousseau | first = Jean-Pierre Rousseau | url = https://bachtrack.com/critique-ma-mere-l-oye-l-enfant-et-les-sortileges-palais-garnier-ballet-academie-opera-paris-novembre-2023 | title = ''Ma mère l'Oye'' et ''les sortilèges'' : un Ravel de féerie à l'Opéra de Paris | website = bachtrack.com | date = 23 November 2023 | language = fr | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Sandner">{{cite news | last = Sandner | first = Wolfgang | url = https://www.faz.net/aktuell/feuilleton/musik-und-buehne/oper/mozarts-cosi-fan-tutte-an-der-frankfurter-oper-110698079.html | title = Lauter unmoralische Angebote | newspaper = [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]] | date = 29 September 2025 | language = de | access-date = 4 October 2025 }}</ref> <ref name="Bertelsmann">{{cite web | title = Teona Todua | publisher = [[Neue Stimmen]], [[Bertelsmann Stiftung]] | date = 2025 | url = https://neue-stimmen.de/saenger?L=2j4sl3 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="cloudinary">{{cite web | url = https://res.cloudinary.com/opera-national-de-paris/image/upload/v1/pdf/ltzmabfdm8e7yv9zbzgp | title = List Hall Concert | website = res.cloudinary.com | date = 2023 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Frankfurt">{{cite web | url = https://oper-frankfurt.de/en/ensemble/opera-studio/?detail=1737 | title = Teona Todua | publisher = [[Oper Frankfurt]] | date = 2025 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Lviv">{{cite web | url = https://www.slipakcompetition.com/en/winners-2023-2/winners-2021/ | title = II Category | work = Slipak Competition | date = 2021 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Paris">{{cite web | url = https://www.operadeparis.fr/en/artists/teona-todua | title = Teona Todua | publisher = [[Paris Opera]] | date = 2025 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Salzburg">{{cite web | url = https://www.salzburgerfestspiele.at/en/a/teona-todua | title = Teona Todua | publisher = [[Salzburg Festival]] | date = August 2024 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Tagesspiegel">{{cite news | url = https://www.tagesspiegel.de/gesellschaft/auszeichnung-polin-und-spanier-gewinnen-gesangswettbewerb-neue-stimmen-12522401.html | title = Auszeichnung: Polin und Spanier gewinnen Gesangswettbewerb 'Neue Stimmen' | newspaper = [[Der Tagesspiegel]] | agency = [[Deutsche Presse-Agentur|dpa]] | date = 12 October 2024 | language = de | access-date = 6 October 2025 }}</ref> }} == Havolalar == * [https://www.operabase.com/teona-todua-a2164377/en „Teona Todua / Soprano“], Operabase * {{YouTube|zgFvFaFRNAg|Neue Stimmen 2024 – Final: Teona Todua sings "Per pietà", ''Così fan tutte'', Mozart}} {{authority control|state=collapsed}} {{DEFAULTSORT:Todua, Teona}} [[Turkum:Ukrainalik opera xonandalari]] 1tbqwh3j75lxm4g8cdln9u792waj6k2 5997253 5997252 2026-04-16T09:18:44Z Panpanchik 72616 [[Turkum:1997-yilda tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997253 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Teona Todua | image = | caption = | birth_date = {{birth year and age|1997}} | birth_place = Gruziya | education = Ukraina Milliy Chaykovskiy nomidagi Musiqa akademiyasi | occupation = opera [[Soprano|soprano]] xonandasi | organization = | website = | awards = [[Neue Stimmen]] }} '''Teona Todua''' — Gruziyada tugʻilgan ukrainalik opera [[Soprano|soprano]] xonandasi boʻlib, xalqaro tanlovlarda, jumladan, [[Neue Stimmen]] tanlovida mukofotlar olgan va Teatr Vielki, Varshava hamda [[Parij operasi]]ning opera studiyalarida tahsil olgan. U 2023-yilda Parij operasida Ravelning ''L’enfant et les sortilèges'' asarida Malika rolini ijro etdi. 2023-yilda u Martinuning ''The Greek Passion'' operasida Despinio rolini [[Zaltsburg festivali]]da, 2025-yilda esa Mozartning ''Così fan tutte'' operasida Fiodiligi rolida Oper Frankfurt sahnasida oʻynagan. == Hayoti va ijodi == Todua 1997-yilda Gruziyada tugʻilgan<ref name="Bertelsmann" /> va Ukrainaning [[Donetsk]] shahrida ulgʻaygan<ref name="Salzburg" />. U dastlab 2011-yilgacha fortepiano boʻyicha darslar olgan<ref name="Paris" />. Keyin ovoz (vokal) boʻyicha tahsil ola boshlagan, avval Donetskda, soʻngra Kiyevdagi [[Musiqa akademiyasi]]da oʻqigan va u yerda 2022-yilda magistr (MA) darajasini olgan. Oʻqish davomida u 2020-yilda [[Istanbul]]da oʻtkazilgan International Grandi Voci vokal tanlovida uchinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Paris" />, hamda [[Lvov]]da boʻlib oʻtgan Vasyl Slipak International Competition of Young Vocalists tanlovida gʻolib chiqqan<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Paris" /><ref name="Lviv" />. U 2021-yilda AQShda yosh dramatik ovozlar uchun tashkil etilgan [[Dolora Zajick]] institutining dasturida qatnashgan va soʻng Teatr Vielki opera studiyasining aʼzosiga aylangan<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Salzburg" /><ref name="Paris" />. Teona Todua 2022<ref name="Salzburg" /><ref name="Paris" />-yildan 2024-yilgacha [[Parij operasi]] opera studiyasining aʼzosi boʻlgan. U Rossinining [[Stabat Mater]] asarida soprano solo qismini [[Opéra de Dijon]] orkestri bilan ijro etgan. Parij operasidagi rollari orasida 2022-yilda Mozartning ''Le nozze di Figaro'' operasida Ayol roli<ref name="Paris" />, 2023-yilda Ravelning ''L’enfant et les sortilèges'' asarida Malika roli<ref name="Rousseau" /> va 2024-yilda Verdining ''[[Rigoletto]]'' operasida Graf Seprano xotini (Grafinya Seprano) roli bor<ref name="Paris" />. ''Lindemann Young Artist Development Program'' doirasidagi ijodiy almashinuv chogʻida u 2023-yilda Nyu-York shahridagi [[Metropoliten-opera|Metropoliten opera]] studiyasida ham mashgʻulotlar olib bordi<ref name="Frankfurt" />. Dastur ushbu teatr sahnasida opera ariyalaridan iborat kontsert bilan yakunlandi<ref name="cloudinary" />. Todua 2023-yilda Martinuning ''The Greek Passion'' operasida Despinio roli bilan [[Zaltsburg festivali]]da qatnashdi<ref name="Paris" />. U 2024-yilda oʻtkazilgan [[Neue Stimmen]] tanlovida uchinchi oʻrinni egalladi<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Paris" /><ref name="Tagesspiegel" />. 2025-yilda Teona Todua Verdining ''[[Don Carlos]]'' operasida Opéra Bastille teatrida Osmon ovozi rolini ijro etdi; spektaklni dirijyor Simone Yang boshqardi<ref name="Lelièvre" />. Todua ilk bor Fiodiligi rolini Mozartning ''[[Così fan tutte]]'' operasida 2025/2026-yilgi mavsum ochilishidagi spektaklda Oper Frankfurt sahnasida ijro etdi; spektaklni dirijyor [[Thomas Guggeis]] boshqargan, rejissyor esa [[Mariame Clément]] boʻlgan<ref name="Sandner" /><ref name="Gründig" />. [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]] nashrining sharhlovchisi barcha olti protagonistning ajoyib aktyorlik mahoratini va Toduaning murakkab rolidagi barcha [[Koloratura|koloratura]]larni yengib oʻtganini, uning ijrosi Dorabella rolidagi Kelsey Lauritano bilan bir darajada ekanini taʼkidladi<ref name="Sandner" />. Yana bir sharhlovchi esa u „buyuk vokal virtuozligi“ni namoyish etganini va qahramonning ichki iztirobi hamda umidsizligini, uning qatʼiyligiga qaramay, juda taʼsirli ifodalaganini yozgan<ref name="Gründig" />. == Manbalar == {{reflist|30em | refs = <ref name="Gründig">{{cite news | last = Gründig | first = Markus | url = https://kulturfreak.de/vom-wandel-der-gefuehle-cosi-fan-tutte-an-der-oper-frankfurt | title = Vom Wandel der Gefühle: ''Così fan tutte'' an der Oper Frankfurt | website = kulturfreak.de | date = 3 October 2025 | language = de | access-date = 4 October 2025 }}</ref> <ref name="Lelièvre">{{cite web | last = Lelièvre | first = Stéphane | url = https://bachtrack.com/critique-don-carlos-warlikowski-simone-young-castronovo-van-horn-rebeka-gubanova-opera-bastille-paris-mars-2025 | title = Don Carlos, ou le retour gagnant de l'infant d'Espagne à Bastille | website = bachtrack.com | date = 1 April 2025 | language = fr | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Rousseau">{{cite web | last = Rousseau | first = Jean-Pierre Rousseau | url = https://bachtrack.com/critique-ma-mere-l-oye-l-enfant-et-les-sortileges-palais-garnier-ballet-academie-opera-paris-novembre-2023 | title = ''Ma mère l'Oye'' et ''les sortilèges'' : un Ravel de féerie à l'Opéra de Paris | website = bachtrack.com | date = 23 November 2023 | language = fr | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Sandner">{{cite news | last = Sandner | first = Wolfgang | url = https://www.faz.net/aktuell/feuilleton/musik-und-buehne/oper/mozarts-cosi-fan-tutte-an-der-frankfurter-oper-110698079.html | title = Lauter unmoralische Angebote | newspaper = [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]] | date = 29 September 2025 | language = de | access-date = 4 October 2025 }}</ref> <ref name="Bertelsmann">{{cite web | title = Teona Todua | publisher = [[Neue Stimmen]], [[Bertelsmann Stiftung]] | date = 2025 | url = https://neue-stimmen.de/saenger?L=2j4sl3 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="cloudinary">{{cite web | url = https://res.cloudinary.com/opera-national-de-paris/image/upload/v1/pdf/ltzmabfdm8e7yv9zbzgp | title = List Hall Concert | website = res.cloudinary.com | date = 2023 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Frankfurt">{{cite web | url = https://oper-frankfurt.de/en/ensemble/opera-studio/?detail=1737 | title = Teona Todua | publisher = [[Oper Frankfurt]] | date = 2025 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Lviv">{{cite web | url = https://www.slipakcompetition.com/en/winners-2023-2/winners-2021/ | title = II Category | work = Slipak Competition | date = 2021 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Paris">{{cite web | url = https://www.operadeparis.fr/en/artists/teona-todua | title = Teona Todua | publisher = [[Paris Opera]] | date = 2025 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Salzburg">{{cite web | url = https://www.salzburgerfestspiele.at/en/a/teona-todua | title = Teona Todua | publisher = [[Salzburg Festival]] | date = August 2024 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Tagesspiegel">{{cite news | url = https://www.tagesspiegel.de/gesellschaft/auszeichnung-polin-und-spanier-gewinnen-gesangswettbewerb-neue-stimmen-12522401.html | title = Auszeichnung: Polin und Spanier gewinnen Gesangswettbewerb 'Neue Stimmen' | newspaper = [[Der Tagesspiegel]] | agency = [[Deutsche Presse-Agentur|dpa]] | date = 12 October 2024 | language = de | access-date = 6 October 2025 }}</ref> }} == Havolalar == * [https://www.operabase.com/teona-todua-a2164377/en „Teona Todua / Soprano“], Operabase * {{YouTube|zgFvFaFRNAg|Neue Stimmen 2024 – Final: Teona Todua sings "Per pietà", ''Così fan tutte'', Mozart}} {{authority control|state=collapsed}} {{DEFAULTSORT:Todua, Teona}} [[Turkum:Ukrainalik opera xonandalari]] [[Turkum:1997-yilda tugʻilganlar]] so7e1a0psb0pm1zerytydog6dnrv7m5 5997254 5997253 2026-04-16T09:18:52Z Panpanchik 72616 [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997254 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Teona Todua | image = | caption = | birth_date = {{birth year and age|1997}} | birth_place = Gruziya | education = Ukraina Milliy Chaykovskiy nomidagi Musiqa akademiyasi | occupation = opera [[Soprano|soprano]] xonandasi | organization = | website = | awards = [[Neue Stimmen]] }} '''Teona Todua''' — Gruziyada tugʻilgan ukrainalik opera [[Soprano|soprano]] xonandasi boʻlib, xalqaro tanlovlarda, jumladan, [[Neue Stimmen]] tanlovida mukofotlar olgan va Teatr Vielki, Varshava hamda [[Parij operasi]]ning opera studiyalarida tahsil olgan. U 2023-yilda Parij operasida Ravelning ''L’enfant et les sortilèges'' asarida Malika rolini ijro etdi. 2023-yilda u Martinuning ''The Greek Passion'' operasida Despinio rolini [[Zaltsburg festivali]]da, 2025-yilda esa Mozartning ''Così fan tutte'' operasida Fiodiligi rolida Oper Frankfurt sahnasida oʻynagan. == Hayoti va ijodi == Todua 1997-yilda Gruziyada tugʻilgan<ref name="Bertelsmann" /> va Ukrainaning [[Donetsk]] shahrida ulgʻaygan<ref name="Salzburg" />. U dastlab 2011-yilgacha fortepiano boʻyicha darslar olgan<ref name="Paris" />. Keyin ovoz (vokal) boʻyicha tahsil ola boshlagan, avval Donetskda, soʻngra Kiyevdagi [[Musiqa akademiyasi]]da oʻqigan va u yerda 2022-yilda magistr (MA) darajasini olgan. Oʻqish davomida u 2020-yilda [[Istanbul]]da oʻtkazilgan International Grandi Voci vokal tanlovida uchinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Paris" />, hamda [[Lvov]]da boʻlib oʻtgan Vasyl Slipak International Competition of Young Vocalists tanlovida gʻolib chiqqan<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Paris" /><ref name="Lviv" />. U 2021-yilda AQShda yosh dramatik ovozlar uchun tashkil etilgan [[Dolora Zajick]] institutining dasturida qatnashgan va soʻng Teatr Vielki opera studiyasining aʼzosiga aylangan<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Salzburg" /><ref name="Paris" />. Teona Todua 2022<ref name="Salzburg" /><ref name="Paris" />-yildan 2024-yilgacha [[Parij operasi]] opera studiyasining aʼzosi boʻlgan. U Rossinining [[Stabat Mater]] asarida soprano solo qismini [[Opéra de Dijon]] orkestri bilan ijro etgan. Parij operasidagi rollari orasida 2022-yilda Mozartning ''Le nozze di Figaro'' operasida Ayol roli<ref name="Paris" />, 2023-yilda Ravelning ''L’enfant et les sortilèges'' asarida Malika roli<ref name="Rousseau" /> va 2024-yilda Verdining ''[[Rigoletto]]'' operasida Graf Seprano xotini (Grafinya Seprano) roli bor<ref name="Paris" />. ''Lindemann Young Artist Development Program'' doirasidagi ijodiy almashinuv chogʻida u 2023-yilda Nyu-York shahridagi [[Metropoliten-opera|Metropoliten opera]] studiyasida ham mashgʻulotlar olib bordi<ref name="Frankfurt" />. Dastur ushbu teatr sahnasida opera ariyalaridan iborat kontsert bilan yakunlandi<ref name="cloudinary" />. Todua 2023-yilda Martinuning ''The Greek Passion'' operasida Despinio roli bilan [[Zaltsburg festivali]]da qatnashdi<ref name="Paris" />. U 2024-yilda oʻtkazilgan [[Neue Stimmen]] tanlovida uchinchi oʻrinni egalladi<ref name="Bertelsmann" /><ref name="Paris" /><ref name="Tagesspiegel" />. 2025-yilda Teona Todua Verdining ''[[Don Carlos]]'' operasida Opéra Bastille teatrida Osmon ovozi rolini ijro etdi; spektaklni dirijyor Simone Yang boshqardi<ref name="Lelièvre" />. Todua ilk bor Fiodiligi rolini Mozartning ''[[Così fan tutte]]'' operasida 2025/2026-yilgi mavsum ochilishidagi spektaklda Oper Frankfurt sahnasida ijro etdi; spektaklni dirijyor [[Thomas Guggeis]] boshqargan, rejissyor esa [[Mariame Clément]] boʻlgan<ref name="Sandner" /><ref name="Gründig" />. [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]] nashrining sharhlovchisi barcha olti protagonistning ajoyib aktyorlik mahoratini va Toduaning murakkab rolidagi barcha [[Koloratura|koloratura]]larni yengib oʻtganini, uning ijrosi Dorabella rolidagi Kelsey Lauritano bilan bir darajada ekanini taʼkidladi<ref name="Sandner" />. Yana bir sharhlovchi esa u „buyuk vokal virtuozligi“ni namoyish etganini va qahramonning ichki iztirobi hamda umidsizligini, uning qatʼiyligiga qaramay, juda taʼsirli ifodalaganini yozgan<ref name="Gründig" />. == Manbalar == {{reflist|30em | refs = <ref name="Gründig">{{cite news | last = Gründig | first = Markus | url = https://kulturfreak.de/vom-wandel-der-gefuehle-cosi-fan-tutte-an-der-oper-frankfurt | title = Vom Wandel der Gefühle: ''Così fan tutte'' an der Oper Frankfurt | website = kulturfreak.de | date = 3 October 2025 | language = de | access-date = 4 October 2025 }}</ref> <ref name="Lelièvre">{{cite web | last = Lelièvre | first = Stéphane | url = https://bachtrack.com/critique-don-carlos-warlikowski-simone-young-castronovo-van-horn-rebeka-gubanova-opera-bastille-paris-mars-2025 | title = Don Carlos, ou le retour gagnant de l'infant d'Espagne à Bastille | website = bachtrack.com | date = 1 April 2025 | language = fr | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Rousseau">{{cite web | last = Rousseau | first = Jean-Pierre Rousseau | url = https://bachtrack.com/critique-ma-mere-l-oye-l-enfant-et-les-sortileges-palais-garnier-ballet-academie-opera-paris-novembre-2023 | title = ''Ma mère l'Oye'' et ''les sortilèges'' : un Ravel de féerie à l'Opéra de Paris | website = bachtrack.com | date = 23 November 2023 | language = fr | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Sandner">{{cite news | last = Sandner | first = Wolfgang | url = https://www.faz.net/aktuell/feuilleton/musik-und-buehne/oper/mozarts-cosi-fan-tutte-an-der-frankfurter-oper-110698079.html | title = Lauter unmoralische Angebote | newspaper = [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]] | date = 29 September 2025 | language = de | access-date = 4 October 2025 }}</ref> <ref name="Bertelsmann">{{cite web | title = Teona Todua | publisher = [[Neue Stimmen]], [[Bertelsmann Stiftung]] | date = 2025 | url = https://neue-stimmen.de/saenger?L=2j4sl3 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="cloudinary">{{cite web | url = https://res.cloudinary.com/opera-national-de-paris/image/upload/v1/pdf/ltzmabfdm8e7yv9zbzgp | title = List Hall Concert | website = res.cloudinary.com | date = 2023 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Frankfurt">{{cite web | url = https://oper-frankfurt.de/en/ensemble/opera-studio/?detail=1737 | title = Teona Todua | publisher = [[Oper Frankfurt]] | date = 2025 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Lviv">{{cite web | url = https://www.slipakcompetition.com/en/winners-2023-2/winners-2021/ | title = II Category | work = Slipak Competition | date = 2021 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Paris">{{cite web | url = https://www.operadeparis.fr/en/artists/teona-todua | title = Teona Todua | publisher = [[Paris Opera]] | date = 2025 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Salzburg">{{cite web | url = https://www.salzburgerfestspiele.at/en/a/teona-todua | title = Teona Todua | publisher = [[Salzburg Festival]] | date = August 2024 | access-date = 6 October 2025 }}</ref> <ref name="Tagesspiegel">{{cite news | url = https://www.tagesspiegel.de/gesellschaft/auszeichnung-polin-und-spanier-gewinnen-gesangswettbewerb-neue-stimmen-12522401.html | title = Auszeichnung: Polin und Spanier gewinnen Gesangswettbewerb 'Neue Stimmen' | newspaper = [[Der Tagesspiegel]] | agency = [[Deutsche Presse-Agentur|dpa]] | date = 12 October 2024 | language = de | access-date = 6 October 2025 }}</ref> }} == Havolalar == * [https://www.operabase.com/teona-todua-a2164377/en „Teona Todua / Soprano“], Operabase * {{YouTube|zgFvFaFRNAg|Neue Stimmen 2024 – Final: Teona Todua sings "Per pietà", ''Così fan tutte'', Mozart}} {{authority control|state=collapsed}} {{DEFAULTSORT:Todua, Teona}} [[Turkum:Ukrainalik opera xonandalari]] [[Turkum:1997-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] emts8nfo60povorulrufayvhnas5rmx Munozara:Teona Todua 1 1365811 5997255 2026-04-16T09:21:12Z Panpanchik 72616 „{{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu=ayollar|mavzu2=yoshlar|mavzu3= musiqa|mamlakat=Ukraina|mamlakat2=Gruziya|mamlakat3= }}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997255 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu=ayollar|mavzu2=yoshlar|mavzu3= musiqa|mamlakat=Ukraina|mamlakat2=Gruziya|mamlakat3= }} guyoxn07iyuxng95tw5i1dnowc1e47h Irina Leushina 0 1365812 5997256 2026-04-16T09:21:25Z Sitora Oblakulova 85592 „{{Shaxsiyat bilgiqutisi | native_name = Ірына Леўшына | native_name_lang = be | birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1965|11|29}} | birth_place = [[Belorussiya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Belorussiya SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] | citizenship = [[Belarus]] | occupation = [[Jurnalist]] | years_active = 1992 — hozirgacha | employer...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997256 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | native_name = Ірына Леўшына | native_name_lang = be | birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1965|11|29}} | birth_place = [[Belorussiya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Belorussiya SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] | citizenship = [[Belarus]] | occupation = [[Jurnalist]] | years_active = 1992 — hozirgacha | employer = [[BelaPAN]] | criminal_charges = Ekstremistik tashkilotni boshqarish | criminal_penalty = 4 yil qamoq jazosi | criminal_status = Ozod qilingan }} '''Irina Alehauna Leushina''' ({{Lang-be|Ірына Алегаўна Леўшына}}; 1965-yil 29-noyabrda tugʻilgan) — belarus [[jurnalist]]i. Mustaqil axborot agentligi BelaPAN agentligining bosh [[muharrir]]i va direktori boʻlib, 2018-yilda „Yil jurnalisti“ deb eʼtirof etilgan. 2021—2024-yillar oraligʻida „ekstremistik tashkilot“ni boshqarganlik aybi bilan qamoqqa olingan. == Hayoti == Leushina turmushga chiqib, farzandli boʻlishidan avval universitetda jurnalistika yoʻnalishida tahsil olgan. U „Schastlivy sluchay“ va „Respublika“ gazetalarida yarim stavkada ishlagan, biroq farzandi borligi sababli toʻliq stavkali ish topishda qiynalgan. 1992-yilda u BelaPAN agentligida yangiliklar muharriri sifatida ish boshladi. 2018-yilda agentlik asoschisi Ales Lipaining vafotidan soʻng Leushina BelaPAN direktori boʻldi<ref>{{Cite news |date=12 December 2019 |title=Ирина Левшина: Моя мечта — уважать руководство моей страны |url=https://reform.by/emancipation-irina-levshina |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210901073548/https://reform.by/emancipation-irina-levshina |archive-date=1 September 2021 |access-date=4 March 2026 |work=Reformation |language=ru}}</ref>. 2018-yil 8-avgust kuni Leushina rasmiy davlat axborot agentligi BelTAdan materiallarni oʻgʻirlashda ayblanib, 48 soatga ushlangan 15 jurnalist orasida bor edi. Buning oqibatida 7000 [[Belarus rubli|BYN]]gacha boʻlgan moliyaviy zarar yetkazilgani iddao qilingan. Leushinaning kompyuteri musodara qilingan va uning uyi tintuv qilingan<ref>{{Cite news |last=Shestakov |first=Ignat |date=12 August 2018 |title=Не тот товар: почему в кражу белорусских новостей сложно поверить |url=https://iz.ru/776775/ignat-orbeliani/ne-tot-tovar-pochemu-v-krazhu-belorusskikh-novostei-slozhno-poverit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251016072628/https://iz.ru/776775/ignat-orbeliani/ne-tot-tovar-pochemu-v-krazhu-belorusskikh-novostei-slozhno-poverit |archive-date=16 October 2025 |access-date=4 March 2026 |work=[[Izvestia]] |language=ru}}</ref><ref>{{Cite news |date=11 September 2018 |title=Dziennikarze wolnych mediów i korespondent Deutsche Welle oskarżeni w sprawie Biełty |url=https://belsat.eu/pl/news/dziennikarze-bielapan-i-deutsche-welle-uslyszeli-zarzuty-w-sprawie-bielty/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190822110436/https://belsat.eu/pl/news/dziennikarze-bielapan-i-deutsche-welle-uslyszeli-zarzuty-w-sprawie-bielty/ |archive-date=22 August 2019 |access-date=4 March 2026 |work=[[Belsat]] |language=pl}}</ref>. Leushina va boshqalarning hibsga olinishi xalqaro tashkilotlar, jumladan, [[Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti]], [[Yevropa Ittifoqi]], [[Yevropa Kengashi]] hamda [[Chegara bilmas muxbirlar]] tomonidan qoralangan<ref>{{Cite news |date=8 August 2018 |title=OSCE Representative concerned over measures against independent media outlets in Belarus, calls on authorities to release detained journalists |url=https://rfom.osce.org/representative-on-freedom-of-media/390038 |url-status=live |access-date=4 March 2026 |work=[[OSCE]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 August 2018 |title=Białoruś: Zatrzymani dziennikarze już na wolności |url=https://www.rp.pl/kraj/art9676661-bialorus-zatrzymani-dziennikarze-juz-na-wolnosci |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180811111704/https://www.rp.pl/Media/180819914-Bialorus-Zatrzymani-dziennikarze-juz-na-wolnosci.html |archive-date=11 August 2018 |access-date=4 March 2026 |work=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |language=pl}}</ref>. Oʻsha oyning oxirroqida Leushinaga [[Belarus]]dan chiqib ketish taqiqlandi. 2018-yil noyabrda [[Marina Zolotova]]dan tashqari barcha jurnalistlarga qoʻyilgan ayblovlar bekor qilindi, biroq ularga 12 000 BYN miqdorida zararni qoplash va 735 BYN miqdorida jarima toʻlash belgilangan<ref>{{Cite news |date=30 November 2018 |title=Ірына Леўшына: «Справа БЕЛТА» магла проста разваліцца ў судзе |url=https://novychas.by/hramadstva/iryna-leuszyna-sprava-belta-mahla-prosta-razval |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416232940/https://novychas.by/hramadstva/iryna-leuszyna-sprava-belta-mahla-prosta-razval |archive-date=16 April 2020 |access-date=4 March 2026 |work=[[Novy Chas]] |language=be}}</ref>. 2018-yil 30-noyabr kuni Leushina [[inson huquqlari]] sohasidagi yutuqlar uchun beriladigan Milliy mukofot tomonidan „Yil jurnalisti“ deb eʼlon qilindi. U bu mukofotni [[Tatyana Karavyankova]] va [[Alyaksandr Tamkovich]] bilan birga inson huquqlariga oid yangiliklarning jamoatchilik eʼtiboridan chetda qolib ketmasligini taʼminlagani uchun qoʻlga kiritgan<ref>{{Cite news |last=Prus |first=Justyna |date=10 December 2018 |title=Białoruś: Dziennikarka Iryna Leuszyna z nagrodą obrońców praw człowieka |url=https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly/1386550,bialorus-dziennikarka-iryna-leuszyna-z-nagroda-obroncow-praw-czlowieka.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921162040/https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly/1386550,bialorus-dziennikarka-iryna-leuszyna-z-nagroda-obroncow-praw-czlowieka.html |archive-date=21 September 2021 |access-date=4 March 2026 |work=[[Dziennik Gazeta Prawna|Gazeta Prawna]] |language=pl}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 December 2018 |title=Наш зямляк можа стаць Журналістам года. Вядомы шорт-ліст Нацыянальнай прэміі беларускіх праваабаронцаў |url=https://rh.by/ru/2018/12/03/nash-zyamlyak-mozha-stats-zhurnalistam-goda-vyadomy-short-list-natsyyanalnaj-premii-belaruskih-pravaabarontsau/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921165549/https://rh.by/ru/2018/12/03/nash-zyamlyak-mozha-stats-zhurnalistam-goda-vyadomy-short-list-natsyyanalnaj-premii-belaruskih-pravaabarontsau/ |archive-date=21 September 2021 |access-date=4 March 2026 |work=Rehijanalnaja Hazieta |language=be}}</ref><ref>{{Cite news |date=30 November 2018 |title=Вызначаны шорт-ліст Нацыянальнай прэміі беларускіх праваабаронцаў |url=http://archiwum.polradio.pl/4/88/Artykul/394821 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921165137/http://archiwum.polradio.pl/4/88/Artykul/394821 |archive-date=21 September 2021 |access-date=4 March 2026 |work=[[Radio Poland|Polskaye Radyyo]] |language=be}}</ref>. 2021-yil 18-avgust kuni militsiya xodimlari BelaPAN ofislariga reyd uyushtirib, uning serverlarini olib qoʻydi va saytini blokladi hamda Leushina va yana bir necha xodimni „noroziliklarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash“ hamda „jamoat tartibini qoʻpol ravishda buzadigan harakatlarni tashkil etish va ularda faol ishtirok etish“ ayblovi bilan hibsga oldi<ref>{{Cite news |date=18 August 2021 |title=Lukaschenkos Regime geht gegen unabhängige Nachrichtenagentur vor |url=https://www.spiegel.de/ausland/belarus-lukaschenkos-regime-geht-gegen-unabhaengige-nachrichtenagentur-belapan-vor-a-0ccb58ef-b01e-4658-a445-28ca8ccaa283 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804135612/https://www.spiegel.de/ausland/belarus-lukaschenkos-regime-geht-gegen-unabhaengige-nachrichtenagentur-belapan-vor-a-0ccb58ef-b01e-4658-a445-28ca8ccaa283 |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 March 2026 |work=[[Der Spiegel]] |language=de}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 August 2021 |title=Praca redakcji BiełaPAN sparaliżowana po rewizji białoruskich służb. Agencja będzie kontynuować pracę z zagranicy |url=https://tvn24.pl/swiat/bialorus-bielapan-po-rewizji-sluzb-bedzie-kontynuowac-prace-z-zagranicy-st5197981 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250429203643/https://tvn24.pl/swiat/bialorus-bielapan-po-rewizji-sluzb-bedzie-kontynuowac-prace-z-zagranicy-st5197981 |archive-date=29 April 2025 |access-date=4 March 2026 |work=[[TVN24]] |language=pl}}</ref>. 19-avgust kuni Leushina va hibsga olingan boshqa BelaPAN xodimlari 10 ta inson huquqlari tashkiloti, jumladan, [[Viasna]], [[Belarus jurnalistlar uyushmasi]], [[Belorussiya Xelsinski qo‘mitasi]], Belarus PEN Markazi va Pravavaya initsyyatyva tomonidan eʼlon qilingan qoʻshma bayonotda siyosiy mahbuslar deb tan olindi<ref>{{Cite news |date=19 August 2021 |title=Заява аб прызнанні трох супрацоўнікаў "БелаПАН" палітычнымі зняволенымі |url=https://spring96.org/be/news/104721 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819180559/https://spring96.org/be/news/104721 |archive-date=19 August 2021 |access-date=4 March 2026 |work=[[Viasna]] |language=be}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 August 2021 |title=Зняволеныя супрацоўнікі «БелаПАН» прызнаныя палітвязнямі |url=https://novychas.by/hramadstva/znjavolenyja-supracouniki-belapan-pryznanyja-palit |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819182022/https://novychas.by/hramadstva/znjavolenyja-supracouniki-belapan-pryznanyja-palit |archive-date=19 August 2021 |access-date=4 March 2026 |work=[[Novy Chas]] |language=be}}</ref>. 2021-yil noyabrda Belarus KGBsi BelaPANNi ekstremistik tashkilot deb eʼlon qildi. Leushina ustidan sud 2022-yil 6-iyunda boshlandi, unga qoʻyilgan ayblov „ekstremistik tashkilotni tuzish va tashkil etish“ sifatida qayta tasniflandi<ref>{{Cite news |date=6 June 2022 |title=Суд па справе "БелаПАН": у чым абвінавачваюць чатырох палітвязняў |url=https://spring96.org/be/news/107948 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250513075239/https://spring96.org/be/news/107948?__cf_chl_rt_tk=HxtZ0Ns8KH5D_K3OmpL1hfNLtIzXdzoDsGEZJZrLJ4o-1747122759-1.0.1.1-Y1Y8__HTtLB_MDESg8LeHMX89t4DBEVewXFgVlf_fTI |archive-date=13 May 2025 |access-date=4 March 2026 |work=[[Viasna]] |language=be}}</ref>. 2022-yil 6-oktabrda Minsk viloyat sudi uni 4 yilga ozodlikdan mahrum etish va 26 500 BYN miqdorida jarimaga hukm qildi. Keyingi apellyatsiyalar Oliy sud tomonidan 2022-yil 6-oktyabr va 2023-yil 6-yanvarda rad etildi<ref>{{Cite news |date=6 January 2023 |title=Вярхоўны суд пакінуў прысуды абвінавачаным па «справе БелаПАН» |url=https://novychas.online/hramadstva/vjarhouny-sud-pakinuu-prysudy-abvinavaczanym-pa-s |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260211095340/https://novychas.online/hramadstva/vjarhouny-sud-pakinuu-prysudy-abvinavaczanym-pa-s |archive-date=11 February 2026 |access-date=4 March 2026 |work=[[Novy Chas]] |language=be}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 October 2021 |title=Białoruski sąd skazuje niezależnych dziennikarzy nawet na 14 lat więzienia |url=https://www.bankier.pl/wiadomosc/Bialoruski-sad-skazuje-niezaleznych-dziennikarzy-nawet-na-14-lat-wiezienia-8418628.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221012234752/https://www.bankier.pl/wiadomosc/Bialoruski-sad-skazuje-niezaleznych-dziennikarzy-nawet-na-14-lat-wiezienia-8418628.html |archive-date=12 October 2022 |access-date=4 March 2026 |work=Bankier |language=pl}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 October 2022 |title=Białoruś: Dziennikarze niezależnej agencji informacyjnej z wyrokami od 4 do 14 lat więzienia |url=https://www.wnp.pl/rynki/rynki-zagraniczne/bialorus-dziennikarze-niezaleznej-agencji-informacyjnej-z-wyrokami-od-4-do-14-lat-wiezienia,630778.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250527194732/https://www.wnp.pl/rynki/rynki-zagraniczne/bialorus-dziennikarze-niezaleznej-agencji-informacyjnej-z-wyrokami-od-4-do-14-lat-wiezienia,630778.html |archive-date=27 May 2025 |access-date=4 March 2026 |work=WNP |language=pl}}</ref>. Ichki ishlar vazirligi Leushinani ekstremistik faoliyatga aloqador Belarus fuqarolari roʻyxatiga kiritdi. Leushina [[Gomel]]dagi 4-sonli ayollar qamoqxonasida jazo oʻtadi. U jazosining 3 yil, 3 oy-u 3 haftasini oʻtagach, 2024-yil 7-dekabr kuni ozodlikka chiqarildi<ref>{{Cite news |date=10 December 2024 |title=BelaPAN editor-in-chief Iryna Leushyna released from prison |url=https://baj.media/en/belapan-editor-in-chief-iryna-leushyna-released-from-prison/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117124757/https://baj.media/en/belapan-editor-in-chief-iryna-leushyna-released-from-prison/ |archive-date=17 November 2025 |access-date=4 March 2026 |work=[[Belarusian Association of Journalists]] |language=en}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Leushyna,Iryna}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1965-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Belaruslik jurnalistlar]] [[Turkum:Belaruslik ayol jurnalistlar]] [[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]] {{Tashqi havolalar}} 4pblvld2jao4ww9k7jqwblklea7g30l 5997257 5997256 2026-04-16T09:24:17Z Sitora Oblakulova 85592 5997257 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | native_name = Ірына Леўшына | native_name_lang = be | birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1965|11|29}} | birth_place = [[Belorussiya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Belorussiya SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] | citizenship = [[Belarus]] | occupation = [[Jurnalist]] | years_active = 1992 — hozirgacha | employer = [[BelaPAN]] | criminal_charges = Ekstremistik tashkilotni boshqarish | criminal_penalty = 4 yil qamoq jazosi | criminal_status = Ozod qilingan }} '''Irina Alehauna Leushina''' ({{Lang-be|Ірына Алегаўна Леўшына}}; 1965-yil 29-noyabrda tugʻilgan) — belarus [[jurnalist]]i. Mustaqil axborot agentligi BelaPANning bosh [[muharrir]]i va direktori boʻlgan. 2018-yilda „Yil jurnalisti“ deb eʼtirof etilgan. 2021—2024-yillar oraligʻida „ekstremistik tashkilot“ni boshqarganlik aybi bilan qamoqqa olingan. == Hayoti == Leushina turmushga chiqib, farzandli boʻlishidan avval universitetda [[jurnalistika]] yoʻnalishida tahsil olgan. U „Schastlivy sluchay“ va „Respublika“ gazetalarida yarim stavkada ishlagan, biroq farzandi borligi sababli toʻliq stavkali ish topishda qiynalgan. 1992-yilda u BelaPAN agentligida yangiliklar muharriri sifatida ish boshlagan. 2018-yilda agentlik asoschisi Ales Lipaining vafotidan soʻng Leushina BelaPAN direktori boʻlgan<ref>{{Cite news |date=12 December 2019 |title=Ирина Левшина: Моя мечта — уважать руководство моей страны |url=https://reform.by/emancipation-irina-levshina |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210901073548/https://reform.by/emancipation-irina-levshina |archive-date=1 September 2021 |access-date=4 March 2026 |work=Reformation |language=ru}}</ref>. 2018-yil 8-avgust kuni Leushina rasmiy davlat axborot agentligi BelTAdan materiallarni oʻgʻirlashda ayblanib, 48 soatga ushlangan 15 nafar jurnalist orasida bor edi. Buning oqibatida 7000 [[Belarus rubli|BYN]]gacha boʻlgan moliyaviy zarar yetkazilgani iddao qilingan. Leushinaning kompyuteri musodara qilingan va uyi tintuv qilingan<ref>{{Cite news |last=Shestakov |first=Ignat |date=12 August 2018 |title=Не тот товар: почему в кражу белорусских новостей сложно поверить |url=https://iz.ru/776775/ignat-orbeliani/ne-tot-tovar-pochemu-v-krazhu-belorusskikh-novostei-slozhno-poverit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251016072628/https://iz.ru/776775/ignat-orbeliani/ne-tot-tovar-pochemu-v-krazhu-belorusskikh-novostei-slozhno-poverit |archive-date=16 October 2025 |access-date=4 March 2026 |work=[[Izvestia]] |language=ru}}</ref><ref>{{Cite news |date=11 September 2018 |title=Dziennikarze wolnych mediów i korespondent Deutsche Welle oskarżeni w sprawie Biełty |url=https://belsat.eu/pl/news/dziennikarze-bielapan-i-deutsche-welle-uslyszeli-zarzuty-w-sprawie-bielty/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190822110436/https://belsat.eu/pl/news/dziennikarze-bielapan-i-deutsche-welle-uslyszeli-zarzuty-w-sprawie-bielty/ |archive-date=22 August 2019 |access-date=4 March 2026 |work=[[Belsat]] |language=pl}}</ref>. Leushina va boshqalarning hibsga olinishi xalqaro tashkilotlar, jumladan, [[Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti]], [[Yevropa Ittifoqi]], [[Yevropa Kengashi]] hamda [[Chegara bilmas muxbirlar]] tomonidan qoralangan<ref>{{Cite news |date=8 August 2018 |title=OSCE Representative concerned over measures against independent media outlets in Belarus, calls on authorities to release detained journalists |url=https://rfom.osce.org/representative-on-freedom-of-media/390038 |url-status=live |access-date=4 March 2026 |work=[[OSCE]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 August 2018 |title=Białoruś: Zatrzymani dziennikarze już na wolności |url=https://www.rp.pl/kraj/art9676661-bialorus-zatrzymani-dziennikarze-juz-na-wolnosci |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180811111704/https://www.rp.pl/Media/180819914-Bialorus-Zatrzymani-dziennikarze-juz-na-wolnosci.html |archive-date=11 August 2018 |access-date=4 March 2026 |work=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |language=pl}}</ref>. Oʻsha oyning oxirrog'ida Leushinaga [[Belarus]]dan chiqib ketish taqiqlandi. 2018-yil noyabrda [[Marina Zolotova]]dan tashqari barcha jurnalistlarga qoʻyilgan ayblovlar bekor qilindi, biroq ularga 12 000 BYN miqdorida zararni qoplash va 735 BYN miqdorida jarima toʻlash belgilangan<ref>{{Cite news |date=30 November 2018 |title=Ірына Леўшына: «Справа БЕЛТА» магла проста разваліцца ў судзе |url=https://novychas.by/hramadstva/iryna-leuszyna-sprava-belta-mahla-prosta-razval |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416232940/https://novychas.by/hramadstva/iryna-leuszyna-sprava-belta-mahla-prosta-razval |archive-date=16 April 2020 |access-date=4 March 2026 |work=[[Novy Chas]] |language=be}}</ref>. 2018-yil 30-noyabr kuni Leushina [[inson huquqlari]] sohasidagi yutuqlar uchun beriladigan Milliy mukofot tomonidan „Yil jurnalisti“ deb eʼlon qilindi. U bu mukofotni [[Tatyana Karavyankova]] va [[Alyaksandr Tamkovich]] bilan birga inson huquqlariga oid yangiliklarning jamoatchilik eʼtiboridan chetda qolib ketmasligini taʼminlagani uchun qoʻlga kiritgan<ref>{{Cite news |last=Prus |first=Justyna |date=10 December 2018 |title=Białoruś: Dziennikarka Iryna Leuszyna z nagrodą obrońców praw człowieka |url=https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly/1386550,bialorus-dziennikarka-iryna-leuszyna-z-nagroda-obroncow-praw-czlowieka.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921162040/https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly/1386550,bialorus-dziennikarka-iryna-leuszyna-z-nagroda-obroncow-praw-czlowieka.html |archive-date=21 September 2021 |access-date=4 March 2026 |work=[[Dziennik Gazeta Prawna|Gazeta Prawna]] |language=pl}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 December 2018 |title=Наш зямляк можа стаць Журналістам года. Вядомы шорт-ліст Нацыянальнай прэміі беларускіх праваабаронцаў |url=https://rh.by/ru/2018/12/03/nash-zyamlyak-mozha-stats-zhurnalistam-goda-vyadomy-short-list-natsyyanalnaj-premii-belaruskih-pravaabarontsau/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921165549/https://rh.by/ru/2018/12/03/nash-zyamlyak-mozha-stats-zhurnalistam-goda-vyadomy-short-list-natsyyanalnaj-premii-belaruskih-pravaabarontsau/ |archive-date=21 September 2021 |access-date=4 March 2026 |work=Rehijanalnaja Hazieta |language=be}}</ref><ref>{{Cite news |date=30 November 2018 |title=Вызначаны шорт-ліст Нацыянальнай прэміі беларускіх праваабаронцаў |url=http://archiwum.polradio.pl/4/88/Artykul/394821 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921165137/http://archiwum.polradio.pl/4/88/Artykul/394821 |archive-date=21 September 2021 |access-date=4 March 2026 |work=[[Radio Poland|Polskaye Radyyo]] |language=be}}</ref>. 2021-yil 18-avgust kuni militsiya xodimlari BelaPAN ofislariga reyd uyushtirib, uning serverlarini olib qoʻydi va saytini blokladi hamda Leushina va yana bir necha xodimni „noroziliklarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash“ hamda „jamoat tartibini qoʻpol ravishda buzadigan harakatlarni tashkil etish va ularda faol ishtirok etish“ ayblovi bilan hibsga oldi<ref>{{Cite news |date=18 August 2021 |title=Lukaschenkos Regime geht gegen unabhängige Nachrichtenagentur vor |url=https://www.spiegel.de/ausland/belarus-lukaschenkos-regime-geht-gegen-unabhaengige-nachrichtenagentur-belapan-vor-a-0ccb58ef-b01e-4658-a445-28ca8ccaa283 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804135612/https://www.spiegel.de/ausland/belarus-lukaschenkos-regime-geht-gegen-unabhaengige-nachrichtenagentur-belapan-vor-a-0ccb58ef-b01e-4658-a445-28ca8ccaa283 |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 March 2026 |work=[[Der Spiegel]] |language=de}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 August 2021 |title=Praca redakcji BiełaPAN sparaliżowana po rewizji białoruskich służb. Agencja będzie kontynuować pracę z zagranicy |url=https://tvn24.pl/swiat/bialorus-bielapan-po-rewizji-sluzb-bedzie-kontynuowac-prace-z-zagranicy-st5197981 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250429203643/https://tvn24.pl/swiat/bialorus-bielapan-po-rewizji-sluzb-bedzie-kontynuowac-prace-z-zagranicy-st5197981 |archive-date=29 April 2025 |access-date=4 March 2026 |work=[[TVN24]] |language=pl}}</ref>. 19-avgust kuni Leushina va hibsga olingan boshqa BelaPAN xodimlari 10 ta inson huquqlari tashkiloti, jumladan, [[Viasna]], [[Belarus jurnalistlar uyushmasi]], [[Belorussiya Xelsinski qo‘mitasi]], Belarus PEN Markazi va Pravavaya initsyyatyva tomonidan eʼlon qilingan qoʻshma bayonotda siyosiy mahbuslar deb tan olindi<ref>{{Cite news |date=19 August 2021 |title=Заява аб прызнанні трох супрацоўнікаў "БелаПАН" палітычнымі зняволенымі |url=https://spring96.org/be/news/104721 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819180559/https://spring96.org/be/news/104721 |archive-date=19 August 2021 |access-date=4 March 2026 |work=[[Viasna]] |language=be}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 August 2021 |title=Зняволеныя супрацоўнікі «БелаПАН» прызнаныя палітвязнямі |url=https://novychas.by/hramadstva/znjavolenyja-supracouniki-belapan-pryznanyja-palit |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819182022/https://novychas.by/hramadstva/znjavolenyja-supracouniki-belapan-pryznanyja-palit |archive-date=19 August 2021 |access-date=4 March 2026 |work=[[Novy Chas]] |language=be}}</ref>. 2021-yil noyabrda Belarus KGBsi BelaPANNi ekstremistik tashkilot deb eʼlon qildi. Leushina ustidan sud 2022-yil 6-iyunda boshlandi, unga qoʻyilgan ayblov „ekstremistik tashkilotni tuzish va tashkil etish“ sifatida qayta tasniflandi<ref>{{Cite news |date=6 June 2022 |title=Суд па справе "БелаПАН": у чым абвінавачваюць чатырох палітвязняў |url=https://spring96.org/be/news/107948 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250513075239/https://spring96.org/be/news/107948?__cf_chl_rt_tk=HxtZ0Ns8KH5D_K3OmpL1hfNLtIzXdzoDsGEZJZrLJ4o-1747122759-1.0.1.1-Y1Y8__HTtLB_MDESg8LeHMX89t4DBEVewXFgVlf_fTI |archive-date=13 May 2025 |access-date=4 March 2026 |work=[[Viasna]] |language=be}}</ref>. 2022-yil 6-oktyabrda [[Minsk viloyati|Minsk viloyat]] sudi uni 4 yilga ozodlikdan mahrum etish va 26 500 BYN miqdorida jarimaga hukm qildi. Keyingi apellyatsiyalar Oliy sud tomonidan 2022-yil 6-oktyabr va 2023-yil 6-yanvarda rad etildi<ref>{{Cite news |date=6 January 2023 |title=Вярхоўны суд пакінуў прысуды абвінавачаным па «справе БелаПАН» |url=https://novychas.online/hramadstva/vjarhouny-sud-pakinuu-prysudy-abvinavaczanym-pa-s |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260211095340/https://novychas.online/hramadstva/vjarhouny-sud-pakinuu-prysudy-abvinavaczanym-pa-s |archive-date=11 February 2026 |access-date=4 March 2026 |work=[[Novy Chas]] |language=be}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 October 2021 |title=Białoruski sąd skazuje niezależnych dziennikarzy nawet na 14 lat więzienia |url=https://www.bankier.pl/wiadomosc/Bialoruski-sad-skazuje-niezaleznych-dziennikarzy-nawet-na-14-lat-wiezienia-8418628.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221012234752/https://www.bankier.pl/wiadomosc/Bialoruski-sad-skazuje-niezaleznych-dziennikarzy-nawet-na-14-lat-wiezienia-8418628.html |archive-date=12 October 2022 |access-date=4 March 2026 |work=Bankier |language=pl}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 October 2022 |title=Białoruś: Dziennikarze niezależnej agencji informacyjnej z wyrokami od 4 do 14 lat więzienia |url=https://www.wnp.pl/rynki/rynki-zagraniczne/bialorus-dziennikarze-niezaleznej-agencji-informacyjnej-z-wyrokami-od-4-do-14-lat-wiezienia,630778.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250527194732/https://www.wnp.pl/rynki/rynki-zagraniczne/bialorus-dziennikarze-niezaleznej-agencji-informacyjnej-z-wyrokami-od-4-do-14-lat-wiezienia,630778.html |archive-date=27 May 2025 |access-date=4 March 2026 |work=WNP |language=pl}}</ref>. Ichki ishlar vazirligi Leushinani ekstremistik faoliyatga aloqador Belarus fuqarolari roʻyxatiga kiritdi. Leushina [[Gomel]]dagi 4-sonli ayollar qamoqxonasida jazo oʻtadi. U jazosining 3 yil, 3 oy-u 3 haftasini oʻtagach, 2024-yil 7-dekabr kuni ozodlikka chiqarildi<ref>{{Cite news |date=10 December 2024 |title=BelaPAN editor-in-chief Iryna Leushyna released from prison |url=https://baj.media/en/belapan-editor-in-chief-iryna-leushyna-released-from-prison/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117124757/https://baj.media/en/belapan-editor-in-chief-iryna-leushyna-released-from-prison/ |archive-date=17 November 2025 |access-date=4 March 2026 |work=[[Belarusian Association of Journalists]] |language=en}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Leushyna,Iryna}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1965-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Belaruslik jurnalistlar]] [[Turkum:Belaruslik ayol jurnalistlar]] [[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]] {{Tashqi havolalar}} 28hto3pqvfb5epp9epufiweki7mgh4y 5997258 5997257 2026-04-16T09:24:27Z Sitora Oblakulova 85592 5997258 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | native_name = Ірына Леўшына | native_name_lang = be | birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1965|11|29}} | birth_place = [[Belorussiya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Belorussiya SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] | citizenship = [[Belarus]] | occupation = [[Jurnalist]] | years_active = 1992 — hozirgacha | employer = [[BelaPAN]] | criminal_charges = Ekstremistik tashkilotni boshqarish | criminal_penalty = 4 yil qamoq jazosi | criminal_status = Ozod qilingan }} '''Irina Alehauna Leushina''' ({{Lang-be|Ірына Алегаўна Леўшына}}; 1965-yil 29-noyabrda tugʻilgan) — belarus [[jurnalist]]i. Mustaqil axborot agentligi BelaPANning bosh [[muharrir]]i va direktori boʻlgan. 2018-yilda „Yil jurnalisti“ deb eʼtirof etilgan. 2021—2024-yillar oraligʻida „ekstremistik tashkilot“ni boshqarganlik aybi bilan qamoqqa olingan. == Hayoti == Leushina turmushga chiqib, farzandli boʻlishidan avval universitetda [[jurnalistika]] yoʻnalishida tahsil olgan. U „Schastlivy sluchay“ va „Respublika“ gazetalarida yarim stavkada ishlagan, biroq farzandi borligi sababli toʻliq stavkali ish topishda qiynalgan. 1992-yilda u BelaPAN agentligida yangiliklar muharriri sifatida ish boshlagan. 2018-yilda agentlik asoschisi Ales Lipaining vafotidan soʻng Leushina BelaPAN direktori boʻlgan<ref>{{Cite news |date=12 December 2019 |title=Ирина Левшина: Моя мечта — уважать руководство моей страны |url=https://reform.by/emancipation-irina-levshina |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210901073548/https://reform.by/emancipation-irina-levshina |archive-date=1 September 2021 |access-date=4 March 2026 |work=Reformation |language=ru}}</ref>. 2018-yil 8-avgust kuni Leushina rasmiy davlat axborot agentligi BelTAdan materiallarni oʻgʻirlashda ayblanib, 48 soatga ushlangan 15 nafar jurnalist orasida bor edi. Buning oqibatida 7000 [[Belarus rubli|BYN]]gacha boʻlgan moliyaviy zarar yetkazilgani iddao qilingan. Leushinaning kompyuteri musodara qilingan va uyi tintuv qilingan<ref>{{Cite news |last=Shestakov |first=Ignat |date=12 August 2018 |title=Не тот товар: почему в кражу белорусских новостей сложно поверить |url=https://iz.ru/776775/ignat-orbeliani/ne-tot-tovar-pochemu-v-krazhu-belorusskikh-novostei-slozhno-poverit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251016072628/https://iz.ru/776775/ignat-orbeliani/ne-tot-tovar-pochemu-v-krazhu-belorusskikh-novostei-slozhno-poverit |archive-date=16 October 2025 |access-date=4 March 2026 |work=[[Izvestia]] |language=ru}}</ref><ref>{{Cite news |date=11 September 2018 |title=Dziennikarze wolnych mediów i korespondent Deutsche Welle oskarżeni w sprawie Biełty |url=https://belsat.eu/pl/news/dziennikarze-bielapan-i-deutsche-welle-uslyszeli-zarzuty-w-sprawie-bielty/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190822110436/https://belsat.eu/pl/news/dziennikarze-bielapan-i-deutsche-welle-uslyszeli-zarzuty-w-sprawie-bielty/ |archive-date=22 August 2019 |access-date=4 March 2026 |work=[[Belsat]] |language=pl}}</ref>. Leushina va boshqalarning hibsga olinishi xalqaro tashkilotlar, jumladan, [[Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti]], [[Yevropa Ittifoqi]], [[Yevropa Kengashi]] hamda [[Chegara bilmas muxbirlar]] tomonidan qoralangan<ref>{{Cite news |date=8 August 2018 |title=OSCE Representative concerned over measures against independent media outlets in Belarus, calls on authorities to release detained journalists |url=https://rfom.osce.org/representative-on-freedom-of-media/390038 |url-status=live |access-date=4 March 2026 |work=[[OSCE]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 August 2018 |title=Białoruś: Zatrzymani dziennikarze już na wolności |url=https://www.rp.pl/kraj/art9676661-bialorus-zatrzymani-dziennikarze-juz-na-wolnosci |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180811111704/https://www.rp.pl/Media/180819914-Bialorus-Zatrzymani-dziennikarze-juz-na-wolnosci.html |archive-date=11 August 2018 |access-date=4 March 2026 |work=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |language=pl}}</ref>. Oʻsha oyning oxirrogʻida Leushinaga [[Belarus]]dan chiqib ketish taqiqlandi. 2018-yil noyabrda [[Marina Zolotova]]dan tashqari barcha jurnalistlarga qoʻyilgan ayblovlar bekor qilindi, biroq ularga 12 000 BYN miqdorida zararni qoplash va 735 BYN miqdorida jarima toʻlash belgilangan<ref>{{Cite news |date=30 November 2018 |title=Ірына Леўшына: «Справа БЕЛТА» магла проста разваліцца ў судзе |url=https://novychas.by/hramadstva/iryna-leuszyna-sprava-belta-mahla-prosta-razval |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416232940/https://novychas.by/hramadstva/iryna-leuszyna-sprava-belta-mahla-prosta-razval |archive-date=16 April 2020 |access-date=4 March 2026 |work=[[Novy Chas]] |language=be}}</ref>. 2018-yil 30-noyabr kuni Leushina [[inson huquqlari]] sohasidagi yutuqlar uchun beriladigan Milliy mukofot tomonidan „Yil jurnalisti“ deb eʼlon qilindi. U bu mukofotni [[Tatyana Karavyankova]] va [[Alyaksandr Tamkovich]] bilan birga inson huquqlariga oid yangiliklarning jamoatchilik eʼtiboridan chetda qolib ketmasligini taʼminlagani uchun qoʻlga kiritgan<ref>{{Cite news |last=Prus |first=Justyna |date=10 December 2018 |title=Białoruś: Dziennikarka Iryna Leuszyna z nagrodą obrońców praw człowieka |url=https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly/1386550,bialorus-dziennikarka-iryna-leuszyna-z-nagroda-obroncow-praw-czlowieka.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921162040/https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly/1386550,bialorus-dziennikarka-iryna-leuszyna-z-nagroda-obroncow-praw-czlowieka.html |archive-date=21 September 2021 |access-date=4 March 2026 |work=[[Dziennik Gazeta Prawna|Gazeta Prawna]] |language=pl}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 December 2018 |title=Наш зямляк можа стаць Журналістам года. Вядомы шорт-ліст Нацыянальнай прэміі беларускіх праваабаронцаў |url=https://rh.by/ru/2018/12/03/nash-zyamlyak-mozha-stats-zhurnalistam-goda-vyadomy-short-list-natsyyanalnaj-premii-belaruskih-pravaabarontsau/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921165549/https://rh.by/ru/2018/12/03/nash-zyamlyak-mozha-stats-zhurnalistam-goda-vyadomy-short-list-natsyyanalnaj-premii-belaruskih-pravaabarontsau/ |archive-date=21 September 2021 |access-date=4 March 2026 |work=Rehijanalnaja Hazieta |language=be}}</ref><ref>{{Cite news |date=30 November 2018 |title=Вызначаны шорт-ліст Нацыянальнай прэміі беларускіх праваабаронцаў |url=http://archiwum.polradio.pl/4/88/Artykul/394821 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921165137/http://archiwum.polradio.pl/4/88/Artykul/394821 |archive-date=21 September 2021 |access-date=4 March 2026 |work=[[Radio Poland|Polskaye Radyyo]] |language=be}}</ref>. 2021-yil 18-avgust kuni militsiya xodimlari BelaPAN ofislariga reyd uyushtirib, uning serverlarini olib qoʻydi va saytini blokladi hamda Leushina va yana bir necha xodimni „noroziliklarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash“ hamda „jamoat tartibini qoʻpol ravishda buzadigan harakatlarni tashkil etish va ularda faol ishtirok etish“ ayblovi bilan hibsga oldi<ref>{{Cite news |date=18 August 2021 |title=Lukaschenkos Regime geht gegen unabhängige Nachrichtenagentur vor |url=https://www.spiegel.de/ausland/belarus-lukaschenkos-regime-geht-gegen-unabhaengige-nachrichtenagentur-belapan-vor-a-0ccb58ef-b01e-4658-a445-28ca8ccaa283 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804135612/https://www.spiegel.de/ausland/belarus-lukaschenkos-regime-geht-gegen-unabhaengige-nachrichtenagentur-belapan-vor-a-0ccb58ef-b01e-4658-a445-28ca8ccaa283 |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 March 2026 |work=[[Der Spiegel]] |language=de}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 August 2021 |title=Praca redakcji BiełaPAN sparaliżowana po rewizji białoruskich służb. Agencja będzie kontynuować pracę z zagranicy |url=https://tvn24.pl/swiat/bialorus-bielapan-po-rewizji-sluzb-bedzie-kontynuowac-prace-z-zagranicy-st5197981 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250429203643/https://tvn24.pl/swiat/bialorus-bielapan-po-rewizji-sluzb-bedzie-kontynuowac-prace-z-zagranicy-st5197981 |archive-date=29 April 2025 |access-date=4 March 2026 |work=[[TVN24]] |language=pl}}</ref>. 19-avgust kuni Leushina va hibsga olingan boshqa BelaPAN xodimlari 10 ta inson huquqlari tashkiloti, jumladan, [[Viasna]], [[Belarus jurnalistlar uyushmasi]], [[Belorussiya Xelsinski qo‘mitasi]], Belarus PEN Markazi va Pravavaya initsyyatyva tomonidan eʼlon qilingan qoʻshma bayonotda siyosiy mahbuslar deb tan olindi<ref>{{Cite news |date=19 August 2021 |title=Заява аб прызнанні трох супрацоўнікаў "БелаПАН" палітычнымі зняволенымі |url=https://spring96.org/be/news/104721 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819180559/https://spring96.org/be/news/104721 |archive-date=19 August 2021 |access-date=4 March 2026 |work=[[Viasna]] |language=be}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 August 2021 |title=Зняволеныя супрацоўнікі «БелаПАН» прызнаныя палітвязнямі |url=https://novychas.by/hramadstva/znjavolenyja-supracouniki-belapan-pryznanyja-palit |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819182022/https://novychas.by/hramadstva/znjavolenyja-supracouniki-belapan-pryznanyja-palit |archive-date=19 August 2021 |access-date=4 March 2026 |work=[[Novy Chas]] |language=be}}</ref>. 2021-yil noyabrda Belarus KGBsi BelaPANNi ekstremistik tashkilot deb eʼlon qildi. Leushina ustidan sud 2022-yil 6-iyunda boshlandi, unga qoʻyilgan ayblov „ekstremistik tashkilotni tuzish va tashkil etish“ sifatida qayta tasniflandi<ref>{{Cite news |date=6 June 2022 |title=Суд па справе "БелаПАН": у чым абвінавачваюць чатырох палітвязняў |url=https://spring96.org/be/news/107948 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250513075239/https://spring96.org/be/news/107948?__cf_chl_rt_tk=HxtZ0Ns8KH5D_K3OmpL1hfNLtIzXdzoDsGEZJZrLJ4o-1747122759-1.0.1.1-Y1Y8__HTtLB_MDESg8LeHMX89t4DBEVewXFgVlf_fTI |archive-date=13 May 2025 |access-date=4 March 2026 |work=[[Viasna]] |language=be}}</ref>. 2022-yil 6-oktyabrda [[Minsk viloyati|Minsk viloyat]] sudi uni 4 yilga ozodlikdan mahrum etish va 26 500 BYN miqdorida jarimaga hukm qildi. Keyingi apellyatsiyalar Oliy sud tomonidan 2022-yil 6-oktyabr va 2023-yil 6-yanvarda rad etildi<ref>{{Cite news |date=6 January 2023 |title=Вярхоўны суд пакінуў прысуды абвінавачаным па «справе БелаПАН» |url=https://novychas.online/hramadstva/vjarhouny-sud-pakinuu-prysudy-abvinavaczanym-pa-s |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260211095340/https://novychas.online/hramadstva/vjarhouny-sud-pakinuu-prysudy-abvinavaczanym-pa-s |archive-date=11 February 2026 |access-date=4 March 2026 |work=[[Novy Chas]] |language=be}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 October 2021 |title=Białoruski sąd skazuje niezależnych dziennikarzy nawet na 14 lat więzienia |url=https://www.bankier.pl/wiadomosc/Bialoruski-sad-skazuje-niezaleznych-dziennikarzy-nawet-na-14-lat-wiezienia-8418628.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221012234752/https://www.bankier.pl/wiadomosc/Bialoruski-sad-skazuje-niezaleznych-dziennikarzy-nawet-na-14-lat-wiezienia-8418628.html |archive-date=12 October 2022 |access-date=4 March 2026 |work=Bankier |language=pl}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 October 2022 |title=Białoruś: Dziennikarze niezależnej agencji informacyjnej z wyrokami od 4 do 14 lat więzienia |url=https://www.wnp.pl/rynki/rynki-zagraniczne/bialorus-dziennikarze-niezaleznej-agencji-informacyjnej-z-wyrokami-od-4-do-14-lat-wiezienia,630778.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250527194732/https://www.wnp.pl/rynki/rynki-zagraniczne/bialorus-dziennikarze-niezaleznej-agencji-informacyjnej-z-wyrokami-od-4-do-14-lat-wiezienia,630778.html |archive-date=27 May 2025 |access-date=4 March 2026 |work=WNP |language=pl}}</ref>. Ichki ishlar vazirligi Leushinani ekstremistik faoliyatga aloqador Belarus fuqarolari roʻyxatiga kiritdi. Leushina [[Gomel]]dagi 4-sonli ayollar qamoqxonasida jazo oʻtadi. U jazosining 3 yil, 3 oy-u 3 haftasini oʻtagach, 2024-yil 7-dekabr kuni ozodlikka chiqarildi<ref>{{Cite news |date=10 December 2024 |title=BelaPAN editor-in-chief Iryna Leushyna released from prison |url=https://baj.media/en/belapan-editor-in-chief-iryna-leushyna-released-from-prison/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117124757/https://baj.media/en/belapan-editor-in-chief-iryna-leushyna-released-from-prison/ |archive-date=17 November 2025 |access-date=4 March 2026 |work=[[Belarusian Association of Journalists]] |language=en}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Leushyna,Iryna}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1965-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Belaruslik jurnalistlar]] [[Turkum:Belaruslik ayol jurnalistlar]] [[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]] {{Tashqi havolalar}} a358hjkro9fn0xj6bxfx5fy1xzkavjq Munozara:Irina Leushina 1 1365813 5997259 2026-04-16T09:24:54Z Sitora Oblakulova 85592 „{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=inson huquqlari|mavzu3= |mamlakat=Belarus|mamlakat2= |mamlakat3= }}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997259 wikitext text/x-wiki {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=inson huquqlari|mavzu3= |mamlakat=Belarus|mamlakat2= |mamlakat3= }} mu6t6ouu077ygl5vjj8xarb5bppebj8 Nasta Loika 0 1365814 5997261 2026-04-16T09:33:45Z Sitora Oblakulova 85592 „'''Anastasiya Yurevna „Nasta“ Loika''' ({{Lang-be|Анастасія Юр'еўна "Наста" Лойка}}; 1989-yil 6-yanvarda tugʻilgan) — [[belarus]]lik [[inson huquqlari]] faoli. 2023 va 2026-yillar oraligʻida nafrat qoʻzgʻatish va jamoat tartibini buzish ayblovlari bilan qamoqqa olingan. == Faoliyati == Loika, asosan, [[inson huquqlari]] boʻyicha taʼlim sohasidagi ishlari, jumladan, [[Belarus]] hukumati qabul qilgan anti-ekstre...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997261 wikitext text/x-wiki '''Anastasiya Yurevna „Nasta“ Loika''' ({{Lang-be|Анастасія Юр'еўна "Наста" Лойка}}; 1989-yil 6-yanvarda tugʻilgan) — [[belarus]]lik [[inson huquqlari]] faoli. 2023 va 2026-yillar oraligʻida nafrat qoʻzgʻatish va jamoat tartibini buzish ayblovlari bilan qamoqqa olingan. == Faoliyati == Loika, asosan, [[inson huquqlari]] boʻyicha taʼlim sohasidagi ishlari, jumladan, [[Belarus]] hukumati qabul qilgan anti-ekstremizm qonunlarini tahlil qilgani bilan tanilgan<ref name=":0">{{Cite news |date=23 March 2026 |title=Nasta Loika |url=https://www.frontlinedefenders.org/en/profile/nasta-loika |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324171949/https://www.frontlinedefenders.org/en/profile/nasta-loika |archive-date=24 March 2026 |access-date=24 March 2026 |work=[[Front Line Defenders]] |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite news |date=22 June 2023 |title=Belarus Authorities Must Release Woman Human Rights Defender Nasta Loika |url=https://redress.org/news/belarus-authorities-must-release-woman-human-rights-defender-nasta-loika/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251111202853/https://redress.org/news/belarus-authorities-must-release-woman-human-rights-defender-nasta-loika/ |archive-date=11 November 2025 |access-date=24 March 2026 |work=[[Redress (charitable organisation)|Redress]] |language=en}}</ref>. U Belarusdagi turli inson huquqlari tashkilotlarida, jumladan, [[Viasna]] va Human Constanta tashkilotlarida ishlagan. Human Constanta tashkiloti 2021-yil iyul-oktyabr oylari oraligʻida hukumatning fuqarolik jamiyati guruhlariga qarshi bosimi davomida rasmiylar tomonidan tugatilgan<ref name=":0" /><ref name=":3">{{Cite news |date=15 December 2022 |title=Belarus: Human rights defender Nasta Loika sentenced for the fourth consecutive time |url=https://www.omct.org/en/resources/urgent-interventions/belarus-human-rights-defender-nasta-loika-sentenced-for-the-fourth-consecutive-time |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117032526/https://www.omct.org/en/resources/urgent-interventions/belarus-human-rights-defender-nasta-loika-sentenced-for-the-fourth-consecutive-time |archive-date=17 November 2025 |access-date=24 March 2026 |work=[[World Organisation Against Torture]] |language=en}}</ref><ref name=":4">{{Cite news |date=20 August 2021 |title=Belarus: Arbitrary detention and subsequent release of Nasta Loika |url=https://www.fidh.org/en/issues/human-rights-defenders/belarus-arbitrary-detention-and-subsequent-release-of-nasta-loika |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251209175620/https://www.fidh.org/en/issues/human-rights-defenders/belarus-arbitrary-detention-and-subsequent-release-of-nasta-loika |archive-date=9 December 2025 |access-date=24 March 2026 |work=[[International Federation for Human Rights]] |language=en}}</ref>. Loika Belarusda yashovchi muhojirlar va fuqaroligi yoʻq shaxslar huquqlarini himoya qilish ishlari bilan ham tanilgan<ref name=":0" /><ref name=":1" />. U, shuningdek, „Civil Rights Defenders“ nodavlat tashkilotining „Natalia“ loyihasi tarafdori boʻlgan. Bu loyiha inson huquqlari faollarini shaxsiy xavfsizlik signalizatsiyalari bilan taʼminlashni maqsad qilgan edi. Loika belaruslik faollar orasida signalizatsiyalardan foydalanishni targʻib qilgan<ref name=":2">{{Cite news |date=20 March 2026 |title=Natalia Project Participant Nasta Loika released from Belarusian prison |url=https://crd.org/2026/03/20/natalia-project-participant-nasta-loika-released-from-belarusian-prison/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324170248/https://crd.org/2026/03/20/natalia-project-participant-nasta-loika-released-from-belarusian-prison/ |archive-date=24 March 2026 |access-date=24 March 2026 |work=[[Civil Rights Defenders]] |language=en}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Loika, Nasta}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1989-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]] [[Turkum:Belaruslik ayol faollar]] i7ak0bt0enzbd8rqzpjxo6aq7xnnc3l Turkum:Belaruslik ayol faollar 14 1365815 5997262 2026-04-16T09:34:14Z Sitora Oblakulova 85592 „[[Turkum:Belaruslik faollar]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997262 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Belaruslik faollar]] ou5bdaxcld5erswb3m7p0kgdv7vvtkw Munozara:Nasta Loika 1 1365816 5997263 2026-04-16T09:34:54Z Sitora Oblakulova 85592 „{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=inson huquqlari|mavzu3= |mamlakat=Belarus|mamlakat2= |mamlakat3= }}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997263 wikitext text/x-wiki {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=inson huquqlari|mavzu3= |mamlakat=Belarus|mamlakat2= |mamlakat3= }} mu6t6ouu077ygl5vjj8xarb5bppebj8 Atherigona oryzae 0 1365817 5997264 2026-04-16T09:37:15Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997264 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Atherigona oryzae | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Atherigona]] | tasvir = }} '''Atherigona oryzae''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Osiyo]] va [[Avstraliya]]da uchraydi. U guruch, kodo tariq, bug‘doy va makkajo‘xori ekinlariga zarar yetkazishi bilan ma’lum<ref name=InsectPests>{{cite book|url=https://www.sciencedirect.com/book/9780128042434/insect-pests-of-millets|title=Insect Pests of Millets: Systematics, Bionomics, and Management|year=2017|first1=A.|last1=Kalaisekar|first2=P.G.|last2=Padmaja|first3=V.R.|last3=Bhagwat|first4=J.V.|last4=Patil|publisher=Academic Press|isbn=978-0-12-804243-4}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q14502373}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} npxlzjg7thxcjos9wpynugc8su85rnn Helina baoshanensis 0 1365818 5997265 2026-04-16T09:38:25Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997265 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina baoshanensis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Helina]] | tasvir = }} '''Helina baoshanensis''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Tur 2000-yilda Xue va Li tomonidan tavsiflangan<ref name="COL" /><ref name="source"/>. == Manbalar == <references> <ref name="COL">{{Cite web|url=http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/helina+baoshanensis/match/1|title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author=Bisby F.A.|author2=Roskov Y.R.|author3=Orrell T.M.|author4=Nicolson D.|author5=Paglinawan L.E.|author6=Bailly N.|author7=Kirk P.M.|author8=Bourgoin T.|author9=Baillargeon G.|author10=Ouvrard D. (red.)|year=2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.|access-date=24 September 2012}}</ref> <ref name="source">''Systema Dipterorum''</ref> </references> {{Taxonbar|from=Q14498290}} [[Category:Muscidae]] j4r2ss9lsqia98zw0fwan38tgkjt7za Polina Dashkova (qoʻshiqchi) 0 1365819 5997266 2026-04-16T09:42:51Z Panpanchik 72616 „{{Musiqachi bilgiqutisi | name = Polina Dashkova | native_name = Поліна Дашкова | image = Поліна Дашкова.jpg | tavallud sanasi = {{birth date and age|2004|01|28|df=yes}} | tavallud joyi = [[Kyiv]] | janr= Pop | kasbi = qoʻshiqchi | taʼlimi= [[Kyiv Municipal Academy of Variety and Circus Arts]]<ref>{{Cite web|title=News of Khmelnytskyi "Ye"|url=https://ye.ua/kultura/63065_Spivak_z_Hm...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997266 wikitext text/x-wiki {{Musiqachi bilgiqutisi | name = Polina Dashkova | native_name = Поліна Дашкова | image = Поліна Дашкова.jpg | tavallud sanasi = {{birth date and age|2004|01|28|df=yes}} | tavallud joyi = [[Kyiv]] | janr= Pop | kasbi = qoʻshiqchi | taʼlimi= [[Kyiv Municipal Academy of Variety and Circus Arts]]<ref>{{Cite web|title=News of Khmelnytskyi "Ye"|url=https://ye.ua/kultura/63065_Spivak_z_Hmelnichchini_Dima_Prokopov_vipustiv_novu_pisnyi_yaka_vzhe_zibrala_sto_tisyach_pereglyadiv.html|website=ye.ua|date=2023-03-03|accessdate=2023-09-10|language=uk}}</ref> | tavallud paytdagi ismi = Polіna Dashkova (Polina Dashkova) }} '''Polina Dashkova''' ([[Ukrain tili|ukraincha]]: '''<nowiki>Поліна Дашкова</nowiki>''', 2004-yil 28-yanvarda tugʻilgan) — [[Ukraina|ukrainalik]] xonanda. U ''<nowiki>Українська пісня</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Ukrain qoʻshigʻi'') qoʻshiq festivalining finalchisi<ref>{{Cite web |date=2023-06-18 |title=The winner of the national contest "Ukrainian Song" was announced in Lviv |url=https://www.ukrinform.ua/rubric-culture/3724440-u-lvovi-viznacili-peremoznicu-nacionalnogo-konkursu-ukrainska-pisna.html |accessdate=2023-09-10 |website=www.ukrinform.ua |language=uk}}</ref>, bolalar festivali ''<nowiki>Чорноморські ігри</nowiki>''<ref>{{Cite web |title=Taurian Games – "Black Sea Games – 2021" – Semi-Finalist Announced |url=https://www.tavriagames.com/%C2%ABchornomorski-igri-2021%C2%BB-viznacheno-pivfinalistiv.html |accessdate=2023-09-10 |website=Taurian Games |language=uk}}</ref> (oʻzbekcha: ''Qora dengiz oʻyinlari'') ishtirokchisi va 2016-yilgi Bolalar Yevrovideniye qoʻshiq tanlovining Ukraina saralash bosqichi qatnashchisi boʻlgan<ref>{{Cite web |last=García |first=Belén |date=2016-08-13 |title=Listen to the Ukrainian finalist songs for Junior Eurovision 2016 |url=https://www.esc-plus.com/listen-ukrainian-finalist-songs-junior-eurovision/ |access-date=2023-09-12 |website=ESCplus |language=en-GB}}</ref>. == Musiqiy faoliyati == Polina Dashkova bolalik chogʻidan boshlab qoʻshiq aytish va raqsga tushish bilan shugʻullanadi. 3 yoshidan 15 yoshigacha ''<nowiki>Україна</nowiki>'' (Ukraina) xalq raqslari ansamblida raqqosa boʻlgan<ref>{{Cite web |last=Kushnerov |first=Oleksandr |title=NRJ Ukraine – Official website of the radio station. Listen to NRJ online |url=https://nrj.ua/news/fresh-news/polina-dashkova-znyala-klip-na-novu-pisnyu-hustinka |access-date=2023-09-10 |website=NRJ Ukraine |language=uk}}</ref>. 2016-yilda Dashkova ''<nowiki>До Бога</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Xudoga tomon“) qoʻshigʻi bilan Yevrovideniye Bolalar qoʻshiq tanlovining milliy saralashida Ukraina sharafini himoya qilgan<ref>{{Cite web |last=Smolenko |first=Stanislav |date=2016-09-05 |title=Junior Eurovision 2016: Ukraine's national selection set for September 10 |url=https://wiwibloggs.com/2016/09/05/junior-eurovision-2016-ukraines-national-selection-set-september-10/149937/ |access-date=2023-09-10 |website=Wiwibloggs |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Перший |url=https://tv.suspilne.media/news/channel/81860 |access-date=2023-09-10 |website=Suspilne |language=uk}}</ref>. Qoʻshiqqa ishlangan videoklip Ukrainadagi {{Tillararo havola|ELLO TV|lt=ELLO|uk}} YouTube kanalida eʼlon qilingan<ref>{{cite AV media |author=Полина Дашкова [Polina Dashkova] |title=До Бога |trans-title=To God |url=https://www.youtube.com/watch?v=lIIjkYqdUvY |date=2016-09-04 |website=YouTube – ELLO UP [channel] |language=uk-UA |access-date=2026-03-31}}</ref>. Oʻsha yili Polina Dashkova [[Kiyev]] shahrida oʻtkazilgan ''<nowiki>Музична платформа 2016</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Musiqa platformasi 2016'') teleloyihasida sahna koʻrinishi bilan qatnashdi<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – Solnyshko – "Music Platform 2016" – talentschool.com.ua |url=https://www.youtube.com/watch?v=Cv4Lz1UCqz4 |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. 2019-yil sentabrida u ukrainalik bastakor va prodyuser [[Mikola Mozgoviy]] xotirasiga bagʻishlangan konsertda ishtirok etdi<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – "My Mother Earth" (concert in memory of M. Mozgovoi 2019) |date=September 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=f7R_Bxms4Zc |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. 2021-yil mart oyida Dashkova [[Artek|Xalqaro bolalar markazi ''Artek'']]da namoyish etilgan, Pasxaga bagʻishlangan ''<nowiki>Хресна дорога</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Xoch yoʻli'') teatr tomoshasida qatnashdi{{Manba kerak|date=September 2024}}. 2021-yil yozida Polina Dashkova ''<nowiki>Чорноморські ігри</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Qora dengiz oʻyinlari'') milliy bolalar musiqa festivalida sahna koʻrinishini namoyish qildi<ref>{{Cite web |last=Kushnerov |first=Oleksandr |title=NRJ Ukraine – Official website of the radio station. Listen to NRJ online |url=https://nrj.ua/news/fresh-news/polina-dashkova-znyala-klip-na-novu-pisnyu-hustinka |access-date=2023-09-10 |website=NRJ Ukraine |language=uk}}</ref>. 2022-yil 7-fevral kuni Dashkova Kiyevda boʻlib oʻtgan, bolalar salomatligini qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan ''<nowiki>Врятуй дитяче життя</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Bolalar hayotini asrab qol“) xayriya kechasida kuy-qoʻshiqlar ijro etdi<ref>{{Citation |title=Hyatt Regency Kiev – Charity evening "Save a Child's Life" (February 7, 2022, long version) |date=2022-02-18 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FUFgk-AyD_4 |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. == Rossiya bosqini davridagi faoliyati == [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini|2022-yil fevral oyidagi Rossiya bosqini]] boshlanishidan avvalroq Polina Dashkova oʻzining debyut singli ''<nowiki>Плакала калина</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Qizil qayin yigʻladi“) ustida ishlashni boshlagan edi<ref>{{Cite web |date=2022-11-13 |title="Ukrainians will tear everyone apart for their freedom and future": singer Polina Dashkova in the project #Муз_Оборона |url=https://kanaldim.tv/ukrayinczi-za-svoyu-svobodu-i-majbutnye-porvut-usih-spivachka-polina-dashkova-u-proyekti-muz_oborona/ |access-date=2023-09-10 |website=Дім |language=uk}}</ref>. Qoʻshiq ustidagi ishlar avvalroq boshlangan boʻlsa-da, trek 2022-yil 7-aprel kuni chiqqan<ref>{{Citation |title=Плакала калина |date=2022-04-07 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IvRu4ohLRq4 |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. Qoʻshiqning ikki remiksi ham taqdim etildi — ulardan biri Shnaps, ikkinchisi Slavko tomonidan yaratilgan<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – Плакала Калина (Shnaps Remix) |date=2022-04-20 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FYadhyUTLxk |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref><ref>{{Citation |title=POLINA DASHKOVA – Плакала Калина ПРЕМ'ЄРА [SLAVKO remix] |date=2022-04-28 |url=https://www.youtube.com/watch?v=QaTCBspTBrc |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. Qoʻshiq mashhurlikka erishib, ukrain radiosi efirlarida tez-tez yangradi va milliy musiqa chartlarida paydo boʻldi<ref>{{Cite web |title=Плакала Калина (Shnaps Remix) |url=https://www.top-charts.com/s/plakala-kalina-shnaps-remix-polina-dashkova |access-date=2023-09-10 |website=Top Charts |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Плакала калина |url=https://www.top-charts.com/s/plakala-kalina-polina-dashkova |access-date=2023-09-10 |website=Top Charts |language=en}}</ref>. 2023-yil 10-sentabr holatiga koʻra, YouTubeda ushbu qoʻshiqning umumiy koʻrishlar soni 10 milliondan oshgan<ref>{{Cite web |title=Polina Dashkova songs' listeners count |website=YouTube |url=https://www.youtube.com/results?search_query=polina+dashkova |access-date=2023-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230910134640/https://www.youtube.com/results?search_query=polina+dashkova |archive-date=2023-09-10}}</ref>. 2022-yil 23-iyul kuni u [[Kiyev]]da oʻtkazilgan ''<nowiki>У єдності – сила</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Yagonalikda — kuch'') xayriya marafon-konsertida qoʻshiq kuyladi<ref>{{Cite web |last=tv.ua |date=2022-07-26 |title=Ukrainian artists sang for female military servicemen – video |url=https://tv.ua/news/6826203-ukrayinski-artisti-zaspivali-dlya-zhinok-vijskovosluzhbovtsiv-video |access-date=2023-09-10 |website=tv.ua |language=uk}}</ref>. 2022-yil 13-oktabrda Dashkova ''<nowiki>Хустинка</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Rumdod“) singlini taqdim etdi; qoʻshiq ukrain mudofaa kuchlari askarlari va ularni kutayotgan yaqinlariga bagʻishlangan<ref>{{Cite web |last=Савельєва |first=Слава |title=New Ukrainian songs we listened to this week |url=https://liza.ua/uk/stars/news/novi-ukra%d1%97nski-pisni-yaki-mi-sluhali-czogo-tizhnya/ |access-date=2023-09-11 |website=liza.ua |language=uk |archive-date=2023-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008202755/https://liza.ua/uk/stars/news/novi-ukra%D1%97nski-pisni-yaki-mi-sluhali-czogo-tizhnya/ |url-status=dead }}</ref>. Qoʻshiqqa rasmiy videoklip ham suratga olindi<ref>{{Cite web |last=muzvarua |date=2022-10-15 |title=Polina Dashkova, the singer of the hit "Plakala Kalyna" presented the single "Handkerchief" |url=https://muzvar.com.ua/vykonavytsia-khita-plakala-kalyna-polina-dashkova-prezentuvala-synhl-khustynka/ |access-date=2023-09-10 |website=МУЗВАР |language=uk}}</ref>. 2022-yil 27-noyabr kuni u [[Ujgorod]] shahrida oʻtkazilgan ''<nowiki>Футбол заради перемоги</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Gʻalaba yoʻlida futbol“) xayriya futbol uchrashuvida [[Ukraina davlati madhiyasi|Ukraina davlat madhiyasi]]ni ijro etdi. Shuningdek, u boshqa ukrainalik shou-biznes vakillari va professional futbolchilar bilan birga oʻyinning oʻzida ham qatnashdi<ref>{{Cite web |title=With the support of UAF, the second charity match "Football for the sake of victory" took place in Uzhgorod – Official website of the Ukrainian Football Association |url=https://uaf.ua/article/47007 |access-date=2023-09-10 |website=uaf.ua |language=uk-UA}}</ref>. == Xayriya faoliyati == Dashkova ''<nowiki>Амбасадор дитинства</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Bolalik elchisi“) tashabbusi doirasida tashkil etilgan koʻplab xayriya tadbirlarida faol ishtirok etib keladi. Ushbu tashabbus doirasida u urush va boshqa inqirozlardan jabr koʻrgan bolalar va oilalarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan tadbirlarda kuylaydi yoki ommaviy chiqishlar qiladi. „Bolalik elchisi“ loyihasi doirasidagi ishtiroklari orasida [[Kiyev]]<ref>{{Cite web |title=Charity event for children and their parents "Ambassador of Childhood"... |url=https://kyivdiplomatic.com/ua/news/3146 |access-date=2023-09-11 |website=kyivdiplomatic.com}}</ref>, [[Xmelnitskiy]]<ref>{{Cite web |title=Positiff, Amador Lopez, Kilimmen: residents of Khmelnytskyi are invited to a charity event for St. Nicholas Day – vsim.ua |url=https://vsim.ua/Podii/positiff-amador-lopez-kilimmen-hmelnichan-klichut-na-blagodiyniy-zahid-11750408.html |access-date=2023-09-11 |website=vsim.ua |language=uk}}</ref>, [[Ujgorod]]<ref>{{Cite web |date=2023-01-11 |title=The "Ambassador of Childhood" will visit Transcarpathia — ProZakhid news |url=https://prozahid.com/do-zakarpattia-zavitaie-ambasador-dytynstva/ |access-date=2023-09-10 |website=Про Захід |language=uk}}</ref>, [[Lutsk]]<ref>{{Cite web |last=Department of Information Work of the City Council |date=2022-08-13 |title="Ambassadors of Childhood" visited Lutsk |url=https://www.lutskrada.gov.ua/publications/ambasadory-dytynstva-zavitaly-do-lutska |website=Луцька Міська Рада |language=uk}}</ref> va [[Ivano-Frankivsk]] kabi bir qator ukrain shaharlari ham bor<ref>{{Cite web |last=Зелінська |first=Тетяна |date=2023-03-09 |title="Ambassador of Childhood": a holiday for children with star guests will be held in Frankivsk (REGISTRATION) |url=https://galka.if.ua/ambasador-dytynstva-u-frankivsku-vlashtuiut-sviato-dlia-ditey-zi-zirkovymy-hostiamy-reyestratsiya/ |access-date=2023-09-10 |website=Galka.if.ua |language=en}}</ref>. Bu saʼy-harakatlar urush taʼsiriga uchragan hududlardagi bolalarni madaniy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlashga xizmat qiladi. Musiqiy faoliyatidan tashqari, Polina Dashkova taktik harbiy tayyorgarlik kurslarini ham oʻtagan va oʻzi singari boshqa ukrainaliklarni ham bunday oʻquv mashgʻulotlaridan oʻtishga ochiqchasiga daʼvat etgan<ref>{{Cite web |last=Scott |title=I took the automatic. The 18-year-old singer is taking tactical military training courses (photo) – Global Happenings |url=https://globalhappenings.com/entertainment/226235.html |access-date=2023-09-11 |language=en}}</ref>. == 2023-yildagi chiqishlari va relizlari == 2023-yil yanvar oyida Palina Dashkova ''<nowiki>Разом</nowiki>!'' (oʻzbekcha: „Birgamiz!“) uyushma harakatining madaniy tashabbusi doirasida ozod etilgan [[Balakliia|Balakliya]] shahrida sahnaga chiqdi<ref>{{Citation |title=Cultural Landing in Balaklia #shots #music #live #concert #PolinaDashkova |date=2023-01-22 |url=https://www.youtube.com/watch?v=45awuEO6Ufo |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. 2023-yil 1-mart kuni u xonanda Dima Prokopov bilan hamkorlikda ''<nowiki>З тобою спокійно</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Sen bilan tinchman“) trekini chiqardi<ref>{{Cite web |last=Oleksandr |first=Kushnerov |title=Авторадіо Україна |url=https://avtoradio.ua/news/aktualni/noviy-duet-polina-dashkova-ta-dima-prokopov-predstavili-pisnyu-z-toboyu-spokiyno |access-date=2023-09-10 |website=avtoradio.ua |language=uk}}</ref>. 2023-yil 10-sentabr holatiga koʻra, ushbu trek YouTubedagi Ukraina boʻyicha Top 100 Music Videos chartida 99-oʻrinni egallagan<ref>{{Cite web |date=2023-09-10 |title=YouTube Music |url=https://music.youtube.com/playlist?list=PL4fGSI1pDJn7524WZdmWAIRc6cQ3vUzZK |access-date=2023-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230910113805/https://music.youtube.com/playlist?list=PL4fGSI1pDJn7524WZdmWAIRc6cQ3vUzZK |archive-date=2023-09-10}}</ref>. 2023-yil 4-mart kuni Dashkova [[Taras Shevchenko]] tugʻilgan kunining yilligiga bagʻishlab oʻtkazilgan ''<nowiki>Пророки Перемоги</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Gʻalaba paygʻambarlari“) xayriya badiiy tadbirida qatnashdi<ref>{{Cite web |last=Шевчук |first=Марія |date=2023-02-24 |title=A charity auction for defenders of Ukraine will be held in Kyiv on the anniversary of Shevchenko's birthday |url=https://news.obozrevatel.com/ukr/society/u-kievi-do-richnitsi-z-dnya-narodzhennya-shevchenka-provedut-blagodijnij-auktsion-dlya-zahisnikiv-ukraini.htm |access-date=2023-09-11 |website=Obozrevatel News |language=uk}}</ref>. 2023-yil 18-mart kuni u [[Kiyev]] shahrida boʻlib oʻtgan ''Braveua Fest'' xayriya musiqa festivalida sahnaga chiqdi; tadbirda tushgan xayriya mablagʻlari [[Ukraina qurolli kuchlari]]ni qoʻllab-quvvatlashga yoʻnaltirildi<ref>{{Cite web |title=Braveua Fest: купуєш квиток – донатиш на ЗСУ! |url=https://tykyiv.com/afisha/braveua-fest-kupuiesh-kvitok-donatish-na-zsu/ |access-date=2023-09-10 |website=ТиКиїв – голос твого міста |language=uk}}</ref>. Polina Dashkova 2023-yil 7-aprel kuni yana [[Kiyev]]da oʻtkazilgan, ukrainalik harbiy xizmatchilarni qoʻllab-quvvatlashga bagʻishlangan ''<nowiki>Музика війни</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Urush musiqasi“) xayriya konsertida sahnaga chiqdi<ref>{{Cite web |last=fanmuza |date=2023-03-21 |title=Charity concert "Music of War" to help the military |url=https://fanmuza.com/blagodijnyj-konczert-muzyka-vijny-zarady-dopomogy-vijskovym/ |access-date=2023-09-10 |website=Fanmuza |language=uk}}</ref>. Oʻsha oyda, 2023-yil 21-aprelda, u Polshaning [[Varshava]] shahrida oʻtkazilgan xayriya konsertida ham ishtirok etdi. Tadbir bosib olingan hududlardan kelgan ukrainalik qochqinlarni qoʻllab-quvvatlash uchun xayriya mablagʻlari yigʻilishini koʻzda tutgan edi<ref>{{Cite web |last1=Kuptsov |first1=Serhii 'winde' |last2=smileAdmin |date=2023-04-17 |title=21 kwietnia w Galerii Młociny w Warszawie odbędzie się charytatywny koncert-aukcja na rzecz ukraińskich uchodźców z okupowanych terytoriów Ukrainy |url=https://www.usmiech-losu.pl/aktualnosci/glowne-wiadomosci/oglasza-nasz-drugi-wspolny-charytatywny-koncert-aukcje-ktory-odbedzie-sie-21-04-2023-w-warszawie/ |access-date=2023-09-10 |website=МБФ «ПОСМІШКА ДОЛІ» |language=pl}}</ref>. 2023-yil 10-may kuni Dashkova ukrainalik xonanda Ptashkin ijro etgan konsertda maxsus mehmon sifatida sahnaga chiqdi<ref>{{Cite web |title=Ptashkin |url=https://peppersclub.com.ua/events/ptashkin/ |access-date=2023-09-10 |website=Pepper`s Club Music Pub – культове місце |language=uk}}</ref>. 2023-yil 18-iyul kuni u ''<nowiki>Знаєш, мамо</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Bilasanmi, ona“) singlini chiqardi. Xonandaning taʼkidlashicha, qoʻshiqqa ishlangan videklip uzluksiz bitta dublda suratga olingan<ref>{{Cite web |title=Ukrainian singer Polina Dashkova presents a clip shot in one take |url=https://playboy.ua/news/ukrayinska-spivachka-polina-dashkova-prezentuye-klip-znyatiy-odnim-dublem-2023-07-19 |access-date=2023-09-10 |website=Playboy Ukraine |language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |last=muzvarua |date=2023-07-19 |title=Young Ukrainian pop singer Polina Dashkova presents a clip shot in one take "You know, mom" |url=https://muzvar.com.ua/moloda-ukrainska-pop-spivachka-polina-dashkova-prezentuie-klip-zniatyi-odnym-dublem-znaiesh-mamo/ |access-date=2023-09-10 |website=МУЗВАР |language=uk}}</ref>. 2023-yil 16-avgust kuni Polina Dashkova Muzvar musiqiy mukofotining ''<nowiki>Найкращі нові імена естради</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Estradadagi eng yaxshi yangi ismlar“) nominatsiyasi boʻyicha mukofotga nomzod boʻldi<ref>{{Cite web |last=muzvarua |date=2023-08-16 |title=Muzvar Awards 2023: the organizing committee announced the award nominees and ticket sales began |url=http://muzvar.com.ua/muzvar-awards-2023-orhkomitet-oholosyv-nominantiv-premii-ta-rozpochav-prodazh-kvytkiv/ |access-date=2023-09-11 |website=МУЗВАР |language=uk}}</ref>. 2023-yilda Dashkova ''<nowiki>Українська пісня</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Ukrain qoʻshigʻi“) milliy musiqa tanlovi finaliga chiqdi. U 17-iyun kuni jonli ijroda kuylab, [[Lvov]] shahrida sahnaga chiqdi<ref>{{Cite web |title=Festival "Ukrainian Song 2023": Alekseev, Kazka, Tvorchi, NK — Hit FM |url=https://www.hitfm.ua/info/1400-festyval-ukrainska-pisnia-2023-alekseev-kazka-tvorchi-nk/ |access-date=2023-09-10 |website=www.hitfm.ua |language=uk}}</ref>. == Videografiya == === 2022-yil === * 14-oktabr — „<nowiki>Хустинка</nowiki>“ („Roʻmolcha“) YouTubeda<ref>{{Citation |title=POLINA DASHKOVA – ХУСТИНКА (official video) | date=13 October 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=DX-cHgGHFL0 |access-date=2023-10-08 |language=en}}</ref> === 2023-yil === * 19-iyul — „<nowiki>Знаєш, мамо</nowiki>“ („Bilasanmi, ona“) YouTubeda<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – Знаєш, мамо (official video) | date=18 July 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=0RWR-KzNcAs |access-date=2023-10-08 |language=en}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Dashkova, Polina}} {{Tashqi_havolalar}} j285q3xqx1yirz9gkv9z73l191k6f6p 5997267 5997266 2026-04-16T09:43:03Z Panpanchik 72616 [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997267 wikitext text/x-wiki {{Musiqachi bilgiqutisi | name = Polina Dashkova | native_name = Поліна Дашкова | image = Поліна Дашкова.jpg | tavallud sanasi = {{birth date and age|2004|01|28|df=yes}} | tavallud joyi = [[Kyiv]] | janr= Pop | kasbi = qoʻshiqchi | taʼlimi= [[Kyiv Municipal Academy of Variety and Circus Arts]]<ref>{{Cite web|title=News of Khmelnytskyi "Ye"|url=https://ye.ua/kultura/63065_Spivak_z_Hmelnichchini_Dima_Prokopov_vipustiv_novu_pisnyi_yaka_vzhe_zibrala_sto_tisyach_pereglyadiv.html|website=ye.ua|date=2023-03-03|accessdate=2023-09-10|language=uk}}</ref> | tavallud paytdagi ismi = Polіna Dashkova (Polina Dashkova) }} '''Polina Dashkova''' ([[Ukrain tili|ukraincha]]: '''<nowiki>Поліна Дашкова</nowiki>''', 2004-yil 28-yanvarda tugʻilgan) — [[Ukraina|ukrainalik]] xonanda. U ''<nowiki>Українська пісня</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Ukrain qoʻshigʻi'') qoʻshiq festivalining finalchisi<ref>{{Cite web |date=2023-06-18 |title=The winner of the national contest "Ukrainian Song" was announced in Lviv |url=https://www.ukrinform.ua/rubric-culture/3724440-u-lvovi-viznacili-peremoznicu-nacionalnogo-konkursu-ukrainska-pisna.html |accessdate=2023-09-10 |website=www.ukrinform.ua |language=uk}}</ref>, bolalar festivali ''<nowiki>Чорноморські ігри</nowiki>''<ref>{{Cite web |title=Taurian Games – "Black Sea Games – 2021" – Semi-Finalist Announced |url=https://www.tavriagames.com/%C2%ABchornomorski-igri-2021%C2%BB-viznacheno-pivfinalistiv.html |accessdate=2023-09-10 |website=Taurian Games |language=uk}}</ref> (oʻzbekcha: ''Qora dengiz oʻyinlari'') ishtirokchisi va 2016-yilgi Bolalar Yevrovideniye qoʻshiq tanlovining Ukraina saralash bosqichi qatnashchisi boʻlgan<ref>{{Cite web |last=García |first=Belén |date=2016-08-13 |title=Listen to the Ukrainian finalist songs for Junior Eurovision 2016 |url=https://www.esc-plus.com/listen-ukrainian-finalist-songs-junior-eurovision/ |access-date=2023-09-12 |website=ESCplus |language=en-GB}}</ref>. == Musiqiy faoliyati == Polina Dashkova bolalik chogʻidan boshlab qoʻshiq aytish va raqsga tushish bilan shugʻullanadi. 3 yoshidan 15 yoshigacha ''<nowiki>Україна</nowiki>'' (Ukraina) xalq raqslari ansamblida raqqosa boʻlgan<ref>{{Cite web |last=Kushnerov |first=Oleksandr |title=NRJ Ukraine – Official website of the radio station. Listen to NRJ online |url=https://nrj.ua/news/fresh-news/polina-dashkova-znyala-klip-na-novu-pisnyu-hustinka |access-date=2023-09-10 |website=NRJ Ukraine |language=uk}}</ref>. 2016-yilda Dashkova ''<nowiki>До Бога</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Xudoga tomon“) qoʻshigʻi bilan Yevrovideniye Bolalar qoʻshiq tanlovining milliy saralashida Ukraina sharafini himoya qilgan<ref>{{Cite web |last=Smolenko |first=Stanislav |date=2016-09-05 |title=Junior Eurovision 2016: Ukraine's national selection set for September 10 |url=https://wiwibloggs.com/2016/09/05/junior-eurovision-2016-ukraines-national-selection-set-september-10/149937/ |access-date=2023-09-10 |website=Wiwibloggs |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Перший |url=https://tv.suspilne.media/news/channel/81860 |access-date=2023-09-10 |website=Suspilne |language=uk}}</ref>. Qoʻshiqqa ishlangan videoklip Ukrainadagi {{Tillararo havola|ELLO TV|lt=ELLO|uk}} YouTube kanalida eʼlon qilingan<ref>{{cite AV media |author=Полина Дашкова [Polina Dashkova] |title=До Бога |trans-title=To God |url=https://www.youtube.com/watch?v=lIIjkYqdUvY |date=2016-09-04 |website=YouTube – ELLO UP [channel] |language=uk-UA |access-date=2026-03-31}}</ref>. Oʻsha yili Polina Dashkova [[Kiyev]] shahrida oʻtkazilgan ''<nowiki>Музична платформа 2016</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Musiqa platformasi 2016'') teleloyihasida sahna koʻrinishi bilan qatnashdi<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – Solnyshko – "Music Platform 2016" – talentschool.com.ua |url=https://www.youtube.com/watch?v=Cv4Lz1UCqz4 |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. 2019-yil sentabrida u ukrainalik bastakor va prodyuser [[Mikola Mozgoviy]] xotirasiga bagʻishlangan konsertda ishtirok etdi<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – "My Mother Earth" (concert in memory of M. Mozgovoi 2019) |date=September 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=f7R_Bxms4Zc |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. 2021-yil mart oyida Dashkova [[Artek|Xalqaro bolalar markazi ''Artek'']]da namoyish etilgan, Pasxaga bagʻishlangan ''<nowiki>Хресна дорога</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Xoch yoʻli'') teatr tomoshasida qatnashdi{{Manba kerak|date=September 2024}}. 2021-yil yozida Polina Dashkova ''<nowiki>Чорноморські ігри</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Qora dengiz oʻyinlari'') milliy bolalar musiqa festivalida sahna koʻrinishini namoyish qildi<ref>{{Cite web |last=Kushnerov |first=Oleksandr |title=NRJ Ukraine – Official website of the radio station. Listen to NRJ online |url=https://nrj.ua/news/fresh-news/polina-dashkova-znyala-klip-na-novu-pisnyu-hustinka |access-date=2023-09-10 |website=NRJ Ukraine |language=uk}}</ref>. 2022-yil 7-fevral kuni Dashkova Kiyevda boʻlib oʻtgan, bolalar salomatligini qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan ''<nowiki>Врятуй дитяче життя</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Bolalar hayotini asrab qol“) xayriya kechasida kuy-qoʻshiqlar ijro etdi<ref>{{Citation |title=Hyatt Regency Kiev – Charity evening "Save a Child's Life" (February 7, 2022, long version) |date=2022-02-18 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FUFgk-AyD_4 |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. == Rossiya bosqini davridagi faoliyati == [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini|2022-yil fevral oyidagi Rossiya bosqini]] boshlanishidan avvalroq Polina Dashkova oʻzining debyut singli ''<nowiki>Плакала калина</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Qizil qayin yigʻladi“) ustida ishlashni boshlagan edi<ref>{{Cite web |date=2022-11-13 |title="Ukrainians will tear everyone apart for their freedom and future": singer Polina Dashkova in the project #Муз_Оборона |url=https://kanaldim.tv/ukrayinczi-za-svoyu-svobodu-i-majbutnye-porvut-usih-spivachka-polina-dashkova-u-proyekti-muz_oborona/ |access-date=2023-09-10 |website=Дім |language=uk}}</ref>. Qoʻshiq ustidagi ishlar avvalroq boshlangan boʻlsa-da, trek 2022-yil 7-aprel kuni chiqqan<ref>{{Citation |title=Плакала калина |date=2022-04-07 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IvRu4ohLRq4 |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. Qoʻshiqning ikki remiksi ham taqdim etildi — ulardan biri Shnaps, ikkinchisi Slavko tomonidan yaratilgan<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – Плакала Калина (Shnaps Remix) |date=2022-04-20 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FYadhyUTLxk |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref><ref>{{Citation |title=POLINA DASHKOVA – Плакала Калина ПРЕМ'ЄРА [SLAVKO remix] |date=2022-04-28 |url=https://www.youtube.com/watch?v=QaTCBspTBrc |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. Qoʻshiq mashhurlikka erishib, ukrain radiosi efirlarida tez-tez yangradi va milliy musiqa chartlarida paydo boʻldi<ref>{{Cite web |title=Плакала Калина (Shnaps Remix) |url=https://www.top-charts.com/s/plakala-kalina-shnaps-remix-polina-dashkova |access-date=2023-09-10 |website=Top Charts |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Плакала калина |url=https://www.top-charts.com/s/plakala-kalina-polina-dashkova |access-date=2023-09-10 |website=Top Charts |language=en}}</ref>. 2023-yil 10-sentabr holatiga koʻra, YouTubeda ushbu qoʻshiqning umumiy koʻrishlar soni 10 milliondan oshgan<ref>{{Cite web |title=Polina Dashkova songs' listeners count |website=YouTube |url=https://www.youtube.com/results?search_query=polina+dashkova |access-date=2023-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230910134640/https://www.youtube.com/results?search_query=polina+dashkova |archive-date=2023-09-10}}</ref>. 2022-yil 23-iyul kuni u [[Kiyev]]da oʻtkazilgan ''<nowiki>У єдності – сила</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Yagonalikda — kuch'') xayriya marafon-konsertida qoʻshiq kuyladi<ref>{{Cite web |last=tv.ua |date=2022-07-26 |title=Ukrainian artists sang for female military servicemen – video |url=https://tv.ua/news/6826203-ukrayinski-artisti-zaspivali-dlya-zhinok-vijskovosluzhbovtsiv-video |access-date=2023-09-10 |website=tv.ua |language=uk}}</ref>. 2022-yil 13-oktabrda Dashkova ''<nowiki>Хустинка</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Rumdod“) singlini taqdim etdi; qoʻshiq ukrain mudofaa kuchlari askarlari va ularni kutayotgan yaqinlariga bagʻishlangan<ref>{{Cite web |last=Савельєва |first=Слава |title=New Ukrainian songs we listened to this week |url=https://liza.ua/uk/stars/news/novi-ukra%d1%97nski-pisni-yaki-mi-sluhali-czogo-tizhnya/ |access-date=2023-09-11 |website=liza.ua |language=uk |archive-date=2023-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008202755/https://liza.ua/uk/stars/news/novi-ukra%D1%97nski-pisni-yaki-mi-sluhali-czogo-tizhnya/ |url-status=dead }}</ref>. Qoʻshiqqa rasmiy videoklip ham suratga olindi<ref>{{Cite web |last=muzvarua |date=2022-10-15 |title=Polina Dashkova, the singer of the hit "Plakala Kalyna" presented the single "Handkerchief" |url=https://muzvar.com.ua/vykonavytsia-khita-plakala-kalyna-polina-dashkova-prezentuvala-synhl-khustynka/ |access-date=2023-09-10 |website=МУЗВАР |language=uk}}</ref>. 2022-yil 27-noyabr kuni u [[Ujgorod]] shahrida oʻtkazilgan ''<nowiki>Футбол заради перемоги</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Gʻalaba yoʻlida futbol“) xayriya futbol uchrashuvida [[Ukraina davlati madhiyasi|Ukraina davlat madhiyasi]]ni ijro etdi. Shuningdek, u boshqa ukrainalik shou-biznes vakillari va professional futbolchilar bilan birga oʻyinning oʻzida ham qatnashdi<ref>{{Cite web |title=With the support of UAF, the second charity match "Football for the sake of victory" took place in Uzhgorod – Official website of the Ukrainian Football Association |url=https://uaf.ua/article/47007 |access-date=2023-09-10 |website=uaf.ua |language=uk-UA}}</ref>. == Xayriya faoliyati == Dashkova ''<nowiki>Амбасадор дитинства</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Bolalik elchisi“) tashabbusi doirasida tashkil etilgan koʻplab xayriya tadbirlarida faol ishtirok etib keladi. Ushbu tashabbus doirasida u urush va boshqa inqirozlardan jabr koʻrgan bolalar va oilalarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan tadbirlarda kuylaydi yoki ommaviy chiqishlar qiladi. „Bolalik elchisi“ loyihasi doirasidagi ishtiroklari orasida [[Kiyev]]<ref>{{Cite web |title=Charity event for children and their parents "Ambassador of Childhood"... |url=https://kyivdiplomatic.com/ua/news/3146 |access-date=2023-09-11 |website=kyivdiplomatic.com}}</ref>, [[Xmelnitskiy]]<ref>{{Cite web |title=Positiff, Amador Lopez, Kilimmen: residents of Khmelnytskyi are invited to a charity event for St. Nicholas Day – vsim.ua |url=https://vsim.ua/Podii/positiff-amador-lopez-kilimmen-hmelnichan-klichut-na-blagodiyniy-zahid-11750408.html |access-date=2023-09-11 |website=vsim.ua |language=uk}}</ref>, [[Ujgorod]]<ref>{{Cite web |date=2023-01-11 |title=The "Ambassador of Childhood" will visit Transcarpathia — ProZakhid news |url=https://prozahid.com/do-zakarpattia-zavitaie-ambasador-dytynstva/ |access-date=2023-09-10 |website=Про Захід |language=uk}}</ref>, [[Lutsk]]<ref>{{Cite web |last=Department of Information Work of the City Council |date=2022-08-13 |title="Ambassadors of Childhood" visited Lutsk |url=https://www.lutskrada.gov.ua/publications/ambasadory-dytynstva-zavitaly-do-lutska |website=Луцька Міська Рада |language=uk}}</ref> va [[Ivano-Frankivsk]] kabi bir qator ukrain shaharlari ham bor<ref>{{Cite web |last=Зелінська |first=Тетяна |date=2023-03-09 |title="Ambassador of Childhood": a holiday for children with star guests will be held in Frankivsk (REGISTRATION) |url=https://galka.if.ua/ambasador-dytynstva-u-frankivsku-vlashtuiut-sviato-dlia-ditey-zi-zirkovymy-hostiamy-reyestratsiya/ |access-date=2023-09-10 |website=Galka.if.ua |language=en}}</ref>. Bu saʼy-harakatlar urush taʼsiriga uchragan hududlardagi bolalarni madaniy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlashga xizmat qiladi. Musiqiy faoliyatidan tashqari, Polina Dashkova taktik harbiy tayyorgarlik kurslarini ham oʻtagan va oʻzi singari boshqa ukrainaliklarni ham bunday oʻquv mashgʻulotlaridan oʻtishga ochiqchasiga daʼvat etgan<ref>{{Cite web |last=Scott |title=I took the automatic. The 18-year-old singer is taking tactical military training courses (photo) – Global Happenings |url=https://globalhappenings.com/entertainment/226235.html |access-date=2023-09-11 |language=en}}</ref>. == 2023-yildagi chiqishlari va relizlari == 2023-yil yanvar oyida Palina Dashkova ''<nowiki>Разом</nowiki>!'' (oʻzbekcha: „Birgamiz!“) uyushma harakatining madaniy tashabbusi doirasida ozod etilgan [[Balakliia|Balakliya]] shahrida sahnaga chiqdi<ref>{{Citation |title=Cultural Landing in Balaklia #shots #music #live #concert #PolinaDashkova |date=2023-01-22 |url=https://www.youtube.com/watch?v=45awuEO6Ufo |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. 2023-yil 1-mart kuni u xonanda Dima Prokopov bilan hamkorlikda ''<nowiki>З тобою спокійно</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Sen bilan tinchman“) trekini chiqardi<ref>{{Cite web |last=Oleksandr |first=Kushnerov |title=Авторадіо Україна |url=https://avtoradio.ua/news/aktualni/noviy-duet-polina-dashkova-ta-dima-prokopov-predstavili-pisnyu-z-toboyu-spokiyno |access-date=2023-09-10 |website=avtoradio.ua |language=uk}}</ref>. 2023-yil 10-sentabr holatiga koʻra, ushbu trek YouTubedagi Ukraina boʻyicha Top 100 Music Videos chartida 99-oʻrinni egallagan<ref>{{Cite web |date=2023-09-10 |title=YouTube Music |url=https://music.youtube.com/playlist?list=PL4fGSI1pDJn7524WZdmWAIRc6cQ3vUzZK |access-date=2023-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230910113805/https://music.youtube.com/playlist?list=PL4fGSI1pDJn7524WZdmWAIRc6cQ3vUzZK |archive-date=2023-09-10}}</ref>. 2023-yil 4-mart kuni Dashkova [[Taras Shevchenko]] tugʻilgan kunining yilligiga bagʻishlab oʻtkazilgan ''<nowiki>Пророки Перемоги</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Gʻalaba paygʻambarlari“) xayriya badiiy tadbirida qatnashdi<ref>{{Cite web |last=Шевчук |first=Марія |date=2023-02-24 |title=A charity auction for defenders of Ukraine will be held in Kyiv on the anniversary of Shevchenko's birthday |url=https://news.obozrevatel.com/ukr/society/u-kievi-do-richnitsi-z-dnya-narodzhennya-shevchenka-provedut-blagodijnij-auktsion-dlya-zahisnikiv-ukraini.htm |access-date=2023-09-11 |website=Obozrevatel News |language=uk}}</ref>. 2023-yil 18-mart kuni u [[Kiyev]] shahrida boʻlib oʻtgan ''Braveua Fest'' xayriya musiqa festivalida sahnaga chiqdi; tadbirda tushgan xayriya mablagʻlari [[Ukraina qurolli kuchlari]]ni qoʻllab-quvvatlashga yoʻnaltirildi<ref>{{Cite web |title=Braveua Fest: купуєш квиток – донатиш на ЗСУ! |url=https://tykyiv.com/afisha/braveua-fest-kupuiesh-kvitok-donatish-na-zsu/ |access-date=2023-09-10 |website=ТиКиїв – голос твого міста |language=uk}}</ref>. Polina Dashkova 2023-yil 7-aprel kuni yana [[Kiyev]]da oʻtkazilgan, ukrainalik harbiy xizmatchilarni qoʻllab-quvvatlashga bagʻishlangan ''<nowiki>Музика війни</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Urush musiqasi“) xayriya konsertida sahnaga chiqdi<ref>{{Cite web |last=fanmuza |date=2023-03-21 |title=Charity concert "Music of War" to help the military |url=https://fanmuza.com/blagodijnyj-konczert-muzyka-vijny-zarady-dopomogy-vijskovym/ |access-date=2023-09-10 |website=Fanmuza |language=uk}}</ref>. Oʻsha oyda, 2023-yil 21-aprelda, u Polshaning [[Varshava]] shahrida oʻtkazilgan xayriya konsertida ham ishtirok etdi. Tadbir bosib olingan hududlardan kelgan ukrainalik qochqinlarni qoʻllab-quvvatlash uchun xayriya mablagʻlari yigʻilishini koʻzda tutgan edi<ref>{{Cite web |last1=Kuptsov |first1=Serhii 'winde' |last2=smileAdmin |date=2023-04-17 |title=21 kwietnia w Galerii Młociny w Warszawie odbędzie się charytatywny koncert-aukcja na rzecz ukraińskich uchodźców z okupowanych terytoriów Ukrainy |url=https://www.usmiech-losu.pl/aktualnosci/glowne-wiadomosci/oglasza-nasz-drugi-wspolny-charytatywny-koncert-aukcje-ktory-odbedzie-sie-21-04-2023-w-warszawie/ |access-date=2023-09-10 |website=МБФ «ПОСМІШКА ДОЛІ» |language=pl}}</ref>. 2023-yil 10-may kuni Dashkova ukrainalik xonanda Ptashkin ijro etgan konsertda maxsus mehmon sifatida sahnaga chiqdi<ref>{{Cite web |title=Ptashkin |url=https://peppersclub.com.ua/events/ptashkin/ |access-date=2023-09-10 |website=Pepper`s Club Music Pub – культове місце |language=uk}}</ref>. 2023-yil 18-iyul kuni u ''<nowiki>Знаєш, мамо</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Bilasanmi, ona“) singlini chiqardi. Xonandaning taʼkidlashicha, qoʻshiqqa ishlangan videklip uzluksiz bitta dublda suratga olingan<ref>{{Cite web |title=Ukrainian singer Polina Dashkova presents a clip shot in one take |url=https://playboy.ua/news/ukrayinska-spivachka-polina-dashkova-prezentuye-klip-znyatiy-odnim-dublem-2023-07-19 |access-date=2023-09-10 |website=Playboy Ukraine |language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |last=muzvarua |date=2023-07-19 |title=Young Ukrainian pop singer Polina Dashkova presents a clip shot in one take "You know, mom" |url=https://muzvar.com.ua/moloda-ukrainska-pop-spivachka-polina-dashkova-prezentuie-klip-zniatyi-odnym-dublem-znaiesh-mamo/ |access-date=2023-09-10 |website=МУЗВАР |language=uk}}</ref>. 2023-yil 16-avgust kuni Polina Dashkova Muzvar musiqiy mukofotining ''<nowiki>Найкращі нові імена естради</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Estradadagi eng yaxshi yangi ismlar“) nominatsiyasi boʻyicha mukofotga nomzod boʻldi<ref>{{Cite web |last=muzvarua |date=2023-08-16 |title=Muzvar Awards 2023: the organizing committee announced the award nominees and ticket sales began |url=http://muzvar.com.ua/muzvar-awards-2023-orhkomitet-oholosyv-nominantiv-premii-ta-rozpochav-prodazh-kvytkiv/ |access-date=2023-09-11 |website=МУЗВАР |language=uk}}</ref>. 2023-yilda Dashkova ''<nowiki>Українська пісня</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Ukrain qoʻshigʻi“) milliy musiqa tanlovi finaliga chiqdi. U 17-iyun kuni jonli ijroda kuylab, [[Lvov]] shahrida sahnaga chiqdi<ref>{{Cite web |title=Festival "Ukrainian Song 2023": Alekseev, Kazka, Tvorchi, NK — Hit FM |url=https://www.hitfm.ua/info/1400-festyval-ukrainska-pisnia-2023-alekseev-kazka-tvorchi-nk/ |access-date=2023-09-10 |website=www.hitfm.ua |language=uk}}</ref>. == Videografiya == === 2022-yil === * 14-oktabr — „<nowiki>Хустинка</nowiki>“ („Roʻmolcha“) YouTubeda<ref>{{Citation |title=POLINA DASHKOVA – ХУСТИНКА (official video) | date=13 October 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=DX-cHgGHFL0 |access-date=2023-10-08 |language=en}}</ref> === 2023-yil === * 19-iyul — „<nowiki>Знаєш, мамо</nowiki>“ („Bilasanmi, ona“) YouTubeda<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – Знаєш, мамо (official video) | date=18 July 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=0RWR-KzNcAs |access-date=2023-10-08 |language=en}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Dashkova, Polina}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] h9otgjh02gi7v8c8m27axo4kk0ja9nr 5997268 5997267 2026-04-16T09:43:23Z Panpanchik 72616 [[Turkum:Ukrainalik ayol qoʻshiqchilar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997268 wikitext text/x-wiki {{Musiqachi bilgiqutisi | name = Polina Dashkova | native_name = Поліна Дашкова | image = Поліна Дашкова.jpg | tavallud sanasi = {{birth date and age|2004|01|28|df=yes}} | tavallud joyi = [[Kyiv]] | janr= Pop | kasbi = qoʻshiqchi | taʼlimi= [[Kyiv Municipal Academy of Variety and Circus Arts]]<ref>{{Cite web|title=News of Khmelnytskyi "Ye"|url=https://ye.ua/kultura/63065_Spivak_z_Hmelnichchini_Dima_Prokopov_vipustiv_novu_pisnyi_yaka_vzhe_zibrala_sto_tisyach_pereglyadiv.html|website=ye.ua|date=2023-03-03|accessdate=2023-09-10|language=uk}}</ref> | tavallud paytdagi ismi = Polіna Dashkova (Polina Dashkova) }} '''Polina Dashkova''' ([[Ukrain tili|ukraincha]]: '''<nowiki>Поліна Дашкова</nowiki>''', 2004-yil 28-yanvarda tugʻilgan) — [[Ukraina|ukrainalik]] xonanda. U ''<nowiki>Українська пісня</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Ukrain qoʻshigʻi'') qoʻshiq festivalining finalchisi<ref>{{Cite web |date=2023-06-18 |title=The winner of the national contest "Ukrainian Song" was announced in Lviv |url=https://www.ukrinform.ua/rubric-culture/3724440-u-lvovi-viznacili-peremoznicu-nacionalnogo-konkursu-ukrainska-pisna.html |accessdate=2023-09-10 |website=www.ukrinform.ua |language=uk}}</ref>, bolalar festivali ''<nowiki>Чорноморські ігри</nowiki>''<ref>{{Cite web |title=Taurian Games – "Black Sea Games – 2021" – Semi-Finalist Announced |url=https://www.tavriagames.com/%C2%ABchornomorski-igri-2021%C2%BB-viznacheno-pivfinalistiv.html |accessdate=2023-09-10 |website=Taurian Games |language=uk}}</ref> (oʻzbekcha: ''Qora dengiz oʻyinlari'') ishtirokchisi va 2016-yilgi Bolalar Yevrovideniye qoʻshiq tanlovining Ukraina saralash bosqichi qatnashchisi boʻlgan<ref>{{Cite web |last=García |first=Belén |date=2016-08-13 |title=Listen to the Ukrainian finalist songs for Junior Eurovision 2016 |url=https://www.esc-plus.com/listen-ukrainian-finalist-songs-junior-eurovision/ |access-date=2023-09-12 |website=ESCplus |language=en-GB}}</ref>. == Musiqiy faoliyati == Polina Dashkova bolalik chogʻidan boshlab qoʻshiq aytish va raqsga tushish bilan shugʻullanadi. 3 yoshidan 15 yoshigacha ''<nowiki>Україна</nowiki>'' (Ukraina) xalq raqslari ansamblida raqqosa boʻlgan<ref>{{Cite web |last=Kushnerov |first=Oleksandr |title=NRJ Ukraine – Official website of the radio station. Listen to NRJ online |url=https://nrj.ua/news/fresh-news/polina-dashkova-znyala-klip-na-novu-pisnyu-hustinka |access-date=2023-09-10 |website=NRJ Ukraine |language=uk}}</ref>. 2016-yilda Dashkova ''<nowiki>До Бога</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Xudoga tomon“) qoʻshigʻi bilan Yevrovideniye Bolalar qoʻshiq tanlovining milliy saralashida Ukraina sharafini himoya qilgan<ref>{{Cite web |last=Smolenko |first=Stanislav |date=2016-09-05 |title=Junior Eurovision 2016: Ukraine's national selection set for September 10 |url=https://wiwibloggs.com/2016/09/05/junior-eurovision-2016-ukraines-national-selection-set-september-10/149937/ |access-date=2023-09-10 |website=Wiwibloggs |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Перший |url=https://tv.suspilne.media/news/channel/81860 |access-date=2023-09-10 |website=Suspilne |language=uk}}</ref>. Qoʻshiqqa ishlangan videoklip Ukrainadagi {{Tillararo havola|ELLO TV|lt=ELLO|uk}} YouTube kanalida eʼlon qilingan<ref>{{cite AV media |author=Полина Дашкова [Polina Dashkova] |title=До Бога |trans-title=To God |url=https://www.youtube.com/watch?v=lIIjkYqdUvY |date=2016-09-04 |website=YouTube – ELLO UP [channel] |language=uk-UA |access-date=2026-03-31}}</ref>. Oʻsha yili Polina Dashkova [[Kiyev]] shahrida oʻtkazilgan ''<nowiki>Музична платформа 2016</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Musiqa platformasi 2016'') teleloyihasida sahna koʻrinishi bilan qatnashdi<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – Solnyshko – "Music Platform 2016" – talentschool.com.ua |url=https://www.youtube.com/watch?v=Cv4Lz1UCqz4 |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. 2019-yil sentabrida u ukrainalik bastakor va prodyuser [[Mikola Mozgoviy]] xotirasiga bagʻishlangan konsertda ishtirok etdi<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – "My Mother Earth" (concert in memory of M. Mozgovoi 2019) |date=September 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=f7R_Bxms4Zc |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. 2021-yil mart oyida Dashkova [[Artek|Xalqaro bolalar markazi ''Artek'']]da namoyish etilgan, Pasxaga bagʻishlangan ''<nowiki>Хресна дорога</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Xoch yoʻli'') teatr tomoshasida qatnashdi{{Manba kerak|date=September 2024}}. 2021-yil yozida Polina Dashkova ''<nowiki>Чорноморські ігри</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Qora dengiz oʻyinlari'') milliy bolalar musiqa festivalida sahna koʻrinishini namoyish qildi<ref>{{Cite web |last=Kushnerov |first=Oleksandr |title=NRJ Ukraine – Official website of the radio station. Listen to NRJ online |url=https://nrj.ua/news/fresh-news/polina-dashkova-znyala-klip-na-novu-pisnyu-hustinka |access-date=2023-09-10 |website=NRJ Ukraine |language=uk}}</ref>. 2022-yil 7-fevral kuni Dashkova Kiyevda boʻlib oʻtgan, bolalar salomatligini qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan ''<nowiki>Врятуй дитяче життя</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Bolalar hayotini asrab qol“) xayriya kechasida kuy-qoʻshiqlar ijro etdi<ref>{{Citation |title=Hyatt Regency Kiev – Charity evening "Save a Child's Life" (February 7, 2022, long version) |date=2022-02-18 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FUFgk-AyD_4 |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. == Rossiya bosqini davridagi faoliyati == [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini|2022-yil fevral oyidagi Rossiya bosqini]] boshlanishidan avvalroq Polina Dashkova oʻzining debyut singli ''<nowiki>Плакала калина</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Qizil qayin yigʻladi“) ustida ishlashni boshlagan edi<ref>{{Cite web |date=2022-11-13 |title="Ukrainians will tear everyone apart for their freedom and future": singer Polina Dashkova in the project #Муз_Оборона |url=https://kanaldim.tv/ukrayinczi-za-svoyu-svobodu-i-majbutnye-porvut-usih-spivachka-polina-dashkova-u-proyekti-muz_oborona/ |access-date=2023-09-10 |website=Дім |language=uk}}</ref>. Qoʻshiq ustidagi ishlar avvalroq boshlangan boʻlsa-da, trek 2022-yil 7-aprel kuni chiqqan<ref>{{Citation |title=Плакала калина |date=2022-04-07 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IvRu4ohLRq4 |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. Qoʻshiqning ikki remiksi ham taqdim etildi — ulardan biri Shnaps, ikkinchisi Slavko tomonidan yaratilgan<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – Плакала Калина (Shnaps Remix) |date=2022-04-20 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FYadhyUTLxk |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref><ref>{{Citation |title=POLINA DASHKOVA – Плакала Калина ПРЕМ'ЄРА [SLAVKO remix] |date=2022-04-28 |url=https://www.youtube.com/watch?v=QaTCBspTBrc |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. Qoʻshiq mashhurlikka erishib, ukrain radiosi efirlarida tez-tez yangradi va milliy musiqa chartlarida paydo boʻldi<ref>{{Cite web |title=Плакала Калина (Shnaps Remix) |url=https://www.top-charts.com/s/plakala-kalina-shnaps-remix-polina-dashkova |access-date=2023-09-10 |website=Top Charts |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Плакала калина |url=https://www.top-charts.com/s/plakala-kalina-polina-dashkova |access-date=2023-09-10 |website=Top Charts |language=en}}</ref>. 2023-yil 10-sentabr holatiga koʻra, YouTubeda ushbu qoʻshiqning umumiy koʻrishlar soni 10 milliondan oshgan<ref>{{Cite web |title=Polina Dashkova songs' listeners count |website=YouTube |url=https://www.youtube.com/results?search_query=polina+dashkova |access-date=2023-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230910134640/https://www.youtube.com/results?search_query=polina+dashkova |archive-date=2023-09-10}}</ref>. 2022-yil 23-iyul kuni u [[Kiyev]]da oʻtkazilgan ''<nowiki>У єдності – сила</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Yagonalikda — kuch'') xayriya marafon-konsertida qoʻshiq kuyladi<ref>{{Cite web |last=tv.ua |date=2022-07-26 |title=Ukrainian artists sang for female military servicemen – video |url=https://tv.ua/news/6826203-ukrayinski-artisti-zaspivali-dlya-zhinok-vijskovosluzhbovtsiv-video |access-date=2023-09-10 |website=tv.ua |language=uk}}</ref>. 2022-yil 13-oktabrda Dashkova ''<nowiki>Хустинка</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Rumdod“) singlini taqdim etdi; qoʻshiq ukrain mudofaa kuchlari askarlari va ularni kutayotgan yaqinlariga bagʻishlangan<ref>{{Cite web |last=Савельєва |first=Слава |title=New Ukrainian songs we listened to this week |url=https://liza.ua/uk/stars/news/novi-ukra%d1%97nski-pisni-yaki-mi-sluhali-czogo-tizhnya/ |access-date=2023-09-11 |website=liza.ua |language=uk |archive-date=2023-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008202755/https://liza.ua/uk/stars/news/novi-ukra%D1%97nski-pisni-yaki-mi-sluhali-czogo-tizhnya/ |url-status=dead }}</ref>. Qoʻshiqqa rasmiy videoklip ham suratga olindi<ref>{{Cite web |last=muzvarua |date=2022-10-15 |title=Polina Dashkova, the singer of the hit "Plakala Kalyna" presented the single "Handkerchief" |url=https://muzvar.com.ua/vykonavytsia-khita-plakala-kalyna-polina-dashkova-prezentuvala-synhl-khustynka/ |access-date=2023-09-10 |website=МУЗВАР |language=uk}}</ref>. 2022-yil 27-noyabr kuni u [[Ujgorod]] shahrida oʻtkazilgan ''<nowiki>Футбол заради перемоги</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Gʻalaba yoʻlida futbol“) xayriya futbol uchrashuvida [[Ukraina davlati madhiyasi|Ukraina davlat madhiyasi]]ni ijro etdi. Shuningdek, u boshqa ukrainalik shou-biznes vakillari va professional futbolchilar bilan birga oʻyinning oʻzida ham qatnashdi<ref>{{Cite web |title=With the support of UAF, the second charity match "Football for the sake of victory" took place in Uzhgorod – Official website of the Ukrainian Football Association |url=https://uaf.ua/article/47007 |access-date=2023-09-10 |website=uaf.ua |language=uk-UA}}</ref>. == Xayriya faoliyati == Dashkova ''<nowiki>Амбасадор дитинства</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Bolalik elchisi“) tashabbusi doirasida tashkil etilgan koʻplab xayriya tadbirlarida faol ishtirok etib keladi. Ushbu tashabbus doirasida u urush va boshqa inqirozlardan jabr koʻrgan bolalar va oilalarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan tadbirlarda kuylaydi yoki ommaviy chiqishlar qiladi. „Bolalik elchisi“ loyihasi doirasidagi ishtiroklari orasida [[Kiyev]]<ref>{{Cite web |title=Charity event for children and their parents "Ambassador of Childhood"... |url=https://kyivdiplomatic.com/ua/news/3146 |access-date=2023-09-11 |website=kyivdiplomatic.com}}</ref>, [[Xmelnitskiy]]<ref>{{Cite web |title=Positiff, Amador Lopez, Kilimmen: residents of Khmelnytskyi are invited to a charity event for St. Nicholas Day – vsim.ua |url=https://vsim.ua/Podii/positiff-amador-lopez-kilimmen-hmelnichan-klichut-na-blagodiyniy-zahid-11750408.html |access-date=2023-09-11 |website=vsim.ua |language=uk}}</ref>, [[Ujgorod]]<ref>{{Cite web |date=2023-01-11 |title=The "Ambassador of Childhood" will visit Transcarpathia — ProZakhid news |url=https://prozahid.com/do-zakarpattia-zavitaie-ambasador-dytynstva/ |access-date=2023-09-10 |website=Про Захід |language=uk}}</ref>, [[Lutsk]]<ref>{{Cite web |last=Department of Information Work of the City Council |date=2022-08-13 |title="Ambassadors of Childhood" visited Lutsk |url=https://www.lutskrada.gov.ua/publications/ambasadory-dytynstva-zavitaly-do-lutska |website=Луцька Міська Рада |language=uk}}</ref> va [[Ivano-Frankivsk]] kabi bir qator ukrain shaharlari ham bor<ref>{{Cite web |last=Зелінська |first=Тетяна |date=2023-03-09 |title="Ambassador of Childhood": a holiday for children with star guests will be held in Frankivsk (REGISTRATION) |url=https://galka.if.ua/ambasador-dytynstva-u-frankivsku-vlashtuiut-sviato-dlia-ditey-zi-zirkovymy-hostiamy-reyestratsiya/ |access-date=2023-09-10 |website=Galka.if.ua |language=en}}</ref>. Bu saʼy-harakatlar urush taʼsiriga uchragan hududlardagi bolalarni madaniy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlashga xizmat qiladi. Musiqiy faoliyatidan tashqari, Polina Dashkova taktik harbiy tayyorgarlik kurslarini ham oʻtagan va oʻzi singari boshqa ukrainaliklarni ham bunday oʻquv mashgʻulotlaridan oʻtishga ochiqchasiga daʼvat etgan<ref>{{Cite web |last=Scott |title=I took the automatic. The 18-year-old singer is taking tactical military training courses (photo) – Global Happenings |url=https://globalhappenings.com/entertainment/226235.html |access-date=2023-09-11 |language=en}}</ref>. == 2023-yildagi chiqishlari va relizlari == 2023-yil yanvar oyida Palina Dashkova ''<nowiki>Разом</nowiki>!'' (oʻzbekcha: „Birgamiz!“) uyushma harakatining madaniy tashabbusi doirasida ozod etilgan [[Balakliia|Balakliya]] shahrida sahnaga chiqdi<ref>{{Citation |title=Cultural Landing in Balaklia #shots #music #live #concert #PolinaDashkova |date=2023-01-22 |url=https://www.youtube.com/watch?v=45awuEO6Ufo |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. 2023-yil 1-mart kuni u xonanda Dima Prokopov bilan hamkorlikda ''<nowiki>З тобою спокійно</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Sen bilan tinchman“) trekini chiqardi<ref>{{Cite web |last=Oleksandr |first=Kushnerov |title=Авторадіо Україна |url=https://avtoradio.ua/news/aktualni/noviy-duet-polina-dashkova-ta-dima-prokopov-predstavili-pisnyu-z-toboyu-spokiyno |access-date=2023-09-10 |website=avtoradio.ua |language=uk}}</ref>. 2023-yil 10-sentabr holatiga koʻra, ushbu trek YouTubedagi Ukraina boʻyicha Top 100 Music Videos chartida 99-oʻrinni egallagan<ref>{{Cite web |date=2023-09-10 |title=YouTube Music |url=https://music.youtube.com/playlist?list=PL4fGSI1pDJn7524WZdmWAIRc6cQ3vUzZK |access-date=2023-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230910113805/https://music.youtube.com/playlist?list=PL4fGSI1pDJn7524WZdmWAIRc6cQ3vUzZK |archive-date=2023-09-10}}</ref>. 2023-yil 4-mart kuni Dashkova [[Taras Shevchenko]] tugʻilgan kunining yilligiga bagʻishlab oʻtkazilgan ''<nowiki>Пророки Перемоги</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Gʻalaba paygʻambarlari“) xayriya badiiy tadbirida qatnashdi<ref>{{Cite web |last=Шевчук |first=Марія |date=2023-02-24 |title=A charity auction for defenders of Ukraine will be held in Kyiv on the anniversary of Shevchenko's birthday |url=https://news.obozrevatel.com/ukr/society/u-kievi-do-richnitsi-z-dnya-narodzhennya-shevchenka-provedut-blagodijnij-auktsion-dlya-zahisnikiv-ukraini.htm |access-date=2023-09-11 |website=Obozrevatel News |language=uk}}</ref>. 2023-yil 18-mart kuni u [[Kiyev]] shahrida boʻlib oʻtgan ''Braveua Fest'' xayriya musiqa festivalida sahnaga chiqdi; tadbirda tushgan xayriya mablagʻlari [[Ukraina qurolli kuchlari]]ni qoʻllab-quvvatlashga yoʻnaltirildi<ref>{{Cite web |title=Braveua Fest: купуєш квиток – донатиш на ЗСУ! |url=https://tykyiv.com/afisha/braveua-fest-kupuiesh-kvitok-donatish-na-zsu/ |access-date=2023-09-10 |website=ТиКиїв – голос твого міста |language=uk}}</ref>. Polina Dashkova 2023-yil 7-aprel kuni yana [[Kiyev]]da oʻtkazilgan, ukrainalik harbiy xizmatchilarni qoʻllab-quvvatlashga bagʻishlangan ''<nowiki>Музика війни</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Urush musiqasi“) xayriya konsertida sahnaga chiqdi<ref>{{Cite web |last=fanmuza |date=2023-03-21 |title=Charity concert "Music of War" to help the military |url=https://fanmuza.com/blagodijnyj-konczert-muzyka-vijny-zarady-dopomogy-vijskovym/ |access-date=2023-09-10 |website=Fanmuza |language=uk}}</ref>. Oʻsha oyda, 2023-yil 21-aprelda, u Polshaning [[Varshava]] shahrida oʻtkazilgan xayriya konsertida ham ishtirok etdi. Tadbir bosib olingan hududlardan kelgan ukrainalik qochqinlarni qoʻllab-quvvatlash uchun xayriya mablagʻlari yigʻilishini koʻzda tutgan edi<ref>{{Cite web |last1=Kuptsov |first1=Serhii 'winde' |last2=smileAdmin |date=2023-04-17 |title=21 kwietnia w Galerii Młociny w Warszawie odbędzie się charytatywny koncert-aukcja na rzecz ukraińskich uchodźców z okupowanych terytoriów Ukrainy |url=https://www.usmiech-losu.pl/aktualnosci/glowne-wiadomosci/oglasza-nasz-drugi-wspolny-charytatywny-koncert-aukcje-ktory-odbedzie-sie-21-04-2023-w-warszawie/ |access-date=2023-09-10 |website=МБФ «ПОСМІШКА ДОЛІ» |language=pl}}</ref>. 2023-yil 10-may kuni Dashkova ukrainalik xonanda Ptashkin ijro etgan konsertda maxsus mehmon sifatida sahnaga chiqdi<ref>{{Cite web |title=Ptashkin |url=https://peppersclub.com.ua/events/ptashkin/ |access-date=2023-09-10 |website=Pepper`s Club Music Pub – культове місце |language=uk}}</ref>. 2023-yil 18-iyul kuni u ''<nowiki>Знаєш, мамо</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Bilasanmi, ona“) singlini chiqardi. Xonandaning taʼkidlashicha, qoʻshiqqa ishlangan videklip uzluksiz bitta dublda suratga olingan<ref>{{Cite web |title=Ukrainian singer Polina Dashkova presents a clip shot in one take |url=https://playboy.ua/news/ukrayinska-spivachka-polina-dashkova-prezentuye-klip-znyatiy-odnim-dublem-2023-07-19 |access-date=2023-09-10 |website=Playboy Ukraine |language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |last=muzvarua |date=2023-07-19 |title=Young Ukrainian pop singer Polina Dashkova presents a clip shot in one take "You know, mom" |url=https://muzvar.com.ua/moloda-ukrainska-pop-spivachka-polina-dashkova-prezentuie-klip-zniatyi-odnym-dublem-znaiesh-mamo/ |access-date=2023-09-10 |website=МУЗВАР |language=uk}}</ref>. 2023-yil 16-avgust kuni Polina Dashkova Muzvar musiqiy mukofotining ''<nowiki>Найкращі нові імена естради</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Estradadagi eng yaxshi yangi ismlar“) nominatsiyasi boʻyicha mukofotga nomzod boʻldi<ref>{{Cite web |last=muzvarua |date=2023-08-16 |title=Muzvar Awards 2023: the organizing committee announced the award nominees and ticket sales began |url=http://muzvar.com.ua/muzvar-awards-2023-orhkomitet-oholosyv-nominantiv-premii-ta-rozpochav-prodazh-kvytkiv/ |access-date=2023-09-11 |website=МУЗВАР |language=uk}}</ref>. 2023-yilda Dashkova ''<nowiki>Українська пісня</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Ukrain qoʻshigʻi“) milliy musiqa tanlovi finaliga chiqdi. U 17-iyun kuni jonli ijroda kuylab, [[Lvov]] shahrida sahnaga chiqdi<ref>{{Cite web |title=Festival "Ukrainian Song 2023": Alekseev, Kazka, Tvorchi, NK — Hit FM |url=https://www.hitfm.ua/info/1400-festyval-ukrainska-pisnia-2023-alekseev-kazka-tvorchi-nk/ |access-date=2023-09-10 |website=www.hitfm.ua |language=uk}}</ref>. == Videografiya == === 2022-yil === * 14-oktabr — „<nowiki>Хустинка</nowiki>“ („Roʻmolcha“) YouTubeda<ref>{{Citation |title=POLINA DASHKOVA – ХУСТИНКА (official video) | date=13 October 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=DX-cHgGHFL0 |access-date=2023-10-08 |language=en}}</ref> === 2023-yil === * 19-iyul — „<nowiki>Знаєш, мамо</nowiki>“ („Bilasanmi, ona“) YouTubeda<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – Знаєш, мамо (official video) | date=18 July 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=0RWR-KzNcAs |access-date=2023-10-08 |language=en}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Dashkova, Polina}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] [[Turkum:Ukrainalik ayol qoʻshiqchilar]] 27rlrn2e5mlz97frgmjmgou9p0fsyge 5997270 5997268 2026-04-16T09:45:37Z Panpanchik 72616 5997270 wikitext text/x-wiki {{Musiqachi bilgiqutisi | name = Polina Dashkova | native_name = Поліна Дашкова | image = Поліна Дашкова.jpg | tavallud sanasi = {{birth date and age|2004|01|28|df=yes}} | tavallud joyi = [[Kyiv]] | janr= Pop | kasbi = qoʻshiqchi | taʼlimi= [[Kyiv shahar estrada va sirk san’ati akademiyasi]]<ref>{{Cite web|title=News of Khmelnytskyi "Ye"|url=https://ye.ua/kultura/63065_Spivak_z_Hmelnichchini_Dima_Prokopov_vipustiv_novu_pisnyi_yaka_vzhe_zibrala_sto_tisyach_pereglyadiv.html|website=ye.ua|date=2023-03-03|accessdate=2023-09-10|language=uk}}</ref> | tavallud paytdagi ismi = Polіna Dashkova (Polina Dashkova) }} '''Polina Dashkova''' ([[Ukrain tili|ukraincha]]: '''<nowiki>Поліна Дашкова</nowiki>''', 2004-yil 28-yanvarda tugʻilgan) — [[Ukraina|ukrainalik]] xonanda. U ''<nowiki>Українська пісня</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Ukrain qoʻshigʻi'') qoʻshiq festivalining finalchisi<ref>{{Cite web |date=2023-06-18 |title=The winner of the national contest "Ukrainian Song" was announced in Lviv |url=https://www.ukrinform.ua/rubric-culture/3724440-u-lvovi-viznacili-peremoznicu-nacionalnogo-konkursu-ukrainska-pisna.html |accessdate=2023-09-10 |website=www.ukrinform.ua |language=uk}}</ref>, bolalar festivali ''<nowiki>Чорноморські ігри</nowiki>''<ref>{{Cite web |title=Taurian Games – "Black Sea Games – 2021" – Semi-Finalist Announced |url=https://www.tavriagames.com/%C2%ABchornomorski-igri-2021%C2%BB-viznacheno-pivfinalistiv.html |accessdate=2023-09-10 |website=Taurian Games |language=uk}}</ref> (oʻzbekcha: ''Qora dengiz oʻyinlari'') ishtirokchisi va 2016-yilgi Bolalar Yevrovideniye qoʻshiq tanlovining Ukraina saralash bosqichi qatnashchisi boʻlgan<ref>{{Cite web |last=García |first=Belén |date=2016-08-13 |title=Listen to the Ukrainian finalist songs for Junior Eurovision 2016 |url=https://www.esc-plus.com/listen-ukrainian-finalist-songs-junior-eurovision/ |access-date=2023-09-12 |website=ESCplus |language=en-GB}}</ref>. == Musiqiy faoliyati == Polina Dashkova bolalik chogʻidan boshlab qoʻshiq aytish va raqsga tushish bilan shugʻullanadi. 3 yoshidan 15 yoshigacha ''<nowiki>Україна</nowiki>'' (Ukraina) xalq raqslari ansamblida raqqosa boʻlgan<ref>{{Cite web |last=Kushnerov |first=Oleksandr |title=NRJ Ukraine – Official website of the radio station. Listen to NRJ online |url=https://nrj.ua/news/fresh-news/polina-dashkova-znyala-klip-na-novu-pisnyu-hustinka |access-date=2023-09-10 |website=NRJ Ukraine |language=uk}}</ref>. 2016-yilda Dashkova ''<nowiki>До Бога</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Xudoga tomon“) qoʻshigʻi bilan Yevrovideniye Bolalar qoʻshiq tanlovining milliy saralashida Ukraina sharafini himoya qilgan<ref>{{Cite web |last=Smolenko |first=Stanislav |date=2016-09-05 |title=Junior Eurovision 2016: Ukraine's national selection set for September 10 |url=https://wiwibloggs.com/2016/09/05/junior-eurovision-2016-ukraines-national-selection-set-september-10/149937/ |access-date=2023-09-10 |website=Wiwibloggs |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Перший |url=https://tv.suspilne.media/news/channel/81860 |access-date=2023-09-10 |website=Suspilne |language=uk}}</ref>. Qoʻshiqqa ishlangan videoklip Ukrainadagi {{Tillararo havola|ELLO TV|lt=ELLO|uk}} YouTube kanalida eʼlon qilingan<ref>{{cite AV media |author=Полина Дашкова [Polina Dashkova] |title=До Бога |trans-title=To God |url=https://www.youtube.com/watch?v=lIIjkYqdUvY |date=2016-09-04 |website=YouTube – ELLO UP [channel] |language=uk-UA |access-date=2026-03-31}}</ref>. Oʻsha yili Polina Dashkova [[Kiyev]] shahrida oʻtkazilgan ''<nowiki>Музична платформа 2016</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Musiqa platformasi 2016'') teleloyihasida sahna koʻrinishi bilan qatnashdi<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – Solnyshko – "Music Platform 2016" – talentschool.com.ua |url=https://www.youtube.com/watch?v=Cv4Lz1UCqz4 |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. 2019-yil sentabrida u ukrainalik bastakor va prodyuser [[Mikola Mozgoviy]] xotirasiga bagʻishlangan konsertda ishtirok etdi<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – "My Mother Earth" (concert in memory of M. Mozgovoi 2019) |date=September 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=f7R_Bxms4Zc |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. 2021-yil mart oyida Dashkova [[Artek|Xalqaro bolalar markazi ''Artek'']]da namoyish etilgan, Pasxaga bagʻishlangan ''<nowiki>Хресна дорога</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Xoch yoʻli'') teatr tomoshasida qatnashdi{{Manba kerak|date=September 2024}}. 2021-yil yozida Polina Dashkova ''<nowiki>Чорноморські ігри</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Qora dengiz oʻyinlari'') milliy bolalar musiqa festivalida sahna koʻrinishini namoyish qildi<ref>{{Cite web |last=Kushnerov |first=Oleksandr |title=NRJ Ukraine – Official website of the radio station. Listen to NRJ online |url=https://nrj.ua/news/fresh-news/polina-dashkova-znyala-klip-na-novu-pisnyu-hustinka |access-date=2023-09-10 |website=NRJ Ukraine |language=uk}}</ref>. 2022-yil 7-fevral kuni Dashkova Kiyevda boʻlib oʻtgan, bolalar salomatligini qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan ''<nowiki>Врятуй дитяче життя</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Bolalar hayotini asrab qol“) xayriya kechasida kuy-qoʻshiqlar ijro etdi<ref>{{Citation |title=Hyatt Regency Kiev – Charity evening "Save a Child's Life" (February 7, 2022, long version) |date=2022-02-18 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FUFgk-AyD_4 |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. == Rossiya bosqini davridagi faoliyati == [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini|2022-yil fevral oyidagi Rossiya bosqini]] boshlanishidan avvalroq Polina Dashkova oʻzining debyut singli ''<nowiki>Плакала калина</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Qizil qayin yigʻladi“) ustida ishlashni boshlagan edi<ref>{{Cite web |date=2022-11-13 |title="Ukrainians will tear everyone apart for their freedom and future": singer Polina Dashkova in the project #Муз_Оборона |url=https://kanaldim.tv/ukrayinczi-za-svoyu-svobodu-i-majbutnye-porvut-usih-spivachka-polina-dashkova-u-proyekti-muz_oborona/ |access-date=2023-09-10 |website=Дім |language=uk}}</ref>. Qoʻshiq ustidagi ishlar avvalroq boshlangan boʻlsa-da, trek 2022-yil 7-aprel kuni chiqqan<ref>{{Citation |title=Плакала калина |date=2022-04-07 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IvRu4ohLRq4 |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. Qoʻshiqning ikki remiksi ham taqdim etildi — ulardan biri Shnaps, ikkinchisi Slavko tomonidan yaratilgan<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – Плакала Калина (Shnaps Remix) |date=2022-04-20 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FYadhyUTLxk |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref><ref>{{Citation |title=POLINA DASHKOVA – Плакала Калина ПРЕМ'ЄРА [SLAVKO remix] |date=2022-04-28 |url=https://www.youtube.com/watch?v=QaTCBspTBrc |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. Qoʻshiq mashhurlikka erishib, ukrain radiosi efirlarida tez-tez yangradi va milliy musiqa chartlarida paydo boʻldi<ref>{{Cite web |title=Плакала Калина (Shnaps Remix) |url=https://www.top-charts.com/s/plakala-kalina-shnaps-remix-polina-dashkova |access-date=2023-09-10 |website=Top Charts |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Плакала калина |url=https://www.top-charts.com/s/plakala-kalina-polina-dashkova |access-date=2023-09-10 |website=Top Charts |language=en}}</ref>. 2023-yil 10-sentabr holatiga koʻra, YouTubeda ushbu qoʻshiqning umumiy koʻrishlar soni 10 milliondan oshgan<ref>{{Cite web |title=Polina Dashkova songs' listeners count |website=YouTube |url=https://www.youtube.com/results?search_query=polina+dashkova |access-date=2023-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230910134640/https://www.youtube.com/results?search_query=polina+dashkova |archive-date=2023-09-10}}</ref>. 2022-yil 23-iyul kuni u [[Kiyev]]da oʻtkazilgan ''<nowiki>У єдності – сила</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Yagonalikda — kuch'') xayriya marafon-konsertida qoʻshiq kuyladi<ref>{{Cite web |last=tv.ua |date=2022-07-26 |title=Ukrainian artists sang for female military servicemen – video |url=https://tv.ua/news/6826203-ukrayinski-artisti-zaspivali-dlya-zhinok-vijskovosluzhbovtsiv-video |access-date=2023-09-10 |website=tv.ua |language=uk}}</ref>. 2022-yil 13-oktabrda Dashkova ''<nowiki>Хустинка</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Rumdod“) singlini taqdim etdi; qoʻshiq ukrain mudofaa kuchlari askarlari va ularni kutayotgan yaqinlariga bagʻishlangan<ref>{{Cite web |last=Савельєва |first=Слава |title=New Ukrainian songs we listened to this week |url=https://liza.ua/uk/stars/news/novi-ukra%d1%97nski-pisni-yaki-mi-sluhali-czogo-tizhnya/ |access-date=2023-09-11 |website=liza.ua |language=uk |archive-date=2023-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008202755/https://liza.ua/uk/stars/news/novi-ukra%D1%97nski-pisni-yaki-mi-sluhali-czogo-tizhnya/ |url-status=dead }}</ref>. Qoʻshiqqa rasmiy videoklip ham suratga olindi<ref>{{Cite web |last=muzvarua |date=2022-10-15 |title=Polina Dashkova, the singer of the hit "Plakala Kalyna" presented the single "Handkerchief" |url=https://muzvar.com.ua/vykonavytsia-khita-plakala-kalyna-polina-dashkova-prezentuvala-synhl-khustynka/ |access-date=2023-09-10 |website=МУЗВАР |language=uk}}</ref>. 2022-yil 27-noyabr kuni u [[Ujgorod]] shahrida oʻtkazilgan ''<nowiki>Футбол заради перемоги</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Gʻalaba yoʻlida futbol“) xayriya futbol uchrashuvida [[Ukraina davlati madhiyasi|Ukraina davlat madhiyasi]]ni ijro etdi. Shuningdek, u boshqa ukrainalik shou-biznes vakillari va professional futbolchilar bilan birga oʻyinning oʻzida ham qatnashdi<ref>{{Cite web |title=With the support of UAF, the second charity match "Football for the sake of victory" took place in Uzhgorod – Official website of the Ukrainian Football Association |url=https://uaf.ua/article/47007 |access-date=2023-09-10 |website=uaf.ua |language=uk-UA}}</ref>. == Xayriya faoliyati == Dashkova ''<nowiki>Амбасадор дитинства</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Bolalik elchisi“) tashabbusi doirasida tashkil etilgan koʻplab xayriya tadbirlarida faol ishtirok etib keladi. Ushbu tashabbus doirasida u urush va boshqa inqirozlardan jabr koʻrgan bolalar va oilalarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan tadbirlarda kuylaydi yoki ommaviy chiqishlar qiladi. „Bolalik elchisi“ loyihasi doirasidagi ishtiroklari orasida [[Kiyev]]<ref>{{Cite web |title=Charity event for children and their parents "Ambassador of Childhood"... |url=https://kyivdiplomatic.com/ua/news/3146 |access-date=2023-09-11 |website=kyivdiplomatic.com}}</ref>, [[Xmelnitskiy]]<ref>{{Cite web |title=Positiff, Amador Lopez, Kilimmen: residents of Khmelnytskyi are invited to a charity event for St. Nicholas Day – vsim.ua |url=https://vsim.ua/Podii/positiff-amador-lopez-kilimmen-hmelnichan-klichut-na-blagodiyniy-zahid-11750408.html |access-date=2023-09-11 |website=vsim.ua |language=uk}}</ref>, [[Ujgorod]]<ref>{{Cite web |date=2023-01-11 |title=The "Ambassador of Childhood" will visit Transcarpathia — ProZakhid news |url=https://prozahid.com/do-zakarpattia-zavitaie-ambasador-dytynstva/ |access-date=2023-09-10 |website=Про Захід |language=uk}}</ref>, [[Lutsk]]<ref>{{Cite web |last=Department of Information Work of the City Council |date=2022-08-13 |title="Ambassadors of Childhood" visited Lutsk |url=https://www.lutskrada.gov.ua/publications/ambasadory-dytynstva-zavitaly-do-lutska |website=Луцька Міська Рада |language=uk}}</ref> va [[Ivano-Frankivsk]] kabi bir qator ukrain shaharlari ham bor<ref>{{Cite web |last=Зелінська |first=Тетяна |date=2023-03-09 |title="Ambassador of Childhood": a holiday for children with star guests will be held in Frankivsk (REGISTRATION) |url=https://galka.if.ua/ambasador-dytynstva-u-frankivsku-vlashtuiut-sviato-dlia-ditey-zi-zirkovymy-hostiamy-reyestratsiya/ |access-date=2023-09-10 |website=Galka.if.ua |language=en}}</ref>. Bu saʼy-harakatlar urush taʼsiriga uchragan hududlardagi bolalarni madaniy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlashga xizmat qiladi. Musiqiy faoliyatidan tashqari, Polina Dashkova taktik harbiy tayyorgarlik kurslarini ham oʻtagan va oʻzi singari boshqa ukrainaliklarni ham bunday oʻquv mashgʻulotlaridan oʻtishga ochiqchasiga daʼvat etgan<ref>{{Cite web |last=Scott |title=I took the automatic. The 18-year-old singer is taking tactical military training courses (photo) – Global Happenings |url=https://globalhappenings.com/entertainment/226235.html |access-date=2023-09-11 |language=en}}</ref>. == 2023-yildagi chiqishlari va relizlari == 2023-yil yanvar oyida Palina Dashkova ''<nowiki>Разом</nowiki>!'' (oʻzbekcha: „Birgamiz!“) uyushma harakatining madaniy tashabbusi doirasida ozod etilgan [[Balakliia|Balakliya]] shahrida sahnaga chiqdi<ref>{{Citation |title=Cultural Landing in Balaklia #shots #music #live #concert #PolinaDashkova |date=2023-01-22 |url=https://www.youtube.com/watch?v=45awuEO6Ufo |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. 2023-yil 1-mart kuni u xonanda Dima Prokopov bilan hamkorlikda ''<nowiki>З тобою спокійно</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Sen bilan tinchman“) trekini chiqardi<ref>{{Cite web |last=Oleksandr |first=Kushnerov |title=Авторадіо Україна |url=https://avtoradio.ua/news/aktualni/noviy-duet-polina-dashkova-ta-dima-prokopov-predstavili-pisnyu-z-toboyu-spokiyno |access-date=2023-09-10 |website=avtoradio.ua |language=uk}}</ref>. 2023-yil 10-sentabr holatiga koʻra, ushbu trek YouTubedagi Ukraina boʻyicha Top 100 Music Videos chartida 99-oʻrinni egallagan<ref>{{Cite web |date=2023-09-10 |title=YouTube Music |url=https://music.youtube.com/playlist?list=PL4fGSI1pDJn7524WZdmWAIRc6cQ3vUzZK |access-date=2023-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230910113805/https://music.youtube.com/playlist?list=PL4fGSI1pDJn7524WZdmWAIRc6cQ3vUzZK |archive-date=2023-09-10}}</ref>. 2023-yil 4-mart kuni Dashkova [[Taras Shevchenko]] tugʻilgan kunining yilligiga bagʻishlab oʻtkazilgan ''<nowiki>Пророки Перемоги</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Gʻalaba paygʻambarlari“) xayriya badiiy tadbirida qatnashdi<ref>{{Cite web |last=Шевчук |first=Марія |date=2023-02-24 |title=A charity auction for defenders of Ukraine will be held in Kyiv on the anniversary of Shevchenko's birthday |url=https://news.obozrevatel.com/ukr/society/u-kievi-do-richnitsi-z-dnya-narodzhennya-shevchenka-provedut-blagodijnij-auktsion-dlya-zahisnikiv-ukraini.htm |access-date=2023-09-11 |website=Obozrevatel News |language=uk}}</ref>. 2023-yil 18-mart kuni u [[Kiyev]] shahrida boʻlib oʻtgan ''Braveua Fest'' xayriya musiqa festivalida sahnaga chiqdi; tadbirda tushgan xayriya mablagʻlari [[Ukraina qurolli kuchlari]]ni qoʻllab-quvvatlashga yoʻnaltirildi<ref>{{Cite web |title=Braveua Fest: купуєш квиток – донатиш на ЗСУ! |url=https://tykyiv.com/afisha/braveua-fest-kupuiesh-kvitok-donatish-na-zsu/ |access-date=2023-09-10 |website=ТиКиїв – голос твого міста |language=uk}}</ref>. Polina Dashkova 2023-yil 7-aprel kuni yana [[Kiyev]]da oʻtkazilgan, ukrainalik harbiy xizmatchilarni qoʻllab-quvvatlashga bagʻishlangan ''<nowiki>Музика війни</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Urush musiqasi“) xayriya konsertida sahnaga chiqdi<ref>{{Cite web |last=fanmuza |date=2023-03-21 |title=Charity concert "Music of War" to help the military |url=https://fanmuza.com/blagodijnyj-konczert-muzyka-vijny-zarady-dopomogy-vijskovym/ |access-date=2023-09-10 |website=Fanmuza |language=uk}}</ref>. Oʻsha oyda, 2023-yil 21-aprelda, u Polshaning [[Varshava]] shahrida oʻtkazilgan xayriya konsertida ham ishtirok etdi. Tadbir bosib olingan hududlardan kelgan ukrainalik qochqinlarni qoʻllab-quvvatlash uchun xayriya mablagʻlari yigʻilishini koʻzda tutgan edi<ref>{{Cite web |last1=Kuptsov |first1=Serhii 'winde' |last2=smileAdmin |date=2023-04-17 |title=21 kwietnia w Galerii Młociny w Warszawie odbędzie się charytatywny koncert-aukcja na rzecz ukraińskich uchodźców z okupowanych terytoriów Ukrainy |url=https://www.usmiech-losu.pl/aktualnosci/glowne-wiadomosci/oglasza-nasz-drugi-wspolny-charytatywny-koncert-aukcje-ktory-odbedzie-sie-21-04-2023-w-warszawie/ |access-date=2023-09-10 |website=МБФ «ПОСМІШКА ДОЛІ» |language=pl}}</ref>. 2023-yil 10-may kuni Dashkova ukrainalik xonanda Ptashkin ijro etgan konsertda maxsus mehmon sifatida sahnaga chiqdi<ref>{{Cite web |title=Ptashkin |url=https://peppersclub.com.ua/events/ptashkin/ |access-date=2023-09-10 |website=Pepper`s Club Music Pub – культове місце |language=uk}}</ref>. 2023-yil 18-iyul kuni u ''<nowiki>Знаєш, мамо</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Bilasanmi, ona“) singlini chiqardi. Xonandaning taʼkidlashicha, qoʻshiqqa ishlangan videklip uzluksiz bitta dublda suratga olingan<ref>{{Cite web |title=Ukrainian singer Polina Dashkova presents a clip shot in one take |url=https://playboy.ua/news/ukrayinska-spivachka-polina-dashkova-prezentuye-klip-znyatiy-odnim-dublem-2023-07-19 |access-date=2023-09-10 |website=Playboy Ukraine |language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |last=muzvarua |date=2023-07-19 |title=Young Ukrainian pop singer Polina Dashkova presents a clip shot in one take "You know, mom" |url=https://muzvar.com.ua/moloda-ukrainska-pop-spivachka-polina-dashkova-prezentuie-klip-zniatyi-odnym-dublem-znaiesh-mamo/ |access-date=2023-09-10 |website=МУЗВАР |language=uk}}</ref>. 2023-yil 16-avgust kuni Polina Dashkova Muzvar musiqiy mukofotining ''<nowiki>Найкращі нові імена естради</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Estradadagi eng yaxshi yangi ismlar“) nominatsiyasi boʻyicha mukofotga nomzod boʻldi<ref>{{Cite web |last=muzvarua |date=2023-08-16 |title=Muzvar Awards 2023: the organizing committee announced the award nominees and ticket sales began |url=http://muzvar.com.ua/muzvar-awards-2023-orhkomitet-oholosyv-nominantiv-premii-ta-rozpochav-prodazh-kvytkiv/ |access-date=2023-09-11 |website=МУЗВАР |language=uk}}</ref>. 2023-yilda Dashkova ''<nowiki>Українська пісня</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Ukrain qoʻshigʻi“) milliy musiqa tanlovi finaliga chiqdi. U 17-iyun kuni jonli ijroda kuylab, [[Lvov]] shahrida sahnaga chiqdi<ref>{{Cite web |title=Festival "Ukrainian Song 2023": Alekseev, Kazka, Tvorchi, NK — Hit FM |url=https://www.hitfm.ua/info/1400-festyval-ukrainska-pisnia-2023-alekseev-kazka-tvorchi-nk/ |access-date=2023-09-10 |website=www.hitfm.ua |language=uk}}</ref>. == Videografiya == === 2022-yil === * 14-oktabr — „<nowiki>Хустинка</nowiki>“ („Roʻmolcha“) YouTubeda<ref>{{Citation |title=POLINA DASHKOVA – ХУСТИНКА (official video) | date=13 October 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=DX-cHgGHFL0 |access-date=2023-10-08 |language=en}}</ref> === 2023-yil === * 19-iyul — „<nowiki>Знаєш, мамо</nowiki>“ („Bilasanmi, ona“) YouTubeda<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – Знаєш, мамо (official video) | date=18 July 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=0RWR-KzNcAs |access-date=2023-10-08 |language=en}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Dashkova, Polina}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] [[Turkum:Ukrainalik ayol qoʻshiqchilar]] kqzzclenz3mm2stgzwwr9ujd0vgjjp3 5997271 5997270 2026-04-16T09:45:52Z Panpanchik 72616 [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997271 wikitext text/x-wiki {{Musiqachi bilgiqutisi | name = Polina Dashkova | native_name = Поліна Дашкова | image = Поліна Дашкова.jpg | tavallud sanasi = {{birth date and age|2004|01|28|df=yes}} | tavallud joyi = [[Kyiv]] | janr= Pop | kasbi = qoʻshiqchi | taʼlimi= [[Kyiv shahar estrada va sirk san’ati akademiyasi]]<ref>{{Cite web|title=News of Khmelnytskyi "Ye"|url=https://ye.ua/kultura/63065_Spivak_z_Hmelnichchini_Dima_Prokopov_vipustiv_novu_pisnyi_yaka_vzhe_zibrala_sto_tisyach_pereglyadiv.html|website=ye.ua|date=2023-03-03|accessdate=2023-09-10|language=uk}}</ref> | tavallud paytdagi ismi = Polіna Dashkova (Polina Dashkova) }} '''Polina Dashkova''' ([[Ukrain tili|ukraincha]]: '''<nowiki>Поліна Дашкова</nowiki>''', 2004-yil 28-yanvarda tugʻilgan) — [[Ukraina|ukrainalik]] xonanda. U ''<nowiki>Українська пісня</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Ukrain qoʻshigʻi'') qoʻshiq festivalining finalchisi<ref>{{Cite web |date=2023-06-18 |title=The winner of the national contest "Ukrainian Song" was announced in Lviv |url=https://www.ukrinform.ua/rubric-culture/3724440-u-lvovi-viznacili-peremoznicu-nacionalnogo-konkursu-ukrainska-pisna.html |accessdate=2023-09-10 |website=www.ukrinform.ua |language=uk}}</ref>, bolalar festivali ''<nowiki>Чорноморські ігри</nowiki>''<ref>{{Cite web |title=Taurian Games – "Black Sea Games – 2021" – Semi-Finalist Announced |url=https://www.tavriagames.com/%C2%ABchornomorski-igri-2021%C2%BB-viznacheno-pivfinalistiv.html |accessdate=2023-09-10 |website=Taurian Games |language=uk}}</ref> (oʻzbekcha: ''Qora dengiz oʻyinlari'') ishtirokchisi va 2016-yilgi Bolalar Yevrovideniye qoʻshiq tanlovining Ukraina saralash bosqichi qatnashchisi boʻlgan<ref>{{Cite web |last=García |first=Belén |date=2016-08-13 |title=Listen to the Ukrainian finalist songs for Junior Eurovision 2016 |url=https://www.esc-plus.com/listen-ukrainian-finalist-songs-junior-eurovision/ |access-date=2023-09-12 |website=ESCplus |language=en-GB}}</ref>. == Musiqiy faoliyati == Polina Dashkova bolalik chogʻidan boshlab qoʻshiq aytish va raqsga tushish bilan shugʻullanadi. 3 yoshidan 15 yoshigacha ''<nowiki>Україна</nowiki>'' (Ukraina) xalq raqslari ansamblida raqqosa boʻlgan<ref>{{Cite web |last=Kushnerov |first=Oleksandr |title=NRJ Ukraine – Official website of the radio station. Listen to NRJ online |url=https://nrj.ua/news/fresh-news/polina-dashkova-znyala-klip-na-novu-pisnyu-hustinka |access-date=2023-09-10 |website=NRJ Ukraine |language=uk}}</ref>. 2016-yilda Dashkova ''<nowiki>До Бога</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Xudoga tomon“) qoʻshigʻi bilan Yevrovideniye Bolalar qoʻshiq tanlovining milliy saralashida Ukraina sharafini himoya qilgan<ref>{{Cite web |last=Smolenko |first=Stanislav |date=2016-09-05 |title=Junior Eurovision 2016: Ukraine's national selection set for September 10 |url=https://wiwibloggs.com/2016/09/05/junior-eurovision-2016-ukraines-national-selection-set-september-10/149937/ |access-date=2023-09-10 |website=Wiwibloggs |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Перший |url=https://tv.suspilne.media/news/channel/81860 |access-date=2023-09-10 |website=Suspilne |language=uk}}</ref>. Qoʻshiqqa ishlangan videoklip Ukrainadagi {{Tillararo havola|ELLO TV|lt=ELLO|uk}} YouTube kanalida eʼlon qilingan<ref>{{cite AV media |author=Полина Дашкова [Polina Dashkova] |title=До Бога |trans-title=To God |url=https://www.youtube.com/watch?v=lIIjkYqdUvY |date=2016-09-04 |website=YouTube – ELLO UP [channel] |language=uk-UA |access-date=2026-03-31}}</ref>. Oʻsha yili Polina Dashkova [[Kiyev]] shahrida oʻtkazilgan ''<nowiki>Музична платформа 2016</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Musiqa platformasi 2016'') teleloyihasida sahna koʻrinishi bilan qatnashdi<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – Solnyshko – "Music Platform 2016" – talentschool.com.ua |url=https://www.youtube.com/watch?v=Cv4Lz1UCqz4 |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. 2019-yil sentabrida u ukrainalik bastakor va prodyuser [[Mikola Mozgoviy]] xotirasiga bagʻishlangan konsertda ishtirok etdi<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – "My Mother Earth" (concert in memory of M. Mozgovoi 2019) |date=September 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=f7R_Bxms4Zc |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. 2021-yil mart oyida Dashkova [[Artek|Xalqaro bolalar markazi ''Artek'']]da namoyish etilgan, Pasxaga bagʻishlangan ''<nowiki>Хресна дорога</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Xoch yoʻli'') teatr tomoshasida qatnashdi{{Manba kerak|date=September 2024}}. 2021-yil yozida Polina Dashkova ''<nowiki>Чорноморські ігри</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Qora dengiz oʻyinlari'') milliy bolalar musiqa festivalida sahna koʻrinishini namoyish qildi<ref>{{Cite web |last=Kushnerov |first=Oleksandr |title=NRJ Ukraine – Official website of the radio station. Listen to NRJ online |url=https://nrj.ua/news/fresh-news/polina-dashkova-znyala-klip-na-novu-pisnyu-hustinka |access-date=2023-09-10 |website=NRJ Ukraine |language=uk}}</ref>. 2022-yil 7-fevral kuni Dashkova Kiyevda boʻlib oʻtgan, bolalar salomatligini qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan ''<nowiki>Врятуй дитяче життя</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Bolalar hayotini asrab qol“) xayriya kechasida kuy-qoʻshiqlar ijro etdi<ref>{{Citation |title=Hyatt Regency Kiev – Charity evening "Save a Child's Life" (February 7, 2022, long version) |date=2022-02-18 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FUFgk-AyD_4 |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. == Rossiya bosqini davridagi faoliyati == [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini|2022-yil fevral oyidagi Rossiya bosqini]] boshlanishidan avvalroq Polina Dashkova oʻzining debyut singli ''<nowiki>Плакала калина</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Qizil qayin yigʻladi“) ustida ishlashni boshlagan edi<ref>{{Cite web |date=2022-11-13 |title="Ukrainians will tear everyone apart for their freedom and future": singer Polina Dashkova in the project #Муз_Оборона |url=https://kanaldim.tv/ukrayinczi-za-svoyu-svobodu-i-majbutnye-porvut-usih-spivachka-polina-dashkova-u-proyekti-muz_oborona/ |access-date=2023-09-10 |website=Дім |language=uk}}</ref>. Qoʻshiq ustidagi ishlar avvalroq boshlangan boʻlsa-da, trek 2022-yil 7-aprel kuni chiqqan<ref>{{Citation |title=Плакала калина |date=2022-04-07 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IvRu4ohLRq4 |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. Qoʻshiqning ikki remiksi ham taqdim etildi — ulardan biri Shnaps, ikkinchisi Slavko tomonidan yaratilgan<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – Плакала Калина (Shnaps Remix) |date=2022-04-20 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FYadhyUTLxk |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref><ref>{{Citation |title=POLINA DASHKOVA – Плакала Калина ПРЕМ'ЄРА [SLAVKO remix] |date=2022-04-28 |url=https://www.youtube.com/watch?v=QaTCBspTBrc |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. Qoʻshiq mashhurlikka erishib, ukrain radiosi efirlarida tez-tez yangradi va milliy musiqa chartlarida paydo boʻldi<ref>{{Cite web |title=Плакала Калина (Shnaps Remix) |url=https://www.top-charts.com/s/plakala-kalina-shnaps-remix-polina-dashkova |access-date=2023-09-10 |website=Top Charts |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Плакала калина |url=https://www.top-charts.com/s/plakala-kalina-polina-dashkova |access-date=2023-09-10 |website=Top Charts |language=en}}</ref>. 2023-yil 10-sentabr holatiga koʻra, YouTubeda ushbu qoʻshiqning umumiy koʻrishlar soni 10 milliondan oshgan<ref>{{Cite web |title=Polina Dashkova songs' listeners count |website=YouTube |url=https://www.youtube.com/results?search_query=polina+dashkova |access-date=2023-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230910134640/https://www.youtube.com/results?search_query=polina+dashkova |archive-date=2023-09-10}}</ref>. 2022-yil 23-iyul kuni u [[Kiyev]]da oʻtkazilgan ''<nowiki>У єдності – сила</nowiki>'' (oʻzbekcha: ''Yagonalikda — kuch'') xayriya marafon-konsertida qoʻshiq kuyladi<ref>{{Cite web |last=tv.ua |date=2022-07-26 |title=Ukrainian artists sang for female military servicemen – video |url=https://tv.ua/news/6826203-ukrayinski-artisti-zaspivali-dlya-zhinok-vijskovosluzhbovtsiv-video |access-date=2023-09-10 |website=tv.ua |language=uk}}</ref>. 2022-yil 13-oktabrda Dashkova ''<nowiki>Хустинка</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Rumdod“) singlini taqdim etdi; qoʻshiq ukrain mudofaa kuchlari askarlari va ularni kutayotgan yaqinlariga bagʻishlangan<ref>{{Cite web |last=Савельєва |first=Слава |title=New Ukrainian songs we listened to this week |url=https://liza.ua/uk/stars/news/novi-ukra%d1%97nski-pisni-yaki-mi-sluhali-czogo-tizhnya/ |access-date=2023-09-11 |website=liza.ua |language=uk |archive-date=2023-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008202755/https://liza.ua/uk/stars/news/novi-ukra%D1%97nski-pisni-yaki-mi-sluhali-czogo-tizhnya/ |url-status=dead }}</ref>. Qoʻshiqqa rasmiy videoklip ham suratga olindi<ref>{{Cite web |last=muzvarua |date=2022-10-15 |title=Polina Dashkova, the singer of the hit "Plakala Kalyna" presented the single "Handkerchief" |url=https://muzvar.com.ua/vykonavytsia-khita-plakala-kalyna-polina-dashkova-prezentuvala-synhl-khustynka/ |access-date=2023-09-10 |website=МУЗВАР |language=uk}}</ref>. 2022-yil 27-noyabr kuni u [[Ujgorod]] shahrida oʻtkazilgan ''<nowiki>Футбол заради перемоги</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Gʻalaba yoʻlida futbol“) xayriya futbol uchrashuvida [[Ukraina davlati madhiyasi|Ukraina davlat madhiyasi]]ni ijro etdi. Shuningdek, u boshqa ukrainalik shou-biznes vakillari va professional futbolchilar bilan birga oʻyinning oʻzida ham qatnashdi<ref>{{Cite web |title=With the support of UAF, the second charity match "Football for the sake of victory" took place in Uzhgorod – Official website of the Ukrainian Football Association |url=https://uaf.ua/article/47007 |access-date=2023-09-10 |website=uaf.ua |language=uk-UA}}</ref>. == Xayriya faoliyati == Dashkova ''<nowiki>Амбасадор дитинства</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Bolalik elchisi“) tashabbusi doirasida tashkil etilgan koʻplab xayriya tadbirlarida faol ishtirok etib keladi. Ushbu tashabbus doirasida u urush va boshqa inqirozlardan jabr koʻrgan bolalar va oilalarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan tadbirlarda kuylaydi yoki ommaviy chiqishlar qiladi. „Bolalik elchisi“ loyihasi doirasidagi ishtiroklari orasida [[Kiyev]]<ref>{{Cite web |title=Charity event for children and their parents "Ambassador of Childhood"... |url=https://kyivdiplomatic.com/ua/news/3146 |access-date=2023-09-11 |website=kyivdiplomatic.com}}</ref>, [[Xmelnitskiy]]<ref>{{Cite web |title=Positiff, Amador Lopez, Kilimmen: residents of Khmelnytskyi are invited to a charity event for St. Nicholas Day – vsim.ua |url=https://vsim.ua/Podii/positiff-amador-lopez-kilimmen-hmelnichan-klichut-na-blagodiyniy-zahid-11750408.html |access-date=2023-09-11 |website=vsim.ua |language=uk}}</ref>, [[Ujgorod]]<ref>{{Cite web |date=2023-01-11 |title=The "Ambassador of Childhood" will visit Transcarpathia — ProZakhid news |url=https://prozahid.com/do-zakarpattia-zavitaie-ambasador-dytynstva/ |access-date=2023-09-10 |website=Про Захід |language=uk}}</ref>, [[Lutsk]]<ref>{{Cite web |last=Department of Information Work of the City Council |date=2022-08-13 |title="Ambassadors of Childhood" visited Lutsk |url=https://www.lutskrada.gov.ua/publications/ambasadory-dytynstva-zavitaly-do-lutska |website=Луцька Міська Рада |language=uk}}</ref> va [[Ivano-Frankivsk]] kabi bir qator ukrain shaharlari ham bor<ref>{{Cite web |last=Зелінська |first=Тетяна |date=2023-03-09 |title="Ambassador of Childhood": a holiday for children with star guests will be held in Frankivsk (REGISTRATION) |url=https://galka.if.ua/ambasador-dytynstva-u-frankivsku-vlashtuiut-sviato-dlia-ditey-zi-zirkovymy-hostiamy-reyestratsiya/ |access-date=2023-09-10 |website=Galka.if.ua |language=en}}</ref>. Bu saʼy-harakatlar urush taʼsiriga uchragan hududlardagi bolalarni madaniy va maʼnaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlashga xizmat qiladi. Musiqiy faoliyatidan tashqari, Polina Dashkova taktik harbiy tayyorgarlik kurslarini ham oʻtagan va oʻzi singari boshqa ukrainaliklarni ham bunday oʻquv mashgʻulotlaridan oʻtishga ochiqchasiga daʼvat etgan<ref>{{Cite web |last=Scott |title=I took the automatic. The 18-year-old singer is taking tactical military training courses (photo) – Global Happenings |url=https://globalhappenings.com/entertainment/226235.html |access-date=2023-09-11 |language=en}}</ref>. == 2023-yildagi chiqishlari va relizlari == 2023-yil yanvar oyida Palina Dashkova ''<nowiki>Разом</nowiki>!'' (oʻzbekcha: „Birgamiz!“) uyushma harakatining madaniy tashabbusi doirasida ozod etilgan [[Balakliia|Balakliya]] shahrida sahnaga chiqdi<ref>{{Citation |title=Cultural Landing in Balaklia #shots #music #live #concert #PolinaDashkova |date=2023-01-22 |url=https://www.youtube.com/watch?v=45awuEO6Ufo |language=uk-UA |access-date=2023-09-10}}</ref>. 2023-yil 1-mart kuni u xonanda Dima Prokopov bilan hamkorlikda ''<nowiki>З тобою спокійно</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Sen bilan tinchman“) trekini chiqardi<ref>{{Cite web |last=Oleksandr |first=Kushnerov |title=Авторадіо Україна |url=https://avtoradio.ua/news/aktualni/noviy-duet-polina-dashkova-ta-dima-prokopov-predstavili-pisnyu-z-toboyu-spokiyno |access-date=2023-09-10 |website=avtoradio.ua |language=uk}}</ref>. 2023-yil 10-sentabr holatiga koʻra, ushbu trek YouTubedagi Ukraina boʻyicha Top 100 Music Videos chartida 99-oʻrinni egallagan<ref>{{Cite web |date=2023-09-10 |title=YouTube Music |url=https://music.youtube.com/playlist?list=PL4fGSI1pDJn7524WZdmWAIRc6cQ3vUzZK |access-date=2023-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230910113805/https://music.youtube.com/playlist?list=PL4fGSI1pDJn7524WZdmWAIRc6cQ3vUzZK |archive-date=2023-09-10}}</ref>. 2023-yil 4-mart kuni Dashkova [[Taras Shevchenko]] tugʻilgan kunining yilligiga bagʻishlab oʻtkazilgan ''<nowiki>Пророки Перемоги</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Gʻalaba paygʻambarlari“) xayriya badiiy tadbirida qatnashdi<ref>{{Cite web |last=Шевчук |first=Марія |date=2023-02-24 |title=A charity auction for defenders of Ukraine will be held in Kyiv on the anniversary of Shevchenko's birthday |url=https://news.obozrevatel.com/ukr/society/u-kievi-do-richnitsi-z-dnya-narodzhennya-shevchenka-provedut-blagodijnij-auktsion-dlya-zahisnikiv-ukraini.htm |access-date=2023-09-11 |website=Obozrevatel News |language=uk}}</ref>. 2023-yil 18-mart kuni u [[Kiyev]] shahrida boʻlib oʻtgan ''Braveua Fest'' xayriya musiqa festivalida sahnaga chiqdi; tadbirda tushgan xayriya mablagʻlari [[Ukraina qurolli kuchlari]]ni qoʻllab-quvvatlashga yoʻnaltirildi<ref>{{Cite web |title=Braveua Fest: купуєш квиток – донатиш на ЗСУ! |url=https://tykyiv.com/afisha/braveua-fest-kupuiesh-kvitok-donatish-na-zsu/ |access-date=2023-09-10 |website=ТиКиїв – голос твого міста |language=uk}}</ref>. Polina Dashkova 2023-yil 7-aprel kuni yana [[Kiyev]]da oʻtkazilgan, ukrainalik harbiy xizmatchilarni qoʻllab-quvvatlashga bagʻishlangan ''<nowiki>Музика війни</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Urush musiqasi“) xayriya konsertida sahnaga chiqdi<ref>{{Cite web |last=fanmuza |date=2023-03-21 |title=Charity concert "Music of War" to help the military |url=https://fanmuza.com/blagodijnyj-konczert-muzyka-vijny-zarady-dopomogy-vijskovym/ |access-date=2023-09-10 |website=Fanmuza |language=uk}}</ref>. Oʻsha oyda, 2023-yil 21-aprelda, u Polshaning [[Varshava]] shahrida oʻtkazilgan xayriya konsertida ham ishtirok etdi. Tadbir bosib olingan hududlardan kelgan ukrainalik qochqinlarni qoʻllab-quvvatlash uchun xayriya mablagʻlari yigʻilishini koʻzda tutgan edi<ref>{{Cite web |last1=Kuptsov |first1=Serhii 'winde' |last2=smileAdmin |date=2023-04-17 |title=21 kwietnia w Galerii Młociny w Warszawie odbędzie się charytatywny koncert-aukcja na rzecz ukraińskich uchodźców z okupowanych terytoriów Ukrainy |url=https://www.usmiech-losu.pl/aktualnosci/glowne-wiadomosci/oglasza-nasz-drugi-wspolny-charytatywny-koncert-aukcje-ktory-odbedzie-sie-21-04-2023-w-warszawie/ |access-date=2023-09-10 |website=МБФ «ПОСМІШКА ДОЛІ» |language=pl}}</ref>. 2023-yil 10-may kuni Dashkova ukrainalik xonanda Ptashkin ijro etgan konsertda maxsus mehmon sifatida sahnaga chiqdi<ref>{{Cite web |title=Ptashkin |url=https://peppersclub.com.ua/events/ptashkin/ |access-date=2023-09-10 |website=Pepper`s Club Music Pub – культове місце |language=uk}}</ref>. 2023-yil 18-iyul kuni u ''<nowiki>Знаєш, мамо</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Bilasanmi, ona“) singlini chiqardi. Xonandaning taʼkidlashicha, qoʻshiqqa ishlangan videklip uzluksiz bitta dublda suratga olingan<ref>{{Cite web |title=Ukrainian singer Polina Dashkova presents a clip shot in one take |url=https://playboy.ua/news/ukrayinska-spivachka-polina-dashkova-prezentuye-klip-znyatiy-odnim-dublem-2023-07-19 |access-date=2023-09-10 |website=Playboy Ukraine |language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |last=muzvarua |date=2023-07-19 |title=Young Ukrainian pop singer Polina Dashkova presents a clip shot in one take "You know, mom" |url=https://muzvar.com.ua/moloda-ukrainska-pop-spivachka-polina-dashkova-prezentuie-klip-zniatyi-odnym-dublem-znaiesh-mamo/ |access-date=2023-09-10 |website=МУЗВАР |language=uk}}</ref>. 2023-yil 16-avgust kuni Polina Dashkova Muzvar musiqiy mukofotining ''<nowiki>Найкращі нові імена естради</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Estradadagi eng yaxshi yangi ismlar“) nominatsiyasi boʻyicha mukofotga nomzod boʻldi<ref>{{Cite web |last=muzvarua |date=2023-08-16 |title=Muzvar Awards 2023: the organizing committee announced the award nominees and ticket sales began |url=http://muzvar.com.ua/muzvar-awards-2023-orhkomitet-oholosyv-nominantiv-premii-ta-rozpochav-prodazh-kvytkiv/ |access-date=2023-09-11 |website=МУЗВАР |language=uk}}</ref>. 2023-yilda Dashkova ''<nowiki>Українська пісня</nowiki>'' (oʻzbekcha: „Ukrain qoʻshigʻi“) milliy musiqa tanlovi finaliga chiqdi. U 17-iyun kuni jonli ijroda kuylab, [[Lvov]] shahrida sahnaga chiqdi<ref>{{Cite web |title=Festival "Ukrainian Song 2023": Alekseev, Kazka, Tvorchi, NK — Hit FM |url=https://www.hitfm.ua/info/1400-festyval-ukrainska-pisnia-2023-alekseev-kazka-tvorchi-nk/ |access-date=2023-09-10 |website=www.hitfm.ua |language=uk}}</ref>. == Videografiya == === 2022-yil === * 14-oktabr — „<nowiki>Хустинка</nowiki>“ („Roʻmolcha“) YouTubeda<ref>{{Citation |title=POLINA DASHKOVA – ХУСТИНКА (official video) | date=13 October 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=DX-cHgGHFL0 |access-date=2023-10-08 |language=en}}</ref> === 2023-yil === * 19-iyul — „<nowiki>Знаєш, мамо</nowiki>“ („Bilasanmi, ona“) YouTubeda<ref>{{Citation |title=Polina Dashkova – Знаєш, мамо (official video) | date=18 July 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=0RWR-KzNcAs |access-date=2023-10-08 |language=en}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Dashkova, Polina}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] [[Turkum:Ukrainalik ayol qoʻshiqchilar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] s7xtfdjxwfc2kh1uo8qzs5fhqud1yvn Hebecnema vespertina 0 1365820 5997269 2026-04-16T09:44:24Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997269 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hebecnema vespertina | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Hebecnema]] | tasvir = }} '''Hebecnema vespertina''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13855465}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} 9ye43bhmukiac7ou8xn6i92c1hmsbda Munozara:Polina Dashkova (qoʻshiqchi) 1 1365821 5997272 2026-04-16T09:48:05Z Panpanchik 72616 „{{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu=ayollar|mavzu2=yoshlar|mavzu3= inson huquqlari|mamlakat=Ukraina|mamlakat2=|mamlakat3= }}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997272 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Panpanchik|mavzu=ayollar|mavzu2=yoshlar|mavzu3= inson huquqlari|mamlakat=Ukraina|mamlakat2=|mamlakat3= }} 6s5wa7iusa0fcr50qqm9h4b92ifpleb Jindai toʻgʻoni 0 1365822 5997273 2026-04-16T09:48:28Z Ahror Akramovich 75193 yangi 5997273 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 178m |dam_height = 26.5m |dam_width_base = |construction_began = 1938 |opening = 1940 |cost = |res_catchment = 643.6 sq. km |res_surface = 62 gektar | coordinates = {{coord|39|37|48|N|140|41|11|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} To‘g‘ri, bu ensiklopedik matnda gaplar alohida paragraf qilinmaydi — bitta yaxlit matn bo‘lishi kerak. Mana to‘g‘rilangan variant: '''Jindai toʻgʻoni''' (yaponcha: 神代ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon elektr energiyasi ishlab chiqarish uchun foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 643,6 km² ni tashkil etadi. Toʻgʻon toʻliq holatda taxminan 62 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 5108 ming kub metr suv sigʻimiga ega<ref>{{Cite web| title = Jindai Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0353}}</ref>. == Yana qarang == * [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] rwj4fpmywzr6a3jixd8seoe5x95z1hz Helina 0 1365823 5997274 2026-04-16T09:48:33Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997274 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | tasvir = }} '''Helina''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub juda yirik [[pashsha]]lar urugʻi. Ushbu urugʻ vakillari [[Daniya]]da uchraydigan ''Strongwellsea selandia'' va ''Strongwellsea gefion'' zamburugʻlari tomonidan zararlanishi mumkin<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London. |page=118pp}}</ref><ref>{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.|page=280pp}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Eilenberg |first1=Jørgen |last2=Michelsen |first2=Verner |last3=Bruun Jensen |first3=Annette |last4=Humber |first4=Richard A. |title=Strongwellsea selandia and Strongwellsea gefion (Entomophthorales: Entomophthoraceae), two new species infecting adult flies from genus Helina (Diptera: Muscidae) |journal=J Invertebr Pathol |date=September 2022 |volume=193 |doi=10.1016/j.jip.2022.107797|doi-access=free |bibcode=2022JInvP.19307797E }}</ref>. ==Turlari== {{div col|colwidth=20em}} *''[[Helina abdominalis|H. abdominalis]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1846)</small> *''[[Helina abiens|H. abiens]]'' <small>([[Paul Stein (entomolog)|Stein]], 1898)</small> *''[[Helina algonquina|H. algonquina]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1922</small> *''[[Helina allotalla|H. allotalla]]'' <small>([[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1830)</small> *''[[Helina annosa|H. annosa]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1838)</small> *''[[Helina arctata|H. arctata]]'' <small>[[James Edward Collin|Collin]], 1953</small> *''[[Helina atricolor|H. atricolor]]'' <small>([[Carl Fredrik Fallén|Fallén]], 1825)</small> *''[[Helina baoshanensis|H. baoshanensis]]'' <small>Xue & Li, 2000</small> *''[[Helina barpana|H. barpana]]'' <small>([[Francis Walker (entomolog)|Walker]], 1849)</small> *''[[Helina bicolorata|H. bicolorata]]'' <small>([[John Russell Malloch|Malloch]] and Lovett, 1919)</small> *''[[Helina bispinosa|H. bispinosa]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1920</small> *''[[Helina bohemani|H. bohemani]]'' <small>([[Oscar Ringdahl|Ringdahl]], 1916)</small> *''[[Helina calceata|H. calceata]]'' <small>([[Camillo Rondani|Rondani]], 1866)</small> *''[[Helina canadensis|H. canadensis]]'' <small>Snyder, 1949</small> *''[[Helina caneo|H. caneo]]'' <small>Snyder, 1941</small> *''[[Helina celsa|H. celsa]]'' <small>([[Moses Harris|Harris]], 1780)</small><ref name="Harris1780">{{cite book |last1=Harris |first1=M. |title=An exposition of English insects |volume= Decads III, IV|date=1780 |publisher=Robson Co. |location=London |pages= 73–99, 100–138, pls. 21–30, 31–40 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/226006#page/5/mode/1up |access-date=16 July 2021}}</ref> *''[[Helina ciliatocosta|H. ciliatocosta]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1845)</small> *''[[Helina cilipes|H. cilipes]]'' <small>(Schnabl, 1902)</small> *''[[Helina cinerella|H. cinerella]]'' <small>(van der Wulp, 1867)</small> *''[[Helina concolor|H. concolor]]'' <small>([[Leander Czerny|Czerny]], 1900)</small> *''[[Helina confinis|H. confinis]]'' <small>([[Carl Fredrik Fallén|Fallén]], 1825)</small> *''[[Helina consimilata|H. consimilata]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1920</small> *''[[Helina consimilis|H. consimilis]]'' <small>([[Carl Fredrik Fallén|Fallén]], 1825)</small> *''[[Helina copiosa|H. copiosa]]'' <small>(van der Wulp, 1896)</small> *''[[Helina cothurnata|H. cothurnata]]'' <small>([[Camillo Rondani|Rondani]], 1866)</small> *''[[Helina crinita|H. crinita]]'' <small>[[James Edward Collin|Collin]], 1953</small> *''[[Helina cruciata|H. cruciata]]'' <small>Snyder, 1941</small> *''[[Helina depuncta|H. depuncta]]'' <small>([[Carl Fredrik Fallén|Fallén]], 1825)</small> *''[[Helina discreta|H. discreta]]'' <small>(van der Wulp, 1896)</small> *''[[Helina duplex|H. duplex]]'' <small>([[Paul Stein (entomolog)|Stein]], 1900)</small> *''[[Helina erecta|H. erecta]]'' <small>[[Moses Harris|Harris]]</small> *''[[Helina evecta|H. evecta]]'' <small>([[Moses Harris|Harris]], 1780)</small><ref name="Harris1780"/> *''[[Helina exilis|H. exilis]]'' <small>([[Paul Stein (entomolog)|Stein]], 1920)</small> *''[[Helina flavisquama|H. flavisquama]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1849)</small> *''[[Helina floridensis|H. floridensis]]'' <small>Snyder, 1949</small> *''[[Helina fratercula|H. fratercula]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1845)</small> *''[[Helina fulvisquama|H. fulvisquama]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1845)</small> *''[[Helina garretti|H. garretti]]'' <small>Snyder, 1949</small> *''[[Helina griseogaster|H. griseogaster]]'' <small>Snyder, 1949</small> *''[[Helina humilis|H. humilis]]'' <small>([[Paul Stein (entomologist)|Stein]], 1920)</small> *''[[Helina impuncta|H. impuncta]]'' <small>([[Carl Fredrik Fallén|Fallén]], 1825)</small> *''[[Helina intermedia|H. intermedia]]'' <small>(Villeneuve, 1899)</small> *''[[Helina johnsoni|H. johnsoni]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1920</small> *''[[Helina keremeosa|H. keremeosa]]'' <small>Snyder, 1949</small> *''[[Helina lasiophthalma|H. lasiophthalma]]'' <small>([[Pierre-Justin-Marie Macquart|Macquart]], 1835)</small> *''[[Helina lasiosterna|H. lasiosterna]]'' <small>Snyder, 1941</small> *''[[Helina latitarsis|H. latitarsis]]'' <small>[[Oscar Ringdahl|Ringdahl]], 1924</small> *''[[Helina laxifrons|H. laxifrons]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1860)</small> *''[[Helina linearis|H. linearis]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1920</small> *''[[Helina longicornis|H. longicornis]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1838)</small> *''[[Helina luteisquama|H. luteisquama]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1845)</small> *''[[Helina maculipennis|H. maculipennis]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1845)</small> *''[[Helina marguerita|H. marguerita]]'' <small>Snyder, 1949</small> *''[[Helina meraca|H. meraca]]'' <small>(van der Wulp, 1896)</small> *''[[Helina mulcata|H. mulcata]]'' <small>(Giglio-tos, 1893)</small> *''[[Helina multiseriata|H. multiseriata]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1922</small> *''[[Helina nigribasis|H. nigribasis]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1920</small> *''[[Helina nigripennis|H. nigripennis]]'' <small>([[Francis Walker (entomolog)|Walker]], 1849)</small> *''[[Helina nigrita|H. nigrita]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1920</small> *''[[Helina nudibasis|H. nudibasis]]'' <small>Snyder, 1949</small> *''[[Helina obscurata|H. obscurata]]'' <small>([[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1826)</small> *''[[Helina obscuratoides|H. obscuratoides]]'' <small>(Schnabl, 1887)</small> *''[[Helina obscurinervis|H. obscurinervis]]'' <small>([[Paul Stein (entomolog)|Stein]], 1898)</small> *''[[Helina orbitaseta|H. orbitaseta]]'' <small>([[Paul Stein (entomolog)|Stein]], 1898)</small> *''[[Helina oregonensis|H. oregonensis]]'' <small>([[John Russell Malloch|Malloch]] and Lovett, 1919)</small> *''[[Helina parcepilosa|H. parcepilosa]]'' <small>([[Paul Stein (entomolog)|Stein]], 1907)</small> *''[[Helina parvula|H. parvula]]'' <small>(van der Wulp, 1896)</small> *''[[Helina pectinata|H. pectinata]]'' <small>(Johannsen, 1916)</small> *''[[Helina pertusa|H. pertusa]]'' <small>([[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1826)</small> *''[[Helina platykarenos|H. platykarenos]]'' <small>Huckett, 1966</small> *''[[Helina polychaeta|H. polychaeta]]'' <small>Huckett, 1966</small> *''[[Helina procedens|H. procedens]]'' <small>([[Francis Walker (entomolog)|Walker]], 1861)</small> *''[[Helina protuberans|H. protuberans]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1845)</small> *''[[Helina pubescens|H. pubescens]]'' <small>([[Paul Stein (entomolog)|Stein]], 1893)</small> *''[[Helina pubiseta|H. pubiseta]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1845)</small> *''[[Helina pulchella|H. pulchella]]'' <small>([[Oscar Ringdahl|Ringdahl]], 1918)</small> *''[[Helina quadrinotata|H. quadrinotata]]'' <small>([[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1826)</small> *''[[Helina quadrum|H. quadrum]]'' <small>([[Johan Christian Fabricius|Fabricius]], 1805)</small> *''[[Helina refusa|H. refusa]]'' <small>(Giglio-tos, 1893)</small> *''[[Helina reversio|H. reversio]]'' <small>([[Moses Harris|Harris]], 1780)</small><ref name="Harris1780"/> *''[[Helina rubripalpis|H. rubripalpis]]'' <small>(van der Wulp, 1896)</small> *''[[Helina rufitibia|H. rufitibia]]'' <small>([[Paul Stein (entomolog)|Stein]], 1898)</small> *''[[Helina sera|H. sera]]'' <small>(Gitlio-tos, 1893)</small> *''[[Helina setifer|H. setifer]]'' <small>Huckett, 1965</small> *''[[Helina setiventris|H. setiventris]]'' <small>[[Oscar Ringdahl|Ringdahl]], 1924</small> *''[[Helina sexmaculata|H. sexmaculata]]'' <small>(Preyssler, 1791)</small> *''[[Helina signatipennis|H. signatipennis]]'' <small>(van der Wulp, 1896)</small> *''[[Helina snyderi|H. snyderi]]'' <small>Steyskal, 1966</small> *''[[Helina socia|H. socia]]'' <small>(van der Wulp, 1896)</small> *''[[Helina spinicosta|H. spinicosta]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1845)</small> *''[[Helina spinilamellata|H. spinilamellata]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1920</small> *''[[Helina spinosa|H. spinosa]]'' <small>([[Francis Walker (entomolog)|Walker]], 1849)</small> *''[[Helina spuria|H. spuria]]'' <small>[[John Russell Malloch|Malloch]], 1920</small> *''[[Helina squalens|H. squalens]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1838)</small> *''[[Helina steini|H. steini]]'' <small>Pont, 1988</small> *''[[Helina subvittata|H. subvittata]]'' <small>([[Eugène Séguy|Séguy]], 1923)</small> *''[[Helina tarsalis|H. tarsalis]]'' <small>([[Paul Stein (entomolog)|Stein]], 1918)</small> *''[[Helina tetrastigma|H. tetrastigma]]'' <small>([[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1826)</small> *''[[Helina toga|H. toga]]'' <small>Snyder, 1949</small> *''[[Helina trivittata|H. trivittata]]'' <small>([[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]], 1860)</small> *''[[Helina troene|H. troene]]'' <small>([[Francis Walker (entomolog)|Walker]], 1849)</small> *''[[Helina ute|H. ute]]'' <small>Snyder, 1949</small> *''[[Helina vicina|H. vicina]]'' <small>([[Leander Czerny|Czerny]], 1900)</small> *''[[Helina villihumilis|H. villihumilis]]'' <small>Snyder, 1949</small> {{div col end}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Wikispecies}} {{Taxonbar|from=Q5705355}} [[Category:Muscidae]] h7gbwq9506vfpi67hqa1ke3ucejgx76 Helina confinis 0 1365824 5997275 2026-04-16T09:49:46Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997275 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina confinis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Helina]] | tasvir = }} '''Helina confinis''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.| url = https://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Archive%202/Vol10_Part04b.pdf}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref><ref>[[Fauna Europaea]]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13856057}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} mngh2bbfj6b894wkyhyczxdx65ac3ea Kagura toʻgʻoni 0 1365825 5997276 2026-04-16T09:49:55Z Ahror Akramovich 75193 yangi 5997276 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 70m |dam_height = 20m |dam_width_base = |construction_began = |opening = 1957 |cost = |res_catchment = 25.1 sq. km |res_surface = 14 gektar | coordinates = {{coord|40|19|47|N|140|45|43|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Kagura toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 神楽ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish uchun foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 25,1 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Kagura Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3365}}</ref>. == Yana qarang == * [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] 5j9l8nqd03utl2e47ib8f0cl2ecrzlq Kanezawa Tameike toʻgʻoni 0 1365826 5997277 2026-04-16T09:51:14Z Ahror Akramovich 75193 yangi 5997277 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 190.4m |dam_height = 29.2m |dam_width_base = |construction_began = |opening = 1980 |cost = |res_catchment = 4.4 sq. km |res_surface = 60 gektar | coordinates = {{coord|39|22|43|N|140|35|12|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Kanezawa Tameike toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 金沢ため池) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish uchun foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 4,4 km² ni tashkil etadi. Toʻliq holatda taxminan 60 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 702 ming kub metr suv sigʻimiga ega<ref>{{Cite web| title = Kanezawa Tameike - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0389}}</ref>. == Yana qarang == * [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] kom5904fqbwv05r61sgobjl5k62pcfj Karasawa No.1 toʻgʻoni 0 1365827 5997278 2026-04-16T09:52:40Z Ahror Akramovich 75193 yangi 5997278 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 93m |dam_height = 16m |dam_width_base = |construction_began = |opening = 1951 |cost = |res_catchment = 0.7 sq. km |res_surface = 3 gektar | coordinates = {{coord|40|15|45|N|140|35|19|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Karasawa No.1 toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 唐沢第1ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish uchun foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 0,7 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Karasawa No.1 Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0362}}</ref>. == Yana qarang == * [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] 9ahuz83fyjl6yce7094sditfhs94o8z Palina Sharenda-Panasyuk 0 1365828 5997279 2026-04-16T09:53:18Z Sitora Oblakulova 85592 „{{Shaxsiyat bilgiqutisi | name = Palina Sharenda-Panasiuk | caption = Sharenda-Panasyuk 2020-yilda | native_name = {{Qalin emas|Паліна Шарэнда-Панасюк}} | native_name_lang = be | image = Palina_Sharenda_Panasyuk.jpg | birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1975|03|21|df=y}} | education = A. S. Pushkin nomidagi Brest davlat universiteti | occupation = ...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997279 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | name = Palina Sharenda-Panasiuk | caption = Sharenda-Panasyuk 2020-yilda | native_name = {{Qalin emas|Паліна Шарэнда-Панасюк}} | native_name_lang = be | image = Palina_Sharenda_Panasyuk.jpg | birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1975|03|21|df=y}} | education = A. S. Pushkin nomidagi Brest davlat universiteti | occupation = [[Inson huquqlari]] faoli | spouse = Andrey Sharenda (2009-yilda turmush qurgan — hozirgacha) | children = 2 }} '''Palina Siarhieuna Sharenda-Panasyuk''' ({{Lang-be|Паліна Сяргееўна Шарэнда-Панасюк}}; 1975-yil 21-martda tugʻilgan) — belaruslik [[inson huquqlari]] faoli. [[Belarus prezidenti]] [[Aleksandr Lukashenko]]ni tez-tez tanqid qiladi. 2021-yilda davlat amaldorlarini haqoratlash va militsiya xodimiga nisbatan zoʻravonlik usullarini qoʻllash ayblovlari bilan ikki yilga ozodlikdan mahrum etilgan. Qamoqda qiynoqqa solinganini iddao qilgan va 2025-yilda ozodlikka chiqquniga qadar uning jazosi ikki marta uzaytirilgan. == Yoshligi va taʼlimi == Sharenda-Panasyuk A. S. Pushkin nomidagi Brest davlat universitetida [[tarix]] yoʻnalishida tahsil oldi. Keyinchalik u 1990-yillarda oʻzi ishlagan maktabi Lukashenko tomonidan yopilguniga qadar [[Belarus tili|belarus tili]] oʻqituvchisi boʻlib ishladi. Shundan soʻng u [[Polsha]]ga koʻchib oʻtdi va [[Varshava universiteti]]da siyosatshunoslik boʻyicha oʻqidi. Sharenda-Panasyuk bir muddat Polshada qolib, [[polyak tili]] va tarixdan dars berdi, shuningdek, Milliy xotira institutida ham bir muddat faoliyat yuritdi<ref name=":1">{{Cite news |date=2024-10-16 |title=Беларуская Жанна д’Арк. Хто такая Паліна Шарэнда-Панасюк, якую за кратамі судзілі ўжо тройчы |url=https://www.svaboda.org/a/33159927.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250604231128/https://www.svaboda.org/a/33159927.html |archive-date=2025-06-04 |access-date=2025-07-27 |work=Radio Svaboda |language=be}}</ref><ref>{{Cite web |title=Больш за месяц няма інфармацыі аб знаходжанні палітвязня Паліны Шарэнды-Панасюк |url=https://ru.stranafund.org/blog/istorii-geroev/bolsh-za-mesiac-niama-infarmacii-ab-znahodjanni-palitviaznia-paliny-sharendi-panasyuk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220123111733/https://ru.stranafund.org/blog/istorii-geroev/bolsh-za-mesiac-niama-infarmacii-ab-znahodjanni-palitviaznia-paliny-sharendi-panasyuk |archive-date=2022-01-23 |access-date=2025-07-27 |website=Strana dlya Zhizni |language=be}}</ref>. Sharenda-Panasyuk 2009-yilda Andrey Sharenda bilan turmush qurgan, ularning ikki farzandi bor<ref name=":1" />. == Faoliyati == Sharenda-Panasyuk demokratiya tarafdori boʻlgan [[Yosh front]] yoshlar harakatining asoschilaridan biri boʻlgan va 1997-yildan uning Brest boʻlimiga rahbarlik qilgan. U, shuningdek, Belarusning [[Yevropa Ittifoqi]] bilan yaqinroq aloqalarga ega boʻlishini targʻib qiluvchi fuqarolik kampaniyasi Yevropa Belarusining mintaqaviy kampaniya koordinatori sifatida ham faoliyat yuritgan<ref name=":1" /><ref name=":0">{{Cite web |date=2024-02-08 |title=Комитет ООН по ликвидации дискриминации в отношении женщин рассмотрит дело Полины Шарендо-Панасюк |url=https://respectprotectfulfill.org/news/komitet-oon-po-likvidatcii-diskriminatcii-v-otnoshenii-zhenshchin-rassmotrit-delo-poliny-sharendo-panasiuk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250612172042/https://respectprotectfulfill.org/news/komitet-oon-po-likvidatcii-diskriminatcii-v-otnoshenii-zhenshchin-rassmotrit-delo-poliny-sharendo-panasiuk |archive-date=2025-06-12 |access-date=2025-07-27 |website=Respect-Protect-Fulfill |language=ru}}</ref>. Sharenda-Panasyuk Aleksandr Lukashenkoni tez-tez tanqid qiladi. 2006-yilda u 2006-yilgi prezident saylovidagi asosiy muxolifat nomzodi [[Alaksandar Milinkievič]]ni ochiqchasiga qoʻllab-quvvatladi hamda [[Minsk]]da Milinkievič va demokratiya tarafdori yurishlarda ishtirok etdi<ref name=":1" /><ref name=":3">{{Cite news |date=2025-02-25 |title=HRF celebrates the release of Belarusian dissident Palina Sharenda-Panasiuk |url=https://hrf.org/latest/hrf-celebrates-the-release-of-belarusian-dissident-palina-sharenda-panasiuk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250608110615/https://hrf.org/latest/hrf-celebrates-the-release-of-belarusian-dissident-palina-sharenda-panasiuk/ |archive-date=2025-06-08 |access-date=2025-07-27 |work=Human Rights Foundation |language=en-US}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=2025-02-11 |title=Palina Sharenda-Panasiuk: "It was difficult both psychologically and physically to withstand all these tortures" |url=https://spring96.org/en/news/117407 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322060922/https://spring96.org/en/news/117407 |archive-date=2025-03-22 |access-date=2025-07-27 |website=Viasna Human Rights Centre |language=en-EN}}</ref> 2010-yilgi prezident saylovi paytida u muxolifat nomzodi [[Andrey Sannikov]]ning kampaniyasida ishladi<ref>{{Cite news |date=2021-01-08 |title=На берасцейскую Жанну Д'Арк завялі крымінальную справу. А яе мужа ў любы дзень могуць забраць на суткі |url=https://nashaniva.com/?c=ar&i=266386 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250515113122/https://nashaniva.com/?c=ar&i=266386 |archive-date=2025-05-15 |access-date=2025-07-27 |work=Nasha Niva |language=be}}</ref>. 2019-yilda Sharenda-Panasyuk oʻsha yilgi parlament saylovida Yevropa Belarusi kampaniyasi nomzodi sifatida qatnashdi. Keyinchalik u telekoʻrsatuvdagi chiqishida Lukashenkoni „diktator“ deb ataganidan soʻng nomzodlarning rasmiy roʻyxatidan chiqarib tashlandi<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Petrovich |first=Ales |date=2021-06-07 |title=Кого в Бресте сравнивают с Жанной д'Арк и за что судят |url=https://www.dw.com/ru/kogo-v-breste-sravnivajut-s-zhannoj-dark-i-za-chto-sudjat/a-57804626 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241212203649/https://www.dw.com/ru/kogo-v-breste-sravnivajut-s-zhannoj-dark-i-za-chto-sudjat/a-57804626 |archive-date=2024-12-12 |access-date=2025-07-27 |website=DW |language=ru}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Sharenda-Panasyuk, Palina}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1975-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]] [[Turkum:Varshava universiteti bitiruvchilari]] 4qu6t89z3teczivkeqrb3wio7qfqu5e 5997281 5997279 2026-04-16T09:54:58Z Sitora Oblakulova 85592 5997281 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | name = Palina Sharenda-Panasiuk | caption = Sharenda-Panasyuk 2020-yilda | native_name = {{Qalin emas|Паліна Шарэнда-Панасюк}} | native_name_lang = be | image = Palina_Sharenda_Panasyuk.jpg | birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1975|03|21|df=y}} | education = A. S. Pushkin nomidagi Brest davlat universiteti | occupation = [[Inson huquqlari]] faoli | spouse = Andrey Sharenda (2009-yilda turmush qurgan — hozirgacha) | children = 2 }} '''Palina Siarhieuna Sharenda-Panasyuk''' ({{Lang-be|Паліна Сяргееўна Шарэнда-Панасюк}}; 1975-yil 21-martda tugʻilgan) — belaruslik [[inson huquqlari]] faoli. [[Belarus prezidenti]] [[Aleksandr Lukashenko]]ni tez-tez tanqid qiladi. 2021-yilda davlat amaldorlarini haqoratlash va militsiya xodimiga nisbatan zoʻravonlik usullarini qoʻllash ayblovlari bilan 2 yilga ozodlikdan mahrum etilgan. Qamoqda qiynoqqa solinganini iddao qilgan va 2025-yilda ozodlikka chiqquniga qadar jazo muddati ikki marta uzaytirilgan. == Yoshligi va taʼlimi == Sharenda-Panasyuk A. S. Pushkin nomidagi Brest davlat universitetida [[tarix]] yoʻnalishida tahsil oldi. Keyinchalik u 1990-yillarda oʻzi ishlagan maktabi Lukashenko tomonidan yopilguniga qadar [[Belarus tili|belarus tili]] oʻqituvchisi boʻlib ishladi. Shundan soʻng u [[Polsha]]ga koʻchib oʻtdi va [[Varshava universiteti]]da siyosatshunoslik boʻyicha oʻqidi. Sharenda-Panasyuk bir muddat Polshada qolib, [[polyak tili]] va tarixdan dars berdi, shuningdek, Milliy xotira institutida ham bir muddat faoliyat yuritdi<ref name=":1">{{Cite news |date=2024-10-16 |title=Беларуская Жанна д’Арк. Хто такая Паліна Шарэнда-Панасюк, якую за кратамі судзілі ўжо тройчы |url=https://www.svaboda.org/a/33159927.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250604231128/https://www.svaboda.org/a/33159927.html |archive-date=2025-06-04 |access-date=2025-07-27 |work=Radio Svaboda |language=be}}</ref><ref>{{Cite web |title=Больш за месяц няма інфармацыі аб знаходжанні палітвязня Паліны Шарэнды-Панасюк |url=https://ru.stranafund.org/blog/istorii-geroev/bolsh-za-mesiac-niama-infarmacii-ab-znahodjanni-palitviaznia-paliny-sharendi-panasyuk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220123111733/https://ru.stranafund.org/blog/istorii-geroev/bolsh-za-mesiac-niama-infarmacii-ab-znahodjanni-palitviaznia-paliny-sharendi-panasyuk |archive-date=2022-01-23 |access-date=2025-07-27 |website=Strana dlya Zhizni |language=be}}</ref>. Sharenda-Panasyuk 2009-yilda Andrey Sharenda bilan turmush qurgan, ularning ikki farzandi bor<ref name=":1" />. == Faoliyati == Sharenda-Panasyuk demokratiya tarafdori boʻlgan Yosh front yoshlar harakatining asoschilaridan biri boʻlgan va 1997-yildan uning Brest boʻlimiga rahbarlik qilgan. U, shuningdek, Belarusning [[Yevropa Ittifoqi]] bilan yaqinroq aloqalarga ega boʻlishini targʻib qiluvchi fuqarolik kampaniyasi Yevropa Belarusining mintaqaviy kampaniya koordinatori sifatida ham faoliyat yuritgan<ref name=":1" /><ref name=":0">{{Cite web |date=2024-02-08 |title=Комитет ООН по ликвидации дискриминации в отношении женщин рассмотрит дело Полины Шарендо-Панасюк |url=https://respectprotectfulfill.org/news/komitet-oon-po-likvidatcii-diskriminatcii-v-otnoshenii-zhenshchin-rassmotrit-delo-poliny-sharendo-panasiuk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250612172042/https://respectprotectfulfill.org/news/komitet-oon-po-likvidatcii-diskriminatcii-v-otnoshenii-zhenshchin-rassmotrit-delo-poliny-sharendo-panasiuk |archive-date=2025-06-12 |access-date=2025-07-27 |website=Respect-Protect-Fulfill |language=ru}}</ref>. Sharenda-Panasyuk Aleksandr Lukashenkoni tez-tez tanqid qiladi. 2006-yilda u 2006-yilgi prezident saylovidagi asosiy muxolifat nomzodi [[Alaksandar Milinkievič]]ni ochiqchasiga qoʻllab-quvvatladi hamda [[Minsk]]da Milinkievič va demokratiya tarafdori yurishlarda ishtirok etdi<ref name=":1" /><ref name=":3">{{Cite news |date=2025-02-25 |title=HRF celebrates the release of Belarusian dissident Palina Sharenda-Panasiuk |url=https://hrf.org/latest/hrf-celebrates-the-release-of-belarusian-dissident-palina-sharenda-panasiuk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250608110615/https://hrf.org/latest/hrf-celebrates-the-release-of-belarusian-dissident-palina-sharenda-panasiuk/ |archive-date=2025-06-08 |access-date=2025-07-27 |work=Human Rights Foundation |language=en-US}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=2025-02-11 |title=Palina Sharenda-Panasiuk: "It was difficult both psychologically and physically to withstand all these tortures" |url=https://spring96.org/en/news/117407 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322060922/https://spring96.org/en/news/117407 |archive-date=2025-03-22 |access-date=2025-07-27 |website=Viasna Human Rights Centre |language=en-EN}}</ref> 2010-yilgi prezident saylovi paytida u muxolifat nomzodi [[Andrey Sannikov]]ning kampaniyasida ishladi<ref>{{Cite news |date=2021-01-08 |title=На берасцейскую Жанну Д'Арк завялі крымінальную справу. А яе мужа ў любы дзень могуць забраць на суткі |url=https://nashaniva.com/?c=ar&i=266386 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250515113122/https://nashaniva.com/?c=ar&i=266386 |archive-date=2025-05-15 |access-date=2025-07-27 |work=Nasha Niva |language=be}}</ref>. 2019-yilda Sharenda-Panasyuk oʻsha yilgi parlament saylovida Yevropa Belarusi kampaniyasi nomzodi sifatida qatnashdi. Keyinchalik u telekoʻrsatuvdagi chiqishida Lukashenkoni „diktator“ deb ataganidan soʻng nomzodlarning rasmiy roʻyxatidan chiqarib tashlandi<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Petrovich |first=Ales |date=2021-06-07 |title=Кого в Бресте сравнивают с Жанной д'Арк и за что судят |url=https://www.dw.com/ru/kogo-v-breste-sravnivajut-s-zhannoj-dark-i-za-chto-sudjat/a-57804626 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241212203649/https://www.dw.com/ru/kogo-v-breste-sravnivajut-s-zhannoj-dark-i-za-chto-sudjat/a-57804626 |archive-date=2024-12-12 |access-date=2025-07-27 |website=DW |language=ru}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Sharenda-Panasyuk, Palina}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1975-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]] [[Turkum:Varshava universiteti bitiruvchilari]] etp7jwt5uz2opob6oytdb2fvcq9ps77 Katajiri No.1 toʻgʻoni 0 1365829 5997280 2026-04-16T09:53:57Z Ahror Akramovich 75193 yangi 5997280 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 128.4m |dam_height = 31.8m |dam_width_base = |construction_began = |opening = 1963 |cost = |res_catchment = 4 sq. km |res_surface = 4 gektar | coordinates = {{coord|39|24|12|N|140|36|58|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Katajiri No.1 toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 片尻第1ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish uchun foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 4 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Katajiri No.1 Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0376}}</ref>. == Yana qarang == * [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] 4wx6ranv5ishj5w79j2h0wwh200vn4d Munozara:Palina Sharenda-Panasyuk 1 1365830 5997283 2026-04-16T09:55:40Z Sitora Oblakulova 85592 „{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=inson huquqlaru|mavzu3= |mamlakat=Belarus|mamlakat2= |mamlakat3= }}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997283 wikitext text/x-wiki {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=inson huquqlaru|mavzu3= |mamlakat=Belarus|mamlakat2= |mamlakat3= }} d8mo09mi1si6jt5ezxb8fdkebkm1iud Kohabiro toʻgʻoni 0 1365831 5997284 2026-04-16T09:55:42Z Ahror Akramovich 75193 yangi 5997284 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 166.2 m |dam_height = 20 m |dam_width_base = |construction_began = |opening = 1972 |cost = |res_capacity_total = 1,671,000 m<sup>3</sup> |res_catchment = {{convert|29.8|km2|sqmi|abbr=on}} |res_surface = {{convert|37|ha|acre|abbr=on}} |coordinates = {{coord|39|23|14|N|140|14|11|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Kohabiro toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 小羽広ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish uchun foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 29,8 km² ni tashkil etadi<ref>{{cite web |url=http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0384 |title=Kohabiro Dam - Dams in Japan |access-date=2022-02-22}}</ref>. == Yana qarang == * [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] rmkx6amcsndycp14lr7ptf31ltwoh1e Kurakarizawa toʻgʻoni 0 1365832 5997286 2026-04-16T09:56:48Z Ahror Akramovich 75193 yangi 5997286 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 80m |dam_height = 18.6m |dam_width_base = |construction_began = |opening = 1945 |cost = |res_catchment = 1.9 sq. km |res_surface = 2 gektar | coordinates = {{coord|39|12|45|N|140|34|37|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Kurakarizawa toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 倉刈沢ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish uchun foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 1,9 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Kurakarizawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0365}}</ref>. == Yana qarang == * [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] kl8sc6cqg7tbu6u3nt5vmyio9b68hoh Kuromorigawa No.1 toʻgʻoni 0 1365833 5997287 2026-04-16T09:57:55Z Ahror Akramovich 75193 yangi 5997287 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 330m |dam_height = 26m |dam_width_base = |construction_began = 1974 |opening = 1976 |cost = |res_catchment = 5.7 sq. km |res_surface = 18 gektar | coordinates = {{coord|39|17|48|N|140|2|31|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Kuromorigawa No.1 toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 黒森川第1ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon suv taʼminoti uchun foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 5,7 km² ni tashkil etadi. Toʻliq holatda taxminan 18 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 1305 ming kub metr suv sigʻimiga ega<ref>{{Cite web| title = Kuromorigawa No.1 Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0387}}</ref>. == Yana qarang == * [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] 86448csh04mrffog2wxd2rzrkx0xdzd Yuliya Slutskaya 0 1365834 5997290 2026-04-16T10:04:15Z Sitora Oblakulova 85592 „{{Shaxsiyat bilgiqutisi | native_name = Юлія Слуцкая | native_name_lang = be | image = Information Office of Solidarity with Belarus.jpg | caption = Slutskaya 2011-yilda | birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1964|9|15}} | birth_place = [[Belorussiya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Belorussiya SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] | citizenship...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997290 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | native_name = Юлія Слуцкая | native_name_lang = be | image = Information Office of Solidarity with Belarus.jpg | caption = Slutskaya 2011-yilda | birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1964|9|15}} | birth_place = [[Belorussiya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Belorussiya SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] | citizenship = [[Belarus]] | alma_mater = [[Belarus davlat universiteti]] | occupation = [[Jurnalist]] | years_active = 1994–hozirgacha | organization = Haqiqatni ayting | criminal_charges = Soliq toʻlashdan boʻyin tovlash | criminal_penalty = Jarima | awards = Soʻz erkinligi mukofoti (2021) }} '''Yuliya Vitalyevna Slutskaya''' ({{Lang-be|Юлія Вітальеўна Слуцкая}}; 1964-yil 15-sentyabrda tugʻilgan) — belaruslik [[jurnalist]] va sobiq siyosiy mahbus. Press Club Belarus hamda Belarus bilan birdamlik axborot byurosi asoschisi. == Yoshligi va taʼlimi == Slutskaya [[Belarus davlat universiteti]]da [[sotsiologiya]] yoʻnalishida tahsil olgan. Oʻqishni tugatgach, bir necha yil universitetning sotsiologiya boʻlimida ishlagan<ref name=":0">{{Cite news |last=Krivets |first=Nataliya |date=30 December 2020 |title=Кто такая Юлия Слуцкая, которую задержали по делу «Пресс-клуба» |url=https://www.kp.by/daily/27224.3/4347141/ |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20210911051150/https://www.kp.by/daily/27224.3/4347141/ |archive-date=11 September 2021 |access-date=19 November 2025 |work=Komsomolskaya Pravda |language=ru}}</ref>. == Jurnalistika faoliyati == Slutskaya 1994-yilda [[jurnalist]] sifatida ishlashni boshlagan, dastlab BelKP-Presda sotsiolog boʻlib faoliyat yuritgan<ref name=":1">{{Cite news |last=Kasperovich |first=Lyubov |date=24 December 2020 |title=«Ее репутация безупречна». Кто такая Юлия Слуцкая — создательница Пресс-клуба, куда пришли силовики |url=https://news.tut.by/society/712487.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210103011759/https://news.tut.by/society/712487.html |archive-date=3 January 2021 |access-date=19 November 2025 |work=[[Tut.By]] |language=ru}}</ref>. 1997-yilga kelib „''Komsomolskaya Pravda v Belorussii''“ gazetasi muharririga aylangan. Bu Belarusdagi rus tilida nashr etiladigan gazeta boʻlib, Slutskaya uning asoschilaridan biri hamdir<ref name=":0" />. 2006-yilda u muharrirlikdan ketgan, bu paytga kelib gazetaning adadi deyarli 330 000 nusxani tashkil etgan va har bir sonning qariyb yarmi aynan Belarus masalalariga bagʻishlangan edi. Slutskaya 2006-yilgi Belarus prezidentlik saylovidan soʻng isteʼfoga chiqqan<ref name=":1" />. 2007-yilda Slutskaya mustaqil radiostansiya boʻlgan Belarus uchun Yevropa radiosining bosh muharriri etib tayinlangan<ref name=":1" />. U 2011-yil fevralida lavozimni ixtiyoriy ravishda tark etgan<ref name=":2">{{Cite news |last=Drakakhust |first=Yury |date=9 February 2011 |title=Ю.Слуцкая: “Сыход з Эўрарадыё - маё асабістае рашэньне” |url=https://www.svaboda.org/a/2302273.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908103344/https://www.svaboda.org/a/2302273.html |archive-date=8 September 2021 |access-date=19 November 2025 |work=[[Radio Free Europe/Radio Liberty|Radyyo Svaboda]] |language=be}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Slutskaya,Yuliya}} [[Turkum:1962-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Belaruslik jurnalistlar]] [[Turkum:Belaruslik ayol jurnalistlar]] [[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]] [[Turkum:Belarus davlat universiteti bitiruvchilari]] {{Tashqi havolalar}} 22x4l5wqsk9ugx9sy6c23nll55m9cp8 5997297 5997290 2026-04-16T10:12:48Z Sitora Oblakulova 85592 5997297 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | native_name = Юлія Слуцкая | native_name_lang = be | image = Information Office of Solidarity with Belarus.jpg | caption = Slutskaya 2011-yilda | birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1964|9|15}} | birth_place = [[Belorussiya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Belorussiya SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] | citizenship = [[Belarus]] | alma_mater = [[Belarus davlat universiteti]] | occupation = [[Jurnalist]] | years_active = 1994–hozirgacha | organization = Tell the Truth (Haqiqatni ayt) | criminal_charges = Soliq toʻlashdan boʻyin tovlash | criminal_penalty = Jarima | awards = Soʻz erkinligi mukofoti (2021) }} '''Yuliya Vitalyevna Slutskaya''' ({{Lang-be|Юлія Вітальеўна Слуцкая}}; 1964-yil 15-sentyabrda tugʻilgan) — belaruslik [[jurnalist]] va sobiq siyosiy mahbus. Press Club Belarus hamda Belarus bilan birdamlik Axborot byurosi asoschisi. == Yoshligi va taʼlimi == Slutskaya [[Belarus davlat universiteti]]da [[sotsiologiya]] yoʻnalishida tahsil olgan. Oʻqishni tugatgach, bir necha yil universitetning sotsiologiya boʻlimida ishlagan<ref name=":0">{{Cite news |last=Krivets |first=Nataliya |date=30 December 2020 |title=Кто такая Юлия Слуцкая, которую задержали по делу «Пресс-клуба» |url=https://www.kp.by/daily/27224.3/4347141/ |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20210911051150/https://www.kp.by/daily/27224.3/4347141/ |archive-date=11 September 2021 |access-date=19 November 2025 |work=Komsomolskaya Pravda |language=ru}}</ref>. == Jurnalistika faoliyati == Slutskaya 1994-yilda [[jurnalist]] sifatida ishlashni boshlagan, dastlab BelKP-Presda sotsiolog boʻlib faoliyat yuritgan<ref name=":1">{{Cite news |last=Kasperovich |first=Lyubov |date=24 December 2020 |title=«Ее репутация безупречна». Кто такая Юлия Слуцкая — создательница Пресс-клуба, куда пришли силовики |url=https://news.tut.by/society/712487.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210103011759/https://news.tut.by/society/712487.html |archive-date=3 January 2021 |access-date=19 November 2025 |work=[[Tut.By]] |language=ru}}</ref>. 1997-yilga kelib „''Komsomolskaya Pravda v Belorussii''“ gazetasi muharririga aylangan. Bu Belarusdagi [[Rus tili|rus tilida]] nashr etiladigan gazeta boʻlib, Slutskaya uning asoschilaridan biri hisoblangan<ref name=":0" />. 2006-yilda u muharrirlikdan ketgan, bu paytga kelib gazetaning adadi deyarli 330 000 nusxani tashkil etgan va har bir sonning qariyb yarmi aynan [[Belarus]] masalalariga bagʻishlangan edi. Slutskaya 2006-yilgi Belarus prezidentlik saylovidan soʻng isteʼfoga chiqqan<ref name=":1" />. 2007-yilda Slutskaya mustaqil radiostansiya boʻlgan Belarus uchun Yevropa radiosining bosh muharriri etib tayinlangan<ref name=":1" />. U 2011-yil fevralida lavozimni ixtiyoriy ravishda tark etgan<ref name=":2">{{Cite news |last=Drakakhust |first=Yury |date=9 February 2011 |title=Ю.Слуцкая: “Сыход з Эўрарадыё - маё асабістае рашэньне” |url=https://www.svaboda.org/a/2302273.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908103344/https://www.svaboda.org/a/2302273.html |archive-date=8 September 2021 |access-date=19 November 2025 |work=[[Radio Free Europe/Radio Liberty|Radyyo Svaboda]] |language=be}}</ref>. == Faolligi == 2010-yil fevral oyida demokratiyaparast va korrupsiyaga qarshi ''Tell the Truth'' (Haqiqatni ayt) kampaniyasi tashkil etildi. Ushbu kampaniya 2010-yilgi Belarus prezident saylovida Uladzimir Nyaklyayev nomzodini ilgari surdi. Slutskaya Nyaklyayev uchun media maslahatchisi boʻlib ishladi<ref name=":12" /><ref name=":22" />. 2011-yil yanvar oyida Slutskayaa Varshavadan turib Belarus bilan birdamlik boʻyicha Axborot byurosini tashkil etdi. Tashkilot Belarus masalasi muhokama qilinishi rejalashtirilgan [[Yevropa parlamenti|Yevropa Parlamenti]] va [[Yevropa Kengashi]] sessiyalari arafasida Yevropa poytaxtlari boʻylab tashriflar uyushtirdi. Jumladan [[Polsha]], [[Litva]], [[Chexiya|Chexiya Respublikasi]], [[Olmoniya (Germaniya)|Germaniya]], [[Daniya]], [[Niderlandiya]] va [[Shvetsiya|Shvetsiyani]] ham qamrab oldi. Guruh faoliyati uchrashuvlar oʻtkazish, konferensiyalar hamda fotokoʻrgazmalar tashkil etish va 2010-yilgi norozilik namoyishlari haqidagi filmni namoyish etishni oʻz ichiga olgan<ref name=":22" />. Keyinchalik Slutskaya [[Minsk|Minskka]] qaytdi va 2015-yilda Press Club Belarus tashkilotiga asos soldi. U maʼruzalar va treninglar oʻtkazishdan tashqari Belarus OAVlarining jurnalistik standartlar va etikaga rioya etishini kuzatib bordi. 2020-yilda Slutskaya Press Club Belarus rasmiy taʼlim muassasasi — Press Club Akademiyasini tashkil etdi<ref name=":02" />. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Slutskaya,Yuliya}} [[Turkum:1962-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Belaruslik jurnalistlar]] [[Turkum:Belaruslik ayol jurnalistlar]] [[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]] [[Turkum:Belarus davlat universiteti bitiruvchilari]] {{Tashqi havolalar}} ergjzvht0ol15tu2f337n24xt7knqzi 5997299 5997297 2026-04-16T10:16:48Z Sitora Oblakulova 85592 5997299 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | native_name = Юлія Слуцкая | native_name_lang = be | image = Information Office of Solidarity with Belarus.jpg | caption = Slutskaya 2011-yilda | birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|df=yes|1964|9|15}} | birth_place = [[Belorussiya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Belorussiya SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] | citizenship = [[Belarus]] | alma_mater = [[Belarus davlat universiteti]] | occupation = [[Jurnalist]] | years_active = 1994–hozirgacha | organization = Tell the Truth (Haqiqatni ayt) | criminal_charges = Soliq toʻlashdan boʻyin tovlash | criminal_penalty = Jarima | awards = Soʻz erkinligi mukofoti (2021) }} '''Yuliya Vitalyevna Slutskaya''' ({{Lang-be|Юлія Вітальеўна Слуцкая}}; 1964-yil 15-sentyabrda tugʻilgan) — belaruslik [[jurnalist]] va sobiq siyosiy mahbus. Press Club Belarus hamda Belarus bilan birdamlik Axborot byurosi asoschisi. == Yoshligi va taʼlimi == Slutskaya [[Belarus davlat universiteti]]da [[sotsiologiya]] yoʻnalishida tahsil olgan. Oʻqishni tugatgach, bir necha yil universitetning sotsiologiya boʻlimida ishlagan<ref name=":0">{{Cite news |last=Krivets |first=Nataliya |date=30 December 2020 |title=Кто такая Юлия Слуцкая, которую задержали по делу «Пресс-клуба» |url=https://www.kp.by/daily/27224.3/4347141/ |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20210911051150/https://www.kp.by/daily/27224.3/4347141/ |archive-date=11 September 2021 |access-date=19 November 2025 |work=Komsomolskaya Pravda |language=ru}}</ref>. == Jurnalistika faoliyati == Slutskaya 1994-yilda [[jurnalist]] sifatida ishlashni boshlagan, dastlab BelKP-Presda sotsiolog boʻlib faoliyat yuritgan<ref name=":1">{{Cite news |last=Kasperovich |first=Lyubov |date=24 December 2020 |title=«Ее репутация безупречна». Кто такая Юлия Слуцкая — создательница Пресс-клуба, куда пришли силовики |url=https://news.tut.by/society/712487.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210103011759/https://news.tut.by/society/712487.html |archive-date=3 January 2021 |access-date=19 November 2025 |work=[[Tut.By]] |language=ru}}</ref>. 1997-yilga kelib „''Komsomolskaya Pravda v Belorussii''“ gazetasi muharririga aylangan. Bu Belarusdagi [[Rus tili|rus tilida]] nashr etiladigan gazeta boʻlib, Slutskaya uning asoschilaridan biri hisoblangan<ref name=":0" />. 2006-yilda u muharrirlikdan ketgan, bu paytga kelib gazetaning adadi deyarli 330 000 nusxani tashkil etgan va har bir sonning qariyb yarmi aynan [[Belarus]] masalalariga bagʻishlangan edi. Slutskaya 2006-yilgi Belarus prezidentlik saylovidan soʻng isteʼfoga chiqqan<ref name=":1" />. 2007-yilda Slutskaya mustaqil radiostansiya boʻlgan Belarus uchun Yevropa radiosining bosh muharriri etib tayinlangan<ref name=":1" />. U 2011-yil fevralida lavozimni ixtiyoriy ravishda tark etgan<ref name=":2">{{Cite news |last=Drakakhust |first=Yury |date=9 February 2011 |title=Ю.Слуцкая: “Сыход з Эўрарадыё - маё асабістае рашэньне” |url=https://www.svaboda.org/a/2302273.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908103344/https://www.svaboda.org/a/2302273.html |archive-date=8 September 2021 |access-date=19 November 2025 |work=[[Radio Free Europe/Radio Liberty|Radyyo Svaboda]] |language=be}}</ref>. == Faolligi == 2010-yil fevral oyida demokratiyaparast va korrupsiyaga qarshi ''Tell the Truth'' (Haqiqatni ayt) kampaniyasi tashkil etildi. Ushbu kampaniya 2010-yilgi Belarus prezident saylovida Uladzimir Nyaklyayev nomzodini ilgari surdi. Slutskaya Nyaklyayev uchun media maslahatchisi boʻlib ishladi<ref name=":1">{{Cite news |last=Kasperovich |first=Lyubov |date=24 December 2020 |title=«Ее репутация безупречна». Кто такая Юлия Слуцкая — создательница Пресс-клуба, куда пришли силовики |url=https://news.tut.by/society/712487.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210103011759/https://news.tut.by/society/712487.html |archive-date=3 January 2021 |access-date=19 November 2025 |work=[[Tut.By]] |language=ru}}</ref><ref name=":2">{{Cite news |last=Drakakhust |first=Yury |date=9 February 2011 |title=Ю.Слуцкая: “Сыход з Эўрарадыё - маё асабістае рашэньне” |url=https://www.svaboda.org/a/2302273.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908103344/https://www.svaboda.org/a/2302273.html |archive-date=8 September 2021 |access-date=19 November 2025 |work=[[Radio Free Europe/Radio Liberty|Radyyo Svaboda]] |language=be}}</ref>. 2011-yil yanvar oyida Slutskayaa Varshavadan turib Belarus bilan birdamlik boʻyicha Axborot byurosini tashkil etdi. Tashkilot Belarus masalasi muhokama qilinishi rejalashtirilgan [[Yevropa parlamenti|Yevropa Parlamenti]] va [[Yevropa Kengashi]] sessiyalari arafasida Yevropa poytaxtlari boʻylab tashriflar uyushtirdi. Jumladan [[Polsha]], [[Litva]], [[Chexiya|Chexiya Respublikasi]], [[Olmoniya (Germaniya)|Germaniya]], [[Daniya]], [[Niderlandiya]] va [[Shvetsiya|Shvetsiyani]] ham qamrab oldi. Guruh faoliyati uchrashuvlar oʻtkazish, konferensiyalar hamda fotokoʻrgazmalar tashkil etish va 2010-yilgi norozilik namoyishlari haqidagi filmni namoyish etishni oʻz ichiga olgan<ref name=":2">{{Cite news |last=Drakakhust |first=Yury |date=9 February 2011 |title=Ю.Слуцкая: “Сыход з Эўрарадыё - маё асабістае рашэньне” |url=https://www.svaboda.org/a/2302273.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908103344/https://www.svaboda.org/a/2302273.html |archive-date=8 September 2021 |access-date=19 November 2025 |work=[[Radio Free Europe/Radio Liberty|Radyyo Svaboda]] |language=be}}</ref>. Keyinchalik Slutskaya [[Minsk|Minskka]] qaytdi va 2015-yilda Press Club Belarus tashkilotiga asos soldi. U maʼruzalar va treninglar oʻtkazishdan tashqari Belarus OAVlarining jurnalistik standartlar va etikaga rioya etishini kuzatib bordi. 2020-yilda Slutskaya Press Club Belarus rasmiy taʼlim muassasasi — Press Club Akademiyasini tashkil etdi<ref name=":0">{{Cite news |last=Krivets |first=Nataliya |date=30 December 2020 |title=Кто такая Юлия Слуцкая, которую задержали по делу «Пресс-клуба» |url=https://www.kp.by/daily/27224.3/4347141/ |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20210911051150/https://www.kp.by/daily/27224.3/4347141/ |archive-date=11 September 2021 |access-date=19 November 2025 |work=Komsomolskaya Pravda |language=ru}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Slutskaya,Yuliya}} [[Turkum:1962-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Belaruslik jurnalistlar]] [[Turkum:Belaruslik ayol jurnalistlar]] [[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]] [[Turkum:Belarus davlat universiteti bitiruvchilari]] {{Tashqi havolalar}} hcxzqqy1kth778neq676b7z6286l1tc Turkum:Belaruslik jurnalistlar 14 1365835 5997291 2026-04-16T10:05:22Z Sitora Oblakulova 85592 „[[Turkum:Davlatlarga koʻra jurnalistlar]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997291 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Davlatlarga koʻra jurnalistlar]] ii30952qkzk6enhsg15eskyj12jmw8f Munozara:Yuliya Slutskaya 1 1365836 5997292 2026-04-16T10:05:58Z Sitora Oblakulova 85592 „{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=inson huquqlari|mavzu3= |mamlakat=Belarus|mamlakat2= |mamlakat3= }}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997292 wikitext text/x-wiki {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=inson huquqlari|mavzu3= |mamlakat=Belarus|mamlakat2= |mamlakat3= }} mu6t6ouu077ygl5vjj8xarb5bppebj8 Vladimir Kisera 0 1365837 5997293 2026-04-16T10:08:37Z AnvarxonM 75105 „{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Vladimir Kisera | tavallud_sana = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1960|05|18}} | toʻliqism = Vladimir Bogdanovich Kisera | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|SSSR}} | boʻyi = {{boʻy|cm=172}} | vazni = 74 kg | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]] | yillar1 = 1980—1982 | klublar1 = Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997293 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Vladimir Kisera | tavallud_sana = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1960|05|18}} | toʻliqism = Vladimir Bogdanovich Kisera | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|SSSR}} | boʻyi = {{boʻy|cm=172}} | vazni = 74 kg | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]] | yillar1 = 1980—1982 | klublar1 = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoychi]] | isht1 = KFK | gollar1 = | yillar2 = 1982—1986 | klublar2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht2 = 72 | gollar2 = 0 | yillar3 = 1987—1990 | klublar3 = Podole | isht3 = 153 | gollar3 = 1 | yillar4 = 1991 | klublar4 = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoychi]] | isht4 = 42 | gollar4 = 0 | yillar5 = 1992 | klublar5 = Podole | isht5 = 25 | gollar5 = 0 }} '''Vladimir Bogdanovich Kisera''' ({{lang-ru|Кисера, Владимир Богданович}}; 1960-yil 18-mayda tugʻilgan) — [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] va [[Ukraina|ukrain]] [[Futbolchi|futbolchisi]], himoyachi pozitsiyasida oʻynagan. == Biografiya == Vladimir [[Toshkent]]dagi oʻsmirlar sport maktabida taʼlim olgan. Uning birinchi murabbiyi G. M. Mejetov<ref>[https://footbook.ru/index.php?type=3&pid=21343 footbook.ru]</ref> boʻlgan. Vladimir [[Futbol bo‘yicha O‘zbekiston SSR chempionati|Oʻzbekiston SSR chempionati]]da [[Kosonsoy (shahar)|Kosonsoy]]ning „[[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoychi]]“ jamoasida (1980—1982) oʻynagan. 1982-yilda [[Toshkent]]ning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ klubiga taklif qilingan va oʻrinbosarlar jamoasida oʻynay boshlagan. 1983—1984-yillarda Paxtakor safida [[SSSR Oliy Ligasi|SSSR Oliy ligasi]]da 29 ta oʻyinda, 1985—1986-yillarda esa [[Sovet Ittifoqi birinchi ligasi|birinchi liga]]da 43 ta oʻyinda maydonga tushgan. Vladimir keyinchalik Sovet Ittifoqi ikkinchi ligasida ishtirok etgan Podolye Xmelnitskiy (1987—1990) va Kosonsoychi (1991) jamoalarida oʻynagan. Sovet Ittifoqi tugatilganidan keyin 1992-yilda Ukrainaning koʻchib oʻtgan va Ukraina Birinchi ligasida Xmelnitskiyning Podolye jamoasida oʻynagan. === Shaxsiy hayoti === Kisera taniqli murabbiy [[Ishtvan Sekech]]ning qiziga uylangan. Vladimir hozirda Isroilda yashaydi. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://footballfakts.ru/person/48944 Vladimir Kisera] Footballfakts saytida {{DEFAULTSORT:Kisera, Vladimir}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Ukrainalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:FC Podillya Xmelnitskiy futbolchilari]] [[Turkum:Kosonsoy klubi futbolchilari]] [[Turkum:SSSR Oliy ligasi futbolchilari]] [[Turkum:SSSR birinchi ligasi futbolchilari]] [[Turkum:SSSR ikkinchi ligasi futbolchilari]] ongeu5h7xeqq16ti3u3hmn6whgzhiok 5997308 5997293 2026-04-16T10:29:05Z AnvarxonM 75105 /* Biografiya */ 5997308 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Vladimir Kisera | tavallud_sana = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1960|05|18}} | toʻliqism = Vladimir Bogdanovich Kisera | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|SSSR}} | boʻyi = {{boʻy|cm=172}} | vazni = 74 kg | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]] | yillar1 = 1980—1982 | klublar1 = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoychi]] | isht1 = KFK | gollar1 = | yillar2 = 1982—1986 | klublar2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] | isht2 = 72 | gollar2 = 0 | yillar3 = 1987—1990 | klublar3 = Podole | isht3 = 153 | gollar3 = 1 | yillar4 = 1991 | klublar4 = [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoychi]] | isht4 = 42 | gollar4 = 0 | yillar5 = 1992 | klublar5 = Podole | isht5 = 25 | gollar5 = 0 }} '''Vladimir Bogdanovich Kisera''' ({{lang-ru|Кисера, Владимир Богданович}}; 1960-yil 18-mayda tugʻilgan) — [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] va [[Ukraina|ukrain]] [[Futbolchi|futbolchisi]], himoyachi pozitsiyasida oʻynagan. == Biografiya == Vladimir [[Toshkent]]dagi oʻsmirlar sport maktabida taʼlim olgan. Uning birinchi murabbiyi G. M. Mejetov<ref>[https://footbook.ru/index.php?type=3&pid=21343 footbook.ru]</ref> boʻlgan. Vladimir [[Futbol bo‘yicha O‘zbekiston SSR chempionati|Oʻzbekiston SSR chempionati]]da [[Kosonsoy (shahar)|Kosonsoy]]ning „[[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoychi]]“ jamoasida (1980—1982) oʻynagan. 1982-yilda [[Toshkent]]ning „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ klubiga taklif qilingan va oʻrinbosarlar jamoasida oʻynay boshlagan. 1983—1984-yillarda Paxtakor safida [[SSSR Oliy Ligasi|SSSR Oliy ligasi]]da 29 ta oʻyinda, 1985—1986-yillarda esa [[Sovet Ittifoqi birinchi ligasi|birinchi liga]]da 43 ta oʻyinda maydonga tushgan. Vladimir keyinchalik Sovet Ittifoqi ikkinchi ligasida ishtirok etgan „Podole Xmelnitskiy“ (1987—1990) va „Kosonsoychi“ (1991) jamoalarida oʻynagan. Sovet Ittifoqi tugatilganidan keyin 1992-yilda [[Ukraina]]ga koʻchib oʻtgan va Ukraina Birinchi ligasida, [[Xmelnitskiy]]ning „Podole“ jamoasida oʻynagan. === Shaxsiy hayoti === Kisera taniqli murabbiy [[Ishtvan Sekech]]ning qiziga uylangan. Vladimir hozirda [[Isroil]]da yashaydi<ref>{{Veb manbasi |url=https://sport-strana.ru/kisera-vladimir-bogdanovich/ |sarlavha=Владимир Богданович Кисера |nashriyot=sport-strana.ru}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://footballfakts.ru/person/48944 Vladimir Kisera] Footballfakts saytida * [https://www.transfermarkt.com/volodymyr-kysera/leistungsdatendetails/spieler/832533/saison/1984/wettbewerb/SU2L Vladimir Kisera] Transfermarkt saytida {{DEFAULTSORT:Kisera, Vladimir}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Ukrainalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:FC Podillya Xmelnitskiy futbolchilari]] [[Turkum:Kosonsoy klubi futbolchilari]] [[Turkum:SSSR Oliy ligasi futbolchilari]] [[Turkum:SSSR birinchi ligasi futbolchilari]] [[Turkum:SSSR ikkinchi ligasi futbolchilari]] bgut0l2u9zc2gcz24wd2epvlg6pnzqq Loyiha:Ikki qanotlilar 102 1365838 5997298 2026-04-16T10:15:30Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi loyiha 5997298 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; position:relative;">{{Loyiha statistikasi|topic=Ikki qanotlilar}}</div> [[Fayl:Hoverfly January 2008-6.jpg|left|150px]] Salom, hurmatli ushbu loyihaga qiziqish bildirgan vikipediyachi! Biz ushbu loyihada [[Ikki qanotlilar]] bilan bogʻliq mavzularda maqolalar yaratishni taklif etamiz! <!-- Andozalar boʻlimiga tegishli qism --> == Andozalar == Tegishli maqolalar munozarasiga {{tl|Ikki qanotlilar loyihasi}} andozasini qoʻshish, loyihada ishtirok etayotgan foydalanuvchilar oʻz foydalanuvchi sahifasiga {{tl|User Ikki qanotlilar loyihasi}} andozasini qoʻshishlari tavsiya etiladi: {| class="wikitable" |- ! Kod ! Natija |- |{{tl|User Ikki qanotlilar loyihasi}} |{{User Ikki qanotlilar loyihasi}} |} <!-- Ishtirokchilar boʻlimiga tegishli qism --> == Ishtirokchilar == : ''[[Loyiha:Ikki qanotlilar/Ishtirokchilar|Siz ham bizga qoʻshiling!]]'' ------------- {{/Ishtirokchilar}} __NOTOC__ __NOEDITSECTION__ [[Turkum:Vikipediya:Loyihalar]] rlvn4lui5i1u7iaqvd4z2hracpx0e4v Munozara:Vladimir Kisera 1 1365839 5997302 2026-04-16T10:21:58Z AnvarxonM 75105 „{{Munozara}} {{OʻFL}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997302 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} {{OʻFL}} 756rozftsn6bjy41w6502ltyh7vqt4t Amaliyotchi arxitektorlar dasturi 0 1365840 5997305 2026-04-16T10:24:27Z Gulzoda Abduhalilova 245101 yangi 5997305 wikitext text/x-wiki '''Amaliyotchi arxitektorlar dasturi''' ({{lang-en| Intern Architect Program, IAP}}) yoki Arxitektura sohasida malaka oshirish dasturi. [[Kanada]]da faoliyat yurituvchi milliy dastur. Amaliyot faoliyatini hujjatlashtiradi va baholaydi, taʼlimdan litsenziya olishgacha boʻlgan oʻtish davrini tuzilmaviy asos bilan taʼminlaydi hamda amaliyotchi mutaxassislarning yangi arxitektorlarni tayyorlashdagi ishtirokini ragʻbatlantiradi.<ref>{{cite book | last = Hobbs | first = John | title = Canadian Handbook of Practice for Architects | publisher = [[National Practice Program]] for the Profession of Architecture in Canada | date = 1999 | location = Ottawa | pages = 1.1.3 2–3}}</ref>. Dastur IAP [[Kanada arxitektorlar kengashi qo‘mitasi]] tomonidan ta’sis etilgan. Uning tarkibiga o‘nta viloyat arxitektorlari assotsiatsiyasining har biridan vakillar kiradi. == Manbalar == {{manbalar}} {{Profession-stub}} dz8lj6724y50ic0rrbrn0bqzkmbb94f 5997306 5997305 2026-04-16T10:24:39Z Gulzoda Abduhalilova 245101 [[Turkum:Kasblar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997306 wikitext text/x-wiki '''Amaliyotchi arxitektorlar dasturi''' ({{lang-en| Intern Architect Program, IAP}}) yoki Arxitektura sohasida malaka oshirish dasturi. [[Kanada]]da faoliyat yurituvchi milliy dastur. Amaliyot faoliyatini hujjatlashtiradi va baholaydi, taʼlimdan litsenziya olishgacha boʻlgan oʻtish davrini tuzilmaviy asos bilan taʼminlaydi hamda amaliyotchi mutaxassislarning yangi arxitektorlarni tayyorlashdagi ishtirokini ragʻbatlantiradi.<ref>{{cite book | last = Hobbs | first = John | title = Canadian Handbook of Practice for Architects | publisher = [[National Practice Program]] for the Profession of Architecture in Canada | date = 1999 | location = Ottawa | pages = 1.1.3 2–3}}</ref>. Dastur IAP [[Kanada arxitektorlar kengashi qo‘mitasi]] tomonidan ta’sis etilgan. Uning tarkibiga o‘nta viloyat arxitektorlari assotsiatsiyasining har biridan vakillar kiradi. == Manbalar == {{manbalar}} {{Profession-stub}} [[Turkum:Kasblar]] mrc8hif6e2xgkzm18q19sx7p3eys1vx 5997318 5997306 2026-04-16T10:38:06Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 5997318 wikitext text/x-wiki '''Amaliyotchi arxitektorlar dasturi''' ({{lang-en| Intern Architect Program, IAP}}) yoki Arxitektura sohasida malaka oshirish dasturi. [[Kanada]]da faoliyat yurituvchi milliy dastur. Amaliyot faoliyatini hujjatlashtiradi va baholaydi, taʼlimdan litsenziya olishgacha boʻlgan oʻtish davrini tuzilmaviy asos bilan taʼminlaydi hamda amaliyotchi mutaxassislarning yangi arxitektorlarni tayyorlashdagi ishtirokini ragʻbatlantiradi<ref>{{cite book | last = Hobbs | first = John | title = Canadian Handbook of Practice for Architects | publisher = [[National Practice Program]] for the Profession of Architecture in Canada | date = 1999 | location = Ottawa | pages = 1.1.3 2–3}}</ref>. Dastur IAP [[Kanada arxitektorlar kengashi qo‘mitasi]] tomonidan ta’sis etilgan. Uning tarkibiga o‘nta viloyat arxitektorlari assotsiatsiyasining har biridan vakillar kiradi. == Manbalar == {{manbalar}} {{Profession-stub}} [[Turkum:Kasblar]] gpfut8tqbornucxlh53ii76n5tpubqv Natallya Vasilevich 0 1365841 5997309 2026-04-16T10:29:07Z Sitora Oblakulova 85592 „{{Shaxsiyat bilgiqutisi | native_name = Наталля Васілевіч | native_name_lang = be | birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1982|3|15}} | birth_place = [[Minsk]], [[Belorussiya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Belorussiya SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] | citizenship = [[Belarus]] | alma_mater = [[Belarus davlat universiteti]] <br /> [[Bonn universiteti]] |...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997309 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | native_name = Наталля Васілевіч | native_name_lang = be | birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1982|3|15}} | birth_place = [[Minsk]], [[Belorussiya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Belorussiya SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] | citizenship = [[Belarus]] | alma_mater = [[Belarus davlat universiteti]] <br /> [[Bonn universiteti]] | occupation = Teolog <br /> [[Inson huquqlari]] faoli | years_active = 2002–hozirgacha | organization = Nasroniy qarashlar | known_for = Belarusda urushga qarshi ekumenizmni qoʻllab-quvvatlash }} '''Natalliya Stsiapanauna Vasilevich''' ({{Lang-be|Наталля Сцяпанаўна Васілевіч}}; 1982-yil 15-martda tugʻilgan) — belaruslik [[inson huquqlari]] faoli va teolog. Belarusdagi ekumenik harakatning yetakchi aʼzolaridan biri boʻlib, diniy erkinlik hamda cherkovlarning ijtimoiy masʼuliyati uchun qilgan targʻiboti bilan tanilgan. Hozirda nasroniy inson huquqlari guruhi Nasroniy qarashlar guruhining moderatori sifatida faoliyat yuritadi. == Yoshligi == Vasilevich 1982-yil 15-martda Minskda tugʻilgan. U yerda Yakub Kolas nomidagi Gumanitar litseyda oʻqib, 1999-yilda oʻqishni bitirgan<ref>{{Cite news |title=Ergebnis der Suche nach: nid=1049698584 |url=https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=nid%3D1049698584 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222191411/https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=nid%3D1049698584 |archive-date=22 February 2025 |access-date=8 March 2026 |work=[[German National Library]] |language=de|trans-title=Search result for: nid=1049698584}}</ref>. U 1999–2004-yillarda [[Belarus davlat universiteti]]ning yuridik fakultetida siyosatshunoslik boʻyicha tahsil olgan. Keyinchalik Vasilevich 2005-yilda siyosatshunoslik yoʻnalishida magistr darajasini, 2008-yilda esa PhD darajasini olgan. Oʻqishni tugatgach, u Belarus huquqiy tadqiqotlar institutida huquq nazariyasi va tarixi boʻlimida professor sifatida ish boshlagan<ref>{{Cite news |last=Smyatannikov |first=Andrei |date=28 September 2011 |title=Выкладчыкі беларускай ВНУ засталіся бяз працы з-за перакананьняў |url=https://generation.by/news4805.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110930150332/https://generation.by/news4805.html |archive-date=30 September 2011 |access-date=8 March 2026 |work=Generation.by |language=be|trans-title=Belarusian university teachers lose their jobs because of their beliefs}}</ref>. 2014-yilda Vasilevich [[Olmoniya (Germaniya)|Germaniya]]dagi [[Bonn universiteti]]da ekumenik tadqiqotlar boʻyicha magistr darajasini olgan. 2015-yildan esa universitetning falsafa fakultetida doktorant sifatida tahsil olgan. 2025-yilda u Pravoslav cherkovining Muqaddas va Buyuk Kengashining kengashgacha boʻlgan jarayoni haqidagi dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qilgan<ref>{{Cite journal |last=Vasilevich |first=Natallia |date=5 October 2025 |title=The Pan-Orthodox Celebration of the 1600th Anniversary of the Council of Nicaea in 1925 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/erev.12908 |url-status=live |journal=The Ecumenical Review |via=Wiley Online Library}}</ref>. == Yozuvchilik faoliyati == 2002–2019-yillar oraligʻida Vasilevich „''Pani z kadzilam''“ nomli blog yuritgan. Unda cherkov hayoti, eʼtiqod masalalari va ijtimoiy faollik haqida yozgan. Vasilevich [[siyosat]], [[inson huquqlari]], diniy erkinlik, davlatda cherkovning roli hamda 2020–2021-yillardagi Belarus norozilik namoyishlari kontekstida nasroniy jamoalarining roli haqida turli maqolalar yozgan. Uning tadqiqotlari din sotsiologiyasi, fuqarolik faolligi teologiyasi va ekumenik muloqotga qaratilgan<ref>{{Cite news |title=Natallia Vasilevich |url=https://www.researchgate.net/profile/Natallia-Vasilevich-2 |url-status=live |access-date=8 March 2026 |work=[[ResearchGate]] |language=en}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Vasilevich, Natallia}} [[Turkum:1982-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]] [[Turkum:Belarus davlat universiteti bitiruvchilari]] [[Turkum:Bonn universiteti bitiruvchilari]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] {{Tashqi havolalar}} 1t8qhfgledxsapfra4gnxnrcipanzpv 5997311 5997309 2026-04-16T10:32:37Z Sitora Oblakulova 85592 5997311 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | native_name = Наталля Васілевіч | native_name_lang = be | birth_date = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1982|3|15}} | birth_place = [[Minsk]], [[Belorussiya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Belorussiya SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] | citizenship = [[Belarus]] | alma_mater = [[Belarus davlat universiteti]] <br /> [[Bonn universiteti]] | occupation = Teolog <br /> [[Inson huquqlari]] faoli | years_active = 2002–hozirgacha | organization = Nasroniy qarashlar | known_for = Belarusda urushga qarshi ekumenizmni qoʻllab-quvvatlash }} '''Natalliya Stsiapanauna Vasilevich''' ({{Lang-be|Наталля Сцяпанаўна Васілевіч}}; 1982-yil 15-martda tugʻilgan) — belaruslik [[inson huquqlari]] faoli va teolog. [[Belarus|Belarusdagi]] ekumenik harakatning yetakchi aʼzolaridan biri boʻlib, diniy erkinlik hamda cherkovlarning ijtimoiy masʼuliyati borasida olib borgan targʻiboti bilan tanilgan. Hozirda nasroniy inson huquqlari guruhi Nasroniy qarashlar guruhining moderatori sifatida faoliyat yuritadi. == Yoshligi == Natallya Vasilevich 1982-yil 15-martda Minskda tugʻilgan. U yerda Yakub Kolas nomidagi Gumanitar litseyda oʻqib, 1999-yilda oʻqishni tamomlagan<ref>{{Cite news |title=Ergebnis der Suche nach: nid=1049698584 |url=https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=nid%3D1049698584 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222191411/https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=nid%3D1049698584 |archive-date=22 February 2025 |access-date=8 March 2026 |work=[[German National Library]] |language=de|trans-title=Search result for: nid=1049698584}}</ref>. U 1999–2004-yillarda [[Belarus davlat universiteti]]ning yuridik fakultetida siyosatshunoslik boʻyicha tahsil olgan. Keyinchalik Vasilevich 2005-yilda siyosatshunoslik yoʻnalishida magistr darajasini, 2008-yilda esa yana shu yoʻnalish boʻyicha PhD darajasini olgan. Oʻqishni tugatgach, u Belarus huquqiy tadqiqotlar institutida huquq nazariyasi va tarixi boʻlimida professor sifatida faoliyat yurita boshlagan<ref>{{Cite news |last=Smyatannikov |first=Andrei |date=28 September 2011 |title=Выкладчыкі беларускай ВНУ засталіся бяз працы з-за перакананьняў |url=https://generation.by/news4805.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110930150332/https://generation.by/news4805.html |archive-date=30 September 2011 |access-date=8 March 2026 |work=Generation.by |language=be|trans-title=Belarusian university teachers lose their jobs because of their beliefs}}</ref>. 2014-yilda Natallya Vasilevich [[Olmoniya (Germaniya)|Germaniya]]dagi [[Bonn universiteti]]da ekumenik tadqiqotlar boʻyicha magistr darajasini olgan. 2015-yildan esa ayna shu universitetning falsafa fakultetida doktorant sifatida tahsil olgan. 2025-yilda u Pravoslav cherkovining Muqaddas va Buyuk Kengashining kengashgacha boʻlgan jarayoni haqidagi dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qilgan<ref>{{Cite journal |last=Vasilevich |first=Natallia |date=5 October 2025 |title=The Pan-Orthodox Celebration of the 1600th Anniversary of the Council of Nicaea in 1925 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/erev.12908 |url-status=live |journal=The Ecumenical Review |via=Wiley Online Library}}</ref>. == Yozuvchilik faoliyati == 2002–2019-yillar oraligʻida Vasilevich „''Pani z kadzilam''“ nomli blog yuritgan. Ushbu blogda cherkov hayoti, eʼtiqod masalalari va ijtimoiy faollik haqida yozgan. Vasilevich [[siyosat]], [[inson huquqlari]], diniy erkinlik, davlatda cherkovning roli hamda 2020–2021-yillardagi Belarus norozilik namoyishlari kontekstida nasroniy jamoalarining roli haqida turli maqolalar yozgan. Uning tadqiqotlari din sotsiologiyasi, fuqarolik faolligi teologiyasi va ekumenik muloqotga qaratilgan<ref>{{Cite news |title=Natallia Vasilevich |url=https://www.researchgate.net/profile/Natallia-Vasilevich-2 |url-status=live |access-date=8 March 2026 |work=[[ResearchGate]] |language=en}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Vasilevich, Natallia}} [[Turkum:1982-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]] [[Turkum:Belarus davlat universiteti bitiruvchilari]] [[Turkum:Bonn universiteti bitiruvchilari]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] {{Tashqi havolalar}} 7csqpq0tcd8a65vnizt1s9z6uwkmrju Turkum:Belarus davlat universiteti bitiruvchilari 14 1365842 5997310 2026-04-16T10:30:10Z Sitora Oblakulova 85592 „[[Turkum:Belarus davlat universiteti]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997310 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Belarus davlat universiteti]] t8g2dr6jjyjua8fbvn8bf77ubu6kg0u Munozara:Natallya Vasilevich 1 1365843 5997312 2026-04-16T10:33:02Z Sitora Oblakulova 85592 „{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=inson huquqlari|mavzu3= |mamlakat=Belarus|mamlakat2= |mamlakat3= }}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997312 wikitext text/x-wiki {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=inson huquqlari|mavzu3= |mamlakat=Belarus|mamlakat2= |mamlakat3= }} mu6t6ouu077ygl5vjj8xarb5bppebj8 Kuzugasawa toʻgʻoni 0 1365844 5997314 2026-04-16T10:35:00Z Ahror Akramovich 75193 yangi 5997314 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 120m |dam_height = 18.8m |dam_width_base = |construction_began = |opening = 1943 |cost = |res_catchment = 1.8 sq. km |res_surface = 10 ga | coordinates = {{coord|39|21|34|N|140|23|11|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Kuzugasawa toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 葛ヶ沢ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 1,8 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Kuzugasawa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0352}}</ref>. == Yana qarang == * [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] nohp9bubsscaoz0vnndqwahfng6a1d5 Kyowa toʻgʻoni 0 1365845 5997316 2026-04-16T10:36:36Z Ahror Akramovich 75193 yangi 5997316 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 222.5m |dam_height = 49.3m |dam_width_base = |construction_began = 1979 |opening = 1997 |cost = |res_catchment = 24.4 sq. km |res_surface = 49 ga | coordinates = {{coord|39|41|32|N|140|26|21|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Kyōwa toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 協和ダム, ''きょうわだむ'') — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish va suv taʼminoti uchun foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 24,4 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Kyowa Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0393}}</ref>. == Yana qarang == * [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] oxfynvmmetp7odxswl43v5gokqo77de Anna Pavlik 0 1365846 5997317 2026-04-16T10:38:01Z Panpanchik 72616 „{{Infobox person | name = | image = Anna Pavlyk.jpg | alt = | caption = | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth date|1855|01|26|df=y}} | birth_place = | death_date = {{Death date and age|1928|10|13|1855|01|26|df=y}} | death_place = | nationality = | other_names = | occupation = faol, yozuvchi | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''Anna...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997317 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = Anna Pavlyk.jpg | alt = | caption = | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth date|1855|01|26|df=y}} | birth_place = | death_date = {{Death date and age|1928|10|13|1855|01|26|df=y}} | death_place = | nationality = | other_names = | occupation = faol, yozuvchi | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''Anna Pavlik''' (1855-yil 26-yanvar — 1928-yil 13-oktabr) — ukrainalik ijtimoiy va madaniy faol, yozuvchi, [[Galitsiya|Galitsiya]]dagi ayollar harakati faol ishtirokchisi<ref name=":0">{{Cite book |title=Ent︠s︡yklopedii︠a︡ istoriï Ukraïny |date=2003–2019 |others=V. A. Smoliĭ, В. А. Смолій, Instytut istoriï Ukraïny, "Naukova dumka", Інститут історії України, "Наукова думка" |isbn=966-00-0632-2 |volume=8 |location=Kyïv |pages=47 |oclc=56112443}}</ref><ref>{{Cite web |title=П-Пал. Енциклопедія українознавства. Словникова частина. Том 5 |url=http://izbornyk.org.ua/encycl/euii145.htm |access-date=2022-09-24 |website=izbornyk.org.ua}}</ref>. == Tarjimai hol == Anna Pavlik Monastirske qishlogʻida tugʻilgan, hozir u [[Kosiv]] shahri tarkibiga kiradi, oʻsha paytda esa [[Avstriya imperiyasi]] hududi edi. Oilaning ogʻir moliyaviy ahvoli tufayli Anna maktabga muntazam bora olmagan. U yollanma ishchi boʻlib ishlagan. Pavlikning oʻqishga boʻlgan ishtiyoqi katta edi, lekin u bunga faqat mustaqil ravishda, kitob oʻqish orqali erishadi. Akasi {{Tillararo havola|Mixaylo Pavlik|uk|Павлик Михайло Іванович}} yuborgan kitob va jurnallarni Kosiv qishlogʻi aholisi oʻrtasida tarqatganligi uchun u mahalliy hokimiyat tomonidan taʼqib qilindi<ref name=":2">{{Cite web |date=2018-01-31 |title=Анна, сестра Михайла |url=https://zbruc.eu/node/76065 |access-date=2022-09-24 |website=Збруч |language=uk}}</ref>. 1877-yilda Anna Pavlik yanvar va yozda ikki marta, [[Ivan Franko]], Mixaylo Pavlik, {{Tillararo havola|Ostap Terletskiy|uk|Терлецький Остап Степанович}} va boshqalar bilan birga hibsga olinib, sudlangan<ref name=":2" />. Anna Pavlik 1879 va 1880-yillarda ham hibsga olingan. Har safar sud uni qamoq jazosiga hukm qilgan<ref name=":0" />. == Asarlari == Anna Pavlik maqolalar, ocherklar va sheʼrlar yozgan. Uning ''Mening insoniy gunohlarim, zodagon va ruhoniy haqiqati'' nomli maqolasi hokimiyatning adolatsizligiga bagʻishlangan. U ''Zaribnitsia'' (''Birinchi gulchambar'' almanaxi, 1887) ocherkini yozgan. Anna Pavlik hokimiyatning adolatsizligi, ruhoniylarning talon-taroj qilishi (''Vijdonsizlik'', ''Popning vijdoni'', ''Ahmoqlarning hukmi''), shuningdek, ''Kosivlik dehqon xoʻjayinning namunasi'' kabi publitsistik maqolalarida keskin fikr bildirgan<ref>{{Cite news |last=Стеф'юк |first=В. |date=1995-02-04 |title=Мужня косівчанка |work=Гуцульський край}}</ref>. [[Mixaylo Dragomanov]]ning singlisi — [[Olga Dragomanova-Kosach]] (adabiy taxallusi Olena Pchilka), Ivan Franko orqali Anna Pavlik bilan tanishgan va isteʼdodli yozuvchining ijodiga qiziqqan<ref name=":1">{{Cite web |date=2011-05-10 |title=Анна Павлик |url=http://kosivlibrary.if.ua/2010/12/07/119/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510001034/http://kosivlibrary.if.ua/2010/12/07/119/ |archive-date=2011-05-10 |access-date=2022-09-24 }}</ref>. 1887-yilda Anna Pavlik [[Nataliya Kobrinska|Nataliya Kobrinsska]] bilan birga Galisiya va Naddnepr mintaqasi ayol mualliflarining asarlaridan iborat ''Birinchi gulchambar'' nomli [[Almanax|almanax]]ni nashr etadi, unda Anna Pavlikning hikoyasi chop etiladi<ref name=":1" />. 1920-yillarda, umri davomida turmush qurmagan Anna Pavlik Monastirske qishlogʻidagi yetimlarga yordam bergan va maxsus sotib olingan yerda yetimxona hamda kasal ukrain yozuvchilari dam olib, ijod qilishi mumkin boʻlgan uy qurishni rejalashtirgan. Biroq u kutilmagan oʻlimi tufayli bu niyatini amalga oshira olmadi. Anna Pavlik 1928-yil 13-oktabrda [[Lvov]] shahrida vafot etgan va shu yerda dafn qilingan. Kosiv shahrida koʻchalardan biri uning nomi bilan ataladi. == Manbalar == {{manbalar}} 21uiau3rdm9og0lmdyyygxrh8pgrn06 5997321 5997317 2026-04-16T10:38:56Z Panpanchik 72616 [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997321 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = Anna Pavlyk.jpg | alt = | caption = | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth date|1855|01|26|df=y}} | birth_place = | death_date = {{Death date and age|1928|10|13|1855|01|26|df=y}} | death_place = | nationality = | other_names = | occupation = faol, yozuvchi | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''Anna Pavlik''' (1855-yil 26-yanvar — 1928-yil 13-oktabr) — ukrainalik ijtimoiy va madaniy faol, yozuvchi, [[Galitsiya|Galitsiya]]dagi ayollar harakati faol ishtirokchisi<ref name=":0">{{Cite book |title=Ent︠s︡yklopedii︠a︡ istoriï Ukraïny |date=2003–2019 |others=V. A. Smoliĭ, В. А. Смолій, Instytut istoriï Ukraïny, "Naukova dumka", Інститут історії України, "Наукова думка" |isbn=966-00-0632-2 |volume=8 |location=Kyïv |pages=47 |oclc=56112443}}</ref><ref>{{Cite web |title=П-Пал. Енциклопедія українознавства. Словникова частина. Том 5 |url=http://izbornyk.org.ua/encycl/euii145.htm |access-date=2022-09-24 |website=izbornyk.org.ua}}</ref>. == Tarjimai hol == Anna Pavlik Monastirske qishlogʻida tugʻilgan, hozir u [[Kosiv]] shahri tarkibiga kiradi, oʻsha paytda esa [[Avstriya imperiyasi]] hududi edi. Oilaning ogʻir moliyaviy ahvoli tufayli Anna maktabga muntazam bora olmagan. U yollanma ishchi boʻlib ishlagan. Pavlikning oʻqishga boʻlgan ishtiyoqi katta edi, lekin u bunga faqat mustaqil ravishda, kitob oʻqish orqali erishadi. Akasi {{Tillararo havola|Mixaylo Pavlik|uk|Павлик Михайло Іванович}} yuborgan kitob va jurnallarni Kosiv qishlogʻi aholisi oʻrtasida tarqatganligi uchun u mahalliy hokimiyat tomonidan taʼqib qilindi<ref name=":2">{{Cite web |date=2018-01-31 |title=Анна, сестра Михайла |url=https://zbruc.eu/node/76065 |access-date=2022-09-24 |website=Збруч |language=uk}}</ref>. 1877-yilda Anna Pavlik yanvar va yozda ikki marta, [[Ivan Franko]], Mixaylo Pavlik, {{Tillararo havola|Ostap Terletskiy|uk|Терлецький Остап Степанович}} va boshqalar bilan birga hibsga olinib, sudlangan<ref name=":2" />. Anna Pavlik 1879 va 1880-yillarda ham hibsga olingan. Har safar sud uni qamoq jazosiga hukm qilgan<ref name=":0" />. == Asarlari == Anna Pavlik maqolalar, ocherklar va sheʼrlar yozgan. Uning ''Mening insoniy gunohlarim, zodagon va ruhoniy haqiqati'' nomli maqolasi hokimiyatning adolatsizligiga bagʻishlangan. U ''Zaribnitsia'' (''Birinchi gulchambar'' almanaxi, 1887) ocherkini yozgan. Anna Pavlik hokimiyatning adolatsizligi, ruhoniylarning talon-taroj qilishi (''Vijdonsizlik'', ''Popning vijdoni'', ''Ahmoqlarning hukmi''), shuningdek, ''Kosivlik dehqon xoʻjayinning namunasi'' kabi publitsistik maqolalarida keskin fikr bildirgan<ref>{{Cite news |last=Стеф'юк |first=В. |date=1995-02-04 |title=Мужня косівчанка |work=Гуцульський край}}</ref>. [[Mixaylo Dragomanov]]ning singlisi — [[Olga Dragomanova-Kosach]] (adabiy taxallusi Olena Pchilka), Ivan Franko orqali Anna Pavlik bilan tanishgan va isteʼdodli yozuvchining ijodiga qiziqqan<ref name=":1">{{Cite web |date=2011-05-10 |title=Анна Павлик |url=http://kosivlibrary.if.ua/2010/12/07/119/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510001034/http://kosivlibrary.if.ua/2010/12/07/119/ |archive-date=2011-05-10 |access-date=2022-09-24 }}</ref>. 1887-yilda Anna Pavlik [[Nataliya Kobrinska|Nataliya Kobrinsska]] bilan birga Galisiya va Naddnepr mintaqasi ayol mualliflarining asarlaridan iborat ''Birinchi gulchambar'' nomli [[Almanax|almanax]]ni nashr etadi, unda Anna Pavlikning hikoyasi chop etiladi<ref name=":1" />. 1920-yillarda, umri davomida turmush qurmagan Anna Pavlik Monastirske qishlogʻidagi yetimlarga yordam bergan va maxsus sotib olingan yerda yetimxona hamda kasal ukrain yozuvchilari dam olib, ijod qilishi mumkin boʻlgan uy qurishni rejalashtirgan. Biroq u kutilmagan oʻlimi tufayli bu niyatini amalga oshira olmadi. Anna Pavlik 1928-yil 13-oktabrda [[Lvov]] shahrida vafot etgan va shu yerda dafn qilingan. Kosiv shahrida koʻchalardan biri uning nomi bilan ataladi. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] 70s02mg5sc82c49d5ev8sw5l9zsfjli 5997322 5997321 2026-04-16T10:39:07Z Panpanchik 72616 [[Turkum:Ukrainalik ayol yozuvchilar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997322 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = Anna Pavlyk.jpg | alt = | caption = | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth date|1855|01|26|df=y}} | birth_place = | death_date = {{Death date and age|1928|10|13|1855|01|26|df=y}} | death_place = | nationality = | other_names = | occupation = faol, yozuvchi | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''Anna Pavlik''' (1855-yil 26-yanvar — 1928-yil 13-oktabr) — ukrainalik ijtimoiy va madaniy faol, yozuvchi, [[Galitsiya|Galitsiya]]dagi ayollar harakati faol ishtirokchisi<ref name=":0">{{Cite book |title=Ent︠s︡yklopedii︠a︡ istoriï Ukraïny |date=2003–2019 |others=V. A. Smoliĭ, В. А. Смолій, Instytut istoriï Ukraïny, "Naukova dumka", Інститут історії України, "Наукова думка" |isbn=966-00-0632-2 |volume=8 |location=Kyïv |pages=47 |oclc=56112443}}</ref><ref>{{Cite web |title=П-Пал. Енциклопедія українознавства. Словникова частина. Том 5 |url=http://izbornyk.org.ua/encycl/euii145.htm |access-date=2022-09-24 |website=izbornyk.org.ua}}</ref>. == Tarjimai hol == Anna Pavlik Monastirske qishlogʻida tugʻilgan, hozir u [[Kosiv]] shahri tarkibiga kiradi, oʻsha paytda esa [[Avstriya imperiyasi]] hududi edi. Oilaning ogʻir moliyaviy ahvoli tufayli Anna maktabga muntazam bora olmagan. U yollanma ishchi boʻlib ishlagan. Pavlikning oʻqishga boʻlgan ishtiyoqi katta edi, lekin u bunga faqat mustaqil ravishda, kitob oʻqish orqali erishadi. Akasi {{Tillararo havola|Mixaylo Pavlik|uk|Павлик Михайло Іванович}} yuborgan kitob va jurnallarni Kosiv qishlogʻi aholisi oʻrtasida tarqatganligi uchun u mahalliy hokimiyat tomonidan taʼqib qilindi<ref name=":2">{{Cite web |date=2018-01-31 |title=Анна, сестра Михайла |url=https://zbruc.eu/node/76065 |access-date=2022-09-24 |website=Збруч |language=uk}}</ref>. 1877-yilda Anna Pavlik yanvar va yozda ikki marta, [[Ivan Franko]], Mixaylo Pavlik, {{Tillararo havola|Ostap Terletskiy|uk|Терлецький Остап Степанович}} va boshqalar bilan birga hibsga olinib, sudlangan<ref name=":2" />. Anna Pavlik 1879 va 1880-yillarda ham hibsga olingan. Har safar sud uni qamoq jazosiga hukm qilgan<ref name=":0" />. == Asarlari == Anna Pavlik maqolalar, ocherklar va sheʼrlar yozgan. Uning ''Mening insoniy gunohlarim, zodagon va ruhoniy haqiqati'' nomli maqolasi hokimiyatning adolatsizligiga bagʻishlangan. U ''Zaribnitsia'' (''Birinchi gulchambar'' almanaxi, 1887) ocherkini yozgan. Anna Pavlik hokimiyatning adolatsizligi, ruhoniylarning talon-taroj qilishi (''Vijdonsizlik'', ''Popning vijdoni'', ''Ahmoqlarning hukmi''), shuningdek, ''Kosivlik dehqon xoʻjayinning namunasi'' kabi publitsistik maqolalarida keskin fikr bildirgan<ref>{{Cite news |last=Стеф'юк |first=В. |date=1995-02-04 |title=Мужня косівчанка |work=Гуцульський край}}</ref>. [[Mixaylo Dragomanov]]ning singlisi — [[Olga Dragomanova-Kosach]] (adabiy taxallusi Olena Pchilka), Ivan Franko orqali Anna Pavlik bilan tanishgan va isteʼdodli yozuvchining ijodiga qiziqqan<ref name=":1">{{Cite web |date=2011-05-10 |title=Анна Павлик |url=http://kosivlibrary.if.ua/2010/12/07/119/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510001034/http://kosivlibrary.if.ua/2010/12/07/119/ |archive-date=2011-05-10 |access-date=2022-09-24 }}</ref>. 1887-yilda Anna Pavlik [[Nataliya Kobrinska|Nataliya Kobrinsska]] bilan birga Galisiya va Naddnepr mintaqasi ayol mualliflarining asarlaridan iborat ''Birinchi gulchambar'' nomli [[Almanax|almanax]]ni nashr etadi, unda Anna Pavlikning hikoyasi chop etiladi<ref name=":1" />. 1920-yillarda, umri davomida turmush qurmagan Anna Pavlik Monastirske qishlogʻidagi yetimlarga yordam bergan va maxsus sotib olingan yerda yetimxona hamda kasal ukrain yozuvchilari dam olib, ijod qilishi mumkin boʻlgan uy qurishni rejalashtirgan. Biroq u kutilmagan oʻlimi tufayli bu niyatini amalga oshira olmadi. Anna Pavlik 1928-yil 13-oktabrda [[Lvov]] shahrida vafot etgan va shu yerda dafn qilingan. Kosiv shahrida koʻchalardan biri uning nomi bilan ataladi. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] [[Turkum:Ukrainalik ayol yozuvchilar]] 7g0ftv0malrf2avgtp3n5itxgv4inok 5997324 5997322 2026-04-16T10:39:37Z Panpanchik 72616 /* Manbalar */ 5997324 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = Anna Pavlyk.jpg | alt = | caption = | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth date|1855|01|26|df=y}} | birth_place = | death_date = {{Death date and age|1928|10|13|1855|01|26|df=y}} | death_place = | nationality = | other_names = | occupation = faol, yozuvchi | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''Anna Pavlik''' (1855-yil 26-yanvar — 1928-yil 13-oktabr) — ukrainalik ijtimoiy va madaniy faol, yozuvchi, [[Galitsiya|Galitsiya]]dagi ayollar harakati faol ishtirokchisi<ref name=":0">{{Cite book |title=Ent︠s︡yklopedii︠a︡ istoriï Ukraïny |date=2003–2019 |others=V. A. Smoliĭ, В. А. Смолій, Instytut istoriï Ukraïny, "Naukova dumka", Інститут історії України, "Наукова думка" |isbn=966-00-0632-2 |volume=8 |location=Kyïv |pages=47 |oclc=56112443}}</ref><ref>{{Cite web |title=П-Пал. Енциклопедія українознавства. Словникова частина. Том 5 |url=http://izbornyk.org.ua/encycl/euii145.htm |access-date=2022-09-24 |website=izbornyk.org.ua}}</ref>. == Tarjimai hol == Anna Pavlik Monastirske qishlogʻida tugʻilgan, hozir u [[Kosiv]] shahri tarkibiga kiradi, oʻsha paytda esa [[Avstriya imperiyasi]] hududi edi. Oilaning ogʻir moliyaviy ahvoli tufayli Anna maktabga muntazam bora olmagan. U yollanma ishchi boʻlib ishlagan. Pavlikning oʻqishga boʻlgan ishtiyoqi katta edi, lekin u bunga faqat mustaqil ravishda, kitob oʻqish orqali erishadi. Akasi {{Tillararo havola|Mixaylo Pavlik|uk|Павлик Михайло Іванович}} yuborgan kitob va jurnallarni Kosiv qishlogʻi aholisi oʻrtasida tarqatganligi uchun u mahalliy hokimiyat tomonidan taʼqib qilindi<ref name=":2">{{Cite web |date=2018-01-31 |title=Анна, сестра Михайла |url=https://zbruc.eu/node/76065 |access-date=2022-09-24 |website=Збруч |language=uk}}</ref>. 1877-yilda Anna Pavlik yanvar va yozda ikki marta, [[Ivan Franko]], Mixaylo Pavlik, {{Tillararo havola|Ostap Terletskiy|uk|Терлецький Остап Степанович}} va boshqalar bilan birga hibsga olinib, sudlangan<ref name=":2" />. Anna Pavlik 1879 va 1880-yillarda ham hibsga olingan. Har safar sud uni qamoq jazosiga hukm qilgan<ref name=":0" />. == Asarlari == Anna Pavlik maqolalar, ocherklar va sheʼrlar yozgan. Uning ''Mening insoniy gunohlarim, zodagon va ruhoniy haqiqati'' nomli maqolasi hokimiyatning adolatsizligiga bagʻishlangan. U ''Zaribnitsia'' (''Birinchi gulchambar'' almanaxi, 1887) ocherkini yozgan. Anna Pavlik hokimiyatning adolatsizligi, ruhoniylarning talon-taroj qilishi (''Vijdonsizlik'', ''Popning vijdoni'', ''Ahmoqlarning hukmi''), shuningdek, ''Kosivlik dehqon xoʻjayinning namunasi'' kabi publitsistik maqolalarida keskin fikr bildirgan<ref>{{Cite news |last=Стеф'юк |first=В. |date=1995-02-04 |title=Мужня косівчанка |work=Гуцульський край}}</ref>. [[Mixaylo Dragomanov]]ning singlisi — [[Olga Dragomanova-Kosach]] (adabiy taxallusi Olena Pchilka), Ivan Franko orqali Anna Pavlik bilan tanishgan va isteʼdodli yozuvchining ijodiga qiziqqan<ref name=":1">{{Cite web |date=2011-05-10 |title=Анна Павлик |url=http://kosivlibrary.if.ua/2010/12/07/119/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510001034/http://kosivlibrary.if.ua/2010/12/07/119/ |archive-date=2011-05-10 |access-date=2022-09-24 }}</ref>. 1887-yilda Anna Pavlik [[Nataliya Kobrinska|Nataliya Kobrinsska]] bilan birga Galisiya va Naddnepr mintaqasi ayol mualliflarining asarlaridan iborat ''Birinchi gulchambar'' nomli [[Almanax|almanax]]ni nashr etadi, unda Anna Pavlikning hikoyasi chop etiladi<ref name=":1" />. 1920-yillarda, umri davomida turmush qurmagan Anna Pavlik Monastirske qishlogʻidagi yetimlarga yordam bergan va maxsus sotib olingan yerda yetimxona hamda kasal ukrain yozuvchilari dam olib, ijod qilishi mumkin boʻlgan uy qurishni rejalashtirgan. Biroq u kutilmagan oʻlimi tufayli bu niyatini amalga oshira olmadi. Anna Pavlik 1928-yil 13-oktabrda [[Lvov]] shahrida vafot etgan va shu yerda dafn qilingan. Kosiv shahrida koʻchalardan biri uning nomi bilan ataladi. == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Anna Pavlik}} [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] [[Turkum:Ukrainalik ayol yozuvchilar]] pv85xi0jszt9pskwd74yp7o8ooldefe 5997325 5997324 2026-04-16T10:40:06Z Panpanchik 72616 [[Turkum:Ukrainalik shoiralar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997325 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = Anna Pavlyk.jpg | alt = | caption = | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth date|1855|01|26|df=y}} | birth_place = | death_date = {{Death date and age|1928|10|13|1855|01|26|df=y}} | death_place = | nationality = | other_names = | occupation = faol, yozuvchi | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''Anna Pavlik''' (1855-yil 26-yanvar — 1928-yil 13-oktabr) — ukrainalik ijtimoiy va madaniy faol, yozuvchi, [[Galitsiya|Galitsiya]]dagi ayollar harakati faol ishtirokchisi<ref name=":0">{{Cite book |title=Ent︠s︡yklopedii︠a︡ istoriï Ukraïny |date=2003–2019 |others=V. A. Smoliĭ, В. А. Смолій, Instytut istoriï Ukraïny, "Naukova dumka", Інститут історії України, "Наукова думка" |isbn=966-00-0632-2 |volume=8 |location=Kyïv |pages=47 |oclc=56112443}}</ref><ref>{{Cite web |title=П-Пал. Енциклопедія українознавства. Словникова частина. Том 5 |url=http://izbornyk.org.ua/encycl/euii145.htm |access-date=2022-09-24 |website=izbornyk.org.ua}}</ref>. == Tarjimai hol == Anna Pavlik Monastirske qishlogʻida tugʻilgan, hozir u [[Kosiv]] shahri tarkibiga kiradi, oʻsha paytda esa [[Avstriya imperiyasi]] hududi edi. Oilaning ogʻir moliyaviy ahvoli tufayli Anna maktabga muntazam bora olmagan. U yollanma ishchi boʻlib ishlagan. Pavlikning oʻqishga boʻlgan ishtiyoqi katta edi, lekin u bunga faqat mustaqil ravishda, kitob oʻqish orqali erishadi. Akasi {{Tillararo havola|Mixaylo Pavlik|uk|Павлик Михайло Іванович}} yuborgan kitob va jurnallarni Kosiv qishlogʻi aholisi oʻrtasida tarqatganligi uchun u mahalliy hokimiyat tomonidan taʼqib qilindi<ref name=":2">{{Cite web |date=2018-01-31 |title=Анна, сестра Михайла |url=https://zbruc.eu/node/76065 |access-date=2022-09-24 |website=Збруч |language=uk}}</ref>. 1877-yilda Anna Pavlik yanvar va yozda ikki marta, [[Ivan Franko]], Mixaylo Pavlik, {{Tillararo havola|Ostap Terletskiy|uk|Терлецький Остап Степанович}} va boshqalar bilan birga hibsga olinib, sudlangan<ref name=":2" />. Anna Pavlik 1879 va 1880-yillarda ham hibsga olingan. Har safar sud uni qamoq jazosiga hukm qilgan<ref name=":0" />. == Asarlari == Anna Pavlik maqolalar, ocherklar va sheʼrlar yozgan. Uning ''Mening insoniy gunohlarim, zodagon va ruhoniy haqiqati'' nomli maqolasi hokimiyatning adolatsizligiga bagʻishlangan. U ''Zaribnitsia'' (''Birinchi gulchambar'' almanaxi, 1887) ocherkini yozgan. Anna Pavlik hokimiyatning adolatsizligi, ruhoniylarning talon-taroj qilishi (''Vijdonsizlik'', ''Popning vijdoni'', ''Ahmoqlarning hukmi''), shuningdek, ''Kosivlik dehqon xoʻjayinning namunasi'' kabi publitsistik maqolalarida keskin fikr bildirgan<ref>{{Cite news |last=Стеф'юк |first=В. |date=1995-02-04 |title=Мужня косівчанка |work=Гуцульський край}}</ref>. [[Mixaylo Dragomanov]]ning singlisi — [[Olga Dragomanova-Kosach]] (adabiy taxallusi Olena Pchilka), Ivan Franko orqali Anna Pavlik bilan tanishgan va isteʼdodli yozuvchining ijodiga qiziqqan<ref name=":1">{{Cite web |date=2011-05-10 |title=Анна Павлик |url=http://kosivlibrary.if.ua/2010/12/07/119/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510001034/http://kosivlibrary.if.ua/2010/12/07/119/ |archive-date=2011-05-10 |access-date=2022-09-24 }}</ref>. 1887-yilda Anna Pavlik [[Nataliya Kobrinska|Nataliya Kobrinsska]] bilan birga Galisiya va Naddnepr mintaqasi ayol mualliflarining asarlaridan iborat ''Birinchi gulchambar'' nomli [[Almanax|almanax]]ni nashr etadi, unda Anna Pavlikning hikoyasi chop etiladi<ref name=":1" />. 1920-yillarda, umri davomida turmush qurmagan Anna Pavlik Monastirske qishlogʻidagi yetimlarga yordam bergan va maxsus sotib olingan yerda yetimxona hamda kasal ukrain yozuvchilari dam olib, ijod qilishi mumkin boʻlgan uy qurishni rejalashtirgan. Biroq u kutilmagan oʻlimi tufayli bu niyatini amalga oshira olmadi. Anna Pavlik 1928-yil 13-oktabrda [[Lvov]] shahrida vafot etgan va shu yerda dafn qilingan. Kosiv shahrida koʻchalardan biri uning nomi bilan ataladi. == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Anna Pavlik}} [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] [[Turkum:Ukrainalik ayol yozuvchilar]] [[Turkum:Ukrainalik shoiralar]] ngydf0nc1hqk6otl7tn63frj1pkcy0a 5997328 5997325 2026-04-16T10:42:06Z Panpanchik 72616 5997328 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = Anna Pavlyk.jpg | alt = | caption = | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth date|1855|01|26|df=y}} | birth_place = Monastirske qishlogʻi (hozirgi Kosiv shahri) | death_date = {{Death date and age|1928|10|13|1855|01|26|df=y}} | death_place = | fuqaroligi = Avstriya imperiyasi<br>Ikkinchi Polsha Respublikasi | nationality = | other_names = | occupation = faol, yozuvchi | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''Anna Pavlik''' (1855-yil 26-yanvar — 1928-yil 13-oktabr) — ukrainalik ijtimoiy va madaniy faol, yozuvchi, [[Galitsiya|Galitsiya]]dagi ayollar harakati faol ishtirokchisi<ref name=":0">{{Cite book |title=Ent︠s︡yklopedii︠a︡ istoriï Ukraïny |date=2003–2019 |others=V. A. Smoliĭ, В. А. Смолій, Instytut istoriï Ukraïny, "Naukova dumka", Інститут історії України, "Наукова думка" |isbn=966-00-0632-2 |volume=8 |location=Kyïv |pages=47 |oclc=56112443}}</ref><ref>{{Cite web |title=П-Пал. Енциклопедія українознавства. Словникова частина. Том 5 |url=http://izbornyk.org.ua/encycl/euii145.htm |access-date=2022-09-24 |website=izbornyk.org.ua}}</ref>. == Tarjimai hol == Anna Pavlik Monastirske qishlogʻida tugʻilgan, hozir u [[Kosiv]] shahri tarkibiga kiradi, oʻsha paytda esa [[Avstriya imperiyasi]] hududi edi. Oilaning ogʻir moliyaviy ahvoli tufayli Anna maktabga muntazam bora olmagan. U yollanma ishchi boʻlib ishlagan. Pavlikning oʻqishga boʻlgan ishtiyoqi katta edi, lekin u bunga faqat mustaqil ravishda, kitob oʻqish orqali erishadi. Akasi {{Tillararo havola|Mixaylo Pavlik|uk|Павлик Михайло Іванович}} yuborgan kitob va jurnallarni Kosiv qishlogʻi aholisi oʻrtasida tarqatganligi uchun u mahalliy hokimiyat tomonidan taʼqib qilindi<ref name=":2">{{Cite web |date=2018-01-31 |title=Анна, сестра Михайла |url=https://zbruc.eu/node/76065 |access-date=2022-09-24 |website=Збруч |language=uk}}</ref>. 1877-yilda Anna Pavlik yanvar va yozda ikki marta, [[Ivan Franko]], Mixaylo Pavlik, {{Tillararo havola|Ostap Terletskiy|uk|Терлецький Остап Степанович}} va boshqalar bilan birga hibsga olinib, sudlangan<ref name=":2" />. Anna Pavlik 1879 va 1880-yillarda ham hibsga olingan. Har safar sud uni qamoq jazosiga hukm qilgan<ref name=":0" />. == Asarlari == Anna Pavlik maqolalar, ocherklar va sheʼrlar yozgan. Uning ''Mening insoniy gunohlarim, zodagon va ruhoniy haqiqati'' nomli maqolasi hokimiyatning adolatsizligiga bagʻishlangan. U ''Zaribnitsia'' (''Birinchi gulchambar'' almanaxi, 1887) ocherkini yozgan. Anna Pavlik hokimiyatning adolatsizligi, ruhoniylarning talon-taroj qilishi (''Vijdonsizlik'', ''Popning vijdoni'', ''Ahmoqlarning hukmi''), shuningdek, ''Kosivlik dehqon xoʻjayinning namunasi'' kabi publitsistik maqolalarida keskin fikr bildirgan<ref>{{Cite news |last=Стеф'юк |first=В. |date=1995-02-04 |title=Мужня косівчанка |work=Гуцульський край}}</ref>. [[Mixaylo Dragomanov]]ning singlisi — [[Olga Dragomanova-Kosach]] (adabiy taxallusi Olena Pchilka), Ivan Franko orqali Anna Pavlik bilan tanishgan va isteʼdodli yozuvchining ijodiga qiziqqan<ref name=":1">{{Cite web |date=2011-05-10 |title=Анна Павлик |url=http://kosivlibrary.if.ua/2010/12/07/119/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510001034/http://kosivlibrary.if.ua/2010/12/07/119/ |archive-date=2011-05-10 |access-date=2022-09-24 }}</ref>. 1887-yilda Anna Pavlik [[Nataliya Kobrinska|Nataliya Kobrinsska]] bilan birga Galisiya va Naddnepr mintaqasi ayol mualliflarining asarlaridan iborat ''Birinchi gulchambar'' nomli [[Almanax|almanax]]ni nashr etadi, unda Anna Pavlikning hikoyasi chop etiladi<ref name=":1" />. 1920-yillarda, umri davomida turmush qurmagan Anna Pavlik Monastirske qishlogʻidagi yetimlarga yordam bergan va maxsus sotib olingan yerda yetimxona hamda kasal ukrain yozuvchilari dam olib, ijod qilishi mumkin boʻlgan uy qurishni rejalashtirgan. Biroq u kutilmagan oʻlimi tufayli bu niyatini amalga oshira olmadi. Anna Pavlik 1928-yil 13-oktabrda [[Lvov]] shahrida vafot etgan va shu yerda dafn qilingan. Kosiv shahrida koʻchalardan biri uning nomi bilan ataladi. == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Anna Pavlik}} [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] [[Turkum:Ukrainalik ayol yozuvchilar]] [[Turkum:Ukrainalik shoiralar]] dkpwmg5euljhy4n45pxypzrwxe62nnv 5997329 5997328 2026-04-16T10:43:21Z Panpanchik 72616 5997329 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = Anna Pavlyk.jpg | alt = | caption = | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth date|1855|01|26|df=y}} | birth_place = Monastirske qishlogʻi (hozirgi Kosiv shahri), [[Avstriya imperiyasi]] | death_date = {{Death date and age|1928|10|13|1855|01|26|df=y}} | death_place = [[Lvov]], [[Ukraina]] | fuqaroligi = Avstriya imperiyasi<br>Ikkinchi Polsha Respublikasi | nationality = [[Ukrain]] | other_names = | occupation = faol, yozuvchi | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''Anna Pavlik''' (1855-yil 26-yanvar — 1928-yil 13-oktabr) — ukrainalik ijtimoiy va madaniy faol, yozuvchi, [[Galitsiya|Galitsiya]]dagi ayollar harakati faol ishtirokchisi<ref name=":0">{{Cite book |title=Ent︠s︡yklopedii︠a︡ istoriï Ukraïny |date=2003–2019 |others=V. A. Smoliĭ, В. А. Смолій, Instytut istoriï Ukraïny, "Naukova dumka", Інститут історії України, "Наукова думка" |isbn=966-00-0632-2 |volume=8 |location=Kyïv |pages=47 |oclc=56112443}}</ref><ref>{{Cite web |title=П-Пал. Енциклопедія українознавства. Словникова частина. Том 5 |url=http://izbornyk.org.ua/encycl/euii145.htm |access-date=2022-09-24 |website=izbornyk.org.ua}}</ref>. == Tarjimai hol == Anna Pavlik Monastirske qishlogʻida tugʻilgan, hozir u [[Kosiv]] shahri tarkibiga kiradi, oʻsha paytda esa [[Avstriya imperiyasi]] hududi edi. Oilaning ogʻir moliyaviy ahvoli tufayli Anna maktabga muntazam bora olmagan. U yollanma ishchi boʻlib ishlagan. Pavlikning oʻqishga boʻlgan ishtiyoqi katta edi, lekin u bunga faqat mustaqil ravishda, kitob oʻqish orqali erishadi. Akasi {{Tillararo havola|Mixaylo Pavlik|uk|Павлик Михайло Іванович}} yuborgan kitob va jurnallarni Kosiv qishlogʻi aholisi oʻrtasida tarqatganligi uchun u mahalliy hokimiyat tomonidan taʼqib qilindi<ref name=":2">{{Cite web |date=2018-01-31 |title=Анна, сестра Михайла |url=https://zbruc.eu/node/76065 |access-date=2022-09-24 |website=Збруч |language=uk}}</ref>. 1877-yilda Anna Pavlik yanvar va yozda ikki marta, [[Ivan Franko]], Mixaylo Pavlik, {{Tillararo havola|Ostap Terletskiy|uk|Терлецький Остап Степанович}} va boshqalar bilan birga hibsga olinib, sudlangan<ref name=":2" />. Anna Pavlik 1879 va 1880-yillarda ham hibsga olingan. Har safar sud uni qamoq jazosiga hukm qilgan<ref name=":0" />. == Asarlari == Anna Pavlik maqolalar, ocherklar va sheʼrlar yozgan. Uning ''Mening insoniy gunohlarim, zodagon va ruhoniy haqiqati'' nomli maqolasi hokimiyatning adolatsizligiga bagʻishlangan. U ''Zaribnitsia'' (''Birinchi gulchambar'' almanaxi, 1887) ocherkini yozgan. Anna Pavlik hokimiyatning adolatsizligi, ruhoniylarning talon-taroj qilishi (''Vijdonsizlik'', ''Popning vijdoni'', ''Ahmoqlarning hukmi''), shuningdek, ''Kosivlik dehqon xoʻjayinning namunasi'' kabi publitsistik maqolalarida keskin fikr bildirgan<ref>{{Cite news |last=Стеф'юк |first=В. |date=1995-02-04 |title=Мужня косівчанка |work=Гуцульський край}}</ref>. [[Mixaylo Dragomanov]]ning singlisi — [[Olga Dragomanova-Kosach]] (adabiy taxallusi Olena Pchilka), Ivan Franko orqali Anna Pavlik bilan tanishgan va isteʼdodli yozuvchining ijodiga qiziqqan<ref name=":1">{{Cite web |date=2011-05-10 |title=Анна Павлик |url=http://kosivlibrary.if.ua/2010/12/07/119/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510001034/http://kosivlibrary.if.ua/2010/12/07/119/ |archive-date=2011-05-10 |access-date=2022-09-24 }}</ref>. 1887-yilda Anna Pavlik [[Nataliya Kobrinska|Nataliya Kobrinsska]] bilan birga Galisiya va Naddnepr mintaqasi ayol mualliflarining asarlaridan iborat ''Birinchi gulchambar'' nomli [[Almanax|almanax]]ni nashr etadi, unda Anna Pavlikning hikoyasi chop etiladi<ref name=":1" />. 1920-yillarda, umri davomida turmush qurmagan Anna Pavlik Monastirske qishlogʻidagi yetimlarga yordam bergan va maxsus sotib olingan yerda yetimxona hamda kasal ukrain yozuvchilari dam olib, ijod qilishi mumkin boʻlgan uy qurishni rejalashtirgan. Biroq u kutilmagan oʻlimi tufayli bu niyatini amalga oshira olmadi. Anna Pavlik 1928-yil 13-oktabrda [[Lvov]] shahrida vafot etgan va shu yerda dafn qilingan. Kosiv shahrida koʻchalardan biri uning nomi bilan ataladi. == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Anna Pavlik}} [[Turkum:Ukrainalik ayol aktivistlar]] [[Turkum:Ukrainalik ayol yozuvchilar]] [[Turkum:Ukrainalik shoiralar]] 8fkm9b0uk0v6h2dwbpr5pg5s081thtq Magura toʻgʻoni 0 1365847 5997319 2026-04-16T10:38:23Z Ahror Akramovich 75193 yangi 5997319 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 170m |dam_height = 25.5m |dam_width_base = |construction_began = 1928 |opening = 1931 |cost = |res_catchment = 2.1 sq. km |res_surface = 4 ga | coordinates = {{coord|39|14|50|N|140|34|28|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Magura toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 間倉ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 2,1 km² ni tashkil etadi. Toʻliq holatda taxminan 4 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 360 ming kub metr suv sigʻimiga ega. Toʻgʻon qurilishi 1928-yilda boshlangan va 1931-yilda qurib bitkazilgan<ref>{{Cite web| title = Magura Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0332}}</ref>. == Yana qarang == * [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] 4h5n48y5onsihrqyu6h4ba5euip2wik Matsukura toʻgʻoni 0 1365848 5997323 2026-04-16T10:39:34Z Ahror Akramovich 75193 yangi 5997323 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 98m |dam_height = 21.9m |dam_width_base = |construction_began = |opening = 1961 |cost = |res_catchment = 1.7 sq. km |res_surface = 7 gektar | coordinates = {{coord|39|10|05|N|140|19|52|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Matsukura toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 松倉ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 1,7 km² ni tashkil etadi. Toʻliq holatda taxminan 7 gektar maydonni suv ostida qoldiradi va 549 ming kub metr suv sigʻimiga ega. Toʻgʻon 1961-yilda qurib bitkazilgan<ref>{{Cite web| title = Matsukura Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0375}}</ref>. == Yana qarang == * [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] om6zmjf1ge0m80i5k5j7yilds9k764p Matsumine Tameike toʻgʻoni 0 1365849 5997326 2026-04-16T10:40:41Z Ahror Akramovich 75193 yangi 5997326 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 120m |dam_height = 19.9m |dam_width_base = |construction_began = 1982 |opening = 1992 |cost = |res_catchment = 0.7 sq. km |res_surface = 3 gektar | coordinates = {{coord|40|18|43|N|140|32|26|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Matsumine Tameike (Re) toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 松峰ため池) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 0,7 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Matsumine Tameike (Re) - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3391}}</ref>. == Yana qarang == * [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] 1oa0wjhrr87t483i0hntuecojcadd6j Minase toʻgʻoni 0 1365850 5997327 2026-04-16T10:41:50Z Ahror Akramovich 75193 yangi 5997327 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Akita prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 215m |dam_height = 66.5m |dam_width_base = |construction_began = 1957 |opening = 1963 |cost = |res_catchment = 172 sq. km |res_surface = 150 gektar | coordinates = {{coord|39|3|24|N|140|37|47|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Minase toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 皆瀬ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Akita prefekturasi]] hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish, sugʻorish va elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 172 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Minase Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0378}}</ref>. == Yana qarang == * [[Akita prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] dwbp3169feqmj0ysbvn7bi4853tzikc Helina depuncta 0 1365851 5997333 2026-04-16T10:47:40Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997333 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina depuncta | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Helina]] | tasvir = }} '''Helina depuncta''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] {{Taxonbar|from=Q13855954}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} 3b6rs0z3bgkenry2hr0augi4yleccct Janil Mirza 0 1365852 5997334 2026-04-16T10:54:30Z Panpanchik 72616 „'''Janil Mirza''' ({{lang-ky|Жаңыл Мырза}}) — [[qirg‘iz]] xalqining qahramonlik dostoni. Baʼzi taxminlarga koʻra, uning paydo boʻlishi 15–16-asrga toʻgʻri keladi. Dostonda [[qalmoqlar]] istilosiga qarshi qirgʻizlarning kurashi, qirgʻiz qabilalarining hayoti tasvirlanadi. == Tavsifi == Asarning bosh qahramoni Jangil botir qiz, noygut qabilasining bilimdoni boʻladi. Uning qahramonligi dushman bilan jangda ham, shaxsiy sinovl...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997334 wikitext text/x-wiki '''Janil Mirza''' ({{lang-ky|Жаңыл Мырза}}) — [[qirg‘iz]] xalqining qahramonlik dostoni. Baʼzi taxminlarga koʻra, uning paydo boʻlishi 15–16-asrga toʻgʻri keladi. Dostonda [[qalmoqlar]] istilosiga qarshi qirgʻizlarning kurashi, qirgʻiz qabilalarining hayoti tasvirlanadi. == Tavsifi == Asarning bosh qahramoni Jangil botir qiz, noygut qabilasining bilimdoni boʻladi. Uning qahramonligi dushman bilan jangda ham, shaxsiy sinovlarda ham namoyon boʻladi. Dostonning paydo boʻlishiga tarixiy fakt asos boʻlib, xalqning maʼnaviy ehtiyoji Janil kabi yorqin obrazlarning yaratilishiga zamin yaratgan. [[Qirg‘iziston Respublikasi Milliy fanlar akademiyasi]] Qoʻlyozmalar fondida dostonning toʻrt xil varianti (Togoloq Moldo, A. Choroboyev, I. Abdiraxmonov va M. Musulmonqulov hikoyalarida) mavjud. 1957-yilda alohida kitob shaklida ham nashr etilgan. I. Abdiraxmanovning varianti „Ilm“ nashriyotida chop etilgan. „Janil Mirza“ dostonining ayrim hikoyachilari uni tarixiy voqealar bilan bogʻlab, u obrazlarning prototipi haqida ham eslaydilar. Togolog Moldoning xotira kitobida Janil 16-asrda yashaganligi haqida maʼlumot bor. Janil yashagan davrda „qora bogʻlarda Kalmatoy botir, ukasi Toʻloq, Shirdakbek xon, Uchko, Tulki, Teyish, uning oʻgʻillari Oqqoʻchqor, Ulburchok, Burguylar yashagan“ deyiladi. Bu maʼlumotlarga koʻra, dostondagi qahramonlarning bir guruhi tarixiy shaxslardir. I. Abdiraxmanov Janilni XVII asrda yashagan tarixiy shaxs deb taʼkidlaydi. Doston syujeti asosida drama (K. Malikov, A. Quttiboyev), poema (S. Eraliyev) yozilgan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Adabiyot]] == Adabiyotlar == * „Qirgʻiziston“ milliy ensiklopediyasi: 3-jild. Bosh muharrir Asanov U. A. K 97. B.: Davlat tili va ensiklopediya markazi, 2011-yil. 784-bet, rasm. ISBN 978-9967-14-074-5. {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Janil Mirza}} nil8j6ocpmoxw13vzizkm9twdt61h0v 5997338 5997334 2026-04-16T10:55:38Z Panpanchik 72616 5997338 wikitext text/x-wiki {{Kitob bilgiqutisi | nomi = Janil Mirza | asl_nomi = {{lang-ky|Жаңыл Мырза}} | til = qirgʻizcha | mamlakat = [[Qirgʻiziston]] | janr = [[doston]] }} '''Janil Mirza''' ({{lang-ky|Жаңыл Мырза}}) — [[qirg‘iz]] xalqining qahramonlik dostoni. Baʼzi taxminlarga koʻra, uning paydo boʻlishi 15–16-asrga toʻgʻri keladi. Dostonda [[qalmoqlar]] istilosiga qarshi qirgʻizlarning kurashi, qirgʻiz qabilalarining hayoti tasvirlanadi. == Tavsifi == Asarning bosh qahramoni Jangil botir qiz, noygut qabilasining bilimdoni boʻladi. Uning qahramonligi dushman bilan jangda ham, shaxsiy sinovlarda ham namoyon boʻladi. Dostonning paydo boʻlishiga tarixiy fakt asos boʻlib, xalqning maʼnaviy ehtiyoji Janil kabi yorqin obrazlarning yaratilishiga zamin yaratgan. [[Qirg‘iziston Respublikasi Milliy fanlar akademiyasi]] Qoʻlyozmalar fondida dostonning toʻrt xil varianti (Togoloq Moldo, A. Choroboyev, I. Abdiraxmonov va M. Musulmonqulov hikoyalarida) mavjud. 1957-yilda alohida kitob shaklida ham nashr etilgan. I. Abdiraxmanovning varianti „Ilm“ nashriyotida chop etilgan. „Janil Mirza“ dostonining ayrim hikoyachilari uni tarixiy voqealar bilan bogʻlab, u obrazlarning prototipi haqida ham eslaydilar. Togolog Moldoning xotira kitobida Janil 16-asrda yashaganligi haqida maʼlumot bor. Janil yashagan davrda „qora bogʻlarda Kalmatoy botir, ukasi Toʻloq, Shirdakbek xon, Uchko, Tulki, Teyish, uning oʻgʻillari Oqqoʻchqor, Ulburchok, Burguylar yashagan“ deyiladi. Bu maʼlumotlarga koʻra, dostondagi qahramonlarning bir guruhi tarixiy shaxslardir. I. Abdiraxmanov Janilni XVII asrda yashagan tarixiy shaxs deb taʼkidlaydi. Doston syujeti asosida drama (K. Malikov, A. Quttiboyev), poema (S. Eraliyev) yozilgan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Adabiyot]] == Adabiyotlar == * „Qirgʻiziston“ milliy ensiklopediyasi: 3-jild. Bosh muharrir Asanov U. A. K 97. B.: Davlat tili va ensiklopediya markazi, 2011-yil. 784-bet, rasm. ISBN 978-9967-14-074-5. {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Janil Mirza}} 3xt8ghfalt1nsh8i01u7vfj25zphfeb 5997358 5997338 2026-04-16T11:01:44Z Panpanchik 72616 /* Tavsifi */ 5997358 wikitext text/x-wiki {{Kitob bilgiqutisi | nomi = Janil Mirza | asl_nomi = {{lang-ky|Жаңыл Мырза}} | til = qirgʻizcha | mamlakat = [[Qirgʻiziston]] | janr = [[doston]] }} '''Janil Mirza''' ({{lang-ky|Жаңыл Мырза}}) — [[qirg‘iz]] xalqining qahramonlik dostoni. Baʼzi taxminlarga koʻra, uning paydo boʻlishi 15–16-asrga toʻgʻri keladi. Dostonda [[qalmoqlar]] istilosiga qarshi qirgʻizlarning kurashi, qirgʻiz qabilalarining hayoti tasvirlanadi. == Tarixi== Asarning bosh qahramoni Janil botir qiz, noygut qabilasining bilimdoni boʻladi<ref>[https://sputnik.kg/20160430/1024898001.html?ysclid=mng2x8w1j6297462269 Жаңыл Мырза туурасындагы жети факты]</ref>. Uning qahramonligi dushman bilan jangda ham, shaxsiy sinovlarda ham namoyon boʻladi. Manap biyning nabirasi Tulki botir Janilga uylanish maqsadida akasi Uchuka, Ataqozu va Chabaqni bosh qilib qo‘shin yig‘ib boradi. Belek Soltonoyevning keltirgan ma’lumotlariga ko‘ra, Jangil Mirzo hozirgi [[Aksu (Xitoy) |Aksu]] ([[Xitoy]]) shahri atrofida yashagan<ref name="soltonoev">[http://www.bizdin.kg/ebooks/html/sanjyra/soltonoev_kkt_1/index.html bizdin.kg Belek Soltonoev. Кызыл кыргыз тарыхы. 1 том.]</ref>. Kuyov bo‘lib borganlar Janil Mirzani uyidan topa olmaydi. Bir tomonni kutib olmaganiga or qilsa, ikkinchi tomondan uning qahramonligini sinab ko‘rish uchun noygutlarning yilqilarini haydab ketadi. Orasidan quvib yetgan Janil Mirza avval ishni tinch yo‘l bilan hal qilmoqchi bo‘ladi. Biroq otasining "qiz bola bo‘lmay, o‘g‘il bola bo‘lganingda, dushmanni bunday ayab turmas eding" deb or-nomusiga tegishi va Tulki botirning uni kamsitishi sababli, Janil Mirza besh botirni: Uchuka, Tulki, Oqqo‘chqor, Qanqi, Otaqo‘zu va Chabaqni kamon bilan otib o‘ldiradi<ref name="usein">[http://www.bizdin.kg/ebooks/html/sanjyra/usein_sanjira/section9.html#title15 bizdin.kg Үсөйүн ажынын санжырасы]</ref>. ==Tavsifi== Dostonning paydo boʻlishiga tarixiy fakt asos boʻlib, xalqning maʼnaviy ehtiyoji Janil kabi yorqin obrazlarning yaratilishiga zamin yaratgan. [[Qirg‘iziston Respublikasi Milliy fanlar akademiyasi]] Qoʻlyozmalar fondida dostonning toʻrt xil varianti (Togoloq Moldo, A. Choroboyev, I. Abdiraxmonov va M. Musulmonqulov hikoyalarida) mavjud. 1957-yilda alohida kitob shaklida ham nashr etilgan. I. Abdiraxmanovning varianti „Ilm“ nashriyotida chop etilgan. „Janil Mirza“ dostonining ayrim hikoyachilari uni tarixiy voqealar bilan bogʻlab, u obrazlarning prototipi haqida ham eslaydilar. Togolog Moldoning xotira kitobida Janil 16-asrda yashaganligi haqida maʼlumot bor. Janil yashagan davrda „qora bogʻlarda Kalmatoy botir, ukasi Toʻloq, Shirdakbek xon, Uchko, Tulki, Teyish, uning oʻgʻillari Oqqoʻchqor, Ulburchok, Burguylar yashagan“ deyiladi. Bu maʼlumotlarga koʻra, dostondagi qahramonlarning bir guruhi tarixiy shaxslardir. I. Abdiraxmanov Janilni XVII asrda yashagan tarixiy shaxs deb taʼkidlaydi. Doston syujeti asosida drama (K. Malikov, A. Quttiboyev), poema (S. Eraliyev) yozilgan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Adabiyot]] == Adabiyotlar == * „Qirgʻiziston“ milliy ensiklopediyasi: 3-jild. Bosh muharrir Asanov U. A. K 97. B.: Davlat tili va ensiklopediya markazi, 2011-yil. 784-bet, rasm. ISBN 978-9967-14-074-5. {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Janil Mirza}} kv1ncoedfhjo6e8a9r6mjabx3l9m9zz 5997359 5997358 2026-04-16T11:02:01Z Panpanchik 72616 [[Turkum:Qirgʻiz tilidagi kitoblar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997359 wikitext text/x-wiki {{Kitob bilgiqutisi | nomi = Janil Mirza | asl_nomi = {{lang-ky|Жаңыл Мырза}} | til = qirgʻizcha | mamlakat = [[Qirgʻiziston]] | janr = [[doston]] }} '''Janil Mirza''' ({{lang-ky|Жаңыл Мырза}}) — [[qirg‘iz]] xalqining qahramonlik dostoni. Baʼzi taxminlarga koʻra, uning paydo boʻlishi 15–16-asrga toʻgʻri keladi. Dostonda [[qalmoqlar]] istilosiga qarshi qirgʻizlarning kurashi, qirgʻiz qabilalarining hayoti tasvirlanadi. == Tarixi== Asarning bosh qahramoni Janil botir qiz, noygut qabilasining bilimdoni boʻladi<ref>[https://sputnik.kg/20160430/1024898001.html?ysclid=mng2x8w1j6297462269 Жаңыл Мырза туурасындагы жети факты]</ref>. Uning qahramonligi dushman bilan jangda ham, shaxsiy sinovlarda ham namoyon boʻladi. Manap biyning nabirasi Tulki botir Janilga uylanish maqsadida akasi Uchuka, Ataqozu va Chabaqni bosh qilib qo‘shin yig‘ib boradi. Belek Soltonoyevning keltirgan ma’lumotlariga ko‘ra, Jangil Mirzo hozirgi [[Aksu (Xitoy) |Aksu]] ([[Xitoy]]) shahri atrofida yashagan<ref name="soltonoev">[http://www.bizdin.kg/ebooks/html/sanjyra/soltonoev_kkt_1/index.html bizdin.kg Belek Soltonoev. Кызыл кыргыз тарыхы. 1 том.]</ref>. Kuyov bo‘lib borganlar Janil Mirzani uyidan topa olmaydi. Bir tomonni kutib olmaganiga or qilsa, ikkinchi tomondan uning qahramonligini sinab ko‘rish uchun noygutlarning yilqilarini haydab ketadi. Orasidan quvib yetgan Janil Mirza avval ishni tinch yo‘l bilan hal qilmoqchi bo‘ladi. Biroq otasining "qiz bola bo‘lmay, o‘g‘il bola bo‘lganingda, dushmanni bunday ayab turmas eding" deb or-nomusiga tegishi va Tulki botirning uni kamsitishi sababli, Janil Mirza besh botirni: Uchuka, Tulki, Oqqo‘chqor, Qanqi, Otaqo‘zu va Chabaqni kamon bilan otib o‘ldiradi<ref name="usein">[http://www.bizdin.kg/ebooks/html/sanjyra/usein_sanjira/section9.html#title15 bizdin.kg Үсөйүн ажынын санжырасы]</ref>. ==Tavsifi== Dostonning paydo boʻlishiga tarixiy fakt asos boʻlib, xalqning maʼnaviy ehtiyoji Janil kabi yorqin obrazlarning yaratilishiga zamin yaratgan. [[Qirg‘iziston Respublikasi Milliy fanlar akademiyasi]] Qoʻlyozmalar fondida dostonning toʻrt xil varianti (Togoloq Moldo, A. Choroboyev, I. Abdiraxmonov va M. Musulmonqulov hikoyalarida) mavjud. 1957-yilda alohida kitob shaklida ham nashr etilgan. I. Abdiraxmanovning varianti „Ilm“ nashriyotida chop etilgan. „Janil Mirza“ dostonining ayrim hikoyachilari uni tarixiy voqealar bilan bogʻlab, u obrazlarning prototipi haqida ham eslaydilar. Togolog Moldoning xotira kitobida Janil 16-asrda yashaganligi haqida maʼlumot bor. Janil yashagan davrda „qora bogʻlarda Kalmatoy botir, ukasi Toʻloq, Shirdakbek xon, Uchko, Tulki, Teyish, uning oʻgʻillari Oqqoʻchqor, Ulburchok, Burguylar yashagan“ deyiladi. Bu maʼlumotlarga koʻra, dostondagi qahramonlarning bir guruhi tarixiy shaxslardir. I. Abdiraxmanov Janilni XVII asrda yashagan tarixiy shaxs deb taʼkidlaydi. Doston syujeti asosida drama (K. Malikov, A. Quttiboyev), poema (S. Eraliyev) yozilgan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Adabiyot]] [[Turkum:Qirgʻiz tilidagi kitoblar]] == Adabiyotlar == * „Qirgʻiziston“ milliy ensiklopediyasi: 3-jild. Bosh muharrir Asanov U. A. K 97. B.: Davlat tili va ensiklopediya markazi, 2011-yil. 784-bet, rasm. ISBN 978-9967-14-074-5. {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Janil Mirza}} adzetjkaten80w6jf3efjh9dg3mp6ka Helina duplex 0 1365853 5997335 2026-04-16T10:54:42Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997335 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina duplex | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Helina]] | tasvir = }} '''Helina duplex''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Papua-Yangi Gvineya]]da hamda [[Avstraliya]]ning [[Kvinslend]] shtatida uchraydi<ref>{{Cite web|title=ADW: Helina duplex: CLASSIFICATION|url=https://animaldiversity.org/accounts/Helina_duplex/classification/#Helina_duplex|access-date=2021-09-18|website=animaldiversity.org}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Shinonaga|first=Satoshi|date=1998|title=Eight new Helina (Diptera, Muscidae) from Papua New Guinea with a redescription of Helina duplex Stein|url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/mez/49/4/49_KJ00000825101/_article|journal=Medical Entomology and Zoology|volume=49|issue=4|pages=275–283|doi=10.7601/mez.49.275|doi-access=free}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q14498318}} [[Category:Muscidae]] {{muscidae-stub}} djwi9liosp2z8b4120gd3p9jc4cdg97 Parallel ishlash 0 1365854 5997336 2026-04-16T10:55:07Z Gulzoda Abduhalilova 245101 yangi 5997336 wikitext text/x-wiki '''Parallel ishlash''' ({{lang-en|Job stacking}})— [[masofaviy mehnat]]ning ommalashuvi natijasida yuzaga kelgan, bir vaqtning oʻzida bir nechta toʻliq stavkali ishlarni olib borish amaliyoti. Xodimlar bunga turtki sifatida yashash xarajatlarining ortishi, ish oʻrnini saqlab qolishga boʻlgan ehtiyojning kuchayishi hamda ish kuni davomida boʻsh vaqt mavjudligini koʻrsatadilar<ref>{{Cite magazine|url=https://www.wired.com/story/remote-tech-workers-secret-multiple-jobs/|title=These Remote Tech Workers Secretly Juggle Multiple Jobs|first=Megan|last=Carnegie|magazine=Wired |via=www.wired.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.com/millennial-works-two-remote-jobs-great-resignation-inflation-rent-tuition-2022-6|title=How a millennial earns $200K working 2 remote jobs at the same time|website=Business Insider}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/life-style/working-from-home-emoplyment-salary-b1906028.html|title=People are secretly doing multiple salaried jobs while working from home|date=August 24, 2021|website=The Independent}}</ref>. Parallel ishlarning eng keng tarqalgan misollariga yarim stavkali ish va frilanserlik, bitta tashkilot doirasida bir nechta lavozimda faoliyat yuritish, shuningdek, qoʻshimcha daromad manbalarini topish kiradi. == Manbalar == {{manbalar}} hur1rsail9yn85435x8i565wxecm5wm 5997351 5997336 2026-04-16T10:57:38Z Gulzoda Abduhalilova 245101 tahrir 5997351 wikitext text/x-wiki '''Parallel ishlash''' ({{lang-en|Job stacking}})— [[masofaviy mehnat]]ning ommalashuvi natijasida yuzaga kelgan, bir vaqtning oʻzida bir nechta toʻliq stavkali ishlarni olib borish amaliyoti. Xodimlar bunga turtki sifatida yashash xarajatlarining ortishi, ish oʻrnini saqlab qolishga boʻlgan ehtiyojning kuchayishi hamda ish kuni davomida boʻsh vaqt mavjudligini koʻrsatadilar<ref>{{Cite magazine|url=https://www.wired.com/story/remote-tech-workers-secret-multiple-jobs/|title=These Remote Tech Workers Secretly Juggle Multiple Jobs|first=Megan|last=Carnegie|magazine=Wired |via=www.wired.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.com/millennial-works-two-remote-jobs-great-resignation-inflation-rent-tuition-2022-6|title=How a millennial earns $200K working 2 remote jobs at the same time|website=Business Insider}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/life-style/working-from-home-emoplyment-salary-b1906028.html|title=People are secretly doing multiple salaried jobs while working from home|date=August 24, 2021|website=The Independent}}</ref>. Parallel ishlarning eng keng tarqalgan misollariga yarim stavkali ish va [[frilanser]]lik, bitta tashkilot doirasida bir nechta lavozimda faoliyat yuritish, shuningdek, qoʻshimcha daromad manbalarini topish kiradi. == Manbalar == {{manbalar}} {{Profession-stub}} cuodf4bsy21q0plcjfx1wx8vpfroj4c 5997352 5997351 2026-04-16T10:57:51Z Gulzoda Abduhalilova 245101 [[Turkum:Kasblar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 5997352 wikitext text/x-wiki '''Parallel ishlash''' ({{lang-en|Job stacking}})— [[masofaviy mehnat]]ning ommalashuvi natijasida yuzaga kelgan, bir vaqtning oʻzida bir nechta toʻliq stavkali ishlarni olib borish amaliyoti. Xodimlar bunga turtki sifatida yashash xarajatlarining ortishi, ish oʻrnini saqlab qolishga boʻlgan ehtiyojning kuchayishi hamda ish kuni davomida boʻsh vaqt mavjudligini koʻrsatadilar<ref>{{Cite magazine|url=https://www.wired.com/story/remote-tech-workers-secret-multiple-jobs/|title=These Remote Tech Workers Secretly Juggle Multiple Jobs|first=Megan|last=Carnegie|magazine=Wired |via=www.wired.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.com/millennial-works-two-remote-jobs-great-resignation-inflation-rent-tuition-2022-6|title=How a millennial earns $200K working 2 remote jobs at the same time|website=Business Insider}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/life-style/working-from-home-emoplyment-salary-b1906028.html|title=People are secretly doing multiple salaried jobs while working from home|date=August 24, 2021|website=The Independent}}</ref>. Parallel ishlarning eng keng tarqalgan misollariga yarim stavkali ish va [[frilanser]]lik, bitta tashkilot doirasida bir nechta lavozimda faoliyat yuritish, shuningdek, qoʻshimcha daromad manbalarini topish kiradi. == Manbalar == {{manbalar}} {{Profession-stub}} [[Turkum:Kasblar]] 4ymm0bkt6azeoxdjqyp1qtcdfwq2q91 Kafil sugurta 0 1365855 5997340 2026-04-16T10:55:42Z Janob Mirzaolim 64438 Janob Mirzaolim [[Kafil sugurta]] sahifasini [[Kafil-Sugʻurta]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha 5997340 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Kafil-Sugʻurta]] ln9fqq92rnsr8kopdcjoupqrr8n968i Munozara:Kafil sugurta 1 1365856 5997342 2026-04-16T10:55:43Z Janob Mirzaolim 64438 Janob Mirzaolim [[Munozara:Kafil sugurta]] sahifasini [[Munozara:Kafil-Sugʻurta]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha 5997342 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Munozara:Kafil-Sugʻurta]] c6ld75dnyiurgwu1s32oz3unln6964w Volga Zazulinskaya 0 1365857 5997343 2026-04-16T10:56:18Z Sitora Oblakulova 85592 „'''Volha Zazulinskaya''' ({{Lang|be|Вольга Уладзіміраўна Зазулінская}}, shuningdek, '''Olga Zazulinskaya''' yoki '''Zazulinskaja''') — belaruslik [[Inson huquqlari|inson huquqlari]] faoli<ref>{{Cite news |title=Стоўбцы, кар'ера ў гандлі, татуіроўкі. Пазнаёміліся з Вольгай Зазулінскай, магчымай міністаркай па сацыяльнай пал...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997343 wikitext text/x-wiki '''Volha Zazulinskaya''' ({{Lang|be|Вольга Уладзіміраўна Зазулінская}}, shuningdek, '''Olga Zazulinskaya''' yoki '''Zazulinskaja''') — belaruslik [[Inson huquqlari|inson huquqlari]] faoli<ref>{{Cite news |title=Стоўбцы, кар'ера ў гандлі, татуіроўкі. Пазнаёміліся з Вольгай Зазулінскай, магчымай міністаркай па сацыяльнай палітыцы|url=https://nashaniva.com/351707}}</ref><ref>{{Cite news |title=Belarus: Police Violence Continues |url=https://iwpr.net/global-voices/belarus-police-violence-continues}}</ref>. 2024-yil sentyabr oylari atrofida Belarus Birlashgan oʻtish davri kabineti aʼzosi boʻlib, ijtimoiy siyosat boʻyicha vakil sifatida ish boshlagan. == Bolaligi == Zazulinskaya Stoubtsi shahrida ulgʻaygan. Uni onasi hamda buvisi tarbiyalagan. Onasi 2018 yoki 2019-yilda [[saraton]] kasalligiga chalinib vafot etgan. Zazulinskaya taxminan 16 yoshida yarim stavkada ishlash uchun [[Minsk]]ka qatnab yurgan, 18 yoshida esa toʻliq stavkada ish olib borish uchun [[Minsk]]ka koʻchib oʻtgan<ref name="NashaNiva_columnist_Zazulinskaya">{{cite news |title=Columnist, a commercial career, tattoos. We met Olga Zazulinskaya, a possible Minister of Social Policy |url-status=Стоўбцы, кар'ера ў гандлі, татуіроўкі. Пазнаёміліся з Вольгай Зазулінскай, магчымай міністаркай па сацыяльнай палітыцы|trans-title=}}</ref>. Zazulinskaya onasini xursand qilish uchun buxgalteriya hisobini oʻqigan, biroq bu soha unga zerikarli tuyulgan. U sotuvchi boʻlib ishlash uchun tayyorgarlikdan oʻtgan va 2018-yilgacha savdo sohasida ishlagan<ref name="NashaNiva_columnist_Zazulinskaya" />. == Faoliyati == 2018 yoki 2019-yillar atrofida Zazulinskaya kasal bolalar uchun jamgʻarmada ishlay boshlagan<ref name="NashaNiva_columnist_Zazulinskaya" />. Zazulinskaya 2020-yilgi Belarus prezidentlik saylovida kuzatuvchi boʻlgan<ref name="NashaNiva_columnist_Zazulinskaya">{{cite Q|Q136340633|url-status=live|trans-title=Columnist, a commercial career, tattoos. We met Olga Zazulinskaya, a possible Minister of Social Policy}}</ref>. U 2020–2021-yillardagi Belarus norozilik namoyishlaridan keyin Okrestina qamoqxonasida militsiya tomonidan doʻpposlanganlar uchun tashkil etilgan tibbiy lagerda koʻngilli boʻlgan. Ushbu faoliyati davomida koʻrganlari haqida Zazulinskaya shunday degan: „Chiqqanlarning hammasi kaltaklangan, singan joylari bor, miya chayqalishi boʻlgan, juda ogʻir psixologik holatda edi“<ref name="IWPR_BY_police_violence">{{cite Q|Q136340709|url-status=live}}</ref>. Belarus [[KGB]]si tomonidan qoʻlga olinishi va oilasiga tahdidlar kelib tushishi ortidan Zazulinskaya 2020-yil noyabr oyida farzandlari bilan Belarusni tark etgan. U va turmush oʻrtogʻi 2021-yilda ajrashgan. Zazulinskaya buni mahalliy va kichik shaharlardagi faollarga yordam berish ishlaridagi juda faol ishtiroki borasidagi kelishmovchiliklar bilan izohlagan<ref name="NashaNiva_columnist_Zazulinskaya" />. Zazulinskaya „Hayot uchun mamlakat“ jamgʻarmasida kopirayter sifatida, siyosiy mahbuslarga yordam koʻrsatish boʻyicha koordinator boʻlgan va keyinchalik uning rahbariga aylangan<ref name="NashaNiva_columnist_Zazulinskaya" />. == Shaxsiy hayoti == Zazulinskayaning oʻgʻli va qizi bor. 2021-yilda u turmush oʻrtogʻi bilan ajrashgan<ref name="NashaNiva_columnist_Zazulinskaya" />. 42 yoshida Zazulinskaya ilk bor tatuirovka chizdurgan. Tatuirovkalardan biri Belarus Maʼmuriy kodeksining 23.34-moddasiga ishora qiladi. Yana biri Belarusning qizil chiziqli kontur tasviri, yana birida esa [[lotin tili]]da „Freedom is above all“ (erkinlik hammasidan ustun) deb yozilgan<ref name="NashaNiva_columnist_Zazulinskaya" />. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Zazulinskaya, Volha}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]] [[Turkum:Belaruslik ayol faollar]] 5rzeg05j3zb8udpjeyl3gcune70x9lp 5997354 5997343 2026-04-16T10:58:52Z Sitora Oblakulova 85592 5997354 wikitext text/x-wiki '''Volha Zazulinskaya''' ({{Lang|be|Вольга Уладзіміраўна Зазулінская}}, shuningdek, '''Olga Zazulinskaya''' yoki '''Zazulinskaja''') — belaruslik [[Inson huquqlari|inson huquqlari]] faoli<ref>{{Cite news |title=Стоўбцы, кар'ера ў гандлі, татуіроўкі. Пазнаёміліся з Вольгай Зазулінскай, магчымай міністаркай па сацыяльнай палітыцы|url=https://nashaniva.com/351707}}</ref><ref>{{Cite news |title=Belarus: Police Violence Continues |url=https://iwpr.net/global-voices/belarus-police-violence-continues}}</ref>. 2024-yil sentyabr oylari atrofida Belarus Birlashgan oʻtish davri kabineti aʼzosi boʻlib, ijtimoiy siyosat boʻyicha vakil sifatida ish boshlagan. == Bolaligi == Zazulinskaya Stoubtsi shahrida ulgʻaygan. Uni onasi hamda buvisi tarbiyalagan. Onasi 2018 yoki 2019-yilda [[saraton]] kasalligiga chalinib vafot etgan. Zazulinskaya taxminan 16 yoshida yarim stavkada ishlash uchun [[Minsk]]ka qatnab yurgan, 18 yoshida esa toʻliq stavkada ish olib borish uchun [[Minsk]]ka koʻchib oʻtgan<ref name="NashaNiva_columnist_Zazulinskaya">{{cite news |title=Columnist, a commercial career, tattoos. We met Olga Zazulinskaya, a possible Minister of Social Policy |url-status=Стоўбцы, кар'ера ў гандлі, татуіроўкі. Пазнаёміліся з Вольгай Зазулінскай, магчымай міністаркай па сацыяльнай палітыцы|trans-title=}}</ref>. Zazulinskaya onasini xursand qilish uchun buxgalteriya hisobini oʻqigan, biroq bu soha unga zerikarli tuyulgan. U sotuvchi boʻlib ishlash uchun tayyorgarlikdan oʻtgan va 2018-yilgacha savdo sohasida ishlagan. == Faoliyati == 2018 yoki 2019-yillar atrofida Zazulinskaya kasal bolalar uchun jamgʻarmada ishlay boshlagan. Zazulinskaya 2020-yilgi Belarus prezidentlik saylovida kuzatuvchi boʻlgan<ref name="NashaNiva_columnist_Zazulinskaya"></ref>. U 2020–2021-yillardagi Belarus norozilik namoyishlaridan keyin Okrestina qamoqxonasida militsiya tomonidan doʻpposlanganlar uchun tashkil etilgan tibbiy lagerda koʻngilli boʻlgan. Ushbu faoliyati davomida koʻrganlari haqida Zazulinskaya shunday degan: „Chiqqanlarning hammasi kaltaklangan, singan joylari bor, miya chayqalishi boʻlgan, juda ogʻir psixologik holatda edi“. Belarus [[KGB]]si tomonidan qoʻlga olinishi va oilasiga tahdidlar kelib tushishi ortidan Zazulinskaya 2020-yil noyabr oyida farzandlari bilan Belarusni tark etgan. U va turmush oʻrtogʻi 2021-yilda ajrashgan. Zazulinskaya buni mahalliy va kichik shaharlardagi faollarga yordam berish ishlaridagi juda faol ishtiroki borasidagi kelishmovchiliklar bilan izohlagan. Zazulinskaya „Hayot uchun mamlakat“ jamgʻarmasida kopirayter sifatida, siyosiy mahbuslarga yordam koʻrsatish boʻyicha koordinator boʻlgan va keyinchalik uning rahbariga aylangan. == Shaxsiy hayoti == Zazulinskayaning oʻgʻli va qizi bor. 2021-yilda u turmush oʻrtogʻi bilan ajrashgan. 42 yoshida Zazulinskaya ilk bor tatuirovka chizdurgan. Tatuirovkalardan biri Belarus Maʼmuriy kodeksining 23.34-moddasiga ishora qiladi. Yana biri Belarusning qizil chiziqli kontur tasviri, yana birida esa [[lotin tili]]da „Freedom is above all“ (erkinlik hammasidan ustun) deb yozilgan. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Zazulinskaya, Volha}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]] [[Turkum:Belaruslik ayol faollar]] 22ywzjz610zjpa84kssp6c11m4zh37d 5997355 5997354 2026-04-16T10:59:13Z Sitora Oblakulova 85592 5997355 wikitext text/x-wiki '''Volha Zazulinskaya''' ({{Lang|be|Вольга Уладзіміраўна Зазулінская}}, shuningdek, '''Olga Zazulinskaya''' yoki '''Zazulinskaja''') — belaruslik [[Inson huquqlari|inson huquqlari]] faoli<ref>{{Cite news |title=Стоўбцы, кар'ера ў гандлі, татуіроўкі. Пазнаёміліся з Вольгай Зазулінскай, магчымай міністаркай па сацыяльнай палітыцы|url=https://nashaniva.com/351707}}</ref><ref>{{Cite news |title=Belarus: Police Violence Continues |url=https://iwpr.net/global-voices/belarus-police-violence-continues}}</ref>. 2024-yil sentyabr oylari atrofida Belarus Birlashgan oʻtish davri kabineti aʼzosi boʻlib, ijtimoiy siyosat boʻyicha vakil sifatida ish boshlagan. == Bolaligi == Zazulinskaya Stoubtsi shahrida ulgʻaygan. Uni onasi hamda buvisi tarbiyalagan. Onasi 2018 yoki 2019-yilda [[saraton]] kasalligiga chalinib vafot etgan. Zazulinskaya taxminan 16 yoshida yarim stavkada ishlash uchun [[Minsk]]ka qatnab yurgan, 18 yoshida esa toʻliq stavkada ish olib borish uchun [[Minsk]]ka koʻchib oʻtgan. Zazulinskaya onasini xursand qilish uchun buxgalteriya hisobini oʻqigan, biroq bu soha unga zerikarli tuyulgan. U sotuvchi boʻlib ishlash uchun tayyorgarlikdan oʻtgan va 2018-yilgacha savdo sohasida ishlagan. == Faoliyati == 2018 yoki 2019-yillar atrofida Zazulinskaya kasal bolalar uchun jamgʻarmada ishlay boshlagan. Zazulinskaya 2020-yilgi Belarus prezidentlik saylovida kuzatuvchi boʻlgan. U 2020–2021-yillardagi Belarus norozilik namoyishlaridan keyin Okrestina qamoqxonasida militsiya tomonidan doʻpposlanganlar uchun tashkil etilgan tibbiy lagerda koʻngilli boʻlgan. Ushbu faoliyati davomida koʻrganlari haqida Zazulinskaya shunday degan: „Chiqqanlarning hammasi kaltaklangan, singan joylari bor, miya chayqalishi boʻlgan, juda ogʻir psixologik holatda edi“. Belarus [[KGB]]si tomonidan qoʻlga olinishi va oilasiga tahdidlar kelib tushishi ortidan Zazulinskaya 2020-yil noyabr oyida farzandlari bilan Belarusni tark etgan. U va turmush oʻrtogʻi 2021-yilda ajrashgan. Zazulinskaya buni mahalliy va kichik shaharlardagi faollarga yordam berish ishlaridagi juda faol ishtiroki borasidagi kelishmovchiliklar bilan izohlagan. Zazulinskaya „Hayot uchun mamlakat“ jamgʻarmasida kopirayter sifatida, siyosiy mahbuslarga yordam koʻrsatish boʻyicha koordinator boʻlgan va keyinchalik uning rahbariga aylangan. == Shaxsiy hayoti == Zazulinskayaning oʻgʻli va qizi bor. 2021-yilda u turmush oʻrtogʻi bilan ajrashgan. 42 yoshida Zazulinskaya ilk bor tatuirovka chizdurgan. Tatuirovkalardan biri Belarus Maʼmuriy kodeksining 23.34-moddasiga ishora qiladi. Yana biri Belarusning qizil chiziqli kontur tasviri, yana birida esa [[lotin tili]]da „Freedom is above all“ (erkinlik hammasidan ustun) deb yozilgan. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Zazulinskaya, Volha}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]] [[Turkum:Belaruslik ayol faollar]] 4m26z6ia7ar25fo9jt91f9skjg6yck4 5997356 5997355 2026-04-16T11:01:11Z Sitora Oblakulova 85592 5997356 wikitext text/x-wiki '''Volha Zazulinskaya''' ({{Lang|be|Вольга Уладзіміраўна Зазулінская}}, shuningdek, '''Olga Zazulinskaya''' yoki '''Zazulinskaja''') — belaruslik [[Inson huquqlari|inson huquqlari]] faoli<ref>{{Cite news |title=Стоўбцы, кар'ера ў гандлі, татуіроўкі. Пазнаёміліся з Вольгай Зазулінскай, магчымай міністаркай па сацыяльнай палітыцы|url=https://nashaniva.com/351707}}</ref><ref>{{Cite news |title=Belarus: Police Violence Continues |url=https://iwpr.net/global-voices/belarus-police-violence-continues}}</ref>. 2024-yil sentyabr oylari atrofida Belarus Birlashgan oʻtish davri kabineti aʼzosi boʻlib, ijtimoiy siyosat boʻyicha vakil sifatida ish boshlagan. == Bolaligi == Zazulinskaya Stoubtsi shahrida ulgʻaygan. Uni onasi hamda buvisi tarbiyalagan. Onasi 2018 yoki 2019-yilda [[saraton]] kasalligiga chalinib vafot etgan. Zazulinskaya taxminan 16 yoshida yarim stavkada ishlash uchun [[Minsk]]ka qatnab yurgan, 18 yoshida esa toʻliq stavkada ish olib borish uchun [[Minsk]]ka koʻchib oʻtgan. Zazulinskaya onasini xursand qilish uchun buxgalteriya hisobini oʻrgangan, biroq bu soha unga zerikarli tuyulgan. U sotuvchi boʻlib ishlash uchun tayyorgarlikdan oʻtgan va 2018-yilgacha savdo sohasida ishlagan. == Faoliyati == 2018 yoki 2019-yillar atrofida Zazulinskaya kasal bolalar uchun jamgʻarmada ishlay boshlagan. Zazulinskaya 2020-yilgi Belarus prezidentlik saylovida kuzatuvchi boʻlgan. U 2020–2021-yillardagi Belarus norozilik namoyishlaridan keyin Okrestina qamoqxonasida militsiya tomonidan doʻpposlanganlar uchun tashkil etilgan tibbiy lagerda koʻngilli boʻlgan. Ushbu faoliyati davomida koʻrganlari haqida Zazulinskaya shunday degan: „Chiqqanlarning hammasi kaltaklangan, singan joylari bor, miya chayqalishi boʻlgan, juda ogʻir psixologik holatda edi“. Belarus [[KGB]]si tomonidan qoʻlga olinishi va oilasiga tahdidlar kelib tushishi ortidan Zazulinskaya 2020-yil noyabr oyida farzandlari bilan Belarusni tark etgan. U va turmush oʻrtogʻi 2021-yilda ajrashgan. Zazulinskaya buni mahalliy va kichik shaharlardagi faollarga yordam berish ishlaridagi juda faol ishtiroki borasidagi kelishmovchiliklar bilan izohlagan. Zazulinskaya „Hayot uchun mamlakat“ jamgʻarmasida kopirayter sifatida ishlagan, siyosiy mahbuslarga yordam koʻrsatish boʻyicha koordinator boʻlgan va keyinchalik uning rahbariga aylangan. == Shaxsiy hayoti == Zazulinskayaning oʻgʻli va qizi bor. 2021-yilda u turmush oʻrtogʻi bilan ajrashgan. 42 yoshida Zazulinskaya ilk bor tatuirovka chizdurgan. Tatuirovkalardan biri Belarus Maʼmuriy kodeksining 23.34-moddasiga ishora qiladi. Yana biri Belarusning qizil chiziqli kontur tasviri, yana birida esa [[lotin tili]]da „Freedom is above all“ (Erkinlik hammasidan ustun) deb yozilgan. == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:Zazulinskaya, Volha}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Belaruslik inson huquqlari faollari]] [[Turkum:Belaruslik ayol faollar]] 4itc7g0u2zpwzdyhnr8jn0ncev8vis8 Helina evecta 0 1365858 5997344 2026-04-16T10:56:22Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997344 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina evecta | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Helina]] | tasvir = }} '''Helina evecta''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur Yevropaning katta qismida, Osiyodan [[Hindiston]]gacha, shuningdek [[Shimoliy Afrika]] va [[Janubiy Amerika]]ning shimoliy hududlarida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5705359}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} nhdpnxmxkt9hjsqo3wqs77zuze847xg Helina impuncta 0 1365859 5997346 2026-04-16T10:57:17Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997346 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina impuncta | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Helina]] | tasvir = }} '''Helina impuncta''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] {{Taxonbar|from=Q13855951}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} n4dh2dnckm4ow12v6o7oga8vm0k1ng5 Uladzislaw Kasmynin 0 1365860 5997348 2026-04-16T10:57:21Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM sahifa nomini [[Uladzislaw Kasmynin]]dan [[Vladislav Kasminin]]ga yoʻnaltirish ustidan koʻchirdi 5997348 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Vladislav Kasminin]] rpe58cwfe1sa07tggpzde081gqldse5 Munozara:Uladzislaw Kasmynin 1 1365861 5997350 2026-04-16T10:57:21Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM sahifa nomini [[Munozara:Uladzislaw Kasmynin]]dan [[Munozara:Vladislav Kasminin]]ga yoʻnaltirish ustidan koʻchirdi 5997350 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Munozara:Vladislav Kasminin]] ei3o73hafiyienecey42omg3rvr4m5u Helina maculipennis 0 1365862 5997353 2026-04-16T10:58:17Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997353 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina maculipennis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Helina]] | tasvir = }} '''Helina maculipennis''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5705366}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} dqui7w16qpjong6m1h9zoe8wxzp71dr Munozara:Volga Zazulinskaya 1 1365863 5997357 2026-04-16T11:01:32Z Sitora Oblakulova 85592 „{{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=inson huquqlari|mavzu3= |mamlakat=Belarus|mamlakat2= |mamlakat3= }}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997357 wikitext text/x-wiki {{Viki-bahor 2026|foydalanuvchi= Sitora Oblakulova|mavzu=ayollar|mavzu2=inson huquqlari|mavzu3= |mamlakat=Belarus|mamlakat2= |mamlakat3= }} mu6t6ouu077ygl5vjj8xarb5bppebj8 Helina protuberans 0 1365864 5997360 2026-04-16T11:19:28Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997360 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina protuberans | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Helina]] | tasvir = }} '''Helina protuberans''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] {{Taxonbar|from=Q13855931}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} 64tij2dg0prog7vdbg4ivhnkry5vj66 Turkum:FC Dunav Ruse futbolchilari 14 1365865 5997362 2026-04-16T11:22:50Z AnvarxonM 75105 „[[Turkum:Bolgariyadagi klublar boʻyicha erkaklar futbolchilari|Dunav Ruse]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997362 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Bolgariyadagi klublar boʻyicha erkaklar futbolchilari|Dunav Ruse]] iiog7vwrd1y6efgq945h3jrsvq86eyu Helina reversio 0 1365866 5997363 2026-04-16T11:24:54Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997363 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina reversio | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Helina]] | tasvir = }} '''Helina reversio''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur keng tarqalgan bo‘lib, [[Shimoliy Amerika]], [[Yevropa]] va [[Osiyo]]ning shimoliy hududlarida, jumladan [[Yaponiya]]gacha bo‘lgan hududlarda uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London. |page=118pp}}</ref><ref name="Gregor">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.|page=280pp}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Commons category-inline}} {{Taxonbar|from=Q13856048}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} bb5yijph4ahe9we8fq64b1wow5mwlxe Helina setiventris 0 1365867 5997364 2026-04-16T11:26:03Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997364 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina setiventris | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Helina]] | tasvir = }} '''Helina setiventris''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref><ref>[[Fauna Europaea]]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == *D'Assis Fonseca, E.C.M, 1968 Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae ''Handbooks for the Identification of British Insects'' [https://web.archive.org/web/20161229025827/http://www.royensoc.co.uk/sites/default/files/Vol10_Part04b.pdf pdf] {{Taxonbar|from=Q13855921}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} oab9c5jmg55fb5pironnf17ykfxadw5 Turkum:Blackpool F.C. futbolchilari 14 1365868 5997366 2026-04-16T11:34:11Z AnvarxonM 75105 „[[Turkum:Angliyadagi klublar boʻyicha erkak futbolchilari]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997366 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Angliyadagi klublar boʻyicha erkak futbolchilari]] ay2epvre4is2a2z9gqkhpb426ulwhgk Turkum:Oldham Athletic A.F.C. futbolchilari 14 1365869 5997367 2026-04-16T11:34:55Z AnvarxonM 75105 „[[Turkum:Angliyadagi klublar boʻyicha erkak futbolchilari]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997367 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Angliyadagi klublar boʻyicha erkak futbolchilari]] ay2epvre4is2a2z9gqkhpb426ulwhgk Hadis turlari 0 1365870 5997368 2026-04-16T11:35:35Z ~2026-23590-49 259184 „F. H h zzdf“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997368 wikitext text/x-wiki F. H h zzdf 4yrut55xhauyvzwlka71w1uy56r9d37 Turkum:AD Alcorcón futbolchilari 14 1365871 5997370 2026-04-16T11:36:09Z AnvarxonM 75105 „[[Turkum:Ispaniyadagi klublar boʻyicha erkak futbolchilari|Alcorcón ]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997370 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Ispaniyadagi klublar boʻyicha erkak futbolchilari|Alcorcón ]] 02xskilcx6knl5fbr2y2pufa56nxvcc Turkum:New York Red Bulls futbolchilari 14 1365872 5997371 2026-04-16T11:37:12Z AnvarxonM 75105 „[[Turkum:Major League Soccer futbolchilari]] [[Turkum:AQShdagi klublar boʻyicha erkak futbolchilari]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 5997371 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Major League Soccer futbolchilari]] [[Turkum:AQShdagi klublar boʻyicha erkak futbolchilari]] mkdzjm7tjda88dfry5iuia0v8pqlky4 Helina trivittata 0 1365873 5997372 2026-04-16T11:37:35Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997372 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina trivittata | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Helina]] | tasvir = }} '''Helina trivittata''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Buyuk Britaniya]]da (faqat [[Angliya]]), [[Fransiya]] va [[Bolgariya]]dan [[Fennoskandiya]] hamda Yevropa Sibirigacha bo‘lgan hududlarda uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref><ref name="DF">{{cite web|title=''Helina trivittata'' on the Dipterist Forum Web Site, as indicated by publicly available 10km square resolution records from the NBN Gateway |url=http://www.dipteristsforum.org.uk/sgb_nbn_map.php?id=NBNSYS0000030835 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111004133527/http://www.dipteristsforum.org.uk/sgb_nbn_map.php?id=NBNSYS0000030835 |publisher=Dipterist Forum |access-date=2009-10-15 |url-status=dead |archive-date=2011-10-04 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5705378}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} jmnawm0gar62iny9rie0hientz688se 5997376 5997372 2026-04-16T11:39:25Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 5997376 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina trivittata | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Helina]] | tasvir = }} '''Helina trivittata''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. U [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniyaning]] Angliya qismidan [[Fransiya]] va Bolgariyagacha, shuningdek Fennoskandiya va [[Yevropa]] Sibirigacha tarqalgan<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref><ref name="DF">{{cite web|title=''Helina trivittata'' on the Dipterist Forum Web Site, as indicated by publicly available 10km square resolution records from the NBN Gateway |url=http://www.dipteristsforum.org.uk/sgb_nbn_map.php?id=NBNSYS0000030835 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111004133527/http://www.dipteristsforum.org.uk/sgb_nbn_map.php?id=NBNSYS0000030835 |publisher=Dipterist Forum |access-date=2009-10-15 |url-status=dead |archive-date=2011-10-04 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q5705378}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} tt0ooae7z83g0558di7wljzhletd8lr Helina troene 0 1365874 5997381 2026-04-16T11:41:17Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997381 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Helina troene | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Helina]] | tasvir = }} '''Helina troene''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi<ref name=itis/><ref name=gbif/><ref name=buglink/>. == Manbalar == {{Reflist|refs= <ref name=itis> {{Cite web| title=''Helina troene'' Report | url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=150462 | website=Integrated Taxonomic Information System | accessdate=2019-09-25 }}</ref> <ref name=gbif> {{Cite web| title=''Helina troene'' | url=https://www.gbif.org/species/5069451 | website=GBIF | accessdate=2019-09-25 }}</ref> <ref name=buglink> {{Cite web| title=''Helina troene'' species Information | url=https://bugguide.net/node/view/640847 | website=BugGuide.net | accessdate=2019-09-25 }}</ref> }} {{Taxonbar|from=Q13855986}} [[Category:Muscidae]] {{muscidae-stub}} aidi81cx5nmiwga85tekfsfglp8nax9 Hebecnema nigra 0 1365875 5997383 2026-04-16T11:52:25Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997383 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Hebecnema nigra | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | urugʻ = [[Hebecnema]] | tasvir = }} '''Hebecnema nigra''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Ushbu tur [[Palearktika]] mintaqasida uchraydi<ref>{{cite book|author=D'Assis Fonseca, E.C.M.|year=1968 |title=Diptera Cyclorrhapha Calyptrata: Muscidae |pages=118pp|publisher=Royal Entomological Society of London|series= Handbooks for the Identification of British Insects|volume= 10|location= London.}}</ref><ref name="GregorEtAl">{{cite book|author1=Gregor, F. |author2=Rozkosny, R. |author3=Bartak, M. |author4=Vanhara, J. |year=2002 |title=The Muscidae (Diptera) of Central Europe|pages=280pp|publisher=Masaryk University|series= Scientiarum Naturalium Universitatis Masarykianae Brunensis|volume= 107|location= Masaryk.}}</ref><ref>[[Fauna Europaea]]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13855468}} [[Category:Muscidae]] {{Muscidae-stub}} cj9oedik1l1flhuuxkeiguu72ytoykh Musca aethiops 0 1365876 5997384 2026-04-16T11:54:15Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 yangi 5997384 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Musca aethiops | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Ikki qanotlilar]] | oila = [[Muscidae]] | qabila = [[Muscini]] | urugʻ = [[Musca]] | tasvir = }} '''Musca aethiops''' — [[Muscidae]] oilasiga mansub [[pashsha]] turi. Uning vatani [[Janubiy Afrika]]<ref>{{Cite web |title=''Musca aethiops'' Stein, 1913 {{!}} COL |url=https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/44NYZ |access-date=2025-08-28 |website=www.catalogueoflife.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=Musca aethiops Stein, 1913 |url=https://www.gbif.org/species/1524678 |access-date=2025-08-28 |website=www.gbif.org |language=en}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} [[Category:Muscidae]] {{Taxonbar|from=Q14499048}} {{Muscidae-stub}} 3wtlaj65j056cpn6dtf4qjugq50co9a